Study Groups (Maize)									Sesotho

Sepheo ke sefe sa sehlopha sa boithuto?

Instructions:

Folio Strap: Dihlopha tsa boithuto

Byline: Jane McPherson, Manejara wa Lenaneo la Ntshetsopele ya Molemi la Grain SA

Photo



E nngwe ya diprojeke tsa bohlokwa tsa Lenaneo la Ntshetsopele ya Molemi ke ho theha le ho hlokomela dihlopha tsa boithuto.



Sepheo sa rojeke ena ke ho kgothaletsa bahlahisi ba ntseng ba thuthuha, ba nang le masimo, ho theha dihlopha tsa boithuto tse dulang di kopana ho iphumanela kwetliso le tlhahisoleseding e amanang le indasteri ya poone.



Dihlopha tse latelang tsa boithuto di theilwe le ho hlokomelwa nakong yohle ya selemo:

Tonie Loots Leboya Bophirimela – dihlopha tse boithuto tse 25; 

Amos Njoro Leboya Bophirimela le Gauteng – dihlopha tse boithuto tse 2;

Jerry Mthombothi Mpumalanga – dihlopha tse boithuto tse 33;

Johan Kriel Foreisetata – dihlopha tse boithuto tse 25; hammoho le 

Lawrence Luthango (ya nnileng a sebetsa ho tloha ka Motsheanong 2008), Kapa Botjhabela – dihlopha tse boithuto tse 14.



Ho tshohlilwe dihlooho tse fapaneng dikopanong tsa dihlopha tsa boithuto, ho kenyeleditswe tse latelang:



Mebu le manyolo

Disampole tsa mobu, ka moo boro ya mobu e sebediswang ka teng, botebo ba mobu, ho teteana ha mobu le lekgapetla le thata la mobu le bakwang ke mohoma, ho tshelwa ha kalaka mobung, diphetho tsa teko ya mobu, esiti mobung, bokgoni ba mobu, manyolo, ditlhoko tsa menontsha ya dimela, ho fumaneha ha menontsha mebung ena, mekgwa ya ho phethola mobu le paballo ya mongobo.

Tlhahiso

Dikadimo tse ka etswang ke bahlahisi – tse fuperweng ke taba ya kadimo ya tjhelete, morero ka tjhelete, ditshenyehelo tsa tlhahiso, ditekanyetso tsa kuno (kotulo), matsatsi a ho jala, botebo ba ho jala, mefuta ka ho fapana, palo ya dimela, tshwaetso ya tlelaemete tlhahisong ya dijothollo, metako e sebedisetswang ho metha difafatsing le diplantereng, phapantsho ya dijothollo, tshebediso e hlwahlwa ya borakonteraka, kotulo, mothamo wa mongobo ha ho kereitwa (hlophiswa ka mefuta), ho bolokwa ha poone setorong, ditshenyehelo tsa teranseporoto, mokgwa o bohlale wa ho reka tse sebediswang, boleng ba masalla a dijothollo, ho mmaraka/bapatsa dijothollo, hammoho le tshehetso ya mmuso.



Diterekere, disebediswa tsa polasi le metjhine 

Ditjeo mabapi le tshebediso ya tsona, ditlhoko tsa kW mabapi le disebediswa tse fapaneng, ditjeo tsa ditokiso, ditlhoko tsa kW hekthara ka nngwe, phetholo e fokoditsweng ya mobu ho baballa ditjeo le ditumellano tsa dikgirisetso/ditheko.



Masimo le ditaba tsa masimo

Ka moo o ka fumanang masimo ka teng, ho tseba boholo ba masimo a hao, ho hirwa ha masimo, tlhophiso ya mobu le ka moo o ka sebetsanang ka teng le baipehi mobung wa hao.



Diboko le Malwetse

Taolo ya sesedi masimong le taolo ya sephunyakutu (stalk borer).



Mahola

Mefuta ya mahola, taolo ya mahola ka dikhemikhale le ka metjhine, taolo ya jwang maholeng, dibolayalehola tsa pele peo e hlaha le tsa ha e se e hlahile, le ho fafatsa meleng kapa hodima masimo kaofela.



Taolo ya maemo a kotsi

Tshenya ya sefako, inshorense ya sefako, inshorense e akaretsang le tse hlokahalang mabapi le inshorense.













