﻿UmNyango WezabaSebenzi
(emblem as on the 1st page of English text ) 
ERiphabhligi YeSewula Afrika

( Picture as on page 1 of English text ) 

Abasebenzi bamahlathi nabaqhatjhi babo ekufuze bakwazi ngobuncani bemirholo kunye nangobujamo bezinto bokusebenza  

 ( Insert picture as on page 2 of English text ) 

* UmNyango wezabaSebenzi sewubethe umthetho omutjha olawula umsebenzi eKorweni yezamaHlathi.
* Umthetho lo ubizwa ngokuthi kuBekwa komKhawulo eKorweni yezamaHlathi ( ukuBekwa komKhawulo weKoro 12 ), kanti-ke uthome ukusebenza ngomhlaka 1 ku-Apreli ka-2006.
* Ukusukela ngomhlaka 1 kuApreli ka-2006 abaqhatjhi kufuze babhadale abasebenzi babo ubuncani bomrholo obubekiweko, nakuthiwa abasebenzabo barhola imali encani khulu. 
* Umtlolo lo uveza eminye yemibandela engeqakatheke khulu ekuBekweni kwemiKhawulo yeKoro.
* Ikhophi yokuBekwa Komkhawulo weKoro iyatholakala ebaGadangisini bomBuso namkha emNyangweni wezabaSebenzi.

Yini Umnqopho Wokubekwa Komkhawulo Wekoro ?

UkuBekwa komKhawulo weKoro kubeka imibandela yokusebenza ebasebenzini bamahlathi nabanye abasebenzi eKorweni yezamaHlathi, njengema-awa wokusebenza, ilifu, imininingwana yokusebenza kunye nokulisiswa umsebenzi / ukukhutjhwa emsebenzini. Kubuye godu kubeke nobuncani bomrholo abaqhatjhi ekufuze bawurholele abasebenzi babo. 

Bobani Ababaliweko Lapha?     

Batjali bamahlathi abatjalela ukuthengisa; abatjali bamahlathi abasasikimako; abosokontraga la isikhathi esinengi sisetjenziselwa khona imisebenzi yamahlathi; umsebenzi wokuthutha eKorweni yamaHlathi; umsebenzi wekhwitjhini / wengadini oqhatjhwe emzini owakhe esimini yemithi; ugadi oqhatjhelwe ukugada isimu yemithi, kodwa ongakaqhatjhwa yikhamphani yabogadi yangeqadi. 

( Insert picture as on page 3 of English text ). 




Ngubani Ongakabalwa Lapha?     

Baqhatjhi abalimako abamivango; amahlathi womphakathi; amahlathi wokubabalelwa kwemvelo; nanyana ngubani osebenza umsebenzi wezamahlathi ongaphasi kenye ikoro yokubekwa kwemikhawulo namkha ongaphasi kwesivumelwana somkhandlu wabasebenzi, ngokwemibandela yomThetho ka-1965 wezobuDlelwana bezabaSebenzi, njengezokuthutha nje ezingaphasi komKhandlu wezokuKhulumiselana abaSebenzi bezokuThutha, kunye nayo yoke imisebenzi yokusetjenzwa kwegodo esezingeni lokuthoma nesezingeni lesibili, sekubalwa nekoro yesenzimaphepha ( yephalphu ), nekoro yamaphepha ngokwayo, njll. 

Ubuncani Bomrholo 

Uthini Umthetho Ngemirholo? 

Umthetho uthi boke abasebenzi bamahlathi kufuze babhadalwe ubuncani bakhona umrholo njengobanyana utjengiswe eThebulini 1. 

IThebuli 1:      Ubuncani Bomrholo 

Isikhathi 				Umrholo 

Ngenyanga 				R836.00
Ngeveke 				R192.93 
Nge-awa 				    R4.28 

Boke Abasebenzi Bamahlathi Bazakurhola Ngokufana na? 

Boke abasebenzi bamahlathi kufuze barhole ubuncani bomrholo oseThebulini 1. Nokho-ke, abasebenzi bamahlathi abarhola imali edlula le ebekwe njengnobuncani bomrholo bazasolo barhola wona umrholwabo ophezulu loyo, angeze wehliswe. 

Ubuncani Bomrholo Wabasebenzi Abangaphasi Kweminyaka Yobudala Eli-18 

Umqhatjhi kufuze arholele umsebenzi wamahlathi weminyaka engaphasi keli-15 namkha omdala kinalokho, kodwa godu ongaphasi kweminyaka eli-18, begodu osebenza ama-awa ama-35 ngeveke namkha isikhathi esingaphasi kwaleso, ubuncani bakhona imali ebhadalwa nge-awa, etjhiwo eThebulini 1. 





Ukukhutjhulwa Komrholo Ngomnyaka 

Ngemva komnyaka munye leKoro yokuBekwa komKhawulo ithomile ukusebenza, imirholo yakhona izakukhuphuka nge-Consumer Price Index +2%. 

Umsebenzi Wokuthunywa 

Umqhatjhi kunye nomsebenzi wamahlathi bangavumelana ngencwadi ( bangenza isivumelwana esitloliweko ) ukuthi umsebenzi wamahlathi uzakunande enza umsebenzi wokuthunywa. Umqhatjhi kufuze abhadale umsebenzi wamahlathi oqhatjhelwe ukwenza umsebenzi wokuthunywa umrholo ongasi ngaphasi kwenani lobuncani bomrholo elibekiweko, kunye neenlinganiso ezisebenza ehlelweni elinje. 

Okungakavunyelwa Malungana Nomrholo / Nembadalo 

Akunamqhatjhi ongagodla umrholo womsebenzi wamahlathi namkha ongafuna bona umsebenzi wamahlathi abhadale umqhatjhi namkha abhadale nanyana ngubani : 
* ngokumqhatjha kwakhe namkha ukumthwasisa kwakhe umsebenzi wamahlathi loyo
* ngokunikelwa kwakhe iinsetjenziswa zokusebenza namkha amathulusi
* ngokunikela kwakhke nanyana yini efunekako ukuqinisekisa bona kuzaliseka iimfuneko zamaphilo nokuphepha. 

Imali Edoswako 

Umqhatjhi angadosela umsebenzi imali kwaphela nakube kuneenzathu ezibekwa yiKoro yokuBekwa komKhawulo. Nanyana kwenzeka lokho, abasebenzi bamahlathi kufuze bakuvumele ngencwadi ( ngokutloliweko ) ukudoswa kwemalokho. 

* Imali edoswako akukafaneli bona idlule i-10% lomrholo womsebenzi wamahlathi nayidoselwa indawo yokuhlala la umsebenzi loyo ahlala khona. 
* Imali edoswako akukafaneli bona idlule i-10% lomrholo womsebenzi wamahlathi nakube imali leyo idoselwa ukudla okuphiwa umsebenzi lo. 
* La kunabasebenzi bamahlathi ababili abahlala ndawonye, imali engephezulu khulu umqhatjhi angayidosela boke abasebenzi bamahlathi abahlala lapho sebaphelele ima-25% wobuncani bomrholo obhadalwa umsebenzi wamahlathi ngamunye. Ngamanye amagama, nakube abasebenzi bamahlathi abahlanu bahlala ndawonye, imali engephezulu khulu engadoswa emuntwini ngamunye kilaba abahlanu izakuba yi-5%. 




Imali Edoselwa Indlu Ingadoswa Kwaphela Nakube Indlu leyo Izalisa Iimfuneko Ezilandelako Nanzi : 

* Indlu leyo ifulelwe, amafulelo wakhona alungile begodu ayinetheli.
* Indlu leyo inamafesdiri wamarhalasi avulekako.
* Inamanzi ngaphakathi,  namkha ibe namanzi eduze nakube angaphandle, angabi sebangeni elidlula i-100 lamamitha ukusuka endlini leyo.
* Inegezi nakube igezi ikhona endaweni la kusetjenzelwa esimini yamahlathi.
* Kube nethoyilethe esebenza ngamanzi, nayingekho ngekhaya ibe seduze nendlu leyo.
* Indlu leyo akukafanelil bona ibe ngaphasi kwe-30 skwere-mitha ngobukhulu. 


Ezinye Iimali Ezidoswako 

Abasebenzi bamahlathi banesibopho sokwelusa ipahla yabaqhatjhi babo. Ipahla ingaba mitjhini namkha ibe nanyana ngisiphi isisetjenziswa esisetjenziswa msebenzi wamahlathi nakasemsebenzini. 

Nakube abasebenzi bamahlathi bamadlabha ekweluseni ipahlabo, umqhatjhi angabadosela imali emrholweni ngokonakala namkha ngokulahleka kwepahla leyo. Nokho-ke umqhatjhi kufuze bona: 
* alandele ikambiso elungileko nakenza lokho.
* anikele umsebenzi wamahlathi ithuba lokutjengisa bona kubayini kufuze bona idoswe imali afuna ukuyidosa leyo. 
* aqinisekise bona imali edoswako ayidluli iindleko zomonakalo owenzekileko namkha zepahla elahlekileko. 
* aqinisekise bona imali edoswako ayidluli ikota yomrholo womsebenzi wamahlathi odoselwako loyo. 

Imibandela Yokusebenza 

Amalungelo neembopho zabaqhatjhi nabasebenzi bamahlathi eKorweni yezamaHlathi kubekwe ngendlela yokuthi kulinga ukuqalelela iinrhuluphelo zazo zombili iinqhemezi. 

Umsebenzi Wamahlathi Kufuze Asebenze Ama-awa Amangaki Ngeveke?   

* Ama-awa ama-45 ngeveke.
* Ama-awa ali-9 ngelanga linye, nakube umsebenzi loyo usebenza amalanga ama-5 namkha angaphasi kwalawo ngeveke? ; namkha 
* Ama-awa a-8 ngelanga nakube umsebenzi loyo usebenza amalanga angaphezulu kama-5 ngeveke. 

I-owuvathayimu

* Ingasetjenzwa kwaphela ngokuvumelana.
* Umsebenzi akakwazi ukusebenza i-owuvathayimu engaphezulu kwama-awa ali-15 ngeveke.
* Umsebenzi akakwazi ukusebenza i-owuvathayimu engaphezulu kwama-awa ali-12, sekubalwa ne-owuvathayimu kunanyana ngiliphi ilanga. 


? Njengoba umsebenzi wamahlathi angakafaneli ukusebenza isikhathi esingaphezulu kwama-awa ajayelekileko ama-45 ngeveke nje, singalinganisa ngokuthi umsebenzi wamahlathi osebenza i-10 lama-awa  ngamalanga a-4, akakwazi ukusebenza isikhathi esidlula ama-awa a-8 ngelanga lesihlanu.  


Ukubhadalwa Kwe-owuvathayimu 

* I-owuvathayimu kufuze ibhadalwe ngokubuyelela umrholo womsebenzi kayi-1? phezu kwe-owuvathayimu umsebenzi ayisebenzileko. 
* Ngesivumelwana umqhatjhi angabhadala umsebenzi wamahlathi imali engasi ngaphasi komrholo ojayelekileko we-owuvathayimu esetjenziweko abese unikela umsebenzi loyo isikhathi sokuphumula esima-30 wemizuzu ubuncani bakhona, kelinye nelinye i-awa alisebenzileko; namkha 
* Anikele umsebenzi wamahlathi ubuncani bakhona ama-90 wemizuzu wesikhathi sokuphumula kelinye nelinye i-awa alisebenzileko.
* Isikhathi sokuphumula esibhadalwako kufuze bona umsebenzi anikelwe sona kungakapheli inyanga akulungele ukuthola isikhatheso; nokho-ke isivumelwana esitloliweko esingenziwa singelula isikhathesi siyokuba ziinyanga ezili-12. 


Iveke Yomsebenzi Erhunyeziweko 

Isivumelwana esitloliweko singafuna namkha sivumele umsebenzi wamahlathi ukusebenza isikhathi esingabe sifike ema-aweni ali-12 ngelanga, sekubalwe neenkhathi zokudla, ngaphandle kokubhadalwa i-owuvathayimu. 

Isivumelwana Angeze Sifune Namkha Sivumele Umsebenzi Wamahlathi Ukusebenza:

* Ama-awa ajayelekileko angaphezulu kwama-45 ngeveke
* Ama-awa angaphezu kwe-10 we-owuvathayimu ngeveke; namkha 
* Ama-awa angaphezulu kwamalanga ama-5 ngeveke. 


Ukusebenza NgaboSonto  

Imbadalo Yokusebenza NgaboSonto 

IThebuli 2 : Imbadalo Yokusebenza NgaboSonto 

Isikhathi Esisetjenzwe NgoSonto                                                      Imbadalo 

I-awa linye namkha ngaphasi                                           Umrholo we-awa linye ubuyelelwa kabili 

Ngaphezu kwe-awa kodwa hayi ngaphezu kwama-awa ama-2.            Umrholo ubuyelelwa kabili                                                                    
                                                                                                      Ngesikhathi esisetjenziweko.
Ngaphezulu kwama-awa ama-2 kodwa hayi ngaphezu kwama-awa       Umrholo welanga.
ama-5. 

Ngaphezulu kwama-awa ama-5.                                                               Okungaphezulu komrholo 
                                                                                                                   Obuyelelwe kabili phezu 
                                                                                                                   Kwesikhathi esisetjenziweko 
                                                                                                                   ( ngaphandle kwe-owuvathayimu) 
                                                                                                                    Namkha umrholo welanga 
                                                                                                                    Obuyelelwe kabili. 



Amaholideyi 

* Abasebenzi bamahlathi bangasebenza ngeholideyi kwaphela nakube kuvunyelwenwe ngalokho.
* Nakube iholideyi ingelanga umsebenzi wamahlathi avame ukusebenza ngalo, umqhatjhi kufuze ambhadale umsebenzi loyo nanyana angekho emsebenzini, ubuncani bakhona ambhadale imalakhe ejayelekileko mhlanokho. 
* Umsebenzi wamahlathi osebenza ngeholideyi engelanga ebevele kufuze asebenze ngalo ( avame ukusebenza ngalo), kufuze bona ubuncani bakhona abhadalwe ngokubuyelelwe kabili. 
* Nakube umsebenzi wamahlathi usebenza ngeholideyi engelanga angasebenzi ngalo, umqhatjhi kufuze ambhadale imali elingana nemali ayithola ngelanga; ukudlula lapho ambhadale nemali yokusebenza mhlanokho, nanyana ibalwe yalinganiswa nesikhathi asisebenzileko nanyana ibalwe ngenye indlela kulungile. 
* Imali umsebenzi wamahlathi ayisebenzele ngeholideyi umqhatjhi kufuze ambhadale yona ngelanga lomrholo elijayelekileko. 

Ukusebenza Ebusuku 

* ?Ukusebenza ebusuku? kutjho ukusebenza ngemva kwe-awa lesi-6 ntambama nangaphambi kwe-awa lesi-6 ngakusasa ekuseni. 
* Umsebenzi angasebenza ebusuku kwaphela nakuvunyelwenweko ngalokho. 
* Ukusebenza ebusuku kufuze kubhadalwe ubuncani bakhona nge-10% lomrholo welanga ojayelekileko. 
* Abaqhatjhi kufuze bona bazise abasebenzi bamahlathi abavamise ukusebenza ebusuku ngengozi ekhambisana nakho ukusebenza ebusuku, babazise godu nangamalungelwabo abasebenzaba wokuyozihlolisa kwadorhodera, kodwana iindleko zokuhlolwa kwabo zibhadalwe mqhatjhi. 

Ukulindelwa Ukubizwa Emsebenzini Nanyana Kukunini ( i-standby )

Umqhatjhi kufuze abhadale umsebenzi wamahlathi olindele ukubizwa emsebenzini nanyana kukunini nakufunekako imali yesibonelelo ubuncani bakhona eli-10% womrholo welanga ojayelekileko womsebenzi loyo. 


Iinkhathi Zokudla 

* Kesinye nesinye isiqhenyana sama-awa amahlanu umsebenzi wamahlathi asebenze ngaphandle kokuqintelisa, umqhatjhi kufuze bona amnikele isikhathi sokudla esili-awa, ubuncani bakhona, ngaphandle kokuqinteliswa. 
* Umsebenzi kufuze bona abhadalelwe isikhathi afuneka ngaso emsebenzini.
* Umsebenzi nomqhatjhi bangavumelana ngokutloliweko bona isikhathi somsebenzi sokudla sehliswe, kodwa nanyana sehliswa, akukafaneli bona sehle besibe ngaphasi kwemizuzu ema-30; namkha 
* Kungavunyelwana bona umsebenzi wamahlathi osebenza isikhathi esingaphasi kwama-awa ama-6 ngelanga angasasithola isikhathi sokudla. 

Isikhathi Sokudla 

Umqhatjhi Kufuze Bona Anikele Umsebenzi Wamahlathi : 

* Isikhathi sokuphumula esima-awa ali-12 ngokulandelana ubuncani bakhona, hlangnana nesikhathi sokutjhayisa nesikhathi sokungena emsebenzini ngakusasa.
* Isikhathi sokuphumula esehliswe sayokuba ngaphasi kwe-10 lama-awa nakube umsebenzi uhlala emsebenzini begodu nesikhathi sakhe sokudla sihlanganisa ama-awa ama-3 ubuncani bakhona. Nakho lokhu-ke kufuze kwenziwe ngesivumelwana esitloliweko.
* Isikhathi sokuphumula ngeveke esima-awa ama-36 ngokulandelana ubuncani bakhona, ekufuze bona sibale noSonto, ngaphandle-ke kokuthi kuvunyelwenwe ngenye indlela ehlukileko. 
* Isivumelwana esitloliweko esinganikela nesikhathi sokuphumula esima-awa ama-60 ngokulandelana ubuncani bakhona qho ngeveke yesibili namkha kwehliswe isikhathi sokuphumula ngeveke somsebenzi wamahlathi ngesikhathi esingabe sifike ema-aweni a-8 kunanyana ngiyiphi iveke nakube isikhathi sokuphumula evekeni elandelako selulwe ngokulingana. 


Ilifu 

( Insert picture as on page 10 of English text ). 



Mhlobobani Welifu Umsebenzi Wamahlathi Afuze Ukuyithola? 

Kunemihlobo emine yamalifu umsebenzi wamahlathi awatholako: ilifu yomnyaka, ilifu yamagulo, ilifu yeendaba zomkhaya kunye nelifu yembeleko. 


Ilifu Yomnyaka 

Mangaki Amalanga Welifu Abasebenzi Bamahlathi Ekufuze Bawathole? 

Abasebenzi bamahlathi bafuze bathole ilifu yeemveke ezi-3 ngomnyaka. 

Kwenzekani-ke Nakube Iholideyi Iwela Ngaphakathi Kwelifu Yomuntu Yomnyaka?

Kufuze umsebenzi loyo angezelelelwe ngelinye ilanga elibhadalelwako. 

Ilifu Yamagulo 

Yini Okuqakathekileko Ekufuze Kutjhejwe Malungana Nelifu Yamagulo?

Umzombe welifu yamagulo uziinyanga ezima-36 ngokubalelwa phezu kwenani lamalanga asetjenzwe msebenzi ngesikhathi esiziimveke ezi-6. 

Isibonelo:

Umsebenzi wamahlathi usebenza amalanga ama-5 ngeveke.
Amalanga welifu yamagulo ngomzombe ngamunye aba yi-5x6 ( inani leemveke ) = 30 wamalanga ngomzombe weminyaka emithathu.  

Tjheja: 

Umqhatjhi angabawa incwadi kadorhodera nakube umsebenzi bekangekho emsebenzini isikhathi esidlula amalanga amabili ngokulandelana, namkha nakube bekangekho emsebenzini kabili ngeemveke ezi-8. 

Ilifu Yeendaba Zomkhaya

 Yini Ilifu Yeendaba Zomkhaya? 

Yilifu enikelelwa ukutjheja iindaba zomkhaya. 

Ngubani Olungele Ukuthola Lomhlobo Welifu? 

Basebenzi bamahlathi esele basebenze umqhatjhi munye isikhathi esidlula iinyanga ezi-4; abasebenza ubuncani bakhona amalanga ama-4 ngeveke emqhatjhini loyo bavumeleke ukuthola ilifu yeendaba zomkhaya yamalanga ama-3 ngomnyaka. 

Uthathwa Nini-ke Lomhlobo Welifu?

Lomhlobo welifu ungathathwa nakubelethwa umntwana, nakugula umntwana namkha nakubhujiweko; abantu abavumeleke ukuthathelwa ilifu yeendaba zomkhaya nababhubhileko ngukosikazi namkha indoda yomuntu, umbelethi, ugogo namkha umkhulu, umntwana, isizukululwani, umfowabo lomuntu namkha udadwabo lomuntu. 

Ilifu Yembeleko 

Ngiziphi Iindaba Eziqakathekileko Eziphathelene Nelifu Yembeleko?

* Ilifu yembeleko ithatha iinyanga ezi-4, ezithoma sekusele iimveke ezi-4 ngaphambi kwelanga ekulindelwe bona umuntu osebantwini akhululeke ngalo. 
* Umsebenzi wamahlathi omumutnu wesifazi angabuyela emsebenzini kwaphela ngemva kobana sekudlule iimveke ezi-6 ngemva kokuthola umntwana, ngaphandle-ke kobanyana udorhodere afakazele bona umsebenzi loyo angabuyela emsebenzini ngesinye isikhathi esihlukileko kilesi. 

Tjheja: 
La kukghonakala khona, inothisi yelifu kunye nedeyithi yokubuyela emsebenzini kufuze bona kunikelwe ngaphambi kokuthoma kwelifu. 

Ukwalelwa Kokusetjenziswa Kwabantwana Kunye Nomsebenzi Okatelelweko 

* Akunamuntu ovunyelwe ukuqhatjha umntwana ongaphasi kweminyaka yobudala eli-15 eKorweni yezamaHlathi.
* Akunamuntu ovunyelwe ukuqhatjha umntwana nanyana kukuyiphi iKoro yezamaHlathi nakube umsebenzi aqhatjhelwa wona awukayifaneli iminyaka yomntwana loyo; namkha nakube umsebenzi aqhatjhelwa wona umntwana loyo umbeka engozini, uliya ifundwakhe, ukhisimeza ipilwakhe yemzimbeni namkha yengqondweni namkha yemmoyeni, namkha uliya indima yokukhula nokuthuthuka kwakhe ngobuntu bakhe namkha ngokuphilisana kwakhe kuhle nomphakathi. 
* Umqhatjhi kufuze bona isikhathi esiminyaka emi-3 ahlale abeke irekhodi lebizo, nedeyithi yokubelethwa kunye ne-adresi yomunye nomunye umsebenzi wamahlathi weminyaka yobudala engaphasi ke-18 osebenza namkha obekasebenza kuye. 



Ukuphela Komsebenzi 

Kuragwa Njani Ukupheliswa Komsebenzi ? 

* Umqhatjhi namkha umsebenzi wamahlathi angayiqeda ikontraga yomsebenzi. 
* Nakube umsebenzi wamahlathi usebenze iinyanga ezi-6 namkha isikhathi esifitjhani kinalokho, kufuze bona asebenze inothisi yeveke nakalisa umsebenzi. 
* Nakube umsebenzi wamahlathi usebenze isikhathi esingaphezulu kweenyanga ezi-6 kodwa esingadluliko emnyakeni, kufuze asebenze inothisi yeemveke ezi-2. 
* Nakube umsebenzi wamahlathi usebenze umnyaka namkha ngaphezu kwalokho, kufuze bona asebenze inothisi yeemveke ezi-4. 

Tjheja: 
Inothisi kufuze bona yenziwe ngencwadi ( itlolwe ), ngaphandle kwalokhuya nayinikelwa msebenzi ongakwaziko ukutlola. 
* Umqhatjhi akakwazi ukunikela inothisi ngesikhathi selifu namkha ayivumele ikhambe ngasikhathi sinye nelifu, ngaphandle kwelifu yokugula. 
* Inothisi ingajanyiselelwa ngembadalo, kwaphela nakube imbadalo leyo izakulingana nesikhathi senothisi. 

Imbadalo Nakupheliswa / Nakuphela Umsebenzi 

* Nakube umqhatjhi nguye oqeda umsebenzi / okhupha umsebenzi emsebenzini ngenca yeemfuneko zomsebenzi, umsebenzi okhutjhwa emsebenzini loyo kufuze bona abhadalwe imali yokuthokozwa emsebenzini elingana nomrholo weveke komunye nomunye umnyaka umsebenzi awusebenzileko, hlangana nezinye iimbadalo ekufuze abhadalwe zona. 
* Nokho-ke umsebenzi wamahlathi akunamali yokuthokozwa emsebenzini ayitholako nakube uzithokozela yena ngokwakhe emsebenzini. 

Ekuphelisweni Komsebenzi Umqhatjhi Kufuze Abhadale 

* Zoke iimali ekufuze zibhadalwe umsebenzi.
* Ilifu yomnyaka esele ihlanganisiwe.
* Isikhathi sokuphumula umsebenzi abekangakasitholi. 

Isitifikedi Somsebenzi 

Umqhatjhi kufuze anikele umsebenzi wamahlathi isitifikedi somsebenzi umsebenzi loyo nakaphuma/nakalisa emsebenzini. 

Nakhu Ekufuze Kuvele Esitifikedini Somsebenzi: 

* Ibizo elipheleleko lomsebenzi wamahlathi
* Ibizo ne-adresi yomqhatjhi 
* Ideyithi umsebenzi wamahlathi athoma ngayo ukusebenza 
* Ideyithi umsebenzi wamahlathi agcine ngayo ukusebenza 
* Ihlathululo yomsebenzi abekawenza
* Nanyana yini akhe athwasiselwa khona umsebenzi 
* Umrholo awutholileko
* Isizathu sokuphuma/sokulisa emsebenzini ( nakube umsebenzi ngokwakhe uyafuna bona sitjhiwo isizathweso ). 



Amarekhodi 

Ngimaphi Amarekhodi Ekufuze Abekwe? 

* Umqhatjhi kufuze bona anikele umsebenzi wamahlathi isitlankana somrholo kunye nemininingwana etloliweko yomsebenzi. 
* Amarejista wokuya komsebenzi emsebenzini kufuze abekwe/abulungwe, ngaphandle kobanyana kube nesivumelwano esihlukileko kilokhu. 

Isitlankana Somrholo 

Omunye nomunye umsebenzi eKorweni yezamaHlathi kufuze bona athole isitlankana somrholo. Amakhophi weentlankana zomrholo kufuze bona abekwe iminyaka emi-3, njengoba phela azakuba bufakazi bokuthi umqhatjhi uyizalise yoke imibandela yeemali efunwa mthetho. 

Imininingwana Elandelako Le Kufuze Bona Ivele Esitlankaneni Somrholo: 

* Ibizo lomqhatjhi ne-adresi 
* Ibizo lomsebenzi wamahlathi nomsebenzi awenzako
* Imali umsebenzi ayirholako, i-owuvathayimu kunye nemali yesibonelelo
* Isikhathi umsebenzi asirholeleko
* Inani lama-awa ajayelekileko asetjenzwe msebenzi wamahlathi ngesikhatheso
* Inani lama-awa we-owuvathayimu asetjenzwe msebenzi wamahlathi ngesikhatheso
* Inani lama-awa asetjenzwe msebenzi wamahlathi ngeholideyi namkha ngoSonto
* Umrholo opheleleko womsebenzi wamahlathi ngesikhatheso
* Imininingwana yenye imbadalo umsebenzi wamahlathi abhadelwe yona emsebenzinakhe
* Imininingwana yeemali ezidoswe emrholwenakhe umsebenzi
* Inomboro umqhatjhi arejistare ngayo esiKhwameni sokuTlhoga umSebenzi ( i-UIF) kunye nemali ephoselwe mqhatjhi esiKhwamenesi
* Inani lemali mbala abhadelwe yona umsebenzi. 

Tjheja :
* Abaqhatjhi kufuze babeke amakhophi weentlankana zomrholo iminyaka emi-3
* Amarejista wokuya komsebenzi emsebenzini kufuze abekwe, ngaphandle kobanyana kuvunyelwanwe ngenye indlela ehlukileko. 

Eminye Imibandela Evamileko

Ukugcinwa KweKoro Kwemibandela Yokubekwa Kwemikhawulo. 

Omunye nomunye umqhatjhi obotjhwa mibandela yaleKoro yokuBekwa kwemiKhawulo kufuze bona abeke ikhophi yeKoro yokuBekwa kwemiKhawulo namkha abeke isirhunyezo esisemthethweni, esizakutholakala emsebenzini la umsebenzi azakukghona khona ukusithola nasifunekako. 

( Insert picture as on page 15 of English text ). 

Imibuzo ingathunyelwa ku: 

Department of Labour : Head Office 
Employment Standards
Private Bag X117 
Pretoria  0001 
Ifowuni : (012) 309 4885/4489/4046 
Ifeksi: (012) 309 4709 

Ama-Ofisi WamaPhrovinsi WomNyango WezabaSebenzi 

Eastern Cape 
East London 			Ifowuni: (043) 701 3000
Free State 
Bloemfontein 			Ifowuni:( 051) 505 6200
Gauteng North 
Pretoria 			Ifowuni:( 012) 309 5000
Gauteng South 
Johannesburg			Ifowuni ( 011) 497 3222
KwaZulu-Natl 
Durban 			Ifowuni ( 031) 336 2000
Limpopo
Polokwane 			Ifowuni (015) 290 1744 
Mpumalanga
Witbank			Ifowuni (013) 655 8700
North West 
Mafikeng			Ifowuni (018) 387 1800
Northern Cape 
Kimberley 			Ifowuni (053) 838 1500
Western Cape 
Cape Town 			Ifowuni (021) 441 8000

AmaZiko WezabaSebenzi WomNyango WezabaSebenzi 

 Eastern Cape 

Aliwal North 			Ifowuni: (051) 633 2633
Butterworth			Ifowuni: (047) 491 0490
Cradock			Ifowuni: (048) 881 3010
East London			Ifowuni: (043) 702 7500
Fort Beaufort 			Ifowuni: (046) 645 4686 
Graaf-Reinet 			Ifowuni: (049) 892 2142 
Grahamstown			Ifowuni: (046) 622 2104  
King William?s Town 	Ifowuni: (043) 642 3401 
Lusikisiki			Ifowuni: (039) 253 1996 
Maclear			Ifowuni: (045) 932 1424
Mdantsane 			Ifowuni: (043) 761 3151 
Port Elizabeth 			Ifowuni: (041) 506 5000
Queenstown			Ifowuni: (045) 807 5400
Uitenhage			Ifowuni: (041)992 4627
Umtata				Ifowuni: (047) 501 5600

Free State 			

Bethlehem			Ifowuni: (058) 303 5293 
Bloemfontein 			Ifowuni: (051) 505 6201 
Ficksburg			Ifowuni: (051) 933 2299
Harrismith 			Ifowuni: (058) 623 2977
Kroonstad			Ifowuni: (056) 212 4471 
Parys				Ifowuni: (056) 811 3043 
Petrusburg			Ifowuni: (053) 574 0932 
Phuthaditjhaba			Ifowuni: (058) 713 0373 
Sasolburg			Ifowuni: (016) 970 3200
Thaba Nchu			Ifowuni: (051) 873 2004 
Welkom			Ifowuni: (057) 391 0200
Zastron 			Ifowuni: (051) 673 1471

  Gauteng North 

Atteredgeville			Ifowuni: (012) 386 5116 
Bronkhortspruit		Ifowuni: (013) 932 0197 
Ga-Rankuwa			Ifowuni: (012) 702 4525 
Krugersdorp			Ifowuni: (011) 955 4420 
Mamelodi			Ifowuni: (012) 805 5090 
Pretoria 			Ifowuni: (012) 309 5050 
Randfontein			Ifowuni: (011) 693 3618 
Soshanguve 			Ifowuni: (012) 799 7395 
Themba 			Ifowuni: (012) 717 9500

Gauteng South 

Alberton			Ifowuni: (011) 861 6130
Benoni				Ifowuni: (011) 747 9601 
Boksburg 			Ifowuni: (011) 898 3340 
Brakpan			Ifowuni: (011) 744 9000
Carltonville			Ifowuni: (018) 788 3281 
Germiston			Ifowuni: (011) 345 6300 
Johannesburg 			Ifowuni: (011) 497 3163 
Kempton Park 		Ifowuni: (011) 975 9301 
Nigel				Ifowuni: (011) 814 7095 
Randburg			Ifowuni: (011) 781 8144 
Roodepoort			Ifowuni: (011) 766 2000
Sandton			Ifowuni: (011) 444 7631 
Sebokeng			Ifowuni: (016) 988  2626 
Soweto			Ifowuni: (011) 939 1200
Springs			Ifowuni: (011) 365 3700
Vanderbijlpark		Ifowuni: (016) 981 0280 
Vereeniging			Ifowuni: (016) 430 0000


KwaZulu-Natal 

Durban 			Ifowuni: (031) 336 1500
Dundee			Ifowuni: (034) 212 3147
Escourt			Ifowuni: (036) 352 2161 
Kokstad			Ifowuni: (039) 727 2140
Ladysmith			Ifowuni: (036) 637 3461 
Newcastle			Ifowuni: (034) 312 6038
Pietersmaritzburg		Ifowuni: (033) 342 9361 
Pinetown 			Ifowuni: (031) 700 2206 
Port Shepstone		Ifowuni: (039) 682 2406 
Prospecton 			Ifowuni: (031) 902 1590 
Richmond			Ifowuni: (033) 212 2768 
Richards Bay 			Ifowuni: (035) 780 8700 
Stanger			Ifowuni: (032) 551 4291 
Ulundi				Ifowuni: (035) 879 1439
Verulam 			Ifowuni: (032) 533 5050 
Vryheid			Ifowuni: (034) 980 8992 

Limpopo 

Giyani				Ifowuni:  (015) 812 9041 
Jane Furse 			Ifowuni:  (013) 265 7125 
Lebowakgomo			Ifowuni:  (015) 633 6958
Lephalale			Ifowuni:  (014) 763 2162 
Makhado			Ifowuni:  (015) 516 0207 
Modimole 			Ifowuni:  (014) 717 1046 
Mokopani			Ifowuni:  (015) 491 5973 
Phalaborwa			Ifowuni:  (015) 781 5114 
Polokwane 			Ifowuni:  (015) 299 5000
Seshego			Ifowuni:  (015) 223 7020 
Thohoyandou			Ifowuni:  (015) 960 1300
Tzaneen 			Ifowuni:  (015) 306 2600 

Mpumalanga 

Baberton			Ifowuni:  (013) 712 3066
Bethal				Ifowuni:  (017) 647 2383 
Carolina 			Ifowuni:  (017) 843 1077
Ermelo				Ifowuni:  (017) 819 7632 
Groblersdal			Ifowuni:  (013) 262 3150
KwaMhlanga			Ifowuni:  (013) 947 3173 
Lydenburg			Ifowuni:  (013) 235 2368 
Middleburg			Ifowuni:  (013) 283 3600
Nelspruit			Ifowuni:  (013) 753 2844
Nhlazatshe			Ifowuni:  (017) 883 2414 
Piet Retief			Ifowuni:  (017) 826 1883 
Sabie				Ifowuni:  (013) 764 2105  
Secunda			Ifowuni:  (017) 631 2585 
Standerton 			Ifowuni:  (017) 712 1351 
Volksrust			Ifowuni:  (017) 735 2994


Northern Cape

Calvinia			Ifowuni:  (027) 341 1523 
De Aar				Ifowuni:  (053) 631 0952
Kimberley			Ifowuni:  (053) 838 1500
Kuruman 			Ifowuni:  (053) 712 3952 
Springbok 			Ifowuni:  (027) 718 1058
Upington			Ifowuni:  (054) 331 1752 


North West 

Brits				Ifowuni:  (012) 252 3068 
Christiana			Ifowuni:  (053) 441 2120 
Klerksdorp 			Ifowuni:  (018) 464 8700
Lichtenburg			Ifowuni:  (018) 632 4323 
Mafikeng			Ifowuni:  (018) 381 1010
Mogwase			Ifowuni:  (014) 555 5693 
Potchefstroom			Ifowuni:  (018) 297 5100
Rustenburg			Ifowuni:  (014) 592 8214
Taung				Ifowuni:  (053) 994 1679 
Vryburg			Ifowuni:  (053) 927 5221 




Western Cape

Beaufort West			Ifowuni: (023) 414 3427 
Bellville			Ifowuni: (021) 941 7000
Cape Town 			Ifowuni: (021) 460 5911
Claremont			Ifowuni: (021) 683 2388
George				Ifowuni: (044) 801 1201 
Knysna			Ifowuni: (044) 382 3150 
Mitchel?s Plain		Ifowuni: (021) 376 1771 
Mossel Bay			Ifowuni: (044) 691 1140 
Oudtshoorn			Ifowuni: (044) 272 4370 
Paarl				Ifowuni: (021) 872 2020 
Somerset West 		Ifowuni: (021) 852 2535 
Vredenburg			Ifowuni: (022) 715 1627 
Worcester			Ifowuni: (023) 347 0152 


Umtlamo nedizayini kwenziwe yi-Media Production Unit, isiKhulu sabaNqophisi ePhikweni lezokuThintana / lezokwAzisa  ( D. Kriel ) 




   

