﻿IsiNdebele 


KHUYINI IREJISTA YOKUVIKELWA KWABANTWANA? 

IRejista yokuVikelwa kwaBantwana lirhemo labantwana abasengozini, abangaphasi kweminyaka eli-18 abatlhoga ukuvikelwa. IRejista igcinwa sisebenzi sezehlalakuhle esisemNyangweni wezokuThuthukiswa kwezokuHlalisana. Ilwazi liyifihlo khulu begodu kungabelwana ngalo nalabo abalihlangothi lesiqhema sokuVikela (isibonelo: utitjhere / unesi / udorhodera / isisebenzi sezehlalakuhle / umnikelitlhogomelo / isiphathiswa samapholisa / umarhastrada, njll).

* Ukugcina irhemo labantwana abasengozini abatlhoga imisebenzi yezehlalakuhle.
* Ukuhlanganisa umntwana nomndeni ngokurhaba okukghonekako nesisebenzi sezehlalakuhle (umnikeli womsebenzi).
* Ukwelusa omunye nomunye umlandu ukuqinisekisa imisebenzi yezinga eliphezulu elinikelwe umntwana nomndeni. 

NGUBANI OKUFANELE ABIKE NINI / KUPHI?
Ngokuya komThetho wokuTlhogonyelwa komNtwana (umthetho wenomboro yama- 74 ka-1983) abantu abalandelako banesibopho sokubika ngesolo yokutlhoriswa kwabantwana namkha ukuphathwa kumbi.

Udorhodera wamazinyo, udorhodera wamalwelwe woke, unesi, isisebenzi sezehlalakuhle, utitjhere, omunye nomunye umuntu oqatjhwe namkha ophethe iKhaya labaNtwana namkha iNdawo yokuTlhogomela namkha yokuVikela. 




NINI  
Msinyana ngemva kokusola bonyana kunokutlhorisa lokha nakuhlolwa, nakuqalwa namkha kutjhejwa umntwana, kufanele kubikwe esisebenzini sezehlalakuhle esiseduze nalapho kuhlala khona umntwana. 

KUPHI  
E-ofisini lezehlalakuhle eliseduze nalapho umntwana ahlala khona. 

Elinye nelinye ilunga lomphakathi / isakhamuzi esitshwenyekileko lingakubona ukutlhoriswa komntwana namkha ukuphathwa kumbi belikubike esisebenzini sezehlalakuhle. Amagama wabantu kufanele aphathwe ngefihlo. Kufanele wazi okulandelako:
* imininingwana yomNtwana. 
* imininingwana yababelethi bakhe beengazi / abanikeli betlhogomelo.
* i-adresi yalapho umntwana ahlala khona kwanjesi begodu nayikuthi akahlali nombelethi, i-adresi yababelethi.
* amalanga nemihlobo yezehlakalo
* imininingwana yobujamo obuletha isolo.
* omunye nomunye umlando wezehlakalo ezadlulako.
* imininingwana yezokuthintana yomunye nomunye umuntu ongaqinisekisa ukutlhorisa okutjhiwoko.
* imininingwana yakho esefayilini iqakathekile, nakungenzeka isisebenzi sezehlalakuhle sifuna imininingwana ethileko kuwe,. 

IMIHLOBO YOKUTLHORISWA 
* Ukutlhorisa ngokomzimba: Kungaba mirhuzuko, amabala, ukwephuka, ukutjha, ukuluma, njll.
* Ukutlhorisa ngokomseme: Kusetjenziswa kumbi komntwana ngakwezomseme.
* Ukutlhoriswa ngokommoya: Kungaba kubhalelwa kuhlangabezana nesidingo sokuthandwa, sokutjheja, sokukhuthazwa namkha sokutlhorisa ngomlomo, sokwaliwa, sokwesabisa ngenturhu namkha imizamo yokuthusela umntwana.
* Ukungatjheji: Kuragela phambili kokubhalewa kuvikela umntwana ekubeni sengozini, emakhazeni, endlaleni, nokungamnikeli  itlhogomelo elithileko eliqakathekileko.

KWENZEKANI NGEMVA KOBANA UMBIKO UFAKWE EFAYILINI? 
Isisebenzi sezehlalakuhle sizakuvakatjhela umntwana nomndeni ukuqunta bonyana umntwana uyalitlhoga na itlhogomelo nokuvikelwa. 

Emilandwini lapho osolwa ngokutlhorisa ahlala ngendlini yinye nomntwana kufanele abawiwe bonyana aphume ayokufuna enye indawo. Nakwenzeka lokhu kungakghoneki, umntwana angayokuhlala nomakhelwana, umngani, isihlobo namkha endaweni yokuphepha kwesikhatjhana.

NAWUBIKA UMLANDU, INGABE ABANTWANA BAHLALE BAKHUTJHWA EMNDENINI? 
Akusinjalo, kuphela lokha ipilo yomntwana nayisengozini. Umthethokambiso wokugcina umntwana emndenini uthathelwa phezulu. Imindeni nabantwana abatjhiywa ngaphandle nakuthathwa esinye nesinye isiqunto esibathintako.

INGABE AMALUNGELO WABABELETHI ATHINTWA YIREJISTA YOKUVIKELWA KWABANTWANA.? 
Awa, ukurejistara kukodwa akuthinti ukuziphendulela kwangokomthetho kombelethi namkha komnikelitlhogomelo mayelana nomntwana. Kuthinteka kuphela nayikuthi kufanele kuthathwe igadango elisemthethweni (isibonelo, ukususwa komntwana).

IINOMBORO ZOMTATO: 
Inomboro yokuTlhogonyelwa kwabaNtwana: 0800 05 55 55
Inomboro eRhabako yamaPholisa: 10111
Inomboro yokuThuthukiswa kwezeHlalakuhle: 0800 60 10 11
I-webhsayithi: www.socdev.gov.za

Ikhutjhwe:  
Department of Social Developemnt
Private Bag X 910
Pretoria
0001

Imininingwana yokuthintana: 


                                         UNyaka weenTjhabatjhaba womNdeni 



1


