Mpumalanga									Sesotho

Setshwantsho se bua mantswe a sekete…

Dipontsho tsa diteko Mpumalanga



Instructions:

Folio Strap: Dipontsho tsa diteko

Byline: Jane McPherson, manejara wa lenaneo la ntshetsopele ya Grain SA

Photo 1: Setsha sa teko Malekutu.

Photo 2: Masimo pela setsha sa teko Malekutu.

Photo 3: Setsha sa teko Mbuzini.

Photo 4: Pontsho ya teko Matibidi.

Photo 5: Masimo a poraevete lebatoweng la setsha sa teko sa Matibidi.

Photo 6: Masimo a poraevete lebatoweng la setsha sa teko sa Matibidi.

Photo 7: Monghadi Jerry Mthombothi, mohokahanyi wa ntshetsopele provenseng: Mpumalanga tekong e Bronkhorsprui.t

Photo 8: Monghadi Jerry Mthombothi le Monghadi Boy Mokoena (molemi) tekong e Bronkhorspruit.

Photo 9: Setsha sa teko Dundonald.

Photo 10: Setsha sa teko Dundonald.



E nngwe ya diprojeke Lenaneong la Ntshetsopele ya Molemi, le tsheheditsweng ke ba Truste ya Poone, ke ho hlongwa le ho hlokomelwa ha dipontsho tsa diteko mabatoweng a fapaneng. Sepheo ka diteko tsena ke ho bontsha ‘tshebetso tse ntle ka ho fetisisa”, mme re sebedisa ditsha tsena mabapi le matsatsi a mang a balemi a tshwarwang boleleleng ba selemo.



Photo 1 ke setsha sa teko Malekutu, sebaka se ka etsang 30 km leboya botjhabela ho Nelspruit. Photo 2 ke masimo pela setsha sa teko. 



Dintlha di ngata tse ka tshohlwang mabapi le ditshwantsho tsena tse pedi, mme phapang kotulong e ka fumanwang pakeng tsa dijothollo tsena e tla ba ka baka la tse latelang:

pH ya mobu: kalaka e ile ya sebediswa tekong;

Menontsha e sebedisitsweng: disampole tsa mobu di nkilwe, e leng moo kalaka le menontsha e sebedisitsweng teng – ela hloko phapang ya mmala pakeng tsa masimo a mabedi;

Mefutafuta: teko e bile peo ya lebastere, ha e nngwe e bile peo e nkilweng kotulong ya nako e fetileng;

Letsatsi (nako) la ho jala: teko e jetswe nakong ya Pudungwana 2007, mme e nngwe e bile ka Tshitwe 2007;

Palo ya dimela le karohano pakeng tsa mela: le hoja ho sa kgonahale ho bona phapang pakeng tsa mela setshwantshong sa teko, sebaka sena pooneng e nngwe se hlakile hore se teteane haholo.



Photo 3 ke setsheng sa teko Mbunzini, 150 km borwa botjhabela ho Nelspruit, ho ya Swaziland. Poone mona e ne e bonahala e le ntle haholo – haholoholo ha e bapiswa le dijothollo tse hlahiswang ke balemi ba selehae. Bohlokwa ba ho sampolwa ha mobu, pH ya mobu, manyolo, palo ya dimela, kgetho ya mofuta wa peo le taolo ya mahola le dikokwanyana, kaofela ke dintlha tseo ho ka qoqwang ka tsona lebatoweng lena.



 Photo 4, 5 le 6 di nkilwe Matibidi (leboya ho Graskop). Lena ke lebatowa la batho moo boholo ba mosebetsi bo etswang ka letsoho ke basadi (Jerry Mthombothi, mohokahanyi wa ntshetsopele ya provense wa Mpumalanga, o re ho bonahala sena e le kgahlapetso ya basadi). Photo 4, ya batho ba leng masimong, ba tshwereng disamporele tsa bona, e nkilwe pontshong ya teko, ha photo 5 le 6 tsona e le tsa masimo a poraevete lebatoweng.



Dintlha tsa bohlokwa tsa tlhahiso, tseo re tsepamisitseng maikutlo ho tsona lebatoweng lena ke tse latelang:

Disampole tsa mobu – hore re kgone ho sebedisa bongata bo nepahetseng ba kalaka le manyolo a loketseng ka ho fetisisa;

Letsatsi le nepahetseng ka ho fetisisa la ho jala (boholo ba poone bo jalwa nako e se e ile);

Palo ya dimela le dikgetho tsa mefuta ya peo, hammoho le

Taolo ya mahola.



Balemi ba lebatowa lena ba ile ba fuwa diterekere le metjhine ke Lefapha la Temo la Mpumalanga empa le ha ho le jwalo, boholo ba mosebetsi bo sa ntse bo etswa ka matsoho – mathata a sehlooho a sa ntse a le teng mabapi le kabo ya disebediswa ho ya ka dihlopha, tse tla hloka kelohloko e ntle ha eba tshebediso e ntle e lebelletswe ya matsete ana. Nneteng ya taba, ho a kgonahala ho adimisana disebediswa tsa temo le diterekere, empa taba ya ditokiso ya disebediswa tsena le tlhokomelo ya tsona e sa ntse e le boima haholo ho fihlellwa – ke mang ruri eo re ka reng o jere boikarabelo?



Photo 7 le 8 ke Monghadi Jerry Mthombothi (le letshehadi), mohokahanyi wa ntshetsopele provenseng, Mpumalanga, le Monghadi Boy Mokoena (molemi) tekong e Bronkhorspruit. Poone e ntle haholo le hoja sehla se mongobo haholo se thatafaditse taolo ya mahola ka metjhine.



Monghadi Mokoena e bile e mong wa ba ileng ba iketa Tlhodisanong ya Molemi wa Selemo ya 2007 – eitse ha re mmona ka Phupjane 2007, o ne a le mathuleng a ho emisa ka temo ka baka la komello. Lemong sena, o na le dihekthara tse 400 tsa poone jwalo ka ha ho bontshitswe ditshwantshong!



Balemi ba bangata lebatoweng lena bao e seng e le balemi ba bahwebi – taolo ya mahola ke bona bothata feela bo lokelang ho fenngwa. Tsepamiso e ikgethileng ya maikutlo sehleng se hlahlamang e tla shebana le taolo ya mahola ka dikhemikhale.



Photo 9 le 10 ke tsa teko Dundonald, botjhabela ho ya Swaziland ho tloha Badplaas. Photo 9 e bontsha sephetho sa tsamaiso e ntle, mme phapang pakeng tsa teko ena le masimo a mang photong ya 10 e totobetse.



Qaka lebatoweng lena, jwalo ka dibakeng tse ngata, e kenyeletsa ho sampolwa ha mobu, matsatsi a ho jala, palo ya dimela, manyolo le taolo ya mahola. Balemi lebatoweng lena ka kakaretso ba jala dikotwaneng tse nyane tsa masimo a kopanetsweng ke setjhaba.



Diteboho tsa rona di lebiswa ho Monghadi Jerry Mthombothi mabapi le boleng ba diteko tsa pontsho, mme re lebelletse ho ithuta haholo nakong ya matsatsi a balemi a reretsweng dikgwedi tse tlang. 











