UMPHANDLE
UBOMI BAKHO
IMIBA
USHICILELO
IZALATHISO
URHULUMENTE
IITHENDA
IMISEBENZI
Malunga
Qhagamshelana
Uncedo
Funa nzulu
Umphandle
Urhulumente uRhulumente Wephondo leNtshona Kapa
IiNtetho
UBUME
IINKONZO
AMAPHULO
IINDABA
IINTETHO
USHICILELO
IIKOMITI
IZIXHOBO
UQHAGAMSHELWANO
ISithethi
AmaLungu
USihlalo weKomiti eSigxina
IKomishoni yoLutsha yoMzantsi Afrika
IBhunga loLutsha leSizwe
ULutsha olusuka kwicandelo le-NGO nakumacandelo eenkolo
Namhlanje ndandlala iBhili yeKomishoni yoLutsha yeNtshona Koloni kwiPalamente yePhondo. Ngelishwa ke kusithathe iminyaka elishumi ukuza kufikelela kule ndawo, kodwa iBhili yona iya kunceda ekusomelezeni njengeko sijongene nemingeni yedikheyidi elandelayo. Ingade ibe igqibeke kade nje, kodwa xa bekungenjalo ibingayi kufika ngexesha elibaluleke kangakanana lonyaka weshumi wenkululeko.
Lo Rhulumente uziqonda kakuhle iingxaki olujongene nazo ulutsha mihla le. Ukuzikhetha nokulahla ithemba koninzi lwabemi beli abaselula kufumaneke kumanani-nkcazo afana nala:
Uluntu:
Ukufunda:
Ngama-52% kuphela ulutsha oluqala iBanga 1, luye kuphuma kwiBanga 12
UkuKhulelwa:
% yamabhinqa akhulelweyo aye aya kwiikliniki zempilo ngumgqekwana lo usadukuza phakathi kweminyaka elishumi elinesibini namashumi amabini (teenagers)
Ukusetyenziswa kakubi kweziyobisi:
UPhando lweSizwe olumalunga noMgcipheko ophathelele kwiNdlela yokuziPhatha yoLutsha lwango-2002 apho kwafunyaniswa ukuba i-9.1% yabafundi kwiNtshona Koloni basebenzisa utywala phakathi esikolweni, apho i-4,1% isebenzisa icannabis kanti i-19,6% inikwa iziyobisi ezingekho mthethweni
Umntu osele beyiqhuba indibano yeSondo:
UPhando lweSizwe olumalunga noMgcipheko ophathelele kwiNdlela yokuziPhatha yoLutsha lwango-2002 apho kwafunyaniswa ukuba ama-37.8% abafundi beNtshona Koloni sele bekwazi ukuqhuba indibano yesondo
INgqesho:
Sisithathu kuphela ekhulwini abantu abaNtsundu abathe bangena emisebenzini kuxa nakuthelekiswa namashumi alithoba anesibini ekhulwini abeLungu
% yabantu beBala abangasebenziyo
Ukunqongophala kwezakhono:
Ukuba ngaba sakha iKhaya loMntu Wonke, ngoko ke ulutsha kufuneka lungabi yinxalenye nje kuphela yeli Khaya, koko kufuneka lube yinxalenye ephambili.
IKhaya loMntu Wonke kufuneka lisebenze njengesiqinisekiso sekamva.
Isiqinisekiso sezakhono ezitsha.
Isiqinisekiso somsebenzi owongezelelekileyo.
Isiqinisekiso sobudlelwane obungcono ebantwini.
Isiqinisekiso sokunikwa ingqalelo.
Isiqinisekiso sempumelelo.
Isiqinisekiso sempilo.
Isiqinisekiso sokufunda.
Isiqinisekiso sentlonelo.
Le Bhili siyithe thaca kwiPalamente ngexesha ebalisikiwe. Ndifuna ukubulela, ndincome abayili bayo abathe baphanda babe bayiphononnga imithetho eyeleleneyo kwisizwe siphela baza baphuma nale mveliso ixabiseke kangakanana yeli Phondo.
Kubalulekile ukuqwalasela ukuba sinako ukuyimisela le Komishoni lo nyaka nje ingasikuba kungenxa yezopolitiko esithe sazibonaklisa ngazo, koko kube kwangenxa yezinto esithe sazonga ezithundeze iinkqubo zikaRhulumente, ke ngoko, sitsho size nezibonelelo esizifunayo. Eli Phondo alizange khe lenze luHlahlo lwabiwo-mali lweKomishoni yoLutsha ngaphambili.
Le Bhili yeminye yimiba ephambili efunwa ukuqwalaselwa kwezi ntsuku zili-100 zokuqala. Kambe, kodwa ke isenexesha elide lokuba iqwalaselwe, kwaye kufuneka ibe yinxalenye yenguqu kulo Rhulumente uthundeza ukubeka izinto ngokomgangatho, ukuquka wonk' ubani kwanozinzo.
Le Bhili iya kuba kwigazethi kwixesha elizayo. Ngoko ke inkqubo le ilungiselelwe uluntu ukuba luthathe inxaxheba, lubonisane neKomiti eSigxina malunga noLawulo phantsi koSihlalo uPatrick McKenzie ze ekugqibeleni yamkelwe yiPalemente ukuze ndisebenze ngayo.
Ndimemelela ulutsha lweli Phondo ukuba luyixhase le nkqubo kananjalo lube nefuthe kuMthetho ekugqitywayo ngawo ngokweendlela eziya kwenza iimfuno zakho zisetyenzwe ngendlela engcono. Kufuneka nizibone ninobumnini ngandlela zonke njengoko isisixhobo senu ukwakha iKhaya loMntu Wonke. Yihlalutyeni, nibonisane nixoxe ngale Bhili. Zandlaleni iingcamango zenu kwiKomiti eSigxina, khon' ukuze ke ngoko le Bhili ibe nguMthetho, ngenxa yokuba isisiphumo seengxoxo-mpikiswano, kwanokubonisana kwenu ngokunjalo.
Indima yeKomishoni yoLutsha ephakanyisiweyo iya kuba kukunceda ngocwangciso lukaRhulumente ze emva koko ibeke iliso ivavanye neenkqubo zikaRhulumente ngokweziphumo njengoko zichaphazela ulutsha. Kananjalo iya kubanoxanduva lokukhuthaza umanyano phakathi kolutsha nobuthandazwe nokusebenza njengekhonkco kwiSizwe, amanye amaqurhu olutsha ePhondo naweeNqila.
Le Bhili iyinkqubela ephambili yomthetho iNational Youth Commission Act, mthetho lowo uya kuba ujolise kwezentlalo nezopolitiko ngokubhekiselele ekwakheni isizwe. IKomishoni yoLutsha yeNtshona Koloni yakhele phezu kwesi siseko ukwenzela ukuba ulutsha luthathe inxaxheba ngokucacileyo ekuphuhlisweni kwezentlalo nezoqoqosho, oko kusenziwa kujoliswe kwizinto zokwenene zoqoqosho ndawonye nakwizakhono ezifanelekileyo nezifunekayo.
Lumi ngolu hlobo ulwakhiwo lwequmrhu olucetywayo lweKomishoni, ngamalungu amathathu aza kusebenza isigxina ze angabi ngaphezu kwesithandathu amalungu aya kusebenza ngokungesosigxina, kukho kuwo iGosa leSigqeba soLawulo eliyiNtloko. Ezi nkokeli ziselula kufuneka zikulungele kwaye zizimisele kananjalo ukuba ngabameli beli Phondo. Kufuneka babonise umfanekiso okuqapheleyo ukuhluka ngokwesini, ngokobuhlanga, ngokwenkolo zeli Phondo xa kusakhiwa iqumrhu elo naxa kusetyenzwa.
Indima yeDesika yoLutsha yePhondo kuya kufuneka itshintshe nayo ukuze ixhase olu lwakhiwo lutsha nomsebenzi wayo obalulekileyo. Oku kuya kuba ngowona mxholo ekuya kuxhentswa phantsi kwayo yiKomishoni entsha ndawonye noRhulumente.
IKomishoni yoLutsha yePhondo ayizange kwaye ayingeze ibe yengenzanga nto. Ekulungiseleleni iNdibano enkulu yokuKhulisa nokuPhuhlisa kwavela kwacaca ukuba kufuneka siyiqonde imfuneko yokuxhotyiswa kolutsha, kungoko kwenziwa le Ndibano inkulu yoPhuhliso lwezoQoqosho yoLutsha ngaphambi kwe-GDS kwaneengxoxo ezathi zalandela kunye namaqumrhu olutsha ngokubhekiselele ekugcineni indawo apho lunokuviwa luxhaswe khona ulutsha.
Xa sivala - iKomishoni yoLutsha yeNtshona Koloni kufuneka ithumele uphawu olucacileyo kubemi beli abaselula.
Siya kubaxhasa ekubeni:
Ukuyibeka ngendlela efanelekileyo, uphuhliso lolutsha nezinto zalo zifakiwe kwi-ajenda yalo Rhulumente.
Ninendima ebalulekileyo nephambili ekwakheni iKhaya loMntu Wonke, kwanokwakha nelenu iKhaya kananjalo. Siyifunile indawo oya kusizela nayo lo Mthetho kwanokuze nibe ngabemi beli phondo esifna nibe ngabo.
Ndiyabulela.
YAYAMENE
Ingaba kukho nto ungayiqondiyo kwiintetho zaseburhulumenteni
Isigama Esinokusetyenziswa uMgaqo-nkqubo Wemfihlelo
Ilungelo Lobunini
