Zamaphilo nokuphepha malungana nabasebenza eenkolweni, emakholiji nemayunivesithi
Isingeniso
Indawo yomsebenzi inegalelo elikhulu malungana nezamaphilo kanye nokuphepha kwabantu. Ukungaphathwa kuhle kwezamaphilo nokuphepha endaweni yomsebenzi kungabangela ukugula, ukulimala kanye nokuhlongakala okuhlobene nomsebenzi. Iinkolo, amakholiji kanye namayunivesithi adinga iindawo zomsebenzi ezilungele ipilo kanye nabasebenzi abanekghono lokha nabazakwenza imisebenzi yekhwalithi eliphezulu. Ukuphatha zamaphilo nokuphepha emsebenzini ngendlela enepumelelo kuyinto eqakathekileko yokuphumelelisa lokhu.
Ukusebenzisa iinsetjenziswa ezithile ukukhandela abantu bonyana bangaguliswa msebenzi, nanyana bangahlali bangabi khona endaweni yomsebenzi ngenca yeenzathu zepilo, begodu nokugandelela iphuzu lokusiza nokusekela abantu bonyana bakwazi ukubuyela ebujameni obuhle bangaphambili begodu babuyele emsebenzini kungahlomulisa abaqatjhi kanye nabasebenzi. Ukuze sikwazi ukuphumelela kilezi iinzuzo, kufuze sakhe iindawo zomsebenzi lapho esizakwazi ukuthuthukisa nokuvikela khona zamaphilo nokuphepha.
Ngiyiphi imithetho esebenzako?
UmThetho wezamaPhilo nokuPhepha emSebenzini, ka-1993.
Kubayini kunemithetho yezamaphilo nokuphepha?
Njengombana zamaphilo nokuphepha emsebenzini ziqakatheke
kangaka, kunemithetho efuna bonyana thina soke singazifaki
nanyana sifake abanye abantu engozini. Begodu umthetho lo
wenzelwe ukuvikela umphakathi eengozini zendawo yomsebenzi.
Ingabe imithetho yezamaphilo nokuphepha iyasebenza kimi?
Iye, isebenza kizo zoke iinkolo, amakholiji namayunivesithi.
Ngubani okatelela ukusebenza kwemithetho yezamaphilo nokuphepha?
Abahloli abavela emNyangweni wezabaSebenzi.
Ingabe abahloli bakukatelela njani ukusebenza kwemithetho?
Bavakatjhela iindawo zomsebenzi ukuqinisekisa bonyana abantu bayabambelela emithethweni. Baphenya ngeengozi nangeenghonghoyilo, kodwana khulukhulu basiza abaqatjhi nabasebenzi ukuzwisisa lokho ekufuze bakwenze.
Ingabe iinkolo, amakholiji namayunivesithi kufuze abe nabajameli kanye namakomidi wezamaphilo nokuphepha?
Lokha nangabe kuqatjhwa abasebenzi abangaphezu kwama-20, kufuze kube nomjameli wezamaphilo nokuphepha begodu ubuncani bakhona kufuze kube nomjameli oyedwa oqalene ne-100 ngalinye labasebenzi.
Lokha nangabe kukhethwa umjameli ongaphezu koyedwa, kufuze kube nekomidi lezamaphilo nokuphepha.
Ingabe kufuze izehlakalo zibikwe?
Ezinye izehlakalo ezenzeka eenkolweni, emakholiji nemayunivesithi, nanyana lokha nakwenziwa imisebenzi yezefundo ngaphandle kwesikolo, kufuze ibikelwe umPhathi wesiGungu sesiFunda esifundeni sekhenu. Qala irhelo leenomboro zomtato.
Ungafumana imininingwana ezeleko emalungana nezehlakalo ongazibika esigabeni sama-24 nesigabeni sama-25 somThetho wezamaPhilo nokuPhepha emSebenzini. Izehlakalo eziphathelene nenturhu yokulwa ngezandla azibikelwa umPhathi wesiGungu sesiFunda.
Ngiziphi iingozi ezingaba khona emaqabazini weenkolo, wemakholiji nemayunivesithi?
Umhlobo weengozi ungafaka hlangana lokhu okulandelako:
Iimfluru nanyana iindledlana zokukhamba ezitjhelelako
Amafesidere aphukileko
Imitjhini ekhambako njengemitjhini yokusika utjani
Ukutjhidisa izinto ezibudisi
Yini ekufuze ngikwenze malungana neengozezi?
Ngemva kobana ukghonile ukukhomba izinto ezingahle zibe yingozi, kufuze ususe nanyana uphungule iingozezo. Lokha nangabe akukghonakali ukuzisusa, kufuze bonyana uthathe amagadango wamsinya wokukhandela iingozezo ukwenzela bonyana ukwazi ukuvikela abantu bonyana bangehlelwa ziingozezi.
Isizo elivela kumhloli
Abahloli bangathintwa ema-ofisini alandelako womNyango wezabaSebenzi:
