TŠHATA YA MELAWANA E E SIAMENG
Re kgabagantse borogo jwa hisitori go tswa mo go se lekalekaneng le mo ntweng go tsena mo setšhabeng se se ikaegileng ka boagi jo bo tshwanang le tsweletso ya tekatekano. Re sekametse mo maetong a a farologaneng le ditso tse di farologaneng tse di re gorositseng mo kgololosegong le mo demokerasing, gape re ineela mo maikaelelong le mo melawaneng ya ngwao e e re tshwaraganyang mo go farologaneng ga rona.
Mo boineelong jo bo tshwanang jo, re belegwe ka kgaratlho, re ineetse go fodisa dintho tsa ditiragalo tse di fetileng, go tlhomamisa seriti sa botlhe, le mo tsweletsong ya pabalesego ya loago le ya didirisiwa tsa batho ba rona, re tshepisa go sireletsa le go tshegetsa melawana e e leng teng. Re dira jaana re tlhaloganya gore bokamoso jwa rona bo ikaegile ka tshireletso ya tikologo le katlaatleloloago ya botlhe ba ba nnang mo melelwaneng ya rona, ba ba nnang mo kontinenteng ya Aforika e bile ba bopa ditšhaba ka botlalo tsa lelapa.
Ka re ineetse mo moweng wa Ubuntu (Botho), o e leng motheo wa demokerasi ya rona gape o nanganeleditswe mo molaotheong wa rona, re ineela re le setšhaba go:
Tlotla Seriti sa Batho le Tekatekano
Molaotheo wa rona o tlhomamisa fa batho ba belegwe ba gololosegile e bile ba na le seriti se se lekalekanang.
Re ineela go:
Tlotla tshwanelo ya batho botlhe, go sa kgathalesege ntlha ya loago, lotso, bong, dingwaga, maemo le seemo.
Lwantsha tshotlo ya basadi ya mo mmeleng le ya mo moweng e e tlholang petelelo le mefuta e mengwe ya tshotlo.
Fedisa tshotlo ya bana e e tlholwang ke phepelotlase, go dira ga bana ba santse ba le bannye, go gweba ka diritibatsi, tshenolo ya thobalano mo dikwalong, mo difiliming jalo le jalo le go gweba ka mmele.
Tlhokomela botlhe ba ba leng bokowa e bile ba sotlega: bahumanegi, bagodi, digole, le botlhe ba ba sa kgoneng go itlhokomela.
Lwantsha mofuta mongwe le mongwe wa tshotlo ya mo mmeleng, ya mo moweng, le/kgotsa ya mo tlhaloganyong kgotsa go kgarakgatsha motho yo mongwe.
Fedisa tiriso e e botlhaswa ya maemo, ya ngwao, ya setso, ya lotso, ya bong, ya thobalano, ya maemo a boitekanelo, kgotsa ya setso se se tlholang kgethololo kgatlhanong le mongwe.
Dira mabapi le pabalesego le tshireletso ya batho botlhe.
Rotloetsa Kgololosego, Molao le Demokerasi
Kgololosego ya mongwe le mongwe go ya ka molao ke motheo wa bosiamisi, tshiamo, kago ya setšhaba le taolo e e siameng.
Re ineela go:
Letlelela kgololosego ya go bua, ya kopano, ya go suta, ya bonno, ya tumelo, ya kakanyo le ya bodumedi.
Lebelela ntlha ya maikarabelo a loago ka go tlotla molao, boikanyo, go dira ka thata le maemo a bontle jwa ngwao.
Lwantsha mefuta yotlhe ya bosenyi, ya bobodu le tlhakatlhakano.
Kgaratlhela tshwaraganyo ya bosetšhaba le go se kgaogane ga Rephaboliki.
Tokafatsa Go nna le dithoto le Bosiamisi jwa Ikonomi
Ditshwanelo tsa ikonomi ya loago tse di leng karolo ya molaotheo di tshwanetse go bonwa di le kwa godimo ga ditshwanelo tsa thotloetso. Pholisi le manane a tshwanetse go tlamela bahumanegi ka ditšhono go fitlhelela seriti sa batho le go nna le dithoto.
Re ineela go:
Lwantsha go se lekalekaneng go go tseneletseng ga nako e e fetileng le ga gompieno, le go rotloetsa ditšhono go mongwe le mongwe go abelana didirisiwa tsa naga ya rona.
Lwntsha megagaru, boikgopolo le go ikhumisa go go feteletseng ka dinako tsotlhe.
Lwantsha bobodu, bo tlholwa ke go ikhumisa, go tlhoka botshepegi, go tsaya letlhakore, go rata ba bangwe go gaisa ba bangwe kgotsa mabaka a mangwe.
Rotloetsa bosenagbofitlha mo pusong le mo kgwebong ka tshedimosetso e e siameng, e e fitlhelelwang gape e nepagetse ka ga dintlha tse di amang setšhaba .
Netefatsa tsamaiso e e bokgoni gape e siame le ditiro tsa thapo tse di tlholang kemedi ka bophara ya lotso le ya bong.
Rotloetsa Melawana ya Lelapa le ya Setšhaba
Lelapa le setšhaba ke ditheo tse di botlhokwa tsa loago tse di rotloetsang le go tlhola melawana ya maitsholo le ya ngwao mo setšhabeng.
Re ineela go:
Rotloetsa melawana ya lelapa, boikanyego, maikarabelo, go tlotla batsadi le bagodi, kgodiso ya bana, go tshegetsa bagodi, mmogo le tlhabololo le tlhokomelo ya lelapa.
Lwantsha tshotlo ya ka mo lelapeng le go tlhokomologa makarabelo a lelapa, e le ka ntlha ya tiriso e e botlhaswa ya diritibatsi, tumelo ya setso kgotsa kgethololo ya bong.
Tlhola mowa wa lelapa le wa setšhaba o o rotloetsang mowa wa tlhokomelo, wa kutlwelobotlhoko le wa kamogelo.
Dirisa didirisiwa sentle le ka tshwanelo go tswela maloko otlhe a lelapa le a setšhaba mosola.
Tswela ba bangwe mosola mmogo le rona ka go itlhabolola le go bona bokgoni.
Tshegetsa boikanyego, Botshepegi le Seriti
Boikanyego, botshepegi le seriti ke melawana e e botlhokwa ya demokerasi le taolo e e siameng.
Re ineela go:
Dirisana ka bopelo-nomi, ka tokologo le ka botshepegi.
Rotloetsa le go tlhotlheletsa dikamano tse di siameng, botshepegi le tshedisano go kgabaganya dikgaogano tsa hisitori tsa nako e e fetileng.
Dirisa bosiamisi go otlhaya mefuta yotlhe ya bogodu, ya bogagapa, ya pipa-molomo, ya go tlhoka botshepegi le ya go jewa.
Netefatsa Kutlwano mo Setsong, mo Tumelong le mo Segakoloding
Go farologana ga lotso le semorafe ga Aforika Borwa go na le bokgoni jwa go rotloetsa le go maatlafatsa setso le molawana o o ka tshegetsang melawana e e tlhagelelang mo Tšhateng e.
Re ineela go:
Rotloetsa kgololosego ya segakolodi, ya kgotlelelano ya bodumedi le kamogelo ya ditumelo tse di farologaneng kwa ntle le bobaba kgotsa go tsaya letlhakore.
Rotloetsa go akanya go go tseneletseng go go ikemetseng le mowa wa go nna le seabe mo kganetsanong.
Rotloetsa tlotlo malebana le ditumelo le melawana ya ba bangwe.
Rotloetsa tshwanelo ya mongwe le mongwe ya go tlhagisa maikutlo a gagwe kwa ntle le go tshoga go kgalemiwa, go tshosediwa kgotsa go sotliwa.
Lwantsha mefuta yotlhe ya bobaba, ya mongwe le mongwe, ya setlamo kgotsa ka botokololo kgotsa kamano le mokgatlho o o nyatsang seriti sa ba bangwe.
Rotloetsa ditšhono tse di lekalekanang go batho botlhe go akaretsa le digole le ba ba nang le bolwetse jwa HIV / Aids le mefuta e mengwe ya bolwetse.
Bontsha Tlotlo le Kamego go Batho botlhe
Tlotlo, tlhokomelo le kamego ke mengwe ya melawana e e kayang batho ba Aforika Borwa. Re amogela fa go se kitla go nna le kagiso kgotsa pabalesego kwa ntle ga tlotlo le tlhokomelo.
Re ineela go:
Ikgogela morago mo go diriseng puo e e nyenyefatsang le matshwao a a sotlang mo dikgolaganong tsa rona le ba bangwe.
Rotloetsa kagiso, botsalano, kgotlelelano le tshwaragano ya bosetšhaba mo baaging ba setso, ba bodumedi le ba puo.
Bontsha tlotlo go batho botlhe le ditlhopha tsotlhe tsa loago.
Kgaratlhela Bosiamisi, Tshiamo le Tshedisano e e Siameng
Tshedisano e e siameng e batla bosiamisi, tshiamo le tlotlo jaaka motheo wa poelano ya bosetšhaba. Phodiso ya dikgobelelo tse di fetileng le dikgaogano e a tlhokega go netefatsa thotloetso ya melawana ya demokerasi, bosiamisi le ditshwanelo tse di botlhokwa tsa botho go botlhe.
Re ineela go:
Lwantsha maitsholo a bobaba le a makgakga ka tlotlo le kutlwisiso.
Lwantsha batho le ditlhopha tse di batlang go kgoreletsa kagiso, tlhomamo le pabalesego ya setšhaba ka maitsholo a bobaba le/kgotsa a e seng a demokerasi.
Tlamela batho ka ditirelo tsa loago le tse dingwe ka mokgwa o o lolameng, o o siameng, o o lekalekanang le o o sa tseyeng letlhakore.
Ka go gakologelwa mathata le bobaba jwa nako e e fetileng, re amogela bokowa jwa dikamano tsa loago mo demokerasing ya rona e ntšhwa. Se se batla tlhomamiso ya melawana ya maitsholo e maAforika Borwa otlhe a kagiso a ka e eletsang jaaka motheo wa go atamelana ka mowa o o tlhotseng naga ya rona - ka go itse fa Aforika Borwa e le ya botlhe ba ba nnang mo go yona.
