ISINDEBELE 


UMTHETHO WOKUKHUTJHULWA KOKUFIKELELA ELWAZINI KA-2000
(PAIA)


IBHODO YAMAFILIMU NOKUKHUTJHWA KWEMITLOLO 

INCWAJANA, NGOKUYA KWESAHLUKO 14 SE-PAIA MAYELANA NOKUFIKELELA ELWAZINI ELIPHETHWE YIBHODO YAMAFILIMU NOKUKHUTJHWA  KWEMITLOLO 




ISINGENISO 

UmThetho wokuKhutjhulwa kokuFikelela eLwazini, umThetho wenomboro 2 ka-2000 (PAIA) uyipendulo yesahluko 32 somThethosisekelo, onikela bona woke umuntu unelungelo lokufikelela: 
	kelinye nelinye ilwazi lomBuso; godu 
	kelinye nelinye ilwazi eliphethwe ngomunye umuntu  godu nelifuneka ekusetjenzisweni namkha ekuvikelweni kwananyana  ngimaphi amalungelo. 

Umnqopho womThetho we-PAIA, njengombana ubekwe sisethulo, ukabili: 
	kukhulisa isiko lokwenzela tjhatjhalaza nokuziphendulela etjhatjhalazini neenhlanganweni zangeqadi ngokuphumelelisa ilungelo lokufikelela elwazini, kanye 
	nokuphulisa ngokubonakalako umphakathi lapho abantu bazakuba nokufikelela elwazini elifuneka ekusetjenzisweni ngokuzeleko nangefanelo kanye nekuvikelweni kwamalungelo wabo. 

Incwajana le ibeka amahlangothi welwazi aphethwe yiBhodo yamaFilimu nokuKhutjhwa kwemitlolo, imininingwana yokuthintana kanye neforomo lokubawa ukufikelela emarekhodini aphethwe yiBhodo. Imihlahlandlela yokusetjenziswa kwe-PAIA, izinga lemali ebhadelwako kanye nelinye ilwazi elingatholwa eKomitjhaneni yeSewula Afrika yamaLungelo wobuNtu e-adresini ebekwe epharagrafini  yesi-3 yeNcwajana. 




OKUMUMETHWEKO

1.	Imisebenzi nesakhiwo seBhodo yamaFilimu nokuKhutjhwa kwemitlolo
2.	Imininingwana yokuthintana
3.	Umhlahlandlela wokusebenzisa umThetho
4.	Ukufikelela emarekhodini aphethwe yiBhodo
5.	 Amahlangothi wamarekhodi atholakala ngesibawo
6.	Iindlela zokwenza isibawo
7.	Amabanga wokwala isibawo
8.	Imisebenzi etholakala emphakathini
9.	Ukuzibandakanya komphakathi
10.	Iimpengu zokungakhambisani nomthetho
11.	Elinye ilwazi 
12.	Ukutholakala kwencwajana 
13.	Iforomo lesibawo sokufikelela emarekhodini weBhodo 

















UMTHETHO WOKUKHUTJHULWA KOKUFIKELELA ELWAZINI KA-2000
IBHODO YAMAFILIMU NOKUKHUTJHWA KWEMITLOLO
ISAHLUKO SE-14 SENCWAJANA  

1.	Imisebenzi nesakhiwo seBhodo yamaFilimu nokuKhutjhwa kwemitlolo [Sahluko 14 (1) (a)]
1.1.	Imisebenzi 
IBhodo yamaFilimu nokuKhutjhwa kwemitlolo (iBhodo) yahlonywa ngokuya kwesahluko 3 (1) (a) somThetho wamaFilimu nokuKhutjwa kwemitlolo ka-1996, njengombana utjhugululiwe, (umThetho), ukwenza imisebenzi etlhogekako ukufikelela iminqopho yomThetho, ebekwe ngokulandelako esahlukweni 2:
 kulawula ukutlanywa, ukukhiqizwa, ukuphathwa nokusatjalaliswa kweminye imitlolo namanye amafilimu ngokusebenzisa ukuwahlukanisa ngomhlobo, ukubekwa kwenkhandelo leminyaka kanye nokunikelwa kweenyeleliso kubathengi, kube nokuqalelela ikakhulukazi ekuvikelweni kwabantwana ekusetjenzisweni kumbi ngokomseme namkha ukwehliswa isithunzi emitlolweni, emafilimini kanye naku-inthanethi, kanye  nokwenza ukusebenzisa kumbi abantwana emitlolweni yezemiseme, emafilimini namkha ku-inthanethi, kube sisenzo esidinga ukuthathelwa amagadango womthetho. 

Kuhle kuhle iBhodo:
	ihlola beyihlukanise ngokwemihlobo woke amafilimu, imidlalo yamakhompyutha kanye nemitlolo elethwa kiyo ngokuya komThetho;
	yelusa ibubulo ukuqinisekisa ukuthotjelwa kweenqunto zayo, ikhakhulukazi mayelana nalezonqunto ezihlose ukuvikela abantwana ezintweni ezithikamezako nezinengozi kanye nokuvezwa kwabo eendabeni zabantu abadala;
	yelusa ibhizinisi yezakhiwo zabantu abadala ukuqinisekisa ukhambisana nobujamo obubekwe esahlukweni 24 somThetho; 
	inikela ngerhelebho elifaneleko nakufunekako emazikweni wokugcinwa komthetho ekuphenyisisweni nekuhlawulisweni kwabasebenzisa abantwana kezomseme, godu    
	yazisa umphakathi ngomnqopho nokuqakatheka kweenqunto zokuhlukanisa ngomhlobo nezeluleko zabathengi. 

1.2.	Isakhiwo 
IBhodo inesiPhathimandla esiKhulu kanye neemPhathimandla ezimbili eziPhezulu, abenza iKomiti ePhetheko, nephaneli yabaHloli abaKhulu nabaHloli abakhethwa ngokuphakanyiswa mphakathi.    IsiPhathimandla esiKhulu ngusiHlalo weBhodo neKomiti eKulu ePhetheko. Izinto kufanele zinikelwe iBhodo begodu ziyahlolwa bezihlukaniswe ngomhlobo makomiti wokuhlukanisa, afaka umhloli omkhulu kanye nokungasenani abahloli ababili, abakhonjwe ephanelini yabahloli abakhulu nabahloli. Abasebenzi bezokuphatha nabahlahlubi baqedelela abasebenzi beBhodo.

2.	Imininingwana yokuthintana [Sahluko 14 (1)(b)]
Isikhulu seLwazi                                                    IsiPhathimandla esiKhulu

Iinkhulu ezibaSizi beLwazi                                    IimPhathimandla eziPhezulu

I-adresi                                                                   13th Floor
                                                                                Pleinpark Building
                                                                                Plein Street
                                                                                CAPE TOWN
                                                                                8000

                                                                                Private Bag X 9069
                                                                                CAPE TOWN           
                                                                                8000

                                                                    Inomboro yomtato: (021) 465 6518
                                                                    Ifeksi: (021) 465 6511
                                                                    e-mail: fpbmail@fpb.wcape.gov.za
                                                                   website: www.fpb.gov.za

3.	Umhlahlandlela wokusebenzisa lomThetho [Sahluko 14(1)(c)] 
Umhlahlandlela okukhulunywa ngawo esahlukweni 10 somThetho wokuKhutjulwa kokuFikelela eLwazini utholakala eKomtjhaneni yeSewula Afrika yamaLungelo wobuNtu, ku-website e-adresini ethi www.sahrc.org.za namkha e-Ofisini leLwazi elise:
                                                          Boundary Road
                                                          Isle of Houghton  Wilds View
                                                          Entrance 1
                                                          Houghton
                                                          Johannesburg

                                                          Private Bag X 2700
                                                          HOUGHTON
                                                          2041
 
                                                          Umtato (011) 484 8300
                                                          Ifeksi (011) 484 1360

                                                           e-mail: requestsPAIA@sahrc.org.za 

4.	Ukufikelela emarekhodini aphethwe yiBhodo [Sahluko 14(1)(d)]
iBhodo igcina amarekhodi wawo woke amafilimu, imidlalo yamakhompyutha nemitlolo elethwe khona izakuhlukaniswa ngokwemihlobo, kanye neminye imibuzo eyenziwa ngokuya kwesahluko 24(2) somThetho. 


4.1.	Iinhloko namahlangothi wamarekhodi aphethweko 
Ukwehlukanisa ngomhlobo                 Imibiko yamakomiti wokuhlukanisa 
                                                            ngokomhlobo kanye neBhodo
                                                            yokuBuyekeza amafilimu, imidlalo 
                                                            yamakhompyutha nemitlolo 
                                                            ehlukanisiweko.   

Ukubekelwa ngeqadi                          Irhelo lamafilimu nemidlalo
                                                            yamakhompyutha ebekelwe ngeqadi 
                                                            ekuhlukaniselweni iminqopho 
                                                            ekhethekileko namkha ngaphasi 
                                                            kobujamo obukhethekileko. 

Ukutloliswa                                        Irhelo labasabalalisi kanye namkha
                                                          nabatjengisi bamafilimu abatloliswe 
                                                          neBhodo.

Iinghonghoyilo                                   Iincwadi zeenghonghoyilo ezibuya 
                                                          emphakathini.

Amaminithi                                         Amaminithi wemihlangano yeBhodo,
                                                          weKomoti ePhetheko kanye neweKomiti
                                                          yoku-Oditha.

IButhelelo leencwadi                         Ukukhethwa kwamavidiyo, ama-DVD 
                                                          nemidlalo yamakhompyutha ehlukaniswe 
                                                          ngeminqopho yamazombe neyabadala.     

Amapholisa                                       Iintifikethi zikhutjhwa ngokuya
                                                          kwesahluko 27 no 28 somThetho 
                                                          ngokuphathelene nephenyisiso 
                                                          lokusetjenziswa kwabantwana 
                                                          kezomseme nokutjhutjhiswa  

Imibiko                                               ImiBiko yonYaka nemiBiko yezeeMali 
                                                           ukusuka ngo-1998 ukuya ku-1999. 
                                                           Umbiko ngeKhonferensi yesiTjhaba 
                                                           yokuKhandelwa kokuseTjenziswa 
                                                           kwabaNtwana kezomSeme    
                                                                Umbiko wesiQhema esiSebenzako 
                                                                ngabaNtwana kezomSeme
                                                           Umbiko wesiQhema somSebenzi 
                                                           ngokuLawulwa kwamaFilimu 
                                                           nokuKhutjhwa.

AmaPhepha weRhubhululo               AmaPhepha weRhubhululo 
                                                           ngemiphumela yeziko leendaba 
                                                           ebantwaneni.  

4.2.	Ukubawa ukufikelela 
Isibawo sokufikelela emarekhodini weBhodo singenziwa ngokuzalisa iForomo A, Isingezelelo B, Umthetjhwana 6, okhutjhwe butjha ngekupheleni kwalencwajana.  

5.	Amahlangothi wamarekhodi atholakala ngaphandle kwesibawo [Sahluko 14(1)(e)]
Imitlolo elandelako namarekhodi atholakala ku-website yeBhodo ku:www.fpb.gov.za 
UmBiko woNyaka ka-2001-02
UmThetho nemiThetjhwana
Imihlahlandlela yokuHlukanisa
ImiBiko yeBhodo yokuBuyekezwa kwamaFilimu nokuKhutjhwa kwemitlolo
ImiBiko yeeNdaba yeBhodo
Iindlela namaforomo wokulethwa kwezinto ezizokuhlukaniswa namkha ukubekelwa ngeqadi, ukutloliswa kanye nokwenziwa kweenghonghoyilo.  
(Ibuthelelo ledatha yekhompyutha lokuhlukaniswa kweenqunto nabatjengisi abatlolisiweko kanye / namkha nabasabalalisi lisalungiswa begodu lizakutholakala ku-website msinyana ngemva kokutholakala kwelwazi).

6. Iindlela zokwenza isibawo 
 Umbawi kufanele ahlangabezane neendlela ezibekwe emThethweni wokuKhutjhulwa kokuFikelela eLwazini, eminye neminye imithetjhwana ngokuya kwaloyomThetho begodu neSahluko 14 seNcwajana ekhutjhwe yiKomitjhana yeSewula Afrika yamaLungelo wobuNtu, kanye nobujamo obubekwe yiBhodo ngaphandle kwalokha nabungakhambisani nomThetho, imiThetjhwana neNcwajana okukhulunywa ngayo esahlukwenesi. 

7.	Amabanga wokwala isibawo    
Ukungezelela emabangeni wokwaliwa kwesibawo abekwe emThethweni wokuKhutjhulwa kokuFikelela, azikho izinto namkha amakhophi wokufikelela azakunikelwa, namkha kuvunyelwe ukufikelela, ezintweni ezithwele ukusetjenziswa kwabantwana kezomseme ngaphandle kwalokha umbawi nakalilunga lehlangano yokuthontjelwa komthetho kanye nerekhodi namkha ukufikelela lapho kutlhogeka ngomnqopho wephenyisiso kanye / namkha ukutjhutjhisa. 

8.	Imisebenzi etholakala emphakathini [Sahluko 14(1)(f)]
8.1.	Irhelo lemisebenzi
	Ukuhlolwa nokwehlukaniswa ngokwemihlobo kwamafilimu, imidlalo yamakhompyutha nemitlolo 
	Ukubekelwa ngeqadi eenjamisweni zomThetho ngeminqopho yokuthembeka. 
	Ukwenza amafunisiso mayelana nokuziphatha kwebhizinisi lokuzithabisa kwabadala neentolo mazombe zamavidiyo nama-DVD
	Ukunikela ngesiyeleliso ebaphathini bokukhutjhwa kwamalayisense mayelana nobujamo obufaneleko bokukhutjhwa kwamalayisense wamabhizinisi wokuzithabisa kwabantu abadala.
	Ukunikela ngesiyeleliso mayelana nokuphepha kwabantwana  ku-ithanethi
	Ukwenza amajima wetjhatjhalaza welwazi ngeendaba eziphathelene neminqopho yomthetho kanye nangokuphepha kwabantwana ku-ithanethi, kanye 
	Nokwelusa ukukhambelana nomThetho. 

8.2.	Ukufikelela emisebenzini
Ukufikelela kweminye neminye imisebenzi etholakala eBhodini kungatholwa ngokwenza isibawo, ngomtlolo, esiKhulwini seLwazi. (Qala ipharagrafu 2 ngehla nawufuna imininingwana yokuthintana)

9. Ukuzibandakanya komphakathi ekwenziweni komthethomgomo namkha ekusetjenzisweni kwamandla [Sahluko 14(1)(g)]  
Umsebenzi omkhulu weBhodo kuhlukaniswa kwamafilimu ngemihlobo, imidlalo yamakhompyutha nemitlolo ekuvikelweni kwabantwana ekuvezweni ezintweni ezingabathikameza kanye nokunikela abathengi ilwazi elingakghonakalisa umphakathi ukwenza imibono efaneleko kanye nokufunda ngokukhetha, kwabo nabantwana ababatlhogomelako. UmThetho unikela ngokuzibandakanya komphakathi ekukhonjweni kwabahloli [sahluko 31(3)]. Iimemo zizakuqaliswa emphakathini bona uzibandakanye eendlelenikambiso zombili ezizakwenziwa ngokusebenzisa iziko leendaba. 

Ukungezelela, umphakathi ungazibandakanya ekwenziweni kwemihlahlandlela  yokuhlukaniswa ngokunikela ngeentjhukumiso kanye / namkha ngokufaka iinghonghoyilo namkha ukusola ngeenqunto esiPhathisweni esiKhulu. (Qala imininingwana epharagrafini 2 ngehla).    

IBhodo godu ngemva kokuthola isibawo esitloliweko, izakuhlela ukubakhona kwamanye wamalunga womphakathi emasetjhenini wokuhlukanisa ngemihlobo ukuphosa ilihlo nokuphawula ngekambiso yokuhlukaniswa. 

10.	Iimpengu ezikhona [Sahluko 14(1)(h)]
IBhodo, njengehlangano yesitjhaba ekwenzeni iinqunto zokuphatha, iwela ngaphasi komThetho wokuKhutjhulwa kobuLungiswa bezokuPhatha kanye neempengu zezenzo zokutjhiywa nokuvumela ezinikelwa emThethweni. Ukungezelela, umThetho wokukghonakalisa weBhodo unikela ngokudlulisela eBhodini yokuBuyekezwa kwamaFilimu nokuKhutjhwa kwemitlolo kanye neKhotho eKulu. (IZahluko 19 no 20 zomthetho).   

11.	Elinye ilwazi [Sahluko 14(1)(i)]
Akunelinye ilwazi elingafakwa kilencwajana esele libekiwe kuze kube gadesi. 

12.	Ukutholakala kwencwajana
Amakhophi walencwajana ngesiNgisi, isiXhosa namkha isiSotho, angatholakala eBhodini (qala ipharagrafu 2 ngehla mayelana nemininingwana yokuthintana). Incwajana godu ingatholakala ku-website yeBhodo edrasini ethi www.fbp.gov.za. Amakhophi angatholakala godu eendaweni ezilandelako zokubeka ngokomthetho:
	ELayibhulari yeDorobha, Bloemfontein
	ELayibhulari yePalamende, eKapa
	ELayibhulari yomPhakathi yeNatala, Pietermaritzburg
	ELayibhulari yomBuso, Pretoria
	ELayibhulari yeSewula Afrika, eKapa
	EButhelelweni lesiTjhaba lamaFilimu, amaVidiyo nemiDumo, Pretoria. 
ISINGEZELELO B
IFOROMO A

ISIBAWO SOKUFIKELELA EMAREKHODINI WEHLANGANO YOMPHAKATHI 
(Sahluko 18(1) somThetho wokuKhutjhulwa kokuFikelela eLwazini ka-2000, (umThetho wenomboro 2 ka-2000))

[UmThetjhwana 6]

IBEKELWE UKUSETJENZISWA MNYANGO 
                                                  Inomboro yereferensi: 
Isibawo semukelwe ngu: 
.. (yitjho isikhundla, ibizo nesibongo sesikhulu selwazi / Isandla sesikhulu selwazi) ngelanga 
     e  (indawo). 
Imali yesibawo (nayikhona): R 
Isibambiso (nasikhona):       R 
Imali yokifikelela:                  R 

ITLIKITLO LESIKHULU SELWAZI / ISANDLA SESIKHULU SELWAZI  
..



A.	Imininingwana yehlangano yesitjhaba 
IsiKhulu seLwazi / iSandla sesiKhulu seLwazi  

B.	Imininingwana yomuntu obawa ukufikelela emarekhodini 
(a)	Imininigwana yomuntu obawa ukufikelela emarekhodini kufanele inikelwe ngenzasi.
(b)	I-adresi nenomboro yefeksi ngaphakathi kweRiphabhliki lapho ilwazi kufanele lithunyelwe  khona, kufanele linikelwe. 
(c)	Isiqinisekiso sekghono lokwenza isibawo, nakufunekako, kufanele sinanyathiselwe.


Amagama azeleko nesibongo: 
Inomboro kamazisi: 
I-adresi yeposo: 
Inomboro yefeksi: 
Inomboro yomtato: ........... I-adresi ye-e-mail: .
Ikghono lokwenza isibawo, nasenzelwa omunye umuntu: .

C.	Imininingwana yomuntu owenzelwa isibawo
Isahlukwesi kufanele sizaliswe KUPHELA nayikuthi isibawo selwazi senzelwa omunye umuntu. 

Amagama azeleko nesibongo:  
Inomboro kamazisi: 

D.	Imininingwana yerekhodi
(a)	Nikela imininingwana ezeleko yerekhodi okufunwa ukufikelela kilo, kufaka inomboro yereferensi nayikuthi uyayazi, ukukghonakalisa ukutholakala kwerekhodi. 
(b)	Nayikuthi isikhala esinikelweko asikaneli, ragela phambili kelinye iphepha begodu ulinamathisele eforomini. Umbawi kufanele atlikitle woke amaphepha wokungezelela.



1.	Ihlathululo yerekhodi namkha ihlangothi ekhambelanako lerekhodi: 


2.	Inomboro yereferensi, nayikhona. 
3.	Eminye imininingwana engezelelako yerekhodi:


E.	Imali ebhadelwako
(a)	Isibawo sokufikelela erekhodini, ngaphandle kwerekhodi eliphethe ilwazi eliphathelene nawe, sizakutjhejwa kuphela ngemva kobana imali ebekiweko ibhadelwe. 
(b)	Uzakwaziswa ngenani okufuneka libhadelwe njengemali yesibawo.
(c)	Imali ebhadelelwa ukufikelela erekhodini iya ngomhlobo wokufikelela ofunekako kanye nesikhathi esanaleko esifuneka ukuzuma nokulungisa irekhodi.
(d)	Nayikuthi ulungela ukubekelwa ngeqadi ekubhadelweni kwemali, veza ibanga lokubekelwa ngeqadi. 

Ibanga lokubekelwa ngeqadi ekubhadeleni imali: 


F.	Iforomo lokufikelela erekhodini
Nawukhandelwa kurholophala bona ufunde, ubone namkha ulalele irekhodi eforomini lokufikelela elinikelwa enomborweni yoku-1 ukuya keye-4 ngenzasi, veza uburhole bakho bewutjengise mhlobo bani werekhodi elifunekako.
 
UBURHOLE:                                            Iforomo lelo okufuneka kilo irekhodi: 

Makha ibhokisi elifaneleko ngo X
AMANOTHI: 
(a)	Ukukhambisana nesibawo sakho sokufikelela eforomini elibekiweko kungaya ngokuthi irekhodi litholakala ngamuphi umhlobo.
(b)	Ukufikelela ngendlela ebawiweko kungalelwa ngaphasi kobunye ubujamo. Nakunjalo uzakwaziswa nayikuthi ukufikelela kuzakunikelwa ngelinye ihlobo.
(c)	Imali ebhadelelwa ukufikelelwa kwerekhodi, nayikuthi ikhona, izakubekwa kancani mhlobo wendlela ukufikelela okubawiwe ngayo.

1.	Nayikuthi irekhodi litloliwe namkha ligadangisiwe: 
Ikhophi yerekhodi*                                         Ukuhlolwa kwerekhodi

2.	Nayikuthi irekhodi likhambisana nemibono -
(Lokhu kufaka iinthombe, amaslayidi, amarekhodi wevidiyo, imibono eyenziwe ngekhompyutha, imigwalo, njll):

Ukuqala imibono             Ukukopa imibono*             Ukutlolwa kwemibono*

3.	Nayikuthi irekhodi linamagama arekhodiweko namkha ilwazi elingakhiqizwa butjha ngemidumo: 

Lalela umbhino okhambisanako                            Ukutlolwa kombhino 
(ikhasethe lomrhatjho)                                           okhambisanako*
                                                                                (umtlolo otloliweko 
                                                                            namkha ogadangisiweko)   

4.	Nayikuthi irekhodi liphethwe ekhompyutheni namkha ngendlela ye-elektroniki namkha ngendlela efundwa mtjhini: 

Ikhopi egadangisiweko*          Ikhophi egadangisiweko             Ikhophi      
                                              yelwazi elisuselwa                      yekhomyutha    
                                               erekhodini*                           efundekako*
                                                                                          (Stifi namkha ku-CD)                                                                                                                                                

*Nayikuthi ubawe ikhophi namkha umtlolo werekhodi (ngehla),  IYE      AWA 
ingabe ufisa ikhophi namkha uposelwe umtlolo?   
Uzakubhadela iposo.                                    
                                               
Tjheja bona nayikuthi irekhodi alitholakali ngelimi olibingako, ukufikelela kunganikelwa ngelimi okutholakala ngalo irekhodi. 

Ngiliphi ilimi ofuna ukuthola ngalo irekhodi?  

G.	Isaziso ngesiqunto mayelana nesibawo sokufikelela
Uzakwaziswa ngomtlolo bona isibawo sakho sivunyelwe namkha saliwe. Nayikuthi ufisa ukwaziswa ngenye indlela, yitjho kucace indlela bewunikele ngemininingwana efaneleko engakghonakalisa ukukhambisana nesibawo sakho.

Uthanda ukwaziswa bunjani ngesiqunto mayelana nesibawo sakho sokufikelela erekhodini? 

Itlikitlwe e . ngelanga laka . 20 ..


ITLIKITLO LOMBAWI / UMUNTU OWENZELWA ISIBAWO    



 
