Farmer 2 (Maize)									Sesotho



Molemi ya Thuthuhang wa Selemo wa Kapa Botjhabela – mohlodi ke…

Instructions: 

Folio strap: Molemi ya thuthuhang wa selemo

Byline: Jane McPherson, manejara wa Lenaneo la Grain SA la Ntshetsopele ya Molemi

Photos: Bruce Nqezo, Simphiwe Tshabu, Leonard Nondonga, Colbert Timakhwe and Caledon Quta. 



Ba hlwailweng hammoho le ba fihlileng qhoweng e leng molemi ya thuthuhang wa selemo wa Kapa Botjhabela, ba se ba phatlaladitswe. Ya hlotseng o tla phatlalatswa moketjaneng wa 250 Ton Club ka la 26 Phato 2010. Ke ba latelang:

Bruce Nqezo

Bruce o dilemo tse 56, o hlahetse Kwadike A/A ho la Lusikisiki. O pasitse materike, mme a sebetsa Gold Fields ho la Vaal Reefs lemong tsa 1974 - 1976. A kgutlela lapeng moo a ileng a sebetsa e le mokganni wa terekere Lefapheng la Temo, a boela a sebetsa e le Mothusi wa Ntshetsopele. O nyetse ka 1984, o na le bashanyana ba bararo le banana ba babedi. Mora e mong o tshwarahane le dithuto tse phahameng ha ba bang ba sa ntse ba le sekolong sa sekhonthari. Bruce a fellwa ke mosebetsi wa ho kganna terekere ka 2000. Ka mora moo, a simolla ho hlahisa poone dihekthereng tse pedi tsa masimo. Hajwale o hlahisa poone, dinawa le ditapole diherkthareng tse hlano. 



Simphiwe Tshabu 

Simphiwe Elliot Tshabu o hlahetse Ntshiqo, lebatoweng la Tsamaiso la Tsolo. A kena sekolo sa poraemari ho fihlela sehlopheng sa bone (kereiti ya 6). A sebetsa Cape Town dikepeng nako ya dilemo tse tsheletseng, hape a boela a sebetsa dilemo tse 20 Vandarly Esco. Ka 1997 a kgutlela lapeng, a simolla ka dinku le dikgomo. Ka nyona nako eo a hlahisa poone, dinawa le ditapole masimong a motse. O nyetse ka 1982, mme yena le mofumahadi wa hae ba na le bana ba tsheletseng; bashemane ba bararo le banana ba bararo. Mora e mong o a sebetsa ha ba bang bona ba sa ntse ba kena sekolo. Ka baka la ho fellwa ke mosebetsi merafong, Simphiwe a etsa qeto ya ho sebedisa masimo ho hlahisa dijo le ho kenya tjhelete. Hajwale o hlahisa poone dihekthareng tse 14. 



Leonard Nondonga – mofinalist (ya leng haufi le sehlohlolo)

Leonard Nondonga o hlahetse Njezweni, Lebatoweng la Tsamaiso ka 1950. A kena sekolo sa ba tlase (junior) ho fihlela kereiting ya 8. A sebetsa indastering ya merafo Rustenburg, morafong wa platinum lemong tsa 1981 - 1988. A nyala ka 1977, mme o na le bashemane ba bahlano – ba babedi ba a sebetsa, ba bararo ba sa le sekolong. Ka 1989 a fellwa ke mosebetsi morafong. A kgutlela lapeng, a simolla ho sebetsa masimo, a hlahisa poone le dinawa. Hamorao a reka terekere ho phethola mobu ka nepo le ka potlako. Hajwale o etsa mosebetsi wa konteraka o mo kenyetsang tjhelete. Leonard o sebedisa dihekthara tse 4 tsa mobu wa setjhaba. 



Colbert Timakhwe – mofinalist (ya leng haufi le sehlohlolo)

Colbert Timakhwe o hlahile ka 1944. O hotse le batswadi ba hae bao e neng e le balemi. A kena sekolo sa poraemari, mme a qeta sehlopha sa 5 (kereiti ya 7). A ya sebetsa merafong ya kgauta Lesley, Transefala Botjhabela, dilemo tse leshome. A tlohela merafo ka 1989, a ya Cape Town moo a sebeleditseng Murray Construction. Ka 1991 a kgutlela lapeng, a shebana le temo. A nyala nakong eo a leng Teransefala ka yona, mme yena le mofumahadi ba na le bana ba tsheletseng; bashemane ba bane le banana ba babedi. Bashemane kaofela ba a sebetsa, mme ngwanana a le mong yena o sa ntse a kena sekolo. Colbert a sebeletsa molemi, mme nakong ya lemo tse tharo a ba le boiphihlelo tlhahisong ya tsa temo. Hajwale o hlahisa poone dihekthareng tse hlano tsa masimo. 



Caledon Qutha – mofinalist (ya leng haufi le sehlohlolo)

Caledon Qutha o hlahetse Njijini, lebatoweng la Tsamaiso ka 1959. A holela moo, a kena sekolo sa poraemari moo. A kena Sekolong se Phahameng sa Mt Frere moo a fumaneng sertifikeiti sa kereiti 12 hammoho le Diploma ya Botitjhere. Yaba o ya Cape Town moo a sebeditseng dikolong tse ngata. A nyala ka 1983, mme yena le mofumahadi ba na le bana ba babedi; moshemane le ngwanana. Ka 1989 a ba le lebenkele la dikorosari, a rekisa ditholwana le meroho. A hira lebenkele (general dealer shop) ka 2004, mme a kgutlela hape Njijini ho la Mt Frere moo e leng monga lebenkele motseng wa ha habo. Caledon a ba le tjheseho ya ho lema poone hobane batho ba bangata ha ba sa hlahisa poone, e leng dijo tsa letsatsi le letsatsi. Ho teng masimo a mangata a setjhaba a sa sebedisweng. A kgahlwa haholo ke balemi lebatoweng la Kokstad ba hlahisang poone e ngata. Hajwale Caledon o hlahisa poone dihekthareng tse 20.



