UMPHANDLE
UBOMI BAKHO
IMIBA
USHICILELO
IZALATHISO
URHULUMENTE
IITHENDA
IMISEBENZI
Malunga
Qhagamshelana
Uncedo
Funa nzulu
Umphandle
Urhulumente uRhulumente Wephondo leNtshona Kapa
Amaphulo
Uphuhliso Lwezikolo
Izithembiso Zekhulu Lokuqala Leentsuku: Ikhaya Lokufunda Kuthi Sonke
Izithembiso Zekhulu Lokuqala Leentsuku: Ikhaya Lokufunda Kuthi Sonke
UBUME
IINKONZO
AMAPHULO
IINDABA
IINTETHO
USHICILELO
IIKOMITI
IZIXHOBO
UQHAGAMSHELWANO
ISIQALO:
ISIPHELO:
UMGANGATHO:
Liqoshelisiwe
INKCAZELO:
Ukufunda kuye kwaxhaswa kweli khulu lokuqala leentsuku, ngokuthi:
Ukufakelwa kombane kwizikolo ezintandathu zeli phondo
UKUFAKELWA KOMBANE
Ekuqaleni konyaka ka-2004 bekusekho ishumi elinesibini lezikolo ezisebenza ngaphandle kombane eNtshona Koloni. Kweli khulu lokuqala leentsuku, ezintandathu kwezi zikolo zafakelwa umbane ngokuthi zidityaniswe nebhokisi yamandla ombane esembindini, njengoko yathembisa iNkulumbuso, ze ezinye ezintathu zafakelwa nazo kwenye ibhokisi yamandla ombane, efana nenjini yediesel, okanye amandla ombane welanga. Ezo zikolo zezi:
Ezifakelwe kwibhokisi esembindini:
Ezifakelwe kule ize mva:
Ukufakelwa kombane kukhangeleka kunganefuthe elikhulu kakhulu kubafundi. Le nkqubo yokufakelwa kombane iya kuqhubekeka kwezi zikolo zintandathu ziseleyo.
ISIKOLO USASAZO
Usasazo ngesiXhosa luthetha "ukunikezela" "nokusasaza". Eli gama yinkcazelo ephaphamileyo yembali yesi sikolo. Phantse de kube lishumi leminyaka, esi sikolo besisoloko sikhangela ikhaya elisisigxina. Isikolo Usasazo kungoku nje side sabe kanti sibuyela ekhayeni kwisakhiwo saso, esigqitywe ukwakhiwa ngenyanga yeThupha ngo-2004, eBangisa Drive, eKhayelitsha.
Ukugqitywa kwesi sikolo kwaba sisithembiso seNkulumbuso njengengxenye yezinye iinkonzo eziya kunikezelwa kwiintsuku ezilikhulu nje kungeniwe kwiintambo zolawulo lukarhulumente omtsha weli phondo.
Ibali le-Usasazo liqala ngokunikezelwa kwezikolo ezimbalwa kakhulu liSebe Lemfundo Noqeqesho lexesha leminyaka ephambi ko-1994. Ukwanda kwemfuduko ukusuka eMpuma Koloni ukuya kwingingqi yaseKhayelitsha, okwalandela ukususwa komthetho iGroup Ares Act neminye imimiselo eyayilawula ukufudukela kwabantu kwiindawo ezithile zeli lizwe kwaphakamisa isidingo sokwakhiwa kwezikolo kule ngingqi.
Kodwa kwathi kusenjalo, abantu ekuhlaleni bala bezama ukubonisa urhulumente ngeendlela ezingaginyisi mathe besithi akuyi kulunga tu ukufakwa kwabo bafundi kwelo hlomela-dolophu futhi kwacaca mhlophe nakwiSebe eli neKEF ukuba kufuneka kuxozwe mphini wumbi ukuze kusonjululwe le mbambano.I-KEF yathetha-thethana nabahlali baseMaitland icela ukusebenzisa umhlaba owawukumgangatho osezantsi kakhulu futhi ungasetyenziswa kuloo ngingqi. Abahlali baseMaitland balixhasa eli nyathelo ze bavuma ekubeni kuhlanganiswe izikolo ezimbini esele zisebenza kula ngingqi, ze kwenziwe esinye sezo zikolo sivuleleke kubafundi abasuka eKhayelitsha.
Umaspala wesixeko saseKapa wathi ke wachonga umhlaba ekunokwakhiwa kuwo isikolo esitsha eKhayelitsha njengengxenye yenkqubo yokufakwa ngokutsha kweentsapho ezihlala kumatyotyombe kwisiza sesikolo kwingingqi yeKuyasa, ze iSebe Lemisebenzi Yoluntu Nothutho lanikezela esi siza kwinkampani eyakhayo ukuze iqale ukwakha ngomhla wamashumi amathathu kwinyanga yoMqungu kunyaka ka-2002.
Aba bakhi bawugqiba lo msebenzi wokwakha ngenyanga yeThupha apha ku-2004. Ixabiso leli phulo laba lishumi lezigidi namakhulu asixhenxe amawaka eerandi. Oku kumele ukwayanyaniswa nenyaniso yokuba kule minyaka imbalwa idlulileyo, eli Sebe lichithe ukuya kuma kwizigidi ezintathu namakhulu amane amawaka eerandi ngonyaka ukuthutha aba bafundi ukusuka eKhayelitsha ukuya kwizakhiwo ezazivulelekile eMaitland
Abafundi abangeni kwezi zakhiwo ngoko nangoko, ukunqanda ukuphazamisana neemviwo zematriki zenyanga yoMsintsi, eziphela ngomhla weshumi elinesixhenxe kwinyanga yoMsintsi. Okwangoku, abakhi baya kulungisa naziphi na iimpazamo kwisakhiwo eso ze baqinisekise futhi ukuba isiza eso sibalungele abafundi xa isikolo eso singena ngempelaveki esuka kwishumi elinesixhenxe ukuya kwishumi elinethoba kule nyanga.
Ukubuyela Kwizithembiso Zekhulu Lokuqala Leentsuku: Ikhadi Lengxelo
Ingaba kukho nto ungayiqondiyo kwiintetho zaseburhulumenteni
Isigama Esinokusetyenziswa uMgaqo-nkqubo Wemfihlelo
Ilungelo Lobunini
