Ukuphatha
Ingabe lokha nawuphethe ibhizinisi lakho:
Uyawazisa umNyango wezabaSebenzi njengombana umThetho wezamaPhilo nokuPhepha emSebenzini usitjho?
Uzinikela isikhathi esaneleko sokutlama, sokuhlela nokulawula umsebenzakho?
Uyatjheja bonyana eqinisweni kwenzakalani bese usebenza ngezenzo ezinengozi?
Kunomuntu okghona ukuya kuye lokha nawudinga iseluleko esiphathelene nezamaphilo kanye nokuphepha?
Uyabavumela abasebenzi bonyana babike imisebenzi nanyana ubujamo obungakaphephi bese uyayitjheja lemibiko?
Ukubika iingozi
Lokha nangabe umuntu omqatjhileko, nanyana osebenza endaweni yakho, athola ingozi, kufuze uqinisekise bonyana:
Wazisa iSentha yakho yezabaSebenzi eseduze msinyana nangabe ingozi leyo imasikizi nanyana ibandakanya ukulimala okukhulu, njengokuphuka, ukuqunteka kwesitho somzimba nanyana ukungasaboni
Bika nanyana ngiyiphi ingozi ephathelene nomsebenzi ebangela bonyana kungasetjenzwa amalanga angaphezu kali-14
Bika nangabe ilunga lomphakathi liyahlongakala nanyana lithunyelwa esibhedlela ngenca yengozi eyenzeka endaweni yakho nanyana ehlobene nemisebenzi yendawo osebenzela kiyo.
Ukuqatjha
Lokha nawuqatjha nanyana nawulawula abantu abakwenzela umsebenzi, ingabe uyaqinisekisa bonyana:
Babanduliwe nanyana bayakghona ukwenza umsebenzi ngokuphepha nangaphandle kokufaka amaphilo wabo engozini?
Batlhogonyelwa ngendlela efaneleko begodu baphiwa imilayo ecacileko nokobana bayakwazi okufuneka kibo?
Bayakghona ukufumana iinkghonakalisi zokuhlanza izambatho kanye neendlwana zokuzithumela?
Bafumana amathulusi, iintlabagelo, umakhiwo wokusebenzela kanye neempahla zokuzivikela?
Ukhulumisana nabo nanyana nabajameli babo?
Ukunikela omunye umuntu umsebenzi bonyana akwenzele wona
Lokha nangabe unikela abanye abantu umsebenzi bonyana bakwenzele wona, ingabe:
Unande uhlola zamaphilo kanye nezokuphepha malungana nabantu otlame ukubasebenzisa?
Uyabanikela ilwazi lezamaphilo nokuphepha abalidingako malungana nomsebenzi begodu uqinisekise nokobana bayakghona ngaphambi kobana bathome ukusebenza?
Ukhulumisana nabo ngomsebenzi ngaphambi kobana bathome?
Uyaqinisekisa bonyana ubanikela koke enizwene ngakho (isib. iinkhafula, umakhiwo olungileko wokusebenzela, ukufumaneka kwezehlalakuhle, njll.)?
Uyayihlola indlela abasebenza ngayo bese ulungisa iimphoso?
Ukufika endaweni ekwakhiwa kiyo
Ingabe omunye nomunye uyakghona ukuya endaweni asebenza kiyo ngendlela ephephileko – begodu asebenze kiyo ngendlela ephephileko?
Ingabe iindlela zokungena zisebujameni obuhle begodu zifakwe iinkombandlela ezicacileko?
Ingabe imikhawulo engabangela bonyana abantu bawele phasi ivalwe ngeensimbi ezaneleko ngemaqadi nanyana okhunye okulungileko kokuvikela bonyana abantu bangaweli phasi?
Ingabe indawo ekusetjenzwa kiyo ihlanzekile begodu ingabe iimatheriyali zibekwe ngokuphepha?
Ingabe kukhanya ngokulingeneko?
Ihlalakuhle
Ingabe iindlwana zokuzithumela zitholakala lula begodu ingabe zihlala zihlanzekile begodu zikhanya ngendlela efaneleko?
Ingabe zikhona izitja zokuhlambela, amanzi akhamba ngamaphayiphu, isibha kanye namathawula alahlwako?
Ingabe bayanipha amanzi wokusela namakomitji?
Ingabe sikhona isikghonakalisi abasebenzi abangakghona ukuhlala kiso bazenzele iinselo ezifuthumeleko njll.?
Ingabe labo abafuna ukusebenzisa iinkghonakalisi zehlalakuhle bayakghona ukuzifumana lula nangendlela ephephileko?
Iinkhafula
Ingabe isikhafula sibotjhelelwe phezu komakhiwo nanyana kwesakhiwo ukwenzela bonyana singawi?
Ingabe kuneensimbi ezaneleko ngemaqadi ukwenzela bonyana abantu bangawi nanyana okhunye okulungileko kokuvikela bonyana abantu bangawi?
Ingabe amaplatfomu asebenzako anamaplanka ngokupheleleko, begodu ingabe amaplanka ahleleke ngendlela yokuphepha ukuwa nanyana ukukhutjwa?
Ingabe isikhafula siqine ngokulingeneko bonyana singakwazi ukuthwala ubudisi beematheriyali ezibekwe phezu kwaso begodu ingabe iimatheriyalezi zisatjalaliswe ngokulinganako?
Ingabe iinkhafula zitjhejwa ngefanelo?
Ingabe umuntu onekghono usihlola kanenginengi isikhafula, isib. ubuncani bakhona kanye ngeveke, begodu ngeenkhathi zoke ngemva kobana sitjintjiwe, sonakele begodu nangokulawulwa bujamo obungasibuhle bezulu?
Ingabe iinkhafula zemibhotjhongo ezikhiqizwa ziinkhamphani ezisemthethweni zakhiwa begodu zisetjenziswe ngokulandela imilayo yabathengisipahla?
Iinlere
Ingabe iinlere zisetjenziswa ngendlela efaneleko ukwenza umsebenzi?
Ingabe zisebujameni obuhle?
Ingabe iinlere ziphephile begodu angeze zabenza bonyana batjhelelele ngemaqadi nanyana ngaphandle abasebenzi?
Ingabe lapho iinlerezi zijanyiswe khona ziphakeme ngokulingeneko ukwenzela bonyana bakwazi ukuhlika? Nangabe akusinjalo, ingabe zikhona ezinye iimbambo abangakwazi ukubambelela ngazo?
Ingabe iinlere zijanyiswe ngendlela engenzi bonyana abasebenzisi bazo bazelule ngokweqileko?
Ingabe zikhona iindawo ezisikiweko begodu ingabe abasebenzi bayatjhidiswa endaweni engaphasi kwalapho kufulelwa khona?
Ingabe kunesekelo elaneleko malungana nendawo eyenjiweko, nanyana ingabe iphakanyisiwe, ifakelwe iinqaqado nanyana ibuyiselwe esigeni yaba yindawo ephephile njengekuthomeni?
Ingabe kusetjenziswa indlela ephephileko yokusekela, begodu abantu abasebenzi ngaphakathi komsele ongakasekelwa?
Ingabe ukufika endaweni eyenjiwako kuphephile nanyana njani, isib. ilere ede ngokulingeneko begodu evikelekileko?
Ingabe kuba khona iinlere ngeenkhathi ezithile?
Ingabe kuneenqabo nanyana ezinye iimvikeli zokukhandela bonyana abantu nanyana iinkoloyi zingaweli ngaphakathi?
Ingabe kunamabhlogo avikelwe ngefanelo anikelweko ukukhandela bonyana iinkoloyi ezijikako zingaweli ngaphakathi?
Ingabe iinkoloyi zivunyelwe ukubandamela eduze komsele ibanga elingabangela bonyana ugirike?
Ingabe indawo eyenjiweko leyo ingaba nomthelela omumbi emisebenzini nanyana malungana nokuqina kwezakhiwo eziseduze?
Ingabe indawo eyenjiweko ihlolwa njalonjalo mumuntu onekghono?
Ukubamba ngezandla
2. Ukusebenzisa iingolovana, iingugi, izinto zokubamba okukudanyana, kanye neminye imitjhini yokusebenza nanyana iintlabagelo ukwenzela bonyana ukuguga izinto ezibudisi ngezandla kungenzeki khulu?
Ingabe abantu bafundisiwe begodu babanduliwe bonyana kufuze baziguge njani izinto ezibudisi ngendlela ephephileko?
Abantu abakhamba endleleni, iinkoloyi nemitjhini yokusebenza
Nangabe akusinjalo, ingabe:
1. Usebenzisa iimvimbelo ukwahlukanisa iindawo zokusebenzela?
2. Uyabayelelisa abantu ngeendawo eziyingozi, nokobana ngikuphi ekufuze bakwenze mayelana nalokho?
3. Utjengisa amatshwayo ayelelisako?
Ingabe iinkoloyi kanye nemitjhini yokusebenza itjhejwa ngendlela efaneleko, isib. ingabe isitiringhi, amalambha, ibhrigi yesandla kanye nebhrigi yenyawo isebenza ngendlela efaneleko?
Ingabe abatjhayeli babandulwe ngendlela efaneleko begodu baneentifikedi ezifaneleko zokusebenza ngeminye yemihlobo yeenkoloyi zokuphakamisa nanyana imitjhini abasebenza ngayo?
Ingabe wenze isiqiniseko sokobana abakhweli balayitjhwa kwaphela ngeenkoloyi ezenzelwe ukubalayitjha?
Ingabe wenze isiqiniseko sokobana imitjhini yokusebenza kanye neenkoloyi azisetjenziswa emikhuphukeni nemehleleni eyingozi?
Ithulusi nemitjhini
Ingabe kusetjenziswa amathulusi nanyana imitjhini elungileko malungana nomsebenzi?
Ingabe iimvikeli zivikelekile begodu zisebujameni obuhle?
Ingabe amathulusi kanye nemitjhini elondwako isebujameni obuhle begodu ingabe zoke izinto eziphathelene nokuphepha zisebenza ngefanelo?
Ingabe boke abasebenzisi babanduliwe begodu banekghono?
Ingabe isisetjenziswa sifakwe mumuntu onekghono?
Ingabe abasebenzisi babanduliwe begodu banekghono?
Ingabe umthamo olinganisiweko umeregwe ngendlela ebonakalako?
Ingabe isigugi sinawo umbiko wakhathesi nanyana ihlahlubo engeneleleko kanye nerekhodi lehlolo?
Ingabe indawo lapho kusebenza khona isigugi ikantjelwe ngendlela efaneleko ukukhandela abantu bonyana bangaqhulwa nginanyana ngiyiphi ingcenye ekhambako yesigugi?
Isizo elirhabako
Ingabe zikhona iinkambiso zesizo elirhabako, isib. malungana nokutjhida ngokurhaba endaweni yokusebenzela nangabe iyatjha?
Ingabe abantu abasendaweni yokusebenzela bayazazi iinkambiso?
Ingabe kunendlela yokulilisa i-alamu, begodu ivamise ukuhlolwa kanengi kangangani?
Ingabe ikhona indlela yokuthintana nabesizo elirhabako nawusendaweni yokusebenzela?
Ingabe kukhona ukunikela ngesizo lokuthoma okulingeneko?
Umlilo
Ingabe uyaqinisekisa bonyana iimatheriyali ezilumatha lula, amaketjezi kanye nerhasi zihlala zizincani?
Ingabe amasilinda werhasi alumatha lula ayabuyiselwa esitolo esingenisa ummoya ekupheleni kwetjhifu?
Ingabe amasilinda azeleko nalawo anganalitho abekwa ngokuhlukana begodu akhonjiswa ngokubonakalako?
Ingabe iinsetjenziswa zokubhema nokulumathisa zivinjelwe ngokomthetho eendaweni ekubulungwa nanyana ekusetjenziswa kizo irhasi nanyana amaketjezi alumatha lula?
Ingabe amasilinda werhasi, amaphayiphu akhambisana nawo kanye nezinye iinsetjenziswa zitjhejwa ngokufaneleko begodu zisebujameni obuhle?
Lokha nangabe amasilinda werhasi akasetjenziswa, ingabe amavelfu wawo avalwa ngokupheleleko?
Ingabe zikhona iincimamlilo ezifaneleko?
Izinto eziyingozi
Ingabe ukhe wahlola bonyana kuzofuneka umuntu ozakwazi ukusebenza ngelitjeboya endaweni ekwakhiwa kiyo nanyana njani? (Umsebenzi omnengi welitjeboya ufuna ilayisense, kodwana ungakwazi ukwenza eminye imisebenzi embalwa ngeematheriyali ezimumethe ilitjeboya ngaphandle kokusebenzisa umuntu onelayisense)
Ingabe akhona amagadango wokuvikela owakhombileko nowasebenzisako ukukhandela nanyana ukulawula bonyana abantu bangazifumani baqalene nezinto eziyingozi:
ngokwenza umsebenzi ngendlela ehlukileko, ukususa ingozi ngokupheleleko?
ngokusebenzisa imatheriyali enganangozi khulu?
ngokusebenzisa amathulusi aneentlabagelo ezikhupha ithuli?
Ingabe abasebenzi banalo ilwazi nebandulo malungana nengozi abangahlangabezana nayo lokha nabasebenzisa nanyana nabakhiqiza izinto eziyingozi lapho kwakhiwa khona, begodu ingabe bayazi bonyana kufuze benzeni ukubalekela iingozezo?
Ingabe zikhona iindlela ezihleliweko zokuqala ngelihlo lekhozi abantu abasebenzisa ezinye izinto eziyingozi (isib. iintambo ezikhambisa igezi)?
Itjhada
Ingabe abasebenzi banalo ilwazi nebandulo malungana neengozi ezingabangwa litjhada endaweni ekusetjenzelwa kiyo, begodu ingabe bayazi bonyana yini ekufuze bayenze ukubalekela iingozezo?
Ingabe ukghonile ukukhomba nokuhlola itjhada abasebenzi abazifumana bakilo?
Ingabe itjhada lingaphungulwa ngokusebenzisa iindlela ezahlukeneko zokusebenza nanyana ngokukhetha umakhiwo wokusebenzela onganatjhada, isib. ngokufakela iimphelisi nomakhiwo wokusebenzela nanyana imitjhini yokusebenza ngeemphungulitjhada?
Ingabe abantu banikelwa iimvikeli-kuzwa ezifaneleko begodu ingabe bazembatha eendaweni ezinetjhada?
Ingabe iindawo zokusebenzisa iimvikeli-kuzwa zimeregiwe?
Ingabe zikhona iindlela ezihleliweko zokuqala ngelihlo lekhozi amaphilo wabantu abazifumana basetjhadeni elisezingeni eliphezulu?
Ingabe abasebenzi banalo ilwazi nebandulo malungana neengozi ezingabangwa lidengezelo lesandla nomkhono (i-DAK) endaweni ekusetjenzelwa kiyo, begodu ingabe bayazi bonyana yini ekufuze bayenze ukubalekela iingozezo?
Ingabe ukuzifumana uku-DAK kuphunguke khulu ngendlela ekungakghonakala ngayo ngokukhetha iindlela ezifaneleko zokusebenza kanye nemitjhini yokusebenza?
Ingabe kusetjenziswa amathulusi aphungulwe idengezelo nanyana kukuphi lapho kukghonakala khona?
Ingabe amathulusi adengezelako atjhejwa ngokufaneleko?
Ingabe zikhona iindlela ezihleliweko zokuqala ngelihlo lekhozi amaphilo wabantu abazifumana basedengezelweni lesandla nomkhono elisezingeni eliphezulu, khulukhulu lokha nangabe bazifumana basedengezelweni iinkhathi ezide?
Igezi neminye imisebenzi
Ingabe uyinikelwe yoke imisebenzi efuneka endaweni yokusebenzela ngaphambi kokuthoma ngomsebenzi, begodu sele uyikhombile imisebenzi ekhona etholakala endaweni yokusebenzela (isib. amakheyibuli nanyana amaphayiphu amakhulu wegezi) begodu ingabe kunamagadango aphumelelisako esele uwathethe, nangabe kunesidingo, wokuvikela bonyana angadali ingozi?
Ingabe usebenzisa ivolitheyiji eliphasi malungana namathulusi neensetjenziswa, isib. amathulusi asebenza ngebhethri nanyana amahlelo wevolitheyiji eliphasi?
Ingabe koke ukuhlanganisa okutjhinga erherhweni kwenziwe ngokufaneleko begodu ingabe kusetjenziswa amaplaga afaneleko?
Ingabe amathulusi neensetjenziswa zihlolwa basebenzisi bazo, zihlolwa njalonjalo ngendlela ebonakalako begodu zihlolwa mumuntu onekghono nanyana njani?
Lokha nangabe kunezinto ezivaliweko ezingehla kweenhloko, ingabe ukusatjalaliswa kwegezi kucinyiwe, nanyana ingabe kukhona amanye amagadango wokuvikela athethweko, njengokunikela 'ipala' nanyana iimeregi ezineelinganiso?
Ukuvikela umphakathi
Ingabe umsebenzi owenziwako ukantjelwe ukwenzela bonyana umphakathi ungakwazi ukungena?
Ingabe imisebenzi yokwakhiwa kwendlela yenzelwe umkhawulo begodu ikhanyisiwe?
Lokha nangabe umsebenzi welanga sewenziwe:
1. Ingabe ipherimitha yendawo yokusebenzela ivikeleke ngokwaneleko?
2. Ingabe zoke iinlere zisusiwe nanyana ingabe iingcenye zazo eziqabako zivaliwe ukwenzela bonyana zingasetjenziswa?
3. Ingabe iindawo ezenjiweko kanye neendawana ezivulekileko zivalwe ngendlela evikelekileko nanyana zikantjelwe?
4. Ingabe yoke imitjhini esetjenziswako ijanyiswe tsi ukukhandela bonyana ingasetjenziswa ngokungasisemthethweni?
5. Ingabe iintina kanye neematheriyali zipakwe ngendlela ephephileko?
Akukafaneli bonyana isikhafula sisetjenziswe njengelere.
Sebenzisa iingolovana, iingugi, izinto zokubamba okukudanyana, kanye neminye imitjhini yokusebenza nanyana iintlabagelo ukwenzela bonyana ukuguga izinto ezibudisi ngezandla kube yinto eyenzeka kancani khulu?
Ingabe zikhona iincimamlilo ezifaneleko ezinikelwako?
Ingabe abantu banikelwa iimvikeli-kuzwa begodu ingabe zembathwa eendaweni ezinetjhada?
Ingabe amathulusi adengezelako atjhejwe ngokufaneleko?
Amabhoksi alawula igezi kufuze avalwe begodu akhiywe ngokufaneleko ngeenkhathi zoke.
