MATSHWAO: 80
NAKO: dihora tse 2½
Memorandumo ona o na le maqephe a 28.
PAMPIRI YA 2 (P2)
MEMORANDAMO
KEREITE YA 12
Maemong ao motshwayi a fumanang mohlahlabuwa a arabile dipotso tse ngata ho feta palo e behilweng, motshwayi a tshwaye feela karabo ya pele. (Mohlahlobuwa ha a lokele ho araba dipotso ka bobedi bukeng e le nngwe k.h.r. mofuta wa potso e telele le wa dipotso tse kgutshwane bukeng e le nngwe)
Haeba mohlahlobuwa a arabile dipotso ka bone ba tsona dithothokisong tseo a ithutileng tsona ho KAROLO YA A (ho Puo ya Lapeng le ho Puo ya Tlatsetso ya Pele), motshwayi a tshwaye feela dipotso tse pedi tsa pele.
Haeba mohlahlobuwa a arabile dipotso tse pedi tsa mofuta wa dipotso tse kgutshwane kapa a arabile tse pedi tsa mofuta wa potso e telele ho KAROLO YA B le ya C (Puo ya Lapeng), motshwayi a tshwaye karabo ya pele, mme a tlohele ya bobedi. Athe ha a arabile dipotso ka bone ba tsona, motshwayi a tshwaye karabo ya pele ho Karolo e nngwe le e nngwe, ha feela mohlahlobuwa a arabile potso e le nngwe ya mofuta wa potso tse telele le e le nngwe ya mofuta wa dipotso tse kgutshwane.
Maemong ao mohlahlobuwa a nehelaneng ka dikarabo tse pedi, ya pele e fosahetse athe ya bobedi yona e nepahetse, motshwayi a tshwaye karabo ya pele, mme a tlohele e latelang.
Ha dikarabo di nomorilwe ka tsela e fosahetseng, motshwayi a tshwaye a ipapisitse ka memorandamo.
Mofuta wa potso tse telele (ya moqoqo): Ha bolelele ba moqoqo bo le ka tlase (kgutshwane) ho palo ya mantswe e behilweng, motshwayi a se behe kotlo hobane mohlahlabuwa o se a ntse a ipehile ka mosing. Athe haeba moqoqo o le molelele haholo, motshwayi a tshwaye ho feta moedi wa palo ya mantswe a behilweng ka mantswe a 50 (mongolo o ngolwang ka ho takalatsa), mme a se tswele pele ho tshwaya karolo e latelang moo.
Mofuta wa dipotso tse kgutshwane: Haeba mohlahlobuwa a sa sebedisa matshwao a puo a supang qotso (di-a-bulwa-di-a kwalwa) moo a lokelang ho qotsa, motshwayi a se behe kotlo.
KAROLO YA A: DITHOTHOKISO
POTSO YA 1
Motshwayi a bale nehelano ya mohlahlobuwa e lokelang ho hlahiswa sebopehong sa moqoqo. Moqoqo o lokela ho arabela potso e itshetlehileng thothokisong e hlahisitsweng. Motshwayi a tadime makgetha ana a mabedi a latelang ha a tshwaya moqoqo ona:
Dikahare Kutlwisiso ya potso; botebo ba tshekatsheko ya taba (sehlooho), kutlwahalo le netefatso (tiisetso) ya taba ka mabaka (a itshetlehileng thothokisong e potsong). Bakeng sa dikahare motshwayi a tadime dintlha tse latelang nehelanong ya mohlahlobuwa (ela hloko hore dintlha di ke ke tsa behwa ka tatellano e hlahelang mona):
Bohlokwa ba lona ke ho hohella mmadi tabeng e buuwang moleng oo./ le ka boela la nehelana ka karaburetso ya kutlo moleng wa pele ha moleng wa 16 ho bontsha toboketso ka lentswe hle!.
Phetapheto e rapameng /phetapheto moleng wa 1
Ho nehelana ka toboketso lentsweng le phetwang.
Ela hloko
Motshwayi a hlokomele hore mohlahlobuwa a ka ngola mefuta e fapaneng ya phetapheto mme a bolele mosebetsi ha a hlalositse a fumane matshwao a fapaneng empa ha a ngotse phetapheto a sa hlalosa a fuwe ntlha feela
Ho nehelana ka toboketso/ ho nehelana ka morethetho/ ho sidilella mohopolo
Karaburetso ya kutlo (1-2)
Komelo ya maelana 
Ho natefisa
Tatolano/kganyetsano/kganyetso (5, 6, 7, 9, 10)
Ho matlafatsa/ toboketsa moelelo
Ho nehelana ka matlafatso/ toboketso lentsweng kapa mantsweng a tlisitsweng pele molathothokisong./tatelano e sa tlwaelehang ya mantswe
(kerekeng), 8
(ka pele), 6
(moo), 9
(sefaleng), 14
(ba ipatla), 23
(o a rerelwe)
Ho potlakisa morethetho/ ho bontsha hore moelelo o fetela molathothokisong o hlahlamang/ ditaba tse builweng molathothokisong di fetela ho o latelang.
Phetapheto e diehisitsweng seratswaneng se le seng ho (9,12)
Kgatello ya mantsweng a phetwang/ matlafatso ya mohopolo o phetwang.
Kgonyetso /Tlohelo (13,19, 21)
Ho nehelana ka sefutho lentsweng.
Lebotsi (21,)
Ho hohela mmadi
Ho bontsha makalo/ phoqo 
Tlohelo 
Ho nehelana ka sefutho lentsweng/ ho natefisa/ ho tsepamisa monahano wa mmadi.
Ho bopela mmadi setshwantsho se setle sa se hlaloswang./lentswe le kgohlelang hantle ho re fa moelelo o utlwahalang.
Ho nehelana ka toboketso/ matlafatso lentsweng.
Tshebediso ya Puo
Sebopeho, tlhophiso ya mehopolo le nehelano e nang le neletsano e momahaneng e lebisang tlhalohanyong ya sehlooho mmoho le puo, setaele le sehalo tse sebedisitsweng ka nepo temeng.
ha mohlahlobuwa a sa hlahisa makgabane/dihlomo/dibetsa ho hang , ha a abelwe letshwao ho hang bakeng sa puo ha mohlahlobuwa a hlahisitse sehlomo/sebetsa se le 1 a abelwe letshwao le 1 bakeng sa puo ha mohlahlobuwa a hlahisitse dihlomo/dibetsa tse 2 a abelwe matshwao 2 bakeng sa puo ha mohlahlobuwa a hlahisitse dihlomo/dibetsa tse 3 kapa ho feta, a abelwe matshwao a 4 bakeng sa puo.
Ha mohlahlobuwa a hlahisitse tse makgabane a fetang tse 3, motshwayi a bale karabo kaofela, mme a bontshe ka letshwao () dintlheng karabong yohle moo mohlahlobuwa a fositseng teng motshwayi a bontshe ka letshwao (X).
Ho elwe hloko hore nehelano e lokela ho hlahiswa sebopehong sa moqoqo, mme sena se bolela ho re nehelano e lokela ho ralwa ka tsela ya hore ho be le selelekela, mmele o bopilweng ka diratswana le qetelo. Le ha nehelano e radilwe ka tsela ena, moqoqo o tlameha ho hlahiswa ka tsela e supang kgokahano.
Ha motshwayi a se a badile nehelano ya mohlahlobuwa, a abele mohlahlobuwa matshwao. Matshwao a ajwa ka ho lekanyetsa nehelano ya mohlahlobuwa. Motshwayi o lokela ho sebedisa rubriki e leqepheng le latelang bakeng sa ho aba matshwao. Tekanyetso e etswa ka ho beha kapa ho bekga mosebetsi (nehelano) wa mohlahlobuwa ka ho o beha kgatong e itseng (ho tloha ho Kgato ya 1 ho isa ho Kgato ya 7) rubriking. Kgato e nngwe le e nngwe e na le tlhaloso, mme tlhaloso e itshetlehile lekgetheng le le leng, dikahare le tshebediso ya puo. Motshwayi a ele hloko hore kgato eo a e kgethileng ha a lekanyetsa, tlhaloso ya yona e lokela ho tsamaellana le mosebetsi (ditaba) wa mohlahlobuwa ya lekanyetswang. Matshwao a bontshitswe qetellong ya kgato e nngwe le e nngwe.
Qetellong, ha motshwayi a se a nehelana ka matshwao a sebedise sekala sena se latelang:
Dintlha tse tadingwang
Matshwao
Senotlolo
Dikahare
Puo 4
KAROLO YA A: RUBRIKI YA HO LEKANYETSA POTSO E TELELE (YA MOQOQO) THOTHOKISONG
Kgato ya 7
E babatsehang
Kgato ya 6
Kgato ya 5
Kgato ya 4
Kgato ya 3
Kgato ya 2
Karolwana feela
Kgato ya 1
DIKAHARE LE PUO:
Kutlwisiso ya potso; botebo ba tshekatsheko ya taba (sehlooho), kutlwahalo le netefatso (tiisetso) ya taba ka mabaka.
Sebopeho, tlhophiso ya mehopolo le nehela-no e nang le nehele-tsano e momohaneng e lebisang tlhalohanyong ya sehlooho mmoho le puo, setaele le sehalo tse sebedisitsweng temeng.
Sehlooho se hlaloswa ka botebo, dintlha tsohle di utullutswe ka botlalo.
Tshekatsheko ke e babatsehang: o tshehetsa ditaba tsa hae ka dintlha tsa mefuta e fapaneng ho sengolwa.
Tshekatsheko ya hae e paka kutlwisiso e tebileng ya thothokiso le ya sengolwa sa mofuta ona.
Sebopeho se totoba-tsa kgokahano e baba-tsehang; tsela eo a tshetlehang dintlha ka yona e paka kutlwisiso e tebileng ya sehlooho.
Selelekela le qetelo di bopilwe ka tsela e ba-batsehang; ditaba di bopilwe ka bohlale mme di lebisa tlhahisong ya moelelo o toma mme o kgodisang.
Sehlooho se hlaloswa ka bokgabane, dintlha tsohle di utullutswe ka tekano.
Tshekatsheko e hlahi-sitswe ka botlalo; o nehelana ka dintlha tsa mefuta e fapaneng, mme o di tiisa ho tswa sengolweng.
Sebopeho sa moqoqo ke se setle; selelekela le qetelo di hlahisitswe ka bokgabane, mme di paka kutlwisiso e anetseng.
Tshekatsheko ke e hlahisitsweng ka bokgabane, mme e tshehetswa ka mabaka a utlwahalang ho tswa thothokisong e botsi-tsweng.
Sehlooho se hlaloswa ka tsela e supang kutlwisiso, mme dintlha di utullutswe hantle.
Tshekatsheko e hlahi-sitswe ka tsela e batlang e anetse; empa tse ding tsa dintlha di haellwa ke sefutho se hlokehang bakeng sa ho matlafatsa moelelo.
Tshekatsheko ya hae e paka kutlwisiso e batlang e le e ka hodimo ho e mahareng; e paka kutlwisiso ya sengolwa.
Sebopeho sa moqoqo se a utlwisiseha; dintlha tsa hae di a dumellana. Momahano e hlahella selelekeleng, qetellong le ditemaneng tse itseng.
Tshekatsheko e hlahisitswe ka tsela e ntle, mme dintlha tsa hae di hlahisitswe ka tsela e utlwisisehang ho tswa sengolweng se botsi-tsweng.
Sehlooho se hlalositswe ka tsela e kgotsofatsang le ha e se dintlha tsohle tse utullutsweng ka botlalo.
Tshekatsheko e hlahisi-tswe ka tsela e batlang e kgotsofatsa; mona le mane ho hlahisitswe dintlha tse ntle bakeng sa ho matlafatsa moelelo.
Dintlha boholo di tsheheditswe le ha bopaki e se bo kgodisang hakaalo; ho bonahala a na le kutlwisiso ya motheo ya sengolwa sena.
Ho na le bopaki bo seng bokae bo supang hore sebopeho sa moqoqo se latetswe ka tshwanelo; Boholo popeho ya ditemana e nepahetse.
Tshekatsheko ya hae e hlahisa kgaello e totobe-tseng sebopehong sa moqoqo; ho bonahala tlhalohanyo le kgokahano di haella haholo moqo-qong wa hae.
Sehlooho se okolwa feela tlhalosong; dintlha tse hlahiswang di supa boiteko bo fokolang ha a araba potso.
Tshekatsheko e supa kutlwisiso e haellang ha-mpe karabelong ya hae ya potso. Dintlha tsa hae ha di kgodise, ha di tshehetswe ho tswa sengolweng.
Tshekatsheko ya hae e bontsha a se na kutlwisiso ya motheo ya sengolwa sa mofuta ona.
Sebopeho se bontsha diphoso tse entsweng moralong; nehelano ya dintlha ha e utlwahale, ha e bope tlhalohanyo. Dira-tswana di fosahetse.
Tshekatsheko ya hae e hlahiswa ka tsela e supang kgaello, mme dintlha tsa hae ha di a behwa ka tatellano e lebisang popong ya tlhalohanyo e phethahetseng.
Sehlooho se hlaloswa ka tsela e bontshang kutlwisiso e fokolang haholo.
Tshekatsheko ke e fokolang; ho bile ho na phetapheto ya dintlha tse ding. Dintlha tse ding di tswile lekoteng.
Tshekatsheko e bo-ntsha kutlwisiso e sa tebang; mme nqa tse ding ho na ditlhaloso tse fosahetseng.
Sebopeho ha se a ralwa ka tshwanelo, mme se nyotobetsa moelelo. Diratswana le tsona ke tse fosahetseng.
Tshekatsheko e hlahiswa ka bofokodi bo boholo. Dintlha di hlahiswa ka tsela e fokolang, mme le ditaba tsa hae ha di na tlhalohanyo ya letho.
Ho bonahala boitekonyana bo itseng ba ho araba potso, empa ho thata ho hlalohanya ditaba tsa hae.
Tshekatsheko ya hae ya potso e bontsha bofokodi bo boholo; dintlha tsa hae ha di bontshe kutlwisiso ya thothokiso. Dintlha tsa hae di tswile lekoteng.
Ho etswa boiteko bo fokolang ba ho araba potso. Dintlha tsa hae boholo ha di na kamano le thothokiso e botsi-tsweng.
Ha ho bopaki ba letho bo bontshang hore moqoqo o ngotswe ho tadimilwe sebopeho. Ha ho diratswana kapa kgokahano.
Ho boima ho ka bona boiteko bo etswang ba ho araba potso tshekatshe-kong ya hae. Karabong ya hae ha o ke ke wa utlwi-sisa se hlahiswang; ha ho tlhalohanyo ya letho.
Tshebediso ya puo, sehalo le setaele di loketse sepheo, mme di phehisitse tlhahisong ya nehelano e ntle.
Tshebediso ya puo, sehalo le setaele, boholo di hlahella nehelanong di sebedisitswe ka tsela e nepahetseng.
Ho hlahella diphoso tse seng kae tsa puo, athe sehalo le setaele di batla di nepahetse. O haellwa ke tlhalohanyo le kgokahano.
Diphoso tsa puo di bonahala ka bongata. Tshebediso ya sehalo le setaele ha e a etswa ho tadimilwe maikemisetso.
Tshebediso ya puo le setaele di hlahella di fosahetse haholo hoo karabelo yohle e fosahalang.
Tshebediso ya puo, sehalo le setaele, boholo ba nehelano yohle di hla-hella di sebedisitswe ka tsela e fosahetseng haholo.
MATSHWAO A 10
KAPA
POTSO YA 2
Thothokiso ya 2: Ke a hlora - J Mokoena
Phetapheto ya moelelo. 
Ke diphoso/difanya tse teng lefatsheng/ho tingwa thuto. 
Ke maikutlo a thabo/a ho nyahama/ho sulafallwa. 
Molathothokisong wa 14 e bontsha tekano kapa tshwano ya moelelo mantsweng a e kentseng hare athe ho wa 6 e fokotsa/katla/kgina morethetho ntle ho ho lekanya moelelo/Se tlang pele se lekana le se tlang morao. 
Kganyetso e latolang se buuweng meleng e 6 e qalang/Tharollo e atisang ho hlaha meleng e 8 ya ho qetela/Sonete ya Senyesemane a na le mela e 3 le e mmedi ha e latele mofuta wa sonete ya Setadiana ya mela e robedi e tsheletseng mme ha ho na raeme.
Karabo e le nngwe feela.
E, ke la nnetev hobane setjhaba ha se hloka kgotso ho phelwa ka matswalo ebe batho ba a hlora. 
KAPA
POTSO YA 3
Le re bolella hore mapolesa a tshwere ka thata ho phutha batho bohle moo hore ho se sale letho/Ho tlosa batlodi ba molao kaofela. 
Dikebekwa tseo di kotsi, di pelompe di ka imisa mosadi a sa ikemisetsa/Di emarisa/senya mosadi a sa lebella/Di a beta, di be di fe ngwana mosadi a sa lebella.. 
Se maketse e bile se hlolletswe. Se makaditswe ke ho utlwa boko sa mosadi fifing leo, le hona tulong eo e kotsi. 
Bohlokwa ba yona ke ho neha lentswe leo sefuthu/matla/kgatello/Ho hlalosa/fana ka karabo ya se botsitsweng/Ho potlakisa morethetho/Ho qatsohisa lentswe. 
POTSO YA 4
Wa 11
Wa 13
Wa 19
E le nngwe feela.
Kganyetso/kganyetsano/tatolano. 
Ka tsela ya hore mohlankana ke enwa o rutehile, kutlwisiso ke hore o a sebetsa empa o hana ho nyala o batla ho etsa monyala ka pedi. O a sebetsa empa o batla o lekgonatha./O batla ho nyala ka kgomo tse nyane/mahala
Motho o ne a ke ke a hanelwa ho nyala hobane e le mofutsana. 
Diqaka/mathata ba a rarolla ka dipuisano.
Ba nena motho ya iketsang mohloki empa a ena le bohona/bokgoni.
Mohlankana wa Mosotho o ne a lokela ho raha moritshwana ha a batla ho nyala.
E le nngwe feela.
Lehlaso/phetamola/pina/reforaime/lekodilo. v Bohlokwa ba lona ke ho toboketsa kapa hona ho sidilella mohopolo oo sethothokisi se buang ka wona. 
KAPA
POTSO YA 5
Thothokiso ya 5: Menyabuketso - PM Ramathe
Motshwayi a bale nehelano ya mohlahlobuwa e lokelang ho hlahiswa sebopehong sa moqoqo. Moqoqo o lokela ho arabela potso e itshetlehileng thothokisong e hlahisitsweng. Motshwayi a tadime makgetha ana a mabedi a latelang ha a tshwaya moqoqo ona:
Dikahare Kutlwisiso ya potso; botebo ba tshekatsheko ya taba (sehlooho), kutlwahalo le netefatso (tiisetso) ya taba ka mabaka (a itshetlehileng thothokisong e potsong). Bakeng sa dikahare motshwayi a tadime dintlha tse latelang nehelanong ya mohlahlobuwa (ela hloko hore dintlha di ke ke tsa behwa ka tatellano e hlahelang mona):
Ho katla morethetho/ho bontsha ho lekana ha moelelo ho se tlang pele ho yona le se e latelang.
Phetapheto e tshekalletseng (2-3)
Ho nehelana ka toboketso lentsweng le phetwang.
Phetapheto e diehisitsweng (2, 4)
Ho nehelana ka toboketso/matlafatsa lentsweng le phetwang.
Phetapheto ya mantswe qalong.
Ho tlisa kgatello lentsweng le tlisitsweng pele tatelanong ya mantswe molathothokisong.
Phetapheto e rapameng 
Ho nehelana ka toboketso lentsweng le phetwang.
Mothofatso 
Ho bopela mmadi setshwantsho se hlakileng sa seo ho buuwang ka sona.
Kganyetsano/kganyetso/tatolano 
Ho hatella/toboketsa seo sethothokisi se se hlalosang.
Phetapheto ya moelelo (16-17)
Ho hlakisisa kapa sidilella mohopolo oo kelellong ya mmadi.
Motshwayi a lekodisise dikarabo tsa mohlahlobuwa tse nepahetseng tse sa hlahang memorandamong
Tshebediso ya Puo
Sebopeho, tlhophiso ya mehopolo le nehelano e nang le neletsano e momahaneng e lebisang tlhalohanyong ya sehlooho mmoho le puo, setaele le sehalo tse sebedisitsweng ka nepo temeng.
ha mohlahlobuwa a sa hlahisa makgabane/dihlomo/dibetsa ho hang , ha a abelwe letshwao ho hang bakeng sa puo ha mohlahlobuwa a hlahisitse sehlomo/sebetsa se le 1 a abelwe letshwao le 1 bakeng sa puo ha mohlahlobuwa a hlahisitse dihlomo/dibetsa tse 2 a abelwe matshwao 2 bakeng sa puo ha mohlahlobuwa a hlahisitse dihlomo/dibetsa tse 3 kapa ho feta, a abelwe matshwao a 4 bakeng sa puo.
Ha mohlahlobuwa a hlahisitse tse makgabane a fetang tse 3, motshwayi a bale karabo kaofela, mme a bontshe ka letshwao () dintlheng karabong yohle moo mohlahlobuwa a fositseng teng motshwayi a bontshe ka letshwao (X).
Ho elwe hloko hore nehelano e lokela ho hlahiswa sebopehong sa moqoqo, mme sena se bolela ho re nehelano e lokela ho ralwa ka tsela ya hore ho be le selelekela, mmele o bopilweng ka diratswana le qetelo. Le ha nehelano e radilwe ka tsela ena, moqoqo o tlameha ho hlahiswa ka tsela e supang kgokahano.
Ha motshwai a se a badile nehelano ya mohlahlobuwa, a abele mohlahlobuwa matshwao. Matshwao a ajwa ka ho lekanyetsa nehelano ya mohlahlobuwa. Motshwai o lokela ho sebedisa rubriki e leqepheng la 11 ka hodimo bakeng sa ho aba matshwao. Tekanyetso e etswa ka ho beha kapa ho bekga mosebetsi (nehelano) wa mohlahlobuwa ka ho o beha kgatong e itseng (ho tloha ho Kgato ya 1 ho isa ho Kgato ya 7) rubriking. Kgato e nngwe le e nngwe e na le tlhaloso, mme tlhaloso e itshetlehile lekgetheng le le leng, dikahare le tshebediso ya puo. Motshwai a ele hloko hore kgato eo a e kgethileng ha a lekanyetsa, tlhaloso ya yona e lokela ho tsamaellana le mosebetsi (ditaba) wa mohlahlobuwa ya lekanyetswang. Matshwao a bontshitswe qetellong ya kgato e nngwe le e nngwe.
Qetellong, ha motshwayi a se a nehelana ka matshwao a sebedise sekala sena se latelang:
Dintlha tse tadingwang
Matshwao
Senotlolo
Dikahare
Puo
KAPA
POTSO YA 6
Thothokiso ya 6: O ya kae? - PM Ramathe
Karaburetso ya pono 
Se bona Basotho ba kgeloha tsela, ba tlohela ditlwaelo tsa bona ba kgomarela tsa ditjhaba tse ding/ Se a iketsa, se tseka botjhaba ba sona./Se llela botjhaba ba sona.
Ke ho phoqa/soma hobane se kudisang bana ke sona sena seo ho thweng se molemo se matlafatsa mmele/Di a thusa ebile di a senya. 
Ke ho totobatsa hore Mosotho o thetsehile ruri hobane dintho (diaparo) tsa hae tsa setso, o di nyonya haholo o kgahlilwe ke tswa makomofere/Ke maikutlo ka ha Basotho ba lahlile meetlo ya bona./Re latela baditjhaba/Ba hloile diaparo tsa bona jwalo ka sa ntja le katse.
Ka maikutlo a ho teneha/sithabetseng/a fatshe/a bohloko le ho fela pelo. v Hobane se bona Basotho ba lahla dintho tsa bona tsa setso empa ditjhaba tse ding tsona di tseparetse ho tsa tsona. 
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A:
KAROLO YA B
POTSO YA 7
PADI/NOBELE: Botsang Lebitla - KPD Maphalla
O kgopo e bile o leqoophe. O ile a qophella ho iphetetsa ho Tsietsi ka sehloho.
Ke motho ya hlokang botsitso. Ha a se a siuwe ke Makgaola, o ne a se a batla ho kgutlela ho Tsietsi.
O makoko/a ikgohomosa ha a re letho ka motho e mong. Bareki le basebetsi ba habo o ne a ba kgella fatshe, a ba kgaruma ho se moo a ba behang.
Ke motho ya manganga. Batswadi ba hae ba ne ba mo kgalemelletse boitshwaro bona ba bile ba behile fatshe.
O a tella/O pelo e mpe/O arabisa batho hampe.
Ke motho ya tshepahalang. Le ka mohla ha a so kwenehele Tsietsi.
O na le mamello. O ile a wa a tsoha le Tsietsi ho fihla lefung.
O bohlale. Diketso tsa hae tse fapaneng di a paka - mokgwa oo a ileng a thobisa Tsietsi ka wona sepetlele jj.
Ke motho ya nang le botsitso. Diqetong tsa bona o ne a sa suthe.
O sebete e le ruri. Dintwa tseo a di hlanakileng mmoho le Tsietsi di a paka.
O tshepahala ho Tsietsi empa mosebetsing wa hae ha a tshepahale.
O lerato ka baka la ho shwela Tsietsi.
Tsietsi
Ke motho ya bohlale haholo. O fupuditse ka bohlale a ba a tseba bao e leng batswadi ba hae hantle jj.
O na le botho. O ne a sa hlekefetse motho ntle le mabaka.
O sebete. Le ha Kotsi a ne a mo lelekile kgetlo la pele, o ile a kgutlela a sa tshabe letho. A thoba sepetlele. A tshwarisa mapolesa phupe ka nako tsohle jj.
O leqoophe ka baka la ho latella seo a batlang ho se fihlella e bile o na le mamello.
O na le botsitso. Diqeto tsa hae ha a suthe ho tsona.
O masene jwalo ka phokojwe. O phelekanyeditse mapolesa ka makgetlo. A phela ka boikgakanyo.
KAPA
POTSO YA 8
PADI/NOBELE: Botsang Lebitla - KPD Maphalla
O bolela hore o felletswe ke mohau le qenelo/botho le mamello, o tla iphetetsa ka sehloho. 
Ka mora mona o ile a tsoma babolayi ba Tseleng a ba qhanyatsa ntle le mohau. O qadile ka Tjhaile Sekotolo/Sekolokoto le Mohanuwa, a ba bolaela ka kamoreng.
Tsetsela Tlokotsi yena a mmolaisa ka batho ba ileng ba mmolaya sehloho. 
Kgephola Qamaka le yena a mo thunya ka sehloho, a mo thunyetsa ka kerekeng moruti a ntse a rera. vv Ruri enwa motho ha a sa na pelo!
E le nngwe feela.
O ile a re eo a sale a hodisa lesea leo la bona.
Tsietsi o ile a nnetefatsa hore ngwana o hlokomelehile nakong eo a ileng mererong ya hae ka ho mo siya le mosadimoholo le ntatemoholo (Mmamaema le Ramaema) bao a neng a dula le bona, yena le Tseleng. 
E, o boetse sefateng. 
Mohanuwa ya kileng a bolella Tsietsi ka le leng hore o tla mmatlela batho, ba mo kgakgathe hobane a mo lahlile, ke yena le batho ba hae ba thuntseng Tseleng. 
Tsietsi o ile a phethisa tshepiso ya hae ho Tseleng hore bao ba kgaotseng bophelo ba hae, le a bona a tla kgaolwa ka sehlooho. 
kapa
Tjhe, ha o a boela sefateng.
Motshwayi a lekole dikarabo tsa mohlahlobuwa tse tshehetsang karabo ya hae
E le nngwe feela.
Batho ba basadi ba sebete. Tseleng o shwa tjena a hlanaka e mahlo mafubedu. 
Ba na le mamello. Mamello ya Tseleng le mathateng a tjena. 
Ba na le botshepehi. Botshepehi ba Tseleng ho isa lefung. 
Ke sebaka se morung. 
Moo morung ho na le moaho wa kgale. 
BoTsietsi ba ne ba qeta ho fihla moo morung ba balehile mapolesa motseng.
Athe Mohanuwa le batho ba hae ba ba setse morao mme a re boTsietsi ba inehele. 
Eo taba Tsietsi a e latola yaba ntwa e a qhoma mme Tseleng a bolawa. 
Mapolesa a motseng a batlang boTsietsi, empa ha a ka a utlwa ho bohla (modumo wa sethunya se seholo) hoo ha dithunya. 
Ho thwe dithunya tsa hlatsa malakabe lefifing leo, ya nna ya ba lai! lai! thu! lai!
Feela le ha ho le jwalo, mapolesa a se bone letho. 
Fifing leo koloi ya boMohanuwa ya tuka. Le hona moo mapolesa a se bone
Ngwana ya patilweng moferong o thola tu, o tsoha ha mebohlohadi ena ya dithunya e kgutsa.
Fifing leo la bosiu, Tsietsi o kgona ho tjheka lebitla ka hora tse pedi.
Tse pedi feela.
KAPA
POTSO YA 9
Malome Theko
Malome Theko o ne a na le pelo e mpe.
O ne a sa kgathalle bophelo bo botle ba motjhana wa hae Diepollo.
Seo a neng a se habile feela ke hore Diepollo a nyalwe hore yena a tle a fumane dikgomo tsa bohadi tseo ntata Diepollo a ileng a hloleha ho di lefa ha a ne a nyala mmae. Ka hoo o ne a dumelletse monnamoholo Mothofeela ho shobedisa Diepollo.
Pelo ya hae e ne e le thata hobane o hanne le ha mosadi a re o mo elelliswa hore Diepollo o sa le monyane hore a ka nyalwa empa o ile a tswela pele ka morero wa hae wa ho mo nyadisa.
O ne a na le pelo e ntle.
O ile a amohela Diepollo ka moya o motle lapeng la hae leha a ne a sa mo tsebe hore ke ngwana wa mang.
O ile a mo eletsa ka maele a matle a bophelo a ba a mo eletsa ho ya batlisisa ka ditaba tse amanang le batswadi ba hae kgatisong ya dikoranta Mazenod.
A fa Diepollo tse ding tsa dibuka tsa hae tseo a neng a di sebedisa ha a ne a ithutela booki mme ka baka leo, Diepollo o ile a kgona ho boloka tjhelete eo a neng a lokela ho reka dibuka ka yona.
O ile a dumella Diepollo ho dula ha hae nakong eo a neng a ntse a kena sekolo mme ha ho mohla a neng a mo fella pelo.
Ke motho ya nang le botho bo botle le kutlwelobohloko.
O ile a amohela Diepollo lapeng la hae. O ne a sa dumellane le mohatsae tabeng ya hore Diepollo a se ke a iswa sekolong.
A mo etsetsa mokete wa ho mo tlosa kgutsana mme a ba a mo kenya sekolo.
Le mohla Diepollo a neng a fumana mangolo a hae a booki o ne a ile moketeng wa dikapeso tsa hae.
O ile a amohela ba bohadi ba Diepollo hantle mohla ba neng ba tlilo nyala mme o ile a ba a hlaba kgomo ya senona le tlhako mohla lenyalo la Diepollo le Zeblon Ramokgopa.
KAPA
POTSO YA 10
O ne a bua le Pontsho.
E ne e le ngwanabo monnae/molamo wa hae.
Se ne se sa thehwa hodima motheo wa nnete. Diepollo o tsebane le Dikenkeng nakong eo a neng a ilo lata lenane la bakudi bahatising ba dikoranta.v Ha a fihla moo o ile a fumana ho se ho le hobe yaba o hlaba Dikenkeng ka leihlo hore a se ke a bolela ho re ke yena motho ya tlisitseng lenane leo la bakudi moo. v Dikenkeng le yena o ile a be a se a utswa dipampiri tseo bahatising mme a di kgutlisetsa ho Diepollo. Ntle le moo Dikenkeng o ne a anya Diepollo leleme malebana le ditaba tsa Zeblon Ramokgopa ya neng a ntse a batlwa ke mapolesa.
Ke ba Zeblon Ramokgopa le kgaitsedi ya hae Pontsho.v Lebaka ke hobane mohlankana wa Dikenkeng e ne e le mpimpi ya maponesa mme o ne a fofonela ditaba tsa Zeblon le kgaitsedi ya hae hore ba tle ba tshwarwe.
Lekgowa le bitswang Kotsuopo le ile la bolauwa v mme maponesa a belaella mokgatlo wa boZeblon wa dipolotiki hore ke wona o mmolaileng.
Ba ile ba fumana maponesa a entse thibella ya makoloi mme mapolesa a ile a ba emisav. Zeblon o ne a tlakasela, a tshohile. O ile a itahlela ka ntle ho koloi mme a kena morung. Mapolesa a ile a mo lelekisa empa a a nyamella. Diepollo le Selatole bona ba tswela pele ka leeto la bona.
O ile a re konteraka ya hae e ne e se e fedile.
Ho ne ho sa lokela v. Diepollo o ne a sebetsa mosebetsi wa hae hantle empa ka baka la hore monna wa hae e ne e le Lekomonisi, baokamedi ba tliliniking moo ba ile ba mo tebela.
Diepollo o totobatswa e le motho wa semelo se phethahetseng.v O ne a tseba hore mona lefatsheng kgalapa di a buseletsana, kahoo o ne a batla ho thusa Mmamolete ka dintle tseo a mo etseditseng tsona. O ile a itela pele hore a fe Mmamolete phiyo e nngwe ya hae empa ha fumaneha hore yena le Mmamolete ha ba tsamaelane. A nka leeto la ho ya Lesotho a ilo batla ba habo Mmamolete empa a se ke a ba fumana. Qetellong o ile a bona lenane la batho ba neng ba emetse ho fumantshwa ditho tsa mmele. Ha a le lekola a fumana lebitso la Mmamolete le le tlasetlase. O ile a nka lenane leo mme a ngola lebitso la Mmamolete ka hodimodimo yaba o isa lenane leo ho bahatisi ba ka toropong hore ba tle ba le tlanye botjha. Lenane leo le ile la lokiswa ho ya ka moo Diepollo a neng a le radile kateng mme Mmamolete a fumana phiyo eo a neng a e emetse. O ile a thuseha ka tsela e jwalo.
KAPA
POTSO YA 11
Mme
E ne e le motho ya lokileng/wa kgotso.
O ne a sa rate ho kgopisa batho ba bang mme ke ka hoo a ileng a boloka sephiri sa hore Thollo Mofokeng ke monna wa hae hang feela ha a elellwa hore Thollo le Mmateboho ba phela ka kgotso lapeng la bona.
O ile a thusa batho ba bangata motseng oo wa boMmateboho ntle le tefo.
Mmisi Lekena
Mmisi Lekena e ne e le motho ya lokileng/wa kgotso.
O ne a sa rate ha motho e mong a utlwiswa bohloko. Sena o se bontshitse nakong eo boThabisile ba neng ba tloka Dikeledi le ho mo ja ditsheho. O ile a ba kgalema ka matla a maholo.
O ne a rata ho bona bana ba atleha mme ke ka hona a neng a eletsa Dikeledi hore a ke a ithute pele a tatela lenyalo.
Thollo Mofokeng
O ne a hloka botshepehi le nnete.
O ile a siya mosadi wa hae le mora Matatiele mme a fihla a nyala moo a neng a sebetsa teng. A lebala ho tu ka mosadi le mora!
O ne a ile a roma metswalle ya hae ho ya mo kopela mohope wa metsi mme a ba bolelletse hore ba ipolele hore ke Bafokeng ba tswang Matatiele.
O ne a sa rate ho utlwa letho ha mosadi a ntse a mo phetela ka mosadi ya bitswang Mme hoo qetellong Mme a ileng a ba a hlokahala a so kopane le yena. Seo a neng a sa se tsebe ke hore Mme eo e ne e le mosadi wa hae eo a mo siileng Matatiele.
O ile a hloleha ho kgalemela ba habo ha ba ne ba kentse mosadi wa hae nyewe eo ho yona ba neng ba mo qosetsa ho tshwarela lefu la Mme lapeng la ngwana wa bona.
Ha a bolella Dikeledi hore o tlo mo nyala.
Ha a fereha Dikeledi.
Motshwayi a hlokomele dikarabo tse ding tsa mohlahlobuwa tse bontshang semelo sa baphetwa bao
KAPA
POTSO YA 12
Ke Thollo Mofokeng le Dikeledi.
Ba babedi
Dikeledi o ne a nahana hore batho ba tlileng ho tla kopa mohope wa metsi, ke ba habo Tsekiso motjhesi wa hae wa sekolong. O ne a sa tsebe hore ke ba habo monna ya dulang komponeng eo a kileng a mo thonthodisa sepatjhe sa hae/ntate e mong ya tlwetseng ho tjhakela ha Rakgadi wa hae.
Dikeledi o ile a baleha lapeng hara bosiu a sa tsebe le moo a yang. A hlahlathela hara thota. O ile a kopana le mosadi ya neng a na le lentswe le batang mme le ha a mo tshwara ka letsoho, letsoho la hae le ne le bata po! Motho enwa o ile a mo memela ha hae mme a mo tsholela le ho mo fa marobalo phaposing e ntle haholo./O kopane le sethotsela/sepoko.
Motshwayi a lekole dikarabo tse ding tsa mohlahlobuwa
Hoseng ha a phaphama o ile a iphumana a robetse hodima lebitla leo a sa le tsebeng mme a potapotilwe ke mabitla a mang. A fumana hore dijo tse hlabosang tseo a neng a di ja maobane bosiu e ne e le polokwe tsa bolokwe.
Mosadi enwa (mmaTeboho) o totobatswa e le motho ya nang le mohau le kutlwelobohloko. O ile a utlwela Mme bohloko nakong eo a neng a tlilo kopa tjako ha hae mme a qetella o mo kopetse bodulo ha kgaitsedi ya hae. O ile a ba a etsa setswalle le mosadi enwa wa motwaitwai eo a neng a sa tsebe le hore ba habo ke bomang. Mosadi enwa ke motho ya nang le botho (Motshwayi a shebe seo mohlahlobuwa a se ngotseng ho hlalosa 'botho')
Ke dumellana le ona. Ha Mme a fihla lapeng la Mmateboho le Thollo, o ile a elellwa kamoo ba phedisanang hantle ka teng. O ne a tlohile Matatilele a re o tlilo batla monna wa hae empa eitse ha a elellwa kgotso eo banyalani bana ba phelang ka yona a itlama ho boloka sephiri sa hore Thollo ke monna wa hae. Thollo o ne a ile a siya mosadi le ngwana lapeng Matatiele ha a ne a tlilo sebetsa dikomponeng. Mohatsa Lesole o ile a dula ka senepe sa Mme, o ile a se pata mme ha a ka a se bontsha mohatsa Thollo le ha Mme a se a iketse boyabatho.
Ke ne ke tla mo pata. Mme o ne a thusitse batho ba bangata motseng moo mme o ne a lokela ho ka bolokwa ka mokgwa o imametseng.
Ke ne ke sa tlo mo pata: Mme o fihlile motseng wa boMmateboho a sa mengwa ebile a sa tsejwe le moo a tswang teng. O ne a sa bua le ka ba lelapa la hae kahoo ke ne ke tla kopa ho batliswa ba habo hore e tle e be bona ba tlang ho mo pata.
Motshwayi a lekole dikarabo tsa mohlahlobuwa 
E o ne a nepile: O ne a tseba ka moo Dikeledi a neng a le bohlale ka teng dithutong tsa hae mme a sa batle ho re a tle a tlohele sekolo. O ne a bile a ngongorehiswa ke hore bokamoso ba Dikeledi bo tlo senyeha. O ne a hoopla hore Dikeledi o sa le monyane haholo ho ka nyalwa.
O ne a sa nepa: Ke tokelo ya Dikeledi ya ho dumela ho nyalwa ke motho eo a batlang ho nyalwa ke yena. Mmisi Lekena o ne a batla ho hatella ditokelo tsa Dikeledi.
O ne a batla ho se fetwe ke monyetla ona o tlang hanngwe feela bophelong. A bile a rata ho swetsa banana ba neng ba mo tsheha sekolong. Motswalle wa hae o ne a mo susumelletsa lenyalong leo.
Ke taba ya hore bophelo ba Dikeledi le Thollo bo ne bo se boima hakaalo. Le ha bothata ba tjhelete bo ye bo be teng, e ne e se ba bofutsana. Ditoro tsane tse mpe tseo Dikeledi a neng a na le tsona pele a nyalwa e ne e ntse e le ho kgelekgetheha ha maikutlo a hae feela.
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B:
Ho elwe hloko hore nehelano e lokela ho hlahiswa sebopehong sa moqoqo, mme sena se bolela hore nehelano e lokela ho ralwa ka tsela ya hore ho be le selelekela, mmele o bopilweng ka ditemana (paragraphs) le qetelo. Le ha nehelano e radilwe ka tsela ena, moqoqo o tlameha ho hlahiswa ka tsela e supang kgokahano.
Ha motshwayi a se a badile nehelano ya mohlahlobuwa, a abele mohlahlobuwa matshwao. Matshwao a ajwa ka ho lekanyetsa nehelano ya mohlahlobuwa. Motshwayi o lokela ho sebedisa rubriki e leqepheng le latelang bakeng sa ho aba matshwao. Tekanyetso e etswa ka ho beha kapa ho bekga mosebetsi (nehelano) wa mohlahlobuwa ka ho o beha kgatong e itseng (kgato ya 1 ho isa kgatong ya 7) rubriking. Kgato e nngwe le e nngwe e na le tlhaloso, mme tlhaloso e itshetlehile makgetheng a mabedi e leng, dikahare le sebopeho le puo. Motshwayi a ele hloko ho re kgato eo a e kgethileng ha a lekanyetsa, tlhaloso ya yona e lokela ho tsamaellana le mosebetsi (ditaba) wa mohlahlabuwa ya lekanyetswang. Matshwao a bontshitswe qetellong ya kgato e nngwe le e nngwe.
Ho elwe hloko hore rubriki e latelang e sebediswa hohle moo mohlahlobuwa a arabileng mofuta wa dipotso tse telele (tsa moqoqo) ha ho arajwa dingolwa tsa mofuta wa padi (nobele) le mofuta wa tshwantshiso (terama) ho Karolo tsa B le ho ya C.
Qetellong, ha motshwayi a se a nehelana ka matshwao a sebedise sekala sena se latelang:
Dintlha tse tadingwang
Matshwao
Senotlolo
Dikahare
Sebopeho le Puo
Matshwao ohle
KAROLO YA B LE YA C: RUBRIKI YA HO LEKANYETSA MOFUTA WA POTSO E TELELE (YA MOQOQO)
Kgato ya 7
E babatsehang
Kgato ya 6
Kgato ya 5
Kgato ya 4
Kgato ya 3
Kgato ya 2
Kgato ya 1
DIKAHARE:
Kutlwisiso ya potso; botebo ba tshekatsheko ya taba (sehlooho), kutlwahalo le tiisetso ya taba ka mabaka.
Sehlooho se hlaloswa ka botebo, dintlha tsohle di utullutswe ka botlalo.
Tshekatsheko ke e ba-batsehang: o tshehetsa ditaba tsa hae ka di-ntlha tsa mefuta e fapa-neng ho tswa sengolweng.
Tshekatsheko ya hae e paka kutlwisiso e tebileng ya sengolwa.
Sehlooho se hlaloswa ka bokgabane, dintlha tsohle di utullutswe ka tekano.
Tshekatsheko e hlahi-sitswe ka botlalo; o nehelana ka dintlha tsa mefuta e fapaneng, mme o di tiisa ho tswa sengolweng.
Tshekatsheko ya hae e paka le ho supa ku-tlwisiso e kgabane ya sengolwa.
Sehlooho se hlaloswa ka tsela e supang kutlwisiso, mme dintlha di utullutswe hantle.
Tshekatsheko e hlahi-sitswe ka tsela e batlang e anetse; empa tse ding tsa dintlha di haellwa ke sefutho se hlokehang bakeng sa ho matlafatsa moelelo.
Tshekatsheko ya hae e paka kutlwisiso e batlang e le e ka hodimo ho e maha-reng; e paka kutlwisiso ya sengolwa.
Sehlooho se hlalositswe ka tsela e kgotsofatsang leha e se dintlha tsohle tse utullutsweng ka botlalo.
Tshekatsheko e hlahisitswe ka tsela e batlang e kgotsofatsa; mona le mane ho hlahisitswe dintlha tse ntle bakeng sa ho matlafatsa moelelo.
Dintlha boholo di tsheheditswe leha bopaki e se bo kgodisang hakaalo; ho bonahala a na le kutlwisiso ya motheo ya sengolwa sena.
Sehlooho se okolwa feela tlhalosong; dintlha tse hlahiswang di supa boiteko bo fokolang ha a araba potso.
Tshekatsheko e supa kutlwisiso e haellang haholo karabelong ya hae ya potso. Dintlha tsa hae ha di kgodise, ha di tshehetswe ho tswa sengolweng.
Tshekatsheko ya hae e bontsha a se na kutlwisiso ya motheo ya sengolwa sa mofuta ona mmoho le ya sengolwa sena.
Tshekatsheko ke e fokolang; ho bile ho na le phetapheto ya dintlha tse ding. Dintlha tse ding di tswile lekoteng.
Tshekatsheko e bo-ntsha kutlwisiso e sa tebang; mme nqa tse ding ho na le ditlhaloso tse fosahetseng.
Ho bonahala boitekonyana bo itseng ba ho araba potso, empa ho thata ho hlalohanya ditaba tsa hae.
Ho etswa boiteko bo fokolang ba ho araba potso. Dintlha tsa hae boholo ha di na kamano le sengolwa se botsitsweng.
MATSHWAO A 15
SEBOPEHO LE PUO:
Sebopeho, tlhophiso ya mehopolo le nehela-no e nang le neeletsano e momohaneng e lebisang tlhalohanyong ya sehlooho mmoho le puo, setaele le sehalo tse sebedisitsweng temeng.
Sebopeho se totoba-tsa kgokahano e baba-tsehang; tsela eo a tshetlehang dintlha ka yona e paka kutlwisiso e tebileng ya sehlooho.
Selelekela le qetelo di bopilwe ka tsela e ba-batsehang; ditaba di bopilwe ka bohlale mme di lebisa tlhahisong ya moelelo o toma mme o kgodisang.
Sebopeho sa moqoqo ke se setle; selelekela le qetelo di hlahisitswe ka bokgabane, mme di paka kutlwisiso e anetseng.
Tshekatsheko ke e hlahisitsweng ka bokgabane, mme e tshehetswa ka mabaka a utlwahalang ho tswa sengolweng se botsi-tsweng.
Sebopeho sa moqoqo se a utlwisiseha; dintlha tsa hae di a dumellana. Mo-mahano e hlahella selelekeleng, qetelong le ditemaneng tse itseng.
Tshekatsheko e hlahisitswe ka tsela e ntle, mme dintlha tsa hae di hlahisitswe ka tsela e utlwisisehang ho tswa sengolweng se botsitsweng.
Ho na le bopaki bo seng bokae bo supang hore sebopeho sa moqoqo se latetswe ka tshwanelo; Boholo popeho ya ditemana e nepahetse.
Tshekatsheko ya hae e hlahisa kgaello e totobetseng sebopehong sa moqoqo; ho bonahala tlhalohanyo le kgokahano di haella haholo moqoqong wa hae.
Sebopeho se bontsha di-phoso tse entsweng mora-long; nehelano ya dintlha ha e utlwahale, ha e bope tlhalohanyo. Diratswana di fosahetse.
Tshekatsheko ya hae e hlahiswa ka tsela e supang kgaello, mme dintlha tsa hae ha di a behwa ka tatellano e lebisang popong ya tlhalohanyo e phethahetseng.
Sebopeho ha se a ralwa ka tshwanelo, mme se nyotobetsa moelelo. Diratswana le tsona ke tse fosa-hetseng.
Tshekatsheko e hlahiswa ka bofokodi bo boholo. Dintlha di hlahiswa ka tsela e fokolang, mme ditaba tsa hae ha di na tlhalohanyo ya letho.
Ho bopaki ba letho bo bontshang hore moqoqo o ngotswe ho tadimilwe sebopeho. Ha ho diratswana kapa kgokahano.
Karolwana feela
Tshekatsheko ya hae ya potso e bontsha bofokodi bo boholo; dintlha tsa hae ha di bontshe kutlwisiso ya sengolwa. Dintlha tsa hae di tswile lekoteng.
Ho boima ho ka bona boiteko bo etswang ba ho araba potso tshekatshekong ya hae. Karabo ya hae ha o ke ke wa e utlwisisa se hlahiswang; ha ho tlhalohanyo ya letho.
Tshebediso ya puo, sehalo le setaele di su-tsitse, mme di phehisa tlhahisong ya moelelo o napahetseng.
Tshebediso ya puo, sehalo le setaele di lo-ketse sepheo, mme di phehisitse tlhahisong ya nehelano e ntle.
Tshebediso ya puo, sehalo le setaele boholo di hlahella nehelanong di sebe-disitswe ka tsela e nepahetseng.
Ho hlahella diphoso tse seng kae tsa puo, athe sehalo le setaele di batla di nepahetse. O haellwa ke tlhalohanyo le kgokahano.
Tshebediso ya puo le setaele di hlahella di fosahetse haholo hoo karabelo yohle e fosahalang.
Tshebediso ya puo, sehalo le setaele boholo ba nehelano yohle di hlahella di sebedisitswe ka tsela e fosahetseng haholo.
MATSHWAO A 10
Diphoso tsa puo di bonahala ka bongata. Tshebediso ya sehalo le setaele ha e a etswa ho tadimilwe maikemisetso.
Matshwao
Senotlolo
Dikahare
Sebopeho le Puo
Dintlha tse tadingwang
Matshwao ohle
KAROLO YA C
POTSO YA 13
Ha le Thakgiswe
Kotopi o batla ho ya kopa dikeletso tsa kamoo a ka fumanang leruo kateng ho ngaka Makau v. O batla ho ya ho Makau hobane a ile a mmona ditorong tsa hae. v Sebuweng mohatsae, o kgahlanong le mohopolo ona hobane o re Makau o tumme ka diretlo mme kgohlano e tlola hona mona.
Kotopi o sataladitse molala tabeng ya ho bonana le Makau. 
Se bakang mathata le ho feta, ke ho re Kotopi o batla ho kopanela le Makau moo ha hae.
Sebuweng o eme thabeng hore moo ha hae Makau a ke ke a le beha. 
Ho fihla ha Rampou a tlilo batla Kotopi, ho hlantsha Sebuweng le ho feta. 
Qeto ya Kotopi ya ho ya bona Rampou hara bosiu, e ba jwalo ka letswai leqebeng le hlenneng. 
Mephofo ya Kotopi a lora Moletsane le yona e butswela qabang ya bona. 
Kotopi ka ho bona hore taba ya Makau e mo qabanya le mohatsae, o ngoka
Rampou ka sekgukgu hore a mo thuse ho fumana phofu ya morero wa hae le Makau.
Ho se mamele hoo ha Kotopi, ho etsa hore a iphumane a se a retlile Moletsane ka thuso ya Rampou.
KAPA
POTSO YA 14
Ha se boya ba ntja"
Molatswaneng 
Ba qabantswe ke ho fihla ha Lesodi hae bosiu. v 
Mohla Maleshwane a neng a mo tsebisa hore Lesodi o batla ho nyala, o ile a utlwa dikeletso tsa hae. 
maloma Lesodi e ne e le motho wa maikutlo a phodileng ya tsebang ho sebetsa ditaba hantle.
Pela e ne e le motho ya bohale haholo mme ebile e ne e se motho ya nkang ditaba tsa mora le mohatsae.
Bo senola ho kgathatseha ha hae moyeng. 
Lerato le hae ho Kgasiane 
Bo senola semelo sa ntatae. 
E le nngwe feela.
Ya nang le nnete. v Ha a ka a rata ho patela Lesodi hore lesea leo a le immeng ha se la hae. 
Ha a tshepahale, hoba o utlwana le Lesodi a ntse a tseba hore o imme ngwana eo e seng ya Lesodi.
E, a dumellana le tsona. v Maleshwane o ile a thusa mora ka hore a phunye ditaba ho ntatae eo mora a neng a mo tshaba lebekebeke. 
Mohlankana ha a utlwana le kgarebe, ha ba kopanele mahlong a batho ba baholo. 
Ha mohlankana a se a entse qeto ya ho nyala, o tsebisa batswadi ebe taba ya e rerwa hantle. 
Batswadi ba mohlanka ba ya ha bo kgarebe ho ya mo kopela mosadi. 
Tse pedi feela.
Ka nako e nngwe ho tatela ho etsa dintho (ho etsa diqeto) ho etsisa motho diphoso.vv Lesodi o ile a tatela ho nyala Kgasiane e se kgale ba ratana. Athe o nyala Kgasiane jwalo a se a imme ngwana eo e seng wa hae.
KAPA
POTSO YA 15
Molefi ke sebapadi sa sehlooho tshwantshisong ena. O holetse sebakeng sa mahaeng sa Mafotholeng, mme ke motho wa nama le madi. Tikoloho ena eo a holetseng ho yona e na le tshusumetso e kgolo bothong ba hae.
Molefi ke ngwana wa Mosotho ya hodisitsweng hantle; o tsotella batho ba bang mme ebile o hlompha bohle; o hlahela a bua ka tlhompho le ba bang hohle moo a buang le bona teng le haeba ho le hobe jwang; le ha a na le mathata le dikgarebe tsa hae ha a itlhompholle ka ho phetela baholo ba hae makatikati a diqabang tsa bona - o a hlompha. Molefi o rutehile ebile ke lejakane le dumelang haholo Sekereseteng; ha a natse setso sa habo ke hona. Molefi - ho ya ka diketso le dipuo tse hae - ke motho ya bohlale, ha se feela a behilweng boetapeleng mosebetsing. Ka lebaka la semelo sena sa hae, o a hlompshwa ke dibapadi tse ding. Bohlale ba hae bo totobala moo ho nang le diqabang teng; o dula a ikokobeditse mme a rarolle ditaba ka maikutlo a phodileng. Ho feta mona Molefi o na le lerato la boena ho bohle ba mo potapotileng, haholo bao a sebetsang mmoho le bona, ho kenyeleditswe le ba kang Takadimane, esita le baahisani ba kang Mapetla.
Le ha Molefi e le motho e motle tjena ke motho wa nama le madi; o na le mefokolo ya hae. Bofokodi ba Molefi ba pele ke bo tliswang ke lerato lena la hae la boena; o foufala hoo a sa boneng le dira tsa hae; ha a elellwe hore ntatemoholo Mapetla ha a mo rate; o foufetse hoo a sitwang ho bona hore e meng ya metswalle ya hae - Ngatane le Ramafothole - e mo kwetletse lerumo ka kobong. Metswalle ena ya hae e mo eka ka nako tsohle empa o sitwa ho bona, esita le ha a eletswa (ke ba kang Mofammere). Bofokodi ba hae bo bong bo bakwa ke thuto le bojakane; ka lebaka la ho ruteha o lahla kgarebe ya hae - Montsheng -hobane a re ha a ruteha. Se swabisang ke hore Molefi ha a bone, le hoja a rutehile hakaalo. Thuto ena ya hae e mo susumetsa ho 'iketa' feela ho dikgarebe tse rutehileng le hoja tsona di se na mekgwa. Tumelo ya bojakane e boetse e a mo foufatsa; o manganga, ha a eletsehe ha a eletswa ho bona ngaka ya setso mabapi le mathata a mo apareng. Mathata a hae ha a ye ka theko empa a mpefala le ho feta.
Pheletsong Molefi o qetella a se na letho; ha a sa koloi, ha a sa na mosadi; ha a na bophelo - o kula hoo puo e hanang ho tswa. Kajeno Molefi o maemong ana ka lebaka la semelo sena sa hae. Mmadi a ka akanya hore le mosebetsi o tla mo lahlehela kgabareng.
KAPA
POTSO YA 16
Molefi 
Kgohlano e hlahellang tshwantshiso ena e thehilwe hodima tumelo ya sekereste kgahlanong le ya setso. /Lefufa la Mapetla /la thuto ya Molefi ka baka la katleho ya Molefi/Katleho ya lelapa la Pitso/labo Molefi.
B. Mohanyetsi 
Mapetla o hlahella a paleng ya tshwantshiso ena e le sebapadi se lwantshanang kapa se kgahlanong le moetapele, e leng Molefi. 
Disebo ke sebapadi se phelang metseng ya mahae. Batho ba phelang sebakeng sena e sa le batho, mme ditlwaelo le tsela ya bona ya ho phela e bontsha tlhomphano, ho tsotella le ho phedisana ka kgotso le batho ba bang. Disebo o hlompha le ho tsotella batho bohle; batswadi ba hae, ngwanabo Molefi, le ha a le monyenyane ho yena, metswalle ya Molefi esita le yena ntatemoholo Mapetla. 
Disebo o rata dintho tse ntle le tse amohelang setjhabeng sa tikoloho ena ya habo; o rata ha Molefi a ka nyala Montsheng hobane Montsheng o tadingwa e le karolo ya tikoloho ena; o holetse sebakeng sena, o a hlompha, o a rateha. Ke ngwanana wa Mosotho e motle ya amohelehang (Takadimane o mo tshwantshisa le taemane kapa kgauta) ho bohle. Ha Molefi a nyahlatsa morero wa ho nyala Montsheng, Disebo o lwana ya kgumamela; o bontsha Molefi kamoo ketso ena ya hae e tlang ho tlotlolla le ho tlosa seriti sa lelapa labo kateng (tlhompho) esita le kamoo ketso ena (ya Molefi) e tlang ho heletsa sekgotsi (kgotso) se neng se se se qadile dipakeng tsa lelapa labo Montsheng le labo. Ho a bonahala ha ho le jwalo hore botho (semelo) bona ba Disebo bo roteditse kgohlano e neng e se e ntse e kunkela ho Molefi. Re bona kgohlano ena e tshwara lelakabe hamorao ha Disebo a bolella Molefi hore Montsheng o se a nyetswe ke titjhere mme ba iphelela ka kgotso. 
Morongwe ke sebapadi se phelang tikolohong ya Roma Ha Mafefowane; ke sebaka sa tswelopele ka lebaka la dikolo tse ngata tse fumanwang ho sona. Morongwe ke sebapadi se rutehileng (ke mooki) mme o hlalefile jwalo ka batho ba bangata ba tikoloho ena. Morongwe ha a tsotelle letho ebile ha a na tlhompho; o mathaithai, o leshano ebile ha a qeaqee ho etsa tse mpe; o iketa ho Molefi (nakong eo Molefi e leng mokudi wa hae), mme ebile o imema ho etela Molefi. Ho se neng Morongwe o etseletsa Molefi ka ho re o mo robile lengole. Molefi o se a ipona molato, mme o se a etsa ditokisetso tsa ho mo nyala le ha a ntse a ngongorehile hore Morongwe o ne a ikete ho yena. Morongwe o hloka boitlhompho; ke letekatse (letjhutjhuta) le etsang masetladibete (bohlola)mme ebile o a tahwa. Ha a na tlhompho ho ba bang esita le ho ba bohadi ba hae. Morongwe o qabana le Disebo ka la botho ba hae bo bakwang ke tikoloho o qetella a tshwarane le Disebo ka matsoho. 
Dikamano tsa Morongwe le Molefi ha di fokotse kgohlano e hlokisang Molefi phomolo, empa di e ntshetsa pele. Ho boetse ho a bonahala ha ho le jwalo hore botho (semelo) bona ba Morongwe bo rotetsa le ho ntshetsa pele kgohlano paleng ena. Molefi o a tshwenyeha ha a bona Morongwe a sa hlomphe batswadi ba hae - a ba tshufutshufula ka mantswe ha a bua le bona. Athe Molefi ha a mmone ka letho. Ho a nyolesetsa ka lehlakoreng la Molefi; o kena morerong wa ho kgutlisetsa Morongwe ha habo ka mora hore Morongwe a etse diketso tse mmalwa tsa bohlola. Ho a bonahala ha ho le jwalo hore botho (semelo) bona ba Morongwe bo fela bo rotetsa kgohlano paleng ena. 
Jwalane e ne e le kgarebe ya Molefi. 
Ba kopane ho tla buisana ka taba ya Molefi ya ho hlala Jwalane. 
Molefi o ne a kopane le Morongwe sepetlele moo Morongwe e neng e le mooki teng. v Molefi o ne a robetse moo tlong ya kokelo kamora hore a tswe dikotsi kotsing ya koloi hona moo Maseru. 
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C:
MATSHWAO OHLE A PAMPIRI ENA:
