﻿Ukulingana kithi soke!
Kulilungelo lethu
UKuThuthukisa ukuLingana
Nokuvimbela iBandlululo elingakaFaneli
Umthetho 4 ka 2000
Ihlathululo 1: Bantu beSewula Afrika, niyazi bonyana umthetho-sisekelo usiphatha ngokulingana? Iye, nanyana sihlukahlukene nje, umthetho-sisekelo uqinisekisa
ilungelo lokulingana kiwo woke umuntu
Ilungelo lokulingana livezwa eNdimeni 
9-yoMthetho-sisekelo wethu. Ilungelweli liyavuma 
bonyana sihlukahlukene godu ngalokho asikafaneli
sidinywe amathuba ngebanga lokwahlukana kwethu.
Lokhu kutjho bonyana omunye nomunye unelungelo
lokuphathwa ngehlonipho nesithunzi ngurhulumende
nofana ngomunye nomunye umuntu.
Umthetho woKuthuthukisa uKulingana nokuVikela 
iBandlululo ngokungaKafaneli waphasiswa ngo 
2000 ukwenza isiqiniseko sokobana ukulingana
kuyenzeka. Godu unqophise ekuvimbeleni ibadlululo
elingakafaneli elenzeka ngendlela yinye nofana 
ezinengi, kufaka hlangana ubulili, ubuhlanga
nokukhubazeka.
Ihlathululo 2: Entandweni yenengi, soke sinomsebenzi
esiwenzako godu kusibopho sokabana sihloniphe 
amalungelo wabanye. Asisebenzeni soke sithuthuthukise
ukulingana silwe nebandlululo elingakafaneli.
UkuThuthukisa ukuLingana 
nokuVimbela iBandlululo  
elingaKafaneli
uMthetho ka, 2000
Ihlathululo 3: Khuyini umnqopho
woMthetho?
UMthetho ukhona 
kobana u:
? Uthuthukise ukulingana;
? Vikele isithunzi sobuntu;
? Vimbele ibandlululo elingakafaneli nokusetjenziswa 
kwekulumo engathandwako nokutlhorisa; godu
? Thuthukise isiko lentando yenengi
Ihlathululo 4:  Liyini iBandlululo elingaKafaneli
IBandlululo kusisenzo esihlukanisa
abantu nofa iinqhema ekukhambeni
ufumane kobana abanye baragabaya
phambili abanye basalela ngemva.
Kesinye isikhathi ibandlululo lilungile.
Ibadlululo elingakafaneli kumthetho 
owamukelweko odima abanye amathuba
nofana inzuzo, umzekelo ukungaqatjhi
umuntu ophopheleko njengomtjhayeli.
IBandlululo elingakafaneli kelinye ihlangothi
alikemukeleki: umzekelo, ngokabana ungaqatjhi
umuntu ngombana anengogwana ebanga 
umntumbantonga (HIV/AIDS).
Ihlathululo 5: Khuyini ikulumo engathandwako
nokuthlorisa?
Ikulumo engathandwako ngenye yendlela
zokuthintana enqophise ekulimazeni
nofana ebanga inzondo. 
Ukutlhorisa kuragela phambili kokuziphatha
okungafunekiko ekwenza umuntu azizwe
anyazeka nofana ukuthusela ngokobulili,
ngokokuthi utjhada nobani nofana 
ngokobulunga.
Ihlathululo 6: Ngingabikaphi nangabe
ngidlumbana kobana ngibandlululiwe?
Omunye nomunye umuntu ozizwa kwangathi
ubandlululiwe angabonana neKomitjhini 
yamaLungelo woBuntu yeSewula Afrika, 
Ikhomitjhini yokuLingana koBulili nofana 
enye nenye iKhotho yezokuLingana ngekhabo.
Ihlathululo 7: Khuyini aMakhotho wezokuLingana?
Makhotho asipetjheli enzelwe ukusiza abantu
ababandlululwe ngokungakafaneli.
Woke amaKhotho amaKhulu namakhotho
amanengi waboMarhastrada asebenza
njengamaKhotho wezukuLingana. 
AmaKhotho wezokuLingana ahlukile kunamanye
amakhotho ngombana:
? Asimahla awabhadelwa.
? Asebenza ngesinghonghoyilo sakho msinyana
begodu asemthethweni.
? Ungajanyelwa nofana ngubani, nanyana
umuntu loyo angasilo igqwetha. 
? Amakhotho wezokulingana anabomabhalana 
abazakusiza ngesinghonghoyilo sakho kunye 
nekambiso elandelwako.
Ingakusiza njani I-SAHRC?
Ikhomitjhini yaMalungelo woBuntu yeSewula Afrika 
(SAHRC) iyihlangano yenarha ezijameleko kobana 
ithuthukise, ivikele godu itjheje amalungelo wobuntu
eSewula Afrika.
Nangabe ufuna ukwazi ngokunabileko
ngelungelo lakho lokulingana, thintana 
nekhomitjhini yaMalungelo woBuntu 
yeSewula Afrika.
Nangabe uzizwa ungungazimbi webandlululo 
elingakafaneli, thintana nekoro yezomthetho 
ye SAHRC, ngiyo ezakusetjhisisa isinghonghoyilo
sakho. 
uMtato: (011) 484 8300
Ilwazi elinabileko, Vakatjhela iwebhsayithi
yakwa SAHRC: www.sahrc.org.za 
nofana thumela I-imeyili yakho
ku info@sahrc.org.za nofana
thintana nenye nenye 
I-ofisi yakwa SAHRC:
I-Ofisi Lomzimkhulu
29 Princess of Wales Terrace, corner of York and St
Andrews Streets, Parktown, JOHANNESBURG
? (011) 484 8300 ? Fax: (011) 484 7149
Epumalanga Kapa
Suite 22, 7th Floor, Allied Building
Govan Mbeki Avenue, PORT ELIZABETH
? (041) 582 2611/4094 ? Fax: (041) 582 2204
eFreyistata
1st Floor, NBS Building, 2 Elizabeth Street,
BLOEMFONTEIN
? (051) 447 1130 ? Fax: (051) 447 1128
KwaZulu-Natala
First Floor, 136 Victoria Embankment, DURBAN
? (031) 304 7323/4/5 ? Fax: (031) 304 7323
Limpopo
1st Floor, Office 102, Library Garden Square, Corner of
Schoeman and Grobler Streets, POLOKWANE
? (015) 291 3500 ? Fax: (015) 291 3505
Mpumalanga
4th Floor Carltex Building, 32 Bell Street, Nelspruit
PO Box 6574, NELSPRUIT
? (013) 752 5870/8292/5890
Fax: (013) 752 6890
Thlagwini Kapa
45 Mark and Scott Road,
Ancorley Building, UPINGTON
? (054) 332 3993/4 ? Fax: (054) 332 7750
Tjhingalanga Kapa
7th Floor, ABSA Building,
132 Adderley Street, CAPE TOWN
? (021) 426 2277 ? Fax: (021) 426 2875
Yazi ilungelo lakho. Yamukela iimbopho zakho
