MANYUALE WA KHOMIŠENE YA TIRELO YA SETŠHABA & OFISI YA KHOMIŠENE YA TIRELO YA SETŠHABA Go ya ka karolo 14 ya ka Molao wa Tsweletso ya Phitlhelelo ya Tshedimosetso, 2000 (Molao No.2 wa 2000)



PAKA YA DITŠHELETE:	2006/2007



LENANEO LA DITENG





1.    	MAIKARABELO A KHOMIŠENE YA TIRELO YA SETŠHABA (KTS) 2        	    

2.   	SEBOPEGO SA KTS                   						       3                                                         	      

3.   	DINTLHA TSA TLHAELETSANO LE MOTLHANKEDI WA

	 TSHEDIMOSETSO             	   5



4.   	KAEDI YA KHOMIŠENE YA DITSHWANELO TSA BOTHO YA AFORIKA 

           BORWA MABAPI LE TIRISO YA MOLAO                                             6                                                           	  

5.   	PHITLHELELO YA DIREKHOTO        	6                                                                  	

5.1   	TLHALOSO YA DINTLHA TSA KTS E TSHOLANG DIREKHOTO LE DITLHOPHA TSA  DIREKHOTO TSE DI TSHOTSWENG KA GA NTLHA NNGWE LE NNGWE  							    6		     								            

5.2   	TLHAGISO KA BOITHAOPO LE DIREKHOTO TSE DI LENG TENG KA

	BOITIRISO           	   8

5.3   	THULAGANYO YA GO DIRA KOPO					     	     9						      



6.      	DITIRELO TSE DI LENG TENG TSA SETŠHABA LE GORE DI KA FITLHELELWA JANG 	 10



6.1	DITIRELO									    11



6.2	KA MOO DITIRELO DI KA FITLHELELWANG KA TENG                 	    11



7.     	THULAGANYO E E LETLANG SETŠHABA GO NNA LE SEABE MO GO TLHAMENG PHOLISI LE GO DIRA TIRO    				     11

                                                         



7.1	PHOLISI LE PEOMOLAO							      11

							  





8.   	DIPAAKANYO TSE DI LENG TENG TEBANG LE DITIRO KGOTSA GO

           RETELELWA  KE GO DIRA     					              12                                                                                          



8.1	Dithulaganyo tsa go bega kgotsa go baakanya				   12



8.2	Dipaakanyo tse dingwe tsa tshegetso					   13



8.3	Maikarabelo a go bega							   14



9.   	TLALELETSO YA MANYUALE    	14                                                                    



10.   	GO NNA TENG GA MANYUALE						   14							 









1.    MAIKARABELO KHOMIŠENE YA TIRELO YA SETŠHABA (KTS)



Khomišene ya Tirelo Ya Setšhaba (KTS) ke setheo se se ikemetseng e bile ga se tseye letlhakore, se se theilweng go ya ka Karolo 196 ya Molaotheo wa Aforika Borwa, 1996.   KTS e filwe tiro le dithata tsa go batlisisa, go tlhokomela, le go sekaseka mokgatlho le tsamaiso ya Tirelo ya Setšhaba.  Taolelo e gape e akaretsa tshekatsheko ya diphitlhelelo, kgotsa go tlhaela ga tsona ga mananeo a puso.   Go tlaleletsa dithata tse di umakilweng fa godimo, KTS e na le maikarabelo gape a go rotloetsa dikgato go netefatsa go dira go go maatla e bile go nonofile mo Bodiredipusong le go rotloetsa mesola le melawana ya tsamaiso ya setšhaba jaaka go tlhagelela mo Molaotheong, mo Bodiredipusong jotlhe.



Taolelo ya KTS



KTS e bona taolelo ya yona go tswa mo karolong 195 le 196 ya Molaotheo, 1996.  Karolo 195 e tlhagisa mesola le dikaelo tse di laolang tsamaiso ya setšhaba, tse di tshwanetseng go tsweletswa ke KTS. Mesola le dikaelo ke tse:



Maemo a a kwa godimo a maitsholo a porofešenale

Tiriso e e bokgoni, e e bolokang le e mosola ya didiriswa.

Tsamaiso ya setšhaba e e sekametseng kwa tlhabololong.

Ditirelo di tswanetse go rebola ntle le go tsaya letlhakore, ka tshiamo ka tekatekano le kwa ntle ga kgobelelo.



Ditlhokwa tsa batho di tshwanetse go tsibogelwa le go rotloetsa setšhaba go nna le seabe mo go diriweng ga dipholisi,



Tsamaiso ya setšhaba e tshwanetse do rwala maikarabelo



Bosengbofitlha



Tsosoloso ya tsamaiso e e siameng ya badiri le tlhabololo ya bodiri.



Kemedi ya tsamaiso ya setšhaba le tsamaiso ya thapo ya badiri e e ikaegileng ka bokgoni, tshiamo, le tlhokego ya go baakanya go sa lekalekaneng ga nako e e fetileng.



Go latela karolo 196(4) ya Molaotheo, 1996, maikarabelo le dithata tsa KTS ke :



Go tsweletsa mesola le dikaelo, jaaka di tlhagelela mo Karolong 195, go ralala Tirelo ya Setšhaba

Go tlhotlhomisa, go lebelela le go sekaseka mokgatlho, tsamaiso le mekgwa ya badiri ba Tirelo ya Setšhaba, mme segolo thata tlhokomelo ya mesola le dikaelo tse di tlhagisitsweng ke Karolo 195 gammogo le dithulaganyo tsa Tirelo ya Setšhaba.

Go tshisinya dikgato go netefatsa tiro e e nonofileng e bile e siame mo Tirelong ya Setšhaba. 



Go neela dikaelo tse di ikaelelang go netefatsa gore dithulaganyo tsa badiri tse di amanang le patlo, ditshutiso, ditlhatloso le diteleko di obamela mesola le dikaelo tse ditlhagelelang mo Karolong 195.



Go bega ka ga ditiro tsa yona le go diragatsa ga ditiro tsa yona, go akaretsa diphitlhelelo tse e ka di dirang le dikaelo le kgakololo e e ka e neelang; le go tlamela ka tshekatsheko malebana le ka moo mesola le dikaelo tse di tlhagelelang mo Karolong 195 di obamelwang ka teng; le



Ka ga boithaopo jwa yona, kgotsa morago ga kamogelo ya ngongorego nngwe le nngwe,



go batlisisa le go sekaseka kopo ya badiri le ditiro tsa tsamaiso ya setšhaba le go begela kwa bothating jwa tsamaiso jo bo maleba le palamente

go batlisisa dingongorego tsa badiri mo Tirelong ya Setšhaba malebana le ditiro tsa semmuso kgotsa ditlogelo le go atlanegisa dipaakanyo tse di maleba

go tlhokomela le go batlisisa kobamelo ya dithulaganyo tse di maleba mo Tirelong ya Setšhaba

go kakolola ditheo tsa puso tsa bosetšhaba le tsa diporofense malebana le ditiro tsa badiri mo Tirelong ya Setšhaba, go akaretsa tseo tse di amanang le patlo, thap, tshutiso, kgololo le dintlha tse dingwe tsa boitshediso jwa badiri mo Tirelong ya Setšhaba



Dikarolo tsa Tiro tse di Botlhokwa



Tiro ya KTS e rulagantswe go ya ka dikarolo tsa tiro di le thataro tse di botlhokwa tse di latelang:



Ditokafatso malebana le tse di amanang le tiro

Dipatlisiso tsa Tsamaiso ya Setšhaba

Maitsholo a seporofešenale le Ditshekatsheko tsa Badiri

Tlhokomelo ya Taolo

Tokafalo ya Boeteledipele le ya Tiro

Thebolo ya Ditirelo le Netefatso ya Boleng



Dikarolo tse di rulagantswe ka manane a le mabedi, e leng: Dipatlisiso & Ditshekatsheko tsa HR, mmogo le Tlhokomelo le Tlhotlhomiso.



Dingwe tsa dipegelotse di botlhokwa tse di tlhagisitsweng ke KTS di akaretsa magareng gat se dingwe, Maemo a Tirelo ya Setšhaba, Dipatlisiso tsa Dikgotsofalo tsa Baagi, go Lekanyetsa Maatla a Mogala wa Bosetšhaba o o Kgatlhanong le Bobodu, Tshekatsheko ya Letlhomeso la Pholisi le le malebana le go Laola HIV le AIDS mo Tirelong ya Setšhaba. Lenane le le siameng la dipegelo le le tlhagisitsweng ke KTS le mo Kitsistong ya 15 ya Karolo ya KTS/ OKTS gape le teng mo websateng e ya KTS, www.psc.gov.za



2.	SEBOPEGO SA KTS 

 

Maitshetlego



KTS e theilwe go ya ka Karolo 196 ya Molaotheo wa Rephaboliki ya Aforika Borwa, 1996.  Molaotheo o batla Khomišene ya Bodiredi Setšhaba e le nngwe ya Rephaboliki ya Aforika Borwa e e nang le maloko a le lesomenne, ba batlhano ba bone ba supilwe ke Moporesidente ka katlanegiso ya Kokoano Bosetšhaba, fa tokololo e le nngwe e e emetseng porofense nngwe le nngwe tse di robongwe e tla supiwa morago ga tshisinyo ya Tonakgolo. KTS e ikarabela kwa Kokoanong Bosetšhaba e e isang dipegelo kwa go yona bonnye gangwe ka ngwaga. Gape e tshwanetse go begela Dikokoano-peomolao tsa diporofense ka ga ditiro tsa yona mo diporofenseng.



Go ya ka Molaotheo jaaka go kailwe fa godimo, KTS e bopilwe ke Bokomišinare ba le 14: ba ba tlhano ba le kwa Tshwane, mme Komišinare a le mongwe a nna mo porofenseng e nngwe le e nngwe. KTS e tshegediwa ke Ofisi ya Komišinara wa Tirelopuso (OKT), e eteletswe pele ke Mokaedikakaretso yo e leng Motlhankedi yo o rweleng Maikarabelo.









Maloko



Jaaka go tlhokega, Moporesidente o ne a supa Maloko a le somenne a KTS. A le matlhano a ona a kwa Kantorongkgolo kwa Pretoria fa a le robongwe a le kwa porofenseng nngwe le nngwe.



Ba ba latelang ke Maloko a KTS:



Ba ba Tlhagisitsweng ke Kokoano Bosetšhaba:



Moporofesara SS Sangweni (Monnasetulo)

Rre JH Ernstzen (Motlatsamonnasetulo)

Ngk. EG Bain

Moh MRV Mashigo*

Mohn N Mxakato-Diseko*



Ba ba Tlhagisitsweng ke Dikokoanopeomolao tsa Diporofense



Rre JDS Mahlangu, (Porofense ya Bokone Bophirima)

Rre DW Mashego, (Mpumalanga)

Rre M Msoki, (Kapa Botlhaba)

Rre KL Matthews, (Kapa Bokone)

Ngk R Mgijima, (Gauteng)*

Mohn PM Tengeni, (KwaZulu-Natal)

Rre P Helepi, (Foreisetata)

Ngk NV Maharaj, (Kapa Bophirima)

Rre KE Mahoai, (Limpopo)



Dithulaganyo tsa Tsamaiso

Sebopego sa tsamaiso ya KTS se tlhamilwe go ya ka togamaano ya yona le dikgaolo tsa tiro ya yona.



Tiro ya Khomišene e tlhamilwe go ya ka dikgaolo tsa tiro di le thataro tse di bontshiwang ka fa tlase ga ntlha ya 1 fa godimo. Dikarolo tse di arogantswe ka Makala a tiro a mabedi, lengwe le lengwe le na le dikarolo tse tharo tsa tiro. Makala a tiro a mabedi a tshegediwa ke Tirelo ya Botlhe le Lekala la Kgokaganyo la Kgaolo, le le dirang ditirelo tsa tsamaiso le ditirelo tsotlhe tsa tshegetso go makala a tiro a mabedi.



Lekala le le tlamela ka tsamaiso ka kakaretso le tsamaiso ya ditšhelete; badiri le tsamaiso ya thebolo; tlhaeletsano le ditirelo tsa thekenoloji ya tshedimosetso le ditirelo tse dingwe tsa tshegetso tse di dirisiwang go tlhama pholisi.



Lekala: Tirelo ya Botlhe le Kgokaganyo ya Kgaolo le tlamela ka tsamaiso ya kakaretso le ya ditšhelete; tsamaiso ya badiri le thebolo; tlhaeletsano le ditirelo tsa thekenoloji ya tshedimosetso go O/KTS. 



Lekala:  Dipatlisiso le Ditshekatsheko tsa Badiri – Maikaelelo a lekala le ke go kgontsha KTS go tokafatsa dikamano tsa bodiri; go dira ditlhatlhobo tsa diakhaonto tsa tsamaiso ya setšhaba le dipatlisiso le go rotloetsa ditiro tse di leng kgatlhanong le bobodu, le go sekaseka tsenyotirisong ya dipholisi tsa badiri mo Tirelong ya Setšhaba.  



Lekala:  Tlhokomelo le Tlhotlhomiso – le tlhagisa maemo a a kwa godimo a boeteledipele jwa Tirelo ya Setšhaba, taolo e e siameng le thebolo ya ditirelo e e tokafetseng ka seabe sa baagi. 



3.  DINTLHA TSA KGOLAGANO TSA MOTLHANKEDI WA TSHEDIMOSETSO 

     LE TSA BATLATSI



Mokaedikakaretso wa OKTS, Mohn Odette Ramsingh, ke Motlhankedi wa Tshedimosetso go ya ka Molao wa Phitlhelelo ya Tshedimosetso.  Dintlha tsa kgolagano le tsa ga mohn Ramsingh ke tse di latelang: odetter@opsc.gov.za, Mogala (012) 352-1005.  Batho ba ba latelang ba supilwe jaaka Batlatsimotlhankedi wa Tshedimosetso:



Rre Mashwahle Diphofa, Motlatsa Mokaedikakaretso: Tlhokomelo le

      Tlhotlhomiso

            Imeili: mashwahled@opsc.gov.za. Mogala (012) 352 – 1011.   

          

Rre Admil Simpson, Motlatsa Mokaedikakaretso wa nama o tshwere:  

      Dipatlisiso le Ditshekatsheko tsa Badiri   

          – admils@opsc.gov.za, Mogala (012) 352 -1206



Rre Dumisani Maphumulo, Motlatsa Mokaedikakaretso: Ditirelo tsa Botlhe

     le 

      Bogokaganyi jwa Kgaolo – dumisanim@opsc.gov.za, Mogala (012) 352-  

     1194, le



      d. 	Rre Humphrey Ramafoko, Mokaedi: Tlhaeletsano & Ditirelo tsa    

     Tshedimosetso – humphreyr@opsc.gov.za, Mogala (012) 352-1196



Aterese



Aterese ya Poso:  



Private Bag X121, PRETORIA, 0001

Aterese ya mmila:  Commission House



Aterese ya bonno:

C/o Hamilton le Ziervogel Streets, PRETORIA



Websaete:           www.psc.gov.za

Mogala:           (012) 352-1000

Fekese:            (012) 325 – 8382









4.   KAEDI YA KHOMIŠENE YA DITSHWANELO TSA BOTHO YA    

      AFORIKA BORWA MABAPI LE TIRISO YA MOLAO



Kaedi mabapi le tiriso ya Molao wa Tsweletso ya Phitlhelelo ya Tshedimosetso, molao 2000, e teng go tswa go Khomišene ya Ditshwanelo tsa Botho ya Aforika Borwa.  Dipotso di ka lebiswa kwa:



South African Human Rights Commission:

PAIA Unit

The Research and Documentation Department



Postal Address:



Private Bag x2700

Houghton

2041

Mogala: 011-484 8300

Fekese: 011 484 1360

Websaete: www.sahrc.org.za

Imeili: PAIA@sahrc.org.za





5.   PHITLHELELO YA DIREKHOTO



5.1 TLHALOSO YA DINTLHA TSA KTS E TSHOLANG DIREKHOTO LE   

        DITLHOPHA TSA DIREKHOTO TSE DI TSHOTSWENG KA GA NTLHA     

        NNGWE    

       

Ka mabaka a go bebofatsa kopo go latela Molao, tlhaloso ya dintlha tse KTS e tshotseng direkho le ditlhopha tsa direkhoto tse di tshotsweng ka ga setlhogo sengwe le sengwe ka mokgwa o o latelang: 



Dipampiri tse di neetsweng 

Direkhoto tsa dithutano le dikhonferense

Mokwalodikgang le dimakasine

Pegelo ya Ngwaga le Ngwaga ya KTS

Diphousetara

Dipegelo tse di phasaladitsweng tsa KTS

Dipholisi tsa badiri

Difaele tsa badiri

Tshedimosetso e e amanang le katiso ya badiri

Ditekanyetsokabo 

Dithulaganyo tsa togamaano

Letlhomeso la Ditshenyegelo la Paka e e Magareng

Dipegelo tsa ditšhelete.

Dipholisi tsa tshenkelo

Rejisetara ya dithoto ya lefapha

Ditokomane tsa dithendara tse di amogetsweng mo bathelesing, morago ga go abiwa ga thendara

Dikonteraka le bathelesi

Direkhoto tse Tshweu tsa moatlhodi

Dithuno le dipatlisiso malebana le ditiro tsa tsamaiso ya setšhaba

Dipegelo tsa Melato ya Mogala wa Bosetšhaba o o kgatlhanong le Bobodu

Ditshenolo tsa ditšhelete tsa Batsamaisibagolo

Metsotso ya dikopano tsa Foramo ya Bosetšhaba e e kgatlhanong le Bobodu

Dipegelo tsa dinongorego

Dipegelo tsa Tlhokomelo le Tshekatsheko





5.2   TLHAGISO KA BOITHAPO LE DIREKHOTO TSE DI LENG TENG KA            

        BOITIRISO



Kitsiso ya Karolo 15 ya Tlhagiso ka Boithaopo ya KTS/OKTS e tlhabololwa nwgaga ka ngwaga e bile e teng mo websaeteng ya KTS, www.psc.gov.za. Tlhabololo e, e malebana le kobamelo ya kaelo ya Karolo 15 (2) ya Molao wa Thotloetso ya Phitlhelelo ya Tshedimosetso. Kitsiso ya Karolo 15 ya KTS/OKTS e neela phitlhelelo magareng ga tse dingwe, ya dipegelo tsotlhe tse di setseng di phasaladitswe le go neelwa Palamente, mmogo le direkhoto tse dingwe tsotlhe mo websaeteng ya KTS, ntle le gore motho a dire kopo ya go nna jalo go ya ka Molao o o kailweng.



Go tshwanetse go elwa tlhoko gore dipegelo dingwe tse di neng di dirilwe ke  diporofense tse dingwe le mafapha a a rileng tse di neng di dirilwe ke KTS di teng go tswa kwa go ka bonwa go  tswa kwa diporofenseng le kwa mafapheng a a farologaneng, mme e seng go tswa kwa KTS/OKTS.  Mo godimo ga moo, Pegelo ya Ngwaga le Ngwaga ya KTS, makwalodikgang/dimakasine, diphousetara le diphamfolete, di ka bonwa bonolo go tswa kwa Ditirelong tsa Tlhaeletsano le Tshedimosetso kwa go rre Ben De Villiers, kwa Bend@opsc.gov.za  kgotsa ka tiriso ya mogala o (012) 352-1059.Lenane ka botlalo la ditokomane tse di bonwang bonolo le fitlhelwa mo Kitsisong ya Karolo 15 e e kailweng fa godimo.





5.3   THULAGANYO YA GO DIRA KOPO



 Kopo e rebolwa kgotsa e ganwa leng:  

Thulaganyo e e latelwang malebana le go rebolwa kgotsa go ganwa ga kopo ya tshedimosetso e teng mo Pholising ya OKTS e e malebana le Molao wa Thotloetso ya Phitlhelelo ya Tshedimosetso. Pholisi e fitlhelwa mo websaeteng ya KTS e leng www.psc.gov.za.





Motho o ka dira kopo jang go bona rekhoto:



Mokopi o tshwanetse go dirisa foromo (Foromo A0 e e neng e phsaladitswe mo Kaseteng ya Mmuso (Government Notice R187 ya 15 Tlhakole 2002).



Mokopi gape o tshwanetse go kaya fa a batla khopi ya rekhoto kgotsa fa mokopi a batla go tla ka sebele go leba bona rekhoto kwa diofising tsa setšhaba (KTS/OKTS). Kgotsa fa rekhoto e se mo pampering, e ka bonwa ka mokgwa e e kopilweng ka ona fa go kgonagala.



Fa motho a kopa go e bona ka mokgwa o o rileng (sekai khopi ya pampiri, khopi ya eleketeroniki, jalo le jalo), mokopi o tshwanetse go e bona ka mokgwa one oo, ntle le fa e le gore go dira jalo go tla sitisa tsamaiso ya setheo sa setšhaba (KTS/OKTS) ka mokgwa mongwe, kgotsa ga senya rekhoto, kgotsa ka tshwenyana tetlokhopi e e seng ya puso.  Fa phitlhelelo e sa kgonagale ka mokgwa o e batliwang ka one, fela e ka neelwa ka mokgwa mongwe, fa go le jalo madi a mokopi a tshwanetseng go a duela a tshwanetse go rulaganngwa go ya ka mokgwa o mokopi a kopileng ka one kwa tshimologong.



Fa, godimo ga karabo e e kwadilweng go araba mokopi, mokopi a batla go bolelelwa ka ga tshwetso ka mokgwa mongwe, sekai; ka mogala, se se tshwanetse go tlhagisiwa.  



Fa mokopi a dira kopo mo boemong jwa motho mongwe, maemo a kopo e dirwang ka one, a tshwanetse go tlhagisiwa.



Fa mokopi a sa itse go buisa kgotsa go kwala, kgotsa a na le bogole, kopo ya rekhoto e ka dirwa ka molomo. Motlhankedi wa tshedimosetso o tla tlatsa foromo mo boemong jwa mokopi, mme a ba neele khopi ya foromo e e tladitsweng.











5.3.3    Tuelo



Go na le mefuta e mebedi ya dituelo e e batlegang go duelwa go ya ka Molao, e bong; tuelo ya kopo le tuelo ya phitlhelelo (tebang le kitsiso ya tshwetso mabapi le go bona phitlhelelo).



●   Mokopi yo o batlang go bona rekhoto e e nang le tshedimosetso ya sebele ka       

     ga mokopi yoo, ga a batlege go duela madi a kopo. Mokopi mongwe le    

     mongwe o tshwanetse go duela madi a kopo a bokana ka R35 (a duelwa kwa     

     ditheong   tsa setšhaba).



●   Motlhankedi wa tshedimosetso o tshwanetse go bolelela mokopi (ntle le      

     mokopi wa sebele) ka kitsiso, a batla gore mokopi a duele madi a kopo a a   

     tlhomamisirsweng (fa a batlega) le deposisti (fa e batlega) pele  a ka dirana le  

     kopo go ya pele.



●   Mokopi a ka dira boikuelo jwa ka fa teng, fa go le maleba, kgotsa ka kopo kwa   

     kgotlatshekelo kgatlhanong le thendara kgotsa tuelo ya madi a kopo.

●   Fa motlhankedi wa tshedimosetso a setse a tsere tshwetso ka ga kopo,   

     mokopi o tshwanetse go itsisiwe ka ga tshwetso ya go nna jalo e mokopi a   

     batlang go itsiswe ka ga yona.



●   Fa kopo e neetswe madi a mangwe a tshwanetse go duelwa tebang le 

     tlhagisogape le patlo le paakanyetso ya nako nngwe le nngwe e e batlegang 

     go   feta diura tse di kailweng tsa go batla le go baakanya rekhoto go ntshiwa.

 

●   Phitlhelelo ya rekhoto e ka diegisiwa go fitlhelela mokopi a duetse madi otlhe   

     a a maleba.





6.   DITIRELO TSA SETŠHABA LE GORE DI KA BONWA JANG



Ditirelo



Maikarabelo a KTS/OKTS, jaaka a tlhagisitswe mo go 1, ke a e leng gore badirelwa bat eng ke Kokoanopeomolao ya Bosetšhaba, Ditheomolao tsa Diporofense, mafapha a magwe a mmuso le ditheo/mekgatlho tsa/ya setšhaba, mme ga e tlamele setšhaba ka ditirelo dipe. Le gale, tshedimosetso e e rileng ka ga tirelo ya setšhaba, sekai, maemo a tirelo ya setšhaba le dipatlisiso ka ga go kgotsofala ga baagi ka ditirelo tsa mmuso,, e ka bonwa go tswa kwa Ditirelong tsa Tlhaeletsano le Tshedimosetso: Bend@opsc.gov.za. Setšhaba gape se ka dirisa mogala o o latelang wa magala wa Bosetšhaba o o leng Kgatlhanong le Bobodu wa Bodiredipuso (0800 701 701), o o leng mo KTS e bile o laolwa ke yona.









Ka moo ditirelo di ka fitlhelelwang ka teng



Badirelwa ba KTS/OKTS ba ka fitlhela ditirelo ka go lebisa dikopo go:



Mokaedikakaretso Ofisi ya Khomišene ya Ditirelo tsa Setšhaba



Aterese ya Poso: 

Kgetsana ya PosoX121

PRETORIA

0001



Aterese ya Mmila: 



Commission House

C/o Hamilton and Ziervogel Streets

PRETORIA



Motho kgotsa batho ga go ka ikgolaganngwang le bona:                            Mmathari Mashao, Mogala: (012) 352-1043 KGOTSA Thato Moeeng, Mogala: (012) 352-1076



Fekese:                             (012) 325-8379



Aterese ya imeili: Mmatharim@opsc.gov.za KGOTSA Thatom@opsc.gov.za



Websaete: www.psc.gov.za



7.   THULAGANYO E E LETLANG GO NNA LE SEABE GA SETŠHABA MO      

      GO TLHAMENG PHOLISI LE GO DIRA TIRO

      



7.1	Pholisi le Peomolao:

KTS e tlhokomela le go lekanyetsa manane a tirelo ya setšhaba ka maikaelelo a go neelana ka maele, mme fa go tlhokegang, go dira dipatlisiso go bona mekgwa ya go tokafatsa tlhagiso ya ditiro mo tirelong setšhaba.  Le fa KDS e sa amege ka tlhamalalo mo go tlhameng dipholisi, mo tirong ya yona ya go lekanyetsa le go tlhokomela boleng jwa tsamaiso le tlamelo ya ditirelo, e neela setšhaba dithata mo goreng se batla dipholisi di dirwa jang, ka dipuisano le setšhaba le manane a tshekatsheko ya tiro a a kailweng fa tlase- 



●   dipatlisiso tsa go kgotsofala ga setšhaba, go sekaseka bokgoni jwa tlamelo ya   

     ditirelo go tswa mo letlhakoreng la baagiba e leng badirisi ba tirelo e e rileng;



●   diforamo tsa baagi  tse di dirisang mekgwa ya go nna le seabe go ngoka  

     ditshisinyo go tswa mo bathing gore go ka tokafatswa jang ditlamorago tsa   

     manane a mmuso;



●   ditshekatsheko tsa go dira le kago ya mekgatlho go tlamela ditlhogo tsa   

     mafapha ka maele le boeteledipele jwa sepolotiki gore dikarolo tse pedi tse di  

     ka tokafadiwa jang;



●   tshekatsheko ya manane le dithulaganyo tse di akaretsang ditshekatsheko         

     tsa go nna maleba ga manane le dithulaganyo, bokgoni le matsetseleko a   

     manane le dithulaganyo gammogo le paakanyetso ya lenane/thulaganyo le    

     moakanyetso.



KTS e dira dipatlisiso tse di farologaneng tse di felelang mo neelong ya dipegelo tse di neelwang Kokoano Bosetšhaba (National Assembly), Dikgotlapeomolao tsa Diporofense le mafapha ka nosi.  Dipegelo tse di thusa mo go tlhameng pholesi le dithulaganyo tsa go dira peomolao.



Fa go tlhokagala, KTS e tla ka melawana le dikaelo tse di ka thusang go tokafatsa taolo le/kgotsa tlhagiso ya ditirelo mo bodiredingpuso. Nako nngwe melawana le dikaelo/dipholisi tse di leng teng di a sekasekiwa go nyalelana le diphetogo tsa tiro/sebopego fa teng ga bodiredipuso. 



   

DIPAAKANYO TSE DI TENG TEBANG LE GO DIRA KGOTSA GO   

       RETELELWA KE GO DIRA



 Dithulaganyo tse di latelang di teng gore batho ba bege kgotsa ba baakanye boatla jo go tweng bo teng, ditiro tse di sa lolamang kgotsa maitsholo a a seng a molao kgotsa boikgatholoso ka KDS/OKTS kgotsa modiri mongwe le mongwe wa yona.





8.1   Dithulaganyo tsa go bega kgotsa go baakanya:



8.1.1	Dipaakanyo tebang le ditiro kgotsa go retelelwa ke ke go dira go ya ka            

Molao wa Tsweletso ya Phitlhelelo ya Tshedimosetso: bothati jwa ka fa teng malebana le Molao o ke Monnasetulo wa Khomišene ya Bodiredipuso (dikarolo 74 – 77). Morago ga go fetsa dipakaanyo tsa ka fa teng, kopo e ka dirwa kwa kgotlatshekelo (dikarolo 78 – 82 Molao wa Thotloetso ya Phitlhelelo ya Tshedimosetso).



Modiredipuso a ka tlhatlhela kgetse kgotsa ngongorego e e tshwanetseng   

            go batlisisiwa ke khomišene ya Bodiredipuso  tebang le tiro ya semmuso      

            kgotsa ikgatoloso (karolo 35 ya Molao wa Bodiredipuso, 1994). Melao e e

           mabapi le ka moo kgetse eo e ka tlhatlhelwang ka teng / dingongorego e

          ne ya phasaladiwa mo Kaseteng ya Puso ya 23635 ya di 19 tsa Phukwi ka

          200 e bile e fitlhelwa mo websaeteng ya KTS, e leng www.psc.gov.za     

            

Motho a ka dirisa dipaakanyo tsa bodiri tebang le paakanyo ya ditiro tsa 

           semmuso kgotsa boikgatoloso jwa mokgwa wa bodiri, ebong dingogorego   

           tsa ditshwanelo (Molao wa Bodiredipuso, 1994, le Molao wa Dikamano     

           tsa Bodiri, 1995);



Motho a ka tlhatlhela ngongorego le motlhatlhobi wa bodiri mabapi le mokgwa momgwe le mongwe o o kgatlhanong le Molao wa Botlhokwa wa Maemo a Thapo, 1997 (Molao No. 75 wa 1997 – karolo 78(1)(a)), kgotsa Molao wa Thapo ka Tekatekano, 1998 (Molao No. 55 wa 1998 – karolo 34(e)).



Motho a ka tlhatlhela ngongorego le Mosireletsi wa Setšhaba tebang le maitsholo a a belaetsang a a seng mo molaong kgotsa tiro e e sa siamang kgotsa ikgatoloso (Molaotheo le Molao wa Mosireletsi wa Setšhaba, 1994 (Molao No. 23 wa 1994)



Motho a ka tlhatlhela ngongorego le Khomišene ya Ditshwanelo tsa Botho ya Aforika Borwa mabapi le tiro ya semmuso kgotsa ikgatoloso e e belae-tsang go nna kgatako kgotsa go nna matshosetsi e ditshwanelo tsa botlhokwa (Molao wa Khomišene ya Ditshwanelo tsa Botho, 1994 (Molao No. 54 wa 1994)).



Go sireletsega kgatlhanong le ditlamorago ka ntlha ya tshenolo tebang le maitsholo a a seng ka fa molaong kgotsa maitsholo a a sa amogele-segeng a mothapi kgotsa modirammogo, motho yo o amegang a ka latela dithulaganyo tsa tshenolo tsa Molao wa Tshireletso ya Ditshenolo, 2000 (Molao No. 26 wa 2000).



Tiriso ya dipaakanyo tse dingwe tsa semolao jaaka tlhagiso ya dithulaga-nyo tsa karolo ya tsamaiso semolao go ya ka Molao wa Tsweletso ya Tsamaiso Bosiamisi, 2000 (Molao No. 3 wa 2000).





Dipaakanyo tse dingwe tsa tshegetso:



Motho a ka kopa mabaka a tiro ya tsamaiso go ya ka Molao wa Tsweletso ya Tsamaiso ya Bosiamisi, 2000 (karolo 5).



Motho a ka kopa go bona direkhoto ts lefapha la mmuso kgotsa setheo sengwe sa setšhaba go ya ka Molao wa Tsweletso ya Phitlhelelo ya Tshedimosetso, 2000 (karolo 11).







Maikarabelo a go bega: 



Mothapiwa wa tirelo ya setšhaba, mo tsamaong ya tiro ya gagwe ya   

           semmuso, o patelesega go ya ka Molawana wa Maitsholo wa badiri ba   

           tirelo ya setšhaba go begela bothati jo bo maleba ka ga tsietso, bobodu,   

           go thapa ka losika, tsamaiso e e sokameng le tiro nngwe le nngwe e e ka 

           nnang bosenyi kgotsa e e ka nnang kgobelelo mo kgatlhaegelong ya   

           setšhaba.  Mothapiwa yo o sa diragatseng se, o molato wa maitsholo a a   

           sa siamang. (Molawana B.3 le C.4.10 ya kgaolo ya 2 ya Melawana ya   

           Bodiredipuso, 2001)



Maikarabelo a mothapi le mothapiwa mongwe le mongwe go senola maitsholo a bosenyi le maitsholo mangwe le mangwe a a sa amogelese-geng mo tirong a gatelela Molao wa Ditshenolo tse di Sireleditsweng, 2000 (Ketapele).





9.	TLALELETSO YA MANYUALE



KTS/OKTS, fa go tlhokega, e tla tlaleletsa le go phasalatsa manuale wa yona o o kailweng mo karolwaneng (1) wa karolo 14, ka dipaka tse di sa feteng ngwaga.





10.    GO NNA TENG GA MANYUALE



Manyuale o, o tla nna teng bonnye ka dipuo tsa semmuso di le tharo ka mokgwa o o latelang:



o tla neelwa Khomišene ya Ditshwanelo tsa Botho ya Aforika Borwa

o tla bewa mo ofising nngwe le nngwe ya KTS/OKTS;

o tla tsenngwa mo websaeteng ya KTS, www.psc.gov.za 



                                               *******************************



































   

