Biosafety South Africa e aba madi a gore go dirwe patlisiso ka mmidi






Potchefstroom - Sekolo sa Disaense Tsa Boemo Jwa Tikologo le Tlhabololo sa Khamphase ya Potchefstroom sa Yunibesiti ya Bokone-Bophirima se neilwe awate ya go dira Patlisiso gore se dire patlisiso ka diphelelo tsa go fetolwa ga dijini (GM ka Seesemane) tsa mmidi (mmidi wa Bt) tsa ditshedinyana tse go sa dirweng patlisiso ka tsone.

Porofesa Johnnie van den Berg wa Sekolo seno o tla etelela pele patlisiso ya Biosafety South Africa.  Ke mongwe wa baithuta-ditshenekegi ba ba tumileng thata mo nageng ya rona e bile o setse a itiretse rekoto e ntle mo go tsa patlisiso ya go fetolwa ga dijini tsa ditshedinyana tse dinnye le tshireletsego mo tikologong malebana le seno.

Pofofesa van den Berg a re mmidi wa Bt o raya mmidi o go fetotsweng dijini tsa one gore go ntshiwe poroteini e e bolayang ditshenekegi go tswa mo baketerieng ya Bacillus thuringiensis (Bt), go dira gore ditshenekegi di se ka tsa bolawa ke mmidi wa GM.

A re porojeke eno e e tlileng go tsaya dingwaga tse pedi e tlile go dira patlisiso ka diphelelo tse go ka diregang gore di nne gone tsa mmidi wa Bt mo ditshenekeging di le mmalwa tse go sa dirweng patlisiso ka tsone,

Aforika Borwa ke naga ya borobedi mo go tse dikgolo tse di fetolang dijini tsa dijalo mo lefatsheng, mme e na le diheketara tsa dimilione di le 1.8 tsa mmidi wa GM, letseta le dinawa tsa soya tse di jalwang ngwaga le ngwaga mo nageng eno.  Mo godimo ga moo, mo karolong yotlhe e go jadilweng mmidi mo go yone, 51% (diheketara di le dimilione di le 1.34) ya yone ke e mo go yone go jadilweng mmidi wa Bt.

Biosafety South Africa ke tšhono e ntšha ya bosetšhaba ya ditiro tsa thekenoloji tse di rotloediwang ke Lefapha la Bosetšhaba la Saense le Thekenoloji go ema nokeng ditiro tsa tlhamo-seša mo tirong ya botegeniki jo bo amanang le ditshedi tse dinnye ka go tlhomamisa gore go dirwa dikumo tse di sireletsegileng, tse di seng kotsi tsa botegeniki jo bo amanang le ditshedi tse dinnye. Boikaelelo jo bogolo jwa Lenaneo la Patlisiso la Biosafety South Africa ke go tlamela ka tshedimosetso e e tlhokegang mmogo le bokgoni jwa go ema nokeng melao ya bosetšhaba ya ditshenekegi tse go fetotsweng dijini tsa tsone (di-GMO).

Porofesa van den Berg a re mefuta e le mmalwa e go tla dirwang patlisiso ka yone mo porojekeng eno e tla tlamela ka tshedimosetso ya ntlha-ntlha mo lefatsheng ka go fetolwa ga dijini tseno mme e tla nna ya  botlhokwa jo bo seng kana ka sepe mo ditshekatshekong tsa mo isagweng tsa bodiphatsa jwa seno mo tikologong. Gape, porojeke eno e tlamela ka tšhono ya go dira gore badiri ba nne le bokgoni mo tirong ya go batlisisa ya biosafety mo Aforika Borwa ka go tlamela baithuti ba le banč ba lokwalo lwa morago ga boalogane dibasari.



Porofesa Johnnie van den Berg le setlhopha sa gagwe se se tla bong se dira patlisiso ya Biosafety South Africa. Go tswa kafa molemeng: Porofesa van den Berg, Marlene Kruger, Emil Engelbrecht, Jean-Maré Truter, Danie Brink, Martijke Coetsee and Rozelle Keulder.

