Imibuzo Ebuzwa Rhoqo Yabantu Abahlala Kwiindawo Abaziqeshileyo
Ezi ziinkcukacha ngamalungelo noxanduva lwabantu abahlala kwiindaw abaziqeshileyo nabaqeshe iindawo zokuhlala kubanini-mihlaba okanye kwabo basebenzela abo banini-mihlaba.
Ingaba Kufuneka Ndityikitye Isivumelwano Sokuhlala Kwam Nomnini-mhlaba?
Ingaba Zeziphi Iinkcukacha Ekufuneka Zikwesi Sivumelwano Sokuhlala Sibhaliweyo?
Ingaba Kufuneka Ndihlawule Idipozithi?
Ingaba Yontoni Ekufuneka Eyenzile Umnini-mhlaba Ukugcina Indaw Yakhe Isemgangathweni?
Ingaba Yintoni Endinokuyenza Ukuba Umnini-mhlaba Wala Ukulungisa Izinto Abethembise Ukuzilungisa?
Ingaba Umnini-mhlaba Angangena Kule Ndaw Ndihlala Kuyo Ngaphandle Kokufumana Imvume Kum?
Ingaba Umnini-mhlaba Angasuke Anyuse Imali Yerente Xa Efuna?
Ingaba Angayishusa Ngamalini Irente Umnini-mhlaba Xa Ndihlaziya Isivumelwano Sokuhlala Kwam?
Ndingenza Ntoni Ukuba Umnini-mhlaba Uthi Andiyihlawulanga Irente Ndibe Ndiyihlawule?
Ingaba Umnini-mhlaba Angayithimba Impahla Yam Xa Ndisilela Ekuhlawuleni Irente?
Ndingasaphula Njani Isivumelwano Sokuhlala Kwam Ngaphambi Kwexesha Ebesivumelene Ngalo?
Isivimelwano Sokuhlala Kwam Siphele Kwezi Nyanga Zimbalwa Zidlulileyo. Kufuneka Ndinikezele Isaziso Sexesha Elingakanani Phambi Kokuba Ndiphume?
Ingaba Umnini-mhlaba Anganditshixela Ngaphandle?
Ingaba Umnini-mhlaba Angala Ukundibuyisela Idipozithi Yam?
Yeyiphi Imithetho Elawula Izivumelwano Zokuqeshiswa Kwezakhiwo?
Ngubani Onokundinceda Xa Ndinengxaki Nomnini-mhlaba Endinxuse Kuye?
Ndingasifaka Njani Isikhalazo Kwinkundla Ejongana Nezindlu Eziqeshisayo?
Ndingaqhagamshelana Njani neNkundla Ejongana Nemicimbi Yezindlu Eziqeshisayo yaseNtshona Koloni?
INGABA KUFUNEKA NDITYIKITYET ISIVUMELWANO SOKUHLALA KWAM NOMNINI-MHLABA?
Isivumelwano sokuhlala esenziwe ngomlomo sibophelela ngokufanayo neso sibhalwe phantsi. Noko kunjaloke noko, ukuba kudingeka isivumelwano esibhalwe phantsi ukuze ube nokuhlala kuloo ndawo ze wale ukusityikitya, akukho sivumelwano apho yaye akunakho ukungena uhlale kuloo ndawo ngokusemthethweni.
Ukuba ubukhe wahlala kwindaw oyiqeshayo ixesha elithile ngesivumelwano esithethwe ngomlomo ze emva koko umnini-mhlaba low akucele ukuba utyikitye isivumelwano sokuhlala esibhaliweyo, akunyanzelekanga ukuba usityikitye eso sibhambathiso xa sinemiqathango eyahlukileyo kuleyo beniyenze ngomlomo. Umnini-mhlaba lowo yena kufuneka athetha-thethane nawe ngaloo miqathango mitsha, aqiniseke ngesivumelwano sakho kuqala.
Ukhumbule ke ukuba kuba ngcono nangakumbi kuni nobabini ukuba nisibhale phantsi isivumelwano sesibhambathiso senu, nibeke elubala imiqathango yeso sivumelwano. Oku kuya kudlala indima enkulu kakhulu ekuthinteleni iimbambano ezinokuvela phakathi kwenu ekuhambeni kwexesha.
INGABA ZEZIPHI IINKCUKACHA EKUFUNEKA ZIKWISIVUMELWANO SOKUHLALA?
Igama lakho
Igama lomnini-mhlaba lowo
Idilesi yakho yeposi
Idilesi yeposi yomnini-mhlaba lowo
Idilesi yendawo eniza kuqeshiselana ngayo
Isixa-mali irente eza kwenyuka ngayo (umzekelo, ngeshumi ekhulwini xa kuhlaziywa isivumelwano sesibhambathiso sokuhlala)
Irente le iya kwenyuka nini na (umzekelo, ukuba ziya kwenyuka izibonelelo ezifana nombane)
Ukuba irente le kufuneka ihlawulwe xa kutheni (umzekelo, ekupheleni kwenyanga)
Isixa-mali sedipozithi, ukuba iyimfuneko
Uxanduva lwakho nolomnini-mhlaba (umzekelo, ngubani onoxanduva lokulungisa izinto ezonakeleyo? Ngubani oya kuhlawula amanzi, amatyala ombane nawokuthuthwa kwenkukuma? Ngokwesiqhelo ke, umntu lo uqeshileyo uyazihlawulela izinto azisebenzisileyo, ezifana namanzi nombane, ze umnini-mhlaba yena ahlawulele ezinento yokwenza nesakhiwo eso, ezifana nenkukuma nococeko)
Imiqathango wena okanye umnini-mhlaba anokunikezela phantsi kwayo isaziso sokurhoxisa isibhambathiso eso (umzekelo, ukuba indaw ehile ayilungiswanga, okanywe ukuba umhlali apho kuloo ndawo uyasilela ekuhlawuleni irente)
Imithetho Yeso Sakhiwo, ezityikitywe nini nobabini, kufuneka ihlanganiswe nesivumelwano sesibhambathiso sokuhlala.
Uluhlu lwezinto ezonakeleyo, olwakhiwe nini nobabini xa benihlola ekungeneni kwakho nolutyikitywe nini nobabini, kufuneka luluhlanganiswe nesivumelwano eso.
INGABA KUFUNEKA NDIYIHLAWULE IDIPOZITHI?
Ewe, ukuba umnini-mhlaba uyayifuna yaye ikhankanyiwe kwisivumelwano sokuhlala. Ukuba imiqathango yesivumelwano senu sokuqala, nokuba benisenze ngomlomo okanye ngembalelwano, ayikhankanye idipozithi, akufunekanga ke uyihlawule ukuba umnini-mhlaba uthi ekuhambeni kwexesha akucele ukuba uyihlawule. Iinguqu kwisivumelwano zingasebenza kuphela xa wena nomnini-mhlaba nivumelana koko.
Umnini-mhlaba okanye ke umntu/inkampani esebenza egameni lakhe kufuneka agcine idipozithi yakho kwi-akhawunti eza kukunika inzala (okanye ke kwi-akhawunti yombutho, xa iyinkampani esebenzela umnini-mhlaba) ngalo lonke ixesha usebenzisa indaw yabo. Idipozithi yakho epheleleyo, ndawonye kwakunye nenzala efumanekileyo, kufuneka ibuyiselwe kuwe xa uphuma kuloo ndawo gaphandle kweendleko zezinto ekufuneka uzihlawule kuba uzonakalisile ngeli xesha uhlala apho kwakunye nazo zonke iimali ekufuneka uzinike umnini-mhlaba ngokwemiqathango yesivumelwano enasityikityayo.
INGABA ZIINTONI EKUFUNEKA EZILUNGISILE UMNINI-MHLABA?
Kuxhomekeka ke ekubeni sithini na isibhambathiso sesivumelwano sokuhlala kwakho apho. Ngokwesiqhelo, umnini-mhlaba ugcina ze alungise umphandle wesi sakhiwo ze umhlali lowo uqeshileyo yena abe noxanduva lokujongana nomphakathi.
INGABA YINTONI ENDINOKUYENZA UKUBA UMNINI-MHLABA UYALA UKULUNGISA IZINTO ABETHEMBISE UKUZILUNGISA?
Faka isikhalazo kwiNkundla Ejongana Nemicimbi Yezindlu Eziqeshisayo.
INGABA UMNINI-MHLABA ANGANGENA KULE NDAWO NGAPHANDLE KWEMVUME YAM?
Umnini-mhlaba unelungelo lokungena kwesi sakhiwo asihlole njalo-njalo, kodwa ke kuphela emva kokuba ekwazise kwangexesha ukuze nivumelane ngexesha elikulungeleyo nawe. Akunalo wena ilungelo lokumvimba ilungelo lakhe lokungena kule ndlu ngamaxesha nezizathu ezifanelekileyo.
INGABA UMNINI-MHLABA ANGASUKA ANYUSE IRENTE XA EFUNA?
INGABA UMNINI-MHLABA ANGAYENYUSA NGAMALINI IRENTE XA NDIHLAZIYA ISIVUMELWANO SOKUHLALA KWAM?
Oku ke kunento yokwenza kakhulu nokuhlaziywa kwesivumelwano sokuhlala kwakho kweso sakhiwo. Ukuba isivumelwano eso asiyichazi ngokucacileyo indaba yokwenyuswa kwerente, umnini-mhlaba lowo kufuneka atheha-thethane nawe ngesixa serente esamkelekileyo.
NDINGENZA NTONI UKUBA UMNINI-MHLABA UTHI ANDIYIHLAWULANGA IRENTE NDIYIHLAWULE?
Kuluxanduva lwakhjo ke ukuqinisekisa ukuba umnini-mhlaba uyayifumana irente leyo, ngoko ke kuba semagxeni akho ukunikezela ngobungqina bokuba ngokwenene uhlawule (umzekelo, iphetshana lasebhankini eliqinisekisa oko). Ukuba akukwazi, umnini-mhlaba uya kuba nakho ukukunika isaziso ngokweimiqathango yesivumelwano senu ke phofu ze acele nomyalelo wenkundla ogunyazisa ukuba ukhutshwe kweso sakhiwo.
Kulilungelo lakho, ngokwemigaq yomthetho iRental Housing Act (Act 50 ka-1999), ukunyanzelisa ukufumana isiqinisekiso sazo zonke iintlawulo okhe wazenza ukuba umnini-mhlaba lowo akakuniki. Isiqinisekiso sokuba uhlawule ke kufuneka siquke ezi nkcukacha zilandelayo:
Idilesi yesakhiwo esihlawulelwayo
Ixesha eyenzelwa lona le ntlawulo (umzekelo, inyanga ehlawulelwayo). Ukuba umnini-mhlaba low uyala ukukunika isiqinisekiso sentlawulo yakho, faka isikhalazo kwiNkundla Ejongana Nemicimbi Yezindlu Eziqeshisayo.
INGABA UMNINI-MHLABA ANGAYITHIMBA IMPAHLA XA NDISILELA EKUHLAWULENI KWIRENTE?
Kuya kufuneka afumane umyalelo wenkundla kuqala. Ze emva koko ke uMthunywa weNkundla abe nokuthimba impahla yakho ukuze kufumaneke imali le uyityalayo. Ukuba umnini-mpahla uthi athimbe impahla yakho ngaphandle komyalelo wenkundla, oko kuthatyathwa njengobusela yaye kuya kufuneka uhlangane namapolisa oMzantsi Afrika ze ufake nesikhalazo kwiNkundla Ejongana Nemicimbi Yezindlu Eziqeshisayo.
NDINGASIPHELISA NJANI ISIVUMELWANO SOKUHLALA KWAM NGAPHAMBI KWEXESHA?
Kuxhomekeke ebukhweni kumhlathi othetha ngokurhoxiswa kwesi sivumelwano. Ukuba akukho mhlathi unjalo eyona ndlela yokurhoxisa isibhambathiso sokuhlala ngaphandle kokwaphula izigqibo kuxa umnini-mhlaba evuma ukuba ungasophula okanye ukuba naye usophule (umzekelo, ngokungaphumeleli ukulungisa umphandle wesi sakhiwo, ngokwezigqibo ezikwisibhambathiso, yaye ke oku kukwenza wena ungabi nakho ukuhlala kwesi sakhiwo. Kodwa ke kuya kufuneka unike ubungqina boku).
Ukuba umnini-mhlaba uyifezekisile yonke imiqathango yesi sivumelwano, usenakho nalapho ukusiphelisa ngaphambi kwexesha enanivumelene ngaso esi sivumelwano kodwa ke uya kube wophula izigqibo. Oku ke kuthethe ukuba umnini-mhlaba anganyanzelisa ukuba umhlawule imali yonke imali eseleyo yexesha lesi sivumelwano, yaye ungaphulukana nedipozithi yakho.
Thetha nomnini-mhlabaa low phambi kokuba wenze nayiphi na intshukumo: kuba kaloku abaninzi bangakuvumela uqeshise omnye umntu kwalapho okanye bakuvumele urhoxise isivumelwano sokuhlala ngaphambi kwexesha lesivumelwano - xa uthe wamnika umntu nook ixesha elaneleyo lokukhangela omnye umntu okanye xa uthe wafumana omnye umntu onamelana nayo yonke imiqathango yeso sibhambathiso. Ukuba umnini-mhlaba low uthi avume ukuba urhoxise eso sivumelwano ngaphambi kwexesha, qiniseka ke ukuba ukutsho oko ngembalelwano, apho akhankanya imiqathango yokophulwa kweso sigqibo.
ISIVUMELWANO SOKUHLALA KWAM SIPHELE KWEZI NYANGA ZIMBALWA ZIDLULILEYO. INGABA KUFUNEKA NDINIKEZELE ISAZISO SEXESHA ELINGAKANANI PHAMBI KOKUBA NDIPHUME?
Jonga isivumelwano sakho sangaphambili ukhangele umhlathi othetha ngomba wokuhlaziywa kwaso okhankanya ukuba kufuneka unikezele ixesha elingakanani lesaziso kwimeko enjalo.
Ukuba awukho umhlathi othetha ngokuhlaziywa kwesivumelwano, nina nobabini ke, ngokweentshukumo nezenzo zenu, nisihlaziyile isivumelwano sokuqala enanivumelene ngaso, kwangemiqathango efanayo, kwangexesha elifanayo nelo lesivumelwano sangaphambili. Oku ke kuthethe ukuba uya kuvuselela umhlathi othetha ngokurhoxa kwisivumelwano wesivumelwano esingaphambili, ukuba besikho, ukuze ube nokuphuma kweso sivumelwano.
Ngaphandle komhlathi ojongana nokurhoxa, eyona ndlela yokuphuma kwesi sibhambathiso bekuya kuba kukunika umnini-mhlaba isaziso senyanga, ngembalelwano, phambi kokuphela kwesibhambathiso eso. (Ngoko ke ukuba ubusele ufikelela ekupheleni kwesibhambathiso seshumi elinesibini leenyanga, bekufuneka wazise umnini-mhlaba lowo, ngembalelwanon ekupheleni kwenyanga yeshumi elinanye.)
INGABA UMNINI-MHLABA ANGANDIVALELA NGAPHANDLE?
Hayi. Umnini-mhlaba kufuneka akunike isitshixo sesibini ngoko nangoko ukuba uthi atshintshe iingcango ngenxa yokonakala okanye ke ngenxa yesinye nje isizathu esibambekayo.
INGABA UMNINI-MHLABA ANGALA UKUYIBUYISA IDIPOZITHI YAM?
Idipozithi le yenzelwe ukujongana nezo ziphene kanye, yaye nayiphi na imali oyityala umnini-mhlaba lowo ngenxa yezinto ezonakeleyo kuloo ndlu, ezigqithayo kuloo mali unayo.
Ukuba umnini-mhlaba uthi ayigcine idipozithi yakho ze angabi nakukunika ubungqina beendleko athe wamelana nazo, kuya kufuneka uye kufaka isikhalazo kwiNkundla Ejongana Nemicimbi Yezindlu Eziqeshisayo.
Ukuze ube nokuthintela le meko, qinisekisa ukuba uyawalandela le manyathelo alandelayo:
Xa ungena, hlola le ndawo kunye nomnini-mhlaba ze nidwelise, ngokubhala phantsi, naziphi na iziphene enithi nihlangane nazo. Nobabini wena nomnini-mhlaba kufuneka nilutyikitye olu luhlu yaye kufuneka luhlanganiswe nesivumelwano sokuhlala kwakho.
Xa uphuma, phindani nihlole indawo leyo kunye. Thelekisa uluhlu olutsha lweziphene nolo lwalwenziwe ngaphambili.
Ungalinikwa ithuba lokulungisa iziphene ezo, okanye nifikelele kwisigqibo sokuba umnini-mhlaba akwenze oko. Ukuba umnini-mhlaba uthi alungise ezo ziphene, unelungelo lokubona zonke iziqinisekiso zezinto azithengileyo nazenzileyo kuloo dipozithi yakho.
IUkuba iziphene ezo zibiza ngaphantsi kwedipozithi, obunayo apho, nenzala yayo, umnini-mhlaba low kuya kufuneka akunike intsalela.
YEYIPHI IMITHETHO ELAWULA IZIVUMELWANO ZOKUQESHA IINDAWO ZOKUHLALA?
yiNkundla Ejongana Nemicimbi Yezindlu Eziqeshisayo.
NDINGASIFAKA NJANI ISIKHALAZO KWINKUNDLA EJONGANA NEMICIMBI YEZINDLU EZIQESHISAYO?
Gcwalisa iphetshana lokufaka isikhalazo elifumaneka kule website ze ulingenise ngefeksi, ngeposi okanye ngesandla kule Nkundla.
NDINGAQHAGAMSHELANA NJANI NENKUNDLA YASENTSHONA KOLONI EJONGANA NEMICIMBI YEZINDLU EZIQESHISAYO?
Sonke isivumelwano sokuqesha indaw yokuhlala kwakunye nemeko yokuqesha yahlukene. Ukuba unesikrokr sokuba umnini-mhlaba wendawo oyiqeshileyo ikho into engekho mthethweni ayenzayo, hlangana neNkundla yaseNtshona Koloni Ejongana Nemicimbi Yezindlu Eziqeshisayo okanye ke uhlangane negqwetha ukuze likunike iingcebiso zomthetho.
Inombolo Yomnxeba:
Idilesi Yeposi:
Idilesi Yokuhlala:
iSebe Loorhulumente Bamakhaya Nezindlu kwa-27 kwiSitalato iWale, Kumgangatho Osezantsi, eKapa
