Tirelo ya Dipuo tsa Bosetšhaba
Tirelo ya Dipuo tsa Bosetšhaba e rotloetsa le go bebofatsa tlhaeletsano ka dipuo. Go tshegetsa ditlhokego tsa Molaotheo, Tirelo ya Dipuo Bosetšhaba (NLS) e laola dipuo tse di farologaneng tsa setšhaba sa rona, e bile e rwele maikarabelo a go tlhokomela dipuo tsotlhe tsa batho ba rona ka go tsenya tirisong dipholisi tse di ikaeletseng go tsweletsa tiriso ya dipuo tse, gammogo le dipuo tse pele di neng di ikgatolositswe.
Tirokgolo ya NLS ke go fitlhelela ditlhokego tsa Molaotheo ka go bebofatsa, go tsweletsa le go tlamela tirelo ya bofetoledi le botseleganyi ka dipuo tsotlhe tsa semmuso, le go laola dipuo tse di farologaneng ka diporojeke tsa thulaganyo ya puo le tsa mareo.
NLS e dira jaaka thulaganyo ya porofešenale ya Mmuso ya tshegetso ya puo ka go fetolela dikwalo tsa semmuso ka dipuo tsotlhe tsa semmuso. Tirelo ya yona ya mareo e thusa ka go tlhabolola le go tokafatsa tlotlofoko ya setegeniki ya dipuo tsa semmuso. Ditiro tsa thulaganyo ya puo di akaretsa go eletsa Mmuso ka ga tlhabololo ya pholisi ya puo le maano a tiragatso.
Thulaganyo ya Puo
Tiro ya botlhokwa ya Bokaedipotlana jwa Thulaganyo ya Puo ya Tirelo ya Dipuo tsa Bosetšhaba (NLS) ke go tsweletsa tiriso ya dipuo tse dintsi le go rotloetsa tlotlo ya dipuo tsotlhe tsa Aforika Borwa. Ka ntlha ya gore thulaganyo ya puo mo Aforika Borwa e diragala ka fa tlase ga kagosešwa ya setšhaba, go tlhokometswe thata dipuo tse pele di neng di ikgatolositswe.
Ditirokgolo tsa Bokaedipotlana jo ke tse:
Tlhabololo ya pholisi ya puo ka go loga maano, mekgwa, ditsela le didiriswa tsa tiragatso ya teng.
Tiragatso ya pholisi ya puo ka go tlamela (i) tshiamelo le boitseanape le (ii) thotloetso ya tiriso ya dipuo tsa Aforika Borwa.
Tshekatsheko ya tiragatso ya pholisi go tlhotlhomisa bokgoni jwa yona
Bokaedipotlana jwa Thulaganyo ya Puo bo tlhomilwe ka Phatwe 1993 go eletsa mmuso ka ga tlhabololo le tiragatso ya pholisi ka ga dintlha tsa puo go ya ka karolo 6 ya Molaotheo. Go gateletswe thata botlhokabofitlha le go nna le seabe ka botlalo ga beng mo dithulaganyong tse. Tiro ya ntlha e kgolo ya Bokaedipotlana e ne e le go tlhokomela thulaganyo e telele ya go tlhomiwa ga Lekgotla la Dipuo Tsotlhe Tsa Aforika Borwa (Pansalb). Thulaganyo e simolotse ka 1994 ka khonferense ya pulamadibogo, Khonferense ya Dipuo tsa Botlhe (Languages for All Conference), e e setsweng morago ke tlhatlhamano ya ditheetso tsa setšhaba mo nageng ka bophara, mme ya khutla ka go kwalwa ga Molaotlhomo wa Lekgotla la Dipuo Tsotlhe Tsa Aforika Borwa ka 1995. Lekgotla la Dipuo Tsotlhe Tsa Aforika Borwa le theilwe ka 1996.
Dingwe tsa diporojeke tse Bokaedipotlana bo nang le seabe mo go tsone ke:
Pholisi le Thulaganyo ya Puo ya Aforika Borwa
Tlhabololo ya pholisi le Thulaganyo ya Puo ya Aforika Borwa e simolotse ka 1995 ka go supiwa ga Setlhopha sa Tiro sa Puo (LANGTAG) go eletsa Tona ya Botsweretshi, Setso, Saense le Thekenoloji ka ga pholisi ya puo. Morago ga ditherisano tse di tseneletseng go ralala naga, go ne ga nna le dingangisano ka ga pegelo ya LANGTAG kwa khonferenseng e kgolo ya bosetšhaba ka la 29 Seetebosigo 1996 pele go gololowa pegelo ya makagaolakgang ka Phatwe 1996.
Morago ga ditherisano le dipatlisiso tse di tsweletseng go ne ga kwalwa Thulaganyo ya Pholisi le Puo ya Aforika Borwa e e ikaegileng ka dikatlanegiso tsa Langtag. Ka Sedimonthole 1999 Tona o ne a supa Setlhopha sa Keletso go rulaganya pegelo ya makgaolakgang e e neng ya neelwa beng botlhe kwa Kopanong ya puo (Language Indaba) ka Mopitlwe 2000. Go latela ditshwaelo tsa banna le seabe kwa kopanong, Setlhopha sa Keletso se ne sa sekaseka Thulaganyo ya Pholisi le Puo ya Aforika Borwa.
Thulaganyo ya pholisi ya Puo ya Aforika Borwa e ne ya neelwa Komiti ya kabinete tebang le Karolo ya Loago ka la 13 Lwetse 2000. Komiti e ne ya atlanegisa gore go neelwe lokwalo lwa dipuisano go ya pele ka ga ntlha e, go lebeletswe dintlha tsa botlhokwa tsa naga le ditlamorago tsa ditšhelete ka bophara.
Go latela dikatlanegiso tse go ne ga dirwa dipatlisiso tse di tseneletseng mo mafapheng a mmuso wa bosetšhaba le diporofense go tlhomamisa maemo a mafaratlhatlha a a leng teng a dipuo. Tekanyetso ya ditshenyegelo ya pholisi e e tshisintsweng e tshwaraganetswe le Letlotlo la Bosetšhaba.
TISSA (Tirelo ya Boranoledi ka Mogala ya Aforika Borwa)
Porojeke e ke nngwe ya maano a tiragatso a pholisi e e tshisintsweng. Maparego a puo a santse a kgoreletsa maAforika Borwa, segolo ba ba buang dipuo tsa seAforika go bona ditirelo tsa mmuso ka go lekalekana. Tirelo ya boranoledi ka mogala mo Aforika Borwa e ka kgontsha mongwe le mongwe go ikgolaganya le bathati ka puo ya gaabo, sekai, mo mafelong a a tshwanang le maokelo, diteišene tsa sepodisi le diofisi tsa mmuso. Tirelo ya tekelelo e lebeletswe ka 2000/2001 kwa mafelong a a tlhophilweng diura di le 12 ka letsatsi, go simolola ka 07:00 go fitlha ka 19:00, malatsi a le marataro ka beke.
Porojeke e ke tiro e e tshwaraganetsweng le PANSALB go bebofatsa tlhabololo le tiriso ya dipuo tsa Aforika Borwa. Leano la lephata la Human Language Technologies (HLT) le botlhokwa go lepalepana le tiro ya dipatlisiso le go tlhama bokgoni jwa dipuo tsotlhe tsa Aforika Borwa. Komiti ya dipaakanyetso e ne ya tlhomiwa go rulaganya lokwalo lwa togamaano lo lo tla tlamelang ka maano a tiragatso a go tlhomiwa ga intaseteri e e tsweletseng ya HLT tebang le go tsweletsa dipuo tsa Aforika Borwa.
HOYOZELA Ka ntlha ya gore dipuo tsa rona ke tsa rona rotlhe
Ka 1998 go ne ga bolodiwa letsholo la temoso ya tiriso ya dipuo tse dintsi go-
tsibosa batho ka ga botlhokwa jwa puo mo setšhabeng sa rona -
netefatsa gore baagi botlhe ba tlhaloganya ditshwanelo tsa bone tsa molaotheo mabapi le puo; le tsweletsa tiriso ya dipuo tse dintsi gore maAforika Borwa a bone tiriso ya dipuo tse dintsi jaaka sediriswa se se botlhokwa.
Karolo ya Ntlha ya letsholo e lebile thata Bodiredipuso mme Karolo ya Bobedi e lebile setšhaba ka kakaretso. Dikumo tsa letsholo le e nnile dikhalentara tsa tiriso ya dipuo tse dintsi, dipapetla, Ditsala tsa Tumediso (ka dipolelwana tsa tumediso ka dipuo di le 11) le bidiyo, Loleme lwa ga Mme, tse di neng di dirisiwa kwa dithutanong.
Pegelo ya UNESCO ya Dipuo tsa Lefatshe
Ga jaana UNESCO e tshwaragane le go rulaganya Pegelo ya Dipuo tsa Lefatshe e e ikaeletseng go tlhalosa mefutafuta ya dipuo tsa lefatshe, e ithuta diphetogo le maemo a jaanong a dipuo, le go tlhalosa mathata a a di amang mo dikgaolong tse di farologaneng tsa lefatshe. Ka pegelo e, UNESCO e batla go bontsha botlhokwa jwa tsamaiso e e lolameng ya boswa jwa lefatshe jwa dipuo.
UNESCO e ne ya ikgolaganya le Tirelo ya Dipuo ya Bosetšhaba go nna le seabe mo dipatlisisong go kokoanya tshedimosetso ya pegelo ka ga dipuo tsotlhe tsa semmuso gammogo le dipuo tsa Aforika Borwa tsa Khoe, San le Nama. Ka ntata ya go tlhokega ga kitso e e tseneletseng ya dipuo tse tebang le tshekatsheko, dipotsopatlisiso di ne tsa romelwa kwa go baitseanape ba dipuo go tlamela tshedimosetso.
Go ne ga bonwa letlotlo la tshedimosetso ka ga dintlha tse di farologaneng ka ga dipuo tsa Aforika Borwa, jaaka tshedimosetso ya mafelo, dipharologano, palo ya batho ba ba buang puo nngwe le nngwe, tshedimosetso ka ga khudugo, tiro ya ekonomi tsa morafe mongwe le mongwe, mekgwa ya puo, mekgatlho e e rweleng maikarabelo a pholisi le thulaganyo ya puo tebang le puo nngwe le nngwe le bokwadi.
Pegelo UNESCO ya Dipuo tsa Lefatshe e tla phasaladiwa ka 2001, mme e tla neelana ka motseletsele wa dikatlanegiso tsa tshomarelo le tsweletso ya boswa jwa dipuo jwa batho.
Sefalana sa merero ya puo
Dipholisi tsa puo: mafapha a mmuso wa bosetšhaba (Seetebosigo 2001)
Diofisi tsa puo mo mafapheng a mmuso wa bosetšhaba (Seetebosigo 2001)
Dipholisi tsa puo: diporofense (Seetebosigo 2001)
Ditirelo tsa Puo tsa Diporofense (Seetebosigo 2001)
Ditheo tse dikgolwane tsa thuto tse di rutang bofetoledi le/kgotsa boranoledi (Seetebosigo 2001)
Dipalopalo tsa Aforika Borwa
Diphasalatso
Go bona tshedimosetso go ya pele, tsweetswee ikgolaganye le:
Tlhogo: Dithulaganyo tsa Puo
Tirelo ya Dipuo tsa Bosetšhaba, Kgetsana ya Poso X195, Tshwane, 0001
Mogala: 337-8366 Fekese: 324-2119
