
=====================================================================
'n Gees van fees in die lug (AV 5:5)
=====================================================================

Inhoudsoorsig


'n Gees van fees in die lug

Heilna du Plooy hou 'n vinger op die pols van die Aardklopfees.

Op Woensdag 23 September stap ek op die stoep af van die gebou waar ek werk in Potchefstroom. En skielik raak ek bewus van 'n gevoel van 
afwagting asof dit iets onafhankliks van my is.

In die voorafgaande dae het daar groot tente in die parkie voor die winkeltjies op die Bult verskyn. Elke tweede mens wat jy teëkom het 
iets spesifieks om te doen.

Ek is geen kenner van kunstefeeste nie, het trouens nog geen ander feeste bygewoon nie. Dit is miskien juis goed, want afgesien daarvan dat 
'n mens 'n meer objektiewe beeld kan gee van wat in Potchefstroom gebeur het as jy daarna kyk as 'n gebeurtenis op sigself, is dit myns 
insiens juis belangrik dat elke kunsfees 'n eie karakter ontwikkel.

Die een ding wat die Potchefstromers agterna heelwat oor gepraat het, was die feit dat daar in die strate van die dorp geen groot gedrang 
was nie. Die rede daarvoor is waarskynlik tweërlei. Dit lyk asof daar minder mense vir die duur van die fees na die dorp gekom het. Heelwat 
besoekers het vir 'n dag ingery of net een nag oorgeslaap. Die ander rede is dat die lokale waar die vertonings gehuisves was, oor 'n groot 
deel van die dorp versprei is. Dit het meegebring dat die mense oor 'n groter area rondbeweeg het.

Dit bring 'n mens by die hart van die fees: die vertonings en dit kan miskien as die tiperende van die fees gesien word. Die organiseerders 
en bywoners was dit eens dat die vertonings van 'n hoë gehalte was en dat die mense, soos dit wil voorkom, spesifiek vir die vertonings 
gekom het. Die klem het dus op die "kunste"-gedeelte van die fees geval. Die besoekers het die sale volgepak sodat die uiteindelike 
besettingsyfer vir die hooffees en die randfees saam 49% was. Dit is inderdaad hoog as 'n mens in ag neem dat sommige van die 
randfeesvertonings min publisiteit gekry het en byna leeg was. Die organiseerders het bereken dat die bywoning 60% beter was as hulle 
beplanning en sodoende was die fees se sukses verseker.

Alles wat ek gesien het, het my net groot plesier verskaf. Die program oor die werk van Elisabeth Eybers, Doepa teen opdroog, was iets wat 
my lank sal bybly en Die laaste strooi het die sprankel en skerpsinnigheid van Langenhoven laat herleef. Die professionaliteit van die 
kunstenaars het baie positiewe kommentaar uitgelok en dit geld vir die vertonings in al die verskillende genres. Nataniël is een so 'n 
professionele verhoogpersoonlikheid, maar ek dink ook dat sy verhale nooit onderskat moet word nie. Dit vorm 'n eie genre wat byna as 'n 
kontemporêre soort parabel beskou kan word. Daardie stories het elkeen 'n angel in die stert wat die goeie luisteraar laat regop sit en 
dink.

In die program Digterlike Erfgoed was dit verstommend om te sien hoe die mense geboei sit en luister na poësie -- daardie stiefkind van die 
moderne uitgewersmark. Toe Nic de Jager Breyten se "die hand vol piep" voordra, was daar letterlik in daardie warm skoolsaal "nie 'n droë 
oog nie", die uwe inkluis. Dit is waarnemings soos hierdie wat 'n mens daartoe bring om weer te gaan nadink oor populêre persepsies oor wat 
die markplek wil hê, oor waarvan mense hou, oor die sogenaamde massakultuur, oor die bemarkbaarheid van sogenaamde esoteriese dinge soos 
ernstige drama en poësie. Die prentjie van mense wat byna honger na poësie sit en luister en in trane uit die Eybers-program kom, het my 
laat dink dat daar opvattings is wat ons maar weer 'n slag deeglik moet gaan toets.

Die aanbod van vertonings was, soos ek kan oordeel, goed en verteenwoordigend sodat elke smaak en styl iets kon vind waarvan hy of sy hou. 
'n Mens moes die hele tyd keuses maak, want daar was ook goeie en interessante lesings wat bo verwagting goed bygewoon is. Dit is eintlik 
nie regverdig om bepaalde vertonings uit te sonder nie, want daar was soveel waarby 'n mens nie self kon uitkom nie (veral op die 
randfees). Die algemene indruk was egter wel dat mense gehou het van wat hulle gesien en gehoor het.

'n Interessante feit is dat 45% van die bywoners van die vertonings Potchefstromers self was, iets wat te begrype is omdat daar in die dorp 
gereeld konserte aangebied word deur plaaslike en besoekende kunstenaars, genoeg om 'n smaak aan te leer maar nie soveel dat die mense 
dikgevreet kan raak nie. Dit wys egter ook dat die dorp die fees graag wil hê en dit inderdaad toon deur hulle ondersteuning.

Natuurlik was daar probleme, soos verwarring oor die kaartjieverkope. Maar die een werklike probleem was iets onvoorspelbaars. Presies oor 
hierdie drie dae, van 24 tot 27 September 1998, was daar 'n soort hittegolf in Noordwes en spesifiek in Potch. Net daarvoor was dit nog 
koel, maar op daardie drie dae het die son hom laat geld met oorgawe. Die mense in die vol sale het gesweet. Die sale moes natuurlik donker 
gemaak word en daarom was die vensters toegeplak en die deure moes ook toe bly. En dan was dit daar binne warm.

Die plaaslike ouens was so half apologeties daaroor, want inderwaarheid is Potch op sy mooiste in die lente. Hierdie deel van Noordwes het 
geen opwindende landskap nie (onthou maar Eybers se "vrede van voleindiging" wat al was wat vir hierdie streek oor was), maar Potch het 
baie onderaardse water en daarom mooi bome wat met oorgawe uit hulle winterse doodsheid kan ontwaak en groen word. Maar om almal te treiter 
moes hierdie fees in drie dae van ongekende hitte onder blakerende sonskyn gebeur.

Die feit dat daar minder in die strate gekuier is, het wel die verkope van die kosstalletjies en ook ander stalletjies beïnvloed. Die 
permanente eetplekke, koffie- en ander kroegies en studentekuierplekke het egter na verneem word, goed en diep geskep uit die sakke van 
honger en dors besoekers.

Alles bymekaargetel, dink ek 'n mens kan sê dat die aarde wel gelukkig geklop het tydens hierdie eerste fees en almal hoop van harte dat 
hierdie instelling net beter en lekkerder en groter gaan word. Prof. Heilna du Plooy is verbonde aan die Departement Afrikaans en 
Nederlands aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys.

Kaapse draai

'n Goeie mevrou -- tante Zuma
gaan kuier by doktor Nkrumah.
En in sy toilet,
rook sy net vir die pret.
(I hope it is only a rumour ...)

Versie: Philip de Vos
   Tekening:Cora Coetzee

Terug na bo     Kaapse Draai: dr. Zuma

Hierdie blad: <http://www.afrikaans.com/av5515.html> Voeg kommentaar toe aan hierdie bladsy. Skryf gerus aan die redaksie. © Kopiereg (c) 
Stigting vir Afrikaans 1999     Blaai terug | Blaai om
.

Enige woord Al die woorde Presiese frase   /// Afrikaans Vandag -- Desember 1998 /// Hanteer praktiese taalprobleme menswaardig (AV 5:5) 
/// Oor vryheid en onvryheid (AV 5:5) /// Nederlandse boeke in Suid-Afrika (AV 5:5) /// Wie sal die verlossende woord spreek? (AV 5:5) /// 
Toonvenster van talent (AV 5:5) /// Hegte vriendskapsbande met Vlaandere gebou (AV 5:5) /// 'n Nuwe Afrikaanse webwerf (AV 5:5) /// 
Gehalteprodukte verdien sente (AV 5:5) /// Europese studie-ervaring is binne bereik (AV 5:5) /// Kroniek van twee gesprekke (AV 5:5) /// 
Die wel en wee van Afrikaans se statusprys (AV 5:5) /// Ons sing in Afrikaans! (AV 5:5) /// 'Aitjiebul' speel met taal (AV 5:5) /// 
Vrouekrag in die Suid-Kaap (AV 5:5) /// 'n Gees van fees in die lug (AV 5:5) /// 'n Skrywersoog op Kersfees (AV 5:5) /// Stel die land en 
al sy mense sentraal (AV 5:5) /// Slaan 'n slag vir Afrikaans (AV 5:5) /// 'Interessante tye' vra innovasie (AV 5:5) /// Veeltaligheid is 
'n bron van kennis (AV 5:5) /// 'n 'Oulap' se stories laat die taal vonkel (AV 5:5) /// Sport en sports vir joernaliste in Londen (AV 5:5) 
/// Ek en die lytest geneuk (AV 5:5) ///

