﻿ISINDEBELE 

Isendlalelo Somlando 

Amakhetho wokuthoma wenarha yekhethu abanjwa ngomhlaka 27 Apreli 1994 begodu sele siseduze nokugidinga isikhumbuzo seminyaka elitjhumi yesehlakalwesi. Ilungelo lokuphila emphakathini wentando yenengi kobunye ubujamo lingathathelwa phasi njengombana inengi lenu beliseselincani ngo-1994 begodu lijayele kuphela ubujamo banjesi. Ipi yokuthola umphakathi wentando yenengi nolinganako lapho woke umuntu weSewula Afrika anendima kungaqalwa umhlobo, ubulili, ikolo, ilimi namkha enye into elihlangothi lokwahlukana kwethu, ayikhenge ifikelelwe lula. Ayikhange ithathe iinyanga, unyaka, itjhumi leminyaka ukuyifikelela kodwana eqinisweni yathatha iminyakakulungwana ebumba umlando weSewula Afrika. Ililungelo nenzuzo ekhethekileko okufanele woke amaSewula Afrika ayivikele khulu begodu ngayo nina, njengelutjha lenarha yekhethu, ninendima ekulu okufanele niyidlale. 

Ilungelo Lakho Lokuvowuda

Ilungelo elisisekelo khulu emphakathini wentando yenengi lilungelo lokuvowuda. Ilungelo lokuvowuda lenza umuntu abe sekambisweni ebeka ihlangano namkha iinhlangano zezombanganarha ezizakubusa. Ukukhethwa kombuso bunqopha namkha ingasi bunqopha kubeka imithethomgomo nemithetho ebusa umphakathi wethu begodu ekugcineni amaphilo wenu njengabantu. Woke umuntu njalo nje, unokuzikhethela okunengi okuthinta yena ngokwakhe okufanele kwenzeke ebujameni bomphakathi esiphila kiwo ? begodu bavowudi ngokukhetha kwabo umbuso, ngokukhamba kwesikhathi abaqunta ubunjalo bomphakathi.




Ilungelo Lakho Lokuzitlolisa

Nawuzakukghona ukuvowuda kufanele uzitlolise njengomvowudi. Boke abantu abangaphezu kweminyaka eli-16 nabanomazisi webhakhowudi bangenza isibawo sokuzitlolisa njengabavowudi. Kodwana babantu kuphela abangaphezu kweminyaka eli-18 namkha ngaphezulu ngelanga lokuvowuda abazakufakwa erhelweni labazakuvowuda. Labo abasese ngaphasi kweminyaka eli-18 ngelanga lokuvowuda emakhethweni wesitjhaba newephrovinsi, bazakufakwa khonokho erherhweni labazokuvowuda nabahlanganisa iminyaka eli-18. Lokho kuzabavumela ukuzibandakanya emakhethweni weendawo wokuzaliselela iinkhundla emikhandlwini yabomasipala njengombana nalokha nakenzekako begodu nemakhethweni mazombe wabomasipala ngo-2005/6.

Ukuvowudela Ihlangano Efunwa Nguwe 
 
Abanye benu bafuna ukuvowuda begodu bayazi bona ngiyiphi ihlangano abazayivowudela. Lokho kuyifihlo yakho. Inengi lenu kodwana lingahle lingazi bona livowute namkha bonyana livowudele bani. Lokho kuyazwisisakala ikani nawukhumbulako bonyana uzakuba kuphela nokukhetha endabeni le nayikuthi uzitlolisile njengomvowudi. Ukuba mvowudi ozitlolisileko kuzakukghonakalisa bona uzibandakanye namkha ungazibandakanyi emakhethweni begodu kukunikela imvumo yokukhetha kobana ngiyiphi ihlangano ezibandakanyako ongayisekela. Hlala ukhumbula bonyana nguwe kuphela owaziko bona ngiyiphi ihlangano oyisekeleko ? ivowudi yakho iyifihlo, kwamambala.

Ukunikelwa Kwamavowudi
Abantu abatjha bahlala bazibuza bona ingabe ivowudi yabo iyawenza umehluko na begodu nokobana bona ngokwabo bayawenza na umehluko. Ngaphandle kwekghonakalo yokuba nesandla emphumeleni kwakho ngokuba mvowudi otlolisiweko, kuqakatheke khulu ukobanyana uyavowuda namkha awa. ISewula Afrika inehlelo lamakhetho lokujameleka elingatjhiyi muntu ngaphandle njengakezinye iinarha lapho umthumbi wekhetho athatha koke. Ihlelo lethu linesisekelo esifaka koke lapho iinhlangano ezincani neenqhema ezincani nazo zingathola ukujanyelwa ngokuya kwesekelo lazo. Okufanele ukukhumbule kukobana ehlelweni lobujameli ngokuya kweenhlalo ivowudi yakho ayandisi kwaphela isabelo sehlangano oyisekelako kodwana ngokukhambelana, yehlisa isabelo sezinye iinhlangano ezizibandakanyako. Leli liqiniso leembalo ongalilinga ngokubala, mayelana nemithelela lapho pheze abantu abatjha abaziingidi ezisi-6 abangaphasi kweminyaka ema-25 abangaba nayo emphumeleni wekhetho. 

Ipelaveke Yokugcina Yokuzitlolisa 

Koke okungehla, kuyame phezu kokuzitlolisa kwakho njengomvowudi. Ukuzitlolisa kukunikela ukuba nelizwi begodu kwenza bona ufanelwe kukuba sekhethweni. Nayikuthi awukazitlolisi njengomvowudi ngetjhudu elimbi angeze waba nesandla emphumeleni begodu uzabe uzenze waba ngongakafaneli ukuba sekambisweni yethu yentando yenengi. Nanyana uyavowuda begodu nokobana uvowuda bunjani lokho uzakuqunta muva, kodwana kwanje kufanele uzinikele amandla ngokutlolisa. Uzakufanele uzitlolise ngomhlaka 24 kanye nomhlaka 25 Janabari 2004 esifundeni sokuvowuda lapho uhlala khona. Siza ukhuthaze amalunga womndenakho nabangani bona nabo bazitlolise. Lithuba lokugcina ekukghonakala ngalo bonyana uzitlolise ngaphambi kobanyana kubanjwe amakhetho.  

i
      
i Td42nde03/0061/T:IEC-Youth Registration
??

??

??

??




1


