﻿Ukuzitlolisa njengososayensi wemvelo wesiphrofetjhinali ezikweni leSayensi yesiForensikhi



                              Siyakutlhogomela    Singebalapha    
Siyakusebenzela


                              Ilwazi lombuso | www.gov.za  

                                 Imisebenzi eyenzelwa abantuImisebenzi 
                                yeenhlanganoImisebenzi eyenzelwa amaphandle
                                 




                                 Khetha ilimi   AfrikaansEnglish 
                                NdebeleSepediSiswatiSesothoSetswanaTsongaVendaXhosaZulu

                                Isibawo Serhelebho Leemali Esikimini SesiTjhaba 
                                So
                                Isibawo Sokuzitlolisa Kwamathomo Esikhungweni 
                                Sefu
                                Isibawo Sokulinganiswa Kwamazinga Weemfundo 
Ezith
                                Ukuqinisekiswa Kweemfundo Eziphasiweko 
                                Ebuthelelwe
                                IRherho lesiTjhaba eliZenzakalelako lokuFunyanwa 
                                k
                                Ukuzitlolisa njengososayensi wemvelo 
                                wesiphrofetjh
                                Ukuzitlolisa okukhethekileko njengososayensi 
                                wesip
                                Iimfuno ezingezelelweko zokutloliswa ezikweni 
                                leSa
                                Ukuzitlolisa njengososayensi wesiphrofetjhinali 
                                we
                                Ukudluliswa kwesiqunto sokwalelwa ukuzitlolisa 
                                nje
                                Isibawo Sokutloliswa Kwesikhungo Sangasese 
                                SeFundo


                                Ongakhetha kikho
                                 Gadangisa ikhaseli
                                 Thumela ikhaseli nge-e-mail
                                 Faka kokuthandako
                                 Yenza njengekhasi lekhaya




                                Ngewebhsayithi |Thintana nathi |Umebhe wesayithi

                                 >  Ekhaya   >  Imisebenzi eyenzelwa abantu   >  
                                IFundo neBandulo    >  Iinkhungo zefundo 
                                ephakamileko     



                                    

                                Ukuzitlolisa njengososayensi wemvelo 
                                wesiphrofetjhinali ezikweni leSayensi 
                                yesiForensikhi    

                                Ihlathululo | Amagadango okufanele alandelwe | 
                                Imithetho esetjenziswako | Amazinga wokusebenza 
                                nesikhathi | Iindleko | Amaforomo azaliswako | 
                                Imininingwana yokuthintana


                                Ihlathululo
                                Abantu abafisa ukusebenza njengabososayensi 
                                bemvelo kufuneka bazitlolise ne-South African 
                                Council for Natural Scientific Professions 
                                (SACNSP). Umkhandlu uhlose ukuthuthukisa 
                                ukusebenza kwamaphrofetjhini wesayensi yezemvelo 
                                eSewula Afrika, ukulawula izinga lokuziphatha 
                                kuhle kwaboSosayensi bemVelo besiPhrofetjhinali, 
                                aboSosayensi bemVelo abaFuna umSebenzi 
                                kanye/namkha naboSosayensi bemVelo 
                                abaQinisekisiweko, ukwelusa izinga lefundo 
                                nebandulo labososayensi bemvelo kanye nokuvuma 
                                ifundo nebandulo eyifuneko ekuzitloliseni 
                                ngokuya komThetho we-Akhademi yeSayensi yeSewula 
                                Afrika (Academy of Science of South Africa Act, 
                                2001.)
                                Abantu abangakatloliswa abakavunyelwa ukwenza 
                                umsebenzi owenzelwe abantu abazitlolisileko.
                                Kungebangalani kufanele uzitlolise?
                                Ukwenza umsebenzi wesiphrofetjhinali
                                Ukusebenzisa igama langokomthetho nethayithili 
                                ethi ‘sosayensi wemvelo (natural scientist)’ 
                                namkha ukugadangisa isirhunyezo esibekiweko 
                                ngemva kwegama lakho (isibonelo, Pr.Sci.Nat.)
                                Ukusebenza ngokubonisana
                                Ukufumana ubujamo besiphrofetjhinali 
                                nokuzibandakanya emivuzweni enikelwa ziinkhungo 
                                zeemali
                                Ukuthabela ukusekelwa mkhandlu nesiqinisekiso 
                                esingathathi hlangothi mayelana nekghono lakho
                                Ukuvikela nokuqinisa umsebenzi 
wesiphrofetjhinali
                                Iimfuneko zokuzitlolisa
                                Nasiya ekuzitloliseni ezikweni lokusebenza 
                                kuSayensi yesiForensikhi, kufanele uhlangabezane 
                                neemfuneko ezilandelako:
                                Omunye nomunye umuntu ofuna ukuzitlolisa 
                                njengosoSayensi wesiPhrofetjhinali wemVelo 
                                ezikweni lokusebenza leSayensi yesiForensikhi 
                                kufanele abe nedigri yeminyaka emine ye-B.Sc, 
                                i-B.Sc. Honours namkha i-B.Tech. emasayensini 
                                wemvelo.
                                Ukufaneleka okunjalo kuzakufaka ubuncani bakhona 
                                isifundo sinye ezikweni lokusebenza esirhenyiswe 
                                kuTjhejuli I yomThetho wamaPhrofetjhini 
                                weSayensi yemVelo ka-2003, kufanele;

                                sifundwe ngokwandisa ukutjhinga nobubanzi 
                                esikhathini esiminyaka emine; begodu
                                kufanele sisekelwe ubuncani bakhona eemfundweni 
                                ezisisekelo zezinga I leemfundo zesayensi 
                                yemvelo okuyi-fiziksi, ikhemistri, iimbalo 
                                kanye/namkha nebhayoloji.
                                Ubuncani bakhona amaphesente ama-50 weemfundo 
                                ehlelweni kufanele athathwe njengeemfundo 
                                zesayensi yemvelo. (Qala godu iimfuno emakhasini 
                                13 ukufika ku-16 weBandulo eliNgezelelweko 
                                le-SARNAP).
                                Kufanele ukghone ukunikela ngobufakazi bebandulo 
                                leSayensi yesiForensikhi namkha lokuPhenya, 
                                isibonelo, Ukuhlolisisa imitlolo, uPhenyisisa 
                                ngemililo, ukuphenyisisa ngama-Tool Mark, 
                                ukuphenyisisa ngokutjhutjhisa, umthetho 
                                neenkambiso zekhotho, abofakazi abazizazi, 
                                namkha iimfundo ezifitjhani ezivunyelweko.
                                Kufanele ube nerekhodi elicacileko lomsebenzi 
                                okhambelana nesayensi yesiforensikhi 
                                nerhubhululo. Iindawo okufanele ube nelwazi kizo 
                                eziqakathekileko emsebenzini wesayensi 
                                yesiforensikhi zifaka:

                                Amahlelo weemfundo zesiforensikhi: Kuqakathekile 
                                bona ibandulo lemsebenzini lakasosayensi 
                                wesiforensikhi lithuthukise ukuzwisisa iindawo 
                                zelwazi eziqakathekileko kuSayensi 
                                yesiForensikhi begodu lifumane amakghono 
                                nelemuko ekusebenziseni imiqondo yesiforensikhi 
                                esisekelo:
                                Ukwazi ngokunikelwa kobufakazi bokurarululwa
                                Kwemiraro ngeKhotho
                                Ukwaziswa emthethweni
                                Ukuqinisekiswa kwekhwalithi
                                Imikghwa yokuSebenza yesiPhrofetjhinali
                                Ukufaniswa kobufakazi ukubuthelelwa
                                nokusetjenzwa kwamakghono weSayensi 
                                newelabhorathri wokurarulula imiraro
                                Ukusetjenziswa kwesayensi eenkambisweni 
                                zokusebenza nomthetho
                                Iindlela zokuphenya zesiForensikhi
                                Iinkambiso zokuphenywa kwendawo yesehlakalo 
                                sobulelesi
                                Imiqondo yobufakazi obubonwako
                                IKhemistri yokucozulula kanye neendlela 
                                ezisetjenziswa ukucozulula iindaki
                                Ukufundwa kweentjhefu zamakhemikhali, 
                                imayikhroskopi, kanye nokucozululwa kwezinto.
                                Ibhayoloji yesiForensikhi
                                [Top]
                                Amagadango okufanele alandelwe
                                Zalisa iforomo lesibawo elitholakala 
emKhandlwini
                                Isibawo kufanele siphekelwe yimali 
yokuzitlolisa.
                                UmKhandlu uzakutlolisa bewukunikele 
                                isitifikhethi sokuzitlolisa nayikuthi uyaneliswa 
                                bona unazo zoke iimfuneko zefundo ezifaneleko 
                                kanye nelemuko njengombana kuzakuqunta umKhandlu
                                [Top]
                                Imithetho esetjenziswako
                                Academy of Science of South Africa Act, 2001 
                                (Act 67 of 2001) (UmThetho we-Akhademi yeSayensi 
                                yeSewula Afrika)
                                [Top]
                                Amazinga wokusebenza nesikhathi
                                Ukuzitlolisa kungathatha iimveke ezisithandathu 
                                ukufika kwezibunane kuye ngokulethwa kwemitlolo 
                                efunekako.
                                Ukuhlungwa komuntu kungenziwa nawe siqhema 
                                sabantu ubuncani bakhona ababili abakhonjwe 
                                yiKomiti yokuYelelisa yesiPhrofetjhinali 
                                ye-SACNASP efaneleko (i-SACNASP Professional 
                                Advisory Committee (PAC).
                                Ukulinganiswa kweembawo yi-PAC efaneleko, 
                                ukuvunywa yiKomiti yokuTlolisa ye-SACNASP kanye 
                                nokuqinisekiswa mKhandlu ozeleko.
                                Umphumela wokulinganiswa angeze waziswa bekube 
                                ngemva komhlangano womKhandlu.
                                UmKhandlu ungala ukutlolisa umbawi:

                                nayikuthi ngemva kokuthoma ukusebenza 
                                komThethosisekelo weRiphabhligi yeSewula Afrika 
                                ka-1993 (umThetho weNomboro 200 ka-1993), umbawi 
                                ufunyenwe anomlandu, ngaphakathi kweRiphabhligi 
                                namkha lapha khunye, bewagwetjwa ukudosa ejele 
                                isikhathi esidlula iinyanga ezintathu namkha 
                                ihlawulo kunokudosa ejele kilokho
                                nayikuthi umbawi uthathwa yiKhotho ePhakamileko 
                                njengongakaphili kuhle ngokomkhumbulo namkha 
                                ingqondo namkha uvalelwa ngaphasi komThetho 
                                wokuPhila kuhle ngokweNgqondo (Mental Health 
                                Act, 1973 (umThetho weNomboro 17 ka-1973)
                                nakusajanyiswe ukuzitlolisa kombawi ngebanga 
                                lokujeziswa okubekwe phezu kwakhe ngaphasi 
                                kwalomThetho
                                nayikuthi umbawi ususiwe e-ofisini le-trust 
                                ngebanga lokungaziphathi kuhle
                                nayikuthi umbawi mumuntu otjhonileko 
                                ongakabuyiselwa ebujameni bangaphambilini 
                                ukutjhona kwakhe okwabangwa kungatjheji namkha 
                                kungazi umsebenzi okuwela ngaphasi kwehlangothi 
                                mayelana nalo enza isibawo sokutloliswa.
                                UmKhandlu uzakwazisa ngomtlolo nayikuthi isibawo 
                                sokutloliswa saliwe
                                Ungadlulisela phambili isiqunto somkhandlu 
                                kungakapheli amalanga ama-30 (ukukhambelana 
                                nekambiso yokudluliswa kweenqunto).
                                Kufanele wenze isibawo sokuvuselelwa 
                                kokuzitlolisa emKhandlwini, ubuncani bakhona 
                                iinyanga ezintathu ngaphambi kokuphela 
                                kokuzitlolisa (ukukhambelana nokuvuselelwa 
                                kokuzitlolisa).
                                [Top]
                                Iindleko
                                1 Apreli 2006 bekube ngu 31 Matjhi 2007:
                                 
                                USosayensi wemVelo wesiPhrofetjhinali 
                                (Professional Natural Scientist):R580 ngokuya 
                                kweziko elinye nelinye lokusebenza
                                USosayensi wemVelo oFuna umSebenzi (Candidate 
                                Natural Scientist)R320 ngokuya kweziko elinye 
                                nelinye lokusebenza
                                USosayensi wemVelo oQinisekisiweko (Certificated 
                                Natural Scientist):R380 ngokuya kweziko elinye 
                                nelinye lokusebenza
                                Imali yokutlolisa: Ukwenziwa ngcono ukusuka 
                                ku-"Cand.Sci.Nat" ukuya ku-"Pr.Sci.Nat"R580



                                Ukubhanka ngokwe-elektroniki nokudibhozida 
                                bunqopha: Sibawa usebenzise ama-initjhiyali 
                                nesibongo ukufanisa ukubhadela kwakho 
                                estatimendeni sakho sebhanka bewufeksele 
                                ubufakazi bokubhadela kanye nekhasi lokuTHOMA 
                                leforomo lesibawo sakho enomborweni ethi 012 841 
                                1057.
                                Imininingwana yebhanka:
                                Umzuzi: SA COUNCIL FOR NATURAL SCIENTIFIC 
                                PROFESSIONS namkha i-SACNASP
                                NEDBANK, Silverton; iKhodi yeGatja: 164445: 
                                iNomboro ye-Akhawunti: 1644292289 
(okuyi-current)
                                [Top]
                                Amaforomo azaliswako
                                Application for Professional Registration 
                                (Isibawo sokuTlolisa kwesiPhrofetjhinali)
                                [Top]
                                Imininingwana yokuthintana


                                National office

                                iPhrovinsi:Gauteng
                                IdorobhaPretoria
                                Umtato:012 841 1075/50
                                Ifeksi:012 841 1057
                                I-adresi yendawo:Council for Geoscience, Suite 
                                B313, 280 Pretoria Road, Silverton, 0127
                                I-adresi yeposo:Private Bag X540, Silverton, 
0127
                                E-mail:sarnap@geoscience.org.za
                                Web:www.sacnasp.org.za









                                Yabuyekezwa kokugcina :12 January 2007





                                    

                                 








                              Ngewebhsayithi |Thintana nathi |Umebhe wesayithi 
                              |Imibandela nobujamo




