﻿Ukufumana ukufikelela ilwazi



                              Siyakutlhogomela    Singebalapha    
Siyakusebenzela


                              Ilwazi lombuso | www.gov.za  

                                 Imisebenzi eyenzelwa abantuImisebenzi 
                                yeenhlanganoImisebenzi eyenzelwa amaphandle
                                 




                                 Khetha ilimi   AfrikaansEnglish 
                                NdebeleSepediSiswatiSesothoSetswanaTsongaVendaXhosaZulu

                                Ukufumana ukufikelela ilwazi
                                Ukudlulisela umbango kuCCMA


                                Ongakhetha kikho
                                 Gadangisa ikhaseli
                                 Thumela ikhaseli nge-e-mail
                                 Faka kokuthandako
                                 Yenza njengekhasi lekhaya




                                Ngewebhsayithi |Thintana nathi |Umebhe wesayithi

                                 >  Ekhaya   >  Imisebenzi eyenzelwa abantu   >  
                                Iphasi lomsebenzi    >  Amalungelo womsebenzi    
                                 



                                    

                                Ukufumana ukufikelela ilwazi    

                                Ihlathululo | Amagadango okufanele alandelwe | 
                                Imithetho esetjenziswako | Amazinga wokusebenza 
                                nesikhathi | Iindleko | Amaforomo azaliswako | 
                                Imininingwana yokuthintana


                                Ihlathululo
                                Umnqopho wokuPhuhlisa ukuFikelela iLwazi 
                                kuqinisekisa bona abantu basebenzisa ilungelo 
                                labo lomthethosisekelo lokufikelela elinye 
                                nelinye ilwazi eliphethwe ngurhulumende, kanye 
                                nelwazi eliphethwe ngomunye nomunye umuntu, 
                                elifuneka ekusebenziseni namkha ekuvikeleni 
                                elinye nelinye ilungelo. Ibanga lokusetjenziswa 
                                kwelungelo lokufikelela ilwazi kuphuhlisa isiko 
                                lokwenzelwa kwezinto emkhanyweni kanye 
                                nokuziphendulela eenhlanganweni zomphakathi 
                                nezangeqadi, kanye nokuphuhlisa umphakathi lapho 
                                abantu beSewula Afrika banokufikelela ilwazi 
                                okusebenzako ukubakghonakalisa ukusebenzisa 
                                ngokuzeleko nokuvikela amalungelo woke wabo.
                                Ungafumana ukufikelela liphi ilwazi eliphethwe 
                                mNyango wezobuLungiswa nokuThuthukiswa 
                                komThethosisekelo namkha ngenye nenye ihlangano 
                                yomphakathi?
                                Ungafumana ukufikelela yoke imitlolo namarekhodi 
                                aphethwe mNyango, iimphathiswa zawo namkha 
                                ihlangano yomphakathi. Akukanandaba bona ilwazi 
                                lithome ukubakhona nini. Ilwazi lifaka:

                                Amarekhodi wabantu aphethwe mNyango namkha 
                                ihlangano yomphakathi.
                                Ilwazi lowesithathu othintekako namkha 
                                amarekhodi: onemvumo kuphela ebuya kowesithathu 
                                othintekako, khulukhulu nayikuthi imitlolo 
                                iphethe ilwazi eliyifihlo namkha 
okungelangeqadi.
                                Ilwazi ukufikelelwa kilo okuqintelwe mThetho 
                                wokuPhuhliswa kokuFikelelwa kweLwazi. 
                                Ukufikelela ilwazi kuqintelwe ngaphasi kobujamo 
                                obuthileko, isibonelo

                                lokha irekhodi nalibawiwa bona lisetjenziselwe 
                                ubulelesi namkha eenkambisweni zemibango ekhotho
                                lokha ikambiso yobulelesi namkha yombango sele 
                                ithonyiwe, lapho ilwazi lingeze lasetjenziswa 
                                yikhotho yomthetho, khulukhulu nayikuthi ikhotho 
                                icabanga bona kuzakuba nomphumela omumbi 
                                ekambisweni yobulungiswa.
                                Amarekhodi wekhabhinethi namakomiti wayo
                                Amarekhodi akhambelana nomsebenzi wezomthetho 
                                wekhotho
                                Ilwazi elifunyenwe yikundla ekhethekileko 
                                ehlonywe ngokuya komthetho
                                Ilwazi eliphethwe siphathiswa sezomthetho 
                                sekundla enjalo namkha ikhotho
                                Ilwazi eliphethwe mumuntu olilunga lepalamende 
                                namkha lesibethamthetho sephrovinsi
                                Kodwana, umThetho wokuPhuhliswa kokuFikelelwa 
                                kweLwazi ungaphezu kwananyana ngimuphi umthetho 
                                ongakukhandela ekufikeleleni ilwazi.

                                Nawufuna ilwazi elinabileko, yiya ku-website 
                                yomNyango wezoBulungiswa nokuThuthukiswa 
                                komThethosisekelo.
                                 
                                [Top]
                                Amagadango okufanele alandelwe
                                Bawa iSekela lesiPhathiswa sokwAzisa (Deputy 
                                Information Officer) lomnyango wombuso ofaneleko 
                                likurhelebhe ukufikelela ilwazi namkha imitlolo 
                                oyifunako.
                                Zalisa bewulethe iForomo A: Request for access 
                                to record of public body (Isibawo sokufikelela 
                                irekhodi lehlangano yomphakathi). Ungalifumana 
                                e-ofisini lomnyango namkha ulithole 
                                ku-inthanethi ngenzasi.
                                Nayikuthi ilwazi olifunako alitholakali simahla, 
                                uzakubhadela imali yesibawo (eziintempe 
                                zokungenisa imali (revenue stamps). Godu 
                                ungabhadela imali yokufikelela nokuzuma (qala 
                                itjhejuli yeemali ngenzasi).
                                 
                                [Top]
                                Imithetho esetjenziswako
                                Promotion of Access to Information Act, 2000 
                                (Act 2 of 2000) (UmThetho wokuPhuhliswa 
                                kokuFikelelwa kweLwazi), nemiThetjhwana 
                                ekhambelanako.
                                 
                                [Top]
                                Amazinga wokusebenza nesikhathi
                                ISekela lesiPhathiswa sokwAzisa (Deputy 
                                Information Officer) kufanele likuphendule 
                                kungakapheli amalanga ama-30 wokufumana isibawo.
                                Nayikuthi isiPhathiswa sokwAzisa sikwalela 
                                nemvumo yokufikelela ilwazi olibawileko, 
                                dlulisela phambili isiqunto kuNgqongqotjhe 
                                womNyango wezobuLungiswa nokuThuthukiswa 
                                komThethosisekelo.
                                Nayikuthi nalapho awaneliswa mphumela, dlulisela 
                                phambili isiqunto ekhotho yezomthetho. ISekela 
                                lesiPhathiswa sokwAzisa lizakurhelebha 
                                ngekambiso.
                                Nayikuthi ilwazi olibawako alikaphathwa mnyango 
                                womBuso, kodwana yihlangano yomphakathi, iSekela 
                                lesiPhathiswa sokwAzisa lizakudlulisela isibawo 
                                sakho esiPhathisweni sokwAzisa sehlangano 
                                efaneleko kungakapheli amalanga ali-14.
                                Ihlangano yomphakathi efaneleko kufanele 
                                iphendule isibawo sakho esikhathini 
                                esizwakalako. Uzakwaziswa nakungenzeka lokhu.
                                [Top]
                                Iindleko
                                Thintana neYunithi yokuFikelela iLwazi (Access 
                                to Information Unit) yomNyango wezobuLungiswa 
                                nokuThuthukiswa komThethosisekelo enomborweni 
                                ethi 012 315 1715 ukufumana bona ingabe iimali 
                                ezibhadelwako zitjhugulukile na.
                                Iimali ezibhadelwako emarekhodini wehlangano 
                                yomphakathi, njengombana zibekwe miThetjhwana 
                                yomThetho yanjesi.
                                Iimali zokukhiqiza butjha zingendlela 
elandelako:

                                Kwenye nenye ifothokhophi yekhasi le-A4 namkha 
                                isiquntu salo - R 0,60
                                Kwenye nenye ikhophi egadangisiweko yekhasi 
                                le-A4 namkha isiquntu sayo, esekhompyutheni 
                                namkha ngokwe-elektroniki namkha ngendlela 
                                efundwa mtjhini - R 0,40
                                Ekhophini engendlela efundwa yikhompyutha:
                                ngestifi - R5
                                nge-compact disc - R40
                                Ekutlolweni kwemibono yeentjengiso ekhasini 
                                le-A4 namkha isiquntu salo - R22
                                Ekhophini yeentjengiso ezibonwako - R 60
                                Ekutlolweni kwerekhodi elilalelwako, ngenye 
                                nenye i-A4 namkha isiquntu salo - R12
                                Ekhophini yerekhodi elilalelwako - R 17
                                Imali yesibawo ibhadelwa ngomunye nomunye umbawi 
                                ngaphandle komuntu ozibawela yena - R 35
                                Iimali zokufikelela ezibhadelwa mbawi 
                                ongakabekelwa ngeqadi ekubhadeleni zingendlela 
                                elandelako:

                                Kwenye nenye ifothokhophi yekhasi le-A4 namkha 
                                isiquntu salo - R 0,60
                                Kwenye nenye ikhophi egadangisiweko yekhasi 
                                le-A4 namkha isiquntu salo, esekhompyutheni 
                                namkha ngokwe-elektroniki namkha ngendlela 
                                efundwa mtjhini
                                ngestifi - R5
                                nge-compact disc R40
                                Ekutlolweni kwemibono yeentjengiso ekhasini 
                                le-A4 namkha isiquntu salo - R22
                                Ekhophini yeentjengiso ezibonwako - R 60
                                Ekutlolweni kwerekhodi elilalelwako, ngelinye 
                                nelinye ikhasi le-A4 namkha isiquntu salo - 12
                                Ekhophini yerekhodi elilalelwako - R 17
                                Imali ebhadelwa ekuzunyweni kwerekhodi yi-R15 
                                nge-awara namkha isiquntu se-awara
                                Imali yamambala yokuposa ibhadelwa lokha ikhophi 
                                yerekhodi iposelwa umbawi. Okulandelako 
                                kuyasebenza kilokhu:

                                Ubhadela kuphela idibhozidi ngemva kwama-awara 
                                asithandathu
                                Idibhozidi ebhadelwa mbawi ilingana nakunye 
                                kwesithathu semali yokufikelela
                                Iimali ezibhadelelwa amarekhodi zingendlela 
                                elandelako ehlanganweni yangeqadi
                                Iimali zokukhiqizwa butjha zingendlela 
                                elandelako:

                                Kwenye nenye ifothokhophi yekhasi le-A4 namkha 
                                isiquntu salo - R 1.10
                                Kwenye nenye ikhophi egadangisiweko yekhasi 
                                le-A4 namkha isiquntu salo, esekhompyutheni 
                                namkha ngokwe-elektroniki namkha ngendlela 
                                efundwa mtjhini - R 0.75
                                Ekhophini engendlela efundwa yikhompyutha:
                                ngestifi - R7.50
                                nge-compact disc - R70
                                Ekutlolweni kwemibono yeentjengiso ekhasini 
                                le-A4 namkha isiquntu salo - R40
                                Ekhophini yeentjengiso ezibonwako - R 60
                                Ekutlolweni kwerekhodi elilalelwako, ngelinye 
                                nelinye ikhasi le-A4 namkha isiquntu salo - R20
                                Ekhophini yerekhodi elilalelwako - R 30
                                Imali yesibawo ibhadelwa ngomunye nomunye umbawi 
                                ngaphandle komuntu ozibawela yena - R 50
                                Iimali zokufikelela ezibhadelwa mbawi 
                                ongakabekelwa ngeqadi ekubhadeleni zingendlela 
                                elandelako:

                                Kwenye nenye ifothokhophi yekhasi le-A4 namkha 
                                isiquntu salo - R 1.10
                                Kwenye nenye ikhophi egadangisiweko yekhasi 
                                le-A4 namkha isiquntu salo, esekhompyutheni 
                                namkha ngokwe-elektroniki namkha ngendlela 
                                efundwa mtjhini - R 0.75
                                Ekhophini engendlela efundwa yikhompyutha:
                                ngestifi - R7.50
                                nge-compact disc - R70
                                Ekutlolweni kwemibono yeentjengiso ekhasini 
                                le-A4 namkha isiquntu salo - R40
                                Ekhophini yeentjengiso ezibonwako - R60
                                Ekutlolweni kwerekhodi elilalelwako, ngelinye 
                                nelinye ikhasi le-A4 namkha isiquntu salo - R20
                                Ekhophini yerekhodi elilalelwako - R 30
                                Imali ebhadelwa ekuzunyweni kwerekhodi yi-R30 
                                nge-awara namkha isiquntu se-awara
                                Imali yamambala yokuposa ibhadelwa lokha ikhophi 
                                yerekhodi iposelwa umbawi.
                                Okulandelako kuyasebenza kilokhu:
                                Ubhadela kuphela idibhozidi ngemva kokuphela 
                                kwama-awara asithandathu
                                Idibhozidi ebhadelwa mbawi ilingana nakunye 
                                kwesithathu emalini yokufikelela
                                Iimali zokudlulisela phambili iinqunto
                                Imali yokudlulisela phambili isiqunto ebhadelwa 
                                lokha umbawi nakenza ukudluliswa kwesiqunto 
                                kwakangaphakathi ukuphikisa ukwaliwa kwesibawo 
                                sakhe sokufikelela yi-R50.
                                Umthelo we-Value-added (i-VAT) ungabhadeliswa 
                                nayikuthi iinhlangano zomphakathi nezangeqadi 
                                zitloliswa ngokuya komThetho womThelo 
                                we-Value-Added ka-1991 (umThetho 89 ka-1991).
                                [Top]
                                Amaforomo azaliswako
                                Form A: Regulation 6: Request for access to 
                                record of public body (UmThetjhwana 6: Isibawo 
                                sokufikelela irekhodi lehlangano yomphakathi)
                                Form B: Regulation 8: Notice of internal appeal 
                                (UmThetjhwana 8: Isaziso sokudluliselwa phambili 
                                kwesiqunto kwangaphakathi)
                                Form C: Regulation 10: Request for access to 
                                record of private body (UmThetjhwana 10: Isibawo 
                                sokufikelela irekhodi lehlangano yomphakathi)
                                 
                                [Top]
                                Imininingwana yokuthintana


                                National office

                                iPhrovinsi:Gauteng
                                IdorobhaPretoria
                                Umtato:012 315 1020
                                Ifeksi:012 357 8004
                                I-adresi yendawo:Public Education and 
                                Communication: Access to information, Momentum 
                                Centre , 329 Pretorius Street (c/o Pretorius and 
                                Prinsloo Streets), Pretoria, 0001
                                I-adresi yeposo:Private Bag x 81, Pretoria, 0001











                                South African Human Rights Commission

                                iPhrovinsi:Gauteng
                                IdorobhaJohannesburg
                                Umtato:011 484 8300

















                                    

                                 








                              Ngewebhsayithi |Thintana nathi |Umebhe wesayithi 
                              |Imibandela nobujamo




