SEPHUTHELWANA SA TATAISO YA MORALO O KOPANETSWENG WA NTSHETSOPELE
MEKGWA E LATELWANG
MORALO O KOPANETSWENG WA NTSHETSOPELE
MORALO O KOPANETSWENG WA NTSHETSOPELE
Phokotso ya bofutsana Ntshetsopele ya Mmasepala Tikoloho e Tsitsitseng
E tshwarellang ho ya ho ile
Ho finyeletsa Ntshetsopele Katamelo ya Ho kopanngwa ditshebeletso ya moruo wa tshebedisano ha dibaka
Bathong selehae
Tshebetso e Kopanetsweng ya Moralo kabo ya ditshebeletso
Moralo wa tshebetso wa
Molao kapa wa Leano
Mekgwa /Disebediswa/Katamelo
Mananeo a Thupelo
Tsela ya Tshehetso ya Taolo ya Moralo le Phethahatso
Kaho ya Bokgoni
IDP
TLHEKELO YA DITABA
Mmuso wa Selehae ke moamehi ya ka sehloohong tshebetsong ya ntshetsopele ya Afrika Borwa. Tshebetso ya ho tlisa diphetoho bakeng sa ho theha bommasepala ba sa kgetheng ka mmala le ho ba le botsitso ke mohato o bohlokwa o netefatsang hore mmuso wa selehae o fihlella seabo sa ona sa ntshetsopele.
Mehato ya sehlooho ya ho tlisa diphetoho:
ho fana ka sebopeho sa leano se hlakileng le ho kgothaletsa ka tsela ya
Moralo wa Molao wa Mebuso ya Selehae;
tshebetso ya ho seha meedi e metjha e tswetseng ho ba teng ha bommasepala ba nang le bokamoso ho feta; le ho fana ka moralo o motjha wa tshebetso ebile e le wa molao mmuso wa selehae ka ho thakgola Molao wa Tlhophiso ya Bommasepala le Molao wa Mekgwa yaTsamaiso ya Bommasepala
Ho tloha ka mora dikgetho tsa mmuso wa selehae tsa mohla la hlano Tshitwe 2000 maemo a tsamaiso a nakwana a fedile mme tshebetso ya mmuso wa selehae e ka qala ho sebetsa ka motheo o tsitsitseng.
Moralo wa Ntshetsopele e Kopanetsweng ke e nngwe ya disebediswa tsya bohlokwa bakeng sa mmuso wa selehae ho tswelapele ka seabo sa ona sa ntshetsopele. Ho fapana le seabo seo ba bileng le sona nakong e fetileng, moralo wa ntshetsopele e kopanetsweng jwale ke tshebetso ya tsamaiso ya bommasepala, e le karolo ya tshebetso e kopanetsweng ya ho rala le ho aba ditshebeletso. Sepheo sa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele ke ho fihlella diqeto dintlheng tse kang ditekanyetso tsa mmasepala, tsamaiso ya mobu, kgothaletso ya ntshetsopele ya moruo wa selehae le ho tlisadiphetoho makgotleng a selehae ka mokgwa wa dipuisano, ho latela metjha le ka morero. Meralo e Kopanetsweng ya Ntshetsopele, le ha hole jwalo, e ke ke ya etella tsamaiso ya bommasepala pele, e lokela ho tataisa tshebetso tsa makala a mang a mmuso, ba abang ditshebeletso tsa poraefete, Mekgatlo eo e seng ya Mmuso le makala a poraefete kahare ho bommasepala.
Nakong e fetileng bongata ba makgotla a nakwana a selehae a ne a se a qadile ho hlophisa Meralo e Kopanetsweng ya Ntshetsopele (a mang a bile a hlophisa le di LDOs). Ditlhophiso tseo di entswe tlasa maemo a boima. Setshwantso se molaong se phethahetseng se ne se so kene tshebetsong. Makgotla a mangata a selehae (haholoholo Makgotla a Nakwana) a ne a sena bokgoni ba ho tsamaisa tshebetso eo ya moralo. Ho ne ho se mekgwa e ka latelwang e teng eseng e tsejwa ya molao e kileng ya lekwa ho se le mananeo a phethahetseng a thupelo. Leha ho le jwalo, bohle ba bileng le seabo tshebetsong ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele nakong e fetileng ba ithuetse tsebo le thuto ya boleng bo phahameng. Mme ke mmuso wa selehae e mmalwa feela e hatetseng pele ka ho theha ditlwaelo tsa moralo tse thusang ho ntlafatsa phethahatso ya a diprojekte le mananeo.
Bukana ena e ntjha ya Tataiso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele, e ntsheditsweng pele ke sehlopha sa tshebetso se ikgethileng ka tsa DPLG ka tshehetso ya GTZ, e fana ka moralo o behilweng ditekong le tsela ya tsamaiso ya ho kenya tshebetsong ka mokgwa o bonolo. E kenyeNtshetsopele ya Moruo wa Selehaeitse le dithuto tseo batho ba ithutileng tsona nakong e fetileng tshebetsong ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Ho na le mananeo a thupello naheng ka bophara bakeng sa batsamaisi ba bommasepala, bahlanka ba mesebetsi e ikgethang, ditho tsa lekgotla le diprofeshenale tsa meralo tse kenyeletsang le ba bommasepala ba bang.
Ho thehwa tshebetso ya tshehetso ya naha ka bophara bakeng sa bommasepala ba selehae ka tshehetso ya ditsi tse boemong ba setereke jwalo ka ha e le tsona tsya bohlokwa.
Palo e kgolo ya bommasepala, Mokgatlo wa Afrika Borwa wa Mebuso ya Selehae, mafapha a provense a mmuso wa selehae le palo e itseng ya mafapha a naha a kenyeNtshetsopele ya Moruo wa Selehae tshebetsong e qeteletseng e le Bukana ya Tataiso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Ke kgodisehile ke hona hore, ka tsela e jwalo, diphatlalatso tsena e tla ba tataiso ya bohlokwa le mohlodi wa kgothaletso bakeng sa lona bohle ba nang le seabo tshebetsong ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele boitekong ba lona ba ho etsa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele sesebediswa sa ho phethahatsa ditlhoko tsa sethato le moruo wa setjhaba.
Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele le Moralo wa Makala
Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele o kenyeletsa makala a mangata, empa tshebetso ya bohlokwa ya moralo e ka kenyeletsa kapa ho se kenyeletse makala a mang. Boikarabelo bo ka tloha lekaleng le leng ho ya ho le leng ka dinako tse ding, ho latela ditlhoko tsa selehae jwalo ka ha e le ntlha ya sehlooho ya moralo o kopanetsweng wa ntshetsopele.
Baeletsi ba makala kahare ho bommasepala, mmoho le ba tswang makaleng a mang a mmuso, ba na le dipehelo tsa bona tsa moralo, tse ding tsa tsona di hlaloswa ke molao. Mokgwa wa tshebetso wa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele, jwalo ka ha o hlahella buka neng ena, o amahantswe le dipehelo tsena tsa moralo wa makala ka tsela ya ho di kenyeletsa tshebetsong ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Ka hoo, dipehelo tsa moralo wa makala di tla phethahatswa ke tshebetso e sisintsweng buka neng ena ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele, moo ditlhoko tsa meralo e jwalo di buang ka dintlha tse akaretsang (jwalo ka moralo wa bokgoni ba ho hlwaya dibaka tse senang letho le dintlha tsa tikoloho) mme moo lekala (kapa karolo ya lona) le ikamahanyang le dintlha tsa sehlooho tse hlwauweng ke tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Ke feela dintlha tsa makala tse sa amaneng le dintlha tsa sehlooho tsa bommasepala tse tla nkelwa hloohong ka thoko ho tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Hoo ho bolela hore ho tla ba le maemo a fapaneng a dihtlha tse tlang ho fetela makaleng a mang, ho tla tswa ho sewelo se tla bang mahareng a ditlhoko tsa moralo wa makala le dintlha tsa sehlooho tsa bommasepala. Empa ho keke ha hlola ho ba le phethaphetho ya ditlhoko tsa moralo. Ho tla ba le mokgwa wa seabo se felletseng sa baeletsi ba makala moralong wa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele, tshehetsong tsa ditjhelete le ho kenya tshebetsong.
MORALO O KOPANETSWENG WA NTSHETSOPELE LE MORALO WA MAKALA
Kheisi ya A
TSHEBETSO YA MORALO O KOPANETSWENG WA NTSHETSOPELE
Lekala le amahanngwa haholo le dintlha tsa sehlooho tse hlahellang Diphuputsong tsa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Ke dikarolwana tse nyenyane feela tsa ditlhoko tsa moralo wa makala tse sa kenelleng dintlheng tsa bohlokwa tsa tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele mme di lokela ho phethahatswa ka thoko ho tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Kheisi ya B
TSHEBETSO YA MORALO WA NTSHETSOPELE
Lekala le amahanngwa ka karolwana le dintlha tsa sehlooho tse hlahellang tshebetsong ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Jwalo ka dipalangwang tsa setjhaba e ka, nna ya ba ntlha ya sehlooho, empa tlhokomelo ya mebila ebe ha se ntlha ya sehlooho. Lefapha le amehang le tla etsa moralo wa dipalangwang tsa setjhaba karolo ya tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele, ha karolwana ya ditlhoko tsa moralo bakeng sa tlhokomelo ya mebila e tla phethahatswa ka thoko ho tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Kheisi ya C
TSHEBETSO YA MORALO O KOPANETSWENG WA NTSHETSOPELE
Ke dintlha tse nyenyane feela tse kenellang mahareng a ditlhoko tsa moralo wa makala le dintlha tsa sehlooho tsa Moralo o Kopanetsweng tsa Ntshetsopele. Maemong a jwalo, basebetsi ba lekala le amehang ba tla kopuwa ho fana ka diphehiso tse itseng tshebetsong ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Mokgwa wa tshebetso wa Morwalo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele o sa kenyeletseng mahlale a moralo, o lokela ho etsa dipatlisiso tse tebileng, tse sebetsang le ho itshetleha tshebetsong ya moralo e bonaletsang e tla kgona ho tsamaiswa le ho kenngwa tshebetsong. Ha se hore motho o lokela ho ba moradi wa profeshenale ho ka utlwisisa mokgwa wa tshebetso le ho hlophisa tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele ka ho phethahala. Empa o lokela ho sebetsa le baradi kapa baeletsi ba profeshenale boemong bo itseng ho ba thusa ho hlwaya le ho tsamaisa bokgoni le disebediswa tsa ho rala.
TATAISO KA TLHATLHAMANO YA TSONA
E KENYELETSA TSE LATELANG:
E fana ka selelekela ka Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele le kgutsufatso ya bukana ya tatatiso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele
TATAISO YA I: DITATAISO
E fana ka tataiso ya sethato mabapi le sepheo, dikahare, ditshebetso le dintlha tsa kahare tsa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Ditataiso, ntle le ho fana ka tlhaloso ya Molao wa Tsamaiso ya Bommasepala wa 2000, empa ho fetisa ditlhoko jwalo ka ha di hlalositswe Molaong.
E fana ka thuso ya ho rala tshebetso ya moralo. E toboketsa haholo tlhakisetso ya seabo le boikarabelo, ditabeng tsa ditlhophiso tsa mokgatlo le ho hlophisa ditshebetso tsa moralo maemong a fapaneng.
TATAISO YA III: MOKGWA O LATELWANG
E fana ka tlhaloso ephethahetseng ya digato tsa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele le moralo wa diketsahalo tsohle kgatong e nngwe ka lesedi le tshwanetseng mabapi le:
Sepheo (?hobaneng??)
Sephetho se hlokehang (?eng??); le
Tshebetso tse laeNtshetsopele ya Moruo wa Selehaeng (?jwang??) le dikarolo tsa mokgatlo (?mang??)
TATAISO YA IV: LEBOKOSE LA DISEBEDISWA
E fana ka dikgetho tse fapaneng bakeng sa disebediswa tsa moralo/mahlale bakeng sa mesebetsi ya bohlokwa ya moralo le ditlhokomediso ka tsela ya ho sebedisa disebediswa.
TATAISO YA V:
MAKALA LE BOHOLO
E thusa ka tataiso mabapi le ka moo ho ka amahangwang a mang a manane a tataiso a tsamaiso ka kakaretso (ao e seng a tshebetso ya moralo o kopanetsweng wa ntshetsopele) kapa ditsamaiso tsa karolo ya tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
E fana ka tataiso mabapi le:
Ho ba malala a laotswe ha Makala bakeng sa ho kenya tshebetsong Moralo
Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Mehlodi ya botsamaisi ya phethahatso ya moralo ona.
Tlhokomelo le taolo ya disebediswa tsa tshebetso.
Tekodiso ya Meralo e Kopanetsweng ya Ntshetsopele.
MKN: MEHATO LE TSHEBETSO YA MORALO
TLHOPHOLLO
Selelekela
/1 Pokeletso ya Lesedi le teng
/2 Tlhophiso ya Boemo ba Baahi le Moamehi
/3 Poelanyo ya Lesedi le teng le bokeletsweng le Tlhophollo ya Boemo ba Baahi le Moamehi
/4 Tlhophollo e batsi ya Bommasepala
/4a Tlhophollo ya Moruo
/4b Tlhophollo ya Tikoloho
/4c Tlhophollo ya Mokgatlo
/5 Tlhophollo ya sebaka
/6 Phapanyo ya moruo wa Setjhaba/Bong
/7 Tsebahatso ya Ditaba tsa Mmasepala tse beheletsweng pele/ Palohare ya dintlha tsa bohlokwa
/8 Tlhophollo e tebileng ya ditaba tse beheletsweng pele: Tataiso e akaretsang
/9 Tlhophollo e tebileng ya ditaba ttse beheletsweng pele: Tataiso e akaretsang ya karolo
/9a Ditlhoko tse qoholehileng tsa Karolo
/10 Tlatsetso ya Tlhophollo ya Sephetho
MAWA
Selelekela
/1 Ponelopele
/2 Boikemisetso
/3 Metjha ya Tataiso ya Tshebetso ya selehae
/3a Metjha ya Tataiso ya Tshebetso ya Sebaka se tengselehaeng o itseng
/3b Metjha ya Tataiso ya Tshebetso ya selehae bakeng sa Phediso ya Bofuma le Tekanyo ya Bong
/3c Metjha ya Tataiso ya Tshebetso ya selehae bakeng sa Tikoloho
/3d Metjha ya Tataiso ya Tshebetso ya selehae bakeng sa Ntshetsopele ya Moruo wa selehae
/3e Metjha ya Tataiso ya Tshebetso ya Lekala bakeng sa selehae
/4 Ho hlaloswa ha Meralo ya Mehlodi/Mekgwa ya tshebetso ya tsa Ditjhelete
/5 Ho thehwa ha Mekgwa ya tshebetso e meng
/6 Tlhophiso ya Maemo a Dipuisano tsa Setjhaba tse mabapi le Mekgwa ya tshebetso e meng
/7 Ho tsamaisa Diwekshopo tsa Mosebetsi Boemong ba Ditereke
/8 Ho Lekolwa ha mekgwa ya tshebetso e meng
/9 Ho nka qeto ka mekgwa ya tshebetso e meng/ho rala mokgwa wa tshebetso
/10 Ho phethahatsa Sephetho sa Diwekshopo tsa Setereke tsa Mokgwa wa tshebetso di etswe diqeto sa selehae
Mehlala ya Puo hodima Mokgwa wa tshebetso
Selelekela
/1 Ho thehwa ha ?Meifo ya Tsamaiso ya Diprojekte?
/2 Ho hlophiswa ha Diabo tsa Tekanyetso tsa Mantlha
/3 Ho ralwa ha ditshisinyo tsa projekte
/5 Ho kenyeletswa ha ba nang le maqhama le projekte
/6 Ho behwa ha matshwao a supang ho fihlellwa ha sepheo
/8 Tshebetso tsa Sehlooho/Ho ba nakong/Makala a ikarabelang
/9 Ditjheho/Ditekanyetso/Mehlodi ya Ditjhelete
HO KOPANNGWA
Selelekela
/2 Ho kopanngwa ha Diprojekte le Mananeo
/3 Mananeo a Lekala le Kopanetsweng
/4 Moralo wa tsa Ditjhelete wa Dilemo tse hlano wa Mmasepala
/5 Lenaneo la Dipeheletso tse Kgolo la Dilemo tse hlano (mefuta yohle ya dipeheletso)
/6 Lenaneo la Tshebetso la dilemo tse hlano
/7 Motjha o kopanetsweng wa Botsamaisi wa ho Lekola tshebetso le wa tshebetso
/8 Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele o mabapi le Sebaka se teng.
/9 Lenaneo le Kopanetsweng la Phokotso ya Bofuma/Tekanyo ya Bong
/10 Lenaneo le Kopanetsweng la tsa Tikoloho
/11 Lenaneo le Kopanetsweng la ntshetsopele ya moruo wa selehae
/12 Lenaneo le Kopanetsweng la Lekala
/13 Moralo wa Tsamaiso ya maemo a Koduwa
KANANELO
Selelekela
/1 Monyetla wa hohlahisa maikutlo a Mmuso wa Provense le wa Naha
/2 Tlhophiso e pakeng tsa bommasepala boemong ba setereke.
/4 Ho ananelwa le ho arabelwa ha diphehiso tsa setjhaba
/5 Kananelo e phethelang ka Lekgotla la Mmasepala
/6 Ho bokelletswa ha Dikgutsufatso tsa Ditereke tsa Meralo e
Kopanetsweng ya Ntshetsopele ya selehae
SELELEKELA
MMADI YA MORALO O KOPANETSWENG WA NTSHETSOPELE
Bangodi ba moralo o kopanetsweng wa ntshetsopele o motjha ba ne ba phephetswa ke dintlha tse tharo tsa sehlooho:
Ho bebofatsa katamelo
Ho kgothaletsa dipuisano hodima ?dintlha tsa bohlokwa? kahare ho Mmasepala, ho fapana le tshebetso ya ho bokelletsa lesedi le ho sebediswa feela ha meralo seabo sa batho se sa bonahale
Ho hlahisa buka e sebedisehang ha bobebe.
Tumellano e teng mabapi le metjha ya tataiso e totobetseng, e tsitsitseng mme e bobebe, le hodima tsela eo ditlhophiso tse etswang di hlohlelletsang dipuisano hodima dintlha tsa sehlooho, ho fapana le ho kgothaletsa tshebetso e bodutu ya profeshanele. Ho boima ho sebetsana le mokgwa wa tshebetso o bebofaditsweng. Ha ho bonolo hore Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele o be le molemo, mme o ke kenyeletsa:
Mokgwa wa tshebetso ya ditherisano e hloka seabo senang le boleng sa ba nang le seabo ba fapaneng ho ya le mekgahlelo ya tshebetso ya tlhophollo le ya honka diqeto ka ho fapana. Hore bohle ba akaretswe ka motsotso le sebaka seo bona ba batlang ho kenyeletswa ka sona (ho fapana le hore bohle ba akaretswe ka nako e le nngwe) ho boima.
Mokgwa wa tshebetso ya lewa o hlokang ho fadimeha, le ho batlana le tharollo e nepahetseng ka ho fetisisa ho sa lebalwe mehlodi e teng, le metjha ya tataiso le mawa. Sena se molemoho feta ho bokelletswa ha lenane la tsya bohlokwa mme tseo di fetolelwe ho ba ditshisinyo tsa ditekanyetso.
Katamelo e kopanetsweng e hlokang boinahano le kgato e akaretsang le meedi e tlwaelehileng ya makala.
Moralo o selehaeng phethisanong ya mosebetsing, e hlokang botsitso mabapi le bongata/bonyane, boleng, boikarabelo, sebaka, nako le ditjeho molemong wa ho netefatsa hore kabo ya ditshebeletso e tla phethahala. Ntlha ena e akaretsa le hona ho feta ntlha ya mabitso a diprojekte
Phephetso e mabapi le katamelo ya tlhophiso e mabapi le Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele ke ho kopanya dintlha tsena tse tharo hore re fihlelle mohato wa ho nka diqeto o kenyeletsang ditherisano, o latelang leano le itseng mme o selehaeng ka tshebetsong
Bukana ena e sebedisa metjha e mene ya ho bebofatsa boima ba Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele:
E kenyeletsa katamelo e selehaeng ketsahalong ho hlophisetsa tshebetso e mabapi le Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele, ho fapana le katamelo ya sesebediswa kapa e selehaeng mokgweng o itseng. Ha ditlhophiso di nkwa e le se latelang tshebetso ho ba bobebe ho fapana le ho nahana ka tatellano ya ho rala disebediswa. Mme sena se kgothaletsa tsela ya ditherisano le dipuisano tsa lewa tse itshetlehileng ditabeng tsa sebele tse sa tse sa sitisweng ke ditlhoko tsa ho latela mareo a itseng kapa moralo o itseng.
Buka ena e tlisa phapano e totobetseng pakeng tsa katamelo e akaretsang ya Moralo o
Kopanetsweng wa Ntshetsopele (Tataiso III) e ka sebediswang bakeng sa mefuta yohle ya mmasepala, le mekgwa ya ho hlophisa le mehlodi (Tataiso IV) a nnang ya fapana ho tloha masepaleng enwa ho isaho mmasepala o mong.
E habile ho sebedisa puo e bonolo ho basebedisi ka ho qoba puo ya ditsebi.
E qhaqholla tsela ya tshebetso ka ho phethahala hore e fetohe ?mehato? e mehlano e latelanang mme e e fetolele ho ?moralo wa diketsahalo? bakeng sa mohato o mong le o mong eo ho sa hlokeheng hore e latelwe ka tlhahlamano e itseng.
BASEBEDISI BA TOBILWENG KA BUKANA ENA
Moralo wa mekgwa e lokelang ho latelwa, jwalo ka ha e qhaqhollotswe kahare ho Tataiso III e fana ka tataiso ya ka moo thehwang le ho hlophisetsa tshebetso ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Ka tshwanelo, bat la sebedisa buka ena haholo e tla ba Mohoka hanyi wa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele (Motsamaisi wa Mmasepala) le bahlophisi ba tsa profeshanele kapa bathusi ho tsa Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Ba nang le seabo ba bang ba ho Komiti e Tsamaisang Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele le kahare ho Foramo ya Baemedi ba Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele mme ba tshwanela bonyane ho e utlwisisa.
Katamelo e tobileng diketsahalo
Katamelo ya MKN e tobileng ketsahalo e lokela hore e tsamaye ka tsela e itseng (empa eseng ka mokgwa o matene) ya moralo wa diketsahalo:
ho tloha mokgweng wa tlhophollo e tobileng nqa e itseng le ya ditherisano ya boemo bo teng (Mohato wa 1 ? Tlhophollo);
ho feta mohatong wa dipuisano tsa lewa le wa ho nka diqeto tseleng ya boikemisetso le tseleng e nepahetseng ho feta ya mokgwa wa ho rarolla ditaba tsa bohlokwa tse lokelwang ho behellwa pele ho tse ding (Mohato wa 2 ?Mawa);
Tsela ya moralo wa morero wa projekte e tsitsitseng le ya thekniki (Mohato wa 3 ? Diprojekte);
Pele ho lekolwa merero ya diprojekte tsohle tse lohothwang bakeng sa nyalano le tshwano ho lokela hore merero eo e kopanngwe le MKN wa tlatsetso Mohato wa 4 ? Ho kopanngwa;
Qetellong sena se lokela hore se fete le tlhatlhobong, nyalanyong le kananelong ya tsela ya tshebetso (Mohato wa 5 ? Kananelo)
Setshwantsho sa 1: Mokgwa wa katamelo wa ho toba ketsahalo feela
Mohato wa 1: Tlhophollo
Ho bokella lesedi le teng. Kopano le Baahi le Baemedi ba Moamehi
Tumellano ka dintlha tse lokelang hore di behellwe pele ho tse ding
Tlhophollo ya Moelelo wa ditaba tsa bohlokwa tse lokelang ho shejwa pele ho tse ding
Mohato wa 2: Mawa:
Ho dumellana ka ponelopele le boikemisetso Ho lekola ho tshwaneleha le phethiso ya
Dipuisano le hore ho qetwe ka mawa a tshwanelehileng
Popo ya merero ya diprojekte tse lohothwang
Mohato wa 4: Ho kopanngwa
Koloso, boikamanyo, tlatsetso le tumellano Pokeletso ya Mananeo a kopanetsweng
Ka merero ya diprojekte tse lohothwang.
Mohato wa 5: Kananelo
Memo le ho kenyeletsa maikutlo Kananelo ya Lekgotla
Moralo wa diketsahalo ka tlwaelo ke dikopano le diwekshopo tsa dibopeho tsa tlhophiso tse ikarabelang tseleng ya tshebetso ya MKN (Foramo ya boemedi ya MKN, Komiti ya ditlhophiso ya MKN, Meifo ya Mesebetsi ya Diprojekte) kapa, dintlheng tse ikgethang, diketsahalo tse entsweng ke batho ba itseng (pokeletso ya lesedi, diphuputso, jwalo jwalo). Moralo wa ketsahalo e nngwe le e nngwe o lokela hore o tswale ?diphetho? tse itseng. Diphetho tse jwalo di ka nka sebopeho sa lesedi kapa diqeto. Diphetho tse ding di amana le ditlhoko tsa molao, tse ding ke ditlhoko feela tse loketseng tse thusang ho latela tsela ya tshebetso e phethahetseng. Moralong wa ketsahalo e nngwe le e nngwe, ho etswa ditlhahiso tsa mofuta wa mekgatlo le ?batho ba bohlokwa? ba lokelang ho ameha, ka morero wa ho netefatsa tsela ya ditherisano tse nang le boemedi le tshebetso e kenyeletsang bohle.
Mokgwa wa katamelo ya IDP ho beheletswe thoko mahlale a Moralo
Katamelo ya mokgwa wa moralo, leha ho le jwalo ha e buwe haholo ka disebediswa tse ikgethang tsa ho rala tse lokelang ho sebediswa moralong wa ketsahalo e nngwe le e nngwe. Disebediswa tsena di ka nna tsa fapana haholo ho latela mofuta wa mmasepala.
Leha makgotla a selehae e meholo ho ka etsahala hore ebe a sebedisa mahlale a moralo o kopakopaneng wa khompeuta, bommasepala ba mokgahlelo wa B ba banyenyane ba ka sebetsana le moralo wa ketsahalo e jwalo ka eo ka ho sebedisa ditherisano tse bonolo. Leha bommasepala ba boemong bo pejana ba ka sebedisa mahlale a matle a ho sebetsana le lesedi (mohlala, ditsela tsa lesedi la geografi), ba bang bona ba ka nna ba itshetleha mosebetsing wa ho leka dintho ka letotolo jwalo le mekgwa ya dikatamelo tse potlakileng tsa nyollo. Ka lebaka lena, mokgwa wa katamelo wa MKN o tobileng feela ketsahalong jwalo ka ha o hlahiswa bukaneng ena o sebetsa mekgahlelong kaofela le mefuteng ya bommasepala. Kaofela bommasepala ba lokela ho araba dipotso tsa mofuta o tshwanang ka ho lokela ho tsamaya tsela e tshwanang ya moralo wa diketsahalo wa ditherisano le wa ho etsa diqeto o kenyeletsang bohle ba amehang.
Metheo ya:
tsela tsa tshebetso tsa ditherisano lewa tsela sekametseng phethahatsong e sebetsa ho mmasepala e mong le e mong mme bommasepala kaofela ba tla lokela hore feta le mehatong ya :
Tlhophollo ya boemo bo teng
Ho etsa dikgetho tsa lewa
Ho rala merero ya diprojekte tse tsitsitseng tse lohothwang
Ho fumana hore MKN ya bona, e nyalanywe le ho ananelwa;
Ke mahlale a ho rala feela a tla fapana. Ho qoba ho ferekanya mokgwa wa katamelo wa MKN le mahlale a ikgethang a moelelo le disebediswa, ho bokeletswe mahlale bukaneng e fapaneng (Tataiso ya IV: Lebokose la Disebediswa)a ka sebediswang ha mmoho le disebediswa tsa mefuta e fapaneng ya bommasepala. Ho rala mokgwa wa katamelo wa MKN ka tsela e itseng e tla qoba ho hlahisa mahlale a ikgethang a moralo le disebediswa.
ho bebofatsa mokgwa wa katamelo (mmasepala e mong le e mong a ka ipatlela bohato ba hae ba pebofatso kapa kopakopano); le ho dumella bohato bo itseng ba bongata mabapi le ditsela tsa ho rala ha mmoho le mahlale ekasitana le ditokiso tse tenyetsehang moelelong wa kutlwisiso ya mmasepala e mong le e mong.
Mokgwa wa katamelo wa tshebediso ya ditherisano/ho dumella bohle ba kenye letsoho
Mokgwa wa katamelo wa MKN motheong wa ditherisano le boemedi bo kenyeletsang bohle le/kabelo ya baahi bohle ba dulang sebakeng seo, setjhaba le baamehi kahare ho mmasepala ya itseng, ekasitana le baemedi ba tswang mahlakoreng a mang a mmuso, ditsebi tsa makala a mang, le batho ba bang ba nang le bokgoni.
Ka lebaka la boholo ba bommasepala ba kopanetsweng, tsela ya ditherisano/ya ho fa bohle kabelo ho sisinngwa hore e latele metheo ya:
a seabo se tsamaiswang ka sebopeho se nepahetseng ho nang le boemedi ba mekgatlo le baemedi ba molao kapa maqwetha ntlheng ya dihlopha tsa batho bao eseng ditho tsa mokgatlo ba leng ka mosing kapa ba tswang dihlopheng tse tinngweng menyetla, ho na le hore ho be le boemedi bo tobileng, b hore ho fanwe ka ditlhoko le menyetla bakeng sa ho kenela ditherisano, ho na le hore ho kgothaletswe esale pele le hona ho hlophisa seabo sa mmuso wa mmasepala.
Ka mantswe a mang: Seabo tse otlolohileng sa batho ba dulang moo le baahi ka ho kena dikopanong tsa bohle e tla ba taba e entsweng mokgelo ho feta hore ebe molao wa bommasepala ka badudi ba moo ba bongaka ba palohare ya 100 000. Mokgwa ona wa katamelo o thehilwe seabong sa ho kena ha mokgatlo ka Foramo ya Boemedi ba MKN e le yona mokgatlo o moholo o ka reriswang wa tlhophiso, le kabo ya nako e lekaneng ya baemedi hore ba kgone ho rerisana le baahi ba bona kapa le ditho tsa bona pele ho tshohlwa taba Foramong ya Boemedi ya MKN.
Ditherisano le ho ba le seabo ke ntho tse lokelang hore di etsahale nakong ya mehato yohle, ho na le ditherisano tse sebetswang ka ho tehela thoko ba bang bakeng sa tlhatlhobo le tlhotlhomiso ya ditlhoko ho latela bohlokwa ba tsona nakong ya Mohato wa Tlhophollo.
Setswantsho sa 2: Mokgwa wa katamelo ya ditherisano/ho fana ka seabo ho bohle ka Mohato wa Moralo
Mohato wa 1 Mohato wa 2 Mohato wa 3 Mohato wa 4 Mohato wa 5
Tlhophollo Mawa Diprojekte Ho kopanngwa Kananelo
Mohatong wa 1 baahi ba moo le baamehi ba fuwa monyetla wa ho hlopholla mathata a bona le ho tsepamisa dintho tseo ba batlang di nkellwe hloohong pele ho tse ding.
Mohatong wa 2 ho tla ba le monyetla wa dipuisano tse batsi tsa batho bohle ka ditsela tse loketseng le mekgwa ya ho rarolla mathata.
Mohatong wa 3 baahi le/baamehi ba amehang morerong wa projekte ya selehae e phethahetseng ba tla reriswa ka dipotso tse ikgethang tse amanang le moralo wa morero ona wa projekte (menyetla/ditshebeletso e lokela ho ralwa ka mokgwa o jwang? E lokela hore e hlongwe hokae? Ke mang ya lokeang ho fana ka yona? Ke mang ya lokelang hoba le monyetla wa ho kena moo le ka tlasa maemo afe?).
Mohato wa 4 Foramo ya Boemedi ya MKN e tla lokela hore e lekole hore naa merero ya diprojekte tse lohothwang e tsamaelana le lewa la tataiso ya tlhotlhomiso ya dintho tse lokelang ho etswa pele ho tse ding.
Mohato wa 5 baahi le baamehi ba tla fuwa monyetla wa ho hlahisa maikutlo ka MKN.
Ho lebeletswe hore mokgwa wa katamelo wa seabo sa mokgatlo le kabelo e hlophisehileng hantle ha mmoho le therisano di fane ka menyetla e ntlafetseng ya kabelo e tshwanelehileng ka matsapa a seng makae le ditshenyehelo tse seng kae tsa mmuso wa mmasepala oo ho sa kgoneheng hore o lefelle ditshenyehelo tsa ho simolla le ho hlophisa dikopano tsena tsa setjhaba.
Mokgwa wa katamelo ya Lewa
Mokgwa wa katamelo wa moralo wa lewa ha o tshwanelehe nakong ya ?Mohato wa Lewa?. Ka moralo wa lewa ho hlaloswa ntlha ya ho sebetsa haholo ka mehlodi eseng mekaenyana feela ho nketswe hloohong maemo le tataiso tsa leano. Mokgwa ona wa lewa o kenyeletsa:
tlhotlhomiso ho latela bohlokwa dintlheng tse seng kae tsa bohlokwa ho feta ho sebetsa ditaba kaofela ka mokgwa o akaretsang (Mohato wa 1)
Tlhophollo e tsepamisitseng maikutlo ho feta ho senya mehlodi ka ho bokella lesedi le sa hlokeheng (Mohato wa 1)
Ho tsepamisa maikutlo sesoseng sa mathata ho feta ho sheba matshwao feela (Mohato wa 1, mathata a lokela hore a fumanwe, Mohatong wa 2 a lokela hore a nkelwe hloohong ha ho ralwa mawa).
Ho nkela hloohong mehlodi le moelelo wa kutlwisiso e nepahetseng (Mohatong wa 1 sena se lokela hore se fumanwe, Mohatong wa 2 tsena ke dintho tse lokelang ho nkelwa hloohong).
Ho fumana le ho hlopholla kgetho tse ding tsa lewa (potso ya ?Jwang?) ho fapana le ho kgetha ditharollo tse ileng tsa nahenelwa pele (Mohato wa 2)
Qalo
O qala ka ho lemoha maemo a moralo wa tshebetso le mehlodi e fumanehang.
Ka morao ho moo, o theha maikutlo a tlhophollo ya hao le dipuisano hodima tsohle tse hlohlomisitsweng e le tsa bohlokwa.
O etsa qeto ya tse lokelang ho shejwa pele ho tse ding
Pele o hlalosa ditharollo, o simolla ka ho nahana ka disosa tsa mathata, le ditsela tsa ho rarolla mathata ao
Jwale o lokela hore o be le bokgoni ba ho fumana mekgwa e meng ya ho rarolla mathata jwang ka mokgwa o bolokang ditjheho, o tshwarellang le wa tataiso ya leano le amehang.
Kgetho tsena tse ding di hloka ho hlophollwa ka mokgwa o motle, hore ho fumanehe bobe ba tsona le melemo ya teng pele ho ka etswa kgetho ya lewa.
Moralo wa lewa ha o boima hakaalo. Bophelong bo praevete, motho e mong le e mong o tlwaetse ho hlohlomisa dintho ho latela bohlokwa ba tsona pele, ho tsepamisa maikutlo, le ho rarolla disosa tsa mathata, ho nkeletswe hloohong taba ya mehlodi e fumanehang (le kgaello), le ho fumana kgetho e molemo ho feta. Ke tlwaelo ho latela mokgatlo e re etsang ho re re nke nako e telele re tsamaya ka tsela eo eseng ya lewa ho sebedisa mehlodi e haellang ya setjhaba ka mokgwa o sa sebetseng ka ho leka ho sebetsana le matshwao ka tsela e akaretsang le ka ho sebedisa ditharollo tse tlwaelehileng tse qosang haholo.
Phephetso ya mokwa wa moralo wa lewa ha se e tsamayang ka katamelo ya mokgwa o itseng o lokelang ho latelwa. Ka dinako tse ding ke moralo wa mokgatlo kapa wa dipolotiki. Ho hlohlomisa dintho ho latela bohlokwa le ho tsepamisa maikutlo moo ho loketseng ekasitana le ho etsa kgetho ho hloka dipuisano tse mabapi le ho qhalanya ha mmoho le ho abela mehlodi e haellang, mafapha, dihlopha tsa setjhaba le dibaka.
Dipuisano tse jwalo di atisa ho ba le dikgohlano. Phephetso ya puso ya selehae e tswelang pele ke ho tobana le ho rarolla dikgohlano tse jwalo ka ho latela tataiso ya leano, ka ho batla ditsela tse sebetsang ho fata le mekgwa e ka kgotsofatsang ditlhoko tse ngata ho feta ka matlotlo ao ho fanweng ka ona, ka ho fihlela tumellano kapa ka ho laola tsela tsa dipuisano bakeng sa ditumellano.
MKN ha o thehe phephetso, empa MKN o leka ho fana ka lepatlelo le tshwanelehileng le mokgwa o phethahetseng wa ho sebetsana le phephetso eo ho fanweng ka yona. Mokgwa wa katamelo ya MKN, wa hoba mokgwa wa moralo wa lewa wa katamelo, o ka tadingwa jwalo ka tsela ya ya tharollo ya dikgohlano. Ka ho fana ka tsela e phethahetseng le e bonaletsang ya ho fihlela diqeto, mokgwa ona o tla thusa ho fumana ditharollo tse amohelehang nakong tse itseng tseo ho fanweng ka tsona, ka ho etsa jwalo ho tla qojwa pharela tse ngata tsa ho fihlela diqeto eleng tsona tse diehisang ho finyeletsa ditshebeletso bathong.
Ho phaella moo mokgwa wa katamelo o phethahetseng o hlahiswang bukaneng ena ya tataiso, ho tla hlokeha bathusi ba nepahetseng bakeng sa ditsela tse jwalo tsa diqeto tsa ditherisano. Ho feta mona, ditharollo tse loketseng di ka nna tsa hloka tsela ya dipuisano tse batsi ho feta, tse kenyeletsang batho ba nang le bokgoni ba mehlodi ba tswang kantle le mahlakoreng a mang a mmuso, ntle le baamehi ba selehae. Ka lebaka lena, Boemo ba Setereke bo hlahiswa e le bona ba bohlokwa bo ka etswang Foramo ya ditsela tsa ho fihlela diqeto ka mokgwa wa lewa. Ke lepatlelo le tshwanelehileng, moo ?batho le dibaka? ba kopanang ka mantswe a mang tsebo ya selehae e ka kopanngwang le tsebo ya ditsebi tsa thekniki.
Mokgwa wa katamelo o selehaeng phethahatsong
Meralo e Kopanetsweng ya Ntshetsopele e loketse feela ho thusa taolo ya bommasepala ho ntlafala le ho potlakisa taba ya ho finyeletsa ditshebeletso bathong ha mmoho le ho potlakisa ntshetsopele. Moralo o loketse hore o fetohe karolo ya taolo ya bommasepala hore ba lokise diqeto ka mokgwa o loketseng ho ka di fetolela diketsong. Kutlwisiso ena ya MKN e bolela ditlhoko tse itseng tse mabapi le sebopeho ha mmoho le boleng ba tsela ya moralo:
a Merero ya diprojekte e lokela hore e phethahale le ho toba hantle mabapi le dipalo tsa se habilweng, boleng, nako, sebaka, ditjeho, le mekgatlo ya boemedi e ikarabelang phethahatsong. Sena se hlokeha hore ho tle ho fanwe ka lesedi le hlokehang bakeng sa moralo wa kgwebo o hopotsweng mekgatlong ya boemedi ya phethahatso le ho kgotsofatsa ditlhoko tsa kananelo tsa mokgatlo oo e tla ba wa boemedi wa ditjhelete.
b MKN o lokela hore o lekolwe ka hloko hore o nyalane le moralo wa tshebetso wa mohlodi wa ditjhelete le bokgoni bo teng ba mokgatlo.
c Ho tlamehile hore hobe le kgoka hano e matla dipakeng tsa tsela ya moralo le ya ditekanyetso.
d Ba nang le boikarabelo ba ho laola tsela ya phethahatso ba lokela ho ba le seabo sa bohlokwa tshebetsong ya moralo e le ho tiisa hore ho na le meralo e fihletsweng le ho kgothaletsa tshehetso e tswang bathong.
e Basebedisi ba ka bang teng, setjhaba se amehang le baamehi ba bang ba nang le thahasello morerong wa diprojekte tsena, ba lokela hore ba fihlele tumellano e lekaneng hore ho tle ho qojwe tieho ya phethahatso e tswalwang ke dikgohlano.
Sena se bolela hore dihlopha tsa ditjhaba tse amehang di lokela hore di amehe tshebetsong ya ho rala morero wa projekte.
Moralo
Morero wa projekte tse phethahetseng
Nyalano le mehlodi
Kgokano ya moralo wa ditekanyetso
Ditlhoko tsa nyalano le makala
Ho fihlela tumellano/kamohelo
Ho kenyeletsa bahlanka ba thekniki moralong
Ho finyeletsa ditshebeletso
Qetellong MKN o lokela ho feta boemong ba ho fana ka moralo wa tshebetso wa o akaretsang le moralo wa lewa o sa tjhorisehang bakeng sa moralo wa morero wa projekte e hlahlamang, ka morero wa hore ebe o sebetsang jwalo ka sesebediswa sa taolo le sa moralo wa ditekanyetso. Mosebetsi ?wa sebele? wa moralo wa thekniki ha o a lokela hore o etswe ka morao hoba ho phethwe MKN, o hloka hore ebe karolo e kopaneng ya tshebetso ya MKN (leha dintlha tsohle tsa thekniki di ka lokela hore di fetohe karolo ya tokomane ya MKN).
Leha ho le jwalo ha se moralo ohle wa thekniki, o ka etswang nakong ya moralo wa MKN. Merero e meng ya diprojekte e ka hloka diphuputso tse tebileng tsa monyetla wa phethahalo eleng ntho e nkang nako e ngata kapa eleng ntho e ka kgonang ho fihlelwa feela boemong bo tlang hamorao. Maemong a jwalo, tse habilweng, ditshenyehelo, le ditekanyetso ke ntho tse lokelang hore di balwe ho latela motheo o tsitsitseng wa dikakanyo tsa profeshenale (dipatlisiso tsa boemo ba pele ho boemo ba moralo).
Bukana e ntjha ya tataiso e l eka hore ebe tokomane e sebedisehang ha bonolo:
a Ho arola lesedi hore ebe la kutlwisiso ya moelelo le hore le lokisetswe sehlopha se itseng se hopotsweng sa batho, ka mantswe a mang ebe ditataiso tse tsheletseng tse ka sebediswang di arohane; le b Ho tlisa tshwano le ho hlahisa mekgwa ya ho rala Tataiso ya III ya boemo bo hodimo ka ho arola mokgwa wa katamelo dikotwana tsa ? Mesebetsi wa moralo? o hlaloswang ka mokgwa o tshwanang, ka hoo o dumellang hore ditataiso di sebedisehe ka potlako le ka ho toba lesedi le hlokehang.
Tataiso ya I: Tataiso e akaretsang ya MKN
e o fa tataiso ya mantlha ka sepheo, dikahare le dikarolo tsa sebopeho tsa MKN, tse tshelang meedi ya ditlhoko tse qalang jwalo ka ha Molao wa Ditsela tsa Mmasepala o hlakisa.
E o thusa ho rala mosebetsi wa moralo
Tataiso ya IV: Lebokose la Disebediswa
mahlale a ho sebedisa tsela e nngwe le e nngwe ya tshebetso.
diphetho tse hlokehang ditsela tsa tshebetso tse laeletswang ho o tataisa tseleng eo.
Tataiso ya V: Tataiso tsa makala le Leano le akaretsang
Tlhokomelo le Tlhophollo
Dikgokano tsa moralo wa phethahatso
Boitokisetso ba sebopeho
Disebediswa tsa Taolo
Tlhokomelo le Tshebetso
Disebediswa tsa Taolo
Ditataiso tse tsheletseng ke:
Tataiso ya I Tataiso ya MKN
Tataiso ya IV Lebokose la disebediswa
Tataiso ya V Tataiso tsa leano tsa karolo le tse akaretsang
c Ho qoba puo ya ditsebi ya moralo ka hohle ka moo ho ka kgonehang ka teng ka ho hlahisa mahlale a ikgethang a moralo Tataisong ya III.
d Ho totobatsa bonyane ba ditlhoko bakeng sa mohato o mong le o mong le mosebetsi wa moralo, ka ho etsa jwalo ho tlisa phapano e hlakileng ditaeletsong tsa ba batlang ho fumana dikeletso tse itseng tsa ka moo ho ka sebetswang ka teng ka moralo o itseng.
e Ho fana ka dikarabo tse kgutshwanyane dipotsong tse latelang bakeng sa tshebetso ya moralo o mong le o mong:
Hobaneng o etsa hoo? (ke hore ho hlalosa sepheo sa mosebetsi wa moralo)
Eng e hloka hore ebe teng ka lebaka la mosebetsi wa moralo? (eleng ho qaqisa sephetho)
Mang? Ke mang ya tla jara boikarabelo mme abe teng?
Nako e kae? E tla nka nako e kae?
Tataiso ya III, leha ho le jwalo, e bopehile jwalo ka bukana ya tataiso. Ho bolelang hore ha se bukana e ka balwang ho tloha leqhepeng la pele ho isa qetellong ho fumana kakaretso ya potlako (sepheo sena se reretswe kakaretso ya MKN ka ho lahlela leihlo feela ho yona). Ke tokomane e lokelang ho sebediswa nakong ya tshebetso ya moralo ho latela tlhoko, eleng ho batla dikarabo ha dipotso di eba teng. E etseditswe hore e fane ka lesedi le ikgethang ka potlako ho batho ba amehang tshebetsong ya ho rala, ho fapana le ho fana ka kakaretso e kgutshwanyane e phethahetseng ya hore MKN o buwa ka eng.
MOSEBETSI WA MORALO
Mokgwa wa katamelo wa MKN o bopilwe ke ?Mesebetsi ya Moralo? e sebetsang ho bommasepala ba selehae le ba Setereke. ?Mesebetsi ena ya Moralo? ha e a lokela hore e ferekanngwe le mehato ya moralo. Leha ?Mesebetsi e meng ya Moralo? e le diketsahalo tsa moralo tse tla etswa ka tlhahlamano e itseng, ?Mesebetsi ya Moralo? e meng e amana le ditsela le mekgwa ya ho lekola dikarolo tse itseng tsa ditlhoko tsa moralo nakong ya kapa dipakeng tsa diketsahalo tse ding tsa moralo (mohlala, ho ka sebetsanwa le mahlakore a tikoloho, sebaka kapa a moruo jwang ha ho ralwa mawa). Ka mantswe a mang: Mesebetso ya moralo e ka nna ya eba mehato kapa diketsahalo tse lokelang ho hlophiswa (jwalo ka diwekshopo, dithuto, pokeletso ya lesedi) kapa e ka tobana le mokgwa oo dikarolo tse ding tse itseng di lokelang ho lekola ka teng nakong ya mohato o itseng o qaqileng kapa ketsahalo.
Mohatong o mong le o mong wa tsela ya tshebetso ya MKN, ho na le tjhate ya kakaretso e bontshang:
a morero wa moralo wa diketsahalo le tlhahlamano ya teng;
b diohetho tsa mohato; le c ?Mesebetsi ya Moralo? e akaretsang dikarolo tse lokelang ho lekolwa tshebetsong ena.
Sena se tla thusa ho fa mosebedisi wa Tataiso kakaretso ya tshebetso le sebopeho sa ?Mesebetsi ya Moralo?
Mehato e 5 ya Moralo: Sepheo, Tsela ya tshebetso le Diphetho
MOHATO WA 1: TLHOPHOLLO
Sepheo: Ho tiisa hore diqeto di tla thehwa :
ditlhokong tse beheletsweng ka pele tsa batho le mathata tsebong e hodima mehlodi e teng le e kgonang ho fumaneha leseding le nepahetseng le kutlwisisong e matla ya dintho tse nang le tshusumetso ntshetsopeleng ya mmasepala.
Tsela ya tshebetso tlhophollo e thehilweng hodima lesedi la maemo/kgaello tsa tshebeletso ho kenyeletswe lesedi le ikgethang la karolo
Tlhophollo ya Bothata ba hoba le kabelo/dintlha tse lokelang ho tadingwa pele (phapanyetsano ya dikarolo)
Tlhophollo e tebileng e amanang le dintlha tse fumanweng di lokela ho tadingwa pele mekgwa, disosa, mehlodi, jwalo jwalo
Diphetho:
Tlhatlhobo ya boemo bo teng ba tswelopele
Dintlha tse lokoleng ho tadingwa pele/mathata
Kutlwisiso ya sebopeho/mekgwa/disosa tsa dintlha tsena
Tsebo ka mehlodi e teng le menyetla e teng ho kenyeNtshetsopele ya Moruo wa Selehae meralo e meng ya ditjhelete ka kakaretso
MOHATO WA 2: MAWA
Sepheo Ho tiisa hore ho tla ba le dipuisano tse batsi tsa dikarolo tse fapaneng mabapi le ditsela tse tshwanelehileng le mekgwa ya ho sebetsana le merero ya bohlokwa pele, e ntseng e lekolwa ya tataiso ya leano, mehlodi e teng, dikgoka hano, ditlhoko tse hlodisanang le ponelopele eo ho dumellanweng ka yona. Dipuisano tsa lewa di tla thusa ho qoba tsela e tlwaelehileng ya ho kgaoletsa ho tloha ditlhokong tse fumanweng ho leba mererong ya dikarolo. Sena se tla thusa ho fumana ditharollo tse loketseng ho feta, tse ntjha le tse bolokang ditshenyehelo tlasa tlhophollo ya dikgetho tse fapaneng. Ke mohato wa ho kgetha.
Tsela ya tshebetso:
tsela ya wekshopo ya dikarolo jwalo ka lepatlelo la dipuisano tse bulehileng tsa moo ho buisanwang ka mekgwa ya ho sebetsana le dintlha tsa bohlokwa/mathata
Diwekshopo (e le molao) boemong ba setereke le bommasepala ba amehang kaofela ba selehae le baemedi ba tswang mekgatlong ya boemedi bo loketseng ba provense le ba naha ha mmoho le bafani ba ditshebeletso e le ho etsa bonnete ba hore:
ho tshwarwa dipuisano tse nang le tsebo le tse hlophisitsweng hantle tsa dipuisano tsa lewa ho hlokometswe dintlha tse tshelang meedi le dintlha tsa kahare ho mmuso le tsa nyalano ya dikarolo.
Diphetho:
Ponelopele (ya mmasepala)
Boikgethelo ba lewa le kgetho ya lewa (bakeng sa ntlha ka nngwe)
Ho fumanwa ha merero ya diprojekte
MOHATO WA 3: MERERO YA DIPROJEKTE
Sephetho: Ho tiisa hore ho na le kgoka hano e ntle ya moralo/ho finyeletsa ditshebeletso ka ho fana ka sebaka sa tsela ya tshebetso e nang le dintlha le e phethahetseng ya moralo wa morero wa projekte e entsweng ke moifo wa tshebetso wa projekte wa diprofeshenale le baamehi ba loketseng ba nehelanang ka merero e nang le dipalo tsa batho ba lokelang hore ba finyellwe, maemo a thekniki dibaka, dinako le dikakanyo tsa ditshenyehelo. Mohato ona o tla fa ditsebi
Karolo seabo sa bona se ba tshwanetseng tshebetsong ya moralo, mme ka ho etsa jwalo ba tla be ba kenya letsoho moralong o tsamayang hantle ?
Tsela ya tshebetso: Moifo wa Tshebetso wa Projekte o kenyeletsang bahlanka ba tswang mekgatlong ya boemedi e ikarabelang phethahatsong mafapha, mekgatlo ya boemedi ya karolo ya kgwebo le ditsebi tse ding tsa sebaka di tla fuwa mosebetsi wa ho sebetsa merero ya diprojekte ka ditherisano le ditsebi tse tswang provenseng kapa mekgatlong ya boemedi ya naha le baahing kapa baamehing ba angwang ke projekte eo.
Diphetho:
sesupo (meqeqeko, boleng) sa boikemisetso diphetho tsa projekte ka dithakete tse hopotsweng le sebaka mesebetsi e meholo, nako mekgatlo ya boemedi e ikarabelang/ba lokelang ho kenya letsoho
Dikakanyo tsa ditshenyehelo le ditekanyetso ha mmoho le mehlodi ya tjhelete ho nkelwa hloohong ha ditlhoko tsa moralo wa karolo meralo ya karolo e ka nna ya atoloswa nakong ya mohato ona; MKN o tla kenyeletsa feela kakaretso ya kgutsufatso ya projekte e tswalwang ke moralo o jwalo wa karolo.
Kgato ya qaqiso le nepahalo ya diphetho e tla fapana, hobane diprojekte tse ding di ka nna tsa hloka dipatlisiso tsa diphuputso tse tebileng tseo mohlomong di kekeng tsa laoleha nakong ya moralo wa MKN. Bonyane ho tla fanwa ka dikakanyo tse ding tse thehilweng diqetong tsa selelekela mabapi le moralo wa projekte (pele ho boemo ba diphuputso).
MAIKUTLO: Leha maikutlo a tshebetso ya ho rala MKN a tsepamisitswe dintlheng tse hlohlomisitsweng hore di tliswe pele ho tse ding, ho boetse ho na le merero e mengata ya diprojekte tse tlwaelehileng tsa mafapha (mohlala, tlhokomelo) tse fumanehang e le tsa bohlokwa leha di sa nkuwe e le tsa bohlokwa. Tsena tsohle di lokela ho ralwa nakong ya mohato wa 3 le lekolwa botjha kamanong le ditlhoko tsa ditjhelete bakeng sa dintlha tsa bohlokwa le diprojekte le mananeo a tsamaisanang le tsona. Tsena di lokela hore di ralwe nakong ya mohato wa 3 mme di lekolwe di tsamaisna le ditlhoko tsa ditjhelete bakeng sa dintlha tse tliswang pele/mananeo.
SEPHEO: Ho tiisa hore sephetho sa moralo wa projekte se tla hlahlojwa hore se tsamaelana le ponelopele, boikemisetso, mawa le mehlodi le hore di tla etswa hore di nyalane. Tsela ya ho etsa hore di nyalane e tla tswala moralo wa tshebetso wa sebaka se tlatseNtshetsopele ya Moruo wa Selehaeng, wa ditjhelete le wa sebopeho jwalo ka motheo o tsitsitseng wa phethahatso e tsamayang hantle.
Tsela tsa Tshebetso:
Nyalanyo le ho etsa hore (makgotla a bommasepala) a kene motjheng
Tlhophollo ya Meifo ya Tshebetso ya Projekte
Pokeletso ya merero e lekotsweng
Diphetho:
Merero ya diprojekte tse lekotsweng (mohlomong mawa a lekotsweng)
tsa diprojekte tse tadimilweng hore di tliswe pele tsa diprojekte tse ding moralo wa ditjhelete wa dilemotse 5 (mehlodi yohle ya ditjhelete)
lenaneo la peheletso ya tjhelete la dilemo tse 5 (mehlodi yohle ya tjhelete)
Moralo wa tshebetso wa mmasepala wa dilemo tse 5 (taolo ya mmasepala)
Moralo wa tshebetso wa ntshetsopele e kopanetsweng ya sebaka
Mananeo a Kopanetsweng a NTSHETSOPELE YA MORUO WA SELEHAE, ditaba tsa tikoloho, phediso ya bofuma, tekano ya bong le HIV/AIDS
Moralo wa sebopeho wa taolo ya phethahatso
Tlhokomelo ya tlatsetso/Mokgwa wa taolo ya tshebetso
Mehlodi ya moralo wa karolo
Diphetho tsa moralo wa karolo di busetswe tshebetsong ya MKN
Moralo wa Taolo ya koduwa.
MOHATO WA 5: KANANELO
Sephetho: Ho tiisa hore pele moralo o amohelwa ke Lekgotla la Mmasepala, baamehi bohle ba loketseng le batho ba nang le thahasello, ho kenyeNtshetsopele ya Moruo wa Selehae le mahlakore a mang a mmuso a fumane sebaka sa ho hlahisa maikutlo hodima moralo o rerilweng, mme ka ho etsa jwalo moralo o amohetsweng o tla be o fuwa matla a tsitsitseng a motheo, tshehetso le tokelo.
Tsela tsa Tshebetso
Ho tshohlwa ha Moralo wa MKN Lekgotleng la Mmasepala
Ho fana ka sebaka sa maikutlo a setjhaba
Ditokiso tse tsamaelanang le maikutlo a hlahileng
Kananelo ya Lekgotla la Mmasepala
Nyalano ya boemo ba Setereke: Kgoka hanyo e pharaletseng
Nyalano ya boemo ba Provense/ ba Naha tlhatlhobo ya nyalano ya molao nyalano ya karolo tlhatlhobo ya kgonahalo/tlaleho ya profeshenale
Dirokiso le/kapa karabo ya makgotla a selehae
Kananelo ya qetelo ya lekgotla.
Phethelo:
Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele o lokisitsweng le o amohetsweng.
Tokomane ya MKN e nang le tshehetso ya tsamaiso ya mmasepala, baahi ba mmasepala, lekgotla la setereke le mekgatlo ya boemedi yohle e tshwanelehileng e ikarabelang phethahatsong ya mananeo le diprojekte kahare ho sebaka se taolong ya mmasepala se amohetsweng ke Lekgotla la
Mmasepala.
KABO YA MESEBETSI DIPAKENG TSA BOMMASEPALA BA SETEREKE LE
BA SELEHAE
Esale ho na le pherekano pherekano e itseng ka kabo ya mesebetsi dipakeng tsa Ditereke le Bommasepala ba Selehae (TLC, TRC) tshebetsong ya LDO/MKN. Naa Ditereke a lokela ho tswela pele ka ho rala le ho theha moralo wa tshebetso jwalo ka metheo ya moralo wa boemo ba selehae? Kapa naa boemo ba selehae bo lokela ho tswela pele pele, mme bo lese Ditereke ho hlahisa moralo o lokisitsweng le o tlatseNtshetsopele ya Moruo wa Selehaeng ho latela motheo wa meralo ya selehae?
Tshebetso ya ho seha meedi e tswetse hore ho tliswe phetoho ya motheo kabong ya mesebetsi le dikamanong tsa Ditereke le Bommasepala ba selehae. Nakong e fetileng, mesebetsi ya maemo ana ka bobedi e ne e sa rarahana haholo: Ditereke a ne a lebeletswe boholo hore a shebane le dibaka tse akaretswang ke Bommasepala ba selehae. Ntle le moo, a ne a etsa moralo wa sekala wa setereke le phethahatso ya mananeo. Jwale, ho se ho tla ba le bommasepala ka mahlakoreng ohle. Ka mokgelo wa ?Dibaka tse Laolwang ke Ditereke?, ditereke di tla jara boikarabelo ba dibaka tse tshwanang le tsa Bommasepala ba selehae. Karolelano ya boikarabelo le dibaka tse tshwanang le tse taolong ya bommasepala ba selehae e hloka tshebedisano, ho feta hore lehlakore le itseng le sebetse le itshehlile thajana mafapheng a fapaneng.
Hona ho hlalosa ho hong mabapi le tshebetso ya MKN. Ho latela Molao wa Dibopeho tsa Bommasepala le Molao wa Ditsela tsa tshebetso tsa Bommasepala, mekgahlelo ena bobedi ya mmuso e lokela hore e atolose MKN jwalo ka karolo ya bohlokwa le sesebediswa sa taolo ya le mokgwa wa ho finyeletsa ditshebeletso bathong. Ho qoba phethako ya mosebetsi, tshebetso tse pedi tsena tsa moralo di lokela ho nyalanywa. Moralo wa nyalano ena le kabo ya boikarabelo o lokela ho nkella hloohong dintlha tsena tse nne tsa bohlokwa:
Tlhatlhobo le tlhotlhomiso ya ditlhoko le mathata ho latela bohlokwa e tlameha ho etswa ka mokgwa wa hore bohle ba fuwe kabelo, ho kenyeletswa le baahi ba sebaka sa tikoloho e amehang le baamehi ba bang. Lesedi le mabapi le ditshebeletso tse haellang le e mabapi le bokgoni le tlameha ho toba tikoloho e itseng. Ka hoo, sena se tlameha ho etswa ke Mmasepala wa Selehae, e leng ona o haufi le baahi.
Bo-Mmasepala ba Selehae le bo-Mmasepala ba Setereke ba hloka ho ba ditlhophiso tsa bona le ditokomane tsa ditlhophiso haeba Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele o tla ba le seabo hodima ho fetolwa ha mmuso wa selehae le hore na e fana ka tshehetso hodima ditekanyetso tsa mmasepala le merero ya tshebetso. Ka hoo, moralo o le mong boemong ba setereke bakeng sa dibaka tsa mebuso ya selehae kahare ho setereke, o ke ke be wa anela hore Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele e tle e be sesebediswa sa ntshetsopele ya mebuso ya selehae.
Ho na le ditsela tsa tshebetso tsa lewa le tsa ho etsa diqeto tseo sebopeho sa teng se tshwanang le bo-mmasepala bohle, le tse hlokang bokgoni ba boemo bo hodimo ba ho fana ka thuso le mahlale a profeshanele, ha mmoho le kameho ya ditsebi tsa boemo bo tswang makaleng le boemong ba selehae.
Ka hoo, tlhaloso ya mekgwa ya tshebetso ya lewa e ka etswa ka ntlafalo ke ha e kopa netswe ke bo-mmasepala ba selehae kaofela, ha mmoho le bahlanka ba tswang diterekeng le bahlanka ba provense ba boemong ba setereke.
Kgoka hanyo ya tshebetso e ntle pakeng tsa bo-mmasepala ba atomela neng le pakeng tsa boemo ba selehae le ba setereke.
Tshebediso ya dintlha tse tharo tsa bohlokwa tshebetsong ya Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele e tla qosa hore ho latelwe motjha o latelang wa tshebetso:
Nakong ya Mohato wa 1, mohato wa tlhophollo, ho hlwauwa ha dintlha ka tlhophollo le seabo sa ba nang le seabo, boholo ba tshebetso ya ditlhophiso bo tla ba boemong ba selehae, ha Lekgotla la Setereke le ka nna la tswella ka tlhophollo e mabapi le dintlha tse amang setereke (ntle le ho ba le seabo ka ho otloloha tshebetsong ya seabo sa ba nang le seabo ka bo lona).
Nakong ya Mohato wa 2, mohato wa ho loha mawa, boholo ba tshebetso, ka morero, bo tla ba boemong ba Setereke, le ha ho tla nne hobe le dintlha tse amang mmasepala wa selehae, tse hlokang mawa a selehae ka ho otloloha. Bommasepala ba selehae ba tshwanela kkeho mengwa diwekshopong tsa mawa a tshebetso a mabapi le dintlha ka bonngwe tsa sehlooho, hore mmoho, a tle a buisa ne ka tsela ya ho rarolla ditshita tshebetsong. Ditsebi boemong ba Naha le ba Provense le batho ba nang le bokgoni ya tswang ho kahare ho setjhaba ba ka mengwa ho phehisa tshebetsong ena, mme tshebetso ena e tla tsamaiswa ke basebetsi ba Ditsi tsa PIMS boemong ba Setereke. Ke yona tikoloho moo ?batho ka dibaka ho fapana ba kopanang ka makala le ba ba okaselehaeng?.
Nakong ya Mohato wa 3, mohato wa tlhophiso ya projekte, mmasepala ka mong o tlameha ho etsa ?mosebetsi? wa ona: o fetole mawa a tshebetso ho ba diprojekte tsa selehae tse tsitsitseng tse tla ba le tshwaetso hodima ditekanyetso le meralo ya tshebetso.
Ho jwalo feela ka Mohato wa 4, (?ho kopanngwa?) oo ho ona mmasepala wa selehae le wa setereke o tla lekola le ho kopanya ditshisinyo tsa diprojekte hore ho fihlellwe meralo e kopanetsweng le mananeo e le boitshetleho ba metjha ya tsa botsamaisi.
Nakong ya Mohato wa 5, (ho amohelwa), Ditereke di tla ba le seabo sya bohlokwa bohoka hanying ba dintlha tse pakeng tsa mmuso wa selehae .
Moralo wa boemo ba selehae le boemo ba Setereke ka lebaka le jwalo ese e tla etswa ka nako e le nngwe, empa e tla sebedisana le ho thusana mmoho, ho fapana le ho sebedisa mokgwa o sebetsang ka lehlakore le le leng wa hore dintho di tloswe fatshe ho leba hodimo kapa di theolwe di tswa hodimo ho leba fatshe.
Mohato wa 1: Tlhophollo
Mohato wa 2: Mawa a tshebetso
Mohato wa 4: Ho Kopanngwa
Mohato wa 5: Kananelo
Setereke
Ditaba tsa setereke
Diprojekte tsa Lekgotla la Setereke
Moralo wa Setereke wa MKN
Kamohelo ka Lekgotla la Setereke
Selehae
Dintlha tsa selehae
Diprojekte tsa Lekgotla la Selehae
Moralo wa Selehae ya MKN
Kamohelo ka Lekgotla la Selehae
MORALO O SUPANG NAKO LE MEHLODI E MABAPI LE TSHEBETSO YA MKN
Mosebetsi wa moralo
Ditlhoko tsa nako
Mofuta wa ketsahalo
Ditlhoko tsa Mehlodi e Ikgethileng
/1 Pokeletso ya lesedi le teng
Mosebetsi wa ka ofising
/2 Diwekshopo ka Setjhaba/Ba nang le seabo
(a) Kopano ya Foramo ya Baemedi b Kopano tsa Selehae
/3 Poelanyo ya 1/1 le 1/2
Tshebetso tse fapaneng tse kopanetsweng
/4 -1/6 Tlhophollo ya Mmasepala ka kakaretso Ditsebi tse thusang
Tlhophollo ya Moruo wa setjhaba
*Foramo ya Baemedi
/7Ho hlwauwa ha dintlha tsa Sehlooho Mothusi
Mosebetsi wa deskeng
Wekshopo ya Foramo ya Baemedi
/8 Tlhophollo e tebileng
Dithuto
Foramo ya Diwekshopo ya Baemedi Ditsebi
/10 Pokeletso ya tlhophollo/meralo
Mosebetsi wa deskeng
Mohato wa 1
Foramo tsa Diwekshopo tsa Baemedi tse 4
/1 - 2/2 Ponelopele, Boikemisetso
Foramo ya Diwekshopo ya Baemedi Mothusi
/3 Tataiso ya lewa ya selehae
Diwekshopo tsa Setereke Ditsebi tsa bathusi (diterekeng)
/4 Tlhaloso ya meralo ya mehlodi/lewa la ditjhelete
*Foramo ya Diwekshopo tsa Baemedi Mothusi
/5 - 2/6 Ho theha Boikgethelo/maemo a dipuisano tsa setjhaba
Diwekshopo tsa Ditereke Mothusi (Ditereke)
/10 Ho fetolela tseo Diqetong tsa Selehae
Foramo ya Diwekshopo tsa Baemedi
Mosebetsi wa deskeng Mothusi
Mohato wa 2
Foramo tsa Diwekshopo tse 3 tsa Baemedi
/1 - 3/2 Ho thehwa ha moifo wa tshebetso wa Diprojekte/ho beha moralo wa ditekanyetso
Mosebetsi wa deskeng
Foramo ya Baemedi Mothusi
/3 - 3/9 Ho ralwa ha merero ya diprojekte
Meifo ya Diphuputso
Mohato wa 3
Foramo ya Diwekshopo tsa Baemedi
Mosebetsi wa deskeng
Foramo ya Diwekshopo tsa Baemedi Mothusi
/2 - 4/13 Tlhophollo e ntjha le ho kopanngwa ha diprojekte le mananeo
Mosebetsi wa ka ofising
Foramo ya Diwekshopo ya Baemedi Mothusi
Mohato wa 4
Foramo tsa Diwekshopo Baemedi tse 2 Mothusi
Mohato wa 5
Foramo ya Wekshopo ya Baemedi e le 1 Ditsebi tsa Bathusi
PALO YOHLE:
Foramo tsa Diwekshopo tsa Baemedi tse 11
Tse tshwailweng tjena ke tse lokelang hore di etswe ka nako e nngwe ya moralo wa msebetsi; ha ho nako e nngwe e hlokehang ka thoko.
Ho tla itshetleha bokgoning ba moifo o aheletsweng kahare wa mmasepala hore mmasepala a tle a nehelane ka mehlodi ena kapa ke mehlodi e tla hirwa Ditsheng tsa PIMS kapa difemeng tse khonsaltang. Ditlhoko di amana le letoto la mahlale a fapaneng haholo mme ha se mosebetsi o ka etswang ke khonsaltente e le nngwe ka mokgwa ofe kapa ofe. Bongata bo itshetlehile boholong ba mmasepala le mofuteng wa dintlha tseo ho tshwaranweng le tsona.
Nako 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37
MOHATO WA 1: TLHOPHOLLO
Dibeke
Moralo wa mosebetsi 1/1- 1/10 12
/2 Tlhophollo ya Setjhaba le Baamehi 4
/3 Poelanyo 5
/4-1/6 Tlhophollo ya Mmasepala 4
/7 Dintlha tsa sehlooho 1
/10 Tlatseletso ya sephetho se hlopholotsweng 1
MOHATO WA 2: MEKGWA YA TSHEBETSO
Moralo wa mosebetsi 2/1-2/10 8
/1-2/2 Ponelopele le Boikemisetso 1 1
/3 Tataiso ya lewa ya selehae 1
/4 Tlhakiso ka meralo ya mehlodi 2
/5 Ho thehwa ha kgetho tsa lewa 4
/6 Dipuisano tsa setjhaba mabapi le kgetho e nngwe 4
/7 Diwekshopo tsa lewa tsa boemo ba setereke 4
/8-2/9 Tlhophollo le ho nka qeto 4
/10 Diqeto tsa selehae 2
Moralo wa mosebetsi 3/1-3/9 7
/1 Ho thehwa ha meifo ya tshebetso ya diprojekte 2
/2 Kabo tsa nakwana tsa ditekanyetso 2
/3 Ho ralwa ha merero ya diprojekte 5
/4 Seabo sa batho ba tobilweng 5
MOHATO WA 4: Ho Kopanngwa
Moralo wa mosebetsi 4/1-4/14 5
/1 Koloso le tlaleho ya pele 2
/2 Ho kopanywa diprojekte le mananeo 2
/3-4/14 Tlaleho ya bobedi ya kopanelo 1
MOHATO WA 5: KAMOHELO
Moralo wa Mosebetsi 5/1-5/6 5
/1-5/3 Diphehiso le ho hoka hanngwa 3
/4 Ho kenyeletsa/ho arabela 2
/5 Kamohelo e phethelang ya lekgotla 1
/6 Dikgutsufatso tsa boemo ba Ditereke 2
LENANE LE SUPANG DIKAHARE TSA MORALO O KOPANETSWENG WA
NTSHETSOPELE
Boholo ba Sebopeho le dikahare tsa tokomane ya MKN (ho qhelelwa ka thoko dikahare tseo tse hlahellang ho Molao wa Tshebetso ya Mmasepala) e itshetlehile hodima qeto ya mmasepala ka mong. Ka hoo, lenane la dikahare ha le a tshwanela ho ngolwa.
Leha ho le jwalo, lenane la dikahare, ke ntho ya bohlokwa bakeng sa ho fana ka moelelo wa ka moo MKN e ka bang ka teng. Mohlala o latelang o ka leka ho fana ka setshwantsho, empa ho se thibelwe motho ho ka ba le mohopolo wa hae.
LENANE LA DIKAHARE
Tshebetso ya moralo (3-6)
Ditlhophiso tsa sebaka/seabo le boikarabelo (1-2)
Tlhophollo ya tshebetso ka kakaretso: Mehato le Diketsahalo (1-2)
Boitlhophollo hodima tshebetso ya moralo (1-2)
Boemo (30-40)
Maemo a ditaba nnete: Dintlha le dipalopalo (3-5)
Kgutsufatso ya Dintlha tsa Sehlooho tsa Setjhaba le Baamehi (1-2)
Dintlha tsa sehlooho ho ya ka lehlakore la Mmasepala (1-2)
Tlhophollo ya sebaka: Mokgwa oo se sebediswang ka teng (2-4)
Tlhophollo ya tsa setjhaba: Boemo ba bofuma le dintlha tse mabapi le bong ka ho qoholleha (2-3)
Tlhophollo ya tsa moruo: Sebopeho sa tsa moruo ka kakaretso (1-2)
Tlhophollo ya Tikoloho: Mathata a ka sehloohong le tshebediso (1-2)
Tlhophollo ya mmasepala: matla le bofokodi ba tsamaiso ya mmasepala (1-2)
Dintlha tsa sehlooho: Kgutsufatso ya di tla leho tsa tlhophollo e tebileng (15-20)
Mekgwa ya tshebetso ya lewa ya Ntshetsopele (25-40)
Ponelopele ya Mmasepala
Tataiso ya mokgwa wa tshebetso ya lewa la selehae (15 - 20)
Sepheo le mawa a ditaba tsa sehlooho ka bonngwe ho kenyeletswa sepheo, mehlodi e teng, kgetho tse teng, tlhophollo le mokgwa wa lewa o rerilweng 10 - 15
Mokgwa wa lewala tshebetso ho tsa Ditjhelete (1 - 2)
Kgutsufatso ya lenane la diprojekte tse hlwauweng (1 - 2)
Mawa a tshebetso (16-25)
Moralo wa tshebetso wa Dilemo tse 5 (1 - 2)
Moralo wa Ditjhelete wa dilemo tse 5 (1 - 2)
Lenaneo la Dipeheletso tsa sehlooho (1 - 2)
Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele ya Sebaka (3 - 5)
-5.8Mananeo a Kopanetsweng a Setjhaba, moruo tikoloho le a mekgatlo (6 -10)
Moralo wa Taolo ya koduwa (2 - 3)
Motjha wa tlhokomelo le phallo ya lesedi (2 - 3)
TLHOPHOLLO
kgaello ditshebeletsong (makala a qoholehileng)
phapano ka sebaka le boemo setjhabeng mehlodi/bokgoni bo teng
Ho kopanngwa
Tlhophollo ya boemo ba Setjhaba le Baamehi
Tlhophollo ka seabo phapano ka sebaka le boemo setjhabeng ho akaretsa le makala ohle
Tlhophollo e tebileng ya dintlha tsa sehlooho kutlwisiso ya sebopeho sa dintlha ka ho phethahala dintlha ka kakaretso sesosa mehlodi/bokgoni
Dintlha tsa Sehlooho
Moo ho nang le mathata
Tlhophollo ya mmasepala ka kakaretso ho akaretsa le makala ohle dintlha/mathata a akaretsang
Tlhophollo ya sebaka/tulo
Tlhophollo ya Moruo wa setjhaba
Bong/Bofuma
MEKGWA YA LEWA LA TSHEBETSO
Ponelopele ya mmasepala
Boikemisetso dintlha tse hlwauweng ho latela ntlha ka nngwe - sebaka bofuma/bong tikoloho moruo mmasepala
Sepheo sa ntlha ya bohlokwa ka nngwe
Mekgwa ya tshebetso ya lewa bakeng sa ntlha e nngwe le e nngwe ya bohlokwa dipuisano tsa lewa le tshebetso ya ho etsa diqeto ka ditsela le mekgwa ya ho sebetsana le dintlha tsa sehlooho diwekshopo tsa boemo ba setereke tsa dintlha tsohle tse hlwauweng
Ho thehwa ha ?Meifo ya tshebetso ya diprojekte? Kabo ya nakwana ya ditekanyetso ho latela projekte ka nngwe
Ho kenyeletswa :
matshwao a supang sepheo tshebetso e entswseng/meedi/sebaka
Tshebetso/ba ikarabelang/nako e behilweng
Ditjeho/tekanyetso/mehlodi ya tjhelete
Ho ralwa ha merero ya Diprojekte ke Meifo ya tshebetso ya diprojekte ka seabo sa :
sehlopha/setjhaba se tobilweng mafapha/maqhama a makala a thehilweng hodima dipuisano tsa mawa a a manyenyane tshebetso a theknikhale
HO KOPANNGWA
boikamahanyo Ntshetsopele ya Moruo wa Selehaeintlha tsa sehlooho/boikemisetso/tataiso tshebedisano pakeng tsa diprojekte kgoneho le botsitso bo tswellang ba projekte
Pokeletso ya mananeo/meralo e kopantswseng
Mananeo a makala
Moralo wa tsa Ditjhelete wa Dilemo tse 5
Lenaneo la Dipeheletso tse Kgolo la dilemo tse 5.
Mananeo
Lenaneo la Tshebetso la dilemo tse 5
moralo wa ntshetsopele ya sebaka wa dilemo tse 5
lenaneo le kopanetsweng la NTSHETSOPELE YA MORUO WA SELEHAE
lenaneo le kopanetsweng la tikoloho lenaneo le kopanetsweng la phediso ya bofuma/tekanyo ya bong moralo wa mmasepala moralo wa taolo ya koduwa
Ntshetsopele le tshupo ya Matshwao a Botsamaisi a supang tshebetso
KAMOHELO
Diphehiso ka Setjhaba
Ho kena motjheng ha Setereke
Ho kena motjheng ha Provense/Naha ho kena motjheng ha Lekala
Boikamahanyo ba molao tlaleho e profeshenale
Kamohelo e phethelang ya Lekgotla
Meralo ya kgwebo ya selemo le selemo
Ditekanyetso tsa Mmasepala
Ditekanyetso tsa Mafapha a Provense le Naha
Tshehetso ka Ditjhelete
Diqeto tse mabapi le Tsamaiso ya Tshebediso ya Mobu
Ho fetolwa ha Mmasepala
MOHATO WA 1: TLHOPHOLLO
Selelekela
/1 Pokeletso ya lesedi le teng
/2 Tlhophollo ya boemo ba setjhaba le baamehi
/3 Ho kopanngwa ha lesedi le teng le tlhophollo ya boemo ba setjhaba le bamehi
/4 Tlhophollo ya Boemo ba Mmasepala
/4a Tlhophollo ya moruo
/4b Tlhophollo ya tikoloho
/4c Tlhophollo ya mmasepala
/5 Tlhophollo ya sebaka
/6 Phapano ho tsa Moruo wa setjhaba/bong
/7 Ho hlwauwa ha dintlha tsa sehlooho tsa Mmasepala
/8 Tlhophollo e tebileng ya dintlha tsa Sehlooho: Tataiso ya kakaretso
/9a Ditlhoko tse qoholehileng tsa lekala
/10 Tlatseletso ya Tlhophollo ya sephetho
DIPHETHO
Tlhophollo ya boemo ba jwale ba ntshetsopele
Dintlha tsa sehlooho tsa mathata
Lesedi mabapi le sesosa, le dintlha ka kakaretso tsa sehlooho kapa mathata
LEsedi mabapi le mehlodi le bokgoni bo teng
TSELA YA TSHEBETSO
Pokeletso ya lesedi le teng Boemo ba Tlhophollo ya Baahi le baamehi
Dikgeo ditshebeletsong (tsa makala a itseng)
Karohanyo ka dibaka le mokgahlelo wa setjhaba
Tse arohantsweng ka sebaka le boemo
Tse akaretsang makala a fapaneng ba setjhaba
Menyetla ya mehlodi e teng
Poelanyo
Tlhophollo ya boemo ba Mmasepala
Tse akaretsang makala dintlha/mathata a akaretsang
Tlhophollo ya moruo
Tlhophollo ya tikoloho
Tlhophollo ya mokgatlo
Tlhophollo ya sebaka
Tlhophollo ya setjhaba le moruo
Bong/Bofutsana
Tlhophollo e tebileng ya dintlha tsa sehlooho
Ho utlwisisa sebopeho sa ntlha
Tlwaelo/ditshekamelo tse teng
Disosa
Mehlodi/Bokgoni
Palohare
moralo wa ketsahalo tshebetso e entsweng meralo ya diketsahalo tse ding
SELELEKELA:
Tsepamiso ya maikutlo:
Mmuso wa selehae a sebetsana le boemo bo teng. Phephetso e kgolo ya tsamaiso ya mmuso wa selehae Mohatong wa Tlhophollo ke ho tsepamisa maikutlo dintlheng tse tshwanetseng tsa boemo. Nakong e fetileng, baradi ba meralo ba ne ba tlwaetse ho hlophisa lesedi la mefuta yohle ka mokgwa o akaretsang.
Ho qoba lesedi le leng:
Ena ke tshebetso e bitsang haholo mme e sa hlokeheng e tla fella e le dibuka tse tla bokella lerole dishelefong tsa dibuka, e leng se hlohleletsang Ntshetsopele ya Moruo wa Selehae ka kutlwisiso e reng moralo ke tshebetso eo eseng ya bohlokwa boemong ba ditlhoko tse potlakileng le mehlodi e haellang.
Ho fana ka lesedi la bohlokwa la taolo:
Ho amohela MKN e le karolo ya tsela e kopanetsweng ya taolo ho hloka hore ho botswe hore naa ke lesedi la mofuta ofe le hlokehang hore ho fihlellwe diqeto tse tshwanetseng tsa tsamaiso. Hona ho bolela hore ho boikarabelong ba tsamaiso ya mmasepala mme boikarabelo ha se ba diprofeshenale tse etsang moralo kapa ha se boikarabelo ba melawana ya provense hore ebe yona e etsang qeto hodima ditlhoko tsa lesedi.
Ke diphetho dife tse hlokehang Mohatong wa Tlhophollo? Ka mantswe a mang, bommasepala ba hloka ho tsebo efe hore ba fihlelle diqeto tsa lewa tsa selehaeng phethahatsong hore ba kgone ho sebedisa hantle mehlodi ya bona e haellang? Molao wa Tshebetso ya Mmasepala ha o laeletse letho ntlheng ena. O hloka feela tlhatlhobo mabapi le boemo bo teng jwale ba ntshetsopele, ho kenya Ntshetsopele ya Moruo wa Selehae le ho hlwauwa ha setjhaba se hlokang ditshebeletso tsa mantlha tsa mmasepala.
Ha o sheba ditlhoko tsa ho etsa diqeto le tsa taolo ya mmasepala, tlhokeho ya lesedi le tlhophollo ya boemo bo teng ha jwale e tsepamiswa ke maikutlo a latelang:
Ho fihlela diqeto tse bontshang tsebo e phethahetseng dintlheng tsa bohlokwa:
Lesedi le tshwanela ho dumella mmasepala ho nka qeto hodima dintlha tsa sehlooho kapa mathata, ka morao hoba maikutlo a setjhaba/baahi le dintlha ha mmoho le dipalopalo tse teng, di nkelwe hloohong.
Tlhophollo e tobileng ya dintlha tse itseng tsa bohlokwa:
Batho ba etsang diqeto ba mmasepala ba tshwanela hore ebe batho ba nang le tsebo ya sebopeho se phethahetseng sa dintlha tsena tsa sehlooho kapa mathata, a jwalo ka ditshekamelo, moelelo,disosa le tshusumetso e amanang le dintlha tsena, hore ho tle ho fihlellwe diqeto tse bontshang kutlwisiso ya dintho mabapi le tharollo tse tshwanelehileng (ho fapana le ho okola ditaba feela ka hodimo).
Ho lemoha mehlodi le maruo:
Batho ba etsang diqeto ba mmasepala ba tshwanela ho lemoha le ho tseba ka theepa e teng le maruo a teng a ka fumanehang ha mmoho le mehlodi ekasitana le kgaello tse teng mehloding pele ba nka diqeto tsa mawa.
Ka bokgutshwanyane, diphetho tsa tshebetso e lebeletsweng ya Mohato wa Tlhophollo ke:
Tlhatlhobo ya boemo bo teng ba ntshetsopele (ka tebiso e ikgethileng ho dikgeo tsa ditshebeletso).
Dintlha tsa sehlooho/mathata
Lesedi mabapi le boemo ba dintlha, le sesosa sa dintlha tsa sehlooho.
Lesedi mabapi le mehlodi, bokgoni le theepa e teng
Ho na le ditsela tse fapaneng tse ka bang teng tsa ho fihlella diphetho tsena. Tsela ena ya tshebetso e sisinngwang mona e tataiswa ke maikutlo a latelang:
Maikutlo a batho le Lesedi la dipalopalo:
Ho hlokeha hore ho kopanywe mekgwa ya tlhophollo e"tshetlehilweng leseding" le metjha e itshetlehileng mekgweng ya hore batho bohle ba fumane kabelo ditateng tsa bona:
Ke ntlha ya bohlokwa ho tseba maikutlo a baahi ka ditlhoko tsa bona (tadima Moralo wa mosebetsi 1/2). Empa, ho sa ntsane ho hlokeha ho tseba dintlha le dipalopalo, mohlala, mabapi le dikgeo tse teng ditshebeletsong kapa leqemeng la mosebetsi (tadima Moralo wa mosebetsi 1/1). Diqeto tse ntle ha di ke di itshetleha ka maikutlo kapa tsona dipalopalo feela empa di tlameha ho nkela hloohong le tsohle, ho bapisa tsohle, le ho hoka hanya mehlodi ya lesedi yohle ho fihlella setshwantsho se felletseng sa boemo ba ditaba (Bala Tshebetso ya Moralo 1/3).
Ho phaella ka lehlakore le leng le batsinyana ho feta
Ho na le tlhokeho ya ho sheba maemo, e seng feela ka lehlakoreng la setjhaba le ba nang le seabo, empa le ka lehlakoreng le batsi la mmasepala, Dintlha tsa bohlokwa tsa masepala di ngata ho feta ditlhoko tsa setjhaba le dihlopha tsa ba nang le seabo ba ahileng kahare ho mmasepala eo.ho ka nna haeba le dintlha tse fapaneng tse nyalanang, jwalo ka ho fallela ha batho ba bangata moo, ho putlama ha moruo, mathata a amanang le HIV/AIDS, metjha ya botsamaisi e boima le mathata a tikoloho, a ka se fuma neng mohlodi wa ona ho tlhophollo ya selehae. ka hoo, re kgothaletsa tshebetso ya moralo ba boemo ba mmasepala ho hlwaya le ho lekola dintlha tse jwalo (Moralo wa mosebetsi wa 1/4).
Tlhophollo ha e a tshwanela ho ba ya lekala le itseng. Ho seng jwalo mehopolo ya lekala ka leng e tla tlisa lenane le tebileng la dintlha tse jwalo, ho fapana le ho shebana le dintlha tse potlaketsweng le ho hlokwa ke batho. Empa ho na le dintlha tse amang makala a mang kaho tshwana tse hlokang ho nkelwa hloohong ka tlhophollo ya boemo bo teng hore ho tle ho netefatswe hore metjha ya tataiso leanong l antshetsopele e tle e sebediswe boemong bo ikgethileng ba sebaka se itseng:
Tlhophollo ya sebaka e hlokeha e le boitshetleho ba ho rala moralo wa ntshetsopele ya sebaka o tsamaisanang le mawa a DFA a ntshetsopele ya sebaka ( Moralo wa mosebetsi wa 1/5).
Tlhophollo ya boemo ho hlaha ka lehlakoreng le akaretsang:
Tlhophollo ya moruo wa setjhaba e shebaneng le boemo ba bofuma, phapano ho tsa bong le dintlha tse kang HIV/AIDS e hlokeha e le boitshetleho ba ho fihlella leano le akaretsang la ntshetsopele ho ya ka tataiso ya leano la naha la phediso ya bofuma le tekanyo ya bong ( Moralo wa mosbetsi wa 1/6)
Bommasepala ba bang (ka ho otloloha boemong ba A le C) ba ka nna ba nka qeto ya ho etsa tlhotlhomiso e akaretsang tlhophollo ya makala le molemong wa mahlakore a tsa moruo, tikoloho le mmasepala (Moralo wa mosebetsi wa 1/4a-c).
ka lesedi le haellang le mehlodi e haellang:
Ka ha mona e tla be e le ho namalatsa haholo, ebile e le ntho eo feela ho bommasepala ba boemo ba B, ba ke keng ba e kgona, ha re kgothalletse sena ha jwale.Re ka mpa ra kgothaletsa tshebetso e tobaneng le dintlha kahare ho "Tlhophollo e batsi ya Mmasepala" (1/4) e ka sebedisang tsebo e teng (ho kenyeletswa le dipatlisiso tse teng) e ka nnang ya itshetleha hodima kgopolong tsa diprofeshenale tse bontshang tsebo ho fapana le tlhophollo tse nepahetseng.
Dintlha le dipalopalo tse tsebahalang tsa mantlha ka tsela ya tshebetso ya mmasepala, ho tsa maemo a moruo le dintlheng tsa tikoloho di tshwanela hore di be di se di kenyelNtshetsopele ya Moruo wa Selehae ?pokeletsong ya lesedi le teng? (1/1).
Ho fumana mohopolo o phethahetseng:
Phephetso e kgolo Mohatong wa Tlhophollo ke ho nka mohato wa ho kopanya dikotwana tsohle tse entsweng maemong a fapaneng le dibakeng tse fapaneng ka mekgwa e fapaneng ho hlophisa lenane la dintlha tsa bohlokwa tse akaretsang bohle le lesedi lohle. Ke pokeletso le tshekatsheko ya lesedi e tlamehang ho etswa pele Foramo ya Boemedi ho tsa MKN e ka fihlella qeto e tsitsitseng le lenane la dintlha tsa sehlooho ka tsela e nang le ponaletso. (Moralo wa mosebetsi 1/7).
Ho nka qeto ya ho tseba seo hantlentle o loketseng ho se tseba:
Ka morao hoba dintlha tsa sehlooho ho dumellanwe ka tsona, ho ka hlahella hore sebopeho sa dintlha ha se a hlaka hantle. Re ka nna ra tseba hore boholo ba baahi bo hloka metsi a hlwekileng empa ra se tsebe hore kgaello ya phepelo ya metsi a hlwekileng e qoswa ke mehlodi ya metsi e siyo, mathata a tsa thekniki, tsela ya tsamaiso ya metsi e sa nepahlang, motjha wa sekepele sa tefo o kgothaletsang tshebediso e hodimo ya metsi, kapa kgaello ya matlole a dipeheletso.
Ho phaella ka lehlakore la metsi:
Lesedi le jwalo le ha ho le jwalo, ke la bohlokwa bakeng sa ho fumana ditharollo tse tshwanetseng. Maemong a jwalo, a dintlha tsa sehlooho tsa lesedi le haellang, tlhophollo e tebileng e nkelang hloohong le kgaello ya lesedi e ka amohelwa (Moralo wa mosebetsi wa 1/8 le 1/9 bakeng sa ditlhoko tsa makala tse qoholehileng).
Lesedi le bokeletsweng nakong ya Mohato wa Tlhophollo ke la bohlokwaea bakeng sa ba nang le seabo ba amehang ho ya pele tshebetsong ya ho hlophisa le ho etsa diqeto. Seo se bolela hore, le tlameha ho kgutsufatswa mme le abjwe hore le sebediswe Mohatong wa 2 (Moralo wa mosbetsi wa 1/10). Ho ka fetolela mabaka ka lehlakoreng le leng: Ke feela lesedi le tla sebediswa nakong ya mehato e tswellang ya tshebetso ya MKN le ka bokelletswang. Ka hoo, potso ya botsamaisi: ?molemo wa hore re tsebe sena ke ofe?? e tlameha ho tataisa tsohle tse etsahalang Mohatong wa 1.
Boikamahanyo le Lekala Mohatong wa Tlhophollo
Ho fapana le ho bokelletsa lesedi le teng (tshebetso wa 1/1) le ho etsa tshebetso ya tlhophollo ya tsa setjhaba le ba nang le seabo (tshebetso ?) ka tsela e aroha neng ka hohle hohle ho ya ka makala, bommasepala ba tshwanela ho leka ho heletsa tsohle ba etse ntho e le nngwe.
Tlhophollo ena ha se tshebetso e e akaretsang, e senyang mehlodi ya nakong e fetileng. E hlaloswa, le ho laolwa ke dintlha tsa sehloho tse hlwauweng ke tshebetso ya MKN. Mohato wa Tlhophollo ya MKN o ka ananela maemo a renang le ditlhoko tse akaretsang (jwalo ka morabo, ba abelwang ditshebeletso, tlhophollo ya mathata a mehlodi ya ditjhelete le basebetsi). Dintlha tsena tse akakaretsang tsa moralo ba lekala tse ka nnang tsa ipheta di tlameha ho kenyeletswa ho ?Pokeletso ya Lesedi le teng? 1/1 ha mmoho le ho hlwauwa ha dikgeo ditshebeletsong tse amang lekala (mabapi le ditshebeletso tsa sehlooho). Qeto ya ho kenyeletsa kapa ho se kenyeletse dintlha tsa tlhophollo ya tsa thekniki kahare ho tlhophollo e tebileng (1/8) kapa ho sebetsana le tsona ka nako e le nngwe e tla itshetleha hodima boemo ba lekala mabapi le dintlha tsasehlooho tsa mmasepala.
Boikamahanyo le lekala bo supa tlhokeho ya ho atolosa maikutlo a tlhophollo ya mathata a amang mehlodi ho feta dintlha tse mabapi le bokgoni ba basebetsi le tsa ditjhelete hore ho kenyelletswe le mehlodi ya tlhaho e jwlao ka metsi, mobu le tikoloho. Dintlha tse mabapi le lekala lena le boitsebelo bo mabapi le lona bo tshwanela ho kenyeletswa kahare ho Tlhophollo ya Boemo ba Mmasepala (1/4) le Tlhophollo e Tebileng (1/8 le 1/9).
Mmasepala ka mong o tshwanela ho amohela, ka dilthophiso tsammasepala mabapi le MKN tse etseditsweng dikgoka hanyo le makala, ka ho otloloha se fetisetswang ho tshebetsong ya MKN le tshebetso tse tsamayang mmoho le tlhophollo (le mehatong e latelang). Molralo wa mosebetsi wa 1/9 (e hlomathisitsweng) e fana ka tataiso ntlheng ena.
MOHATO WA 1: TLHOPHOLLO
Se lebale dintlha le dipalopalo!
MOSEBETSI WA MORALO: 1/1
POKELETSO YA LESEDI LE TENG
SEPHEO: Ho etsa bonnete ba hore bohle ba nang le seabo moralong ba tseba le ho fumantshwa dintlha le dipalopalo tsa sehlooho tse amanang le maemo ka kakaretso a renang ha jwale. Sena se tla phehisa bakeng sa hlwaya ditharollo tsa makgonthe, ka tshekatsheko e tshwanetseng ya ditlhoko le mehlodi e teng
MABAKA?
Bonyane
Dipalopalo tsa merabe ba ditlhoko:
Maemo a ditshebeletso le dikgeo ditshebeletsong bakeng sa ditshebeletso tsa mantlha tsa setjhaba tsa selehae, tse tobileng batho ba itseng le tsa ditlhoko tsa sehlooho.
w/r Sephetho
Mehlodi ya ditjhelete e arohanngwang ke mohlodi wa tjhelete e kenang le mofuta wa ditshenyehelo.
ENG?
Bokgoni ba mmasepala bo teng
Pokello ya ditlhoko tsa leano la bohlokwa.
w/r ho leba tseleng ya tshebetso Ha ho letho
Temoso ha ho rala Sepetho
Tlhotlhobo ya boemo ba ditaba ba hona jwale e tlameha ho kgutlelwa ho pokeletso kapa ntlafatso ya lesedi. E se ke ya kenyeletsa dipatlisiso tse mabapi le lesedi le sa tsejweng.
) Lesedi lena le tshwanela ho fana ka bopaki hodima mathata (mohlala;
dikgeo ditshebeletsong le hodima mehlodi e ka nnang ya thusa ho rarolla mathata.
Lesedi lena le tshwanela ho amanngwa le sebaka se itseng mme le arohanngwe ho latela palo ya batho.
Ditlhoko tse qoholehileng tsa lekala di tshwanela ho nkelwa hloohong ho fihlela feela moo ho hlokehang hore hohlwauwe dikgeo ditshebeletsong le makala a lesedi a tle a sebediswe ka moo ho kgonehang ka teng
Ho tle ho kenyeletswe le sekgahla seo HIV/AIDS e atang ka sona kapa dikakanyo tse hlwahlwa?.
BOIKARABELO/DITLHOPHISO
TSE SISINTSWENG TSA
MMASEPALA
MANG?
Pokeletso ya MKN e tlameha hore e laolwe ke Komiti e Etellang pele tsa MKN.
Bahlanka ba tsa thekniki bohle ma bommasepala ba tshwanela ho bokelletsa lesedi tlasa mosebetsi o boikarabelong ba bona.
Makala a Naha le a Provense a tshwanela ho fana ka lesedi le mabapi le mehloodi le ditshebeletso tsa bona.
Ditsebi tsa dikhonsaltente ha di hlokwe hore ho bokeletswe lesedi lena la mantlha.
DITLHOKO TSA NAKO
Nakwana
Dibeke tse 2 (pedi)
Ka morao ho moo, diphethoho le di tla tsetso di ka nna tsa etswa
ELA HLOKO
Ditlhoko tsa lesedi bakeng sa ho etsa diqeto tse nepahetseng di kgeswa haholo. Dintlheng tseo ho tsona lesedi le nepahetseng le leng siyo tsebo ya diprofeshenale e ka thusa ho theha kutlwisiso ya boemo ba ditaba. ?Ho molemo hore o nepe ka ho akaretsa ho fapana le ho fosa ho hang!?
Ho boima ho hlalosa dintlha tse amanang le setjhaba mabapi le boleng ba tsona. Haeba ho se na dipalopalo tse ntlafaditsweng, hlwaya ditlwaelo tse atileng.
Sebedisa dimmapa bakeng sa lesedi le mefuta ya dibaka tseo ho dulang batho ho tsona le moo ho fumanehang ditshebeletso tsa setjhaba teng
MOHATO WA 1: TLHOPHOLLO
Amanya moralo le mathata le ditlhoko tsa batho
MORALO WA MOSEBETSI: 1/2
TLHOPHOLLO YA BOEMO BA SETJHABA
LE BA BATHO BA NANG LE SEABO
SEPHEO: Ho etsa phehiso ya boemo boo ho bona tshebetso tsa mmasepala di tla nkela hloohong le ditlhoko tsa sehlooho le ho akaretsa mekutu e tlang ka batho.
HOBANENG? Hodima moo, tshebetso ya seabo sa batho e tshwanela ho thusa baahi ho hlokomela bohlokwa ba MKN bakeng sa boleng ba bophelo ba bona.
Kgutsufatso ya ditlhoko tsa sehlooho tsa baahi/setjhaba/ba nang le seabo ho fapana ka dibaka, maemo setjhabeng le bong.
Kgutsufatso ya ditlhoko tsa sehlooho tsa mehlodi le mawala a
JWANG? baahi/setjhaba/ba nang le seabo ho nkela hloohong le ditlhoko tseo tse fapanang ka dibaka, maemo setjhabeng le bong.
Motheo wa maemo a dumellang setjhaba ho kenya letsoho:
ho tsebisa setjhaba le ba nang le seabo ba itseng ka tshebetso ya MKN
le ho kgothaletsa seabo sa bona.
ho thehwa ha Foramo ya Boemedi ya MKN.
ho fa setjhaba le ba nang le seabo monyetla wa ho tshwara dikopano ka nako e itseng ka puo kgethilweng ke bongata ba batho ho sa lebalwe seabo sa ba sa tsebeng ho bala le ho ngola ho lekola sephetho sa tshebetso ya boemo ba setjhaba le sa ba nang le seabo tlhophollong tse ding tse tswellang.
DILELETSO TSA HO BOPA TSELA YA TSHEBETSO:
Ho thehwa ha Foramo ya Boemedi ya MKN e hlophisitsweng ka
Ditereke, mekgatlo ya ba nang le seabo le ba tinngweng menyetla.
Tsebisa ditho ka tsela e hopotsweng ya ho kenyeletsa seabo sa bona le mehato.
Ba dumelle bonyane kgwedi hore ba hlophise dikopano dibakeng tsa bona kapa le ditho tsa bona
Ha ho hlokeha, ba fe tataiso e mabapi le ka moo kopano e hlophiswang ka teng.
BOIKARABELO LE DITLHOPHISO TSE SISINNGWANG TSA MOKGATLO:
Foramo ya Boemedi ya MKN ke yona e bohareng ba seabo sa batho.
Ditho tsa lekgotla la Wote le Dikomiti tsa Wote ke tsona tseo leng tsa bohlokwa tsa ho hlophisetsa seabo sa setjhaba.
Boemedi tsa ba ba nang le seabo ba lokela ho hlophisetsa seabo sa ba nang le seabo.
Makgotla a Marena a tlameha ho nkwa ele a bohlokwa ebile a na le seabo sa bohlokwa dibakeng tsa selehae eo eseng ya diteropo.
Batho ba nang le boitsebelo bo itseng jwalo ka Leqwetha ba tshwanela ho thonngwa bakeng sa ditlhoko tsa batho ba kotetsweng le ba hlokang boemedi.
Ho tshwanela hore ho be le tlhophiso e ntle ya diboka tsa diwekshopo.
MANG? Sena se ka etswa ka tshebedisano le Mekgatlo eo eseng ya Mmuso kapa baahi ba bang ba ditshebeletso tse ding (jwalo ka PIMSS)
Ela hloko:
Metjha yohle e sisisntsweng e ikamahanya le ditlhoko tsa moralo wa lekala.
Ho behelwa ka sehloohong ha mathata/ditlhoko ke ntho ya bohlokwa.
Mathata/Ditlhoko tsa sehlooho di tshwanela ho totobatswa ka ho fana ka dintlha le dipalopalo bonyane/bongata, boleng, batho ba amehang, dibaka, nako le mahlakore.
Fana ka mekutu e etswang ke baahi le mehlodi ya baahi/setjhaba/ba nang le seabo e amanang le bothata kapa tlhoko ka nngwe
Bakeng sa ho lekanyetswa ha ditlhoko tsa sehlooho, bala Moralo wa tshebetso wa 1/7
Bakeng sa tshebediso ya lesedi le teng nakong ya tlhophollo ya boemo ba setjhaba le ba nang le seabo bala Tshebetso ya Moralo 1/3.
Tlhoko ya nako nakwana
Kopano ya pele ya Foramo ya Baemedi ba MKN: Letsatsi le le leng.
Nako e tla sebediswa bakeng sa kopano tsa baahi/baamehi: Kgwedi e 1.
Wekshopo ya tlatsetso ya Foramo ya Baemedi ba MKN: 1-2 matsatsi.
MOHATO WA 1: TLHOPHOLLO
Ke nnete efe eo e leng ya bohlokwa?
MORALO WA MOSEBETSI WA: 1/3
POELANYO YA "POKELETSO YA LESEDI LE TENG"
LE "TLHOPHOLLO YA BAAHI/ BA NANG LE SEABO"
Dikeletso tsa ho bopa tsela ya tshebetso: Ho ka fihlella kutlwisiso ya ditaba, ho hlahlojwa ha sephetho sa lesedi le maikutlo a batho ho a hlokeha. Sena sona se ka hlophiswa ka tsela e latelang:
Sephetho sa nakwana sa "pokeletso ya lesedi le teng" di fetisetswa ho Foramo ya Boemedi ya MKN le ho bao ba amehang diwekshopong tsa setjhaba/ba nang le seabo e le batsamaisi kapa batho ba nang le tsebo.
Nakong ya diwekshopo tsa setjhaba/ba nang le seabo bohle ba tobane le lesedi la tlhophollo e entsweng ebang lesedi leo le supa ntho e nngwe e hohlanang le maikutlo a batho ka mathata a bona.
Sephetho sa tlhophollo ya setjhaba/ba nang le seabo se fetisetswa ho ba okaselehaeng "Pokeletso ya Lesedi le Teng"
ho ba fa monyetla wa ho shebisisa, mohlomong ha ho na le
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisinngwang tsa mokgatlo:
Ba okaselehaeng "Pokeletso ya Lesedi le Teng" ho kenyeletswa bahlanka ba tsa thekniki batshwanela ho ba teng dikopanong tsa Foramo ya Baemedi ya MKN.
Bahlanka ba ikarabelang sebakeng se itseng kapa hodima batho ba boemong bo itseng moruong wa setjhaba
MANG? (mohlala: Matitjhere, Baoki) ba tshwanela ho ba teng dikopanong tsa setjhaba kapa ho tsa ba nang le seabo
Ela hloko:
Ho phepetsa batho ka dintlha ke taba ya bohlokwa hore ho fihlellwe sephetho se batsi sa tshebetso ya seabo sa batho. Bao ba tsamaisang dilthakisetso tsa phehiso ya batho ba tshwanela ho tseba bonnete ba ditaba sebakeng seo ba leng ho sona.
Lesedi ha le ke le fane ka bopaki bo anetseng bakeng sa mathata. Mehopolo ya batho e ka supa mathata a sa hlahisweng ke lona. mehlodi yohe ya lesedi e tlameha hore e kopanngwe.
Tlhoko ya nako nakwana Ha ho nako e nngwe e fetang mona e tla hlokeha.
MOHATO WA 1: TLHOPHOLLO
Ho tadima setshwantsho se feletseng ho totobatsa tse ngata ho feta palo ya karolwana ya sona!
TSHEBETSO YA MORALO: 1/4
TLHOPHOLLO YA BOEMO BA MMASEPALA
SEPHEO: Ho netefatsa hore diprojekte tsa MKN le mananeo a tla nkela hloohong le dintlha tse amanang le setjhaba le ba nang le seabo mmoho le tse
HOBANENG? amanang le mmasepala le botsitso ba mmasepala ka kakaretso.
Bonyane ba Ditlhoko
Ho hlwauwa ha tlwaelo tsya bohlokwa, le mathata a mang a amanang le sebaka sa mmasepala le mmuso wa mmasepala ka kakaretso.
W/r ho leba Sephethong
Ho hlwauwa ha mehlodi, menyetla ya phehisano le mawala a teng kahare ho sebaka sa mmasepala le pusong ya mmasepala ho ka nkela hloohong le
ENG? mathata ana.
W/r ho leba tshebetsong
Kameho ya Foramo ya Boemedi ya MKN le basebeletsi ba nang le bokgoni ho tsa moruo, tikoloho le metjha ya tshekamelo tsa kahare ho setjhaba.
Dikeletso tsa ho rala Sephetho:
Le ha ditherisano di ka shebana le dintlha tsa sebele, ho fapana le tse hlophisitsweng ka kakaretso jwalo ka tsa moruo, tsa setjhaba, tsa mmasepala, le tikoloho ditokomane tsa sephetho sa tlhophollo di tshwanela
JWANG? ho bokelletswa ka tlasa sehlooho sa dintlha tse jwalo ka moruo, tikoloho, jwalo jwalo.
Dikeletso tsa ho bopa tsela ya tshebetso:
Le ha tlhophollo ya ditlhoko/tlhophollo ya mathata a seabo sa baahi e tswella boemong ba setjhaba le ba nang le seabo ho tshwanela hore ho be le diboka tsa diwekshopo. Diwekshopong tse jwalo dintlha tsa sehlooho tsa mmasepala di tla hlwauwa jwalo ka ho thehwa ha mesebetsi, ditefello tsa ditshebeletso,
HIV/AIDS, komello, ho falla ha baahi, ho fetolwa ha tsamaiso le ho nkelwa hloohong ke dihlopha tsa diphuputso.
JWANG? Dintlha tsena di ka kgutsufatswa ka tlasa dihlooho tse kang tsa moruo, tikoloho setjhaba le mmasepala (bapisa Moralo wa tshebetso wa 1/4a-c)
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisinngwang tsa mokgatlo:
Komiti etelletsengpele tsa MKN e tlameha ho hlwaya dintlha tse tla tshohlwa diwekshopong ke ba tla ba le seabo.
Batho ba nang le tsebo ba lokela hore ba atamelwe ka mathata a akaretsang, ha ho holo mathata a tshwanang le HIV/AIDS, ho netefatsa hore dintlha tse fanang ka mathata empa e le tsabohlokwa ha di kgeswe.
Ditho tsa Foramo ya Boemedi ya MKN di mengwe ka mehla., ho netefatsa hore kamano eo pakeng tsa dintlha tsa setjhaba le ba nang le seabo mmoho le tse nyalanang ha di lebalwe.
Ditsebi tse nang le boiphihlelo di mengwe hore di hlophise, di tsamaise le
MANG? ho ngola dintlha tsa bohlokwa ka tsa diwekshopo.
Ela hloko:
Ho netefatsa hore dipuisano hodima dintlha tse felang di ama baahi ha di arole tshebetso ya tlhophollo ho latela mekgahlelo e latelang ya "tikoloho", "moruo" , "setjhaba" le "mmasepala".
bommasepala ba Mohato wa A le C mmoho le Bommasepala ba mohato wa C ba nang le mehlodi e ntlafetseng a kanna a etsa dipatlisiso tsa profeshanele tsa tikoloho, moruo, tlhophollo ya tsa setjhaba le mmasepala e le karolo ya Mohato wa Tlhophollo ya tshebetso ya MKN, kapa a ka na a ba boemong ba ho sebedisa dipatlisiso tse teng. ditereke di tlameha ho etsa dipatlisiso hodima setereke sohle molemong wa bommasepala ba bang bohle sebakeng seo (bala 1/4a-c). Ho bommasepala ba hlokang le yona mehlodi, tlhophollo tsa mofuta o jwalo di ka bitsa haholo ntle le haeba di ka tshehetswa ka matlole a tswang ka ntle ho mmasepala. Bommasepala bana ba tlameha ho sebedisa mehlodi ya ditshebeletso ka paballo le ho sebedisa keletso tsaprofeshanele ebang di le teng ya tswang ho ho tlhophollo tsa ditereke.
Tlhoko ya nako Matsatsi a 4 (nakong yona eo ho tla beng ho ralwa ka yona 1/2)
nako e nngwe
MOHATO WA 1: TLHOPHOLLO
Ho fadimehela bokgoni le kgaello moruong
MORALO WA TSHEBETSO WA : 1/4a
TLHOPHOLLO YA TSA MORUO
SEPHEO: Ho netefatsa hore mawa a ntshetsopele le diprojekte tsa mmasepala
HOBANENG? di tsamaisana le bokgoni le kgaello ya sebaka
BONYANE BA DITLHOKO:
Lesedi la sehlooho la tsa Moruo (mesebetsi, a moruo)Tshebetso e entsweng.
Lesedi la sehlooho la metjha ya moruo kgolo, ho putlama ha makala w/r ho leba Sephethong
Bokgoni bo boholo ba moruo mehlodi e sa sebedisweng ka hohle hohle
ENG?
Mathata a maholo bakeng sa ntshetsopele ya moruo w/r tsela ya tshebetso Ha ho letho
Keletso ya ho bopa tsela ya tshebetso
Mmasepala? (?)
Bongata ba bommasepala bo keke ba kgona ho qala ka dipatlisiso tsa moruo ho ka fumana lesedi le leng e le karoloya tshebetso ya
MKN. Ebang ho na le tlhokeho ya lesedi le leng le tlhophollo e nngwe e tebileng, bommasepala ba selehae ba ka nna ba kopanya mawalaa bona le bommasepala ba setereke mme ho qalwe ka tlhophollo ya setereke sohle hodima dintlha tsa bohlokwa
HOBANENG? tsa moruo tse akaretsang setereke e tla etswa e le karolo ya
Moralo 1/9
BOIKARABELO/DITLHOPHISO TSE SISINTSWENG TSAMMASEPALA
MANG?
Pokeletso ya lesedi le teng ho tsa moruo e ka etswa ke mohlanka a le mong wa tsa tegeniki kahare ho mmasepala, mme e itshetlehe hodima dipehelo ts teng mme e be ka therisano le ba nang le seabo ho tsa moruo le ka mekgatlo ya boemedi ya dipapatso
Ho etswe monyetla wa lesedi le letjha bakeng sa setereke sohle mme e qalwe ke makgotla a ditereke, ntle le haeba Mmasepala wa boemo ba B a bona tlhokeho eo, mme a ena le bkgoni ba ho etsa dipatlisiso tseo bakeng sa sebaka sa ona.
Kenyeletsa ba nang le seabo ho tsa moruo le ditsebi Foramong ya
Ela hloko:
O se ke wa etsa tlhophollo ya tsa moruo sehlooho sa seboka sa diwekshopo kapa mosebetsi wa sehlopha ka nako ya dipuisano tsa dihlopha. Dihlopha di tshwanela ho shebana le dintlha tse tshwanang le leqeme la mesebetsi, ho fapana le ho fana ka lesedi
Tlhokeho ya nako a Pokello ya lesedi le teng la moruo ? letsatsi le 1 ho isa ho a 2
b) Dipatlisiso tsa dibeke tse 2 ho isa ho tse 3 (nakong ya Mohato wa 1, dipatlisiso di tsamaelane le Mesebetsi e meng ya Moralo
MOHATO WA 1: TLHOPHOLLO
Ho ela hloko mathata le tse tlisang tshoso tikolohong
MORALO: 1/4b
TLHOPHOLLO YA TSA TIKOLOHO
Sepheo: Ho netefatsa hore mawa a ntshetsopele a mmasepala le diprojekte di nkela hloohong le mathata le ditshoso tikoloho mmoho le tsa tikoloho e hlokang
Hobaneng? tshireletso le tsamaiso ka kakaretso.
Bonyane ba Ditlhoko:
Lenane le le kgutshwanyane la mathata a maholo a tikoloho le tlhaloso e kgutshwanyane ya bothata bo bong le bo bong sebaka, batho ba amehang, boholo ba bothata, sesosa.
ENG?
Lenane la ditshoso tse kgolo tshireletsong ya tikoloho le mathata ho kenyeletswa mathata a kotsi tsa koduwa ka tlhaloso e kgutshwanyane.
W/r tseleng ya tshebetso. Ha ho letho
Temoso ya ho bopa tsela ya tshebetso:
Ho hlophisetsa tlhophollo ya tsa tikoloho ke mosebetsi o kenyeletsang dipatlisiso le mosebetsi wa ka ofising, ho fapana le sehlooho bakeng sa seboka sa ditlhaskisetso. Lesedi lohle le mabapi le mathata le ditshoso tshireletseho ya tikoloho kahare ho mmasepala le tlameha ho nkelwa hloohong e le boitshetleho bakeng sa seboka sa diwekshopo tsa boemo ba mmasepala se sebetsanang le ?Tlhophollo Boemong ba Mmasepala? (1/4)
Ho matsohong a Foramo ya Boemedi ya MKN ho nka qeto ho sa lebalwe lesedi la la tlhophollo ya tsa tikolohoebang ntlha e itseng ya tsa tikoloho e tla ba ya sehlooho ho Mmasepala.
Bongata ba bommasepala ba boemong ba B bo ka se kgone ho qala ka dipatlisiso tsa tikoloho ho ka fumana lesedi le leng e le karolo ya tshebetso ya MKN. Ebang ho na le tlhokeho ya lesedi le leng le tlhophollo e nngwe e tebileng, bommasepala ba selehae ba ka nna ba kopanya mawala a bona le bommasepala ba setereke mme ho qalwe ka tlhophollo ya setereke sohle
JWANG? hodima dintlha tsa bohlokwa tsa tikoloho tse akaretsang setereke (e tla etswa e le karolo ya Moralo 1/9)
BOIKARABELO/DITLHOPHISO TSE SISINTSWENG TSA MMASEPALA:
Pokeletso ya lesedi le teng ka mathata le ditshoso polokeho ya tikoloho e ka etswa ke mohlanka a le mong wa tsa thekniki kahare ho mmasepala, mme e itshetlehe hodima dipehelo tse teng mme e be ka therisano le ba nang le seabo ho tsa tikoloho le ka mokgatlo wa boemedi wa dipapatso
JWANG? Mmasepala Boemong ba B o bona tlhokeho eo, mme a na le bokgoni ba ho etsa dipatlisiso tseo bakeng sa sebaka sa ona.
Kenyeletsa ba nang le seabo ho tsa tikoloho le ditsebi
Foramong ya Boemedi ya MKN
Ditlhoko tsa nako
b Bala dibeke tse 2 - 3 ka nako ya Mohato wa 1, ka nako e le nngwe le ya Moralo
Ela hloko:
O se ke wa etsa tlhophollo ya tsa tikoloho sehlooho sa seboka sa diwekshopo kapa mosebetsi wa sehlopha ka nako ya dipuisano tsa dihlopha. Le ha ho le jwalo, ho ka nna haeba le dintlha tse itseng tse qoholehileng tsa tikoloho (jwalo ka tshilafatso ya moya kapa dikgohola kapa ho tjha ha moru) ebang di hlwauwa e dintlha tsa sehlooh otsa mmasepala. Diphlopha di tshwanela ho buisana ka dintlha tsena, ho fapana le ho fana ka lesedi
MOHATO WA 1 TLHOPHOLLO
Ho ela hloko matla le bofokodi ba mmasepala
MORALO WA TSHEBETSO WA : 1/4c
TLHOPHOLLO YA MMASEPALA
Sepheo: Ho netefatsa hore mawa a ntshetsopele a mmasepala le diprojekte di nkela hloohong le bokgoni le mathata a teng kahare ho mmasepala le hore a nkela hloohong le mathata a
HOBANENG? teng kahare ho mmasepala
Bonyane ba Ditlhoko:
Tlhakiso ya sebopeho sa tsamaiso ya mmasepala
Ka kakaretso ya matla le bofokodi ba puso ya mmasepala kgahlano le metjha e sa tswa thehwa ya ntshetsopele ya mebuso ya selehae w/r ho leba Sephethong
Pokeletso ya mathata ohle a mmasepala a seng a ile a hlwauwa e le ona sesosa
ENG? sa mathata a mang a sehlooho a hlwauweng w/r tseleng ya tshebetso Ha ho letho
Temoso ha ho hlophisetswa tshebetso:
Tlhophollo ya mmasepala e tshwanela e be karolo ya Tlhophollo
Boemong ba Mmasepala. Matla le Bofokodi ba puso ya selehae bo ka hlwauwa ka kopano e tsamaiswang le ho kopanelwa ke
Ditho tsa lekgotla le Basebeletsi (Boitlhophollo).
Pokeletso ya mathata a mmasepala a amanang le dintlha tsa sehlooho tse hlahisitsweng ke baahi (setjhaba, ba nang le seabo)
ke tshebetso e tswellang nako ya Mohato wa 1 mme e sa thibelwe ke Moralo ?. E mong ho ba mmasepala o tlameha ho netefatsa hore hore dintlha tsohle tsa mmasepala di ngolwa fatshe mme di kgutsufatswe qetellong ya Mohato wa 1.
Bongata ba bommasepala boemong ba B bo ke ke ba kgona ho qala ka tlhophollo tsaona tse e tswang ke ditsebi e le karolo ya
JWANG? tshebetso ya MKN. Tshehetso ya mofuta ona ha e hlokehe ha jwale, feela e tla nne e fihlellwe, mohlomong ha ho fetolwa ka ho phethahala tsamaiso ya mmasepala.
Boikarabelo/Ditlhophiso tse sisintsweng tsa mmasepala:
Motsamaisi wa Mmasepala, jwalo ka hlooho ya tsamaiso ya mmasepala, o tshwanela ho nka boikarabelo bohle ba ho netefatsa hore dintlha tsa mmasepala di nkelwa hloohong ka ho phethahala nakong ya tlhophollo. Ka ha dintlha tse amang mmasepala le sephetho tse tla hlahela tlhophollong di sa hlaka hantle kahare ho tsamaiso tsa bommasepala, mosebetsi ona o ka se etswe ke mosebeletsi ya tlase, kapa mohlanka wa lekala le itseng la mmasepala.
MANG?
Boitlhophollo ba matla le bofokodi ba puso ya mmasepala e hloka motsamaisi ya nang le mangolo le boikemelo.
Ela hloko:
Ka ha tlhophollo ya mmasepala e hlile e ama ditabatabelo tsa ditho/basebeletsi ba mmasepala, ho bohlokwa hore ho se mamelwe maikutlo a ba kahare ho mmasepala feela a ka nnang a ba le leeme) empa le maikutlo a tswang bathong ba kantle (kapa lehlakore la di tla ente/baahi ba fumantshwang ditshebeletso.
Maikutlo ana a kantle kena ha ho hlophollwa ka tsela e tebileng. Dintlha tsa bohlokwa tsa Baahi tse lokelang hore di tadingwe pele ho tse ding kaofela ha mmoho le ha ho hlophollwa disosa ka botebo. (Moralo wa mosebetsi 1/9).
Nako e hlokehang nakwana
Letsatsi le le leng nkong ya mohato wa 1.
a Boitlhatlhobo b Pokeletso ya mathata a mokgatlo ha mmoho le Moralo wa Mesebetsi e meng
MOHATO WA 1 TLHOPHOLLO
Ha o tsebe ntho ha o sa tsebe moo e etsahalang teng.
MORALO WA MOSEBETSI WA : 1/5
Sepheo: Ho netefatsa hore mawa a sebaka sa mmasepala le diqeto tsa tsamaiso ya tshebediso ya mobu di itshetlehile boitemohong bo akaretsang ba:
Mathata a meedi ya sebaka, mathata, menyetla, ditshekamelo le ditsela tse itseng tsa diketsahalo.
Tlhokeho ya ho hlophisa sebaka ka tsela e ntjha.
Tlhokeho ya tlhophiso e ntjha ya mobu; le
Lehlakore la sebaka la ditaba tsa ntshetsopele.
Bonyane ba Ditlhoko:
Tlhophiso ya dintlha tsa ntshetsopele tse mabapi le sebaka tse hlwauweng ho 1/1, ? le ?.
W/r ya Sephetho
Tlhophiso ya metjha e meholo ya sebaka, ditshekamelo jwalo ka metjha ya phallo ya baahi, mathata le menyetla.
Tlhophiso ya ho tlisa phetoho dintlheng tsa sebaka ho latela metheo ya DFA
Ho hlwauwa le dintlha tse mabapi le tlhophiso ya kabo e ntjha ya mobu e tsamaisanang le tokiso ho tsa phano ya mobu, ho kgutlisetswa ha batho w/r tseleng ya tshebetso mobung wa bona le thuo ya mobu
Temoso ha ho fetola tsela ya tshebetso:
Boemedi ba lehlakore la ditaba tsa ntshetsopele ya sebaka ha bo a lokela ho fetoha tshebetso e ikeselehaeng, empa e be katoloso ya:
pokeletso ya lesedi le teng;
tlhophollo ya boemo ba setjhaba le ba ba nang le seabo;
tlhophollo boemong ba mmasepala; le tlhophollo ya setjhaba le moruo.
Mathata ohle a ka hlwauwang kapa a emelwa sebakeng se itseng a lokela w/r tseleng ya tshebetso hore a ralwe.
Tlhophollo ya metjha ya sebaka le ditshekamelo e tshwanela ho ba ntlha e nkelwa hloohong ?Tlhophollong ya Boemo ba Mmasepala?.
Boikarabelo/Ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo:
Ho Bommasepala ba nang le mafapha a ho rala (sebaka) kapa karolo ya basebeletsi, ofisi e jwalo e lokela hore e fuwe boikarabelo ba ho hlophisa tlhophollo ya sebaka.
Bommasepala ba hlokang bokgoni ba moralo wa sebaka ba lokela hore ba fumane moradi wa sebaka ho etsa mosebetsi oo.
Ditlhoko tsa nako nakwana
Ha ho tshebetso e tla ikemela, empa ho tla ba le seabo sa setsebi sa ho rala sebaka mosebetsing wa tlhophollo bakeng sa beke e le 1 (nngwe).
Ditlhoko tsa nako di itshetlehile boholong/bonyenyaneng ba mmasepala.
Ela hloko:
Mmasepala ka mong o tlameha ho theha mokgwa wa tshebetso wa lesedi le mabapi le sebaka bakeng sa nakwana (ha ho hlokeha o tshehetswe ke Ditsa tsa PIMSS)
Ka nakwana e behilweng ho a kgonahala hore lesedi le teng le hlophiswe ho latela dibaka.
MOHATO WA 1: TLHOPHOLLO
Ho akaretsa ka ho tlisa phapano
MORALO WA MOSEBETSI: 1/6
TLHOPHOLLO MABAPI LE PHAPANO
HO TSA MORUO, SETJHABA LE BONG
Sepheo: Ho netefatsa hore mawa le mananeo a mmasepala a ikamahanya le ditlhoko tsa batho ba hlokang menyetla/ba behilweng ka mosing, hore ho tle
HOBANENG? ho sebetsanwe hantle le lahlojwe phokotso ya bofuma le taba ya tekanyo ya bong.
Bonyane ba Ditlhoko:
Lesedi la ?Pokeletso ya Lesedi le teng? le arolwa ho latela maemo a moruo wa setjhaba le bong/dilemo ho ya ka moo le fumanehang ka teng w/r ka Sephetho
Ditlhoko tsa sehlooho tsa baahi/ setjhaba/ba nang le seabo di fapanngwa ho
ENG? latela maemo setjhabeng le bong.
Tshebetso ya hore setjhaba se fumane hoba le kabelo e tshwanela ho akaretsa bohle mme se supe boemedi mabapi le boemo ba setjhaba (ka ho qoholleha ba futsanehileng), bong le dilemo
Temoso tsa ho bopa tsela ya tshebetso:
Ha ho tsela ya tshebetso e ikeselehaeng e hlokehang. Ho fapanya tsa moruo le tsa phedisano ya setjhaba le bong ke motjha o mong wa ?Pokeletso ya
Lesedi le teng? le ?Tlhophollo ya Setjhaba le ya Baamehi?.
?Tlhophollo ya Boemo ba Mmasepala? e tshwanela ho kenyeletsa ho hlwauwa ha batho ba futsanehileng (ka mathata a bona a qoholehileng)
le kgahlamelo ya bofuma.
Boikarabelo/Ditlhophiso tse sisintsweng tsa mmasepala:
Baemedi ba batho ba futsanehileng, basadi, bana, maqheku, le malapa a anngweng ke HIV/AIDS jwalo-jwalo ba tshwanela ho ba ditho tsa
Foramo ya Boemedi ya MKN. Ha ho etsahala hore batho ba futsanehileng ba hloke boemedi, batho ba nang le bokgoni ba tshwanela ho thonngwa bao e tla ba ?maqwetha? a batho bao ba jwalo.
MANG?
Mmasepaleng ya nang le Mohlanka wa Ntshetsopele ya Phedisano, mohlanka enwa o tlameha ba setho sa Komiti e Tsamaisang MKN ho netefatsa hore ho latelwa tshebetso e fanang ka boemedi ho tsa bong le bofuma. Mmasepala ya hlokang mohlanka ya jwalo, o tshwanela ho fumana setsebi se jwalo nakwana.
Ditlhoko tsa nako nakwana
Ha ho tsela ya tshebetso e tla ikemela, empa ho tla ba kameho ya setsebi ditabeng tsa bofuma/tsa bong bakeng sa bonyane beke e le nngwe nakong
Mohato wa Tlhophollo.
Ela hloko:
Bommasepala ba nang le bokgoni ba tshwanela ho sebetsa ho feta mona mme ba thakgole dipatlisiso ka boemo ba batho bao ba futsanehileng le hodima mathata a itseng a amanang le tsa bong.
Dibakeng tsa Mmasepala wa Boemo ba bo haellwang ke bokgoni, ho kgothaletswa hore Ditereke,
Makala a tswang mmusong kapa dibaka tsa dipatlisiso a tle a qale ka dipatlisiso tsa setereke hodima dintlha tsa moruo wa setjhaba/bong molemong wa Mmasepala ba Boemo ba B.
MOHATO WA 1: TLHOPHOLLO
Kutlwisisano molemong wa tshebedisano
MORALO WA MOSEBETSI WA: 1/7
HO HLWAUWA HA DINTLHA TSA SEHLOOHO
TSA MMASEPALA/TLHOTLHOMISO YA DINTLHA TSA
SEHLOOHO KA HO LATELLANA
Sepheo: Ho netefatsa hore mawa le mananeo a mmasepala a nkela hloohong le dintlha tsa mmasepala tse ka sehloohong ka kakaretso, mme nakong yona eo ho etswa le bonnete ba hore sebaka sa bohlokwa le ditlhoko tsa sehlopha se tobilweng ka ho ikgetha kapa mathata a bona di keke tsa lebalwa.
Bonyane ba Ditlhoko:
Dintlha tsa sehlooho tsa mmasepala ka kakaretso.
Kgutsufatso ya dintlha tse sehlooho tse qoholehileng tsa setjhaba le tsa batho w/r tseleng ya Sephetho ba nang le seabo.
ENG?
Kameho ya baemedi ba setjhaba le baemedi ba baamehi tshebetsong ya
W/r Tshebetso tlatsetso
Temoso tsa ho bopa tsela ya tshebetso:
Tlaleho ya dintlha tsa sehlooho tsa setjhaba, tsa baamehi le le mmasepala.
Kgutsufatso ya sephetho mabapi le ka kakaretso ditjhateng bakeng sa ho etsa papiso le boemo bo bohareng.
Ho fana ka tlaleho ya sephetho sa tlhophollo ya lesedi le mabapi le dikgeo ditshebeletsong le tshebetsong ya ho kopanya dintlha (bala Tshebetso 1/3 le 1/2).
Ho hlwauwa ha dintlha tsa sehlooho tsa mmasepala ho sa lebalwe dintlha tsa sehlooho tsa setjhaba, ba nang le seabo le
Ha mmoho le dintlha tsa sehlooho tse tlatseNtshetsopele ya Moruo wa Selehaeng, dintlha tseo tsa sehlooho tse ikgethang tsa setjhaba/ tsa baamedi tse sa akaretswang letotong la dintlha tsa sehlooho di tlameha ho kenngwa lenaneng
Boikarabelo/ditlhophiso tse sisintsweng tsa mmasepala:
Tshebetso ya tlatsetso ke yona ketsahalo ya bohlokwa tseleng ya tshebetso e kahare ho tshebetso e akaretsang ya tshebetso ya
MKN mme e lokela ho etswa ka motjha wa wekshopo ya
Foramo ya Boemedi ya MKN.
Mosebetsi wa ditlhophiso o tshwanang le ho bokelletsa lesedi kaofela o lokela ho etswa ke Komiti e Tsamaisang MKN kapa ke motho ya thontsweng ke Komiti.
MANG?
Ho kopanngwa ha dintlha tsa diboka tsa diwekshopo ke tshebetso e hlokang boitsebelo le tsamaiso ya boemo bo hodimo mme ho hloka motsamaisi ya nang le boiphihlelo.
Ditlhoko tsa nako nakwana
Letsatsi le 1 ho isa ho a 2 a boitjhoriso
Letsatsi le 1 ho isa ho a 2 a diwekshopo
Letsatsi le 1 ho isa ho a 2 a ho ngola diphetho tsa diwekshopo ho di etsa tokomane
Ela hloko:
Tshebetso ya tlatsetso e kenyeletsang sephetho se bohareng se tswang dihlopheng tse fapaneng tsa setjhaba le ho ba nang le seabo le poelanyo ya sephetho sa tlhophollo ya lesedi la ditlhophiso tsa boitokisetso. Tshebetso tsena ka bobedi di lokela ho etswa kopanong e le nngwe ya wekshopo.
Lesedi le mabapi le mathata le dintlha tsohle tsa setjhaba le batho ba nang le seabo ke la bohlokwa bakeng sa tshebetso e tswellang ya merero mme ha le a lokela ho lahlehe ha ho kopanngwa dintlha.
Le ha ka tshwanelo, ho hlwauwa ha Dintlha tsa sehlooho ho tlameha ho etswa ke mmasepala ho fapana le Mmuso wa Naha, ho teng dintlha tse pedi tse amang naha yohle tse nkwang di tshwanela ho fumanwa ho bommasepala babangata.Tsena ke leqeme la mesebetsi le
HIV/AIDS. Moo dintlha tsena di sa hlwauwang e le tsa sehlooho, ho fanwe ka mabaka.
MOHATO WA 1: TLHOPHOLLO
Ho fumana hantle seo o hlokang ho se tseba
MORALO WA MOSEBETSI WA : 1/8
TLHOPHOLLO E TEBILENG
YA DINTLHA TSA SEHLOOHO:
TATAISO E AKARETSANG
Sepheo Ho netefatsa hore mawa le diprojekte di itshetlehile hodima tsebo e felletseng ya dintlha tsohle tsa sehlooho ts eileng tsa hlwauwa ho netefatsa hore mawa:
A nkela hloohong sesosa ho fapana le matshwao a sona
A nkela hloohong le bothata ka botlalo
HOBANEG? - A nkela hloohong bokgoni, menyetla le mawala a ho rarolla dintlha tsa sehlooho.
Bonyane ba ditlhoko:
Tlhophollo ya sebopeho sa bothata ka sebele bongata, boleng, dihlopha tse amehang, sebaka, nako w/r ya Sephetho
Tlhophollo ya sesosa le tshusumetso ya sona.
ENG?
Tlhophollo ya dintlha tsa sehlooho ka phethahalo.
Tlhophollo ya ditsela tse amanang le dintlha tsa sehlooho.
Tlhophollo ya bokgoni le mawala a ba tharolla ya mathata le mekutu.
Ditlhoko tse tshebetso tse fapaneng bakeng sa dintlha tse fapaneng tsa sehlooho.
Temoso ha ho bopa tsela ya tshebetso:
Ho hlwauwa ha lesedi la tlatsetso ditlhoko bakeng sa ntlha ya sehlooho ka nngwe e lekolwang ditlhoko tsa moralo wa karolo.
Ho hlwauwa ha basebeletsi ba laolang tlhophollo e tebileng.
Ho ralwa ha boikarabelo ba dipatlisiso tse tebileng.
Kgetha batho ba nang le boikarabelo ba tla etsa tlhophollo ka therisano le Setsi sa PIMS Boemong ba Setereke.
Fana ka tshehetso ya ditlhophiso, tataiso le tlaleho ho moifo wa dipatlisiso.
Boikarabelo/ditlhophiso tse sisintsweng tsa mmasepala
MANG?
Ho tswa bokgoning boo mmasepala a nang le bona mehloding ya kahare le ditlhokng tsa lesedi tsa hao ntlheng ya hore naa e tebileng e ka e ka etswa ke mmasepla ka boyena kapa e ka romelwa ditsebing tsa kantle.
Basebeletsi ba teng ba nang le bokgoni ho kenyeletswa ba sebetsang mesebetsi ya matsoho, bahlanka ba bophelo bo botle le Mekgatlo eo eseng ya Mmuso ba tshwanela ho ameha tlhophollong.
Ditereke di ka fuwa boikarabelo ba ho hlopha dipatlisiso tse tebileng ka morero wa hore ho tle ho sebediswe mehlodi e haellang ka nepo.
Ditlhoko tsa nako nakwana
Nako e behilweng: kgwedi e le nngwe
Nako e hlokehang ho latela batho le matsatsi e tla fapana ho ya ka sebopeho sa dipatlisiso, empa e seke ya feta batho le matsatsi a 20 bakeng sa dipatlisiso ka bonngwe.
Ela hloko:
Ditlhoko tsa lesedi la dipatlisiso tse tebileng di tlameha ho hlwauwa ke bao ba ikarabelang diqetong, ho fapana le hore diqeto di etswe ke ke ditsebi tsa dikhonsaltente tse fuweng boikarabelo ba ho etsa tlhophollo. O se ke wa senya tjhelete ka ho bokella lesedi le sa tlo ba le molemo, empa o fumane seo puso ya mmasepala o hlokang ho se tseba ho feta e le hore o tle o fihlelle mawa a utlwahalang.
Tlhophollo e tebileng e tshwanela ho kenyeletsa le ho phaella hodima lesedi la mehato ya tlhophollo e fetileng (1/1, 1/2, 1/4, 1/5,1/6).
MOHATO WA 1: TLHOPHOLLO
Etsa hore ditlhoko tsa makala di kgotsofatse dintlha tsa sehlooho tsa batho
MORALO WA MOSEBETSI WA: 1/9
TLHOPHOLLO E TEBILENG YA DINTLHA TSA SEHLOOHO:
TATAISO E AKARETSANG YA BOIKAMAHANYO LE LEKALA
Sepheo Ho netefatsa hore meralo ya makala e ikamahanya tlhophollo tebileng ya ka mokgwa o phahamisang dintlha tsa sehlooho sa selehae, le ho rarolla tse amanang le lekala moo ho hlokehang, le ho netefatsa hore tsebo e felletseng ya lekala e keneyelletswa tlhophollong e tshwanetseng ya dipatlisiso.
Bonyane ba ditlhoko:
Ditlhoko di fapana ho ya ka makala.
W/r ya Sephetho
Bala lenane la mabapi le ditlhoko tsa tshebetso e entsweng ya tataiso.
HOBANENG?
W/r ya Tshebetso
Ka kakaretso seo ha se sebetse moo. Mohlanka wa lekala bala ka tlase ho tlisa ditlhoko tsa tshebetso e ikgethang tlhophollong e tebileng, moo ho tshwanetseng. Ditaeletso tse ikgethang le metheo e lokela ho nkelwa hloohong lenaneng le ka tlase.
Temoso ha ho hlophisetswa tshebetso
JWANG? ho hlwauwa bahlanka ba lekala ba tla jara boikarabelo ba ho tsepamisa meralo ya lekala le dintlha tsa sehlooho tsa MKN ha ho etswa tlhophollo e tebileng - e ka ba ka ho kopanngwa kapa ka nako e le nngwe, ho itshetlehile hodima boemo ba lekala mabapi le dintlha tsa sehlooho.
ho hlwauwa ha dintlha tsa lekala tse amehang mabapi le dintlha tsa sehlooho tumellano eo ho yona lesedi la lekala le ditlhoko tsa tlhophollo di kenye le
Ntshetsopele ya Moruo wa Selehae kahare ho boikarabelo ba dipatlisiso tsa tlhophollo e tebileng.
Ho keneyelletswa ha ditsebi tsa lekala kahare ho dihlopha tse tshwanetseng tsa tshebetso.
Boikarabelo/ditlhophiso tse sisintsweng tsa mmasepala
MANG?
Mohlanka wa lekala e ka nna ba mosebeletsi wa setereke kapa wa selehae, ho itshetlehile hodima dintlha tsa sehlooho tsa MKN (bala tafole e ka fatshe bakeng sa tataiso).
Haeba dintlha tsa lekala tse mabapi le tlhophollo e tebileng/ditlhophollo di ka etswa ke mmasepala ka bona, kapa haeba tshebetso ena e tlameha hore e fetisetswe kantle, ho itshetlehile hodima lesedi le hlokwang le hodima bokgoni ba mmasepala.
Ditlhoko tsa nako nakwana
Nako e behilweng: kgwedi e le nngwe
Mesebetsi ena e etsa karolo ya mohato wa tlhophollo e tebileng.
Ela hloko:
Tshebetso ena e thusa ho netefatsa hore meralo ya lekala e tlohellwe boemong ba dintlha tsa sehlooho tsa selehae le hore MKN e na le bokgoni ba thekniki.
Ha ho na le dintlha tse hlokwang bakeng sa ho rala makala tse sa amaneng ka ho otloloha le tsa MKN, tshebetso ena e tla thusa bommasepala ho aba boikarabelo ba mosebetsi ona ka nako e le nngwe le ba meralo e kopanetsweng ya ntshetsopele hore ho netefatswe hore ho fihlellwa se hlokwang.
Lesedi la sehooho la lekala (jwalo ka dikgeo ditshebeletsong) la mofuta o hlaloswang ha mmoho le ditlhoko tsa tsa lesedi la lekala le menahaneng habedi (dintlha tse mabapi le palo ya setjhaba) le tshwanela hore le be le se le kenyeleditswe Pokellong ya Lesedi le Teng (1/1) ka ha le ka thusa ho hlwaya Dintlha tsa Sehlooho.
MOHATO WA 1: 1/9a
TATAISO E TOBILENG LEKALA
BONYANE BA DITLHOKO: w/r tseleng ya Sephetho
DIPALANGWANG :Bonyane ba tshebetso e etswang e hlokwang ya ITP e tsamaisanang le mohato ona wa MKN ke rekoto ya jwale tjena ya dipalangwang, e leng motheo wa moralo o kopanetsweng wa dipalangwang. E tlameha hore e hlophiswe ho latela tokomane ya sehlooho se reng ?se hlokwang bakeng sa ho hlophiswa ha direkoto tsa jwale tjena tsa dipalangwang tsa setjhaba ke ditoropo? , jwalo ka ha ho phatlaladitswe Lesedinya neng la Mmuso le ho dumelwa ke diMEC.rekoto ena e tlameha:
Ho ela hloko diphethoho tse hlokehang ka tshwanelo ntle l emoo tokomane ena e hohlanang le Molao wa Naha wa Dipalangwang;
Bontsha ditshebeletso tse hlophiseditsweng kapa tse sa hlophisetswang ho etswa, tse sebetswang kahare ho bolaodi ba sebaka, mme di akaretsa tse lebang le tse tswang dibakeng tsa bolaodi tsa bohahisane.; le
Bontsha meralo ya ditshebeletso le dibaka tsohle tse teng le tse sebediswang sebakeng seo molemong wa, kapa, mabapi le ditshebeletso tsa dipalangwang tsa setjhaba, mmoho le dibaka le meralo ya ditshebeletso e entsweng tlasa mabaka ao kapa kahare ho sebaka se amehang.
METSI Ke boikarabelo ba bolaodi ba ditshebeletso tsa metsi (WSA) ho hlophisa se bitswang
WSDPs. Ka ha bommasepala ba ditereke kaofela ke balaodi ba ntshetsopele ya ditshebeletso tsa metsi, bonyane ba lesedi le latelang le se hlokwang ke tlhophollo le tla sebediswa diterekeng. Moo bommasepala e leng balaodi ba ntshetsopele ya ditshebeletso tsa metsi, maemo ao a tla nne a sebetse le ho bona. Le ha ho na le ditlhoko tse tshwanang le boiphihlelo ba ba amohelang ditshebeletso le maemo a ditshebeletso, e le ntlha tse tlamehang hore di be di se di akareditswe kahare ho Moralo 1/1, dintlha tse latelang di hloka tlhophollo e tebileng:
Ho lekanngwa ha metsi ;
Mehlodi le boleng ba metsi;
Meralo ya ditshebeletso tsa metsi;
Ho laolwa ha tlhokeho e kgolo;
Tsamaiso le dintlha tsa mmasepala; le
Ditjhelete le bokgoni.
TAOLO YA DITSHILA : Ke boikarabelo ba mmasepala wa setereke ho etsa IWMPs, ka thuso ya mmuso wa provense ha ho hloka hala. Le ha ho phatlalla le bongata/bonyane ba batho e le ntho e tla hlahella ho 1/1 tlhophollong ya ba nang le seabo le ditlhoko ho ? bonyane ba lesedi le ditlhoko tse latelang di tla sebetsa mohatong wa tlhophollo e tebileng:
Sebopeho le boholo/bonyane ba dikgwerekgwere;
Tshebetso tse mabapi le tsamaiso ya ditshila le
Ho fumaneha ha ditjhelete
MERALO YA DITSHEBELETSO: Le ha Moralo wa Dipeheletso mabapi le Ditshebeletso tsa
Mmasepala o ne o e so ho qetwe ka nako eo ho ngolwang tokomane ena, lenane lena le supa tshebetso e sisintsweng hopola hore se hlokwang ke mosebetsi o mabapi le ho ralwa ha meralo ya ditshebeletso se tlameha ho etswa e le karolo ya tshebetso ya MKN:
Maemo a teng a ditshebeletso a abelwang malapa (karolo ya 1/1);
Ditjeho malapeng ka ditefello tsa ditshebeletso; le
Ho fumaneha ha matlole a ditjhelete.
BONYANE BA DITLHOKO: w/r tseleng ya Tshebetso
Dipalangwang: Ha ho se ikgethileng se hlokwang bakeng sa rekoto ya dipalangwang tsa setjhaba. Le ha ho le jwalo, Sekamolao sa Naha sa Dipalangwang se bolela hore seabo sa ba amehang ho meralo ya tsa dipalangwang ho kenyeletsa batho ba kotsing le ba futsanehileng se tle se kgothaletswe.
Metsi Ha ho tshebetso e mabapi le WSDP e hlokwang mohatong ona. Le ha ho le jwalo, mmasepala wa setereke le wa selehae o tlameha ho tshwara ditherisano hodima dintlha tsa sehlooho tsa selehae le setereke tse amanang le metsi
Taolo ya ditshila: Ha ho ditlhoko tsa tsela ya tshebetso ya IWMP tse hlokehang mohatong ona.
MOHATO WA 1: TLHOPHOLLO
MORALO WA MOSEBETSI WA: 1/10
TLATSETSO YA SEPHETHO SA TLHOPHOLLO
Sepheo: Ho netefatsa hore tsebo e fumanweng mohatong wa Tlhophollo e feela e le teng bakeng sa mohato o mong wa meralo le bakeng sa hokenngwa tshebetsong le ho HOBANENG? salwa morao.
Bonyane ba ditlhoko Lesedi le tswang mekgahlelong e fapaneng ya tlhophollo e kgutsufatswa ho
W/r ya Sephetho latela ntlha ya sehlooho ka nngwe ka tsela e nepahetseng mme e fumantshwe bohle ba amehang mosebetsing wa meralo.
ENG?
W/r tseleng ya Tshebetso Ha ho letho
Temoso ha ho hlophisetswa tshebetso : Tlhophollo e tebileng e tla tlisa lesedi le batsi mohlomong le fapaneng le le fumanweng tshebetsong tsa ho feta. Diqonwana tsena tsa lesedi di ka kgobokanngwa ka mokgwa o latelang:
Dipehelo tsa dipatlisiso tse tebileng di tla tshetlehwa
Motho ya ikarabelang Dintlha tsa Sehlooho o tshwanela ho hlophisa tokomane e kgutsufaditsweng ya lesedi lohle le amanang le ntlha tsena boitshetlehong ba pehelo, le ya tswang ho ho tlhophollo ya boemo ba setjhaba/baamehi.
Temoso ha ho hlophisetswa tshebetso e entsweng
Tokomane e kgutsufaditsweng ntlheng ka nngwe e se fete maqephe a 3-5. E tshwanela ho kenyeletsa:
Dintlha le dipalopalo tse amanang le ditaba, mme di fapane ho latela moo sebaka se leng teng le boemo kahare ho setjhaba (ho kenyeletswa le bong).
Dintlha tsohle tse amanang le ditaba tsena.
Dintlha tse akaretsang tsohle tse amanang le ditaba tsena.
Bokgoni bo teng ba horarolla ditaba tsena.
Boikarabelo/Ditlhophiso tse sisintsweng tsa Mmasepala
Pokeletso ya kgutsufatso ya dipehelo: mosebetsi wa deskeng.
Tlhoko ya boikamahanyo: Ho tshwanetse hore ho nehelanwe ka ditokomane tsa dikgutsufatso diterekeng e le boitshetleho ba mawala a bona a ho hlophisetsa diwekshopo tsa mawa a tshebetso ho lokisetsa dintlha tse amang bommasepala ba bangata.
Ditlhoko tsa nako nakwana
Beke e le nngwe
Ela hloko:
Ditokomane tse kgutsufaditsweng di tlameha ho fuwa dihto tsohle tsa Komiti e
Tsamaisang MKN, tsa Foramo ya Boemedi ya MKN, le Meifo ya tshebetso ya
MOHATO WA 2:
MAWA A TSHEBETSO
Selelekela
/1 Ponelopele
/2 Boikemisetso ba Tshebetso
/3 Mawa a Tataiso ya Tshebetso ya selehae
/3a Mawa a Tataiso ya Tshebetso ya Sebaka se tengselehaeng o itseng
/3b Mawa a Tataiso ya Tshebetso ya selehae bakeng sa Phediso ya Bofuma le Tekanyo ya Bong
/3d Mawa a Tataiso ya Tshebetso ya selehae bakeng sa Ntshetsopele ya Moruo wa selehae
/4 Ho hlaloswa ha Meralo ya Mehlodi/Mawa a tshebetso ya tsa Ditjhelete
/5 Ho thehwa ha Mawa a tshebetso a meng
/6 Tlhophiso ya Maemo a Dipuisano tsa Setjhaba tse mabapi le Mekgwa ya tshebetso e meng
/7 Ho tsamaisa Diwekshopo tsa Mosebetsi Boemong ba Ditereke
/9 Ho nka qeto ka mekgwa ya tshebetso e meng
/10 Ho phethahatsa Sephetho sa Diwekshopo tsa Setereke hore di etswe diqeto tsa selehae
Mehlala ya Ditlhaloso tsa Lewa
MOHATO WA 2: MEKGWA YA TSHEBETSO
TSHEBETSO E ENTSWENG
Mekgwa ya tshebetso ya ntshetsopele bakeng sa ntlha ya sehlooho ka nngwe
TSHEBETSO:
MEKGWA YA TSHEBETSO
Selelekela
/1 Ponelopele
/2 Boikemisetso
/3 Metjha ya Tataiso ya Tshebetso ya selehae
/3a Metjha ya Tataiso ya Tshebetso ya Sebaka se tengselehaeng o itseng
/3b Metjha ya Tataiso ya Tshebetso ya selehae bakeng sa Phediso ya Bofuma le Tekanyo ya Bong
/3c Metjha ya Tataiso ya Tshebetso ya selehae bakeng sa Tikoloho
/3d Metjha ya Tataiso ya Tshebetso ya selehae bakeng sa Ntshetsopele ya Moruo wa selehae
/3e Metjha ya Tataiso ya Tshebetso ya Lekala bakeng sa selehae
/4 Ho hlaloswa ha Meralo ya Mehlodi/Mekgwa ya tshebetso ya tsa Ditjhelete
/5 Ho thehwa ha Mekgwa ya tshebetso e meng
/6 Tlhophiso ya Maemo a Dipuisano tsa Setjhaba tse mabapi le Mekgwa ya tshebetso e meng
/7 Ho tsamaisa Diwekshopo tsa Mosebetsi Boemong ba Ditereke
/8 Ho Lekolwa ha mekgwa ya tshebetso e meng
/9 Ho nka qeto ka mekgwa ya tshebetso e meng/ho rala mokgwa wa tshebetso
/10 Ho phethahatsa Sephetho sa Diwekshopo tsa Setereke tsa Mokgwa wa tshebetso di etswe diqeto tsa selehae
Mehlala ya Puo hodima Mokgwa wa tshebetso
MOHATO WA 2: MAWA A TSHEBETSO
DIPHETHO:
Boikemisetso ba nakwana bakeng sa ntlha ya sehlooho ka nngwe
Mawa a ntshetsopele ya ntlha ya sehlooho ka nngwe
TSELA YA TSHEBETSO:
Arola ketsahalo tsa boemo ba Selehae le tsa Setereke
Ponelopele ya mmasepala 2/1
Boikemisetso ka ntlha ya sehlooho ka nngwe 2/2 Tataiso ya Leano
Boikemisetso ba ka sebediswang
DINTLHA TSA SEHLOOHO 1/10 Ketsahalo tse kopanetsweng tsa
Mehlodi/bokgoni
Mawa a Selehae a Tataiso 2/3 tsa ntshetsopele ya Lewa sebaka Motheo wa mawa a mang 2/5
bofuma/bong tikoloho moruo wa selehae Tlhophollo ya mawa a mang 2/8
mmasepala
Ho etsa diqeto ka mawa a mang a:
DIPUISANO TSA SETJHABA - dintlha tsa bohlokwa tsa KOPANO YA LEKGOTLA 2/9
Tlhaloso ya meralo ya mehlodi/ 2/4 - dintlha tsa mose ho moedi mawa a ditjhelete
Motheo wa mawa a mang 2/5
Ho etswa ha diqeto ka dintlha tse 2/10
qoholehileng tsa selehae
Mawa a Ntshetsopele
Boikemisetso bo lekotsweng/Ponelopele Diprojekte tse hlwauweng ha ho hlokeha
SELELEKELA
Ho etswa ha dikgetho
Mohatong wa 2, mmasepala o tlameha ho fihlella diqeto tsya bohlokwa hodima bokamoso ba ona le hodima metjha e ntlafetseng ya ho fihlella seo. Ke mohato oo ho ona diqeto tsa sethatong ts emabapi le bokamoso ba mmasepala di etswang. Nakong ya ho feta, boholo ba diqeto tsa bohlokwa mabapi le metjha ya ntshetsopele di ne di sa etswe ke bommasepala, empa di etswa ke mafapha a naha le a provense. Mafapha ana a ne a sebedisa metjha e neng e se e hlophilwe kgale. Ditharollo tse hlophilweng pejana di ne di sa loka kapa di bitsa haholo. Tharollo tsa maemo a jwalo di ne di sa loka kapa di bitsa haholo! MKN e tshwanetse hore e fetole tsela ena ya ho sebedisa ditharollo tse tlwaelehileng. MKN e tfana ka boikgethelo ho bommasepala. Ka hoo, MKN jwalo ka tshebetso ya sehlooho ya ntshetsopele kahare ho mebuso ya selehae, e hloka kgetho e tswang ho mmasepala. Moralo wa Lewa o thusa ho etsa kgetho tse jwalo, ka tsela e hlophisitsweng hantle, e nang le kelello le e nang le ponaletso
Ke diqeto tsa mofuta ofe tse hlokwang ke Molao wa Mekgwa ya Tshebetso ya Mmasepala?
Ditlhoko tsa molao di kgotsofatsa ditlhoko tsa tsamaiso
Molao o re mmasepala o tshwanela ho tsepamisa:
boikemisetso ba ntshetsopele bakeng sa nako eo Lekgotla le e kgethetsweng ho kenyeletswa boikemisetso ka ntshetsopele ya moruo wa selehae le ditlhoko tsa ho fetolwa ha tsamaiso ya mmasepala; le mawa a ntshetsopele a tshwanelang ho amahanngwa le meralo ya lekala la naha le la provense
Se bolelwang ke molao se tsamaisana ka ho otloloha le se bolelwang ke ditlhoko tsa tsamaiso ya morao tjena ya mmasepala: Ba nang le seabo bohle ka har eho mmasepala ba tshwanela ho ba le ponelopele e tshwanang e fanang katataiso ho bohle - ho tsamaiso ya mmasepala mmoho le ho baahi - ponelopele e fanang ka tataiso le ho feta nako eo lekgotla le e kgethetsweng. Diqeto tsa lekgotla di tlameha hore di ikamahanye le boikemisetso boo ho dumelanweng ka bona, mme ka yona nako eo di rute botsamaisi, le ho ala motheo wa tlhophollo ya tshebetso le boikarabelo ba mmasepala ho baahi. Tshebetso tsa makala a phethahatso a lekgotla di tataiswe ke mawa a tlileng ka lebaka la diqeto tse kopanetsweng ka tshebetso eo ho yona ba bolaoding ba neng ba ameha.
Ho tloha tharollong ya dikgohlano ho leba moralong oo ho dumellanweng ka ona wa lewa bakang sa tsamaiso
Ponelopele, boikemisetso le mawa a na le tshusumetso ya ho kopanya le ho hoka hanya tsamaiso ya tshebetso ya ntshetsopele. tsela e mabapi le ho fihlella ha tumellano hodima boikemisetso le mekgwa ya tshebetso, ke e tletseng dikgohlano, ka ha e amana le ho aba mehlodi e haellang. Ka hoo, moralo bo batsi bo tsamaisana le taolo ya dikgohlano. ho fapana le ho qoba dikgohlano nakong ya moralo ka hoetsa diqeto ntle le ho ba le dipuisano tse kgolo mme, ka tsela eo o ipehe kahare ho dikgohlano, boipelaetso kapa ho ferekana mohatong wa ho kenya dintlha tshebetsong , moralo bo tlisa monyetla, nako e itseng, le metjha ya dipuisano tse bulehileng le metjha ya demokerasi ya ho nka diqeto. Sena se ka nna sa lebisa tabeng ya hore ho amohelwe dintlha mme ka hona ho qojwe kgohlano nakong ya ho kenngwa tshebetsong ha tsona.
Empa, moralo bo batsi bo ka thusa jwang ho rarolla dikgohlano? Ho na le mekgwa e tlatsetsanang ya ho etsa jwalo:
Ho fihlella kutlwisisano ka ho batla tsela tse ding tsa ho sekehela ditlhoko le tabatabelo tsa mekga ka ho fapana (se bitswang boikgethelo ba tlholo ka mahlakoreng ohle, tshebediso ya ntlha tse tshwanang).
Ho batla ditharollo tse bolokang tjhelete tse tlisang hore ho kgotsofatswe ditlhoko tse ngata tse fapaneng ka mehlodi e teng, nakong ya nako e itseng eo ho fanweng ka yona.
Phokotso ya dikgohlano ka ditharollo tse thehilweng
Tshebediso ya mehato ya ho nka diqeto e nang le ponaletso e hlokang leeme e ka tlisang ho amohelwa ha sephetho, ekasitana le "ho bao ba hlotsweng".
Tshebediso ya mehato e tla kgothaletsa tshebeletso ya ditherisano bakeng sa hore ho fihlelwe ditharollo tsa ho theha kutlwano ho feta ho itshetleha mokgweng wa diqeto tsa batho ba bangata tseo ho tsona batho ba seng bangata ka palo ba iphumanang ba behilwe ka mosing ka dinako tsohle ka lebaka la ho sekehela tsebe tse batlwang ke batho ba bangata ka palo.
Ho boetse ho na le ditsela tsa tshebetso tse fapafapaneng tse ngata (jwalo ka Mohatong wa 1) tseo ka tsona ho ka fihlellwang ponelopele, boikemisetso le mawa a ntshetsopele. Tsela ya tshebetso e sisinngwang mona ke e tataisitsweng ke dintlha tsena tse ileng tsa nkellwa hloohong:
Ho lokisetsa kutlwisisano ka ponelopele e kopanetsweng
Tumellano ya ponelopele ya nako e telele bakeng sa mmasepala (Moralo wa mosebetsi wa 1/2) e tshwanela ho ba ntlha eo ho qalwang ka yona tshebetsong ya ho etsa diqeto, ka ha ke tshebetso ya bohlokwa bakeng sa ho fihlella kutlwisisano ho bao ba amehang tshebetsong ya MKN, ntle le ho kameho e tebileng, boemong bona, ka dintlha tse sa hlakang hantle. Qetellong, ponelopele e ka se itshetlehe hodima dipuisano le boemo ba ditaba boo dipuisano tsa mofuta o jwalo di tla tla ka bona. sena se ka bolela hore o ka nkela hloohong le ponelopele nakong e tlang ka tlhokomelo. Ho ba le ponelopele ho na lemonyetla wa theha kutlwisisano ya sebopeho sa selehae. Ka hoo, mmasepala ka mong o tshwanela ho ba le ponelopele ya ona, mme ha ho sa na tlhokeho bakeng sa ponelopele ya selehae mmoho le ya setereke, tse tshehetsanang.
Tumellano ka moo ho lebilweng teng
Boikemisetso bo tshwanela hore bo hlaloswe bakeng sa ntlha ya sehlooho ka nngwe ka tsela e hlalosang boemo bo lebeletsweng ba ntlha ya sehlooho (Moralo wa mosebetsi wa 2/2). Le ha ho ka ba boima ha jwale ho ka hlalosa se ka fihlellwang ka nako ya dilemo tse 5, ntle le ho ba le dipuisano tse mabapi le metjha e ka latelwang, re kgothaletsa tumellano hodima boikemisetso, nakwana feela, (e bitswang "Boikemisetso ba Tshebetso"), hore ho thehwe tsela e tsepameng bakeng sa dipuisano. o tlameha ho tseba moo o batlang ho leba teng, pele o nkela hloohong le tsela e ntlafetseng ya ho fihla moo, le ha ho ka hlahella ha morao hore moo o batlang ho leba teng o ka se fihle, o ka nna wa hlabolla boikemisetso ba hao.
Tekolo ya hore tataiso e hlalosang ho latela moelelo wa selehae
Diqeto tse lewa tsa mmasepala di tlameha ho itshetleha hodima mahlakore a mabedi: La pele, hodima tsa selehae, mohlala, hodima dintlha tsa sehlooho tsa mmasepala, ponelopele le boikemisetso ba ona, mme la bobedi e be hodima mawa le mekgwa ya tshebetso ya naha le provense. Sena se bolela hore bao ba jereng boikarabelo ba ho etsa diqeto ha ba a tshwanela ho tseba fela tataiso tse tshwanetseng le mekgwa ya tshebetso, feela batshwanela ho utlwisisana hore metjhaenayatataiso e na leboleng bo feng ho mmasepala. Tshebetso ena ya ho etsa hore maana a kakaretso le metjha ya tataiso ho mekgwa ya tshebetso (Moralo wa mosebetsi wa 2/3) ha o a tlameha hore o etsahale masepaleng wa selehae. Re kgothaletsa hore ho be le seboka sa wekshopo se kopanetsweng boemong ba setereke, le dihlopha tsa tshebetsotse ka kgonang ho akaretsa dintlha tse nyalanang le tsa bommasepala ba bang tseo ho tsona tataiso e ka sebediswang (ya sebaka, setjhaba, tikoloho, moruo le mmasepala).
MKN jwalo ka lebala la dipuisano tsa ditaba tsa sebele
Le ha ho ka ba le dintlha tse itseng le boikemisetso ba tshwanang ao ho nang le ditharollo tse totobetseng tsa onamathata a mangata a hloka tshibollo ya metjha e meng e matla e sebetsang a ho phethahala. Phephetso tse ntjha (le tsa kgale tse sa rarollwang) di hloka ditharollo tse ntjha.sena se ka amana le dintlha tse tshwanang le bosinyi, phallo ya baahi, ntshetsopele ya mahe le ho thehwa ha mesebetsi, hape bakeng sa metjha ya tshebetso e phethahetseng ya kabo ya ditshebeletso. Ka hoo, ho na le tlhokeho ya ho hlohlelletsa dipuisano hodima tse ding tse ka etswang, mohlala, metjha e nepahetseng ya ho fihlella boikemisetso boo ho dumelanweng ka ona ho latela mehlodi e teng. (Moralo wa mosebetsi wa 2/4 le 2/5).
Dipuisano tse jwalo di tshwanela ho hlohlelletswa lekgotleng laselehae ho re ho tle ho sebediswe tsebo le boiphihlelo ba kahare hoselehae. Le ha ho le jwalo, ditsebi tse tswang kantle di ka thusa hore tsebjwe ka ditharollo ts entle ya tswang ho dibakeng tse ding (Moralo wa mosebetsi wa 2/7). Ke taba ya bohlokwa hore ho fanwe ka nako le sebaka bakeng sa dipuisano tse jwalo mme tse kenyeletsang batho ba tsebang ka tsa basebetsi, e leng ntho ya bohlokwa ya tsamaiso ya mmasepala le ntlha e hlokwang bakeng sa ho hlwauwa ha ditharollo.
Tshebetso a sehlooho ya moralo wa lewa ke ho fihlella diqeto tsa lewa ka tsela ya hore bohle ba kenye letsoho ka mokgwa o hlophisitsweng hantle. Sena se kenyeletsa:
Setereke: Moo batho le baanehi ba kopanang mmoho kgutsufatso le ho tjhorisa boikgethelo bo bong bo tswalwang ke dipuisano le diphehiso tse nang le boiqapelo tekolo ya boikgethelo bona bo bong bo ntseng bo thuiswa ba leano la selehae le tataiso ya lewa Moralo a mosebetsi wa 2/8; le ketso ya diqeto ka lebaka la tlhophollo (Moralo wa mosebetsi wa 2/9).
ho fihlela boikgethelo bo nang le kelello ka mokgwa o tataisitsweng
Tshebetso ena ha se yona feela ya bohlokwa bakeng sa tshebetso ya MKN, empa e boetse ke yona e phepetsang ka hofetisisa. Ke tshebetso moo batho le dibaka di kgobokanngwang le makala le batho. Dintlha tse ngata tse fapaneng di tlameha ho nkelwa hloohong. Ba nang le seabo ba bangata ba tlameha ho phehisa. Ho tla tshwanela hore ho etswe boikgethelo ba diqeto tse boima le tseo ditaba tsa tsona di sa tloheng melomong ya batho. Sena se hloka tsebo e batsi ya botsamaisi e siyo masepaleng ka mong. Ho boetse ho hlokeha seabo sa diprofeshenale tse tswang boemong ba naha le ba provense le ya tswang ho dibaka tsa dipatlisiso le Mekgatlo eo eseng ya Mmuso. Ka hoo, re kgothaletsa hore tshebetso ena e tle e etswe ke Boemo ba Setereke ho fapana le hore e etswe boemong ba selehae o le mong. Bakeng sa dintlha tseo tsohle ka bonngwe ba tsona tseo bommasepala ba fapaneng ba nang le tsona, le dintlha tsa sehlooho tsa boemo ba Setereke, ho tle hohlophiswe Diboka tsa diwekshopo tsa Setereke, ka thuso ya Setsi sa PIMS (Moralo wa mosebetsi wa 2/6).
Diqeto ka bonngwe tse tataisitsweng ke moya wa tshebedisano
Qeto e phethelang mabapi le mokgwa wa tshebetso e tshwanela ho itshetleha hodima tlhophollo e kopanetsweng ya boemo ba setereke, empa e tlameha ho etswa ke mmasepala ka mong o laolang dintlha. Ka hoo, dintlha tsa boemo ba setereke le tse nyalanang di tshwanela ho nkelwa hloohong ka kopanelo sebokeng sa diwekshopo tsa Setereke, ha diqeto tse mabapi le dintlha tsa sehlooho tsa selehae di tlameha ho nkelwa hloohong ke mmasepala wa selehae ho sa lebalwe se hlahelletseng ya tswang ho tlhophollong ya boemo ba Setereke. (Moralo 2/10).
Diqeto tse batsi di hloka tlhophollo e ntjha ya boikemisetso ba sethato le yona ponelopele. Meralo ya mekgwa ya tshebetso e tla tshwanela ho kenyeletsa lenane la diprojekte tse amanang le mokgwa wa tshebetso ona le hore e tataise tshebetso e mabapi le tlhophisetso ya diprojekte.
Boikamahanyo Le Makala Mohatong wa Mawa
Mohato wa mawa o hloka mefuta e mmedi ya boikamahanyo le makala"
Boikamahanyo le se hlokwang ke moralo wa molao ke tse amanang le ho ralwa ha boikemisetso ba tobileng lekala le itseng (mohlala: ho totobatsa maemo a sisisntsweng a ditshebeletso) le mekgwa ya tshebetso (mohlala, mekgwa ya ho eta kapa taolo ya tlhokeho ya metsi, kabo ya meralo ya ditshebeletso ho tsa dipalangwang le megkwa ya tlhokomelo). Sena se tlameha ho nkelwa hloohong e le karolo ya tshebetso ya MKN makaleng ohle moo tlhophiso ya makala e amanang le Dintlha tsa Sehlooho.
Boikamahanyo le se hlokwang ke mafapha bakeng sa dintlha tse nyalanang (tsa tikoloho, sebaka, moruo, jwalo-jwalo) mawa le metjha ya tataiso e seng e hlalositswe ke mafapha ana (mohlala Metheo ya DFA, Leano la Naha la Tsamaiso ya tsa Tikoloho), a tlameha hore a sekasekwe nakong ya tshebetso ya ho hlalosa boikemisetso le ho ralwa ha mawa a tshebetso.
Le ha mekgwa ya tshebetso e sa tshwanela ho nkelwa hloohong ho latela maikutlo a selehaeng lehlakoreng la lekala, tsebo ya lekala, metjha ya tataiso le mekgwa ya tshebetso ya lekala e tla ba le seabo sa bohlokwa bakeng sa ponelopele, boikemisetso le metjha ya tshebetso.
MOHATO WA 2: MAWA
MORALO WA MOSEBETSI: 2/1
PONELOPELE
Sepheo: Ho kgothaletsa, ho tsepamisa maikutlole ho hlophisa baahi bohle, batho ba mo, HOBANENG? baamehi, boradipolotiki le bahlanka ho theha bokamoso bo labalabelwang ke sebaka sa mmasepala.
Ditlhoko tse nyenyane
Tlhaloso ya ntshetsopele ya mmasepala e labalabelwang ka nako e telele e thehilweng hodima dintlha tsa bohlokwa tse tadimelweng hore di sebetswe pele ho tse ding kaofela ebile e amana le maemo a ikgethang sebakeng sa mmasepala w/r ka Sephetho
ENG?
Kameho ya Foramo ya Baemedi ba MKN.
Puo hodima ntshetsopele ya nako e telele ya mmasepala e itshetlehileng hodima dintlha tsa sehlooho tse hlwauweng tse amanang le maemo a qoholehileng kahare ho sebaka sa mmasepala.
Dikeletso tsa ho rala Sephetho:
Ponelopele tsena di tlameha ho ba kgutshwanyane haholo hore di tsebahale, feela di hlake ka sebopeho, mathata le bokgoni ba mmasepala. Ponelopele tse akaretsang di hlophiswa e eba mapetjo, mme tse ding tsona di fetoha metjha ya tataiso.
Dikeletso tsa ho bopa Tsela ya Tshebetso:
Tshebetso ya ntshetsopele ya ponelopele e tlameha ho kenyeletsa mehato e latelang:
Ho sibollwa ha ponelopele e ntle le Foramo ya Boemedi ya MKN.
JWANG? Ho lekola ponelopele ha ho hlokeha ka morao ho motheo wa Mawa a Ntshetsopele.
Boikarabelo le Ditlhophiso tse sisinngwang tsa Mokgatlo:
Foramo ya Boemedi ya MKN e tshwanela ho rala Ponelopele le e karolo e ntjhafaditswng ya yona.
Mmasepala le Foramo ya Boemedi ya MKN ba tshwanela ho batla mekgwa ya ho tumisa Ponelopele le ho kgothaletsa dipuisano ka yona.
MANG?
Ela hloko:
Ho sa natswe nako e telele le ho tlwaeleha ha tsona, ponelopele di tlameha ho tsamaisana le maemo a ditaba a renang moo. Ponelopele e tlameha ho supa hore mmasepala ka ditlhoko tsa ona o tla shebahala jwang dilemong tse 25 tse tlang.
Ponelopele le mekgwa ya tshebetso e ka tshehetsana. Ha Ponelopele (e batsi) e hlokeha bakeng sa diqeto tse batsi, dipuisano di ka supa hore ponelopele ha e na molemo kapa ha e ikamahanye le nnete ya ditaba. ho ka nna haeba le kgopolo tse ntlafetseng tsaho rera Ponelopele qetellong ya dipuisano. Ka hona, ho tshwanela hore ho be le monyetla wa ho ralwa botjha ha Ponelopele.
Tlhoko ya nako nakwana
Ho bopa Ponelopele e sebetsang le Boikemisetso bo sebetsang: letsatsi le 1
Ho tumisa, ho phatlalatsa le dipuisano ka Ponelopele e sebetsang: Dibeke tse 6
Nakong ya dipuisano tsa lewa
Ho hlahlojwa hape ha Ponelopele e Sebetsang: letsatsi le 1
MOHATO WA 2: MAWA A TSHEBETSO
Ha o sa tsebe moo o lebileng teng, tsela efe kapa efe e nepahetse?
MORALO WA MOSEBETSI WA : 2/2
HO HLWAUWA HA
BOIKEMISETSO BO SEBETSANG
Sepheo: Ho fana ka tsela e lokelang ho latelwa ha ho etswa mosebetsi wa moralo le wa phethahatso.
HOBANENG?
Bonyane ba ditlhoko:
Qeto hodima boikemisetso bo le bong kapa boikemisetso bo tsamaelanang bakeng sa ntlha e nngwe le e nngwe ya bohlokwa w/r ya Sephetho (sekepele sa nako: dilemo tse 5).
ENG?
Qeto ya ponelopele le ka boikemisetso e lolokela hore ebe tshebetso e nngwe mme e lokela hore e etswe Foramong ya Boemedi ya MKN.
Temoso ha ho hlophisetswa tshebetso :
Boikemisetso ba tshwanela hoamana le mathata kapa ditlhoko tse ke batho.
A tshwanela ho ralwa e le tharollo tsa mathata ana. A tshwanela ho ralwa ka ho totobala jwalo feela ka mathata a mabapi le sebaka le batho ba amehang.
Ha ho na le lenane la boikemisetso ba nyalanang mohlala: ho fokotswa ha leqeme la mosebetsi ka dipeheletso moruong, o ka nnwa wa etsa qeto ka letoto la boikemisetso.
Boikemisetso ba tlameha ho ba teng pele ho nkwa qeto ka mekgwa ya tshebetso. fela a tla tshwanela ke ho lokiswa ka lebaka la dingangisanao.
Bakeng sa makala a mang mohlala: metsi, meralo ya ditshebeletso, tsamaiso ya tsa dikgwerekgwere moelelo o mabapi le boikemisetso o a hlokeha bakeng sa meralo mohlala, maemo a lebeletsweng a kabo ya ditshebeletso, boleng ba metsi.
Boikarabelo, ditlhophiso tse sisinngwangtsa mokgatlo:
Boemong ba setereke, boikemisetso ba bommasepala ba selehae bakeng sa
MANG? ntlha nngwe ya sehlooho a ka nna ya tsepamiswa nakong ya seboka sa
Wekshopo.
Ela hloko:
Boikemisetso ba ka nna a hlahella ka hoakaretswa boemong bona mme a totobatswe ka morao meralo ya tsathekniki mafelong a Mohato wa 33.
Dipuisano hodima mokgwa wa tshebetso di ba le moelelo ha feela ho ile ha eba le tumellano hodima boikemisetso.
matshwao a supang ntshetsopele bakeng sa boikemisetso ka bong a tla hlwauwa ka morao ka morao ho moralo wa diprojekte kapa mananeo
Tlhoko ya nako nakwana
Letsatsi le 1 la wekshopo (ponelopele le boikemisetso)
MOHATO WA 2: MAWA A TSHEBETSO
Tlhaloso ya se bolelwang ke leano ho wena
MORALO WA MOSEBETSI WA : 2/3
TATAISO TSA SELEHAE TSA LEWA
Sepheo: Ho netefatsa hore mawa a metjha ya tataiso a amanang dintlha tse tshwanang jwalo ka mawa a ntshetsopele ya tsa sebaka, botsitso ba tsa tikoloho, phediso ya bofuma, tekanyo ya bong, mawa a ntshetsopele ya moruo wa selehae, le hore dintlha tsa selehae di nkelwa hloohong ka ho phethahala ha ho ralwa mekgwa ya tshebetso mme ho hlophiswa
Bonyane ba ditlhoko:
Metjha ya tataiso ya tshebetso e ralwa mabapi le:
W/r ya Sephetho - dintlha tse mabapi le sebaka dintlha tse mabapi le bofuma/bong dintlha mabapi le moruo wa setjhaba dintlha mabapi le tikoloho
ENG? - ntshetsopele ya moruo wa selehae dintlha tse amang mmasepala metjha e meng ya tataiso jwalo ka Moralo wa 2000 wa Naha wa
Temoso ya popo ya tsela ya Tshebetso:
Ho etsa leano la tataiso e akaretsang hore ebe Tataiso ya lewa ya selehae ke tshebetso e hlokang seabo sa boemo bo bong ba Mmuso le ditsebi. Ka hoo, diwekshopo tsa Setereke di tlameha ho fana ka tataiso le kutlwisiso ya mosebetsi.
Ho tshwanela hore ho tle ho be le wekshopo e le nngwe ya e akaretsang ya Tataiso ya lewa ya selehae le dihlopha tsa tshebetso ka ho fapana. Sena se fana ka monyetla wa ho shebana le dikamano pakeng tsa mahlakore ka ho fapana.
Ka ha dintlha tse mabapi le sebaka di fapana ho ya ka dibaka ka ho fapana, mmasepala wa selehae ka mong o tshwanela ho fetolela
JWANG? metjha ya tataiso e akaretsang e be ya selehae boitshetlehong ba kutlwisiso e fihleletsweng nakong ya diwekshopo tsa setereke.
Ditemoso moralong wa Tshebetso:
Metjha ya Tataiso ya selehae e se be feela phetapheto ya Leano la
Metjha ya tataiso ya Naha. Ho fapana le sena, e tshwanela ho qaqisa tsela eo ka yona mekgwa ya tshebetso ya ntshetsopele e le diprojekte di tshwanelang ho nkela hloohong le mawa ao a tataiso a naha, ho sa lebalwe maemo a qoholehileng a setereke jwalo ka ha a hlwauwe
Mohatong wa Tlhophollo.
Metjha ya Tataiso bakeng sa dintlha tse nyalanang ha e a tshwanela ho feta maqephe a 2-3, hore e be bobebe bakeng sa tshebetso ya meralo nakong e tlang.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisisinngwang tsa mokgatlo:
Memo e lebang ho baemedi ba bommasepala ba selehae ka ho fapana le ditsebi/bahlanka ba tsa basebeletsi ka ho fapana ha bona.
Ke taba ya bohlokwa ho mema ba nang le seabo ka mekgahlelo ka ho
MANG? fapana kapa bahlanka ba basebeletsi ba nang le bokgoni ba tla tshehetsa ntlha ena mohlala; bakeng sa tsa tikoloho, bofuma, bong, moruo.
Ela hloko:
Ponelopele le boikemisetso ba ropoha kahare hoselehae mme a fana ka tsela eo mmasepala a tla e latela. Metjha ya Tataiso ya selehae yona, e ropoha boemong ba Naha kapa ba Provense.
Ponelopele le boikemisetso ba susumetsa mokgwa oo mmasepala a tla nkela hloohong le sepheo sa ona ka teng (mohlala; ka tsela e sa qobelleng, e thehang mesebetsi, e tsitsitseng).
Tataiso ya selehae ya lewa bakeng sa mahlakore a nyalanang ha e a tshwanela ho tliswa bakeng sa katoloso ya mekgwa ya tshebetso e shebaneng le Dintlha tsa Sehlooho, kapa hona ho kena boemong ba yona. Ho fapana le seo, e tlameha ho tshehetsa tshebetso ya ho ralwa ha diprojekte.
Tlhoko ya nako
Nakwana
Wekshopo ya setereke letsatsi le 1ho isa ho a 2
Dipuisano le moralo wa boemong ba selehae matsatsi a 2 ho isa ho a 3.
MOHATO WA 2: MAWA A TSHEBETSO
Ntho tsohle di etsahala sebakeng.
MORALO WA MOSEBETSI: 2/3a
TATAISO TSA LEWA TSA SEBAKA SA SELEHAE.
Sepheo: Ho tiisa hore metheo ya ntshetsopele ya naha ya sebaka (DFA ka ho ikgetha) e phethahatswa ka mokgwa o tsamaelanang le dintlha tse ikgethang tsa selehae ha
HOBANENG? mawa a se a ile a etswa mme le merero ya diprojekte e lokisitswe.
Ditlhoko tsa Tshebeletso e lokelang ho etswa:
Tokomane e kgutshwanyane e supang tshebediso ya mawa a DFA le metjha ya tataiso ya ntshetsopele ya sebaka, mme e a etsa mathata le boikarabelo ba mmasepala. Sena se tlameha ho tlalehwa maqepheng a 3-5 hlomathisitsweng le dimmapa.
ENG?
Maikutlo a ikgethang o lokela ho tsepamiswa ho ditaba tsa ho tlisa leano le letjha tabeng ya mobu.
Ditokomane tsa Molao/Leano
Molao wa Tsamaiso ya Ntshetsopele, Kgaolo ya 1
Pampiri e Tshweu e mabapi le Leano la Mobu la Afrika Borwa.
Molao wa Phumantsho ya Matlo
Pampiri e Tsweu mabapi le ditaba tsa Matlo
Pampiri e Tala e mabapi le Ntshetsopele le Meral
HO TADINGWE KAE?
Molao wa Naha wa Taolo ya Tikoloho.
Tataiso/Metheo ya e loketseng:
Matheo ya Ntshetsopele ya Sebaka:
Tokiso ya dintlha tse mabapi le dobaka ho latela nala ne
Ho kopanngwa ha dibaka mahae/toropo, futsanehile/ruile, batho ba batsho/makgowa, matlong/mosebetsing.
Tshebediso e fapaneng ya mobu
Ho se kgothaletswe ha tshubuhlellano ditoropong
Tshebetso tsa ntshetsopele ya Tikoloho e tsitsitseng
Tshebetso tsa makala tse ikamahanyang le sebaka
Metjha ya Tataiso ya Ntshetsopele ya Mobu
Kabo bakeng sa ntshetsopele ya mobu wa ditoropo le mahae, bodulo bo teng le bo botjha
Ho se kgothaletswe ha boikgapelo ba mobu ka mahahapa ntle le ho kgesa bonnete ba tshebediso e seng molaong ya mobu.
Phumantsho e tshwanang ya mobu
SEABO SA NAHA - Tshireletso thuong ya mobu
SEBOPEHO SA TATAISO TSA SELEHAE TSA LEWA
Tataiso tsa Lewa tsa Selehae tsa Sebaka di tshwanela ho qhaqholla tsela eo ka yona metheo ya naha ya tsa sebaka le metjha ya tataiso ya ntshetsopele ya selehae a tshwanelang ho sebediswa ka teng mabapi leselehae, ho sa lebalwe dintlha tse mabapi le mabapi le sebaka ka ho otloloha le mathata a hlwauweng ha ho etswa tlhophollo ya sebaka (1/5). Ka ho etsa jwalo,Tataiso tsa Selehae tsa Lewa tsa Sebaka di tshwanela ho:
Tshehetsa mekgwa ya tshebetso ya ntshetsopele le tlhophiso e ntjha ya sebaka e amanang le dintlha tsa sebaka tse hlwauweng Tlhophollong ya tsa Sebaka (1/5).
Tshehetsa dintlha tsa selehae tse akaretsang diqeto tsa mawa le meralo ya diprojekte
Bontsha tlhokeho ya diprojekte tsa ho tlisa diphetoho kabong ya mobu
TSHEBETSO Tataiso tsa selehae di tshwanela ho shebana le dintlha tsa sehlooho tsa sebaka le ditsela
YA SELEHAE tse lokelang ho latelwa ho fapana le ho fana metjha ya tataiso ya tshebediso ya mobu.
Bakeng sa tse hlokwang tshebetsong, ditlhophiso tsa mmasepala le ditlhoko tsa nako bala leqhepe la Moralo bo akaretsang mabapi le ?Metjha ya Tataiso ya Mekgwa ya tshebetso ya selehae? (2/3)
MOHATO WA 2: MAWA A MEKGWA YA TSHEBETSO
Bofuma bo ka mefuta e fapapneng e hlokang karabelo ya selehae
MORALO WA MOSEBETSI WA : 2/3b
METJHA YA TATAISO YA LEWA YA PHEDISO YA BOFUMA
LE TEKANO YA BONG
Sepheo: Ho netefatsa hore mawa a phediso ya bofuma le tekanyo ya bong a
HOBANENG? sebediswa ha ho ralwa mawa mme ho hlophiswa diprojekte.
BONYANE BA TLHOKEHO YA TSHEBETSO
Tokomane e kgutshwanyane (maqephe a 3-5) e bontshang tshebediso ya mawa a Molao wa motheo a phehiso ya batho, tekanyo le ho nkelwa hloohong ha ditlhoko tsa sethato le ho a sebedisa boemong ba mmasepala.
ENG?
MOLAO O LOKETSENG LE DITOKOMANE
TSA LEANO TSE LOKELANG HO LEKOLWA
Karolo 26 le 27 ya Molao wa motheo e mabapi le ditlhoko tsa sethato le Karolo 9 e mabapi le Tekanyo ya Bong
RDP (Lenaneo la Ntshetsopele le Ntlafatso)
Pampiri e Tshweu e mabapi le Puso ya Selehae
Bukana ya SALGA e mabapi le ?Bong le Ntshetsopele?
O LOKELA HO TADIMA KAE?
TATAISO TSE TSHWANETSENG TSE LOKELANG HO LEKOLWA:
Phediso ya Bofuma:
Seabo sya bohlokwa sa Mebuso ya Selehae sa ho fihlella ditlhoko tsa sethato tsa ba futsanehileng phinyello ya ditshebeletso tsa mantlha.
Ho thehwa ha menyetla bakeng sa bohle ho iphedisa ka tshebetso e bonahalang.
Ho thehwa ha metjha ya thekolohelo le tshireletso tse ding bakeng sa ba futsanehileng le ba kotetsweng.
Ntlafatso ya bafutsana/kgothaletso ya seabo sa ba kotetsweng.
Ho nkelwa hloohong ha ho se leka ne ha tsa bong mabapi le ho fumaneha ha mesebetsi, mobu, matlo, jwalo-jwalo.
Mawala le mehlodi yohle e shebane le ho ntlafatsa boleng ba bophelo ka ho qoholleha ba batho bao ba kotetsweng ka bongata, jwalo ka basadi.
SEABO SA NAHA -Ho kenyeletswa ka tsela tsa ntlafatso e shebaneng le basadi
Kutlwisiso ya ditlhoko tse fapaneng tsa basadi le ho nkela hloohong le ditlhoko tsena nakong ya meralo le tshebetso ya ho finyeletsa ditshebeletso bathong.
SEBOPEHO SA LEWA LA TATAISO LA SELEHAE
Mawa a Tataiso a selehae a phediso ya bofuma le tekano ya bong e tshwanela ho qhaqholla tsela eo ka yona mawa a ntshetsopele le diprojekte di tshwanela ho nkela hloohong le metheo ya tataiso ya naha ho sa lebalwe maemo a renang kahare ho sebaka sa mmasepala. Ka ho etsa jwalo, tataiso e jwalo ya selehae e tshwanela ho lebisa ho:
Boemo ba bofuma ba sebaka se itseng/mathata a amanang le tsa bong a tshwanelang ho nkelwa hloohong; le
Bathong ba itseng ba tla hlokomelwa ka mekgwa ya tshebetso le mananeo; le
Metjha e nepahetseng ya ho kenyeletsa bafutsana tshebetsong ena.
Potso ke hore: ?Metheo/tataiso di bolela eng bakeng sa boemo bo jwalo ba batho ba itseng sebakeng se itseng kahare ho mmasepala??.
Bakeng sa tse hlokwang tshebetsong, ditlhophiso tsa mmasepala le ditlhoko tsa nako bala leqhepe la Moralo wa mosebetsi mabapi le ?Mawa a Tataiso ya selehae? (2/3)
MOHATO WA 2: MAWA A TSHEBETSO
MORALO WA MOSEBETSI: 2/3c
TATAISO YA LEWA LA SELEHAE LA TIKOLOHO
Sepheo: Ho netefatsa hore metheo ya Kgaolo ya 1 ya Molao wa Taolo ya
Tikoloho ya Naha wa 1998, e a sebediswa ha ho ralwa mawa a
BONYANE BA DITLHOKO TSA TSHEBETSO
Tokomane e kgutshwanyane e bontshang tshebediso ya metheo ya
mme e a amanya le mmasepala. Sena se tshwanela ho ba maqepheng
ENG? a 3-5 ao ho ona ho hlomathisitsweng setshwantsho/moralo.
Ditokomane tsa Molao/Leano
Metheo ya Kgaolo ya 1 ya Molao wa Tsamaiso ya tsa Tikoloho wa Naha
Meralo ya Taolo ya Tikoloho ya Naha
HOKAE?
Meralo ya Provense ya Tikoloho ya Provense
METHEO/TATAISO TSE TSWANETSENG
Mawa a mmasepala le diprojekte di tlameha ho tsamaelana le metheo ya tshebetso ya ntshetsopele e tsitsitseng ho tsa tlhaho ka mantswe a mang tshebediso ya mehlodi ya tlhaho ha e a tshwanela ho senya monyetla wa hore meloko e teng le e tlang e kgotsofatse ditlhoko tsa yona. Sena se amana le dintlha tse latelang tsa tikoloho:
Ho qoba tshilafatso le tshenyo ya tikoloho
Ho qoba tshenyo, ka ho netefatsa ho etswa ha ntjhafatso kapa ho lahlwa ha matlakala ka tsela e nepahetseng;
Ho fokotsa le ho tlosa dintlha tse senyang tikoloho le ditokelo tsa batho tsa tikoloho;
Ho nkela hloohong sephetho sa tshebediso e mpe ya mehlodi ya tlhaho e ka se ntjhafatsweng.
Ho qoba ho behela ka mosing mehlodi e ka ntjhafatswang le ekhosistimi
Ho theha maikutlo ka ho ikgetha ekhosistimng e tetetsehileng ebile e le bothateng ba ho fediswa.
Ho fokotswa ha tahlehelo dimeleng le diphoofolong ka ho fapana ha tsona; le
Ho qoba tshitiso ditsheng tsa lefa la botjhaba.
SEABO SA NAHA Diteko tsa ho lekola metheo e jwalo ha ho etswa moralo wa ntshetsopele di lokela ho lemoha meedi ya tsebo e teng mabapi le sephetho sa diqeto le mehato e latelwang.
SEBOPEHO SA TATAISO TSA LEWA TSA SELEHAE:
Tataiso tsa lewa tsa selehae di tshwanela ho bontsha hore ke metheo efe ya metheo e akaretsang ya tikoloho e tshwanetseng mefuta efe ya tshebediso ya mehlodi le hore e lokela hoba dibakeng dife. Ke feela ka ho tsepamisa maikutlo le ho qaqisa hantle moo tataiso tsa tikoloho di ka fanang ka tsebo e phethahetseng diqetong tsa lewa le ha ho ralwa diprojekte.
Metjha ya tataiso e kenyeletsa:
Lenane la mehlodi e kotsing ya ho fediswa kapa eo boemo ba yona bo theotsweng.
Lenane la dibaka tse ka hlokang thibelo ya ho sebediswa ha tsona.
Lenane la tshebetso tsamoruo tse hlokang ho shejwa ka ho ikgetha mabapi le
TSHEBETSO sekgahla sa tsona hodima tikoloho; le
YA SELEHAE - Kotsi ya koduwa tsa tikoloho
Bakeng sa ditlhoko tsa tshebetso, ditlhophiso tsa mmasepala le ditlhoko tsa nako tadima leqhepe la Moralo wa Mosebetsi o akaretsang mabapi le ?Tataiso tsa lewa tsa selehae? (2/3)
MOHATO WA 2: MAWA A MEKGWA YA TSHEBETSO
MKN ke Foramo ya ho hlophisetsa
Ntshetsopele ya Moruo wa selehae
MORALO WA MOSEBETSI WA : 2/3d
TATAISO YA MAWA A SELEHAE A
NTSHETSOPELE YA MORUO WA SELEHAE
Sepheo: Ho netefatsa hore dintlha tsa ntshetsopele ya moruo ka kakaretso le mawa a tshebetso a NTSHETSOPELE YA MORUO WA SELEHAE
HOBANENG? ka ho qoholleha, e nkelwa hloohong ha mawa a hlaloswa mme ho etswa moralo wa projekte.
Bonyane ba Ditlhoko tsa Tshebetso
Tokomane e kgutshwanyane (ya maqephe a 3-5) fanang ka moralo wa mehato ya ho ntlafatswa ha moruo ka ho otloloha kapa ka tsela e nngwe ke mmasepala. Sephetho sa Tataiso ya selehae se qoswang ke tshebediso ya NTSHETSOPELE YA MORUO WA SELEHAE e
Tokomane tsa Molao kapa Leano:
Ho na le taelo ya Molao wa motheo bakeng sa Bomasepala a ho phahamisa ntshetsopele le moruo wa setjhaba.
Tokomane ya molao e mabapi le Mebuso ya Selehae e kgothaletsa bommasepala ho nkela hloohong le leqeme la mesebetsi le ho phahamisa NTSHETSOPELE YA MORUO WA SELEHAE.
O TADIMA HOKAE?
Ho thehwa ha mesebetsi ho itshetlehile ka kgolo ya moruo le phehisano ke ntlha ya bohlokwa ya Lenaneo la GEAR Kgolo,
Mosebetsi le Kabo e ntjha
Metheo kapa Tataiso tse tshwanetseng
NTSHETSOPELE YA MORUO WA SELEHAE e shebane le ho theha menyetla ya mesebetsi le kabo e ntjha ya mehlodi ya moruo le menyetla molemong wa baahi bohle (mme seo se fedise bofuma) ka kgolo ya moruo le ntshetsopele e itshetlehileng hodima mehlodi ya selehae. Mebuso ya selehae e tlameha ho tshwanela ho ba le seabo sa bohlokwa ha ho phahamiswa NTSHETSOPELE YA MORUO WA
SELEHAE
MKN e nkwa e le sesebediswa s a ho hlophisetsa mananeo a tshehetsang NTSHETSOPELE YA MORUO WA SELEHAE, ka kutlwisiso ya hore tse ding tsa ditlhoko tsa setjhaba tsa moruo
Dintlha tsa sehlooho di tla nkelwa hloohong ntlafatsong ya mawala a NTSHETSOPELE YA MORUO WA SELEHAE. Hodima moo,
MKN e tlameha ho netefatsa tshebetso e tshwanetseng mabapi le boikemisetso ba NTSHETSOPELE YA MORUO WA SELEHAE
metjheng e meng (mohlala meralo ya ditshebeletso)
Ho na le metjha ya tataiso ya ntshetsopele ho tsamoruo wa sebaka se itseng kapa lekala le itseng, e sa sebetseng ha kaalo ho bommasepala,
TSEBETSO YA SELEHAE jwalo ka Mawala a Ntshetsopele ya Sebaka, mawa a ntshetsopele ya temo, metjha ya ntshetsopele tsa bohahlaodi, jwalo jwalo. Mekutu ya ntlafatso mona e tshwanela ho hlophiswa ho latela tshebetso ya
Sebopeho sa Tataiso tsa lewa la selehae
Tataiso tsa lewa tsa tshebetso ya selehae di tshwanela ho tshehetsa:
a mekgwa ya tshebetso e itseng ya NTSHETSOPELE YA MORUO
WA SELEHAE le menyetla ya mosebetsi eo bommasepala bao bohle bat la tshwanela ho e rala moo leqeme la mosebetsi le kgaello ya tjhelete e kenang e leng Dintlha tsa Sehlooho e leng ntho e ka bang teng hohle b Mawa le ho moralo wa merero ya diprojekte makaleng a mang, e ka nna ya ba le tshusumetso ntshetsopeleng ya moruo wa selehae mohlala; mesebetsi e sebedisang ditshika e hlalosa ho aha le metjha ya ho fumana tshebetso.
Mawa a Tataiso a Mekgwa ya tshebetso ya selehae e tshwanela ho kenyeletsa:
) Makala a tobilweng a tla ntshetsa pele moruo (mohlala;
bohahlaodi, indastri tsa temo, indastri tsa bohlahisi.
) Metheo ya mantlha ya ntshetsopele (mohlala; ho tsepamisa maikutlo mekgweng ya mesebetsi e sebedisang ditshika, monyetla wa tshebetso wa mesebetsi e jwalo, botsitso.
Disebediswa tse kgolo tsa ntlafatso.
Boholo ba dihlopha tsa batho ba tobilweng mefuta ya dikgwebo le ba hopotsweng hore ebe bona ba tla una molemo mohlala, basadi, baithuti ba sa pasang hantle sekolong.
TSHEBETSO YA SELEHAE Dibaka tse tobilweng le moo di leng teng.
Bakeng sa tse hlokwang tshebetsong, ditlhophiso tsa mmasepala le ditlhoko tsa nako bala leqhepe le akaretsang la Moralo wa Mosebetsi la ?Tataiso ya Mawa a tshebetso ya selehae? (2/3)
MOHATO WA 2: MAWA A MEKGWA YA TSHEBETSO
Ho fetolwa ha bommasepala ho ka thusa tharollong ya mathata ntle le tlhokeho ya tjhelete e ngata
MORALO WA MOSEBETSI: 2/3e
MAWA A SELEHAE A TATAISO YA TSHEBETSO YA MMASEPALA
Sepheo: Ho netefatsa hore mawa a MKN a nkela hloohong le kgaello tsa mmasepala le mathata a amang kabo ya ditshebeletso, ho fapana le ho
HOBANENG? shebana le dipeheletso diprojekteng tsa kaho
Bonyane ba Ditlhoko tsa Tshebetso
Tokomane e kgutshwanyane (maqephe a 3-5) a kenyeletsang:
bothata bo amanang le boemo ba jwale le tsamaiso ya kabo ya ditshebeletso kahare ho mmasepala; le metjha ya tataiso ya ho fetolwa ha botsamaisi le ho kgethwa ha mefuta e meng ya kabo ya ditshebeletso e tla shebana le maemo a qoholehileng kahare ho mmasepala.
Ditokomane tsa Molao/Leano Pampiri e Tshweu ya Mmuso wa Selehae, Karolo F.
O TADIMA HOKAE?
TATAISO/METHEO E TSHWANETSENG
Bommasepala ba tshwanela ho ntshetsapele bokgoni ba kabo ya ditshebeletso bakeng sa ditshebeletso tse fumanehang ka bobebe, tse sa bitseng haholo, tse sekametseng ditlhokong tsa mantlha, le ditshebeletso tse kopanetsweng, tse tsitsitseng le tsa boleng tse itshetlehileng hodima boikarabelo ba mmasepala.
Sena se ka etswa ka ditsela tse pedi tse fapaneng:
A. Ho qalwa ha phetholo ya botsamaisi e shebaneng le:
tsamaiso e tsitlallelang boikemisetso e tsamaisanang le sephetho;
batsamaisi ba sebetsang ka bokgabane le hantle "boleng ba tjhelete"; le batsamaisi ba sekametseng ditshebeletso batho ba amohelang ditshebeletso, tse itshetlehile hodima mahlale a tsamaiso a jwalo ka:
ditumellano tse nyallanang le tshebetso tsela ya boikarabelo ba tshebetso ya ho fana ka matla a mangatanyana le mahlale a tsebetso ho batho bao eleng bona ba etsang mosebetsi o ka sehloohong; le tsela ya ho etsa diqeto ka ditherisano le bohle kahare ho tsamaiso ya mmasepala.
SEABO SA NAHA B. Kgetho ya mefuta e nepahetseng ya kabo ya ditshebeletso tlasa tekolo e tsamayang ka tsela e itseng ya boikgethelo bo tshwanang le ho etsa tshebeletso ya koporasi, kgwebo ya selekane sa setjhaba le setjhaba, dilelekane tsa setjhaba le batho ba moo, ho sebetsa ka mokgwa wa ho ntshetsa mosebetsi kantle, khiriso le dikhonseshene, ho etsa kgwebo ya poraefete.
Sebopeho sa Tataiso tsa lewa la selehae
Tataiso tsa lewa tsa mekgwa ya tshebetso ya mmasepala wa selehae di tshwanela ho hlakisa hore ke phethoho dife tsa katamelo le hore di lokela hore di etswe mahlakoreng a feng a kabo ya tshebeletso, ho sa lebalwe maemo a ikgethileng sebakeng sa mmasepala. Tataiso tsena di lokela ho lebisa ho:
Diphetoho tse ikgethang tsamaisong ya mmasepala kapa ho fetolwa ha tsamaiso ya merero ya diprojekte tsa mmasepala tse ka fetisetswang tsamaisong ya mmasepala kaofela kapa dikarolong tse hlwauweng tsa mokgwa wa tshebeletso (jwalo ka mokgwa wa tefello ya makgetho a mmasepala); le
Lehlakore la tlhophiso la mmasepala kapa la diprojekte tse ding.
Bakeng sa ditlhoko tsa tshebetso, ditlhophiso tsa mmsepala le ditlhoko tsa nako tadima leqephe le akaretsang la Moralo wa Mosebetsi le mabapi le ?Tataiso tsa Lewa la Selehae?(2/3)
MOHATO WA 2: MAWA A MOKGWA WA TSHEBETSO
MORALO: 2/4
TLHALOSO YA MERALO YA MEHLODI LE
MORALO WA MAWA A DITJHELETE
Sepheo:
Ho hlalosa mawa bakeng sa ntlha ka nngwe ka tsela e ka amohelehang ka ho nkela hloohong le mehlodi ya kantle le ya kahare ya ditjhelete, mmoho le basebeletsi le ya tlhaho e teng/e fumanehang bakeng s antlha ka nngwe ya sehlooho, le ka ho nkela hloohong dikgaello tse teng.
Ho eketsa mehlodi e teng ya ditjhelete a ho sebedisa tharollo tse ntle
HOBANENG? tse ka ikamahanyang le mathata a teng a tsa ditjhelete.
Bonyane ba ditlhoko:
Ho ka fumana melemo e mengata ya tswang ho ho mehlodi ya kahare ho mmasepala ka ho e laola ka tsela ya lewa le ya mokgwa o motjha.
W/r ya ho leba Sephethong
Ho leptjwe mehlodi ya ditjhelete, ya profeshenale/basebetsi/ya mmasepala bakeng sa sepheo ka seng.
Lewa la Ditjhelete la mmasepala le tla hlalosa ditsela le mekgwa ya ho eketsa kuno le matlo a tswang kantle a kakaretso le bakeng sa ntlha ya sehlooho ka nngwe. Lewa lena le tshwanela ho kenyeletsa:
mawa a ho eketsa kuno mawa a taolo ya theepa (mohlala; tlhophiso e ntjha ya theepa);
mawa a ho fumana ditjhelete tse qalang mosebetsi mohlala;
dikadimo tsa ditjhelete, dimpho metjha e tshebetsong ya phumantsho ya ditjhelete mohlala;
ENG? dilekane le
W/r ya Tshebetso - mokgwa o sebedisang tjhelete hantle mohlala, phokotso ya ditjeho, le ho isa mosebetsi bathong ba kantle.
Ha ho letho
Ditemoso tsa ho bopa Tshebetso
Ka morao ho hlaloswa ha boikemisetso, ho hlokeha diphuputso mabapi le mehlodi ya tjhelete, basebeletsi/mmasepala le ya tlhaho e ka fumanwang bakeng sa mesebetsi e amanang le boikemisetso bana bo tlasa tekolo ya tlhophollo ya mehlodi e entsweng ho
Mohato wa 1.
Diqeto tsa nakwana di tla etswa ke mmasepala mabapi le kabo ya mehlodi ya mmasepala e tla abelwa dintlha tsa sehlooho boikemisetso ka ho fapana.
Ho tshehetsa dipuisano tsa lewa tse fapaneng ka tsebo ha mmoho le diwekshopo tse mabapi le kgaello tse lebeletsweng tsa mehlodi.
Ditshisinyo bakeng sa lewa la tsa ditjhelete le tshwanela ho etswa le ho lekolwa ka ho kenyeletsa mehopolo le tsebo ya selehae ha mmoho le tsebo le boiphihlello ba ditsebi tsa kantle. Ka hoo, moralo ona wa mosebetsi o lokela ho etswa ka kgato tse pedi, boemong ba selehae, ka morao ho moo ebe boemong ba setereke.:
i Boemo ba selehae: Ho thehwa ha metjha e meng ya tsa ditjhelete ke Komiti ya Tsamaiso ya tsa Ditjhelete.
ii Boemong ba Setereke: Metjha e meng e hlwauweng boemong ba selehae, e tliswa sebokeng sa diwekshopo tsa ntshetsopele ya mawa boemong ba setereke bakeng sa ditjhelete tsa mmasepala, mme boikgethelo ba tlatsetso bo kenyeletswa ke batho ba kenetseng wekshopo pele ho tlhophollo.
iii Boemong ba selehae: Qeto mabapi le motswako wa lewa le tshwanelehileng.
JWANG? Katoloso ya kabo tse entsweng mohatong wa 2 ha ho ntse ho lekolwa ditjhelete tse lekanyeditsweng mehloding ya tlatsetso ya kuno.
Bioikarabelo /ditlhophiso tse sisinngwang tsa mokgatlo
Komiti ya Ditjhelete ya Mmasepala ka thuso ya Setsebi sa tsa
Ditjhelete (Motshwari wa matlotlo) e tshwanela ho rala mawa a mang a tsa ditjhelete a tla tshetlehwa Foramong ya Boemedi ya MKN ka tlasa boetapele ba "Setho sa Lekgotla se Ikarabelang Ditabeng tsa
Ditjhelete".
Ela hloko:
Ho hlaloswa ha meralo ya mehlodi le ho ralwa ha mawa a ditjhelete ke tshebetso tse pedi tse tshehetsanang. Metjha ya ditjhelete ke ke thuso bakeng sa kgaello e hlwauweng mehloding mme a tlisa katoloso ya moralo wa mehlodi!
Bathusiba tlameha ho botsa dipotso tse hlohlelletsang ho nahanisisa ka botebo le hophepetsa ditharollo tse seng di hlophisitswe.
Ditlhoko tsa nako
Nakwana
Moralo wa lewa la ditjhelete : dibeke tse 4 (o tsamayang mmoho le lewa la diwekshopo)
Ho lekolwa botjha ha moralo wa mohlodi: dibeke tse 2
MOHATO WA 2: MAWA A MOKGWA WA TSHEBETSO
Ho toba phephetso tse ntjha ho hloka monahano o nang le boiqapelo
MORALO WA MOSEBETSI: 2/5
MOTHEO WA MEKGWA E MENG YA TSHEBETSO
Sepheo:
Ho netefatsa hore bommasepala ba sebedisa tsela tse ntjha tsa ho rarolla mathata le diphephetso tse ntjha.
Sena se tshwanetse ka tsela e ikgethileng, haeba
HOBANENG? mekgwa ya katamelo tsa tlwaelehileng e bitsa haholo, e sa loka kapa e sa tsitsa.
Bonyane ba Ditlhoko
W/r ya Sephetho
Letoto le batsi la mekgwa e meng e ka latelwang bakeng sa ntlha e nngwe le e nngwe ya sehlooho.
ENG?
W/r ya Tshebetso
Qaleho ya tshebetso e nang le boiqapelo ya ho fuputsa mekgwa e meng ya tshebetso. Batho ba nang le bokgoni ba lokela ho kenyeletswa tshebetsong eo.
Ditemoso tsa ho bopa Tshebetso
Ho hlwauwa ha metja e meng ho tshwanela ho sekehela boiphihlelo ba selehae le kgopolo ya ona mmoho le tsebo le boiphihlelo ba ditsebi tse tswang kantle. Ka hoo, moralo ona wa mosebetsi o tshwanela ho etswa ka dikgato tse pedi, boemong ba selehae le ba setereke. Sena se tla tswala mehato e latelanang ka tsela ena:
Boemo ba selehae: Ho thehwa ha metjha e meng bakeng sa ntlha ya sehlooho ka nngwe ya selehae kahare ho Foramo ya Boemedi ya MKN mmoho le ho kenyeletswa ha batho ba amehang le batho ba selehae ba nang le mehlodi.
Boemo ba Setereke: Mekgwa e meng e hlwauweng boemong ba selehae e tliswa sebokeng sa ntshetsople e ya mawa boemong ba setereke bakeng sa ntlha ya sehlooho, mme mekgwa ya tlatsetso e ka kenyeletswa ke ba teng sebokeng seo sa diwekshopo.
Mekgwa e meng ka ho fapana eo bommasepala ba selehae ba fanang ka yona le mekgwa e meng ya tlatsetso e ileng ya kenyeletswa boemong ba setereke e hlabollwa pele e hlophollwa.
Maemong ao ka bobedi ho thehwa ha mekgwa e meng e ka latelwang ho hloka seboka sa diwekshopo kapa nako ya sehlopha sa tshebetso ho sebetsana le ntlha e nngwe le e nngwe e hlwauweng e le hore ho tle ho:
a Fanwe ka lesedi la Ditsebi mabapi le ditsela le mekgwa e meng e ka latelwang.
b Kgothaletsa tshebetso ya hore ho hlahiswe maikutlo a mangata a fapaneng ka ho buisana ka mekgwa e meng.
c Hlakisa le ho qoholla mekgwa e meng e sisintsweng ka tsela e mong le e itseng, eleng ntho e tla fa motho e mong le e mong kutlwisiso e hlakileng ya se lohothwang.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
Bommasepala ba Selehae: Ditherisano moo tla thehwa mekgwa e meng di tshwanela ho tshwarwelwa Foramong ya
a o tle o ye wekshopong ya lewa ya boemo ba setereke o itokisitseng hantle.
b o fehle dipuisano tsa setjhaba tsa boemo ba selehae mabapi le mekgwa emeng e fapananeg.
MANG? Boemong ba Setereke: Motho ya nang le boitsebelo ba mehlodi le setsebi ditabeng tsena (ho kenyeletswa boemo ba naha le ba provense, Mekgatlo eo eseng ya Mmuso, makgatlo ya dipatlisiso) ba tla mengwa Sebokeng sa Ntshetsopele ya Leano.
Ela hloko:
Bathusi ba tsamaiso ba tlameha ho botsa dipotso tse hlohlelletsang ka botebo le ho phepetsa ditharollo tse seng di hlophisitswe.
Haeba ho na le maemo a lae NMSitsweng a tswang mafapheng a naha kapa a provense a sa nepahalang kapa a sa kgonahaleng, diboka tsa diwekshopo tsa boemo ba ditereke di tlameha ho sebediswa ho thakgola dipuisano mabapi le ho lokiswa kapa ho amohelwa ha maemo a jwalo
Tlhoko ya nako nakwana
Moralo wa nako wa dipuisano maemong a fapaneng ke: kgwedi e 1.
MOHATO WA 2: MAWA A MOKGWA WA TSHEBETSO
MORALO WA MOSEBETSI : 2/6
MOTHEO WA MAEMO A DIPUISANO TSA SETJHABA
KA MEKGWA E MENG YA TSHEBETSO
Sepheo:
mabaka?
Bonyane ba Ditlhoko:
Tshebetso e entsweng mabapi le w/r ke eng?
Tshebetso mabapi le w/r
Temoso ha ho hlophisetswa tshebetso
Boikarabelo/Ditlhophiso tse Sisintsweng tsa Mmasepala
KE MANG?
Nako e behilweng ya kgwedi e le nngwe 1 ka nako e tshwanang le ya diboka tsa Diwekshopo tsa Setereke
Ho phehisetsa ditharollo tse tsitsitseng, tse tla tswela batho molemo le bakeng sa tharollo e amohelehang ya dikgohlano.
Ditho tsa Foramo ya Boemedi ya MKN, tsa setjhaba tse ngongorehileng kapa mekga ya ba nang le seabo le boqolotsi ba ditaba ba selehae ba tsebiswe ka ntlha tse tla tshohlwa, le metjha ya ho fihLela diqeto (ho kenyeletswa le nako e behilweng)
Boikarabelo ba Mmasepala ke ho theha maemo bakeng sa dipuisano, e seng ha kaalo ho kgothaletsa, ho hlophisa kapa hona ho tsamaisa dipuisano
Kopano ya Foramo ya Kemdi ya MKN, oo ho ona metjha e meng e thehwang, o tshwanela ho sebedisetswa tumellano ya ditho ka metjha ya tshebetso le boikarabelo ba bona dipuisanong tsa setjhaba. metjha ena le boikarabelo bona bo ka nna ba fapana ho latela dintlha.
Metjha e meng ya ho hlohlelletsa dipuisano ke hosebedisa baqolotsi ba ditaba ba selehae, kapa diboka tsa setjhaba.
Ditshisinyo, Mekgatlo eo eseng ya Mmuso ngoreho le dikgohlano tse hlahelletseng dipuisanong tsa setjhaba di tshwanela ho nkelwa hloohong tlhophollong ya metjha e meng le tshebetsong tsa ho etsa diqeto tsa Foramo ya Boemedi ya MKN le diboka tsa diwekshopo tsa setereke.
Ditho tsa Foramo ya Boemedi ya MKN ke tsona tse nang le matla a ho kgothaletsa dipuisano pakeng tsa dihlopha kapa setjhaba seo ba se emetseng.
Bahlanka ba tsa basebeletsi ba tshwanela ho ba le seabo mme ba be le boikarabelo dipuisanong tsa setjhaba.
Ela hloko:
Molemo le sebopeho sa dipuisano tsa setjhaba hodima mawa se ka fapana ho latela bokgoni ba batho le ka moo ba amehang ka teng mabapi le dintlha tse tshohlwang. Ha se batho bohle ba nang le bokgoni mme ba na le tjheseho ya ho phehisa dipuisanong mabapi le ntlha e itseng. Hangata, seabo se seholo dipuisanong ke sa ba nang le seabo ba mmalwa ba mekga e itseng, ha boholo ba setjhaba bo ka thabela ho ipalla ka dipuisano tseo masedinyaneng le/thelevisheneng/radiyong.
MOHATO WA 2: MAWA A MEKGWA YA TSHEBETSO
Moo batho le dibaka ba kopanang teng
MORALO WA MOSEBETSI WA: 2/7
TSAMAISO YA MOSEBETSI WA
SEPHEO:
Mabaka?
Ho netefatsa hore mekgwa ya tshebetso e radilwe katshebetso e tsamaisitsweng hantle, mmoho le ba nang le seabo le ditsebi tsohle.
Bonyane ba Ditlhoko:
ENG?
Tshebetso mabapi le w/r
Lesedi mabapi le sekgahla (molemo/kotsi) ya metjha e meng e hlwauweng.
Seabo sa baemedi ya tswang ho boemong ba selehae, mafapheng a naha/provense le ditsebi
Bommasepala ba selehae batshwanela ho tsebisa Ditereke ka dintlha tsa bona tsa sehlooho pele ho phethelwa ka mohato wa 1
Ho itshetlehile hodima dintlha tsa sehlooho tse hlwauweng ke mmasepala wa selehae kapa wa setereke, Ditereke di tlameha ho nka qeto hore ke dintlha dife tse ka kopanngwang bakeng sa
Seboka se seng. Dintlha tsa sehlooho tse amang mmasepala a le mong di tshwanela ho nkelwa hloohong ke diwekshopo tsa boemo ba selehae.
Temoso ha ho ralwa tshebetso e etswang
Bala Moralo wa Mosebetsi wa 2/10
Boikarabelo/Ditlhophiso tse sisintsweng tsa mmasepala
Mang?
Makgotla a Ditereke ka thuso ya Ditsi tsa PIMS a tshwanela ho hlophisa tshebetso
Memo ya ditsebi le ba tshehetsang dintlha tse nyalanang mohlala; tikoloho, ho ralwa ha dibaka bong, HIV/AIDS) ke ntlha ya bohlokwa jwalo ka memo ya makala a mang (mohlala; ditsebi tsa ho nosetsa ya tswang ho lefapheng la Temo bakeng sa seboka se mabapi le phepelo ya metsi
Sebokeng ka seng, tshebetso tse latelang tsa moralo di tshwanela ho etswa:
ho thehwa ha metjha e meng le ho e hlabolla ha ho nkelwa hloohong metjha e meng e hlwauweng pejana maemong a selehae (bala 2/5).
Ho lekolwa ha metjha ena ha ho nkelwa hloohong mekgwa ya tshebetso ya tataiso bala 2/3
le tse amanang le yona (bala 2/8)
Nka qeto ka leano haeba ho na le Kopano ya Lekgotla kapa dintlha tse nyalanang (bala 2/9)
Ditlhoko tsa Nako nakwana
Ho itshetlehile hodima boima ba dintlha le boholo ba mmasepala ya amehang seboka sa diwekshopo se ka nna sa nka matsatsi a mahlano 1-5.
Diboka tsa diwekshopo tsohle tsa boemo ba Setereke di tshwanela ho etswa nakong ya kgwedi e le nngwe 1.
Ela hloko:
Diboka tsa Diwekshopo tsa boemo ba Setereke di ka etsa mesebetsi e mengata.
Tshebedisano pakeng tsa bommasepala ba selehae
Seabo sa boemedi ya provense/naha le setsebi
Bokgoni ba Botsamsisi (ka dinako tse ding) ba ho etsa diqeto tse boima le tshebetso ya ho rarolla dikgohlano
MOHATO WA 2: MAWA A MEKGWA YA TSHEBETSO
MORALO WA MOSEBETSI WA: 2/8
TLHOPHOLLO YA MEKGWA YA E MENG
SEPHEO:
Mabaka?
Ho netefatsa hore mekgwa ya tshebetso e radilwe katshebetso e tsamaisitsweng hantle, mmoho le ba nang le seabo le ditsebi tsohle.
Bonyane ba Ditlhoko:
ENG?
Tshebetso mabapi le w/r
Lesedi mabapi le sekgahla (molemo/kotsi) ya metjha e meng e hlwauweng.ha ho shejwa metjha ka ho fapana.
Seabo sa boemedi ba bangata ba baamehi ba tswang maemong a fapaneng le mahlakoreng a bophelo a fapaneng (ba emetseng dihlopha tsa ekhonomi, tikoloho, setjhaba, bong, sebaka le mmasepala ekasitana le le mekgatlo e hopoletsweng hore e une molemo) e le ho netefatsa hore dintlha tsohle tsa bohlokwa di a nkelwa hloohong tlhophollong.
Temoso ha ho hlophisetswa tshebetso
Metjha e meng e hlwauweng bakeng sa ntlha ya sehlooho ka nngwe e tlameha ho ngolwa fatshe.ka ho etsa jwalo, o tlameha ho netefatsa hore kgetho ka nngwe e ngotswe ka tsela e nepahetseng hore ho etswe papiso le tlhophollo
Tsela ya tlhophollo ya papiso e lokela hore ho dumellanwe ka yona.
Qetellong, metjha e tshwanela ho lekolwa ho latela e meng ho sa lebalwe sephetho sa lesedi le abilweng ke ditsebi le boiphihlelo bo fumanweng ya tswang ho dipuisanong tsa setjhaba.
Boikarabelo/Ditlhophiso tse sisintsweng tsa mmasepala
Mang?
Boemo ba selehae: Dipuisano tsa setjhaba mabapi le metjha e meng di tshwanela ho kgothaletswa ka
Foramo ya Boemedi ya MKN. Mabapi le tse hohelang tjheseho ya setjhaba, boqolotsi bo bitswe, mme diboka tsa setjhaba moo ditsebi di tla ba teng di hlophiswe. Borametjhini le ditsebi di tle di kopjwe ho fana ka lesedi le hlokehang hodima ditjeho le melemo e lebeletsweng
Boemo ba Setereke: Bakeng sa dintlha tsohle tsa KOPANO YA LEKGOTLA le dintlha tsohle tse sebetsang ka yona tsela ena ho bommasepala ba selehae, tlhophollo e phethelang e tla etswa e le karolo ya seboka sa diwekshopo tsa setereke sohle hore ho tiisetswe seabo sa ditsebi tsa naha/provense le diprofeshenale tse ding.
Ditlhoko tsa Nako nakwana
Ho tshwanetse hore ho fanwe ka moralo wa nako ya kgwedi e le nngwe bakeng sa ho tshohla le ho hlopholla mekgwa e meng ya tshebetso.
Ela hloko:
Tlhophollo ya metjha e meng e ka latelwang e ka etswa ka ditsela tse pedi: ka dipuisano tse buletsweng setjhaba sohle mabapi le melemo le kotsi ya yona, mme ka papiso e itshetlehileng hodima dintlha. Bakeng sa dintlha tse ding, dipuisano tsa setjhaba di tle di hlophisetswe maemo a di loketseng. Pheletsong, sephetho se tswang tshebetsong tsena tse fapaneng se tshwanela ho kopanngwa ka ho kenya sephetho sa tshebetso tsa dipuisano tse bulehileng motjheng wa tlhophollo e hlahlamanang le e thehilweng sekepeleng se itseng..
MOHATO WA 2:MAWA A MEKGWA YA TSHEBETSO
Moralo wa lewa o hlalosa tsela ya ho etsa kgetho e nepahetseng
MORALO WA TSHEBETSO: 2/9
HO NKA QETO KA MEKGWA YA TSHEBETSO
E MENG/HO RALA MOKGWA WA TSHEBETSO
SEPHEO:
Mabaka?
Ho fana ka tataiso e totobetseng bakeng sa tlhophiso ya projekte le ho kenngwa tshebetsong ha yona.
Bonyane ba Ditlhoko:
Tshebetso e etswang mabapi le w/r
ENG?
Tshebetso mabapi le w/r
Mekgwa ya tshebetso ya ntshetsopele ya Mmasepala bakeng sa Ntlha ya Sehlooho ka nngwe, tse tsamaisanang le meralo ya makala ya naha le ditlhoko tsa meralo. Mekgwa ya tshebetso ena, e tshwanela ho supa tsela tseo boikemisetso ba tla fihlellwa ka mehlodi e teng.
Lenane la diprojekte tse hlwauweng
Jwalo ka tlhophollo ya metjha e meng, qeto ya mokgwa wa tshebetso e tshwanela ho etswa ke sehlopha sa baemedi ba ba nang le seabo tshekatshekong ya mahlakore ohle.
Temoso ha ho hlophisetswa tshebetso
Tshebetso tsa ho nka diqeto: Diqeto tsamawa di tshwanela ho tshetlehwa hodima tsela le tshebetso ya tlhophollo, ho fapana le voutu yabongata. Dipuisano tse jwalo le tshebetso ya ditherisano e ka thusa ho kgodisa batho ho fumana kutlwisisano le mamellano. Ka hoo, ho fanwe ka nako e a netseng bakeng sa dipuisano tse itshetlehileng hodima tsela e latelwang le lesedi, pele ba nang le seabo sebokeng sadiwekshopo ba nka qeto ka mokgwa wa tshebetso. Ho na le lenane la disebediswa bakeng sa mosebetsi wa ho hlophisa diqeto ka tsela e itseng. (bala Vol. iv)
Diqeto tsa lmokgwa wa tshebetso tse amanang le Dintlha tsa Sehlooho tsa KOPANO YA LEKGOTLA le bakeng sa dintlha tse nyalanang di tshwanela ho etswa qetellong ya seboka sa diwekshopo tsa mokgwa wa tshebetso wa ntshetsopele ya setereke.
Diqeto tsa mekgwa ya tshebetso tse amanang le Dintlha tsa Sehlooho di tshwanela ho etswa boemong ba mmasepala wa selehae ke Foramo ya Boemedi ya MKN. Di ka nna tsa tshehetswa ke tlhophollo ya metjha e meng ya setereke mabapi le sephetho sa tlhophollo ena se ka sebetsang maemong a selehae.
Temoso ya moralo wa tshebetso e etswang
Ho ngolwa ha mokgwa wa tshebetso wa ntshetsopele: ntlhakemo mabapi le mokgwa wa tshebetso o tshwanela ho kenyeletsa:
a boikemisetso boo mokgwa wa tshebetso o batlang ho phehisa ho ona.
b tsela le mekgwa eo ka yona boikemisetso bohle bo tla fihlellwa ka mora ho lekola dintlha tse bakang mathata;
c tlhaloso e totobetseng ya mekgwa ya thuso ya sehlooho; le d lenane la diprojekte.
Mawa a tshebetso a lokela hore a tsejwe ka ho fuwa dihlooho.
Boikarabelo/Ditlhophiso tse sisintsweng tsa mmasepala
Mang?
Boemo ba selehae: Foramo ya Boemedi ya MKN
Ditlhoko tsa Nako nakwana
Ha ho nako e behilweng
Qeto hodima mekgwa ya tshebetso e tshwanela ho tsepama hodima nako tse behilweng ho ka qoba tshebetso tsa nako e telele tsa dipuisano
Ela hloko:
Ke taba ya bohlokwa ho fapanya diqeto tsa mekgwa ya tshebetso tse sebetsang ka yona tsela eo ho bommasepala ba bangata le tse hlokang dipuisano le makala a provense le a naha (mohlala maemo a ditshebeletso), le diqeto tsa mekgwa ya tshebetso tse hlokang dikarabo tse tsamaisanang le tsa selehae jwalo mekgwa ya tshebetso ya moruo e amanang le mehlodi e otlolohileng ya sebaka. Se boletsweng ka hodimo se tshwanela ho etswa boemong ba setereke, ho fapana le boemong ba selehae.
MOHATO WA 2: MEKGWA YA TSHEBETSO
Tshebediso ya tsebo ho e na le mekgwa e lokelang ho latelwa
MORALO WA MOSEBETSI WA: 2/10
E TSWALA DIQETO TSA SELEHAE
Sepheo:
Mabaka?
Diprojekte tsa MKN di atolosetswa maemong le ditlhokong tsa selehae.
Bonyane ba Ditlhoko:
ENG?
Tshebetso mabapi le w/r
Mekgwa ya tshebetso ya ntshetsopele Lesedi mabapi le sekgahla (molemo/kotsi) ya metjha e meng e hlwauweng.ha ho shejwa metjha ka ho fapana.
Diqeto tse batsi di etswe/di tjhaelwe monwana ke Foramo ya Boemedi ya MKN.
Temoso ha ho hlophisetswa tshebetso
Ho na le mekga e meraro ya ho fetola sephetho se tswang sebokeng sa diwekshopo tsa setereke tsa lewa o se etse mawa a tshebetso ya selehae ka ho otloloha a tshehetswang ke lesedi la selehae le ke dipuisano tsa setjhaba sa selehae:
A. Diqeto tsa boemo ba setereke ka dintlha tse amohetsweng tsa selehae dintlha tse nyalanang jwalo ka metsi le dipalangwang
B. Diqeto tsa tsa boemo ba selehae tse kahare ho moralo wa mokgwa wa tshebetso wa setereke dintlha tsa ntshetsopele ya moruo.
C. Diqeto tse mabapi leselehae tse tshwanang boholong ba bommasepala mme tse itshetlehileng hodima tlhophollo ya metjha e meng ya setereke sohle (Maemo a Ditshebeletso)
Boemong ka bong sephetho sa seboka sa mokgwa wa tshebetso wa setereke se tla tlameha hore se tshohlwe boemong ba selehae mme ka morao ho moo se amohelwe se nkwe e le moralo wa tshebetso ya ho rala mokgwa wa tshebetso wa selehae kapa se sebediswe bakeng sa tshebetso ya ho rala mokgwa wa tshebetso wa selehae.
Boikarabelo/Ditlhophiso tse sisntsweng tsa mmasepala
Mang?
Diboka tsa Foramo ya Boemedi ya MKN
Ditlhoko tsa Nako nakwana ho isa ho matsatsi a mabedi bakeng sa ntlha ya sehlooho ka nngwe
Nako e behilweng: dibeke tse pedi
Ela hloko:
Ho ka qoba tshebetso tse telele tse ka iphetang kapa tse fapaneng tsaho etswa ha diqeto maemong a fapaneng, ditereke di tshwanela ho etsa qeto mmoho le bommasepala ba selehae, hore ke dintlha dife tseo mang a tshwa nelwang nka qeto ka tsona.
MOHATO WA 2: MAWA A MEKGWA YA TSHEBETSO
MEHLALA YA MAWA LE MEKGWA YA TSHEBETSO
Mekgwa ya tshebetso ke sesebediswa sa ho o tlosa moo o leng teng le ho o isa moo o batlang ho leba teng. Tlhaloso tsa lewa la tshebetso ke motjha o mong empa o tletseng sepheo, wa tshebetso, le hore tshebetso e etswa jwang. Mekgwa ya tshebetso ke metjha ya ho nkela hloohong le dintlha tsa sehlooho tsa ntshetsopele le ho fihlella bokamoso boo o bo batlang kaho lokisa boikemisetso ba hao a ntshetsopele.
Tlhaloso tsa lewa la tshebetso di tlameha ho hlalosa hore o batla ho fihlella boikemisetso ba ntshetsopele ka ho etsa X, le/kapa Y le/kapa Z. Hopola, hore ho ka nna haeba le tsela tse ngata tsa ho fihlella sephetho se labalabelwang. Sena se bolela hore boikemisetso ba mokgwa wa tshebetso ka bonngwe a ka nna a e ba le mokgwa wa tshebetso o mong.
Tlhaloso tsa lewa la mekgwa ya tshebetso di kwala sekgeo pakeng tsa nako ya jwale le bokamoso. Ho ka rala mokgwa wa tshebetso o nepahetseng, le hloka ho nkela hloohong le sebopeho sa sekgeo seo
Hangata, ho na le ditsela tse ngata tsa ho kwala sekgeo. Sebetsana le dintlha tsa ntshetsopele le boikemisetso ba tsona ka ho fapana. Ho bolela hore ho ka nna haeba le dipuisano tse ding hore ho kgethwae pakeng tsa mekgwa ya tshebetso e meng kapa ho kgetha motswako o nepahetseng wa mekgwa ya tshebetso.
Nnete ya ditaba e tlameha ho susumetsa tshekatsheko ya hore mekgwa ya tshebetso ena e tla tswella kapa e tla fihlellwa. Hlopha mekgwa ya tshebetso ya hao ho latela mathata a ditjhelete kapa ao mmasepala a tobaneng le ona le ho netefatsa hore mekgwa ya tshebetso e supa dintlha tse nyalanang tsantshetsopele tse jwalo ka tlhophisobotjha ya sebaka, tekanyo ya bong, phediso ya bofuma, ntshetsopele ya moruo wa selehae le ho tsitsiswa ha tsa tikoloho.
Ke taba ya bohlokwa hore ditlhaloso tsa lewa tsa mekgwa ya tshebetso di hlophiswe ka tsela e kopanetsweng. Mekgwa ya tshebetso e kopanetsweng le e tsitsitseng e ka leka ho nkela hloohong le boikemisetso ba ntshetsopele ka ho akaretsa mahlakore ohle. Ke taba ya bohlokwa ho hlopha mekgwa ya tshebetso e tla nkela hloohong le sesosa sa ntshetsopele sebakeng sa hao.
Qoba ho theha dihlopha tsa tshebetsotsa makala tsaho theha mapetjo a mekgwa ya tshebetso. Ho fapana le seo, sebedisa dihlopha tsa ditsebi tsa mesebetsi e fapaneng ho hlophisetsa mekgwa ya tshebetso e kopanetsweng ho sebetsana le ntshetsopele le ho sebedisa dintlha tse nyalanang ho netefatsa hore mokgwa wa tshebetso wa hao o nepahetse mme o tsitsitse
Hang ha mekgwa e meng ya lewa la tshebetso ese e hlophisitswe, e tlameha ho lekolwa ho latela tshusumetso ya teng ya lewa, ho tswella, botsitso, boikamahanyo ba yona le leano, le letoto la dikepele tse ding tse ntshetseditsweng pele tsa selehae le tse amohetsweng ka morero wa ho fihlela sehlopha sa mawa a amohelehang a tshebetso.
Tsela e nngwe hape ya ho netefatsa hore ho na le nyehelo e makalakala a mangata moralong wa lewa ke ho nehele ditho tsa moifo wa tshebetso letoto la dintho tse tla thusa ho kgwephela maikutlo hore a tsholohe ha bobebe a tswa mahlakoreng a fapaneng. Kopa bohle ba kenetseng moifo wa tshebetso ho hlahisa ditharollo tse tswang mahlakoreng ka ho fapana jwalo ka:
Ditharollo tsa mmasepala
Ditharollo tsa ditjhelete
Ditharollo tsa moruo
Ditharollo tsa sebaka
Ditharollo tsa Meaho
Ditharollo tsa Theknoloji
Moo ho kgonehang, sebedisa motswako wa metjha ena ho tswellisa ho fihlellwa ha mekgwa ya tshebetso ya ntshetsopele e kopanetsweng e l eka nnete.
Naa sekgeo se senyane (jwalo ka molatswana) kapa se seholo (jwalo ka Selomo/Kgohlo)? Ke eng se ka kwalang sekgeo seo? Lori e kgolo kapa taaso? O hloka eng ho kwala sekgeo seo? Borokgo ba kgwele kapa mmila wa makoloi a mane?
Sethatong ditlhaloso tsa lewa la mekgwa e meng ya tshebetso di tla ntshetswapele ka seabo se felletseng sa baamehi le ba nang le seabo sebakeng seo. Ho etsa monyetla wa hore o kgone ho kgetha mekgwa ya leano la tshebetso e phethahetseng, bahlanka ba thuswang ke ditsebi tsa profeshenale ba tshwanela ho lekola mekgwa ya tshebetso e sisintsweng.
Ha o na le lehlohonolo haholo hore o be le bokgoni le mehlodi sebakeng sa hao, theha letoto la meifo ya tshebetso e makalakala a mangata ho tsepamisa maikutlo dintlheng tsa bohlokwa tsa ntshetsopele. Netefatsa hore moifo o mong le o mng wa tshebetso o kenyeletsa ditsebi tse tswang mahlakoreng a fapafapaneng.
Haeba o sa kgone ho fumana ditsebi tsa profeshenale, hlophisa moifo wa tshebetso ka mokgwa o tla etsa hore moifo ona o kgone ho emela motswako o motle wa ditabatabelo tsa makalala ohle.
MOHATO WA 2: MAWA A MEKGWA YA TSHEBETSO
MOHLALA WA - A
MOHLALA WA TEFELLO YA DITSHEBELETSO
Motse o itswelang ka hloohong feela wa lebitso le iqapetsweng la Free Town o na le phesente e hodimo ya malapa a sa lefelleng ditshebeletso (62,5%). Palo ya malapa a sa kgoneng ho lefella ditshebeletso, e etsa 35% ya tjhelete e kenang le lebeletsweng ho tsws aho ditefiso tsa ditshebeletso.
Motse ona o hlwaile tefello ya ditshebeletso e le ntlha ya sehlooho mme o nkile qeto ya ho eketsa kuno ya Lekgotla ka sepheo sa ho eketsa dipeheletso tse kgolo ho latela diprojekte tse ka sehloohong.
Ho latela tse ding tsa dintho tse etsahalang sebakeng sena, ba kenetseng dipuisano ba ile ba qeta ka hore mokgwa wa lewa la tshebetso wa ho eketsa ditefello tsa ditshebeletso o tlameha o kenyeletse dintlha tsa:
Ho thehwa ha mesebetsi hore malapa ao ha jwale a sa kgoneng ho lefella ditshebeletso a fuma ne tjhelete e kenang le tla etsa hore a di lefelle;
Lesedi la temoso le tlisang hore ho buisanwe le ho leka ho kgothaletsa baahi ba kgonang,empa ba se ba thahasello ya ho lefa, hore ba etse nyehelo.
Tsela e ntlafaditsweng ya ho fana ka mangolo a mekitlane le ho bokellwa ha mekitlane, e le ho netefatsa hore Lekgotla le theha maemo a dumellang tefello ya ditshebeletso haholo dibakeng tse haellwang ke moo ho lefellwang ditshebeletso teng; le
Maemo a ntlafetseng a kabo ya ditshebeletso ho kgothaletsa bao ba sa lefeng, ka lebaka la ho se kgotsofalle boemo ba ditshebeletso, hore ba lefe.
Mekgwa ya tshebetso e latelang yahoo ntlafatsa ditefello tsa ditshebeletso e ile ya hlophiswa kopanong ya Foramo ya Boemedi ya MKN
Lewa la tshebetso la A
Kgato ya Molao?
Kgaola phepelo ya metsi le motlakase malapeng ohle a sa lefeng mme o latele mehato e tshwanetseng ya molao.
Lewa la Tshebetso la B
Mokgwa o ntlafaditsweng wa pokello?
Ntlafatsa metjha yohle ya mmasepala ya tshehetso e tla etsa hore ho lefa ho be bobebe, jwalo ka ho ntlafatswa ha tsela ya tefiso, kabo ya dibaka tsa ho lefella tse haufi, tlhophollo e ntjha ya sekepele bakeng sa batho ka ho fapana, le ho bebofatsa diresiti/diakhaonte ka matshwao le ditshwantsho bakeng sa ho utlwisiseha.
Lewa la Tshebetso la C
Motheo wa mesebetsi ka ho sebedisa dikontraka?
Theha menyetla ya mesebetsi bakeng sa batho ba sa sebetseng ba setjhaba ka ho ba rupella le ho hira ba itseng e le boradikonteraka ba tla koleka ditefello tsa ditshebeletso monyako le monyako mme ba bokelletse lesedi ka batho ba sa kgoneng futsanehileng haholo ho ka lefa ditshebeletso le ho potlakisa phumantsho ya letlole la bona ya tswang ho Mmusong wa Naha.
Lewa la Tshebetso la D
Ditshebeletso tsa baahi tse ntlafetseng?
Ntlafatsa maemo a kabo ya ditshebeletso moo ditefello tsa ditshebeletso di sa lefuweng ka lebaka la ditshitiso tse etsahalang kgafetsa tsa phepelo ya metsi tse bakwang ke kgaello ya metsi, ka ho boela o haha sebaka se seng sa pokello ya metsi.
Lewa la Tshebetso la E
Letsholo la Temoso?
Thakgola letsholo la temoso la ho ruta batho ka ditjeho tsa ditshebeletso le ho etsa hore di be teng le ka tlhokeho ya hore basebedisi ba di lefelle hore di nne di tswelle ka tshebetso le ka tlhokomelo ya ditshebeletso kahare ho tikoloho ya mmasepala
Motswako wa mawa a Tshebetso A le B
Kgaola phepelo ya metsi le motlakase malapeng a nang le molato wa R5 000 le ho feta bakeng sa nako ya dikgwedi tse 6 (tsheletseng) tse latelanang. Rupella le ho fana ka mosebetsi bathong ba tswang hona baahing ba moo hore ba tlo kena mosebetsing wa ho hlokomela dintlha tse ding tse pedi tsa moo ho lefuwang teng holong ya baahi ba moo le tliniking e sebetsang motsheare motseng wa Sihluphekile. Kadima tjhelete Bankeng ya Ntshetsopele ya Afrika Borwa ho kenya dimithara tsa metsi tse lefellwang pele sebakeng sa baipehi ba Liberationville.
MOHATO WA 2: MAWA A MEKGWA YA TSHEBETSO
MOHLALA B
MOHLALA WA PHEPELO YA METSI
Phepelo ya metsi a hlwekileng a sebediswang ka matlung e bile lona lebaka la sehlooho baahing ba lekeishenehola Free Town. Le ha kwana kgaello ya dibaka tsa phepelo ya metsi e bile lona lebaka le qosang bothata bona, tlhophollo e tebileng e supa ka kakaretso ho haella ha phepelo ya metsi sebakeng sena (e leng se amang boholo ba bommasepala ba selehae kahare ho setereke sena) 60% ya metsi e sebedisetswa ho nosetsa mapolasing, ha Lefapha la Temo le ikemiseditse ho atolosa sebaka sa temo ka 20%. Dibakeng tse abetsweng metsi a ka matlong, tshebediso e kgolo ya metsi le lebaka la ho dutla (30%) e bile dintlha tse qositseng kgaello ka kakaretso.
Mmasepala o dumetse boikemisetso bo latelang:
Boholo ba bommasepala ba bang ba selehae seterekeng sena ba dumellane ka boikemisetso bo tshwanang mabapi le phepelo ya metsi.
Hobane ho fumane ha metsi a hlwekileng motjha o tjhele bakeng sa baahi bohle ke ntho e ka fihlellwang feela ka ho nkella hloohong taba ya mokgwa wa haedroliki ka ho phethahala (tsela ya phepelo ya metsi) seterekeng sena le ka ho tlatsa diforomo tsa tshebediso ya metsi, ho tla hlokeha hore ho hlophiswe seboka sa setereke kaofela sa ?Wekshopo ya Lewa la Metsi? le ho mema baamehi kaofela ba nang le kabelo kgaellong ya mehlodi ya metsi (mohlala; Lefapha la Temo, Mekgatlo e ikarabellang Ntshetsopeleng ya diindastri) ha mmoho le ditsebi tsa ditaba tsa metsi tse kang haedrologisti le dienjinere tsa Metsi. Ho dumellanwe ka hore mawa a tshebetso a lokela ho nkella hloohong dintlha tse latelang:
Menyetla ya phepelo ya metsi e sa qoseng tjhelete e ngata ho baahi ba metse e nang le tlhoko.
Ho fokotswa tshebediso e hodimo ya metsi.
Ho lokiswa ha ho dutla ha dipeipi tsa metsi.
Ho sebetsana le ditlhoko tsa metsi le nosetso.
Ntlafatso ya mekgwa ya paballo ya metsi
Kgetho tsa lewa tse latelang di ile tsa tshohlwa:
Lewa la tshebetso la A
Ho be le dipompo tsa metsi tsa baahi ba lekeisheneng?
Ho fanwe ka pompo ya metsi e nang le mithara ho malapa a 10 ka dilithara tse itseng lelapa ka leng mahala. Tlhokomelo ya tsona e tla jarwa ke Komiti ya Basebedisi
Lewa la tshebetso la B
Pompo e le nngwe lelapeng ka leng?
Fana ka pompo ya metsi lelapa ka leng mme ho lefellwe metsi (tefello ya tshebediso ya metsi)
Lewa la tshebetso la C
Kgaotsa tshebediso ya metsi a mangata haholo?
Theha mokgwa wa tefiso ya ditefello tsa a metsi ya sebedisitsweng bakeng sa basebedisi kaofela ba poraefete ho fokotsa tshebediso e fetang tekano.
Lewa la tshebetso la D
Projekte ya ho ntlafatsa diphaephe?
Lokisa diphaephe tsohle tse dutlang ka nako ya dilemo tse pedi.
Lewa la E
Nosetso e thehilweng paballong ya metsi?
Kabo ya metsi a nosetso e tla fokotswa ho fihlela ho 50% pele ho fela 2005. Katoloso ya dibaka tse lenngweng e tla itshetleha hodima paballo ya metsi e ntlafetseng le mekgwa ya tshebediso ya metsi.
Ba kenetseng seboka sa diwekshopo tsa ditereke ba dumellane ka ho kopanngwa ha mawa a tshebetso a A, C, D le E. Mehlodi ya metsi e bolokilweng ka C, D le E e anetse bakeng sa 90% ya bao ba hlokang phepelo ya metsi a hlwekileng hona jwale.
Lewa la tshebetso la B le ile la qhelelwa ka thoko, hobane le ne le sebeletsa feela 30% ya batho ba hlokang bao maikutlo a tsepamisitsweng ho bona. Ho lebeletswe hore ho tla sebediswa Lewa la tshebetso la B ka morao ho 2005.
MOHATO WA 2: MAWA A TSHEBETSO
MOHLALA C
MOHLALA WA NTSHETSOPELE YA MORUO WA SELEHAE
Hore ho tle ho rarollwe ntlha ya sehlooho e ileng ya hlwauwa ya leqeme la mosebetsi, mmasepala wa Free Town o ikemiseditse ho rala lenaneo la ntshetsopele ya moruo wa selehae. Boikemisetso ba baleha tjena: ?mesebetsi e theilweng e metjha e 10 000 le menyetla ya tjhelete e kenang bakeng sa malapa a itshebetsang a 10 000 e eketsehile pele ho mafelo a 2005?.
Mmasepala o ba le seabo dipuisanong tsa mefuta e mmedi ya mawa a tshebetso. Mofuta wa pele o shebane le makala a tsa moruo, mme wa bobedi wa disebediswa tsa ntshetsopele o lokela hore o sebediswe ke mmasepala.
Kgetho tsa Mekgwa ya tshebetso le makala a sehlooho:
A.Tsepamisa maikutlo ho tsa Temo.
B Tsepamisa maikutlo ho diIndastri tse itshetlehileng Temong.
C.Tsepamisa maikutlo tlhahisong ya mmaraka ya selehae.
D Tsepamisa maikutlo phehisanong ya mmaraka wa romelwang kantle.
E Tsepamisa maikutlo Bohahlauding
F Tsepamisa maikutlo ho indastri ya dikhemikhale.
Ho nkela hloohong bokgoni ba tem obo sa sebedisweng hantle mahaeng, dibaka tsa bohahlaodi tse haellang le ho se be teng ha menyetla ya sebaka kapa mawala a ntshetsopele ya sebaka kahare ho Naha mmasepala o nka qeto hodima mawa a tshebetso a itshetlehileng temong ka morero wa ho ntshetsapele indastri ya temo le indastri ya boemo bo tlase e sekametseng mmarakeng ya selehae feela (haholoholo e shebaneng le meralo ya ditshebeletso ya setjhaba), e leng ho kopanngwa ha Mawa a tshebetso a A, B le C.
Ditshisinyo tsa mawa a tshebetso a amanang le disebediswa tsa ntlafatso:
B. Kabo ya maemo a matle a ho tsetela ka ho fana ka ditshebeletso tse phethahetseng mme tse molemong wa batho.
C. Phaello setjhabeng e shebaneng le borakgwebo ba banyane ba selehae.
D. Thupello.
E. Ditshebeletso tse tsheheditsweng ka ditjhelete.
Tlhophollo e tebileng e bontshitse hore ho na le ditshitiso tse fapaneng le tshehetso e hlokwang bakeng sa makala le dihlopha tse fapaneng.
Boramapolasi ba banyane ba hloka phumantsho ya mobu o mong le thupello ya ho hlophisetsa mmaraka le ho fumana phaello.
Diindastri tsa bohlahisi di hloka sebaka se abelwang ditshebeletso se haufi le seporo le mmila o moholo.
Boradikonteraka ba selehae ba hloka basebeletsi ba nang le mangolo ba tla kgona ho sebetsana le mesebetsi ya boemo bo hodimo.
Barekisi bao eseng ba molao le bahlahisi ba tletleba ka mekgws ya botsamaisi e boima e ba thibelang ho hola le ho ingodisa.
Ka tsena tsohle, mmasepala o nka qeto mabapi le mokgwa wa tshebetso o tobilweng wa NTSHETSOPELE YA MORUO WA SELEHAE ka dikarolwana tse latelang:
Ho aba mobu o teng ho boramapolasi ba banyane ba 5000.
Ho rerisana le lekala la ntshetsopele (Mokgatlo oo eseng wa mmuso), e tla rupella le ho thusa boramapolasi ba banyaneho ntlafatsa phaello ya bona le ho bapatsa tshebetso ya bona.
Lenaneo la thupello la bahahi ba selehae le batsamaisi ba dikhampani tsa theepa ya ho haha e hoketsweng ho fana ka mosebetsi wa dikontraka ho bahwebi ba selehaeo ba jwalo.
se tla nkela hloohong le ditlhoko tsohle tsa tsamaiso.
Ho nkilwe qeto ya hore ho qojwe tshehetso tsa ditjhelete tse otlolohileng (ntle le thupello le ditefello tsa mobu wa setjhaba)
Selelekela
/2 Ho thehwa ha kabo tsa Ditekanyetso tsa Sethato
/3 Ho ralwa ha Ditshisinyo tsa Diprojekte
/6 Ho thehwa ha matshwao a supang tshebetso bakeng sa ho fihlellwa ha boikemisetso
/8 Mesebetsi ya Sehlooho/Nako/Makala a jereng Boikrabelo
/9 Ditjeho/Ditekanyetso/Mohlodi wa Ditjhelete
TSHEBETSO E ENTSWENG
Matshwao a supang boikemisetso
Tshebetso ya sehlooho le nako eo e e beetsweng mmoho le makala a ikarabelang
Ho lekanyetswa ha ditjeho le ditekanyetso tse bontshang mehlodi ya ditjhelete
TSELA YA TSHEBETSO
Tataiso tsa lewa la selehae
Boikemisetso/ponelopele e lekotsweng botjha
Mawa a tshebetso a ntshetsopele
Motheo wa Diprojekte Motheo wa Meifo ya Tshebetso 3/1
Ditekanyetso tsa Nakwana
Ditekanyetso tsa ditshenyehelo tsa Tshebetso
Tshebetso e tlwaelehileng e sa behwang ka sehloohong
Seabo sa Setjhaba/Batho ba Tobilweng 3/4
Ho kenyeletswa ha basebetsi ba diprojekte bao ho sebedisanwang le bona 3/5
Tshebetso e entsweng diprojekteng Sepheo Dibaka 3/6
Mesebetsi e moholo Nako Boikarabelo 3/7
Ditefello/Dikakanyo tsa Ditekanyetso Mohlodi wa Ditjhelete 3/8
SELELEKELA
Ho ralwa ha ditshisinyo tsa diprojekte tse sebetsang ?
Mohato wa boraro ke o bitswang ?Dikrufu?, oo ho ona mmasepala a tlammehang ho netefatsa hore ke ditshisinyo tsa diprojekte tse matla tse hlalositsweng hantle tse radilweng, tse ka sebediswang. Ke mohato wa ditsebi tsa ditjhelete le Ditsebi, mohato oo ho ona bahlanka ba mmasepala ba tshwanelang ho sebetsa ka thata diofising, hap eke oo ho ona baahi ba amehang ba tlamehang ho ba le seabo hape, ho lokisa moralo wa diprojekte le ditlhoko tsa bona le maemo aselehae.
Ke lesedi la mofuta ofe leo botsamaisi bo le hlokang hore bo nke qeto ebang tshisinyo ya projekte e tsamaisana le mawa, boikemisetso le mekgwa ya tshebetso; ho netefatsa tshebetso ya projekte e hlokang mathata, le ho tsebisa setjhaba seo se ka se lebellang selemong se latelang nakong ya tshebetso ya Lekgotla la Mmasepala wa selehae?
O tlameha ho tseba hore ho ka fihlellwa ho kae, boikemisetso ba ka fihlellwa ho le ho kae. Boikemisetso ba tshwanela ho totobatswa ke matshwao a re tsebisang ka dintlha tse jwalo ka palo ya batho ba tla una molemo, mofuta wa melemo e lebeletsweng, ho kenyelletswa nako e behilweng le sebaka (Moralo wa mosebetsi 3/7)
ka ho toba le ho phehella
O tlameha ho tseba hore ho tla ajwa eng e kae neng le ho kae ka projekte. Ka mantswe a mang, tshebetso e etswang ke projekte (mosebetsi) ka meedi le dibaka e tlameha ho hlwauwa (Moralo wa mosebetsi wa 3/8)
O tlameha ho tseba ebang projekte e kgonahala (o sekehela kabelo ya tekanyetso ya nakwana) le hore tjhelete e tla tswa ho kae. Ka hoo, tshisinyo ya projekte e tlameha ho kenyeletsa tshebetso tse kgolo ka shejule ya nako e sa tsepamang le makala a ikarabelang (Moralo wa mosebetsi wa 3/9)
Ka ho etsa jwalo ke ho nyehela boikemisetsong ba tsela ya tsamaiso ya mmasepala se sekametseng sephethong
Moralo wa mosebetsi wa 3/3 bo fana ka ka kakaretso le tsela ya lenane bakeng sa ho ralwa le ho tlalehwa ha ditshisinyo tsa diprojekte. Ho tla thusa hore lesedi lohle le bokeletsweng tselang e le nngwe mabapi le projekte e rerilweng. Sena se tla thusa ha ho shejwa ho phethahala ha ditshisinyo tsa diprojekte. O ka fumana kamano pakeng tsa mehlodi ya ditjhelete, mesebetsi e entsweng le tshusumetso e tla fihlellwa. Ka kakaretso e jwalo ke ntlha bohlokwa bakeng sa sephetho le tsela ya tsamaiso e tsitlalletseng tshebetso.
Ho fihlella diqeto tse jwalo ha se taba ya ho thuisa dintlha feela, empa ho hloka letoto la dipuisano le diqeto (re ka ho bitsa ?Lewa le nammeng la ditaba?) tse tshwanelang ho rarollwa.
ka ho fana ka mosebetsi dihlopheng tse nyenyane tsa ditsebi, le ho fa ba ikarabellang phethahatsong kabelo e kgolo
Mohato ona o latelang o bonahala o ka tshwanela tshebetso ena:
Dihlopha tsa Tshebetso ya Diprojekte di tshwanela ho kenyeletsa baemedi ba makala a ka nnang a eba le seabo tshebedisong ya projekte. Dihlopha tsena di tshwanela ho fuwa boikarabelo ba tsona bo totobetseng (Moralo wa mosebetsi wa 3/1)
Projekte ka nngwe e hlwauweng e tshwanela ho abelwa tekanyetso tse itseng tsa nakwana pele Sehlopha sa Tshebetso sa Diprojekte se fetela ho tlhophiso ya diprojekte. Kabo ena e tlameha ho rerwe ho latela kabelo ya tekanyetso bakeng sa ditshenyehelo tsa tshebetso le bakeng sa ditshenyehelo tseo e seng tsa tshebetso (Moralo wa mosebetsi wa 3/2)
Sehlopha sa tshebetso ya Diprojekte se tshwanela hore nakong ya moralo wa sona wa mosebetsi se rerisane le baahi, setjhaba, le ba nang le seabo ba nang le thahasello, kapa ba anngwang ke projekte (Moralo wa mosebetsi wa 3/4), mmoho le baemedi ba mokgatlo wa selekane (makala a naha kapa a provense, dikhampani tse abang ditshebeletso, lekala la poraefete) bao e seng ditho tsa Sehlopha sa tshebetso ya diprojekte (Moralo wa mosebetsi wa 3/5)
ka ho kenyeletsa ba amehang ka ho otloloha projekteng ena??.
Pheletsong ya tshebetso, Dihlopha tsena di tla tshwanela ho fana ka ditshisinyo tse kgutshwanyane tse kenyeletsang lesedi le qhaqhollotseng kahodimo tlasa sehlooho; ?sephetho sa Mohato wa 3?.
le ba lebeletsweng ho etsa nyehelo?.
Boikamahanyo ba Lekala Mohatong wa Diprojekte
Boikamahanyo ba Mohato wa Diprojekte bo shebane le boikemisetso ba mabedi a sehlooho:
Ho aba dintlha tsohle tse hlokehang le monyetla wa diprojekte tsa MKN, ka hona ho netefaletswe boikamahanyo le ditshisinyo tsa diprojekte le mawa a makala le ditlhoko tsa meralo ya makala.
Ho netefatsa meralo ya makala kapa mananeo ka moo a amanang le Dintlha tsa sehlooho tsa MKN le hona ho nyalana le tshebetso tsa MKN e tsamaisana le dintlha tsa sehlooho, boikemisetso le mawa a tshebetso e tsamaiswang ke mokgwa wa selehae.
Haeba boikamahanyo boo bo ka fihlellwa, ho na le monyetla o moholo wa hore tjhelete ya ho tshehetsa diprojekte tsa MKN e tla fumaneha.
Ho na le tsela tse pedi tsa boikamahanyo (Moralo wa mosebetsi wa 3/6):
a Phehiso ya ditsebi tsa profeshenale tse tswang makaleng a tshwanetseng tshebetsong ya ho, rala mosebetsi wa Dihlopha tsa Tshebetso ya Diprojekte, mohlomong:
e le ditho tsa Sehlopha sa Tshebetso e leng se ka etsahalang makaleng ao e leng karolo ya mebuso ya selehae; kapa e le balekane ba tlamehang ho reriswa nakong ya tshebetso ya ho rala e leng se ka etsahalang makaleng a naha kapa a provense.
b Mafapha a makala a etellapele ho ralwa ha meralo e hlokehang ho latela molao e leng se tshwanetseng makala a mararo ; e leng metsi, dipalangwang le tsamaiso ya dikgwerekgwere, ho sa lebalwe boikemisetso, dintlha tsa sehlooho le mekgwa ya tshebetso ya mmasepala leho fana ka dikgutsufatso tsa ditshisinyo tsa diprojekte ho Komiti e Tsamaisang MKN. Kgetho na e sebetsa feela diprojekteng tsa makala.
Ho tshwanetse hore ho tliswe phapano mehatong ya tshebetso ya MKN le menyetla e meraro ya moralo wa makala:
ho kenyeletsa tse ding/ meralo e teng hona jwale le mananeo a tswelang pele a Maemong a lokileng nako ya ho etsa ditlhophiso e a hlophiswa mme meralo ya makala e tla etswa ka nako e le nngwe le ho hlophiswa ha MKN.
b Meralo ya makala e se e entswe le pele ho tshebetso tsa MKN di fetela boemong ba ho hlophiswa ha diprojekte: ha ho le jwalo, meralo ya makala e tla tlameha ho lekolwa botjha mabapi le dintlha tsa sehlooho, boikemisetso le mekgwa ya tshebetso le ditlhoko. Makala a tla nyehela ka kgutsufatso tsa ona tsa ditshisinyo tse fetotsweng tsa diprojekte tseo e tla ba karolo ya MKN.
c Meralo ya makala e ka se phethelwe kahare ho nako e behilweng ya MKN: Ha ho le jwalo, dihlopha tsa meralo ya makala di tshwanela ho fana ka ditshisinyo tsa tsona tsa nakwana tsa diprojekte ho latela mekgwa ya tshebetso ya MKN ha meralo e tebileng ya tshebetso e tla nne e etswe nakong e tlang, empa e tshehetswe ke mekgwa ya tshebetso ya MKN le boikemisetso.
Ho latela tsena, meralo yohle e teng, diprojekte tse ntseng di tswella kapa diprojekte tse lebeletsweng le mananeo a neng a qalwe kantle ho tshebetso ya MKN a ka kenyeletswa kahare ho Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Ntle le ha bao ba tlamehang ho fana ka ditshebeletso ba sa etse meralo e loketseng, ya ditshebeletso e keke ya finyeletswa bathong
MORALO WA MOSEBETSI WA: 3/1
Sepheo: Dibeke tse 2 tsa boitokiso ka ho tshwana le 3/2 ho kenyeletswa le seboka sa letsatsi (mmoho le 3/2) Ho netefatsa ho kenngwa tshebetsong ha MKN le ho ba malala a laotswe ha Bommasepala ka ho HOBANENG? kenyeletsa bohle ba taolong ya ho sebediswa le ditsebi ho tsa tshebetso ya ho rala diprojekte.
Bonyane ba ditlhoko
Dihlopha tsa tshebetso tsa Diprojekte di a thehwa, mme di kenyeletsa bahlanka ba thekniki ba taolong, le ba bang ba amehang tshebedisong w/r ya tshebetso ya projekte.
ENG? totobetseng bo kenyeletsang mekgwa ya tshebetso ya selehae le boikemisetso w/r tseleng ya Tshebetso Dihlopha tsa tshebetso ya diprojekte di tlameha ho tjhaelwa monwana ke Komiti ya Boemedi ya MKN ho netefatsa hore batho bohle ba nang le bokgoni ba kenye NMSitswe.
Ditemoso tsa ho bopa Tshebetso:
Foramo ya Boemedi ya MKN e tshohla le ho tjhaela monwana
JWANG? tshisinyo ya ho thehwa ha sehlopha le boikarabelo ba sona le ho fa
Ditemoso tsa Moralo wa Sephetho
Dihlopha tsa Diphuuputso tsa Diprojekte di lokela ho ba dihlopha tse nyane tsa batho ba ka bang 2 ho isa ho 5.
Boikarabelo ba sehlopha kaseng bo tshwanela ho hlahisa sephetho sa tshebetso ya ho rala lewa la mokgwa wa tshebetso.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
Moo ho nang le bommasepala ba banyane ba nang le basebeletsi ba bokgoni bo haellang, dihlopha tsena di ka thehwa ka batho ba sebetsang nako tsohle kapa ba nakwana.
Ditsebi tsa tshebetso e hodima dintlha tse nyalanang jwalo ka tsa tikoloho kapa HIV/IDS di tshwanela ho kenyeletswa e le ditho tsa nakwana haeba projekte e hloka tekolo e matla ya ntlha ena mohlala; diprojekte tsa bohahlaodi le tikoloho, diprojekte tsa thekolohelo le HIV/AIDS.
MANG?
Bahlanka ba thekniki ba ikarabelang phethahatsong ya tshebetso ya diprojekte ba tshwanela ho ba le seabo bohlokwa kahare ho ?dihlopha tsa tshebetso?
Tlhoko ya Nako nakwana
Ditlhophiso tsa dibeke tse 2 (nakong e tshwanang le ya 3/2)
Ho kenye NMSitswe letsatsi le le leng la wekshopo (ha mmoho le 3/2)
Ela hloko:
Ho thehwa ha Dihlopha tsa tshebetso ya diprojekte ke tshiya ya ho ba le lehokela la moralo phethahatso le sebetsang ka ho phethahala. ?Dihlopha tsa Tshebetso ya diprojekte? di ka beha metheo ya ho hokela hantle tshebetso ya phethahatso ya diprojekte tsena.
Ho laola moo tjhelete ya hao e tla sebetsa teng, ho fapana le ho balabala ka ho se tsebe hore e sebeditse ho kae." Herbert Clark Hoover
MORALO WA MOSEBETSI WA : 3/2
HO THEHWA HA DITEKANYETSO TSA NAKWANA
TSA PROJEKTE NNGWE LE E NNGWE
Sepheo: Ho fihlella ditshisisinyo tse ka sebetsang, ho ile ha shejwa mehlodi ya ditjhelete e haellang, ka seo o kenye letsoho ho kwalweng ha sekgeo pakeng tsa meralo le ditekanyetso
Ho netefatsa kabo e bonaletsang mme e lokileng ya
HOBANENG? mehlodi e teng pakeng tsa diprojekte tsa sehlooho le ditshenyehelo tse tlwaelehileng.
Bonyane ba Ditlhoko
W/r ya Sephetho
Kabo ya Ditekanyetso ya Nakwana bakeng sa ditekanyetso tsa mosebetsi le mananeo a tlwaelehileng a seng ka sehloohong.
Kabo ya Ditekanyetso ya nakwana e lokela ho amohelwa ke
Foramo ya Boemedi ya MKN ho netefatsa dipuisano tse batsi mabapi le dintlha tsa sehlooho.
Ditemoso tsa ho bopa tsela ya Tshebetso
Komiti e Tsamaisang MKN e sisinye kabo ya ditekanyetso ho kenyeletswa le ditekanyetso tsa mosebetsi le ditshenyehelo tse tlwaelehileng tse sa amaneng le dintlha tsa sehlooho.
ENG? Komiti ya Boemedi ya MKN e tla rera le ho amohela kabo tsa ditekanyetso tse sisintsweng
Ditemoso tsa ho rala Sephetho
Kabo tsa Ditekanyetso di tla etswa ka kutlwisiso ya mehlodi ya ditjhelete e lebeletsweng ho latela mokgwa a tshebetso wa ditjhelete bala 2/4.
Kabo tsa ditekanyetso ditekanyetso tsa mosebetsi di tla etswa feela ke ditekanyetso tsa mmasepala.
Kabo tsa ditekanyetso tsa mananeo a lebeletsweng a mafapha a provense kapa a naha, a sa amaneng le Dintlha tsa Sehlooho tsa Mmasepala a tle a kenyeletswe.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
Tlhophiso ya ditekanyetso tsa nakwana e tshwanela ho etswa ka ditherisano le makala a mafapha a provense le a naha le dibaka tse ding tse tshehetsang ka ditjhelete. Ditherisano tsena di ka kenyeletsa dipuisano tsa
MANG? monyetla wa kabo e ntjha ya bona ya meralo ya ditekanyetso ho latela Dintlha tsa sehlooho tsa mmasepala..
Motshwari wa matlotlo wa Mmasepala o tlameha ho ba le seabo sa bohlokwa tshebetsong ena.
Tlhoko ya nako nakwana
Dibeke tse pedi tsa ditlhophiso (nakong yona e tshwanang le 3/1) ho kenye NMSitswe letsatsi le le leng la wekshopo (ha mmoho le 3/1)
Ela hloko:
Le ha ho totobetse hore ditshenyehelo tsa setjhaba kahare ho sebaka sa masepala di ke ke tsa abelwa feela Dintlha tsa Sehlooho tse seng kae, moralo wa lewa o bolela hore seabo sa mehlodi e abetsweng dintlha tsa bohlokwa e lokela ho eketswa.
Kabo ya Dintlha tsa Sehlooho tseo eleng tsona tse ka sehloohong tsa setjhaba se itseng kapa ba nang le seabo ba itseng tse neng di sa kenyeletswa ke dintlha tsa sehlooho tsa mmasepala kaofela (bala Moralo 1/7) di tlameha ho nkelwa hloohong ka kabo ya matlole bakeng sa sebaka kapa projekte e tobileng batho ba itseng.
MOHATO WA MOSEBETSI WA 3: DIPROJEKTE
Netefaletso ya ponaletso le ho phethelo ka ho bontsha meedi ya projekte ho latela moelelo wa tsona.
MORALO WA MOSEBETSI WA 3/3
MORALO WA MERERO YA DIPROJEKTE
Nako e hlokwang Ela hloko:
nakwana
Tsela ya morero wa projekte ena e akaretsa ditlhoko tsa morao o qoholehileng kaofela mabapi le moralo wa projekte
Dibeke tse 5.
Boikemisetso Matshwao a ho fihlelwa ha boikemisetso bala 3/6
Tshebetso tse etswang ke projekte Meedi/Batho ba tobilweng (bala 3/7) Dibaka
Mesebetsi e Meholo Mekgatlo ya boemedi e ikarabellang Nako e behilweng tadima 3/7
Ditjeho Kakanyo ya Tekanyetso (bala 3/9) Mehlodi ya Tjhelete
Maikutlo
Jwang?, ke potso e ngongorehisang batho
SEHLOPHA SE THOBILWENG SE KENA
Sepheo: Ho tiisa hore phethahatso ya projekte (haholo sebaka le ditshenyehelo)
di tsamaelana le ditlhoko tse ikgethethileng le bokgoni ba basebedisi le
HOBANENG? hore ka lebaka leo e tla tshehetswa le ho ruuwa ke bona
Bonyane ba ditlhoko :
Ditshisinyo tsa projekte di supa hantle ditlhoko tse qoholehileng tsa setjhaba/ba nang le seabo ba hlahisitseng ngongoreho ya bona mme w/r ya Sephetho ba dumellana ka tsona.
ENG?
W/r ya Tshebetso
Tsebisa setjhaba se amehang, ba nang le seabo le baahi ka projekte e lebeletsweng, ba memele dikopanong mme o lekole mehopolo le ngoreho tsa bona.
Ditemoso tsa ho bopa tsela ya Tshebetso
Ditlhoko tsa ho kenela morero ona di fapana ho ya ka mefuta e fapaneng ya diprojekte. Moralo wa selehae wa meralo ya tlhekelo ya ditshebeletso e amanang le setjhaba sa selehae kapa ditshebeletso tse hlokang ditherisano tse matla le setjhaba sa batho ba amehang, ka ho qoholleha, ha ho na le dilekane tse thehilweng le setjhaba. Ntho e jwalo feela e lokela hore e etsahale le ka diprojekte tse batlang fana ka tshehetso ya tshebedisano ya baamehi.
Dihlopha tsa Tshebetso tsa Projekte? di lokela hore di hlahlobe hantle hore karolong efe ya projekte moo motho a ka bang le nyehelo e nang le moelelo e le ho qoba taba ya ho kgathatsa batho ka dintlha tseo eseng tsa bohlokwa ho hang.
Boikarabelo le Ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
Mokgwa wa katamelo wa ?Dihlopha tsa Diphuputso tsa Tshebetso o lokela hore ebe o tenyetsehang. Ha o hloke moralo wa mmasepala o o ile wa hlophiswa esale kgale.
Tlhokeho ya Nako
Nakwana Tlhokeho ya nako e fapana ho latela mefuta ya diprojekte.
Moralo wa nako ha o a lokela hore o fete kgwedi e le 1 mme sena ke molao. Ha ho ka ba le kgohlano e sa kgoneng ho rarollwa ke ?Moifo wa Tshebetso wa Projekte? Mohokanyi wa MKN o lokela hore a amehe hore a hlokomele hore ho na le tsela e tshwanelehileng ya ho rarolla kgohlano e teng.
ELA HLOKO:
Kameho efe kapa efe kapa taba ya hore setjhaba se kgone ho kena diprojekteng tsena ha mmoho le baamehi ke ntho e lokelang hore e kenyelletse bohle. Dihlopha tsohle tsa batho ba amehang di lokela hore di kenyeletswe ho latela boemo ba batho setjhabeng, bong, dilemo, sebaka, jwalojwalo ho qoba diqeto tse tla beha batho ba bang ka mosing.
Diprojekteng tse amanang le tshebediso ya mobu, kapa mehlodi e meng ya tlhaho dibakeng tsa selehaeng , seabo sa Marena e tla ba sa bohlokwa, ho itshetllehilwe seabong seo Marena a nang le sona mabatoweng a itseng.
Boikamahanyo bo etsahala ka tshebedisano boemong ba tsa thekniki
MORALO WA MOSEBETSI WA: 3/5
KAMEHO E BOEMONG BA NAHA LE BA PROVENSE LE
BA BANG BAO RE NANG LE SELEKANE LE BONA
Sepheo: Ho netefatsa hore ditshisinyo tsa diprojekte di ikamahanya le mekgwa ya tshebetso le metjha ya makala a Mmuso wa naha le wa provense.
HOBANENG?
Tshebetso ena e tla thuusa kaho theha ho kenyeletswa ha ba nang le seabo Mmusong, mekgatlo eo e sng ya mmuso le ba kgwebo tsa poraefete.
Bonyane ba ditlhoko:
W/r ya Sephetho
Ditshisinyo tsa projekte di tshwanela ho supa le ho itshetleha hodima se bolelwang ke molao, metjha ya tataiso ya mawa, mekgwa ya tshebetso, dintlha tsa sehlooho le tsebo e felletseng ka makala a mafapha naha le a provense le boitsebelo ba makala ao e seng a mmuso le a kgwebo tsa poraefete.
ENG?
Bokgoni ba Sehlopha sa tshebetso ya Diprojekte ba ho etsa kgetho e tshwanetseng ka ho fetisisa ya moralo wa morero wa projekte w/r tseleng ya Tshebetso
Kameho ya bahlanka ba mafapha, Mekgatlo eo eseng
Mmuso, le ba nang le seabo ba poraefete ba tshwanetseng mme ba ka nna ba etsa phehiso ho ralweng ha tshisinyo ya projekte e tla lekana ditlhoko tsa projekte..
Ditemoso tsa ho bopa Tsela ya Tshebetso
Ha o hlophisa Sehlopha sa tshebetso ya diprojekte nkela hloohong hore ke lekala lefe le loketseng la mafapha afe, ditho tsa selekane tsa mekgatlo eo eseng ya mmuso le ba tswang dikgwebong tsa poraefete ba reriswe ha ho etswa moralo wa merero ena ya diprojekte.
Pele o ba rerisa, ba tsebise ka boitshetleho ba Mawa a
Ntshetsopele le boikemisetso boo ka ona projekte e ileng kgona ho hlwauwa le moralo wa mehlodi ya ditjhelete eo ho sebetswang ka yona. Hlakisa tse ya tshebetso ya ho hlophisa projekte ena ho eketsa nyehelo ya bahlanka ba lekala le ba selekane.
JWANG? Kameho e tshwanela ho hlophiswa ka tsela ya molao ho latela tlhoko ya nnete. Hangata puisano e ngotsweng kapa melaetsa ya difounu ke ntho e ka sebetsang ho feta dikopano.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
Bahlanka ba makala ba tswang mahlareng a mang a mmuso le mekgatlong eo e seng ya mmuso le makaleng a a poraefete ao re nang le selekane le ona, ke molao hore ba seke ba eba karolo ya Sehlopha sa tshebetso ya diprojekte empa ba reriswe ha ho hlokeha.
Bahlanka ba lekala ba tswang mahlakoreng a mang a mmuso, mekgatlong eo eseng ya mmuso eo re nang le selekane le yona ha mmoho le dikgwebo tsa poraefete ba lokela ho fetoha karolo ya
Sehlopha sa tshebetso ya diprojekte ha feela ba hlokeha haholo.
Tlhokeho ya Nako nakwana
Bahlanka ba lekala ba tswang mahlakoreng a mang a mmuso, mekgatlong eo eseng ya mmuso eo re nang le selekane le yona ha mmoho le dikgwebo tsa poraefete ba tla ameha nako le nako ho nyalana le projekte nakong ya dikgwedi tse 2 mohatong ona.
Ela hloko:
Hopola hore diprojekte tse kgolo tse boima di tla hlaloswa ho feta hape dipatlisisong tse hlahlobang kgoneho ya projekte e theknikhale. Ka hoo, boemo ba lesedi le tla hlokeha ho Bahlanka ba Lekala ba tswang mahlakoreng a mang a mmuso, mekgatlong eo e seng ya mmuso eo re nang le selekane le yona ha mmoho le dikgwebo tsa poraefete le tshwanela ho theha maikutlo ditlhokong tsa sephetho sa Moralo wa Morero wa Diprojekte (3/3) boemong bona.
Ho totobatswa ha seo re batlang ho se fihlella
MORALO WA MOSEBETSI WA : 3/6
HO THEHWA HA MATSHWAO A BOIKEMISETSO
Sepheo: Ho fana ka setshwantsho se hlakileng lekgotleng, batsamaising le setjhabeng ka melemo e lebeletsweng diprojekte, ka tsela e jwalo ho fanwe ka mabaka le motheo wa tlhokomelo le tekolo ya tshebetso projekte.
Bonyane ba Ditlhoko
W/r ya Sephetho
Boikemisetso ba projekte a totobatswa ka kabo ya se lebeletsweng:
palo ya bongata/bonyane boleng (maemo a ditshebeletso)
ENG? - dihlopha tsa batho ba tobilweng/ ba lokelang ho una molemo dibaka nako e behilweng w/r ya tsela ya Tshebetso
Letho
Ditemoso tsa ho bopa tsela ya tshebetso
Matshwao a bontshang boikemisetso bo tlameha ho nkelwa hloohong e lekarolo ya tshebtso meralo ya projekte hore a phethahatswe. Ho kgonahala ho phethahatswa boholo ba se lebeletsweng haeba sehlopha sa tshebetso sa projekte se tseba hore ke meedi efe ya tshebetso e ka fihlellwang ka mehlodi e teng.
Ditemoso tsa Moralo wa Tshebetso
Boikemisetso ba ka tiiswa ka letshwao le le leng le supang dintlha tse batsi kapa ka ho fana ka lesedi la boleng setshwanatshong sena.
Boikemisetso ba ho fumana boleng mohlala; ditshebeletso tse ntlafetseng tsa tsamaiso ya mmasepala a tlameha hore a totobatswe ka matshwao a mang, jwalo ka dipersente tse ekeditsweng tsa batho ba kgotsofetseng ka ditshebeletso kapa nako e fokoditsweng ya ho ema meleng.
Mehlala:
ka 2005 palo ya sekgahla sa kakaretso sa leqeme la mosebetsi lekeisheneng la X se fokoditswe ka ho tloha ho 40%ho isa ho 30%
bakeng sa basadi ho tloha ho50% ho isa ho 35% basebeletsi ba batjha bohle ba bile mosebetsing nako e fetang dikgwedi tse 12?
Lenane: Metseng ya diteropo Eo eseng ya diteropo
Palo ya sekepele sa tlhokeho ya mosebetsi (%) 40% 38% 35% 32% 50% 47% 44% 40%
Palo ya sekepele basadi ba hlokang mosebetsi (%) 50% 45% 40% 35% 50% 48% 46% 44%
Palo ya tlhokeho ya mosebetsi batjheng (%) 30% 28% 26% 24% 60% 55% 50% 45%
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
MANG/
Tlhokeho ya nako nakwana Tadima 3/3
Ela hloko:
Matshwao a molemo feela tlhokomelong ya tse fihleletsweng ha ho etsahala hore a hlahlojwe kapa ho lekanngwa ntle le ho baka ditshenyehelo tse kgolo nakong ya pokeletsong ya lesedi.
Moo ho leng boima ho lekanya tshusumetso ho latelang palo ya bongata kapa bonyane tshebetsong, tlhatlhobo ya seabo ho tse fihlelletsweng bathong ba tobilweng le mehlodi ya selehae e ka lebellwang.
Ho bolella batsamaisi hore ba finyeletse ditshebeletso dife - Ho bolella batho seo ba ka se lebellang.
MORALO WA MOSEBETSI WA : 3/7
TSHEBETSO E ENTSWENG YA PROJEKTE/TSE FIHLETSWENG/DIBAKA
Sepheo: Ho fana ka tsa tsamaiso ya projekte le melemo ya batho ka kutlwisiso e totobetseng mabapi le se tla ajwa, ho mang, neng le hokae. Ka hoo, ho hlaloswa ha tshebetso e entsweng ke sesebediswa:
HOBANENG? - bakeng sa ho tsamaiso ya tshebetso (?Tsamaiso ka Boikemisetso?)
boikarabelo
Bonyane ba ditlhoko:
Ho hlalosa hore ho tla ajwa bokae ho mang, selemong sefe, le sebakeng sefe.
W/r ya Tshebetso
ENG?
Ditherisano tse haufi le dihlopha tsa batho ba tobilweng le ba selekane diprojekteng.
Temoso tsa ho bopa tsela ya Tshebetso:
Tshebetso e entsweng ke phehiso ya projekte bakeng sa boikemisetso ba behilweng. E tla hlaloswa e le karolo ya tshebetso eo ho yona dipalopalo palo tse neng di tobilwe di amahantsweng le boikemisetso ka tsela e tlisang kutlwisiso ya hore ka tshebetso e itseng boikemisetso ba ka fihlellwa.
Qeto mabapi le batho ba tobilweng, meedi ya selemo le selemo le dibaka e fana ka moelelo wa diqeto hodima dintlha tsa sehlooho ke mang ya tlang pele? mme ditlhoko di tshwanela ho amana le dintlha tse behilweng ka sehloohong tsa selehae jwalo ka ha di ile tsa qohollwa ke baahi ba moo le baamehi boemong tlhophollo tadima Moralo wa Mosebetsi wa 1/2.
Ditemoso ya Moralo wa tsela ya tshebetso tshebetso e etswang ke ditshebeletso; di supa seo mokgatlo wa boemedi o phethahatsang projekte ena o ka fanang ka sona ho basebedisi kapa sehlopha sa batho ba habilweng.
Fihleletsweng ke sona sekala sa tshebetso e entsweng, e bontshang hore tshebeletso tse lokelang ho finyeletswa bathong ke tse kae nakong e itseng .
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng ke mokgatlo.
Nakong ya tshebetso ya ho hlalosa tshebetso e entsweng, tse lokelang ho fihlellwa le dibaka, letoto la diqeto tsa tlhophiso le tse theknikhale tsa ?mawa a selehae? di tlameha ho etswa mohlala; ka theepa ya ho haha, boholo le sebaka moo se leng teng sa merero ena ke Dihlopha tsa Tshebetso tsa Diprojekte?. Diqeto tsena di hloka kameho ya ba tla una molemo le mekgatlo yohle e tlamehang hoba le seabo sa ho fana ka tshehetso ya ditjhelete le ho phethahatsa mosebetsi.
MANG?
Tlhoko ya nako.
nakwana Bala 3/3
Ela hloko:
Tsela eo Tshebetso ya Projekte e hlaloswang e amana le ntlha ya maemo a ditshebeletso mme, ka hoo, le ditjeho tsa dipeheletso le ditjeho tsa metjha ya ditshebeletso. Le ha tse ding tsa diqeto tsena di ka be di hlophisitswe pejana ho latela tshebetso ya bo etswa ha diqeto, dintlha tse ding di ka nna tsa tshwanela ho etswa ka bonngwe, boemong ba puso ya selehae. Diqeto tse jwalo, di tlameha ho etswa tlasa tshekatsheko e hlwahlwa ya sephetho sa botsitso (ditjeho tsa tshebetso) le sekgahla se seholo (kgonahalo, palo ya ba unang molemo ka tekanyetso e itseng) hodima tsela ya kabo ya ditshebeletso
Ho netefatsa hore boima ba mosebetsi bo tla jarwa.
MORALO WA MOSEBETSI WA: 3/8
MESEBETSI E MEHOLO/NAKO E BEHILWENG/
MAKALA A BOEMEDI A IKARABELANG
Sepheo: Ho netefatsa lehokela la phethahatso e ntle ya moralo ka ho hlophisa moralo wa tshebetsong wa moralo wa kgwebo wa o tebileng wa sa leano le selemo.
HOBANENG?
Bonyane ba Ditlhoko
W/r Sephetho sa tshebetso se tlamehang ho etswa, neng le hore ke bomang.
ENG?
W/r tsela ya Tshebetso
Moralo ona wa Mosebetsi.
Temoso tsa ho bopa tsela ya Tshebetso
Moralo wa mosebetsi o bolela hore ho nyalanya tse behilweng hore di fihlellwele mehlodi e teng. Ka ho etsa jwalo, o lokela hore o sekamele tshebetsong e lokelang hore e etswe ho ntse ho nketswe hloohong moralo wa mehlo e teng. Ka lebaka la tlhophiso ya tshebetso e etsetswang / tse behilweng hore di fihlelwe di lokela hore di lokiswe, ha mehlodi e haella hore ho ka etswa mesebetsi e hlokehang.
Temoso tsa moralo wa tshebetso e lokelang ho etswa
Boemong bona meralo o phethahetseng wa mesebetsi ha ho hlokahalekapa o keke wa kgoneha.Ho hlokeha feela mesebetsi eo e meholo hore ho etswe dipalo tsa ditjeho le ditlhoko tsa ditekanyetso.
Nako e behilweng e tshwanela ho akaretsa dilemo tse hlano.
Nako ya tshebetso e ka etswa ka motheo wa selemo le selemo.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
Moralong wa mosebetsi bohle ba lebeletsweng hore ba amohele boikarabelo bakeng sa phethahatso ya morero wa projekte ba lokela hore ba kenyeletswe bapisa Mosebetsi wa Moralo wa 3/5
MANG/
Tlhokeho ya nako nakwana Tadima leqhepe la 3/3
Ela hloko:
Ha ho letho
Ho netefatsa hore matlole a a netse.
MORALO WA MOSEBETSI WA: 3/9
DITJEHO/KAKANYO YA DITEKANYETSO/MEHLODI YA TJHELETE
Sepheo: Ho netefatsa tlhophiso e a netseng ya ditekanyetso ka ho lepa ka nepo tjelete e tla hlokeha le ho lokisa tshebetso e etswang le boikemisetso mabapi le mehlodi e teng ya tjhelete.
HOBANENG? Ho phehisa bakeng sa tshebetso/ditshebeletso tse tsitsitseng ka ho lepa ka nepo ditjeho tsa tshebetso tsa selemo, le mehlodi ya ditjhelete.
Bonyane ba ditlhoko:
Kakanyo ya ditjeho tsa peheletso tsa yuniti ka nngwe.
Tekanyetso ya projekte (ditshenyehelo tse kgolo) le mehlodi ya w/r ya Tshebetso ditjhelete
Kakanyo ya ditjeho tsa tshebetso tsa selemo, le mehlodi ya ditjhelete.
ENG?
Ditherisano tse haufi le motshwari wa matlotlo le mekkgatlo e w/r ya tsela ya Tshebetso tshehetsang ka ditjhelete.
Temoso tsa ho bopa tsela ya Tshebetso
Bala kakanyo ya ditjeho le ditekanyetso tsa pele tsa nakwana ho latela motheo wa tshebetso e etswang le e lebeletsweng le mesebetsi e meholo.
Bapisa le kabo ya ditekanyetso tsa nakwana le lesedi la mehlodi ya ditjhelete.
Tsepamisa ditlhoko tsa ditekanyetso tsa hao le kabo ya tekanyetso ka ho lekola tshebetso e behilweng hore e fihlellwe le mesebetsi le/kapa ka ho sheba mehlodi e meng ya ditjhelete ho latela moralo
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mmasepala
Tshebetsong ya ho etsa dikakanyo tsa ditjeho le moralo wa ditekanyetso bao kaofela ba lokelang ho kenyeletswa:
ba nang le monyetla wa ho finyella dipalo tsa ditjeho ho latela boitsebelo ba nakong e fetileng; le ba lebeletsweng hore ba tswelepele ka ho etsa nyehelo morerong wa ditjhelete tsa projekte
Tlhokeho ya nako nakwana Bala 3/3
Ela hloko:
Dipalopalo tsohle tsa ditjeho le tsa ditekanyetso boemong bona ba moralo ke dikakanyo feela tsa nakwana.
MOHATO WA 4:
HO KOPANNGWA
SELELEKELA
/2 Ho kopanngwa ha diprojekte le mananeo
/3 Mananeo a kopanetsweng a lekala
/3a Meralo ya Ntshetsopele ya Ditshebeletso tsa Metsi (WSDP)
/3c Meralo e Kopanetsweng ya Taolo ya Ditshila (IWPM)
/4 Moralo wa Ditjhelete wa Dilemo tse 5 wa Bommasepala
/5 Lenaneo la Dipeheletso tsa Ditjhelete la Dilemo tse 5
/6 Lenaneo la Tshebetso la Dilemo tse 5
/7 Tsela e Kopanetsweng ya Tlhokomelo ya tshebetso le Taolo ya Tshebetsong
/8 Moralo wa Ntshetsopele ya Sebaka
/9 Lenaneo le Kopanetsweng la Phokotso ya Bofuma le Tekano ya Bong
/10 Lenaneo le Kopanetsweng la Tikoloho
/11 Lenaneo le Kopanetsweng la NMS
/12 Lenaneo le Kopanetsweng la Bommasepala
/14 Moralo wa taolo ya Kuduwa.
TSHEBETSO E ETSWANG
Lewa la Tshebetso ho kenye NMSitswe le:
Ditshisinyo tse ntjha tsa diprojekte
Mananeo a kopanetsweng a amang le dintlha tse amanang
Mananeo a makala
Mananeo a Kopanetsweng a Mmasepala
Meralo ya Ditjhelete/Dipeheletso tse kgolo
Tsela ya Tlhokomelo le Taolo ya Tshebetso ka sesupo se itseng
Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele
Moralo wa Taolo ya Koduwa ya Sebaka
TSELA YA TSHEBETSO
Koloso e etswang ke Komiti e tsamaisang MKN Koloso ka makala a boemedi le pokeletso ya mananeo a radilweng a lekala
Tlaleho ya pele le puisano hodima morero wa projekte e lohothwang Foramong ya Baemedi ba MKN
Nyalano le dintlha tse hlwauweng/boikemisetso/tataiso
Nyalanyo ya (sebaka, nako, dikahare le diprojekte)
Ho hlahloba Kgoneho/monyetla wa phethahalo
Dipuisano tsa ditjhelete/dintlha tse lokelang ho tadingwa pele.
Ho ralwa ha mananeo a kopanetsweng Tekolo ka Moifo wa Tshebetso Tekolo ya Mananeo a Lekala
Tlaleho le dipuisano tsa bobedi tsa mananeo a kopanetsweng ka Foramong ya Boemedi ya MKN
Lewa la tshebetso:
Mananeo a kopanetsweng a makala 4/3
Moralo wa dilemo tse 5 4/4
Lenaneo la dilemo tse 5 la Dipeheletso tse kgolo 4/5
Lenaneo la dilemo tse 5 la tshebetso 4/6
Tsela ya ho lekola le ho sala tshebetso morao 4/7
Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele ya Sebaka 4/8
Moralo o Kopanetsweng wa Phediso ya bofuma/tekanyo ya bong 4/9
Lenaneo le Kopanetsweng la Tikoloho 4/10
Lenaneo le Kopanetsweng la NTSHETSOPELE YA MORUO WA SELEHAE 4/11
Lenaneo le Kopanetsweng la Mmasepala 4/12
Moralo wa Taolo ya Dikoduwa 4/14
SELELEKELA
Mohatong wa 4, mmasepala o tshwanela ho netefatsa hore ditshisinyo tsa diprojekte di tsamaisana le boikemisetso le mekgwa ya tshebetso eo ho dumelanweng ka yona, le meralo ya mehlodi, (ya ditjhelete le ya mmasepala) le se hlokwang ke molao.
Ho feta mona, ditshisinyo tsa diprojekte ka bonngwe di ka tshwanela hore di kopanngwe ho latela dika teng, sebaka le nako e behilweng hore mananeo a bokeletsweng a bakeng sa bommasepala le makala kapa dikhampani tse abang ditshebeletso di be le seabo kabong ya ditshebeletso tsa mmasepala. Mohato ona o bohlokwa bakeng sa ho fihlella Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele. Sephetho sa sehlooho sa Mohato wa 4 ke (ho latela Molao wa Tshebetso tsa Mmasepala) leano la tshebetso le tshwanelang ho kenyeletsa:
b Mananeo a makala a bokeNtshetsopele ya Moruo wa Selehaeng kapa meralo ya lekala e tla itshisinyo tsa makala bakeng sa lekala ka leng le tla hlophiswa ya tswang ho ho diprojekte tse makala a itseng tsa MKN, ya tswang ho ho dikarolo tsa diprojekte tsa MKN
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
SELELEKELA
Mohatong wa 4, mmasepala o tshwanela ho netefatsa hore ditshisinyo tsa diprojekte di tsamaisana le maikemisetso le mekgwa ya tshebetso eo ho dumelanweng ka yona, le meralo ya mehlodi, (ya ditjhelete le ya mmasepala) le se hlokwang ke molao. Ho feta mona, ditshisinyo tsa diprojekte ka bongwe di ka tshwanela hore di kopangwe ho latela dikateng, sebaka le nako e behilweng ka morero wa hore ho fihlelwe mananeo a tlatseleditsweng le a kopanetsweng hore bommasepala le makala a boemedi kapa dikhampani tse abang ditshebeletso di kgone ho ameha kabong ya ditshebeletso tsa mmasepala. Mohato ona ke wa bohlokwa ho fihlela Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele.
Moralo o le mong o kopanetsweng
Sephetho se seholo sa Mohato wa 4 (ho latela Molao wa Tsela ya Tshebetso ya Mmasepala) ke lewa la tshebetso le lokelang ho kenyeletsa:
a Mereri e lekotsweng ya projekte tse sebetsang jwalo ka ditokomane tsa meralo tsa phethahatso kapa dipatlisiso tsa ho bona hore morero o jwalo o a sebetsa e le ka nete.
Di etsa motheo bakeng sa meralo ya tshebetso ya makala le ditekanyetso (Moralo wa mosebetsi wa 4/3)
Lenaneo la lekala le le leng bakeng sa lekala ka leng la boemedi c Moralo wa tsa ditjhelete wa dilemo tse hlano bakeng sa mmasepala o tla sebetsa jwalo ka motjha wa nakwana wa tsa ditjhelete bakeng sa ho laola pokeletso ya kuno ya mmasepala le bakeng sa moralo wa tsa ditshenyehelo. E
kenyeletsa ditshenyhelo tse kgolo le tse dulang di hlahela mme o sebetsa jwalo ka tokomane ya bohlokwa bakeng sa ho netefatsa meralo e keneletseng - ditekanyetso (Moralo wa mosebetsi wa 4/4).
Ho netefatsa hore ho na le lehokela la moralo o kopaneng wa ditekanyetso d Lenaneo la dilemo tse hlano la Dipeheletso tse kgolo le kenyeletsang dipeheletso tsa setjhaba e tswa mehloding yohle ya matlole. Ho molemo ho bokeletsa dipeheletso tsa setjhaba tse tswang mehloding e fapaneng ho ya ka dibaka le nako kaha sena se fana ka lesedi mabapi le (bokgoni) makala a tshehetsang ka ditjhelete. (Moralo wa mosebetsi wa 4/5)
e Lenaneo la tshebetso la dilemo tse hlano le fanang ka kakaretso ya diprojekte le meedi ya tshebetso e etswang selemo ka seng e le motheo ya ho lekola kgatelopele le ho hlophiswa ha meralo ya tshebetso ya selemo le selemo (Moralo wa mosebetsi wa 4/6)
lehokela le kopaneng la moralo wa phethahatso?..
f Tsela e kopanetsweng ya Tlhokomelo le Taolo ya Tswelopele e kenyeletsang ntshetsopele mmoho le matshwao a supang tshebetso e etswang. Tsela e na e itshetlehile hodima matshwao a sebeletsanang le projekte, meedi bakeng sa tshebetso le kgatelopele tshebetsong. Tsela ena e kopanya lesedi ka tsela eo ka yona ho tla fetisetswa lesedi leo ho Tsamaiso ya Mmasepala (Moralo wa mosebetsi wa 4/7)
ho tsepamisa motheo wa taolo ya ka dinako tsohle ya lesedi g Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele ya Sebaka le supang boikamahanyo le MKN o nang le maano a sebaka le mekgwa ya tshebetso mme e tla ba motheo wa tsamaiswo ya tshebetso le diqeto tsa botsamaisi tse mabapi le tshebdiso ya mobu (Moralo wa mosebetsi wa 4/8)
le lehokela le kopaneng la MKN la taolo ya tshebediso ya naha h Lenaneo le Kopnatsweng la Phokotso ya Bofuma/Tekano ya Bong le supang boikamahanyo le maano le metjha ya tataiso ya MKN e emanang le dintlha tse mabapi le bofuma le bong. Ho a thusa ho fihlela metjha ya ho fedisa bofuma le ho se lekane ha bong mme e le motheo wa tekolo ya tikoloho
Moralo wa mosebetsi wa 4/9
i Lenaneo le Kopanetsweng la Tikoloho le supang boikamahanyo le maano a MKN a tikoloho le thusang ho netefatsa metjha e ka sebeletsanang le tsa tikoloho, mme e ka bang motheo wa tekolo mabapi le
Moralo wa mosebetsi 4/10
Ho lekola tshwano mabapi le tataiso tsa leano j Lenaneo le Kopanetsweng la Ntshetsopele ya Moruo wa Selehae le fanang ka ka kakaretso hodima metjha yohle e tla phahamisa ntshetsopele ya moruo le menyetla ya mesebetsi kahare ho mmasepala, ka hona ho kenywe letsoho lenaneong le tsitsitseng la ntlafatso le ka thusang hore ho fihlelwe tsa bohlokwa
Moralo wa mosebetsi wa 4/10.
Ho tiisa hore ho na boikemisetso ba mmasepala k Lenaneo le Kopanetsweng la Mmasepala le supang hore ke diphetoho dife tsa botsamaisi le ditlhophiso tseo mmasepala a batlang ho di tlisa bakeng sa phethahatso e sebetsang hantle ya MKN
Moralo wa mosebetsi wa 4/12.
l Lenaneo le Kopanetsweng la HIV/AIDS le supang mawala ohle a ho sebetsana le sewa sena ka ho phethahala (Moralo wa mosebetsi wa 4/13).
Ho dula o le malala-a-laotswe bakeng sa koduwa tse ka hlahang m Lenaneo la Taolo ya Koduwa leo ho fapana le dintlha tse fapaneng tse nyalanang le tse tsamaisanang le "meralo e kopanetsweng", lona eseng pokeletso ya dikarolo tsa meralo ya diprojekte tse fapaneng, empa le na le moralo wa lona o hlakileng hantle e bontshang boikemisetso ba mmasepala ba ho ba tla ho kgema le maemo a koduwa a ka hlahang (Moralo wa mosebetsi wa 4/11)
Boholo ba tshebetso tsena tse entsweng ke dikgutsufatso. Tshebetso tsena ha di hloke ho ralwa ho feta mona le hore ho nkwe diqeto tse ding ho feta mona. Di hloka feela ho hlahlojwa di bapisitswe le tse ding, ho lekolwa le ho bokeletswa. Tsela ya tshebetso e sisintsweng mona e kenyeletsa mehato e 4:
Mohato 1: Koloso ya merero ya diprojekte tsohle tse lohothwang hore di nyalane le maano, melao, dintlha tsa sehlooho, boikemisetso, meralo ya ditekanyetso, mawa a tshebetso le tsela ya ho sheba kgonahalo kapa maemo a botsitso ba projekte ka:
Makala bakeng s aboikamahanyo le ditlhokotsa makala. Nakong ya tekolo, makala a ka bokeletsa mananeo a ona a radilweng.
Mohato 2: Ditshisinyo tsa diprojekte le sephetho sa tshebetso ya tekolo e tshetlehelwa Foramo ya
Boemedi ba MKN e fihlelang dikgothaletso tsa ditshisinyo tsa morero wa diprojekte tse lohothwang ka tsela ya dipuisano.
Dikgothaletso di supa moralo wa diprojekte, tekanyetso tsa diprojekte le dintlha tsa sehloho ho latela nako e behilweng tse tatetsweng ho feta nako ya selemo 1, tse sa tatelwang haholo dilemo tse 5. Dintlha sena ho buisanwa ka tsona ka morao hoba ho nkelwe hloohong dikarolo tse kang :
makgobonthithi a amanang le Tshebetso a ho fumana ditjhelete le dintlha tse tshwauweng e le tsa sehlooho boikamahanyo le maano, dintlha tsa sehlooho, mawa a tshebetso le tsela ya ho sheba botsitso kapa kgonahalo ya projekte; le kgokahanyo pakeng tsa diprojekte ho latela sebaka, nako le dintlha tse fuperweng ke projekte.
Kabo ya ditjhelete le ho tsepamisa ntlha tsa sehloho ho latela nako e behilweng ke ntho tse amanang haholo le ho tshwaneleha le boleng ba morero wa projekte e lohothwang. Sena se tlisa kgothaletso bakeng sa Moifo wa tshebetso ho rala diprojekte ho ya ka maano, metheo ya tataiso le ditlhoko (Mohato 1 le 2 e kopanetsweng Moralong wa mosebetsi wa 4/1)
Mohato 3: Moralo wa morero wa Diprojekte tse lohothwang di lokiswa ke Moifo wa Tshebetso ya
Projekte ho tsamaelana le dikgothaletso, leha ka nakong yona ena mananeo le meralo e kopanetsweng (ao e leng ya mokgwa wa tshebetso) a bokeletswe ke bahlanka/diprofeshenale tse sebetsanang le dintlha tse nyalanang ka mahlakore kaofela. Jwalo ka ha mananeo a tshwanela ho supa ditshisinyo tsa diprojekte tse lekotsweng botjha, tshebetso tseo ka bobedi di tlameha ho etswa ka tsela e kgothaletsang mokgwa wa tshebedisano.
sena se tswale lenaneo le phethahetseng ebile le tlatseleditswe le kopanetsweng la dilemo tse hlano
Mohato 4: Meralo le mananeo a kopanetsweng a tshetlehwa le ho tshohlwa sebokeng sa wekshopo sa Foramo ya Boemedi ba MKN mohato 3 le 4 e kopangwa ho Moralong wa mosebetsi wa 4/2
Ka ditshisinyo tsa diprojekte tse lekotsweng botjha le mananeo le meralo e kopanetsweng ao ho dumelanweng ka ona tshebetso ya MKN e phethetswe, mme e ka na ya bokeletswa e tswa tshebetsong tse fapaneng tsa mehato e mene ho isa ho Moralo wa MKN.
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
MORALO WA MOSEBETSI WA: 4/1
TEKOLO YA DITSHISINYO TSA MERALO YA DIPROJEKTE
di tsamaisana le metjha ya tataiso ya mekgwa ya tshebetso, maikemisetso le meralo ya mehlodi di supa dintlha tsa sehlooho tsa batho di hlophisitswe ka tsela e sa senyeng tjhelete di ka kenywa tshebetsong ka tsela e hlophisitsweng hantle.
HOBANENG?
Bonyane ba Ditlhoko
Maikutlo le ditekolo tse hopotsweng tsa merero ya diprojekte tseo ho
Nehelanweng ka tsona tse lohothwang.
Rala mananeo a lekala a bokeletsweng ho latela merero ya projekte tse hopotsweng.
W/r ya Tshebetso
ENG?
W/r ya tsela ya Tshebetso
Tlaleho le dipuisano tsa ditshisinyo tsa projekte Foramong ya Boemedi ba MKN ho ka netefatsa tshedisano diprojekteng tsa makala a mangata tsa mahlakore a mangata.
Ditemoso tsa ho bopa Tsela ya Tshebetso
Nyehelo ya ditshisinyo tsa diprojekte Komiting e Tsamaisang
Boemedi ba MKN ho kenyeletswa maikutlo a tswang dikomiting tsa koloso.
JWANG? Dikgothaletso bakeng sa tekolo le moralo wa morero wa diprojekte tse lohothwang ebile di lebiswa ho Moifo wa tshebetso ya
Temoso ya Moralo wa Tshebetso e lokelang ho etswa
Maikutlo a mabapi le ditshisinyo tsa diprojekte a tshwanela ho tsamaisana le:
Tsela ya tshebetso (ka ho tshwana, phethahatso, tshebediso)
Ho kgoneha ha morero wa projekte e lohothwang
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa Mokgatlo
Mafapha a makala a ikarabelang ho lekolweng ha boikamahanyo le ditlhoko le ho bokeletsa mananeo a batsi a makala.
Komiti e Tsamaisang MKN e tshwanela ho etsa tse hlokehang mabapi le ho lekodisisa ditshisinyo tsa diprojekte pele di rerwa
Foramong ya Boemedi ba MKN.
Foramo ya Boemedi ba MKN ke sona sebaka moo ditlhoko
MANG? tsa tshebetso ya ho kopanya e ntseng e lohothwa ya boikamahanyo le tshebedisano di etsahalang teng. Ka hoo, mosebetsi wa dipuisano tsa makala moo ho buisanwang ka matlole a haellang o tla be o amana haholo le boikamahanyo le tshwaneleho ya merero ya diprojekte ho latela moelelo wa metheo ka kakaretso, dintlha tsa bohlokwa tse lokelang ho tadingwa pele le mawa.
Tlhoko ya nako (nakwana) - Koloso : beke e 1
Wekshopo: matsatsi a 2 ho isa ho a 3.
Ela hloko:
Tekolo le tlhahiso ya maikutlo hodima ditshisinyo tsa diprojekte ke se tshwanelang ho etswa ka tshebetso e nang le ponaletso e latelang tsela e itseng, e ka amohelwa ke bohle ba amehang e le e hlokang leeme, ebile ele sona se hlokehang pele bakeng sa kamohelo ya tsela ya tshebetso ya sephetho.
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
Ho molemo ho sebetsana le ntho e phethahetseng ho feta dikarolwana tsa yona
MORALO WA MOSEBETSI WA : 4/2
Sepheo: - Ho netefatsa tsamaiso ya mmasepala, mekgatlo e tshehetsang ka ditjhelete, boradipolotiki, baamehi ka ho fapana le setjhaba se nang le tjheseho ya ho shebana le ho tshwana ha dintlha mabapi le tse nyalanang, jwalo ka botsitso ho tsa ditjhelete, tsa sebaka, moruo, tshusumetso tikolohong le setjhabeng.
Bonyane ba ditlhoko:
W/r ya Tshebetso
Ditshisinyo tsa diprojekte tse lekotsweng ka tsela e ntjha
Lenaneo le Kopanetsweng la Lekala
Moralo wa Tjhelete wa dilemo tse 5
Lenaneo la dipeheletso tse kgolo la dilemo tse 5
ENG?
Lenaneo la tshebetso la mmasepala la dilemo tse 5
Tsela ya ho lekola le ho sala tshebetso morao
Moralo o Kopanetsweng wa Ntshetsopele ya Sebaka
Lenaneo le Kopanetsweng la Ntshetsopele ya selehae ya moruo
Moralo o Kopanetsweng wa Phediso ya bofuma/tekanyo ya bong
Lenaneo le Kopanetsweng la Tikoloho
Lenaneo le Kopanetsweng la Mmasepala
Moralo wa Tsamaiso ya tsa Dikoduwa.
w/r tsela ya Tshebetso
Tlaleho ka mananeo/meralo e kopanetsweng Foramong ya
Ditemoso tsa ho bopa tsela ya Tshebetso
Nakong eo Meifo ya Tshebetso tsa diprojekte e lekolwang botjha merero ya yona ya diprojekte tse lohothwang, meralo e kopanetsweng e ntse e bokeletswa bakeng sa dintlha tse fapaneng ka katamelo e kgolo le tshebetso ya tekolo ya diprojekte hape.
Ka nako yona eo makala a tlameha ho lekola mananeo a ona botjha.
Pheletsong ya tshebetso meralo e kopanetsweng empa e seng merero ya diprojekte tse lohothwang e a tshohwa mme e rerwe Foramong ya Boemedi ya MKN.
Tekolo e ntjha e qoswa ng ke ditherisano e tla kenyeletswa kahare ho
Temoso ya Moralo wa Tshebetso Bala temoso tse entsweng bakeng sa Morao wa mosebetsi ka nngwe
/3 ho isa ho 4/12
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
Ditho tsa Komiti e Tsamaisang MKN, Foramo ya Boemedi ba MKN kapa ditsebi di tshwanela ho kgethwa ho hlophisa meralo e kopanetsweng ya ditshisinyo tsa diprojekte le lewa la tshebetso la selehae. Batho bana ba tshwanela hore ebe ditsebi tse ka sehloohong mohlala; Moralo wa
Ditjhelete o lokela ho etswa ke motshwari wa matlotlo, moralo wa ntshetsopele ya sebaka o tshwanela ho etswa ke moradi wa teropo le wa lebatowa, jwalo jwalo
Ela hloko:
Tlhophiso ya manaeo a kopanetsweng ha se ho eketsa mosebetsi wa ho rala o entsweng hona jwale ho fapana le moo, e bolela ho bokeletsa kgutsufatso tsa dintlha tsohle tse nyalanang. Kaha dikgutsufatso tsena ke tsona boitshetleho ba ho tsepama le boikamahanyo, di ka na tsa qosa tekolo e ntjha ya ditshisinyo tsa diprojekte le diphetho tse seng di entswe meralo le mananeo a kopanetsweng.
Tlhoko ya nako nakwana Tekolo/Pokeletso : beke tse 2
Wekshopo ya Foramo ya Boemedi : matsatsi a 2 ho isa ho a 3.
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
Ho leka matsapa ohle ka phethahatso ya lehlakoreng la lekala
MORALO WA MOSEBETSI WA: 4/3
MANANEO A KOPANETSWENG A LEKALA
Sepheo: Ho netefatsa phethahatso ya ditlhoko tsa meralo ya makala le boikamahanyo le maano a makala, mekgwa ya tshebetso le mananeo, ka hona, ho etswe motheo wa moralo wa tshebetso ya lefapha le ditekanyetso.
HOBANENG?
Bonyane ba ditlhoko
Kgutsufatso ya tlhaloso ya maqephe a 2-3, bakeng sa lekala ka leng le hore ke ya moralo wa projekte efe ho latela tshebetso ya MKN. Sena se kenyeletsa:
w/r ya Tshebetso ntlha tse kgutshwane ka sephetho sa lekala sa Mohato wa
puo e amang tataiso le lewa la lekala, le tsela eo e di ileng tsa lekolwa ka teng Mohatong wa lewa;
pokeletso ya tshebetso/sekepele se lokelang ho fihlellwa/dibaka/
meralo ya nako ya diprojekte tse mabapi le makala a itseng kapa dikarolo tsa makala a diprojekte.
Meralo ya makala lehlakoreng la metsi, dipalangwang le taolong ya ditshila (bala 4/3a, 4/3b, 4/3c).
Bala Moralo wa mosebetsi wa 4/2.
Moo ditlhoko tsa molao tsa makala a provense le naha di leng teng w/r tseleng ya tshebetso di tshwanela ho kenyeletswa bakeng sa makala ao hore di nkwe e e le karolo ya MKN.
Temoso tsa ho bopa tsela ya tshebetso
Lekola ditshisinyo tsohle tsa diprojekte, tsa lekala ka leng, mabapi le tshebetso e entsweng ya Mohato wa Tlhophollo le wa Lewa:
Naa dintlha tsa lekala tsa tlhophollo di rarolotswe?
Naa boikamahanyo le metjha ya tataiso ya lekala e teng?
Naa ho na le mekgwa ya katamelo e sa tliseng tharollo kapa e sa tliseng tharollo e phethahetsong, nyehelo tsa lekala tse tshwanelehileng?
Hlahloba hore naa mekutu ya makala e tsamaisana le mehlodi ya ditjelete le a basebetsi e leng teng mme o lekole le dikarolo tsa nako le sebaka.
Fana ka tlaleho ho Moifo wa tshebetso ya Diprojekte haeba ho na le ho se ikamahanye kapa tekolo e haellang.
Fana ka Lenaneo la Lekala ka leng, ha mmoho le maikutlo ekasitana le dikgothaletso, Foramong ya Boemedi ba MKN.
Netefatsa hore dikgothaletso tsa Foramo ya Boemedi ba MKN
di kenyeleditswe ditshisinyong tsa qetelo tsa projekte le
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa Mokgatlo
Pokeletso ya Lenaneo ka leng le Kopanetsweng la Lekala e tshwanela ho etswa ke mohlanka ya ka sehloohong wa mmasepala ya ikarabelang taolong ya phethahatso ya lenaneo.
Ha ho ka etsahala hore moralo wa lekala o hlokehe, tadima
MANG?
Ela hloko:
Lenaneo le Kopanetsweng la Lekala ka leng ha se keketso ya lenaneo ntle le hore ke projekte tse sebetsang ka dintlha tsa sehlooho. Sepheo ke ho fumana nyehelo tsa lenaneo la makala e tswang ho Diprojekte tsa MKN, lekaleng ka leng, mme di bapiswe le diprojekte tsa mafapha a mang ho latela mehlodi le nako e teng.
Mananeo a Kopanetsweng a Makala a tshwanela ho tlisa phapano dipakeng tsa diprojekte tsa
Tlhoke ho ya nako palohare Tadima Moralo wa mosebetsi wa 4/2
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
MORALO WA MOSEBETSI WA : 4/3a
MERALO YA NTSHETSOPELE YA DITSHEBELETSO TSA METSI
Bakeng sa makala aoa hlokang meralo ya makala e ikgethileng, tshebetso e etswang e tla ba karolo ya meralo ena ya makala, e totobetse ho feta e hlahelang letotong le akaretsang tsohle mabapi le "Mananeo a Kopanetswe ng a Lekala". Leha meralo ena e se karolo ya MKN (empa e le kgutsufatso ya yona feela), ditlhoko tsa yona di kgutsufaditswe hore ditlhoko tsa meralo le tsona di kenyeletswe ho MKN.
Bonyane ba Ditlhoko:
Tshebetso e entsweng mabapi le w/r
Moralo wa Meralo ya Ntshetsopele ya Ditshebeletso tsa Metsi ya sebaka sa taolo o lokela ho kenyeletswa:
tokomane ya lesedi le fupereng dintlha tse lokelang ho fihlelwa tokomane e fupereng lesedi ka basebedisi ba teng hona jwale le ba ka nako e tlang ha mmoho le boemo ba ditshebeletso.
tekanyo ya metsi, mehlodi ya metsi le boleng.
meralo ya ditshebeletso tsa metsi.
taolo ya tlhoke ho ya metsi tsamaiso ya mmasepala ditjhelete le bokgoni.
Pale, ya maqephe a sa feteng 30, ya Meralo ya Ntshetsopele ya Ditshebeletso tsa Metsi.
ENG?
Kgutsufatsonyana.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
Meralo ya Ntshetsopele ya Ditshebeletso tsa Metsi e tshwanela ho hlophiswa ke Bolaodi ba Ditshebeletso tsa Metsi.
Ha ho ka etsahala hore o akareletse le bommasepala ba bang, mmasepala wa selehae ka mong o tlameha ho emelwa, sehlopheng sa ho rala sa WSA , ke
MANG? mohlanka wa lekala ho netefatsa hore boikamahanyo bo ba teng pakeng tsa
Ditokomane tsa Tataiso e ikgethileng
Tataiso ya DWAF, moralo le lenane la tekolo bakeng sa meralo ya ntshetsopele ya ditshebeletso tsa metsi, kgatiso ya 2 (Phato 1998).
Ditlhoko tse simolang: tataiso ya tlatsetso ya bommasepala ba setereke
Ela hloko :
Dikarolo tse ding tsa WSDP di tla be di se di phatlaladitswe mehatong ya pejana ya tshebetso ya meralo e kopanetsweng. Mosebetsi ha jwale, ke ho bokeletsa lesedi ho le etsa moralo wa lekala bakeng sa nyehelo.
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
MORALO WA MOSEBETSI WA: 4/3b
Bonyane ba Ditlhoko:
Tshebetso e entsweng mabapi le w/r
Moralo o Kopanetsweng wa Dipalangwang o tlameha ho ba ponelopele/leano le maikemisetso a bolaodi ba meralo, o tsamaisanang hantle le wa naha le provense. ITP bonyane e tlameha:
a ho qaqisa diphetoho tse teng maanong le maweng a bolaodi ba meralo mekgweng ya tshebetso ya dipalangwang tse tsamayang fatshe ho tloha moralong wa dilemo tse hlano wa nakong e fetileng.
b kenyeletsa letoto le tlamehang:
i ho bontsha ka tatelano, diprojekte le dikarolo tsa diprojekte tse tla etswa nakong ya dilemo tse hlano, le ditjeho tsa projekte ka nngwe, le ii itlhophise ka meralo e kopanetsweng ya ntshetsopele le maikemisetso a ntshetsopele ya mobu a hlahelang ho DFA, kapa moo e leng teng; ho latela melao ya provense.
c ho kenyeletsa mefuta yohle ya dipalangwang le meralo ya ditshebeletso, ho kenyeletswa le ditsela tse ntjha kapa tse fetotsweng le ntshetsopele dikgwebong e tlisang tshwaetso e itseng hodima metjha ya dipalangwang tsa fatshe, le dintlha tsa dipalangwang tsa fatshe,tsa moyeng le boemong ba dikepe;
d kenyeletsa Ditekanyetso tse phethahetseng tsa bolaodi ba meralo, tse akgang mehlodi ya ditjhelete mabapi le dipalangwang tsa fatshe bakeng sa selemo seo sa ditjhelete ho ya ka moralo o behilweng ke SLP.
e Kenyeletsa meralo ya dipalangwang tsa setjhaba ya bolaodi ba meralo e nang le:
rekoto ya diplangwang tsa setjhaba mokgwa wa tshebetso o mabapi le dilaesense tse tshebetsong moralo wa tlhophiso e ntjha bakeng sa ditshebeletso tse tsheheditsweng f ho hloma leano la mokgwa wa tshebetso o akaretsang bakeng sa tsamaiso ya bongata ba maetoa hlokehang;
g ho beha mokgwa wa tshebetso wa kabelo ya meralo ya ditshebeletso, ntlafatso le tlhokomelo ya ditsela le dipalangwang; le h ho tsepamisa leano la mokgwa wa tshebetso/moralo o akaretsang wa ho thota
ENG? theepa/matlakala a kotsi.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
ITP ke boikarabelo ba Bolaodi ba tsa Dipalangwang, bo tsamaisanang le lekgotla la setereke. Ka hona, bahlanka ba makala ba tshwanela hore ebe bahlanka ba setereke.
Mohlanka a le mong wa mmasepala wa selehae o tshwanela hore a fetisetswe sehlopheng sa meralo sa Bolaodi ba
Dipalangwang kapa a sebedisane le bona nakwana hore a tle a netefatse hore boikamahanyo bo ba teng pakeng tsa ITP le
MANG?
Tokomane tsa Tataiso e ikgethang Ha e hlokehe.
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
MORALO WA MOSEBETSI WA: 4/3c
MERALO E KOPANETSWENG YA TAOLO YA DITSHILA (IWMP)
Bonyane ba Ditlhoko:
Dikarolo tsa moralo di tlameha ho kenyeletsa:
W/r ya Tshebetso - Boitshetleho ba lesedi mabapi le leano le melao, palo/dibaka moo baahi ba leng teng, tshebetso ya jwale kgahlano le taolo ya ditshila, tshehetso ya ditjhelete, baamehi le tekolo ya ditlhoko;
Maikemisetso a lewa la tshebetso a taolo e kopanetsweng ya ditshila sebakeng sa Mmasepala;
Disebediswa tsa phethahatso ya moralo o kopanetsweng wa taolo ya ditshila (disebediswa tsa moruo, dilekane, jwalo jwalo);
Mananeo a tshebediso; le
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
IWMP ke boikarabelo ba sethatho ba mmasepala ka mong.
Mmasepala o tlameha ho hlwaya mohlanka wa lekala a le mong ya ikarabelang hodima IWMP ho ya mafelong a Mohato wa 1.
Mohlanka enwa o tshwanela ho netefatsa hore:
dintlha tsa taolo ya ditshila tse tswang tshebetsong ya MKN ho sebetsanwa le tsona hantle ho latela ditlhoko tsa IWMP, mme ditlhoko tsa IWMP tse sa amaneng le dintlha tsa MKN ho sebetsanwa le tsona ka tsela ya moralo o tsamayang ka nako e le nngwe le tshebetso ya meralo.
Tokomane tsa Tataiso e ikgethang
Bala Tataiso ya Pokeletso ya Meralo e Kopanetsweng ya Taolo ya Ditshila;
Ditlhoko di hlalositswe Pampiring e Tshweu ya Taolo ya Ditshila e buwang ka
Tshilafalo e Kopanetsweng le Taolo ya Ditshila ho la Afrika Borwa moo ho tshwanetseng hore ho buuwe taba ena ka botebo bo fetang mona. Ditlhoko di tlameha ho kenyeletswa molaong wa tshebetso ya ho tlisa diphetoho e tseleng ho DEAT.
Ela hloko :
Dikarolo tse ding tsa IWMP di tla be di se di phatlaladitswe mehatong ya pejana ya tshebetso ya meralo e kopanetsweng. Ho tea mohlala, boitshetleho ka lesedi, palo/dibaka moo baahi ba leng teng le bongata/bonyane ba matlakala mme tse ding di tla hlahiswa nakong ya mohato wa tekolo - mohlomong e le karolo ya dintlha tsa MKN kapa ka nako e le nngwe, ho itshetlehile hodima dikamano tsa lekala le dintlha tsa MKN le qeto e mabapi le ho tsepamisa ditlhoko tse hlahelang ho moralo wa mosebetsi 1/9c.
Mosebetsi ona boemong bona ke ho tlatseletsa lesedi moralong wa lekala hore ho nehelanwe ka ona.
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
Dipalopalo tsa ditjhelete di supa dintlha tsa sehlooho le diqeto tsa mokgwa wa tshebetso
MORALO WA MOSEBETSI WA: 4/4
MORALO WA DITJHELETE WA DILEMO TSE HLANO WA BOMMASEPALA
Sepheo: Ho theha moralo wa lewa la tshebetso la nakwana la ditjhelete bakeng sa ho abela bommasepala mehlodi ka tshebetso ya ditekanyetso ya bommasepala hore ho netefatswe boemo ba tsa ditjhelete ba masepala le dipeheletso le tshebetso ya ona.
HOBANENG? Ho netefatsa meralo e tebileng ? lehokela la ditekanyetso.
Bonyane ba ditlhoko:
W/r ya Tshebetso
Kgutsufatso ya tlhaloso ya (leqephe le le leng) ya ditlhophiso tsa tsamaiso tsa ditjhelete ho kenyeletswa:
Lenane la theepa le tlhaloso e kgutshwane ya mehlodi ya tsamaiso ya tsa ditjhelete ho kenyeletswa Bolaodi ba Ditjhelete. Bolaodi ba shebediso le mehlodi e meng jwalo ka Motshwari wa matlotlo le
Mohlahlobi wa Ditjhelete wa Mmasepala; le
Metjha ya tataiso ya ditjhelete ya sehlooho le metjha e kenyeletsang hara tse ding maano a ditefo tsa ditshebeletso, leano la taolo ya melato
ENG? ya mmasepala le la ho bokeletswa ha ba ba sa lefang mmasepala.
Kgutsufatso ya ditlhaloso tsa ditjhelete (maqephe a 1-2) a mokgwa wa tshebetso wa ditjhelete (o tshetlehilweng hodima 2/4) ho kenyeletswa:
Metjha ya tshebetso le ya tataiso ya sehlooho ya ditjhelete.
Lewa la mekgwa ya tshebetso ya ditjhelete ka kakaretso.
Lewa la mekgwa ya tshebetso ya ho eketsa kuno
Lewa la taolo ya theepa e teng
Lewa la mekgwa ya tshebetso ya ho baballa tjhelete.
Lenane la bolepi ba kuno le ditshenyehelo ba dilemo tse hlano ho kenyeletswa:
Ditlhaloso tsa maemo a ditjhelete tsa lekgotla; le
Bolepi ba ditefelo tsa ditshebeletso
Kgutsufatso ya lenane la Moralo wa Nakwana wa Ditshenyehelo wa dilemo tse 3.
Temoso tsa Moralo wa Tshebetso e etswang
Kgutsufatso ya tataiso tsa taolo ya ditjhelete le mehato ya teng e seke ya akaretsa, empa e kenyeletse kgutsufatso feela ya maano le mehato eo ya tshebetso e tla tlisa phethoho e kgolo mme e tlise ntshetsopele e kgolo dintlheng tsa sehlooho le maikemisetsong a jwalo ka ntshetsopele ya moruo le phediso ya bofuma
Mawa a ho eketsa kuno a tshwanela ho kenyeletsa ditjeho tsa ho kenya tshebetsong, phaelo ya selemo le selemo le kgolo ya selemo le selemo ya kuno ka bolepi ba dilemo tse hlano ho tsa kuno.
Mawa a tshebetso a mabapi le theepa e boleng bo hodimo kapa ya bohlokwa e tla kenyeletswa Leweng la taolo ya theepa. Mekgwa ya tshebetso e nepahetseng ya tsamaiso ya theepa e tshwanela ho itshetleha hodima tekolo ya theepa yohle ho latela tshebediso ya yona ha jwale, ditjeho le phaelo mme e tshwanela ho kenyeletsa dintlha tse mabapi le tsamaiso le puso e nepahetseng bakeng sa theepa yohle mohlala;
ho fetola kgwebo hore ebe koporasi
Bolepi ba ditshenyehelo tsa tshebetso bo tshwanela ho kenyeletsa ditshenyehelo tsa tshebetso tse hlahelang kgafetsa jwalo ka khiro ya basebetsi, tsamaiso ya theepa, theko tsa tsa ditshebeletso tse kgolo ka ditshenyehelo tsa mafapha ka ho otloloha jwalo ka tlhokomelo ya ditsela le dirapa tsa ho boithapollo.
Kgutsufatso ya boemo ba ditjhelete ba lekgotla ba dilemo tse hlano e tla etswa ke kuno yohle e lebeletsweng ha ho tloswa ho yona ditshenyehelo tsa tshebetso, ho tloswe hape ditshenyehelo tse kgolo ka lewa le tshwanetseng la ho tlisa diphetoho tsa ho sebetsana le kuno e lebeletsweng kapa tjhelete e tla tlola ditekanyetso.
Dilemo tse 3 tsa Moralo wa Ditshenyehelo tsa Nakwana di tshwanela ho tsamaisana le ditlhoko tsa Molao wa Taolo ya Ditjhelete tsa Setjhaba le Molao wa Taolo ya Ditjhelete tsa Mmasepala.
Boikarabelo le ditlhopiso tse sisintsweng ke mmasepala
MANG? Lefapha la motshwari wa matlotlo le tshwanela ho jara boikarabelo ba ho etsa moralo wa tsa ditjhelete ka therisano tse haufi le motsamaisi wa mmasepala, hlooho tsa mafapha, komiti ya phethahatso kapa majoro wa phethahatso.
Nako e hlokehang
Nakwana
Ho tloha nehelanong ho fihlela wekshopong ya pele: Beke e 1
Wekshopo ya pele: matsatsi a 2 ho isa ho a 3
Tekolo/pokeletso ya lenaneo: dibeke tse 2
Wekshopo ya bobedi: Letsatsi le 1 ho isa ho a 2
Ho etsa tokomane: dibeke tse 2
Ela hloko :
Lewa la mokgwa wa tshebetso wa ditjhelete le tlameha ho hlakiswa dipalopalong tsa bolepi ba kuno le ditshenyehelo
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
Mananeo a radilweng ka bokgabane a hohela tshehetso ya ditjhelete
MORALO WA MOSEBETSI: 4/5
LENANEO LA DILEMO TSE HLANO LA
DIPEHELETSO TSE KGOLO TSA DITJHELETE
Sepheo: Ho kopanya diprojekte tsa sehlooho le mehlodi ya ditjhelete, ka hona:
ho tshehetswe ditekanyetso tsa mmasepala le tshebetso tsa botsamaisi tsamaiso ya boikamahanyo pakeng tsa mebuso mabapi le ntshetsopele le dipeheletso tshebedisong ya ditjhelete;
ho tsamaisa ho kopangwa le tatelano ya diprojekte tse kgolo ho theha moralo wa tshebetso o tla fehla tshepo ya boramatsete le ho kgothaletsa dipeheletso tsa kantle tsa sebopeho sa setjhaba le sa dikgwebo tsa poraefete; le ho fana ka kakaretso e kgutshwanyane ya tatelano ya diprojekte e lohothwang jwalo ka
HOBANENG? motheo wa boikarabelo.
Bonyane ba ditlhoko:
Lenane la kakaretso ya diprojekte tsa dipeheletso tsa ditjhelete ho kenyeletswa:
W/r ya Tshebetso - ditjeho tsohle tsa dipeheletso monyetla wa mehlodi ya tshehetso ya ditjhelete o ka bang teng lekala la boemedi le ikarabelang phethahatsong ditshenyehelo tsa ditjhelete tsa selemo le selemo ka mehato e fapaneng ha ho tshwaneleha: mekolokotwane e thehilweng ka ditjeho ditjeho tsa selemo le selemo tsa tshebetso ya mmasepala le tlhokomelo ka
ENG? lebaka la dipeheletso
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
Lenaneo lohle la dipeheletso tsa ditjhelete tsa dilemo tse hlano ha le a tshwanela ho nka sebopeho sa pehelo e batsi, empa le be le sebopeho sa lenane kapa Gantt
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
Lefapha la Motshwari wa matlotlo le tshwanela ho jariswa boikarabelo ba ho bokeletsa moralo wa tsa ditjhelete ka tshebedisano le motsamaisi wa mmasepala, hlooho tsa mafapha ts eikarabelang hodima diprojekte tsa dipeheletso le batshehetsi le baabi ba ditshebeletso ba tshwanetseng.
MANG?
Nako e hlokehang Ha ho tshebetso e ka thoko, empa moifo wa makala a mangata o lokela ho etsa n nakwana nako ya bonyane dibeke tse hlano e tla fumaneha hore ho ralwe le ho phethahatsa tokomane tsa lenaneo la peheletso ya ditjhelete.
Ho tloha nehelanong ho fihlela wekshopong ya pele: Beke e 1.
Wekshopo ya pele: Matsatsi a 2 ho isa ho a 3
Tekolo kapa pokeletso ya lenaneo: Beke tse 2
Wekshopo ya bobedi: Letsatsi le 1 ho isa ho a 2
Pokeletso ya tokomane: Dibeke tse 2
Ela hloko:
Lenaneo le tlatseleditsweng la ditjhelete tse tsetetsweng ke sesebediswa sa bohlokwa sa ho hlahloba ditekanyetso tsa projekte e rerilweng (le dikakanyo tsa ditjeho) ho latela ka moo le bonwang ke balaodi ba ditjhelete. Ke ntho e hlokang ditherisano tse haufi haholo le Meifo ya shebetso ya Projekte ho ka fihlela moralo wa projekte e nang le kelello le dipalopalo tsa ditshenyehelo.
Ho theha Mananeo a ditjhelete tsa Matsete ho latela mehato e fapaneng ho ama le hlwaya dintlha ka bohlokwa ba tsona ka tlhatlhamano. Sena se lokela ho thehwa diqetong tsa
Foramo ya Boemedi ya MKN.
Pele tse ding tsa diprojekte di behellwa thoko ho latela tlhophiso ya bohlokwa ba tsona, ho tshwanetse hore ho sebediswe tsela tsohle tsa ho fokotsa ditshenyehelo.
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
Nako ke mohlodi wa bohlokwa ka ho fetisisa. E laole ka tlhokomelo e kgolo
MORALO WA MOSEBETSI WA : 4/6
LENANEO LA DILEMO TSE HLANO LA TSHEBETSO
Sepheo: ( 1). Ho netefatsa tshebedisano pakeng tsa moralo o kopanetsweng wa ntshetsopele le tsamaiso ya mmasepala ka ho fana ka kakaretso ya mesebetsi e meholo ya mmasepala e tswalwang ke MKN.
HOBANENG? Ho theha sebae sa tlhokomelo ya katleho e etswang.
Bonyane ba ditlhoko:
W/r ya tshebetso mekolokotwane e meholo le mesebetsi e entsweng e neng e rerilwe ho fihlellwa..
ENG?
W/r ya Tshebetso
Tadima Moralo wa Mosebetsi wa 4/2
Temoso ya Moralo wa Tshebetso
Lenaneo la dilemo tse 5 la Mosebetsi ha le a lokela ho etswa ka tsela ya tlaleho ya molomo, empa le lokela hore le etswe lenane le kapa tjhate e fanang ka kgutsufatso ya lesedi la projekte nakong ya dilemo tse tsena.
Boikarabelo/Ditlhophiso tse Sisintsweng ke Mmasepala
Motsamaisi wa lekgotla la mmasepala jwalo ka mohlanka ya ikarabellang tsamaisong ya mosebetsi wa phethahatso o lokela ho amohela boikarabelo ka ho otloloha ba mosebetsi wa moralo. Sena se tla mo thusa hore a fumane maikutlo a hore MKN ke moralo o nang le moelelo ha ho nkelwa hloohong bokgoni ba tsamaiso ya mmasepala.
MANG?
Nako e hlokehang - Pokeletso (pele ho wekshopo ya bobedi): dibeke tse pedi
Wekshopo ya bobedi (dipuisano): matsatsi 1-2
nakwana
Diphethoho (ka morao ho wekshopo ya bobedi): matsatsi 1-2
Ela hloko: Ho etsa Lenaneo la Tshebetso la dilemo tse hlano ke hoba le sesebediswa sa bohlokwa sa ho hlahloba MKN le morero wa projekte e lohothwang ka leihlo la botsamaisi. Mosebetsi ona o hloka ditherisano tse haufi dipakeng tsa Motsamaisi wa Lekgotla la Mmasepala le Meifo ya
Tshebetso ya Projekte hore ba fihlelle merero ya diprojekte tse nang le monyetla wa hore di fihlelehe.
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
Ho theha sebae sa tsela ya ho hlokomela le ho laola tshebetso e entsweng
MORALO WA MOSEBETSI WA: 4/7
TLHOKOMELO E KOPANETSWENG LE TSELA
YA TAOLO YA HO LEKOLA E ENTSWENG
Sepheo: Ho netefatsa boikarabelo motheong wa tsela ya tlhokomelo e bonolo, e sebetsang hantle le e sa qoseng tjhelete e ngata le tsela ya taolo ya tshebetso e entsweng e le sesebediswa sa taolo ya
Molaodi wa Mmasepala ebile e le sesebediswa sa taolo sa Lekgotla.
HOBANENG?
Bonyane ba Ditlhoko:
Lenane le bokeletsweng la matshwao a supang ntshetsopele bakeng sa maikemisetso a
ENG?
Moralo wa nako e nang le matsatsi a kgatelopele ya diprojekte tsohleletoto la matshwao a supang tshebetso a sa amaneng le projekte ka ho otloloha.
Moralo wa tshebetso o kenyeletsang ditlhoko tsa mehlodi bakeng sa tsamaiso ya tsela ya ho lekola le tsamaiso ya tshebetso e entsweng, ho kenyeletswa phalo ya lesedi, nako e behilweng le batho ba ikarabelang.
W/r ya tsela ya Tshebetso
Bala Moralo wa mosebetsi 4/2.
Temoso ya moralo wa tshebetso e etswang
Tsela ena e Kopanetsweng ya ho lekola le ho tsamaisa tshebetso e entsweng o thehilwe ka mokgwa wa pokeletso ya lesedi, tshebetso ya dipuisano le tekolo.
Temoso ya tlhophiso ya tshebetso
Bokeletsa le ho lekola matshwao ohle bakeng sa maikemisetso a projekte le ho a kopanya ho latela mefuta ya matshwao le dipalopalo tsa meedi.
Fana ka tlaleho ho Dihlpha tsa Diphuputso tsa Diprojekte le ho netefatsa hore diphethoho tse hlokehang di tla etswa.
Hlwaya matshwao a supang tshebetso e tshwanang Bala Tataiso VI
JWANG? Bokeletsa maqephe a tekolo ya tshebetso le moralo wa tshebetso bakeng sa ho sebediswa ha tsela ena.
Boikarabelo le Ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
Mmasepala ka mong o tshwanela ho thonya mohlanka ya ikarabelang bakeng sa tekolo le tsamaiso ya tshebetso yatla ikarabela ka ho otloloha ho Molaodi wa Mmasepala.
Mohlanka enwa o tshwanela ho jara boikarabelo ba ho hlalosa tsela ya ho lekola le ho tsamaisa tshebetso e entsweng.
Mosebetsi ona o hloka ditherisano tse tebileng le moifo wa tshebetso ya Diprojekte ho
MANG? netefatsa hore meralo ya diprojeke e anetse tekolo ya katleho le tshwaetso ya ona.
Nako e hlokehang nakwana Pokeletso pele ho wekshopo ya bobedi: dibeke tse 2
Wekshopo ya bobedi (dipuisano): Letsatsi le 1 - ho isa ho a 2
Diphetoho (ka morao ho wekshopo ya bobedi): Letsatsi le 1 ho isa ho a 2.
Ela hloko:
Ha o hlahloba matshwao a tshebetso netefatsa hore a:
hlakile hantle mme a tobile hoo a ka lekanngwang bonolo ho a hlahloba ntle le ditjeho tse hodimo tsa diphuputso na le bonnete ba w/r mabapile le se ka fihlelwang ka mekutu e teng nakong e itseng.
Bakeng sa tataiso e nang le mokgwa o ka latelwang motheong wa tlhokomelo e kgonehang ya tshebetso le ditsela tsa taolo tsa ho lekola tshebetso e entsweng tadima Tataiso ya VI ya letoto la MKN.
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
Metsemeholo, ditoropo, metse eo eseng ya diteropo e kopanetsweng eo batho ba ka dulang ho yona e fihletswe ka leano, lewa le ho nka bohato bo itseng
MORALO WA MOSEBETSI: 4/8
MORALO WA NTSHETSOPELE YA SEBAKA
Sepheo : Ho fana ka tataiso e akaretsang ya ho etsa diqeto le tshebetso ka nako ya dilemo tse ngata e shebaneng leho aha metsemeholo, ditoropo le dibaka tsa bodulo moo batho ba ka dulang teng
Ho thehwa ha moralo wa mokgwa wa tshebetso bakeng sa ho thehwa ha tsela ya tsamaiso ya tshebediso ya mobu, mme ka yona:
ho tshehetswe diqeto tsa makgotla a tsa ntshetsopele, mafapha a phumantsho ya matlo le dikomiti tse tshwanetseng tsa ntshetsopele; le
HOBANENG? - ho thehwa ha moralo bakeng sa tshepo ya boramatsete o tsamaisang dipeheletso tsa setjhaba le tsa dikgwebo tsa poraefete.
Bonyane ba ditlhoko:
W/r ya tshebetso
Kgaolo ya kgutsufatso e kenyeletsang:
ntshetsopele ya tsa dibaka le dintlha tse ding tse hlahelang di tswa tekolong ya tsa sebaka (1/5)
maano a selehae a ntshetsopele ya sebaka le ho kopanywa ha dibaka (2/3a) ho kenyeletswa metjha ya tataiso ya tlhophiso e ntjha ya dibaka le boemedi ba
ENG? sebaka maikemisetsong ohle a ntshetsopele sebaka moo diprojekte di etswang; le kgutsufatso ya dintlha tsa tekolo e ntjha le diprojekte kapa dikarolo tsa diprojekte tse amanang le tsona.
Dimmapa tse supang mekgwa ya tshebetso le maikemisetso a tsa sebaka a totobetseng ka botlalo.
W/r tsela ya Tshebetso
Bala Moralo wa mosebetsi 4/2.
Temoso tsa Moralo wa Tshebetso
Moralo wa Ntshetsopele ya sebaka, hore o tle o tshehetse tsamaiso ya tsa mobu le diqeto tsa dipeheletsoo tshwanela ho kenyeletsa dimmapa tse bontshang ka ho totobala:
dibaka tse kgethilweng bakeng sa tshebediso e itseng ya mobu moo;
dibaka tse ding moo tshebediso e itseng ya mobu e qheletsweng thoko; le dibaka tsa diprojekte tsa MKN, ho fana ka bopaki ba boikamahanyo le MKN ka maikemisetso le mekgwa ya tshebetso e hlahelang dimmapeng.
Temoso tsa ho bopa moralo wa Tshebetso:
Lekola mananeo a tsa sebaka mme o fane ka tlaleho ho Moifo wa tshebetso ya
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng ke mokgatlo
Lefapha le ikarabelang hodima tsa meralo le tshwanela ho jariswa boikarabelo ba ho hlophisa Moralo wa Ntshetsopele wa Sebaka mabapi le ditshisiyo tsa diprojekte le mawa a tataiso a selehae.
Tshebetso ya ho hlophisa dimmapa le moralo wa ditokomane tse kgutsufaditsweng (kgaolo) e boima haholo mme e tla hloka ditshebeletso tsa setsebi se jwalo ka khatografa, moradi wa teropo kapa lebatowa ya nang le kutlwisiso e phethahetseng ya sephetho sa tshebetso ya meralo ya selehae.
Moo mmasepala a hlokang bokgoni ba profeshenale lekaleng la tsa moralo wa teropo, ho ka rerisanwa le setsebi (mohlala: se tswang Setsing sa PIMS) hore se tlo thusa.
Nako e hlokehang nakwana
Pokeletso, ho kenyeletswa tekolo ya diprojekte: dibeke tse 2
Tlaleho ho sehlopha sa ho thehwa ha projekte le ho fumanwa ha ditokiso: Dibeke tse 2
Tekolo e ntjha ya Tokomane: beke
Ela hloko:
Moralo wa Ntshetsopele wa tsa sebaka ke karolo e tlamang ya MKN. Sena se bolela hore o tlameha ho totobala ha e ba o ba tla ho dumela/thibela tshebediso e itseng ya mobu. Sena, leha ho le jwalo, ha se bolele hore o tlameha o laele mabapi le tsela eo mobu o tla sebediswa ka teng. Ha ho hlokehe tsepamiso e akaretsang ya sebaka sohle e mabapi le tshebediso ya mobu ka mabatowa.
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
Taba ya ho kenyeletsa bohle e keke ya fihlellwa feela ka diprojekte tse ikgethang feela, empa e ka fihlelwa ka mokgwa wa moralo wa hore diprojekte tsohle di kenyeletse bohle
MORALO WA MOSEBETSI: 4/9
LENANEO LE KOPANETSWENG LA PHEDISO YA BOFUMA LE TEKANYO YA BONG
Sepheo: Ho netefatsa mehato e tshwanang le e tsitsitseng ya ho fedisa bofuma le ho kenya letsoho tabeng ya ho tekanyo ya bong ho mmasepala.
HOBANENG?
Bonyane ba ditlhoko:
W/r ya Tshebetso
Ditlhaloso tsa ditjhelete tse kgutsufaditsweng tsa maqephe a 2-3 tse kenyeletsang:
sephetho sa tekolo tsa moruo wa setjhaba (1/6) ka bokgutshwane.
ntlha mabapi le metjha ya tataiso ka mokgwa wa tshebetso o mabapi le bofuma le bong
/3; le
ENG? - kgutsufatso e bokeletsweng ya tshebetso e amanang le bofuma le bong eo e leng karolo ya diprojekte tse radilweng.
Bala Moralo wa mosebetsi 4/2
Ditemoso tsa ho bopa tsela ya Tshebetso
Lekola Ditshisinyo tsohle mabapi le sephetho sa tekolo le metjha ya tataiso ya mokgwa wa tshebetso:
Naa ho na le mathata a maholo a mabapi le bofuma lebong a sekasekilweng?
Naa ho na le boikamahanyo le metjha ya tataiso/tshebetso?
Naa ho na le tsela tse hlohleletsang bofuma kapa ho se lekane ha bong?
Kgutsufatsa metjha yohle e mabapi le bofiuma/bong le dintlha tsohle e le karolo ya lenaneo le phethetsweng.
Fana ka tlaleho ho Moifo wa tshebetso ya Diprojekte moo ho se nang boikamahanyo kapa nako e lekaneng ya ho tsepamisa maikutlo ntlheng ena.
Tshetleha lenaneo leo mmoho le maikutlo le dikgothaletso ho Foramo ya Boemedi ba
JWANG? Netefatsa hore dikgothaletso tsa Foramo ya Boemedi di kenyeletswa kahare ho tshisinyo e phethelang ya projekte le kahare ho Lenaneo le Kopanetsweng la Phediso ya Bofuma le
Tekano ya Bong.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
Pokeletso ya Lenaneo le Kopanetsweng la Phediso ya Bofuma le Tekanyo ya Bong e tlameha ho etswa ke mosebetsi ya nang le bokgoni/tsebo ya tshebetso.
Ho tle ho netefatswe hore baemedi ba tshwanetseng (kapa maqwetha) ba setjhaba ka kakaretso ba tla ba teng diwekshopong ya Foramo ya Boemedi ba MKN
MANG? mohatong wa 4.
Nako e hlokehang nakwana
Bala Moralo wa mosebetsi 4/2
Ela hloko:
Lenaneo le Kopanetsweng la Phediso ya BOfuma le Tekanyo ya Bong ha se lenaneo le leng ho fapana le diprojekte tse sebetsanang le dintlha tsa sehlooho. Hantlentle, le bontsha mawala a diprojekte tsohle tsa
MKN. Ka hona, ke sesebediswa se tsepamisang tshebetso ho fapana le ho qhelela ka thoko dintlha tse mabapi le bofuma le bong.
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
Tekodisiso ya tshwaetso ya tikoloho kaofela
MORALO WA MOSEBETSI: 4/10
LENANEO LE KOPANETSWENG LA TIKOLOHO
Sepheo: Ho phehisa tikolohong e hlokometsweng ka ho netefatsa hore:
dintlha tsa tikoloho tse potlakileng di rarollwa ka ho phethahala.
HOBANENG? - diprojekte tse lohothwang ha di na tshusumetso e fosahetseng tikolohong ya tlhaho.
Bonyane ba ditlhoko
W/r ya Tshebetso
Kgutsufatso ya maqephe a 2-3 le moralo/setshwantsho o kenyeletsang:
ntlha e kgutshwane ya sephetho sa dintlha tsa tikoloho tse hlwauweng tsa tikoloho Mohatong wa Tlhophollo;
tlhatlhobo ya Mawa a tataiso a mokgwa wa tshebetso wa Tikoloho (2/3);
tlhakisetso ya tsela eo mmasepala a tla netefatsa hore diprojekte tsa hae di ikamahanya le maano a NEMA le maemo a behilweng a tikoloho a naha; le ho hlwauwa ha diprojekte tse hlokang EIA
Bala Moralo wa mosebetsi 4/2.
W/r tseleng ya Tshebetso - lekola lesedi le loketseng la mafapha a naha le a provense la Meralo ya
Tikoloho le Meralo ya Phethahatso.
Lekola Molao wa Paballo ya Tikoloho wa 1989 le Melawana ya EIA ya 1997 le tokomane ya tataiso, bakeng sa mekgahlelo ya mesebetsi e hlokang EIA le mehato e amehang ya phethahatso.
Temoso tsa ho bopa tsela a Tshebetso
Lekola Ditshisinyo tsohle tsa merero ya diprojekte, papisong le tshebetso e entsweng ya tlhophollo le mawa a tataiso ya tshebetso:
Naa dintlha tsa tikoloho tsa tlhophollo di rarolotswe?
Naa ho la le boikamahanyo le mawa a tataiso ya tshebetso?
Naa ho na le tsela tse hlwayang, e lepang, le ho lekola tshusumetso e teng le e nang le monyetla wa hoba teng tikolohong, ka morero wa ho fokotsa tshusumetso e mpe le ho eketsa tse nang le molemo?
Naa Lenaneo le Kopanetsweng la Tikoloho le nkela hloohong Meralo ya Tikoloho ya
Provense?
Fana ka tlaleho Moifong wa tshebetso ya Diprojekte mabapi le moo boikamahanyo bo leng siyo kapa moo ntlha ena e sa nkelwang hloohong ka tsela e lekaneng
Kgutsufatsa mehato yohle e amanang le tikoloho, dintlha le mesebetsi e le karolo ya lenaneo le phethahetseng la tikoloho.
Tshetlehela Foramo ya Boemedi ba MKN mananeo ohle ha mmoho le maikutlo eksitana le dikgothaletso.
JWANG? Netefatsa hore dikgothaletso tsa Foramo ya Boemedi ya MKN di kenyeletswa morerong wa projekte ya qetelo le Lenaneong le leng le le leng la Makala a Kopanetsweng.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mmasepala
Mohlanka ya ka Sehloohong wa Mmasepala ya ikarabelang ditabeng tsa tikoloho o tshwanela ho jariswa boikarabelo ba ho bokeletsa Lenaneo le Kopanetsweng la Tikoloho.
Moo mmasepala a hlokang bokgoni ba ho etsa meralo ya tsa tikoloho, setsebi sa lekala lena la tshebetso se ka hirwa ho ka thusa ka ho rala Lenaneo le Kopanetsweng la Tikoloho
Ho tle ho netefatswe hore baemedi ba tshwanetseng (kapa maqwetha) ba setjhaba ka
mohatong wa 4.
Nako e hlokehang nakwana
Bala Moralo wa mosebetsi 4/2
Ela hloko:
Lenaneo le Kopanetsweng la Tikoloho ha se lenaneo le leng ntle le diprojekte tse sebetsanang le dintlha tsa sehlooho. Lenaneo le jwalo le reretswe ho manolla dinyehelo tsa tikoloho tse tswang mererong ya diprojekte tsa
MKN. Ka hoo, ke sesebediswa se tsepamisang tshebetso ho feta hoba setho se ekeditsweng feela, sa dintlha tsa tikoloho.
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
Ke tsela eo puso ya selehae e phethahatsang mesebetsi ya yona ya tsamaiso le ntshetsopele ka teng e hlalosang hore ho tla ba le mesebetsi bakeng sa baahi ba sebaka seo kapa mesebetsi e tla senyeha
MORALO WA MOSEBETSI: 4/11
LENANEO LE KOPANETSWENG LA LED
Sephetho: Ho netefatsa metjha e tsitsitseng ya ho phahamisa tshebetso tse ntlafaditsweng tsa moruo wa selehae le menyetla ya mesebetsi.
MANG?
Bonyane ba ditlhoko:
Kgutsufatso ya maqephe a 2 - 3 e kenyeletsang:
w/r ya Tshebetso - sephetho sa tekolo ya moruo wa setjhaba (1/6) ka bokgutshwane.
ho ama ntlha ya lewa la tataiso ka mokgwa wa tshebetso o mabapi le ntshetsopele ya moruo wa selehae (2/3); le kgutsufatso e bokeletsweng ya tshebetso e amanang le Diprojekte tse ikemetseng tsa LED le tshebetso tsa LED tseo e leng karolo ya diprojekte tse radilweng.
Bala Moralo wa mosebetsi 4/2
Temoso tsa ho bopa tsela ya tshebetso
Hlwaya diprojekte tsohle tse nang le sephetho sa ntshetsopele ya moruo le maikemisetso a ntshetsopele ya moruo e le sona feela sephetho sa tsona
Lekola Ditshisinyo tsohle mabapi le sephetho sa tekolo le metjha ya tataiso ya mokgwa wa tshebetso:
naa mathata a maholo a ntshetsopele ya moruo le ho thehwa ha mesebetsi a raroletswe?
naa menyetla e meholo ya ntshetsopele ya moruo e nketswe hloohong hantle?
naa boikamahanyo bo teng ba lewa la tshebetso la tataiso ya moruo?
naa mehato kapa merero ya diprojekte e tsamaelana le taba ya ho nkella hloohong monyetla wa katleho ya moruo?
naa ho na le mehato kapa mekgwa ya katamelo e sekametseng ntleheng ya ho nyahamisa kapa ho sitisa matsete a moruo le ho thehwa ha mesebetsi?
Kgutsufatsa mehato kaofela e ka bang le tshusumetso ntshetsopeleng ya moruo e le karolo ya lenaneo le phethahetseng le kgothaletsang moruo.
Fana ka tlaleho ho Meifo ya tshebetso ya Diprojekte moo mohlomong ho nang nang tlhokeho ya boikamahanyo kapa moo ho hlokehang kutlwisiso e lekaneng.
JWANG? Tadima ditemoso tse entsweng moralong o mong le o mong wa mosebetsi
/4 ho isa ho 4/12
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
Mohlanka e moholo wa mmasepala ya ikarabellang ho LED o lokela ho fuwa ba pokeletso ya Lenaneo le Kopanetsweng la LED.
Setsebi sa ntshetsopele ya moruo se ka bonwa ho thusa ka moralo wa lenaneo le tjena haeba mmasepala a hloka bokgoni lehlakoreng la moralo wa moruo.
Ho netefatswe hore baemedi ba molao ba lekala la kgwebo le basebetsi, ho kenyeleditswe le baemedi ba babuelli ba batho ba hlokang mosebetsi ba
MANG? kgona hoba teng diwekshopong tsa Foramo ya Boemedi ya MKN Mohatong wa 4.
Nako e hlokehang nakwana
Bala Moralo wa mosebetsi 4/2
Ela hloko:
Mehato ya tsamaiso le mawa a tshebetso ya dipuisano e ka ba le tshusumetso e matla dipeheletsong tsa moruo le ho thehweng ha mesebetsi ho fapana le ntlafatso efe kapa efe ya moruo kapa projekte ya ho theha mesebetsi. Ke taba ya bohlokwa ho netefatsa hore mehato eo e jwalo e ikamahanya le boikemisetso ba LED hobane ke mokgwa wa bohlokwa wa ho theha lenaneo la LED le tlatseleditsweng ebile le sebetsa hantle.
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
Sebopeho se latela mosebetsi-
Tlhophiso e latela mesebetsi.
MORALO WA MOSEBETSI: 4/12
LENANEO LE KOPANETSWENG LA MMASEPALA
Sepheo: Ho netefatsa hore mehato e tsepameng le e kopanetsweng ya ho tlisa diphetoho le ho bona hore ho na le phethahatso e kopanetsweng mmasepaleng, mme ka ho etsa
HOBANENG? jwalo e le ho kenya letsoho lehokeleng la moralo wa phethahatso.
Bonyane ba ditlhoko:
Kgutsufatso ya maqephe a 2-5 e kenyeletsang:
ntlha mabapi le metjha ya tataiso/mekgwa ya tshebetso (2/3e)
le Meralo ya Mehlodi (2/4) le
ENG? - kgutsufatso e bokeletsweng ya tshebetso e amanang le bofuma le bong eo e leng karolo ya diprojekte tse radilweng.
Ditshisinyo tse ding tse mabapi le ho fetolwa ha mmasepala tse hlokehang hore ho netefatswe tshebediso e phethahetseng ya MKN.
Tadima Moralo wa mosebetsi 4/2
Temoso tsa ho ralwa ha tsela ya tshebetso
Lenaneo le Kopanetsweng la Mokgatlo, le lokelang ho nkuwa jwalo ka karolo ya tshebetso ya MKN, le lokela hore le fumane tsebo ditlhokong tsa Molao wa Tekano Mosebetsing le leweng la mehlodi la mmasepala.
Lenaneo le Kopanetsweng la Mokgatlo le lokela hore le ralwe jwalo ka kgutsufatso ya ditlhoko tsa mmasepala.
Temoso ha ho hlophisetswa tshebetso
Lekola Ditshisinyo tsohle tsa diprojekte mabapi le sephetho sa tekolo le metjha ya tataiso/mekgwa ya tshebetso:
Naa ho na le dintlha tsa mmasepala tsa tekolo tse sekasekilweng?
Naa ho na le boikamahanyo le metjha ya tataiso/tshebetso?
Naa dikgaello tsa mehlodi ya basebetsi mokgatlong ona di nkeletswe hloohong ka mokgwa o lekaneng?
Kgutsufatsa mehato yohle ya ntshetsopele ya mokgatlo, dikarolo le mosebetsi jwalo ka karolo ya lenaneo le phethahetseng la tsamaiso ya mosebetsi wa phethahatso.
Hlwaya ditlhoko tse nyalanang tse tlisang phetoho mokgatlong wa mmasepala le ditlhoko tsa ntshetsopele ya basebetsi tse tswang sephethong sa meralo ya diprojekte e hlokehang hore mmuso wa mmasepala o ikemisetse ho kenywa tshebetsong ha projekte.
Fana ka tlaleho ho Moifo wa tshebetso ya Diprojekte moo ho se nang boikamahanyo kapa maikutlo a anetseng a ileng a lekolwa a ditlhoko tsa mokgatlo tsa phethahatso.
Tshetlehela Foramo ya Boemedi ya MKN lenaneo leo ha mmoho le maikutlo le dikgothaletso.
JWANG? Netefatsa hore dikgothaletso tsa Foramo ya Boemedi ya MKN di kenyeleditswe ditshisinyong tsa morero wa projekte wa qetelo le
Lenaneong le Kopanetsweng la Phediso ya Bofuma le Tekanyo ya Bong.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
Pokeletso ya Lenaneo le Kopanetsweng la Mmasepala e tlameha ho etswa ke mohlanka ya ka sehloohong wa mmasepala ya ikarabelang ka ho otloloha ho Molaodi wa Mmasepala ya tlamehang ho ba le seabo se keneletseng tshebetsong.
Ho tle ho netefatswe hore baemedi ba tshwanetseng le makala a tsa moruo le boemedi tsa mekgatlo ya basebetsi (kapa babuelli) ba setjhaba ka kakaretso ba tla ba teng diwekshopong tsa Foramo ya
Boemedi ba MKN mohatong wa 4.
Haeba ho na le tshebetso e tswellang e mabapi le ho fetolwa ha mmasepala setsebi sa tsa ntshetsopele ya Metheo se ka hirwa ho tsamaisa dipuisano le tshebetso ya ho etsa diqeto.
Tlhoko ya Nako nakwana
Tadima Moralo wa mosebetsi wa 4/2
Ela hloko:
Lenaneo le Kopanetsweng la Mmasepala ha se lenaneo le leng ho fapana le diprojekte tse sebetsanang le dintlha tsa sehlooho. Hantlentle, le bontsha mawala a diprojekte tsohle tsa MKN e seng projekte e tswang kantle ho tshebetso ya MKN. Ka hona, ke sesebediswa se tsepamisang tshebetso le ho hlakisa tshebetso bakeng sa tshekamelo ya mmasepala ha ho kengwa projekte tshebetsong.
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
LENANEO LE KOPANETSWENG LA MOKGATLO
MORALO WA MOSEBETSI: 4/13
Sepheo: Ho netefatsa hore ho na le mehato e nepahetseng le e akaretsang ya letoto batsi la baamehi ba bangata ho thibela hore HIV/AIDS
Bonyane ba Ditlhoko:
Kgutsufatso ya maqephe a 2-3 e kenyeletsang:
W/r ya Tshebetso - ho ama ha kgutshwane mathata a HIV/AIDS le mathata a mang a hlwauweng Mohatong wa Tlhophollo (tadima 1/4);
MANG? - kgutsufatso e tlatseleditsweng ya mesebetsi e amanang le
Bala Moralo wa mosebetsi 4/2
Temoso tsa ho ralwa ha tshebetso
Lekola Ditshisinyo tsohle tsa diprojekte tse mabapi le tsela eo di nkela hloohong ka teng le mathata le mekgwa ya tshebetso e amanang le HIV/AIDS:
Naa ho nkilwe mawala ohle ho thibela hore sewa sena se name?
Naa tshusumetso ya sewa sena mabapi le dipalopalo tsa batho, phedisano ya batho, moruo wa selehae, se nketswe hloohong le ho rarollwa hantle ke merero ya diprojekte tse fapaneng?
Kgutsufatsa mehato e amehang HIV/AIDS yohle jwalo ka karolo ya lenaneo le phethahetseng.
Fana ka tlaleho ho Moifo wa tshebetso ya Diprojekte ya moo ho se nang boikamahanyo kapa moo dintlha di sa nkellwang hloohong hantle teng.
JWANG? Bala temoso tse ding tse sisintsweng bakeng sa Moralo wa mosebetsi wa 4/3 ho isa ho 4/12
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgatlo
Mmasepala ka mong o tlameha ho thonya mohlanka a le mong ya tla thakgola le ho tsamaisa mesebetsi yohle e mabapi le HIV/AIDS.
Mohlanka eo o tlameha hore a jariswe boikarabelo ba ho rala lenaneo le kopanetsweng la HIV/AIDS.
Ho netefatswe hore bohle baamehi ba sebetsanang le mathata a
Foramo ya Boemedi ya MKN.
Ha bommasepala ba bang ba selehae seterekeng sena ba na le
MANG? maikutlo a hore taba ya moralo le phethahatso ya mawa a tshwanelehileng e tla ba hlola ho sebetsana le HIV/AIDS, ba tla lokela ho dumela ho tshehetsa mekutu e kopanetsweng ya boemo ba setereke.
Tlhoko ya nako nakwana Tadima Moralo wa mosebetsi wa 4/2
Ela hloko:
HIV/AIDS ha se bothata ba Lefapha la Bophelo feela. Sewa sena, thibelo le sephetho sa sona di hloka tshebedisano e hoketsweng ka mokgwa o nepahetseng e tswang mekgatlong yohle le makaleng a sebetsanang le ntshetsopele ya mmasepala.
Leha bommasepala ba hloka tataiso ka mananeo a mmuso wa naha ho ka tseba hore ba arabela jwang ntlha ena, tsamaiso ya mmasepala e tlameha ho netefatsa hore mehato e tshwanetseng e a phethahatswa.
MOHATO WA 4: HO KOPANYWA
Thibelo le Taolo ya maemo a Koduwa tshebetsong e amang makala a mangata
MORALO WA MOSEBETSI: 4/14
MORALO WA TSAMAISO YA TSA KODUWA
Sepheo: Ho ntlafatsa bokgoni ba mmasepala ba ho thibela le ho nkela hloohong dikoduwa ekasita le ho qoba ntshetsopele tse nang le monyetla wa ho tlisa boemo ba koduwa.
Bonyane ba ditlhoko:
W/r ya Tshebetso
Kgutsufatso ya maqephe a 2-3 ya Moralo wa Mmasepala wa Taolo ya
Koduwa, ho kenyeletswa dintlha tsohle tsa:
mefuta ya dikoduwa e ka bang teng, sebaka/selehae ofe o kotsing;
ENG? - mekgwa ya tshebetso e thibelang leho fokotsa bohale ba mofuta ka mong wa koduwa.
merero ya tshohanyetso e tla netefatsa boikemisetso ba maemo a tshohanyetso, ka kutlwisiso ya bokgoni bo teng, le seabo le boikarabelo w/r ya tsela ya tshebetso
Bala Moralo wa mosebetsi 4/2
Ditemoso tsa ho bopa tsela ya tshebetso
Kenyeletsa batho ba tshaebaka dikotsi tsa koduwa
Mohatong wa Tekolo (Moralo wa mosebetsi wa ?).
Netefatsa hore kotsi efe kapa efe e a hlwauwa.
Fumana tataiso e tswang Setsing sa Naha sa Tsamaiso ya Koduwa, mabapi le ditsela tsa ho thibela kotsi, le ho fokotsa bohale ba ba koduwa.
Hlophisa mokgwa wa tshebetso wa tsa koduwa wa selehae ho latela maemo (sena se ka etswa nakong ya Mokgahlelo wa 2)
Atolosa kapa e hlophise meralo le mehato ya tshohanyetso nakong ya Mohato wa 3.
Lekola merero ya diprojekte tse loketseng hore di amane le lewa la mokgwa wa tshebetso wa selehae wa taolo ya maemo a koduwa
Mohatong wa 4 mme o fane ka tlaleho ho Moifo wa tshebetso ya Diprojekte.
Fana ka Lewa la Mokgwa wa tshebetso wa Taolo ya maemo a
mme o kenyeletse diphetho tse teng.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa moralo
Mmasepala ka mong o tlameha ho hlwaya mohlanka a le mong ya tla sebetsana le tsamaiso ya taolo ya koduwa.
Mohlanka enwa o tlameha ho ikopanya le Setsi sa Naha sa Taolo ya Ditshila le baamehi ba tshwanetseng ba provense ha ho hlophiswa Moralo wa Taolo ya Koduwa wa Mmasepala.
MANG?
Nako e hlokehang nakwana
Ha ho nako e nngwe e hlokehang. Moralo wa Taolo o tshwanela ho hlophiswa hore e tsamaye mmoho le tshebetso ya MKN. Moralo o tlameha o tlalehwe Mohatong wa 4 ho etsa monyetla wa tekolo ya boikamahanyo ba diprojekte tsa MKN le mehato ya tataiso ya tsamaiso.
Ela hloko:
Tsamaiso ya dikoduwa ke tshebetso e amang makala a mangata jwalo fela le ka dintlha tsa tikoloho a amanang le makala a mangata le dintlha tse ding tse ngata tse jwalo ka ho qoba dipeheletso sebakeng se kotsi, se hlokang theknoloji ya kaho, tsamaiso ya metsi, ditshebeletso tsa bophelo, jwalo jwalo. Ka hona ha se ntho e ka sebetswang ke projekte e ikgethang, empa e hloka boikamahanyo le maano a sethato a thibelo le phokotso ya koduwa
Ho na le ho nkela hloohong koduwa ya mofuta ofe kapa ofe, o lokela ho tsepamisa maikutlo kotsing tse ka hlahang tse matlafatsang ntlha ya ho dula o le malala a laotswe bakeng sa koduwa e ka hlahang.
MOHATO WA 5:
KAMOHELO
Selelekela
/1 Monyetla wa Diphehiso tse tswang Mmusong wa Provense kapa wa Naha
/2 Kgokahanyo e pharaletseng ya boemo ba Setereke (le Pakeng tsa Bommasepala)
/3 Monyetla wa Maikutlo a Setjhaba
/4 Ho kenyeletsa le ho arabela Maikutlo
/5 Kamohelo ya qetelo ya Lekgotla la Mmasepala
/6 Pokeletso ya Dikgutsufatso tsa Boemo ba Setereke tsa MKN tsa Selehae
TSHEBETSO E ENTSWENG
MKN e amohetsweng ke lekgotla la mmasepala e qaqisang hantle:
maikutlo a setjhaba ditlhoko tsa dikgokahano tse pakeng tsa bommasepala ditlhoko tsa dikgokahano tsa mmuso ditlhoko tsa molao le leano dintlha tse nketsweng hloohong tse monyetla wa botsitso le ho tswella ha tshebetso
Kgutsufatso ya boemo ba setereke ya MKN ya selehae kaofela molemong wa makala a boemedi ba mmuso wa provense le wa naha le makala a mang a thusang ka ditjhelete.
TSHEBETSO
Ho fana ka monyetla wa tlhahiso ya maikutlo a tswang Mmusong wa Provense/Naha 5/1
Wekshopo ya boemo ba Setereke ba kgokahanyo e pharaletseng (pakeng tsa bommasepala) 5/2
Ho fana ka monyetla wa hore setjhaba se hlahise maikutlo a sona 5/3
Ho kenyeletsa le ho arabela maikutlo a tswang setjhabeng, a tswang seterekeng le mafapheng a mang a provense kapa a naha 5/4
Kamohelo ya qetelo e etswang ke lekgotla la mmasepala 5/5
Tlhatlhobo ya qetelo ya provense Kamohelo ya MKN Dikgutsufatso tsa boemo ba setereke tsa MNK tsa selehae 5/6
SELELEKELA
Mohato wa 5 o mabapi le tlaleho ka tshebetso ya Moralo wa MKN e tshwanelang ho tswala hore lekgotla la mmasepala le amohele moralo ona la qetelo. Nakong ya mohato ona, mmasepala o thswanela ho etsa tsohle tse matleng a ona ho fumana tshehetso bakeng sa hokengwa tshebetsongha MKN ke mahlakore ohle a amehang. Sena se fa e mong le e mong monyetla wa ho fumana tokomane ena ya sethato le hona ho hlahisa dingongoreho. Ho qoba hore tshebetso ena e se fele, ho tlameha horeho behwe meedi nakong.
Kgokahanyo e theosang ebile e nyolosa ho tiisa hore ho na le boinyalanyo le leano le phethahatso ya moralo
Ntlheng ya pele, ke makala a mang a mmuso. Hangata a na le seabo sya bohlokwa sa ho tshehetsa ho kengwa tshebetsong ha moralo ka ditjhelete/ diprofeshenale/boiphihlelo ba tsa botsamaisi. Ba na le tsebo ya tsa setegeniki y aho lekola botsitso le ho ka atleha ha ditshisinyo tsa projekte. Mme Lefapha la Provense la Mebuso ya selehae leikarabela ho lekoleng boikamahanyo le molao mabapile MKN. Ho fa bohle monyetla wa ho hlahisa maikutlo, se hlokehang pele ke hore hobe le:
kgokahanyo e nyolosang ebile e theosa ha mmoho le boikamahanyo ba lekala lehokela le tsamayang hantle la moralo wa phethahatso boikamahanyo le molao ha mmoho le laeno monyetla wa botsitso le wa katleho ya projekte; le tokomane ya moralo wa boleng bo hodimo
Ka ho fuwa monyetla wa ho hlahisa maikutlo a hao pele MKN e amohelwa ke lekgotla la mmasepala, kgonahalo e teng ya hore MKN e amohetsweng e tla tsamaisana tekolo ya tsa molao ntle ho mathata (Moralo wa mosebetsi wa 5/1)
Ntlheng ya bobedi, bommasepala ba haufinyane le mmasepala wa setereke ba lokela ho reriswa. Makgotla a Ditereke a lokela ho netefatsa hore MKN di se hlahise mefuta ya ntshetsopele e hohlanang dibakeng tsa bohahisane ka ho hlophisa ditherisano pakeng tsa bommasepala ba selehae. Ho feta mona, ba tlameha ho netefatsa hore MKN tsa setereke le tsa selehae di tlamahantswe ha mmoho (Moralo wa mosebetsi wa 5/2).
Kgokahanyo e pharaletseng ho qoba mehato e hlohlanang, phetakako le tlhodisano e sa haheng
Ntlheng ya boraro, baahi, setjhaba le baamehi ba angwang ka ho otloloha ke MKN ba tshwanela ho fuwa monyetla wa ho hlahisa maikutlo. E ka ba basebedise ba ba ditshebeletso kapa dibaka kapa ho lebeletswe hore ba phehise. Ba bang ba ka angwa ke sephetho se sebe sa ntshetsopele. Qetellong, ho tshwaneleha hore hobe le nako eo ka yona bohle ba tla fumana Moralo wa Tokomane ya MKN mme ba fuwe monyetla wa ho hlahisa maikutlo ka metjha e behilweng. Sena se mabapi le baemedi ba baamehi ka ho qoholleha (Moralo wa mosebetsi wa 5/3)
Memo ya maikutlo a tswag setjhabeng ho tiisa tshekamelo e lebileng ditlhokong tsa batho, kameho ya setjhaba, le ho tshireletsa ditokelo tsa baahi.
Ho ka boloka nako, maikutlo a tswang makaleng a mang a mmuso, diterekeng le hobommasepala ba boahisane le setjhaba a tshwanela ho sebetswa ka nako e le ngwe. Mmasepala o tla sebetsana le diphehiso/maikutlo, mme sena se bolela ho kenyeletswa ka ho amohelwa ha Moralo wa MKN, kapa ho o arabela, haeba ho sa kgonahale kapa ho se phapang ha di iswa kahare ho MKN (Moralo wa mosebetsi wa 5/4)
Maikutlo a mang le a mang a lokela ho nkelwa hloohong ka tsela ya ho a kenyeletsa kapa ho a arabela
Ka morao hoba maikutlo a amohelwe mme a kenyeletswe, kapa ka lehlakoreng le leng, ho fanwe ka mabapa a ho se a kenyeletse, nako ya lekgotla la mmasepala e tla be e fihlile ya ho tshohla moralo wa qetelo o amohetsweng, ho etsa qeto ka ditokiso tse lokelang hore di etswe le hore moralo o amohelwe kapa o qhelelwe thoko. Ho molemo hore ho tshwarwe kopano kapa dikopano tse pedi tsa lekgotla ho amohela maikutlo mabapi le moralo wa MKN pele ho nehelanwa ka tokomane ena ka morero wa ho fokotsa monyetla wa bothata kapa tieho o ka bakwang ke hore MKN o qhelwe ke lekgotla.(Moralo wa mosebetsi wa 5/5)
Qeto ya qetelo ya lekgotla
MKN e na le monyetla o betere wa ho bonwa ke makala a mang a mmuso, ke makala, le mekgatlo e tshehetsang ka ditjhelete, haeba dikarolo tsa bohlokwa tsa yona di kgutsufaditswe le ho bokeletswa ka bokgabane. Ka hona, ho kgothaletswa hore dikgutsufatso tsa ditereke tse mabapi le MKN tsa metse tse ka nang tsa etsa karolo ya B ya MKN ya setereke di bokeletswe. Dikgutsufatso tsena di tshwanela hore di nehwe baamehi bohle ba kantle ho setereke hore ba di sekaseke le ho di lekola mme ba di tshehetse. (Moralo wa mosebetsi wa 5/6) Ho ka qoba tiehiso, moralo o lekotsweng botjha wa MKN o tle o nyehlwe seterekeng bakeng sa pokeletso ya kgutsufatso le pele ho kamohelo ka lekgotla la selehae.
Bopa kgutsufatso e le nngwe ya boemo ba setereke ya MKN kaofela molemong wa mahlakore a mang a mmuso le mafatshe a kantle
Se setseng ka morao hoba lekgotla le amohele tokomane ena ese e tla ba taba ya hore MKN o nehelwe letona la puso ya selehae ho latela ditaeletso tsa Molao wa Tsela ya Tshebetso tsa Mmasepala le Kgaolo ya 5, ya Karolo ya 32
MOHATO WA 5: KAMOHELO
Ho batla maikutlo ho tshwana le ho batla seabo sa batho
MORALO WA MOSEBETSI WA: 5/1
MONYETLA WA HO HLAHISA MAIKUTLO A TSWANG
MMUSONG WA NAHA LE PUSONG YA PROVENSE
Sepheo:
Ho netefatsa boikemisetso ba mafapha provense le mafapha a Naha ba ho amohela MKN e le tokomane e tataisang mesebetsi ya bona dibakeng tsa mmasepala, mme ka ho etsa jwalo, ba nyehela meralong o tebileng - le ho lehokela la phethahatso.
Ho netefatsa hore MKN e ikamahanya le:
metjha ya tataiso ya leano le molao;
sekepele sa botsitso le katleho ya diprojekte tsena; le ditlhoko tsa tokmane ya moralo e hlophisitsweng hantle.
Bonyane ba ditlhoko:
W/r ya Tshebetso
Mafapha ohle a provense le a naha a lebeletsweng ho nyehela ka ho kenya letsoho phethahatsong ya MKN o fuwa monyetla o hlokang leeme wa ho bala le ho fana ka maikutlo moralong wa tokomane ya MKN.
Mafapha a loketseng a makala a lokela ho fana ka maikutlo mabapi le nyalano le maano a makala, mawa a mekgwa ya tshebetso le mananeo, ha mmoho le botsitso le monyetla wa katleho ya projekte tsena.
ENG?
Mafapha a provense a puso ya selehae a lokela ho etsa nyehelo ya maikutlo mabapi le boikamahanyo le molao le leano le mabapi le boleng ba tokomane ya moralo.
W/r ya tsela ya Tshebetso
Ha ho letho
Temoso tsa ho bopa tsela ya Tshebetso:
Mmasepala ka mong o tshwanela ho nyehela ka dikgatiso tsa Moralo wa MKN ho lefapha la provense la mebuso ya selehae le mafapheng ohle a naha le a provense lebeletsweng ho ba le seabo tshebedisong ya MKN.
Lefapha la puso ya selehae la provense le tshwanela ho hlahloba MKN e bapisitswe le sekepele se hlakisitsweng le phehello ya tsela ya ho hlahisa maikutlo ya mafapha ya mafapha a mang hore ho netefatswe hore maikutlo ao a fihliswa ka nako.
JWANG? Lefapha la puso ya selehae la provense le lokela ho bokeletsa maikutlo a MKN ya mmasepala ka nngwe mme le nehelane ka lenane le batsi la maikutlo ho mmasepala.
Ho qoba tiehiso e sa hlokeheng le ho kgothaletsa tlaleho, bommasepala mmoho le mafapha a makala ba lokela ho lokoloha tshebedisong ya mekgwa ya otlolohileng le e sa tobang ya dipuisano bakeng sa ho fana ka maikutlo (founu, fakse, e-mail) ke menyetla e ka sebediswang.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng tsa mokgahlo
Lefapha la provense la mebuso ya selehae le tshwanela ho ba le seabo sa bohlokwa sa ho kgothaletsa le ho tsamaisa dipuisano pakeng tsa bommasepala le makala di tswela. Tlhophiso ena e se etse hore ho be le mathata a qoswang ke kgaello ya bokgoni ba tshebetso ya lefapha.
Ditereke, ka Ditsi tsa PIMS di ka thusa ka tsamaiso ya tlaleho ka ho hokahanngwa le lefapha la puso ya selehae.
Ditsi tsa PIMS di ka nna tsa nka boikarabelo ba ho fana ka phehiso ka tsela ya profeshenale lebitsong la lefapha la puso ya selehae.
Nako e hlokehang nakwana Dibeke tse 3.
Ela hloko:
Tshebetso ena ya ho fana ka maikutlo ke ya dipuisano feela tseo eseng tsa molao empa e le tlaleho ya profeshenale mme ese ferekanngwe le nehelano ya molao ya MKN e amohetsweng ke letona la provense. Sena se tla thusa ho qoba hore lekgotla le amohele
MKN e sa phethahalang e tla hloka tshebetso e boima ya boikamahanyo ba molao ka morao hoba lekgotla le amohele MKN.
MOHATO WA 5: KANANELO
Ho kgothaletsa phehisano o ntse o qoba kgohlahano le phetapheto
MORALO WA MOSEBETSI WA : 5/2
KGOKAHANO BOEMONG BA SETEREKE LE
PAKENG TSA BOMMASEPALA KA BOBONA
Sepheo: Ho qoba mefuta e mmedi ya ntshetsopele bammasepaleng ba hahisaneng le phetapheto ya tshebetso le phehisano e senyang pakeng tsa bommasepala ba selehae seterekeng le pakeng tsa bommasepala ba setereke le ba selehae
HOBANENG? ho setereke lepakeng tsa bommasepala ba setereke le ba selehae.
Bonyane ba ditlhoko :
Bommasepala ba selehae bohle ba filwe monyetla wa ho o tshwanang wa ho bala le ho fana ka maikutlo dintlheng tsa moralo wa tokomane ya MKN
w/r ya Tshebetso
ENG?
Nyehelo ya maikutlo hodima dintlha tseo ho utlwanwang ka tsona.
W/r ya Tshebetso
Ha ho letho
Temoso ya ho bopa tsela ya Tshebetso
Mmasepala ka mong o tshwanela ho fana ka moralo wa MKN ho lekgotla la setereke le ho bommasepala bohle ba hahisaneng le ona kantle le kahare ho setereke.
dintlha tse nyalanang le bommasepala; le dintlha tsohle tse amanang le kabelo ya boikarabelo pakeng tsa bommasepala ba selehae le ba setereke.
JWANG? Seboka sena sa wekshopo se reretswe ho rarolla dintlha ka motheo wa kutlwisisano.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng ke mokgatlo
Mmasepala wa setereke (ha ho kgoneha ka thuso ya Setsi sa PIMS) o tshwanela ho etella pele tshebetso ena le ho netefatsa hore ho na le kgokahano e nepahetseng.
Nako e hlokehang nakwana Dibeke tse 3.
Ela hloko:
Ho qoba tshebediso e tlolang tekanyo ya mawala a tsamaiso, ke ntho ya bohlokwa hore re lebise dipuisano le maikutlo dintlheng tsa bohlokwa tse nyalanang. Lekgotla la setereke le tshwanela ho fana ka metjha ya tataiso e tla thusa bommasepala ba selehae ho hlahloba dikarolo tse loketseng tsa tokomane ya MKN.
MOHATO WA 5: KANANELO
Ho kgona hoba le kabelo ka ho phethahala ke hoba le tokelo ya ho hlahloba le ho hlahisa maikutlo ka sephetho sa qetelo sa mosebetsi o entsweng
MORALO WA MOSEBETSI WA: 5/3
MONYETLA WA HORE SETJHABA SE HLAHISE MAIKUTLO A SONA
Sepheo:
Ho tiisa hore moralo wa qetelo o ntse o kgema le ditlhoko tsa baahi le dintlha tse hlwauweng hore di sebetswe pele ho tse ding.
HOBANENG?
Ho kgothaletsa kananelo e batsi ya moralo, mme ka ho etsa jwalo o kgona ho etsa motheo wa phethahatso e ntle le wa boikarabello.
Ho netefatsa hore ditokelo tsa molao tsa baahi ha di hatakelwe ka maoto ke MKN.
Bonyane ba Ditlhoko:
Baamehi bohle le mekgatlo le baemedi ba setjhaba kahare ho mmasepala re kenyeletsa le ditho tsa lekgotla kaofela le ditho tsohle Foramo ya boemedi ya MKN ba filwe monyetla o hlokang leeme wa ho bala le ho hlahisa ka maikutlo ka moralo wa tokomane ya MKN.
w/r ya Tshebetso
ENG?
Maikutlo ohle ao ho nehelanweng ka ona a ngolwa tokomaneng mme a bolokwe ka tsela e ya tlhatlhamano e ntle.
W/r ya tsela ya Tshebetso
Letho
Ditemoso tsa Moralo wa Tshebetso
Mokgwa oo maikutlo a lokelang hore a tliswe ka yona o tshwanela hore o ralwe ka tsela e tla kgothaletsa diphehiso tse batsi tse amanang le makala a itseng a tokomane ya meralo. Mokgwa ona o tshwanela ho se kgothaletse phehiso e akaretsang e sa tobang mme e hlokang moelelo.
Ditemoso tsa ho bopa tsela ya Tshebetso
Haufi ka mora ho qetwa ha moralo wa MKN, ho tlameha ho be le seboka setjhaba se phatlaladitsweng haholo seo ho sona:
dikateng tse ngata tsa MKN di kgutsufaditsweng; le mehato, ditsela le metjha ya ho hlahisa maikutlo e tla phatlalatswa.
JWANG? Dikhopi tsa moralo wa MKN (kapa kgutsufatso) e tshwanela ho abelwa
Ditho tsa lekgotla, ditho tsa Foramo ya Boemedi ba MKN, baamehi ba bang le baqolotsi ba selehae ba ditaba.
E mong wa bahlanka ba lekgotla o tshwanela hore a jare boikarabelo ba ho bokella, ho hlophisa, le ho beha dintho ho latela mabeho a matle le ho ngola maikutlo ka tsela e nang le ponaletso.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng ke mokgatlo
Mmasepala o tshwanela ho thonya mohlanka a le mong ya tla fuwa boikarabelo ba ho hlophisa tshebetso ya ho tsebisa setjhaba ka MKN le ho fana ka menyetla
JWANG? e nepahetseng ya ho hlahisa maikutlo ya maikutlo.
Nako e hlokehang nakwana Dibeke tse tharo
Ela hloko:
Nako e pakeng tsa ho phethelwa ha moralo wa MKN le ho amohelwa ke Lekgotla e tshwanela ho sebediswa ke lekgotla ho tsebahatsa moralo ona. MKN e tla phethahala feela jwalo ka sesebediswa se sebetsang hantle haeba dikahare tsa yona di tsejwa ke setjhaba.
Ho fana ka monyetla o hlokang leeme setjhabeng wa ho hlahisa maikutlo ha ho bolele ho leka ho kgothaletsa hore palo e kgolo ya batho e fane ka maikutlo a mangata.
Monyetla ona o seke wa bonwa jwalo ka monyetla wa ho tshwara puisano e nngwe hape ka tsohle tseo ho seng ho dumellwanwe ka tsona ka morao ho dingangisano tsa nako e telele, empa ona ke monyetla feela wa ho hlahloba hore naa tsohle di tsamaisana le seo ho dumelanweng ka sona.
MOHATO WA 5: KANANELO
Ho se fane ka karabo maikutlong a hlahisitsweng ho ntse ho sa loka feelwa jwalo ka ho se arabele lengolo
MORALO WA MOSEBETSI: 5/4
HO KENYELETSWA LE HO ARABELA MAIKUTLO A HLAHISITSWENG
Sepheo:
MKN e lekotsweng botjha e supa mehopolo le dingongoreho tsa mahlakore ohle a moralo ka bongata ka moo ho ka kgonehang ka teng.
HOBANENG?
Baamehi bohle ba utlwisise hore ho tla sebetsanwa le maikutlo a bona ka ho phethahala. Ka lebaka leo tshehetso ya MKN e a eketswa mme kganyetso ya yona e a fokotswa.
W/r ya Tshebetso
Tokomane eo ho yona maikutlo ana a ngotsweng le sekgetjhana se hlalosang ka moo a kenyeleditsweng ka teng kapa hobaneng a sa ka a kenyeletswa.
Ho fetolwa ha Moralo wa MKN
Tlaleho ka mangolo ho bao ba ileng ba fana ka diphehiso
ENG?
W/r ya tsela ya Tshebetso
Dintlha tse ngata tse sa hlakang tse hlahelang maikutlong di lokela hore di sebetswe ke Foramo ya Boemedi ba MKN.
Temoso ya ho bopa tsela ya Tshebetso
Ka morao hoba maikutlo ohle a kgutsufatswe, komiti e Tsamaisang
MKN e tla kopana ho nka qeto ka phehiso ka nngwe.
Batho ba tshwanela ho kgethwa hore ba phethahatse diqeto tsena, ka ho fetola moralo wa MKN ho latela ka moo ho tshwanetseng ka teng le kapa ka ho ngola karabo e lebang mothong ya itseng kapa ya mokgatlo o faneng ka diphehiso.
Foramo ya Boemedi ya MKN di tle di nyehelwe Foramong hore e tle e etse qeto.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng ke mokgatlo
Komiti e Tsamaisang MKN e tshwanela ho nka qeto ka tsela eo ho tla sebetsanwa le maikutlo le ho netefatsa hore di sekasekilwe hantle.
Foramo ya Boemedi ba MKN e tshwanela ho ba le seabo ha ho sebetsanwa le maikutlo a hlokang diqeto tse:
sa hlakang hantle; le ho botsisisa diqeto tsa pejana tsa Foramo ya Boemedi ba MKN
Nako e hlokwang nakwana Dibeke tse 2.
Beke e le nngwe bakeng sa diketsahalo tse tlwaelehileng, le beke e nngwe hape e le nngwe ya diketsahalo tse hohelang maikutlo haholo tse lebang Foramong ya Boemedi ya MKN
Ela hloko:
Ha ho na le maikutlo a mangata, maikutlo ao a tshwanela ho lekolwa ke komiti e ikgethang. Qeto ya hore maikutlo ana a lokela ho sebetswa jwang leha ho le jwalo, e ka etswa feela boemong bo hodimo, eleng hore e ka etswa ke Komiti e
MOHATO WA 5: KANANELO
Leha baamehi ba bangata ba tla ameha tshebetsong ya ditlhophiso, qeto ya qetelo ke ya lekgotla le kgethiklweng
MORALO WA MOSEBETSI WA: 5/5
KANANELO YA QETELO KE YA LEKGOTLA LA MMASEPALA
Sepheo: Ho fana ka boemo ba molao ho MKN ho latela Molao wa Tsela ya Tshebetso ya Mmasepala.
Hobaneng?
Bonyane ba Ditlhoko:
Moralo Kopanetsweng wa Ntshetsopele o ananetsweng
W/r ya Tshebetso
Eng?
Qeto ya ditho tse ngata ka kopanong e phethahetseng ya lekgotla.
Temoso tsa ho bopa tsela ya Tshebetso:
Ditho kaofela tsa lekgotla di lokela ho fumana khopi ya moralo wa MKN bonyane hang ka kgwedi pele lekgotla le kopana ho ka etsa qeto ka ona.
Nakong eo baamehi ba loketseng ba fuweng sebaka sa ho hlahisa maikutlo a bona, ditho tsa lekgotla le Komiti ya
Phethahatso le yona e lokela ho sebedisa monyetla ona
JWANG? ho tshohla tokomane ena le ho hlahisa maikutlo ka yona, e le ho netefatsa hore moralo o lekotsweng oo ileng wa behelwa lekgotla ka kopanong ya lona, o hlokomela dingongoreho tsa ditho tsa lekgotla.
Boikarabelo/Ditlhophiso tse
Sisintsweng ke Mmasepala
Ho latela mehato ya dikopano tsa lekgotla e laeletswang ke molao.
Nako e hlokehang nakwana Letsatsi feela
Ela hloko:
Ha ho etsahala hore qeto ya lekgotla e busetswe morao, ho tshwanetswe hore ho netefatswe hore moralo wa MKN o ka nna wa sebediswa jwalo ka motheo wa mosebetsi wa ditekanyetso tse sa amanang le dintlha tse hohelang maikutlo tse ileng tsa tswala hore ho tjhetjhiswe qeto.
MOHATO WA 5: KANANELO
Ha o ba tla ba bang ba tataiswe ke MKN ya hao o tshwanela hore o ba nehele kgutsufatso e ntle.
HO BOPA DIKGUTSUFATSO TSA MKN TSE BOEMONG BA SETEREKE
Sepheo:
Ho etsa hore baamehi ba kantle ba kgone ho finyella ha bonolo dikarolwana tseo tsa MKN tsa bohlokwa tshebedisanong ya bona le bommasepala ba selehae, ka ho etsa jwalo ho eketswe monyetla wa hore balekane ba bang ba tswang makaleng a mang a mmuso, kgwebong tsa poraefete le ba dikgwebo tse fanang ka ditshebeletso
HOBANENG? ba tle ba sebedise di-MKN.
Bonyane ba ditlhoko:
W/r ya Tshebetso
Kgutsufatso ya setereke e tshwanela ho kenyeletsa:
kgutsufatso ya maqephe a 1 - 2 ya dintlha tsa sehlooho le mekgwa ya tshebetso ya mmasepala ka mong;
lenane la diprojekte tse nang le ditekanyetso le makala a ikarabelang bakeng sa mmasepala ka mong;
ENG?
pokeletso ya dilemo tse hlano ya mananeo a dipeheletso a dilemo tse hlano; le kakaretso ya mesebetsi ya sehlooho ya mananeo a kopanetsweng
w/r ya tsela ya tshebetso Ha ho letho.
Temoso tsa Moralo wa Tshebetso e etswang
Tokomane ya kgutsufatso ya MKN ya selehae e ka nyehelwa e le
Karolo B? ya MKN ya setereke ho balaodi ba provense le ba naha.
Lenane la ka kakaretso ya mananeo a kopanetsweng a fapaneng e lokela hore ho kgutsufatsa lesedi le tswang ho bommasepala lenaneng le le leng, ho fapana le ho fana ka lesedi motheong wa bommasepala ka mong.
Ditemoso tsa ho bopa tsela ya Tshebetso
Ditereke di tshwanela ho fana ka mohlala ho bommasepala ba selehae ho ba thusa ka pokeletso ya lesedi le hlokehang ka tsela e tlwaelehileng.
Bommasepala ba selehae ba fana ka mehlala e thehilweng leseding le tswang e moralong ya bona ya MKN mme ba nehelane ka yona seterekeng.
JWANG? Ditereke di tlatseletsa lesedi le ho le bokeletsa ka tsela ya lenane la kakaretso.
Boikarabelo le ditlhophiso tse sisintsweng ke mmasepala
Moo ho nang le Ditsi tsa PIMS, di tshwanela di nke boikarabelo ba
Moralo wa Mosebetsi.
Tlhoko ya nako nakwana Dibeke tse 2 tse tsamaisanang mmoho le 5/4 le 5/5
Ela hloko:
Jwalo ka ha makala a boemedi a mmuso wa provense e tla be e le ona a fumanang boholo ba mangolo a diphehiso ebile e le ba sebedise ba dikgutsufatso, lefapha la provense la puso ya selehae le tlameha ho ameha diqetong tse etswang tse amanang le dikahare le mekgwa e lokelang ho latelwa ya dikgutsufatso tse jwalo.
Dikgutsufatso di etseditswe ho sekehela tsebe ditlhoko tsa tshebedisano tsa balekane ba tswang kantle ho setereke ba lokelang ho sebeletsana le bommasepala ba fapaneng ba selehae. Balekane ba selehae ba tshebedisano ho kenyeletswa le bafepedi ba ditshebeletso ba kgwebo le mekgatlo ya makala a poraefete kahare ho setereke ba tla hloka tokomane e phethahetseng ya MKN.
