Ilisiko COP nesithethe ADV loo CDEM09 nto N09 . PUNC Ukuxakeka V nokuxinwa ADV kwakhe POSS15 zizinto COP zekhaya POSS10 kuko COP okumenze REL wasinda V kwimikhwa NLOC nemikhuba ADV yobuntwana POSS04 emininzi ADJ04 edla REL ngokuthwebula ADV ulutsha N11 ingakumbi ADV eMzantsi NLOC Afrika NPP , PUNC phofu CONJ loo CDEM09 ntwebulo N09 ibe VAUX ilusa V kwantshabalalo ADV . PUNC Oku CDEM15 kuphefumla V kwalo POSS15 mbhali N01 ngentla ADV kungqina V oko CDEM15 sele VAUX kuxoxiwe V ngaphambili ADV kwathiwa V eyona PROEMP09 nto N09 azama VAUX ukuyiveza V yinto COP ethi REL uWele N01a noBabini ADV bekufanele V into N09 yokuba POSS09 elowo COP nalowo ADV enze V imisebenzi N04 yekhaya POSS04 njengoko ADV ephathisiwe V . PUNC Akunakude VAUX kucace V ukuba CONJ kuza VAUX kutyiwa V le CDEM09 ngqithi N09 kuba CONJ ingulowo COP ubanga V ubukhulu N14 ngayo ADV , PUNC ngokungathi ADV xa CONJ engeyonkulu COP ayinakuhamba V imisebenzi N04 yekhaya POSS04 . PUNC Oku CDEM15 kuthethwa V nguMkonto COP ( PUNC 2005 NUM ) PUNC ngentla ADV kubeka V elubala ADVLOC into N09 ethi REL ubunkokheli N14 wabuqala V eseyimveku COP nto N09 leyo CDEM09 emenze V waba VAUX ngumbhali COP nomkhokeli ADV ophambili REL kulwimi NLOC lwesiXhosa POSS11 . PUNC KwaXhosa NLOC ke CONJ umntu N01 xa CONJ ezala V akazaleli V siqu N07 sakhe POSS07 kuphela ADV kodwa CONJ uthi VAUX azalele V isizwe N07 sonke PROQUANT07 . PUNC Abe VAUX luncedo COP esizweni NLOC , PUNC Nempilo ADV eluhlangeni NLOC . PUNC Ngokwesi ADV sihobe N07 singentla REL , PUNC ubani N01a unako COP ukuthi VAUX ikhaya N05 lakuloMqhayi POSS05 likhaya COP elahlala REL ethembeni NLOC nokuba ADV sele VAUX kumnyama COP kangakanani ADV na INTER . PUNC Ekuhambeni ADVLOC kweminyaka POSS15 , PUNC uthe V uMqhayi N01a xa CONJ aneminyaka COP emibini ADJ04 nesiqingatha ADV washiywa V ngumama COP wakhe POSS01 . PUNC Loo CDEM09 nto N09 ithe VAUX yamfaka V phezu NLOC koxanduva POSS15 olunzima REL kuba CONJ yinto COP eyathetha REL ukuthi V oodade N02a bakhe POSS02 baza VAUX kubaphantsi COP kweliso POSS15 lakhe POSS05 . PUNC Kwafuneka VAUX azityhale V amane VAUX ukusimelela V xa CONJ kukho COP isidingo N07 . PUNC Kukho COP amagingxi-gingxi N06 kunjalo COP kodwa CONJ waphumelela V futhi CONJ loo CDEM09 nto N09 yamenza V wangumntu COP owomeleleyo REL kuba CONJ uye VAUX wakwazi VAUX ukumelana V neenzingo ADV zobomi POSS10 jikelele ADV sele VAUX ephumile V esikolweni NLOC . PUNC Uthe VAUX akugqiba V eLovedale NLOC waya VAUX kungenela V izifundo N08 eziphezulu REL zediploma POSS08 kwezobutitshala NLOC . PUNC Uthe V ngoku ADV sele VAUX eqhuba V ezo CDEM08 zifundo N08 kwanzima COP kwalapho POSS15 wagqiba V ekubeni ADVLOC ngeeholide ADV amane VAUX ukuya V eMonti NLOC ayokufuna V izingxungxo N08 ukwenzela V ukuba CONJ akwazi V ukubhatalela V izifundo N08 zakhe POSS08 . PUNC Uthi V xa CONJ ethetha V kwincwadi NLOC yakhe POSS09 ethi REL " PUNC UMqhayi N01a waseNtabozuko POSS01 " PUNC wayede VAUX athathe V nokuba ADV ngowuphi COP na INTER umsebenzi N03 , PUNC akukhathaliseki V nokuba ADV usebenze V wagaqa V ngamadolo ADV phantsi NLOC oko CDEM15 eza VAUX kutsho V akwazi VAUX ukubhatala V isikolo N07 nemfundo ADV yakhe POSS09 . PUNC Elo CDEM05 liso N05 lelokubona COP wayeyixabisile V imfundo N09 futhi CONJ esazi V ukuba CONJ njengoba ADV amaKoloniyali N06 engene V atshona V eAfrika NLOC akukho COP nto N09 yimbi ADJ09 eza REL kukhulula V umntu N01 ngaphandle ADV kwemfundo POSS15 . PUNC Uye VAUX wayigqiba V idiploma N09 kwezobutitshala NLOC yakhe POSS09 waya VAUX kufundisa V . PUNC Ngokwezi ADV ngxoxo N10 zingentla REL kuyabonakala V ukuba CONJ wayenazo COP iimpawu N10 zobunkokeli POSS10 kuba CONJ xa CONJ sijonga V iinkokheli N10 eziphambili REL kweli CDEMLOC loMzantsi POSS05 Afrika NPP isininzi N07 sazo POSS07 zahamba V nzima ADV . PUNC Apha ADVLOC ngentla ADV kutyhileka V ngakumbi ADV nangakumbi ADV ukuba CONJ wonke PROQUANT01 umntu N01 ophumeleleyo REL namhlanje ADV sukuba VAUX kukho COP apho ADVLOC aqale V khona ADVLOC ekungenzeka V ukuba CONJ sele VAUX eyile V nto N09 abonwa REL eyiyo COP kungenxa COP yamanzithinzithi POSS09 ahambe V kuwo PROEMPLOC . PUNC Uthe V ngeli ADV xesha N05 afundisayo REL wangakwazi VAUX ukumelana V neemeko ADV zokufundisa POSS10 ngenxa CONJ yezizathu POSS09 ezininzi ADJ08 , PUNC esinye ADJ07 sezizathu POSS07 yingcinezelo COP ootitshala N02a ababesebenza REL kuyo PROEMPLOC phantsi NLOC kolawulo POSS15 lwabeLungu POSS11 . PUNC Umfundi N01 wokhumbula V ukuba CONJ isizwe N07 esiNtsundu REL sinozalwano COP olunzulu REL nomhlaba ADV . PUNC Yiyo COP naloo ADV nto N09 abanye ADJ02 abantu N02 baye VAUX bazikhethele V umhlaba N03 amaze VAUX bangcwatyelwe V kuwo PROEMPLOC mhla N03 balandulelayo REL eli CDEM05 limiweyo REL . PUNC Iindawo N10 ezibonakalisa REL ubunzulu N14 nokubaluleka ADV komhlaba POSS15 kwaNtu NLOC ngokuphathelene ADV namasiko ADV nezithethe ADV ziquka V inkundla N09 engumhlaba REL ohloniphekileyo REL kwaXhosa NLOC , PUNC amangcwaba N06 angumhlaba COP okhethekileyo REL kwaXhosa NLOC , PUNC nezinye ADV ke CONJ . PUNC Oku CDEM15 kungentla COP ngokukaNkosinkulu ADV ( PUNC 2015 NUM ) PUNC kutyhila V into N09 ethi REL njengoko ADV iminyanya N04 ithi VAUX iphumle V okanye CONJ ilale V emhlabeni NLOC , PUNC umhlaba N03 uba VAUX ngumzali COP kuyo PROEMPLOC njengoko ADV uyigcinile V , PUNC ze CONJ ke CONJ ngaloo ADV ndlela N09 iminyanya N04 ibe VAUX ngumzali COP kwisizwe NLOC esisadla REL amazimba N06 . PUNC Olu CDEM11 phando N11 , PUNC njengoko ADV luza VAUX kuthi VAUX lubhentsise V amasiko N06 nezithethe ADV ezichongiweyo REL , PUNC kuhle V ukuba CONJ kubekho COP ingxoxwana N09 malunga ADV neminyanya ADV . PUNC Ngokwenkolelo ADV yamaXhosa POSS09 , PUNC iminyanya N04 ngabo ADV sele VAUX belele V obaphakade REL ze CONJ ke CONJ loo CDEM09 nto N09 ibadibanise V nomhlaba ADV kuba CONJ kakade ADV kulapho ADVLOC bathi VAUX bacambalale V khona ADVLOC . PUNC Okona PROEMP15 kuphambili COP kukukhusela V abo CDEM02 basaphilayo REL ngokuthi ADV kunqulwe V iminyanya N04 kulandwa V izibongo N08 neziduko ADV zabo POSS08 xa CONJ kunqulwa V . PUNC Okunye ADJ15 omakuqatshelwe REL kukuba COP indalo N09 yinxalenye COP yonqulo POSS09 , PUNC ingavumanga V indalo N09 akukho COP nto N09 iya VAUX kuthi VAUX yenzeke V ihambe V ngendlela ADV . PUNC Oku CDEM15 kuxoxwa V ngulo COP mcaphulo N03 kuzalana V ncamashi ADV noko ADV sele VAUX kuthethiwe V kwimihlathi NLOC emibini ADJ04 ngentla ADV ethi V iminyanya N04 , PUNC izinyanya N08 kunye CONJ nendalo ADV ziyanxibelelana V de VAUX maxa N06 wambi ADJ06 xa CONJ kukho COP isiko N07 okanye CONJ isithethe N07 esithile REL ekufuneka REL senziwe V kuye PROEMPLOC kufuneka VAUX kusetyenziswe V , PUNC umzekelo N03 , PUNC uhlobo N11 oluthile REL lwamagqabi POSS11 ayinxalenye COP yendalo POSS09 , PUNC okanye CONJ uhlobo N11 oluthile REL lwesilwanyana POSS11 esiyinxalenye REL yendalo POSS09 , PUNC okanye CONJ elo CDEM05 siko N05 neso ADV sithethe N07 senziwe V kwindalo NLOC ethile REL eyinxalenye REL yendalo POSS09 , PUNC njalo-njalo ADV . PUNC Oku CDEM15 kukule COP ngcinga N09 ingentla REL , PUNC xa CONJ athi V uKlopper N01a ( PUNC 1998 NUM ) PUNC ngako ADV ezo CDEM08 zilwanyana N08 nezityalo ADV eziyinxalenye REL yendalo POSS09 , PUNC zithi VAUX ziphathwe V ncamashi ADV nendlela ADV iminyanya N04 nezinyanya ADV eziphathwa REL ngayo ADV ngokuphathelene ADV nentlonipho ADV . PUNC KwaNtu NLOC kukho COP ixesha N05 apho ADVLOC intombazana N09 ithi VAUX ifikelele V kwinqanaba NLOC lokuba POSS05 iyokwenda V , PUNC ngeli ADV xa CONJ umntwana N01 oyinkwenkwe REL yena PROEMP01 aye VAUX afikelele V kwinqanaba NLOC lokuba POSS05 azeke V okanye CONJ azekelwe V ngokusesikweni ADV kulandelwa V imimiselo N04 nemigqaliselo ADV yozeko POSS04 . PUNC Umzekelo N03 womnye POSS03 wemimiselo POSS03 uquka V into N09 yokuba POSS09 kusuke V umfana N01 ongasebenziyo REL , PUNC ongenayo REL nenkomo ADV le CDEM09 athi VAUX uyazeka V kodwa CONJ uyimpula COP kaLujaca POSSKA . PUNC Ngumntwana COP kabani POSSKA lo CDEM01 uza VAUX kusuka VAUX ashiye V ikhaya N05 lakhe POSS05 eze V endlaleni NLOC kuba CONJ loo CDEM09 nto N09 ithetha V ukuthi V lo CDEM01 mfana N01 akasayi VAUX kukwazi VAUX ukondla V usapho N11 lwakhe POSS11 . PUNC Ngako ADV oko CDEM15 , PUNC kufuneka V umfana N01 ozekayo REL abe COP kanti CONJ unayo COP intsebenzo N09 futhi CONJ uza VAUX kukwazi VAUX ukumelana V neendleko ADV . PUNC Umfundi N01 wokhumbula V ukuba CONJ nalowo ADV aye VAUX azekelwe V nguyise COP uzekelwa V kusongezwa V phezu NLOC kwento POSS15 anayo REL , PUNC akavele VAUX aqalwe V phantsi NLOC . PUNC KwaXhosa NLOC eyona PROEMP09 nto N09 ibixhaphakile V kukuba COP umfana N01 abonelwe V intombi N09 . PUNC " PUNC Uva VAUX ndibuza V nje ADV ntanga N01a ukuba CONJ kuza VAUX kuthiwani V ? PUNC Ndaye VAUX ndiyiwele V nje ADV ndiyiwele V ngolu ADV hlobo N11 lwakho POSS11 lokuyinqwenelela POSS11 ubufazi N14 . PUNC Andiboni V wumbi ADJ01 ngaphandle ADV kwalaa POSS15 ntombi N09 , PUNC ukuba CONJ ndingaphoswa V ngulowa COP ndingakhe VAUX ndizile V iminyaka N04 ndingazeki V . PUNC Ndithetha V ukuthi V ke CONJ ntanga N01a undiva VAUX ndibuza V ukuba CONJ kuza VAUX kuthiwani V nje ADV , PUNC ndicebise V , PUNC andifuni VAUX kulibazisa V , PUNC koda VAUX kufike V nabahamba ADV ngamlenzana ADV mnye ADJ03 . PUNC Zingekho COP ezi CDEM10 zinto N10 kosoloko VAUX kukho COP isikrokro N07 kubantu NLOC bomzi POSS02 ngakumbi ADV amadodakazi N06 . PUNC Akukho COP nto N09 inokuthatha V indawo N09 yezi POSS09 zambeso POSS08 zengca POSS08 kuba CONJ zimele V ubufazi N14 obu CDEM14 angena V kubo PROEMPLOC , PUNC njengoko ADV zilukwa V ngumfazi COP emzini NLOC wakhe POSS01 . PUNC " PUNC Ngosuku ADV obeluxeliwe REL bathi VAUX bafike V abantu N02 abazise REL umthwalo N03 lowo CDEM03 abaquka REL amantombazana N06 athwele V iinyanda N10 , PUNC bambi ADJ02 baphethe V izidlo N08 eziza REL kufika V ziphekwe V apha ADVLOC , PUNC abanye ADJ02 baphethe V iimpahla N10 aza VAUX kuthi VAUX ayinxibe VAUX ukutshintsha V leyo CDEM09 ebeyithengelwe REL emzini NLOC wakhe POSS01 amakhuba N06 , PUNC amazembe N06 , PUNC iirhengqe N10 , PUNC ucelemba N01a nempahlana ADV yemizi POSS09 . PUNC Into N09 yokuqala POSS09 abafika VAUX bayenze V kukwabelana V ngomsebenzi ADV . PUNC Konke PROQUANT15 ke CONJ oku CDEM15 kuqukeza V athetha V ngako ADV uBali N01a ( PUNC 2016 NUM ) PUNC kwenziwa V ngokukhawuleza ADV ukuze CONJ lingatshoni V ilanga N05 beselapha COP abantu N02 basemzini POSS02 . PUNC Kuthi V xa CONJ sele VAUX kusondele V amalungiselelo N06 okuphakwa REL kweembiza POSS15 abantu N02 bakulomakoti POSS02 bacele V abantu N02 abadala ADJ02 bakulo POSS02 mzi N03 yendele V kuwo PROEMPLOC intombi N09 yabo POSS09 , PUNC eyona PROEMP09 nto N09 babacelela V yona PROEMP09 kukubanikeza V izipho N08 . PUNC Malunga ADV noku ADV kungentla COP , PUNC kwaXhosa NLOC ke CONJ kukho COP inkolelo N09 ethi REL umakoti N01a uthi VAUX enze V isithethe N07 esithile REL ukuze CONJ abe VAUX kanti CONJ uyakwazi VAUX ukumbamba V uyisezala N01a . PUNC Umakoti N01a kulindeleke V ukuba CONJ akhuphe V imadlana N09 athi VAUX ayinikeze V uyisezala N01a ecela V ukumbamba V . PUNC Sisithethe V ke CONJ eso CDEM07 . PUNC Zonke PROQUANT10 ezinye ADJ10 izinto N10 ezilandelayo REL emveni NLOC kokwambeswa POSS15 ziimfundiso COP ezifana REL nokuba ADV emzini NLOC kuyathezwa V , PUNC amanzi N06 ayakhiwa V , PUNC kuyacandwa V , PUNC kuyalinywa V , PUNC njalo-njalo ADV . PUNC Thina PROEMPPERS maXhosa N06 asibantu COP bajonga V apha ADVLOC phambi NLOC kwamehlo POSS15 kube COP kuphela ADV , PUNC singumzi COP ojonga REL phambili NLOC siyibone V ingozi N09 isekude COP sizame VAUX ukuyihlanganisela V ingekehli V . PUNC Lilonke COP ndifuna VAUX ukuthi V , PUNC njengoko ADV nawe ADV usazi V , PUNC oko CDEM15 wathi VAUX wazeka V asizanga VAUX sonwabe V , PUNC sihla V sinyuka V sizama VAUX ukuhlanganisela V elo CDEM05 hlahla N05 . PUNC Kaloku ADV le CDEM09 nto N09 ingabantu COP Tshawe NPP ngabantu COP ngenkosi ADV ; PUNC abantu N02 abafani V neekumkani ADV zona PROEMP10 zoze VAUX zingene V entsimini NLOC kube VAUX nguwashiywa COP kuba CONJ azinankosi COP yokuzikhokela POSS09 ukuba CONJ ziqhube V ngomgaqo ADV othile REL . PUNC Ke CONJ Tshawe NPP asazi V ukuba CONJ ezakho REL iingcinga N10 zithini V na INTER ngale ADV nto N09 , PUNC thina PROEMPPERS ke CONJ ezethu REL zisikhombise V kuwe PROEMPLOC , PUNC kungoko COP usibona V silapha COP ngale ADV mini N09 , PUNC asiboni V mntu N01 wumbi ADJ01 unakho COP ukulihlanganisela V eli CDEM05 hlahla N05 , PUNC nguwe COP kuphela ADV . PUNC Sahambisa V senjenjalo COP isithethi N07 esinguTshonaphi REL xa CONJ sizama VAUX ukutyhila V intsingiselo N09 yesicelo POSS09 sabo POSS07 sokuba POSS07 inkosi N09 izeke V isithembu N07 . PUNC Ngokwalo ADV mcaphulo N03 , PUNC uTshonaphi N01a uzivelele V zonke PROQUANT08 izibakala N08 zokwenziwa POSS08 kweli CDEMLOC siko N05 esitsho V ukuba CONJ asikuko COP nokuba ADV bafuna V isithembu N07 ngokuthanda ADV kwabo POSS15 , PUNC koko CONJ batyhalwa V lisiko COP . PUNC Ukuphendula V kwayo POSS15 inkosi N09 asikuko COP nokuba ADV yayingayiboni V ukuba CONJ le CDEM09 ntetho N09 kaTshonaphi POSSKA isingisele V ngaphi ADV na INTER , PUNC kodwa CONJ kuba CONJ inkosi N09 ingengomntu COP ofane REL akhamise V atyhale V yakha VAUX yazingisa V ukucinga V indlela N09 emaze REL iphendule V ngayo ADV . PUNC Kulapho COP ke CONJ aye VAUX ancwinwa V khona ADVLOC amadoda N06 kuba CONJ inkosi N09 ikhangeleka V isikhaba N07 isithembu N07 esilelona REL cebo N05 amadoda N06 ebeza VAUX nalo ADV kuphela ADV . PUNC Emveni NLOC kweengxoxo POSS15 nokugwexana ADV phakathi NLOC kwenkosi POSS15 namaphakathi ADV ubonakale V ephakama V uXabiso N11 ekhumbula V emva NLOC mhla N03 inkosi N09 yayitshata V . PUNC " PUNC Mawethu N06 njengesithethi ADV esisandula REL ukuthetha V nam ADV ndingofuna VAUX ukuxakeka V . PUNC Into N09 engase REL yenziwe V kukuba COP kwenziwe V uphando N11 ngeenjongo ADV zokufundisa POSS10 ngalo ADV mba N03 . PUNC Umfundi N01 wokhumbula V kwiingxoxo NLOC ezingaphambili REL ukuba CONJ amasiko N06 nezithethe ADV kwaXhosa NLOC zazisenziwa V kuba CONJ kunqandwa V okanye CONJ kuhewulwa V imikhwa N04 nemikhuba ADV . PUNC Yiyo COP naloo ADV nto N09 ke CONJ umntu N01 onezimbo REL zokuzichamela POSS08 xa CONJ elele V okanye CONJ athi V emdala COP adle V umnwe N03 kuye VAUX kuthiwe V ufuna V isiko N05 . PUNC Ngala ADV mazwana N06 kuyacaca V ukuba CONJ isiko N07 eAfrika NLOC linendima COP ephambili REL eliyidlalayo REL . PUNC Umbuzo N03 esinawo REL kolu CDEMLOC phando N11 ngothi COP , PUNC ndima N09 ni INT edlalwa REL yingqithi COP kwincwadi NLOC kaMqhayi POSSKA ? PUNC UMqhayi N01a kweli CDEMLOC bali N05 lakhe POSS05 ubonisa V indlela N09 amaXhosa N06 ebeqhuba REL ngayo ADV ukugqala V umthetho N03 wesiNtu POSS03 ekusombululeni ADVLOC isintsompothi N07 setyala POSS07 . PUNC " PUNC Imithetho N04 kaXhosa POSSKA ibingeyiyo COP ebhaliweyo REL , PUNC kuba CONJ ukubhala V ubesekude COP kuyo PROEMPLOC , PUNC le CDEM04 mithetho N04 ubevela V nayo ADV umntu N01 kwasekuzalweni ADV " PUNC Ngaphezu ADV kwazo POSS15 zonke PROQUANT08 izibakala N08 ezithi REL zivelelwe V , PUNC isiko N05 lengqithi POSS05 lifika V libe VAUX ngumkhombandlela COP ekuqhaqheni ADV nasekunwabululeni ADV isishiqi N07 setyala POSS07 . PUNC Kaloku CONJ , PUNC eli CDEM05 tyala N05 liqhuba VAUX kuvelelwe V izibakala N08 ezithi REL ngubani COP owavela REL kuqala ADV ? PUNC Umbuzo N03 uphinde VAUX uvele V , PUNC umbuzo N03 othi REL , PUNC ingaba INTER ke CONJ ngoku ADV la CDEM06 mawele N06 ziinkulu COP ngokulinganayo ADV ? PUNC Iparametha N09 exoxa REL ngokuba ADV kubhalelwa V bani INTER yeyona COP ibaluleke V kakhulu ADV . PUNC Nanjengoko ADV sele VAUX kuchazwe V kakhulu ADV ngentla ADV apha ADVLOC ukuba CONJ ukubazi V abafundi N02 obhalela REL bona PROEMP02 kubalulekile V ukuze CONJ ubhale V ngokulindelekileyo ADV , PUNC okuthakazelwayo REL nokuchanekileyo ADV . PUNC Kaloku ADV ngaphezu ADV kwazo POSS15 zonke PROQUANT10 , PUNC esona PROEMP07 sizathu N07 siphambili REL sokubhala POSS07 kukufundisa V , PUNC ukugqithisa V umyalezo N03 , PUNC ukwazisa V , PUNC ukuxhobisa V , PUNC ukunxibelelana V nezinye ADV . PUNC Ingaba INTER ke CONJ ngubani COP lo CDEM03 kunxityelelwana V naye ADV xa CONJ kubhalwa V ? PUNC Akekho COP omnye ADJ01 ngaphandle ADV komamkeli POSS15 wobhalo POSS03 , PUNC umfundi N01 . PUNC Intsingiselo N09 yoko POSS09 ubhala V ngako ADV umbhali N01 ivezwa V kakuhle ADV ngokwazi ADV ukuba CONJ ubhalela V bani INTER , PUNC embhalela V ngaziphi ADV iinjongo N10 . PUNC Khawube VAUX nomfanekiso ADV ngqondweni ADV weleta POSS03 emele REL ukubhalelwa V ize VAUX ithunyelwe V umzali N01 omnye ADJ01 , PUNC ibhalwa V ngumntwana COP wakhe POSS01 ebulela V ngoncedo ADV alufumene V apho ADVLOC emzalini NLOC wakhe POSS01 , PUNC suka VAUX kulwimi NLOC alusebenzisayo REL apho ADVLOC kuloo CDEMLOC leta N05 asebenzise V isimelabizo N07 soquko POSS07 ukusuka V kwintshayelelo NLOC ukuya V esiphelweni NLOC . PUNC Anganeli V apho ADVLOC , PUNC asebenzise V ulwimi N11 lwasesitalatweni POSS11 alusebenzisa V noontanga ADV bakhe POSS02 . PUNC Ngaphandle ADV kwamathandabuzo POSS15 , PUNC incwadi N09 enxaxhe REL njengaleyo ADV kwindlela NLOC ulwimi N11 elusetyenziswe REL ngayo ADV , PUNC ingakhokelela V ekunxaxheni ADVLOC komongo POSS15 , PUNC ukungafezekiswa V kwenjongo POSS15 yokubhala POSS09 yokuba POSS09 kugqithiselwe V umyalezo N03 wombulelo POSS03 kulo CDEMLOC mzali N01 , PUNC iphele V ingafundwa V zibe COP ke CONJ ngolo ADV hlobo N11 iinjongo N10 zokubhala POSS10 , PUNC njongo N10 ezo CDEM10 izezokubhalela V umntu N01 umyalezo N03 ekumele REL awufunde V , PUNC ziphanze V . PUNC Xa CONJ kulapho COP ke CONJ kungagqitywa V kuthiwe VAUX kubhalelwe V ilize N05 kungenjalo COP ubhalo N11 lwetekisi POSS11 luphanzile V . PUNC Malunga ADV nophando ADV olugxile REL kwindlela NLOC abafundi N02 abafunda REL ngayo ADV uncwadi N11 lwesiXhosa POSS11 , PUNC kuquka V nendlela ADV abaphendula REL ngayo ADV imibuzo N04 yezincoko POSS04 ezibhekiselele REL kuhlalutyo NLOC lolo POSS05 ncwadi N09 , PUNC ulwazi N11 oluninzi ADJ11 lophando POSS11 olulolu REL hlobo N11 luza VAUX kugxila V kule CDEMLOC methodi N09 ingentelekelelo COP yobunjani POSS09 . PUNC Nanjengoko ADV kudandalazisiwe V kwisahluko NLOC sokuqala POSS07 , PUNC olu CDEM11 phando N11 luza VAUX kwenziwa V kwizikolo NLOC ezine ADJ08 ekufundiswa REL kuzo PROEMPLOC isiXhosa N07 soLwimi POSS07 lwaseKhaya POSS11 kunye CONJ nesoLwimi ADV lokuQala POSS11 Olongezelelweyo REL . PUNC Ezona PROEMP10 zinto N10 ziphambili REL ziza VAUX kuqwalaselwa V kolu CDEMLOC gqaliselo N11 nakuthatho-nxaxheba ADV oluhambelana REL nokugqalisela ADV , PUNC yindlela COP ekufundiswa REL nekufundwa ADV ngayo ADV uncwadi N11 lwesiXhosa POSS11 kumagumbi NLOC okufundela REL , PUNC indlela N09 abafundi N02 abahlalutya REL ngayo ADV umongo N03 woncwadi POSS03 , PUNC kunye CONJ nendlela ADV abafundi N02 ababhala REL ngayo ADV iimpendulo N10 eziveza REL indlela N09 abaxabisa REL ngayo ADV uncwadi N11 olu CDEM11 balufundayo REL . PUNC Ootitshala N02a nabafundi ADV ngokufanayo ADV , PUNC baza VAUX kudliwa V iindlebe N10 kwaye CONJ banikwe V namaxwebhu ADV emibuzo POSS06 eza REL kuphanda V kwangale ADV ndlela N09 kufundwa V nekufundiswa ADV ngayo ADV uncwadi N11 lwesiXhosa POSS11 . PUNC Emva NLOC kolu CDEMLOC hlalutyo N11 lwezincoko POSS11 zabafundi POSS10 , PUNC umphandi N01 uza VAUX kukwabelana V nootitshala ADV ngezixhobo ADV eziphuhlileyo REL abanokuzisebenzisa REL xa CONJ befundisa V uncwadi N11 , PUNC zixhobo N08 ezo CDEM08 zisekelezelwe V ekuphuculeni ADVLOC indlela N09 ekufundiswa REL ngayo ADV uncwadi N11 , PUNC indlela N09 abafundi N02 abafunda REL ngayo ADV uncwadi N11 , PUNC kuquka V nendlela ADV ababhala REL ngayo ADV iimpendulo N10 ezihlalutya REL neziveza ADV ukhwenco N11 oluxabisa REL oko CDEM15 bakufundileyo REL kuncwadi NLOC olo CDEM11 . PUNC Nalapho ADV ke CONJ bekumele VAUX ndimise V ingqondo N09 kuba CONJ ukunganxibelelani V nabathathi-nxaxheba ADV , PUNC ngokolu ADV phando N11 , PUNC ootitshala N02a nabafundi ADV , PUNC akuthethi V ukuba CONJ kumele VAUX ndivule V umlomo N03 , PUNC koko CDEMLOC kukwabhekiselela V nakwiintshukumo ADV endizenzayo REL xa CONJ befunda V okanye CONJ befundisa V . PUNC Ewe INT ebekho COP amaxesha N06 apho ADVLOC bendinqwena VAUX ukungenelela V , PUNC ingakumbi ADV xa CONJ kungafundwa V okanye CONJ kungafundiswa V ngokusesikweni ADV , PUNC nto N09 nje ADV ndiphinde VAUX ndizinqande V ngelithi ADV okwam REL kukuzimasa V nje ADV , PUNC ukujonga V nokuphulaphula ADV ndingabhekisi V kwanto ADV . PUNC Uphando N11 lona PROEMP11 olu CDEM11 zisuka V nje ADV luqale V ngogqaliselo ADV olungekho REL sikweni NLOC nolungabandakanyi ADV bathathinxaxheba N02 kwaphela ADV . PUNC Oku CDEM15 ndikwenze V ngokuphendula ADV iigridi N10 zohlalutyo POSS10 lwempumelelo POSS11 yabafundi POSS09 kwiimviwo NLOC zoncwadi POSS10 . PUNC Ugqaliselo N11 lwam POSS11 lokuqala POSS11 lube VAUX sekuqwalaseleni ADVLOC iigridi N10 zohlalutyo POSS10 lwendlela POSS11 abafundi N02 abaqhube REL ngayo ADV kwiimviwo NLOC zokuphela POSS10 konyaka POSS15 , PUNC gridi N10 ezo CDEM10 zohlalutyo POSS10 lweziphumo POSS11 ezikhutshwa REL liSebe COP leMfundo POSS05 esiSiseko REL minyaka N04 le CDEM04 , PUNC nezithunyelwa ADV ezikolweni NLOC . PUNC Umphandi N01 ukwazamile V kwesi CDEMLOC sithuba N07 ukuphanda N15 kwalapha ADV ebafundini NLOC nakootitshala ADV malunga ADV nezinto ADV ezinokuba REL negalelo ADV kwezi CDEMLOC ngxaki N10 zivezwe V ngentla ADV apha ADVLOC , PUNC ukungafundi V ngokubanzi ADV , PUNC ukungakukhuthaleli V ukufunda V iincwadi N10 zesikolo POSS10 kwanokungafundi ADV ngengqiqo ADV . PUNC Kulapho ADVLOC ke CONJ kuvele V ulwazi N11 ebengakhange VAUX umphandi N01 aluthekelele V okanye CONJ aluqikelele V phambi NLOC kokuza POSS15 kwimimandla NLOC yophando POSS04 , PUNC ulwazi N11 ekuvunyelwene REL ngamxhelomnye ADV ngootitshala ADV nangabafundi ADV , PUNC ulwazi N11 lokuba POSS11 abafundi N02 bayarekhoda V xa CONJ kufundwa V bakugqiba V bamamele V oko CDEM15 kurekhodiweyo REL okanye CONJ kushicilelweyo REL emakhaya NLOC . PUNC Kufumaniseke V ukuba CONJ abafundi N02 bayavunyelwa V ( PUNC abo CDEM02 banakho COP ) PUNC , PUNC ukuba CONJ bangene V kumagumbi NLOC okufundela REL nezixhobo ADV zobugcisa POSS08 bale POSS14 mihla N04 ezifana REL neeselulafowuni ADV ; PUNC iitablethi N10 kunye CONJ neerekhoda ADV zelizwi POSS10 ukuze CONJ babe COP nokushicilela ADV xa CONJ kufundwa V uncwadi N11 eklasini NLOC . PUNC Ukudodobala N15 kwesakhono POSS15 sokufunda POSS07 kungachaphazela V nesakhono ADV sokubhala POSS07 nanjengoko ADV ezi CDEM08 izizakhono COP zolwimi POSS08 ezithungelanayo REL nezingahlukaniswayo ADV . PUNC Kungoko COP kwitheyibhile NLOC elandelayo REL kuza VAUX kuvezwa V indlela N09 abafundi N02 abanokuphucula REL ngayo ADV ingqiqo N09 yabo POSS09 yokufunda POSS09 nokuphendula ADV imibuzo N04 yoncwadi POSS04 besebenzisa V ingcingane N09 yokuxabisa POSS09 okufundwayo REL nengcingane ADV ye-ethinografi POSS09 yokubhala POSS09 . PUNC Okokuqala ADV ndingathanda VAUX ukukuveza V ukuba CONJ bambi ADJ02 kootitshala NLOC ebebengabathathinxaxheba REL kolu CDEMLOC phando N11 , PUNC baqale V ngokuqhankqalaza ADV bephika V kanobom ADV ukuba CONJ bavumela V abafundi N02 basebenzise V izixhobo N08 zokushicilela POSS08 kumagumbi NLOC okufundela REL . PUNC Ngabula ADV bona PROEMP02 , PUNC bebephikisa V ngelithi ADV iSebe N05 lezeMfundo POSS05 lingakuphikisa V mpela ADV oku CDEM15 , PUNC kodwa CONJ ndisakubachazela V ukuba CONJ kuninzi ADVLOC lwezikolo POSS11 zasemzini POSS08 , PUNC ingakumbi ADV kwezo CDEMLOC zabucala POSS08 , PUNC izixhobo N08 zokushicilela POSS08 kwanobugcisa ADV bale POSS14 mihla N04 sele VAUX busetyenziswa V kwaye CONJ kuvumelekile V ukwenza V oko CDEM15 . PUNC Nditsho VAUX ndibachazela V ukuba CONJ nangona CONJ ezi CDEM08 zixhobo N08 zinganechaphaza COP elingelihle REL kwimfundo NLOC egqibeleleyo REL , PUNC xa CONJ zisetyenziswa V kulandelwa V imigaqo N04 eyiyo REL , PUNC zisetyenziswe V abantwana N02 bezifunda V iincwadi N10 endaweni NLOC yokuxhomekeka POSS09 kwezi CDEMLOC zixhobo N08 kuphela ADV , PUNC ibakho COP impumelelo N09 nokukhula ADV kwengqiqo POSS15 okuqaphelekayo REL . PUNC Kwinxenye NLOC yolu POSS09 phando N11 esemva REL kongenelelo POSS15 lomphandi POSS11 , PUNC bakho COP abafundi N02 abaveze REL ukuba CONJ emva NLOC kokufundisisa POSS15 iincwadi N10 zabo POSS10 , PUNC nasemva ADV kokuzishicilela POSS15 , PUNC oku CDEM15 kube VAUX ngunozala COP wokuba POSS01 iincwadi N10 bazazi V ngokugqibeleleyo ADV , PUNC kwaye CONJ baphele VAUX beqhuba V kakuhle ADV kwiimviwo NLOC neemvavanyo ADV zezo POSS10 ncwadi N09 . PUNC Emva NLOC kwale POSS15 ngcaciso N09 , PUNC aba CDEM02 ootitshala N02a baphinde VAUX beza V enyanisweni NLOC , PUNC bavuma V ukuba CONJ ngenene ADV abafundi N02 bayangena V nezixhobo ADV zobugcisa POSS08 , PUNC batsho VAUX besaleka V ngelithi ADV , PUNC okubalulekileyo REL kukuqinisekisa V ukuba CONJ zisetyenziswa V ngentlonipho ADV nasekuncediseni ADV ekufundeni ADVLOC . PUNC Nokubaluleka ADV kokufundiswa POSS15 kwabafundi POSS15 besiXhosa POSS02 ngale ADV Ngcingane N09 yokuXabisa POSS09 , PUNC kuquka V nokuphuhliswa ADV kwezakhono POSS15 zabo POSS10 zokubhala POSS10 , PUNC nako ADV kuchaziwe V kwaza VAUX kwavezwa V kwakwesa ADV sahluko N07 sesibini POSS07 . PUNC Kwesi CDEMLOC sahluko N07 ke CONJ , PUNC phambi NLOC kokuxoxa POSS15 nokutolika ADV banzi ADV iziphumo N08 zolu POSS08 phando N11 , PUNC siza VAUX kuqala VAUX siqwalasele V ezi CDEM10 njongo N10 zonke PROQUANT10 , PUNC nendlela ADV umphandi N01 azame V ngayo ADV ukuziphendula V nokuzifezekisa ADV kwinkqubo NLOC yophando POSS09 olu CDEM11 lwakhe POSS11 , PUNC phando N11 olo CDEM11 lugxile V ekuqwalaseleni ADVLOC indlela N09 abafundi N02 besiXhosa POSS02 bebakala POSS02 le-11 POSS05 nele-12 ADV abaphendula REL ngayo ADV ngokuchanekileyo ADV imibuzo N04 yeemviwo POSS04 zoncwadi POSS10 lwesiXhosa POSS11 . PUNC Olu CDEM11 phando N11 lukaFeez POSS11 noJoyce ADV ke CONJ lolo COP sele VAUX luchazwe V ngokucacileyo ADV kwizahluko NLOC zokuqala POSS08 ezithathu ADJ08 , PUNC ukuba CONJ kulo CDEMLOC kuza VAUX kuvela V isixhobo N07 esiza REL kusetyenziswa V ngumphandi COP emva NLOC kokugqalisela POSS15 kwakhe POSS15 kwizifundo NLOC zoncwadi POSS08 lwesiXhosa POSS11 . PUNC Ngenxa CONJ yokuthathela POSS09 kwabo POSS15 nokukwazi ADV kwabo POSS15 ukuchonga V umyalezo N03 wetekisi POSS03 neenjongo ADV zetekisi POSS10 , PUNC kubonakele V kusanda V ukuxabisa V kwabafundi POSS15 itekisi N09 . PUNC Kwilixa NLOC lokungenelela POSS05 komphandi POSS15 ngezixhobo ADV zokubhala POSS08 ezichazwe REL ngentla ADV apha ADVLOC , PUNC kuquka V nemiba ADV engundoqo REL eqatshelwayo REL yokuxabisa POSS09 oko CDEM15 kufundwayo REL , PUNC iimpendulo N10 zabafundi POSS10 zibonakalise V ukuphuhla N15 xa CONJ bebhala V izakhiwo N08 zeetekisi POSS08 abazifundileyo REL . PUNC Kule CDEMLOC ngxoxo N09 ingentla REL apha ADVLOC , PUNC kuvezwa V kakuhle ADV ukuba CONJ nangona CONJ umphandi N01 efike V abafundi N02 benika V iimpendulo N10 ezingaphuhlanga REL kwiimviwo NLOC zoncwadi POSS10 , PUNC ngenxa CONJ yokungafundiswa POSS09 nokungalufundi ADV kakuhle ADV uncwadi N11 abalusikelweyo REL , PUNC olu CDEM11 phando N11 lube VAUX negalelo COP eliqaphelekayo REL , PUNC kuba CONJ emva NLOC kokusebenzisana POSS15 nomphandi ADV nootitshala ADV nabafundi ADV , PUNC kubekho COP ukuphucuka V okuqaphelekayo REL kwiziphumo NLOC zoncwadi POSS08 . PUNC Ngenxa CONJ yoku POSS09 , PUNC akuthandabuzeki V ukuba CONJ negalelo ADV lolu POSS11 phando N11 lube VAUX lulutho COP kwaye CONJ lube VAUX bufezeka V xa CONJ kuqwalaselwa V nakwiinjongo ADV zalo POSS10 ezitsolileyo REL nezihambelana ADV nemibuzo ADV ekhwencayo REL okanye CONJ emandundu REL . PUNC Ichaziwe V ke CONJ phantsi NLOC kwale POSS15 njongo N09 nento ADV yokuba POSS09 ugxininiso N11 luza V kuba COP kwabo CDEMLOC bafundi N02 benza V isiXhosa N07 HL ABBR nesiXhosa ADV FAL ABBR , PUNC kwaye CONJ zizincoko COP zabo POSS08 ezi CDEM08 ziza VAUX kuphendlwa V ukusukela V kwilixa NLOC eliphambi REL kongenelelo POSS15 lomphandi POSS11 , PUNC ukuya V kwilixa NLOC elisemva REL kongenelelo POSS15 lomphandi POSS11 . PUNC Xa CONJ siqwalasela V kwiziphumo NLOC ezidandalaziswe REL kwisahluko NLOC sesine POSS07 solu POSS07 phando N11 , PUNC ingachazwa V ngokungafihlisiyo ADV inyani N09 yokuba POSS09 esi CDEM07 siphumo N07 sifezekisiwe V . PUNC Ukufezekiswa V kwaso POSS15 kubonakele V xa CONJ umphandi N01 eveza REL ukukwazi VAUX ukuchonga V intlantsi N09 yempumelelo POSS09 kwindlela NLOC ababhala REL ngayo ADV abafundi N02 emva NLOC kokungenelela POSS15 kwakhe POSS15 ngezixhobo ADV ezixhobisa REL abafundi N02 ngengcingane ADV engezakhono REL zokubhala POSS08 , PUNC ngcingane N09 leyo CDEM09 ihambelana V neyona ADV ngcingane N09 iphambili COP kolu CDEMLOC phando N11 , PUNC iNgcingane N09 yokuXabisa POSS09 okufundwayo REL . PUNC Iziganeko N08 ezantshintsha REL ubomi N14 besizwe POSS14 ezifana REL nokutshona ADV kukaMendi POSS15 , PUNC yeminye COP yemibongo POSS09 ekhoyo REL kule CDEMLOC ncwadi N09 nesacatshulwa ADV nangoku ADV kwimbali NLOC yomntu POSS09 omnyama REL . PUNC Bendingathanda VAUX ukuva V kananjalo ADV ngeziganeko ADV ezisondeleyo REL ( PUNC entliziyweni NLOC ) PUNC kuye PROEMPLOC ezifana REL nokuzalwa ADV konyana POSS15 ( PUNC Izibulo N05 ngaphandle ADV kwesini POSS15 ) PUNC wakhe POSS01 okanye CONJ ukubhubha V kukanina POSS15 , PUNC kwaye CONJ ngawaphi COP amagama N06 ebesetyenziswa REL ngaloo ADV maxesha N06 ukubika V umphanga N03 okanye CONJ ukudiza V uchulumanco N11 njalo-njalo ADV . PUNC Ngokokwam ADV ukubona V , PUNC lo CDEM03 mbongo N03 uzoba V abafazi N02 ngokungathi ADV zizinto COP okanye CONJ iintyatyambo N10 ezithengwa REL evenkileni NLOC , PUNC endaweni NLOC yokunika POSS09 umfanekiso N03 odiza REL abafazi N02 njengabantu ADV abanezimvo REL zabo POSS10 kwaye CONJ zibaluleke V ukugqitha V indlela N09 abakhangeleka REL ngayo ADV . PUNC Kuzo PROEMPLOC zonke PROQUANT10 iimpawu N10 zokubhala POSS10 nezifaniso ADV ebezingasetyenziswa REL ngumbhali COP ukhethe V ukusebenzisa V isenyeliso N07 esiqhubeka REL nokurhuqa ADV isidima N07 samanina POSS07 phantsi NLOC , PUNC ngokuwafanisa ADV nezilwanyana ADV , PUNC nokugxeka ADV indlela N09 abamile REL , PUNC nabakhetha ADV ukwambathisa V ngayo ADV imizimba N04 yabo POSS04 . PUNC Upolitiko N11 lokusetyenziswa POSS11 kweempawu POSS15 zokubhala POSS10 . PUNC Ndifunde V ngopolitiko ADV lokusetyenziswa POSS11 kweempawu POSS15 zokubhala POSS10 kuncwadi NLOC , PUNC ugxininiso N11 lukwiziphumlisi COP , PUNC izingxi N08 , PUNC oonobumba N02a abakhulu ADJ02 njalo-njalo ADV . PUNC Besiqwalasela V iindlela N10 ngendlela ADV athi V umbhali N01 ngamnye ADV asebenzise V okanye CONJ atyeshele V enye ADJ09 yezi POSS09 mpawu N10 , PUNC njengenxalenye ADV yokomeleza POSS09 umsebenzi N03 wakhe POSS03 . PUNC Sithunyelwe V kwiincwadi NLOC zababhali POSS10 abangayilandeliyo REL le CDEM04 miqaqo N04 yokubhala POSS04 iqhelekileyo REL nesesikweni ADV , PUNC ukuze CONJ sibone V kwaye CONJ sifunde V isimbo N07 sabo POSS07 sokubhala POSS07 xa CONJ bekhetha V ukuzisebenzisa V ezi CDEM10 mpawu N10 okanye CONJ ukungazinanzi V . PUNC Ndiqaphele V ukuba CONJ le CDEM09 ndlela N09 ayifani V naleya ADV ndandiyifunde V esikolweni NLOC . PUNC Apho ADVLOC umthetho N03 ukunyanzela V ukuba CONJ umgca N03 ngamnye ADV uwuqale V ngonobumba ADV uwuvale V ngesingxi ADV . PUNC Ndikholelwa V ekubeni ADVLOC akukho COP mntu N01 uhamba V yedwa PROQUANT01 , PUNC sonke PROQUANT01 siyimithi COP engcambu REL zayo POSS10 zimiliselwe V emhlabeni NLOC . PUNC Singabantu COP abazinyanya REL zabo POSS08 ziphila V enyameni NLOC nangomoya ADV . PUNC Ngoko ADV ke CONJ naxa ADV uqala V ngaphakathi ADV ukubhala V uphumele V ngaphandle ADV , PUNC ugqibela VAUX sowubachaphazele V abantu N02 bakho POSS02 , PUNC uzifumane VAUX ucaphule V okanye CONJ uye V ngamandla ADV kubomi NLOC babo POSS14 , PUNC naxa ADV ibali N05 ilelakho COP . PUNC Into N09 ethi REL njengomntu ADV onomnobo REL nophuma ADV ebantwini NLOC , PUNC ayikho COP into N09 ethi REL ibali N05 olibalisayo REL lelakho COP wedwa PROQUANT01 . PUNC Umbhalo N03 wakho POSS03 sisithunzi COP sakho POSS07 . PUNC Mna PROEMPPERS ndiqwalasele V ukuba CONJ ekubhaleni ADVLOC nasekubaliseni ADV ibali N05 lomntu POSS05 omnyama REL obhinqileyo REL , PUNC inina N05 elithanda REL gabalala ADV , PUNC nelingabotshelelwanga ADV ngamatyhathanga ADV esini POSS06 nezimvo ADV neenkolo ADV zabanye POSS10 abantu N02 . PUNC Umntu N01 obhinqileyo REL obhala REL ngonxibelelwano ADV kunye CONJ nabo ADV bandithumileyo REL . PUNC Ngoko ADV ke CONJ xa CONJ uthunyiwe V , PUNC ingaba INTER kukungakhathali V okumangalisayo REL xa CONJ ungenakuzinika V ixesha N05 lokubalisa POSS05 imbali N09 yokukungqongileyo POSS09 . PUNC Naxa ADV uqwalasela V wena PROEMPPERS kuqala ADV xa CONJ ubhala V bakhona COP abanye ADJ02 abantu N02 ababini ADJ02 okanye CONJ abathathu ADJ02 abachatshazelwayo REL ngumba COP lowo CDEM03 uza VAUX kube VAUX uwutyakatya V . PUNC Into N09 eya REL kuthi VAUX ingabaphathi COP kakuhle ADV emoyeni NLOC abo CDEM02 bazibonayo REL okanye CONJ baziva V besondele V kwibali NLOC lam POSS05 . PUNC Yhini INT madoda N06 ukuphoswa V bobunjalo COP ubuhle N14 bendalo POSS14 ! PUNC Ndiyafunga V yhini INT sithandwa N07 Amazulu N06 angandingqinela V Esithi V mna PROEMPPERS ndimsulwa V Kuba CONJ wena PROEMPPERS woyiswe V kukuziphatha V Nguwe COP imbangi N09 nguwe COP . PUNC Sobabini PROQUANT02 thina PROEMPPERS siyazi V Ukuba CONJ intliziyo N09 inde COP Wena PROEMPPERS kaloku CONJ awoneli V Noba ADV ' PUNC ubani N01a angathini V Kodwa CONJ kambe CONJ wena PROEMPPERS waba VAUX nesikrokro COP Kuba CONJ wena PROEMPPERS awuzinzi V . PUNC ENGAPHELIYO REL IYAHLOLA V Ndizinikele V kuwe PROEMPLOC ngomzimba ADV wam POSS03 wonke PROQUANT03 Ndizinikezele V ngawo ADV wonke PROQUANT03 umphefumlo N03 wam POSS03 Ingqondo N09 yam POSS09 ibikuwe COP iyonke COP Bekungekho COP nanye ADV endiyenzayo REL ingengawe COP Konke PROQUANT15 okweengcinga REL kum PROEMPLOC bekubhekisele V kuwe PROEMPLOC Uyintso COP yam POSS09 endingenabomi REL ngaphandle ADV kwayo POSS15 Inguwe COP wedwa PROQUANT01 sihlobo N07 sam POSS07 . PUNC Bekuthi VAUX kwakuhlwa V ndibone V wena PROEMPPERS wedwa PROQUANT01 Kuba CONJ wena PROEMPPERS ubukukukhanya COP ebomini NLOC bam POSS14 Kuba CONJ wena PROEMPPERS ubulithemba COP ebomini NLOC bam POSS14 Ubulilitha COP amaxa N06 onke PROQUANT06 sithandwa N07 sam POSS07 . PUNC Kwakusa V amehlo N06 am POSS06 ebephandlwa V nguwe COP Kuba CONJ wena PROEMPPERS ubuyinto COP yonke PROQUANT09 ebomini NLOC bam POSS14 Bendisabelana V nawe ADV ngobumnandi ADV endikubo REL Bendisabelana V nawe ADV ngeentlungu ADV ezindingqongileyo REL Ubukho N14 ngawo ADV onke PROQUANT06 amaxesha N06 sthandwa N07 sam POSS07 Sendikhala V esimantshiyane REL kukonakaliswa V nguwe COP . PUNC Iziva N08 zisisifundo COP kwabaninzi ADVLOC Libhaliwe V lona PROEMP05 ibali N05 Lothando POSS05 lwenkohliso POSS11 oludala REL ' PUNC isilonda N07 sanaphakade POSS07 . PUNC zaqukuqela V ' PUNC iinyembezi N10 Zanga VAUX ngumthombo COP Weentlungu POSS03 ziqengqeleka V Kuwo PROEMPLOC loo CDEM03 mlambo N03 . PUNC Abukho COP ubusika N14 obungenasiphelo REL . PUNC Kowu INT ! PUNC Xa CONJ ulibhala V ufikelwa V luloyiko COP lwemigqaliselo POSS11 ejongwayo REL okanye CONJ ekumele REL ilandelwe V kubhalo NLOC loluncwadi POSS11 . PUNC Esi CDEM07 sifundo N07 sindifundise V ukubala V ibali N05 okanye CONJ umbongo N03 ngokwendlela ADV ofika REL ngawo ADV . PUNC Oku CDEM15 kubonisa V ukungoyiki V nokutshintsha ADV kolwimi POSS15 ngokwamaxesha ADV . PUNC Akhe V isizwe N07 njengoko ADV iKumkanikazi N09 yemvula POSS09 uNomkhubulwane N01a wayesenza V . PUNC Oku CDEM15 kundibonisile V ukuba CONJ , PUNC nangona CONJ uninzi N11 luye VAUX lulangazelele V abantwana N02 abangamadodana REL , PUNC kodwa CONJ abona PROEMP02 bantu N02 babalulekileyo REL ekomelezeni ADVLOC nasekukhuliseni ADV isizwe N07 ngamaNina COP . PUNC Ndibone V unxunguphalo N11 kuwo PROEMPLOC lo CDEM03 mbongo N03 . PUNC Umbhali N01 uzama VAUX ukugabha V intlungu N09 ethwalwa REL ngabantu ADV abangamadoda REL ngentloko ADV nangentliziyo ADV . PUNC Ibali N05 eli CDEM05 lona PROEMP05 liyoyikisa V kakhulu ADV ! PUNC Lindifundisile V ukuba CONJ : PUNC le CDEM09 nto N09 ingumntu COP inene ADV yimbila COP ivele V ngentloko ADV . PUNC Likwandifundisile V ukuba CONJ , PUNC lowo CDEM01 ufunisa V ngokugqibeleleyo ADV uyazifumana V iimpendulo N10 kwimibuzo NLOC yakhe POSS04 . PUNC Oku CDEM15 kubangwa V nayinkaba ADV eye REL yombelwe V nedlala ADV indima N09 enkulu ADJ09 ukukhumbuza V ikhaya N05 naphi ADV na INTER apho ADVLOC ukhoyo COP . PUNC Abalena REL imihla N04 ke CONJ abantwana N02 azihoywanga V iinkaba N10 zabo POSS10 , PUNC zide VAUX zigungxulwe V nakwizindlu ADV zangasese POSS10 . PUNC Umbhali N01 apha ADVLOC usibonisa V ukulahleka V kwabantu POSS15 bakuthi POSS02 , PUNC abasuke REL batyeshela V izinto N10 zabo POSS10 bezayamanisa V nezinto ADV abazifunda REL ezintlangeni NLOC . PUNC Kumgca NLOC wesithathu POSS03 umemelela V ibuyambo N09 , PUNC ngokuba ADV abantu N02 baphuthume V iingcambu N10 zabo POSS10 ukuze CONJ bazibone V nabo ADV benobunganga COP phakathi NLOC kwezinye POSS15 izizwe N08 . PUNC Kumgca NLOC wokugqibela POSS03 ukhumbuza V abantu N02 ukuba CONJ bona PROEMP02 bangabantu COP bomgquba POSS02 . PUNC Iqhekezana N05 ubani N01a analo COP ubeye VAUX aqhekezelane V ngalo ADV nomntu ADV okufutshane ADJ15 naye ADV . PUNC Umntu N01 ojonge REL ukuzalisa V ezakhe REL iikhabhathi N10 kula CDEMLOC amaxesha N06 wofika V ehambela REL phezulu NLOC , PUNC ungqina V loo CDEM09 nto N09 umqolo N03 wokuqala POSS03 . PUNC Uyakungqina V oku CDEM15 umbhali N01 kumqolo NLOC wesibini POSS03 . PUNC Uzibone V sele VAUX uphakathi COP ukuba CONJ liliwa COP eli CDEM05 uzifake V kulo CDEMLOC sewungakwazi V nakancinci ADV ukuzikhupha V . PUNC Eyona PROEMP09 nto N09 ikhoyo REL kubabhali NLOC ngakumbi ADV besiXhosa POSS02 kukubhala V imibongo N04 ekhwebela REL abantu N02 enkonzweni NLOC , PUNC ekhuthaza V uxolelwaniso N11 nabantu ADV abangalufuniyo REL . PUNC Ndikwazile V ukudibanisa V izihloko N08 ezahlukeneyo REL ngexeshana ADV elincinane ADJ05 . PUNC Khange VAUX ibe VAUX ngumsebenzi COP olula REL , PUNC ebebakho COP amaxesha N06 apho ADVLOC siphikisanayo V ngezimvo ADV nekhankatha ADV lam POSS05 . PUNC Oku CDEM15 bekubangwa V nayindlela ADV neendawo ADV esikhulele REL kuzo PROEMPLOC . PUNC Ikho COP ke CONJ imibongo N04 endibe REL ndiqinisekile V nendikholelwa ADV kuyo PROEMPLOC kakhulu ADV azamileyo REL ukuba CONJ siyibhale V ngenye ADV indlela N09 . PUNC Lo CDEM03 mbongo N03 ndikholelwa V ukuba CONJ uqulethe V yonke PROQUANT09 into N09 engumyalezo REL kwibinzana NLOC nje ADV elingelide REL . PUNC Ucacisile V ukuba CONJ , PUNC ubukhulu N14 becala POSS14 abantu N02 bathanda V imibongo N04 emifutshane ADJ04 kuba CONJ besonqena V umtyangampo N03 wombongo POSS03 . PUNC Ngenxa CONJ yokuwuthemba POSS09 ndiwufake V ngabom ADV kwilinge NLOC lokuqala POSS05 ukuva V uluvo N11 lomnye POSS11 umntu N01 . PUNC Ukuhlala V kwam POSS15 edolophini NLOC akuwucimanga V umfanekiso N03 wendawo POSS03 endikhulele REL kuyo PROEMPLOC . PUNC Oku CDEM15 kundincedile V xa CONJ ndihlela V imibongo N04 yeThisisi POSS04 . PUNC Ndiqale V kanye ADV ngale ADV inamandla COP imibongo N04 . PUNC Esi CDEM07 simbo N07 sokuyila POSS07 isihobe N07 siva V ngomlimandlela ADV owenziwa REL ziimbongi COP ezifana REL noJ ADV . PUNC Asiyiyo COP yonke PROQUANT04 imibhalo N04 yezi POSS04 mbongi N09 ethe REL ncakasana ADV ukungqamana V nale ADV mbalisihobe N09 kaNosigidi POSSKA . PUNC Owona PROEMP03 mxholo N03 walo POSS03 mbongo N03 kukugqala V ibali N05 kuNosigidi NLOC okhule REL esazi V kamhlophe ADV ukuba CONJ yena PROEMP01 uthandana V namanye ADV amanina N06 . PUNC Isizathu N07 soku POSS07 kukuba COP nabo ADV obu CDEM14 bomi N14 kuyafuneka V kubhaliwe V ngabo ADV ngendlela ADV enenkathalo REL kuncwadi NLOC lwesiXhosa POSS11 . PUNC Ulwa V nelizwe ADV elilwana REL nokutyekela ADV kwakhe POSS15 kuthando NLOC lwamanye POSS11 amanina N06 . PUNC Ubophelela V ubugqirha N14 bakhe POSS14 nothando ADV lwakhe POSS11 ngexonya ADV elinye ADJ05 . PUNC Wawabona V amehlo N06 elali POSS06 egxunyekwe REL kwiintlanti NLOC zakhe POSS10 . PUNC Yaxokozela V imizi N04 isithi V apho ADVLOC ndinikwe V ingubo N09 khona ADVLOC Ndishiya V amangolwane N06 . PUNC Ilanga N05 lifinya V igazi N05 linyolukele V Imiphantsi N04 yeenyawo POSS04 zethu POSS10 , PUNC nalapho ADV sinyathela V kutsawule V imithombo N04 . PUNC Ndibona V oku CDEM15 ngaphaya ADV kwekratshi POSS15 lombilo POSS05 . PUNC Injongo N09 yalo POSS09 msebenzi N03 kukugqamisa V ukubaluleka V kwentlalontle POSS15 yoluntu POSS09 , PUNC nokuvuselela ADV isazela N07 koongxowa NLOC ayibotshwa V . PUNC Yiyo COP loo CDEM09 nto N09 kuzanywe V kangangoko ADV ukusebenzisa V ulwimi N11 olunokufikeleleka REL nakubani ADV na INTER . PUNC Emathunjini NLOC omhlaba POSS06 bashiya V abafazi N02 , PUNC imfuyo N09 neentsana ADV zikhasa V , PUNC ezinye ADJ10 zisebeleni COP zincanca V . PUNC Bahlala VAUX bethetha V ngam ADV ingakumbi ADV kwinyanga NLOC yoMdumba POSS09 . PUNC Akukho COP nto N09 ikhubekisa V njengokuchutywa ADV , PUNC abantu N02 balinabele V igama N05 lakho POSS05 . PUNC Ehleka V eveza V nelokugqibela ADV nje ADV akanyanisekanga V Ukwenyelisa V kanobom ADV ' PUNC esidlangalaleni NLOC , PUNC ukuhlaza V ekuhlaleni ADVLOC , PUNC uhlekisa V ngawe ADV ' PUNC ezintshabeni NLOC . PUNC xhesha V ' PUNC impilo N09 Mtshabalalisi N01 wamaphupha POSS01 nobomi ADV siyobisi N07 esingenasazela REL neentloni ADV wahlutha V inimba N09 nesidima ADV ebantwini NLOC . PUNC Chu-ngcembe IDEO indlela N09 ikhombise V kuloo CDEMLOC ndibano N09 yobumnyama POSS09 . PUNC Wanditshonisa V Matshonisa N01a Ndithi V kuwe PROEMPLOC akukho COP mntu N01 apho ADVLOC yintsimi COP yemfene POSS09 bendiba VAUX uyandihlangula V xa CONJ iimeko N10 zindityabula V kanti CONJ ndizifaka V kwenye ADVLOC inyewe N09 , PUNC kwisiziba NLOC esingenanyele REL . PUNC Deliwe NPP Qho ADV ndikubona V , PUNC kunga VAUX ungathi VAUX masiqale V apho ADVLOC sasiyeke V khona ADVLOC , PUNC ukundishiya V ngoqhwanya ADV khange VAUX ndikulindele V , PUNC ndabhidwa V bubungcwele COP beengcambu POSS14 ndaba VAUX anjalo COP namasebe ADV . PUNC Umhlaba N03 umhlaba N03 omnyama REL usingqongile V umhlaba N03 wamadlelo POSS03 mhle COP umhlaba N03 yinzwana COP ephiwa REL ' PUNC amandla N06 umhlaba N03 wonke PROQUANT03 luyolo COP umhlaba N03 wevila POSS03 uyabambelela V umhlaba N03 ochumileyo REL uyabukwa V umhlaba N03 udale V impuma N09 ilanga N05 ngentla ADV lasithela V entshona NLOC isandi N07 sesikhova POSS07 savakala V ngongcwalazi ADV iintlanzi N10 zazimela V phantsi NLOC kolwandle POSS15 ngentla ADV kwentaba POSS15 kuchume V amafu N06 nemvula ADV engxamileyo REL yehlobo POSS09 . PUNC Ilanga N05 saphuma V sonke PROQUANT01 ngentsasa ADV yelanga POSS09 sabukela V umbono N03 omhle ADJ03 umzi N03 uthandabuza V ngobutsha ADV umhla N03 ubengezela V yimincili COP ndabona VAUX ukoyiswa V kwezalelo POSS15 kwizinwe NLOC nezibele ADV zelanga POSS10 iziqu N08 zethu POSS08 zimatshekile V ilanga N05 lentsasa POSS05 likhanyile V . PUNC Umhambi N01 umhambi N01 sisibaya COP sokuphemba POSS07 umkhuhlane N03 wofika VAUX ephethuka REL emva NLOC kwemini POSS15 ethubeleza V ethutha V iimfihlelo N10 ehlungisa V intliziyo N09 ethwala V amabali N06 ehambisa V iindaba N10 . PUNC Ikholwa V kwakhona ADV ndiyahlaziyeka V ndiyahleka V ndonwabile V bathathu COP endleleni NLOC phambi NLOC kwam POSS15 badanisa V basondela V kancinane ADV iingubo N10 zimhlophe V okwekhephu ADV ndibona V endleleni NLOC iMvana N09 ndijonge V ngentla ADV etroneni NLOC ndiveza V izinyo N05 elimhlophe REL imincili N04 ebusweni NLOC ibhaliwe V intliziyo N09 emazantsi ADVLOC iyavuya V intaka N09 entle ADJ09 iyabuya V ndiwa V ngawo ADV omabini PROQUANT06 amadolo N06 ndibulela V uMdali N01 . PUNC Intaka N09 inamaphiko COP amabini ADJ06 inamaphiko COP amakhulu ADJ06 phantsi NLOC entabeni NLOC ijikeleza V amawa N06 ijikeleza V neenduli ADV de VAUX igqibe V ukubhabhazela V kuhle ADV naye ADV ' PUNC uThixo N01a kufike V uNyawontle N01a inkosi N09 yamaZulu POSS09 . PUNC Iingubo N10 sondela V phantsi NLOC kweengubo POSS15 ubusuku N14 bufikile V nobusika ADV bungenile V umzimba N03 wakho POSS03 unamandla COP othando POSS06 nobuso ADV bakho POSS14 buncuma V kamnandi ADV amehlo N06 akho POSS06 agcwele V imincili N04 intwasa-hlobo N09 kudala COP yemkayo V neenkomo ADV emadlelweni NLOC sekuntsuku COP zajikayo V intswahla N09 yamanzi POSS09 itsholo V kude ADV nasentla ADV kolwandle POSS15 kugquma V amanzi N06 intlantsi N09 yelanga POSS09 entla NLOC kwesango POSS15 ithi VAUX goduka V liyoyiswa V nelanga ADV ezantsi NLOC komlambo POSS15 lichaza V indlela N09 ebheka V ekhaya NLOC iyayekelela V iyathotha V ingoma N09 emilebeni NLOC yomhambi POSS04 ifuna V ilitha N05 elifudumeleyo REL iyabhekela V nayo ADV imini N09 nezinto ADV zayo POSS10 ijika V isingisa V kowayo ADVLOC masisondelelane V phantsi NLOC kwelanga POSS15 sisondelelane V naphantsi ADV kwezi CDEMLOC ngubo N10 . PUNC Into N09 endinika REL umdla N03 kukuba COP utshintsho N11 yinto COP engathandisi REL mntu N01 , PUNC nokuba ADV yena PROEMP01 unendlela COP ayibona V ngayo ADV into N09 . PUNC Le CDEM09 nto N09 ithi V akwanele V ukuthi VAUX nje ADV akuyifuni V into N09 ungabeki V zizathu N08 zizizo COP nezivakalayo ADV kufana V nje ADV nokuleqa ADV ukhozi N11 ngezinja ADV . PUNC Ngoko ADV ke CONJ ukubhalelwa V kwabantu POSS15 abadala ADJ02 makunikwe V ingqwalaselo N09 okuyifaneleyo REL . PUNC Okunye ADJ15 okuphawulekayo REL kukuba COP uninzi N11 lwabo POSS11 luthanda VAUX ukuzinxwema V kwisiXhosa NLOC luzayamanise V ubukhulu N14 becala POSS14 nesiNgesi ADV . PUNC Umhlohli N01 uBeyers N01a undikhuthazile V kumzabalazo NLOC wam POSS03 wokunika POSS03 isihobe N07 sesiXhosa POSS07 inkangeleko N09 entsha ADJ09 xa CONJ ekhuthaze V ukuba CONJ , PUNC ukubhala V makusoloko VAUX kuyinto COP entsha ADJ09 . PUNC Isihobe N07 asikhabi V nto N09 , PUNC kungoko COP kubalulekile V ukuba CONJ inkululeko N09 yokuvelisa POSS09 okutsha ADJ15 ndiyisebenzise V ngaphandle ADV kwentandabuzo POSS15 nangokugqibeleleyo ADV . PUNC Ngaphandle ADV kokuchuleza POSS15 kwisakhiwo NLOC ndifumanise V ukuba CONJ uzikhulule V njengokuba ADV ebhala V kuba CONJ unazo COP izihloko N08 ezide ADJ08 kweminye ADVLOC imibongo N04 ; PUNC umzekelo N03 , PUNC Ucango N11 kwigumbi NLOC elinezixingaxi REL nobuncwane ADV bothando POSS14 nesi ADV sithi V Ucango N11 kwigumbi NLOC lePolitiki POSS05 yakwaXhosa POSS09 , PUNC naseMzantsi ADV Afrika NPP jikelele ADV ! PUNC Kuye PROEMPLOC nabanye ADV ababhali N02 ndifumanise V ukuba CONJ njengombhali ADV unayo COP inkululeko N09 yokuziyilela POSS09 isakhiwo N07 esisesakho COP . PUNC Le CDEM09 mbongi N09 ibizincokolela V nje ADV kulo CDEMLOC mbongo N03 , PUNC isebenzisa V ulwimi N11 olulula REL nangona CONJ ibithetha V ngezinto ADV ezinobuzaza REL . PUNC Into N09 endiyifundileyo REL kule CDEMLOC mbongi N09 kukuba COP ukubhala V umbongo N03 akukhuthazi V ukuba CONJ ndisebenzele V ukuntsonkotha V okubakululekileyo REL kukuba COP ndivakale V ukuba CONJ ndithini V na INTER . PUNC Ngokwenjenjalo ADV ndakube VAUX ndiphosa V kwisivivane NLOC sokuphuhlisa POSS07 ulwimi N11 isiXhosa N07 . PUNC Nditsho VAUX ndiyiqaphele V indawo N09 endikuyo REL noko ADV kuyingqongileyo REL kananjalo ADV nefuthe ADV layo POSS05 kum PROEMPLOC . PUNC Ndithe VAUX ndigqiba VAUX ukufunda V ndaziva V ukuba CONJ ndim COP ngokwam ADV oyakukhokela REL ukufumaneka V kwesisombululo POSS15 kuyo PROEMPLOC nayiphi ADV na INTER into N09 endicela REL umngeni N03 . PUNC Umde COP unjalo COP isimbo N07 sokuchaza POSS07 senzeka V ngendlela ADV enika REL umdla N03 kuba CONJ imifanekiso N04 esetyenzisiweyo REL isetyenziswe V ngobona ADV buchule N14 . PUNC Izihlanganisi N08 ezimbalwa REL ezisetyenzisiweyo REL aziwaphumpanga V amandla N06 ombongo POSS06 . PUNC Indlela N09 esetyenziswe REL yimbongi COP kulo CDEMLOC mbongo N03 ndingakhe VAUX ndiyizame V kumsebenzi NLOC wam POSS03 wokubhala POSS03 . PUNC Ndisebenzise V imifanekiso N04 ukuchaza V ubunto N14 bekomityi POSS14 endibhale REL ngayo ADV ndibungqamanisa V nokubaluleka ADV kweengcinga POSS15 zam POSS10 . PUNC Ndizamile V ukuzifaka V izinto N10 ezizezinye COP ngethuba ADV ndibhala V ngekomityi ADV , PUNC umzekelo N03 indima N09 yeempukane POSS09 kunye CONJ neyephela ADV . PUNC Ndiphawule V ukuba CONJ ukufakela V izinto N10 ezizezinye REL kwinto NLOC endibhala REL ngayo V akulula REL kuba CONJ kufuneka VAUX ndiqiniseke V ukuba CONJ zingqamene V nako ADV konke PROQUANT15 okukumbongo REL . PUNC Loo CDEM09 nto N09 ithi V kum PROEMPLOC umbongo N03 ndingawubhala V uwenze V umsebenzi N03 wawo POSS03 ndingasebenzisanga V imifanekiso N04 eliqela REL . PUNC Le CDEM09 ndlela N09 athetha V ngayo ADV kwilivo NLOC lakhe POSS05 ithi V kum PROEMPLOC mandingaziqhoboshi V , PUNC ndizoyikisele V , PUNC ndizixakekise V ngokuba ADV nexhala ADV xa CONJ ndibhala V kuba CONJ ndicinga V ukuba CONJ kuza VAUX kuviwa V njani INTER , PUNC kuthethwe V njani INTER , PUNC kunconywe V njani INTER , PUNC kugxekwe V njani INTER njalo-njalo ADV . PUNC Ukuxilonga V isimbo N07 sam POSS07 sokubhala POSS07 yenye COP yeendlela POSS09 zokuziphuhlisa POSS10 ukuze CONJ ndithi VAUX ndibheka V phambili NLOC ndibe VAUX ndiyawazi V amakhwinika N06 emandiwalungise REL . PUNC Uthi V kum PROEMPLOC mandibhale V ngokukhululekileyo ADV ngemiba ADV ecwezelwayo REL nehlonitshwayo ADV kwintlalo NLOC yakwaXhosa POSS09 ndingalibali V kukuyondelelanisa V into N09 engekhoyo REL . PUNC Loo CDEM09 nto N09 ingqina N09 isemina N09 ebigxile REL ukuba CONJ ndikhangele V amagama N06 angamanye REL athetha V cacileyo REL ngezinto ADV ezicwezelwayo REL nezihlonitshwayo ADV kubhalo NLOC loncwadi POSS11 lwesiXhosa POSS11 ndibhale V ngezinto ADV ezingaqhelekanga REL nangona CONJ zikhona COP . PUNC Ukuwuphonononga V umbhali N01 kufuneka V ukuba CONJ asebenzise V indlela N09 engaqhelekanga REL yokubhala POSS09 ukuze CONJ umfundi N01 azive VAUX ekhululekile V engeloxhoba COP lokungxalwa POSS05 nje ADV ngolwazi ADV koko CDEMLOC akhuthazeke V ukuba CONJ akwazi VAUX ukunxulumanisa V okubhaliweyo REL kwimeko NLOC yakhe POSS09 njengomntu ADV . PUNC Lo CDEM03 mhlaba N03 athetha REL ngawo ADV mkhulu COP kwisiXhosa NLOC kwaye CONJ undilindile V ukuba CONJ ndingene V kuwo PROEMPLOC ndiwuqhize V ndikhuphulula V okuwuquletheyo REL . PUNC Umzekelo N03 woko POSS03 ukubhala V kwam POSS15 kuchaphazele V izinto N10 ezingavelelwanga REL ngokwanelisayo ADV njengakwezinye ADV iilwimi N10 kuba CONJ zihlonitshwa V kungathethwa V ngazo ADV kulwimi NLOC isiXhosa N07 . PUNC Inkenkqe N09 ekuthethwa REL ngayo ADV ngaba COP babhali N02 yenza V ukuba CONJ ndizive V izihlwele N08 zakowethu POSS08 ezindihlahlela REL indlela N09 ekubhaleni ADVLOC zinam COP zikhokelwa V ngulowo COP useNyangweni NLOC . PUNC Ndiyavuya V ukuthetha V ngenkenkqe ADV kuba CONJ ndikholelwa V ukuba CONJ inendawo COP negalelo ADV kumsebenzi NLOC wam POSS03 wokubhala POSS03 . PUNC Yingulo COP engumoya REL ophilayo REL okwakhokela REL igqirha N05 kumsebenzi NLOC walo POSS03 wokuphatha POSS03 ulugxa N11 nokukwazi ADV ukuva V abahambele REL kulo PROEMPLOC bengekafiki V ( PUNC ukuva V umhlola N03 ingakumbi ADV kubantu NLOC abahambele REL ukuva V iindaba N10 ezinkulu ADJ10 ) PUNC , PUNC eye REL kum PROEMPLOC ngamaxesha ADV athile REL indityhilele V okuza REL kwenzeka V okanye CONJ oko CDEM15 mandikubhale V . PUNC Umbhali N01 usebenzise V isafobe N07 isimntwiso N07 ngendlela ADV encomekayo REL nenandiphekayo ADV kumbongo NLOC osihloko REL sithi V , PUNC intlakohlaza N09 . PUNC Umbhali N01 uJolobe N01a uyisebenzise V imifanekiso N04 ngendlela ADV entle ADJ09 nenika ADV umdla N03 kumfundi NLOC . PUNC Indawo N09 esikuyo REL esi CDEM07 sitanza N07 sinamandla COP kulo CDEMLOC mbongo N03 bubungqina COP bengxaki POSS14 awaye REL kuyo PROEMPLOC . PUNC Isizathu N07 sokuba POSS07 ndikekelele V kolu CDEMLOC luvo N11 kukuba COP isiXhosa N07 besixhomekeke V kubefundisi NLOC abamhlophe REL ukucwangciswa V kwesigama POSS15 saso POSS07 . PUNC Ukungaqhwethelwa V bucala ADV kwamagama POSS15 esiZulu POSS06 kunganezizathu COP ezibini ADJ08 ; PUNC isizathu N07 sokuqala POSS07 ingalifuthe COP lokuhlangana POSS05 kwamaXhosa POSS15 namaZulu ADV ukuze CONJ esesibini COP ukubonisa V ukuba CONJ abefundisi N02 abamhlophe REL khange VAUX babe VAUX nebhodi COP yolwimi POSS09 ecwangcisa REL imiba N04 yobhalo POSS04 lwesiXhosa POSS11 evulelekileyo REL kubabhali NLOC besiXhosa POSS02 . PUNC Isimbo N07 sakhe POSS07 sokubhala POSS07 andisithandi V kuba CONJ izakhiwo N08 zemibongo POSS08 ziyafana V . PUNC Ndiyayithanda V indlela N09 alusebenzise REL ngayo ADV ulwimi N11 nobuchule ADV bokusebenzisa POSS14 izafobe N08 nemifanekiso ADV . PUNC Imibongo N04 ebalisayo REL emide ADJ04 enjengale REL : PUNC uThuthula N01a , PUNC isililo N07 sikandlebende POSS07 nelanga ADV likaQilo POSS05 ndiye V kuyo PROEMPLOC ndafumana V ubuchule N14 bokubhala POSS14 imibongo N04 emide ADJ04 kuba CONJ ijelo N05 lokubalisa POSS05 ulisebenzise V ngobuchule ADV umfundi N01 angakruqulwa V bubude COP bombongo POSS14 . PUNC Into N09 ezingileyo REL kule CDEMLOC ncwadi N09 kukushumayela V okunokubangela REL ukuba CONJ ingabi COP namtsalane COP kule CDEMLOC mihla N04 . PUNC Umbhali N01 uMangaliso N01a Buzani NPP uye VAUX wabuphambuka V kwindlela NLOC eqhelekileyo REL apho ADVLOC umbhali N01 aba CDEM02 nentshayelelo COP ayisebenzisela V ukuveza V iinjongo N10 azibhalelayo REL . PUNC Indawo N09 esasihlala REL kuyo PROEMPLOC ibifana V nqwa IDEO nezisele ADV zentolongo POSS08 okanye CONJ izindlu N10 zasemkhosini POSS10 . PUNC Ngenxa CONJ yaloo POSS09 meko N09 sachubelana V amabali N06 ngeemeko ADV zobomi POSS10 bethu POSS14 , PUNC ngabafazi COP nabantwana ADV , PUNC nezizalwane ADV , PUNC nangeengozi ADV esasingena REL kuzo PROEMPLOC nokugoduswa ADV kwabo POSS15 bagulayo REL . PUNC Kwathi V kuba CONJ sasithetha V iilwimi N10 ngeelwimi ADV safundiswa V isiFanakalo N07 . PUNC Amabali N06 am POSS06 abonisa V iintlungu N10 ezayame REL kulonwabo NLOC kuloo CDEMLOC meko N09 yasemigodini POSS09 kuba CONJ yayikho COP nemidlalo ADV nemigcobo ADV ezonwabisayo REL ngokweentlanga ADV ngeentlanga ADV . PUNC Kodwa CONJ uthe V xa CONJ engena V kunyaka NLOC weshumi POSS03 kulo CDEMLOC msebenzi N03 wakhe POSS03 wobutoliki POSS03 , PUNC kwacaca V ngelimhlophe ADV ukuba CONJ ukhona COP undonakele N01a , PUNC suka VAUX wabonakala V uNqentsu N01a engonwabanga V nje ADV ngesiqhelo ADV . PUNC Wasuka V lo CDEM01 mfo N01 wehla V nalapha ADV esiqwini NLOC . PUNC Wayehleli VAUX engumntu COP onebala REL elihle ADJ05 ke CONJ yena PROEMP01 umthetho N03 wakhe POSS03 , PUNC kuba CONJ kwaba CDEMLOC nyana N02a baphaya REL emaNtakwendeni NLOC akulelali REL yakwanxokwana POSS09 nguyena COP uye V kakhulu ADV kuyise NLOC , PUNC ingakumbi ADV ukusondela V kwelaa CDEMLOC bala N05 labamhlophe POSS05 ngokukhanya ADV kolusu POSS15 lwakhe POSS11 . PUNC Uve V xa CONJ etolika V ude VAUX abe COP neendawo COP zoku POSS10 ngathi ADV uza VAUX kugweba V ngokwakhe ADV , PUNC kangangokuba ADV ngenye ADV imini N09 omnye ADJ01 umfo N01 awayemtolikela REL wathi VAUX ukuphuma V kwenkundla POSS15 waya V nqo IDEO eziseleni NLOC , PUNC apho ADVLOC kugcinwa V abagwetyiweyo REL kuphela ADV ; PUNC xa CONJ ebuzwa V phaya ADVLOC entolongweni NLOC ukuba CONJ ufuna V ntoni INTER uthi V itoliki N09 ithe VAUX kuthiwa V ngumantyi COP makayokulala V phaya ADVLOC avuke V ngomso ADV aye V enkundleni NLOC . PUNC Kwathiwa V entolongweni NLOC makahambe V emke V , PUNC aze VAUX abuyele V enkundleni NLOC ngemini ADV yamatyala POSS09 . PUNC Nanko COP lo CDEM01 mfo N01 ekhala V kumagosa NLOC asentolongweni POSS06 ngelithi ADV makasele VAUX emnceda V ke CONJ ngendawo ADV yokulala POSS09 kuba CONJ iibhasi N10 eziya REL eQombolo NLOC kowabo ADVLOC ziphelile V ! PUNC Anditsho V ukuba CONJ yiba VAUX ngumfundisi COP njengoyihlo ADV . PUNC Ke CONJ ndiza VAUX kuthi V kuwe PROEMPLOC unyanisile V umninawa N01 wam POSS01 ukuba CONJ uze VAUX uhloniphe V lo CDEM01 mntwana N01 wasemzini POSS01 , PUNC kunye CONJ nelikhaya ADV lakho POSS05 , PUNC emva NLOC koko POSS15 uThixo N01a uza VAUX kunyengezela V iintsikelelo N10 . PUNC Kwaye CONJ kwanyanzeleka V ukuba CONJ aye VAUX kuhlala V kwilokishi NLOC yomgodi POSS09 eyayibizwa REL ngokuba ADV kuseskomplasi NLOC . PUNC " PUNC Uyawaqalile V ke CONJ wena PROEMPPERS ngezi ADV zinto N10 zakho POSS10 . PUNC Ngumhlobo COP wakhe POSS01 uTshangisa N01a . PUNC " PUNC Ukuba CONJ abantu N02 baphume V bemanzi COP okanye CONJ benodaka COP izolo ADV asiyonto COP yethu POSS09 leyo CDEM09 , PUNC sikwazile V thina PROEMPPERS ukuphuma V ngoku ADV siyasela V qha ADV ke CONJ . PUNC Ncedani V , PUNC madoda N06 , PUNC makhe VAUX sithethe V ngezinto ADV zalapha POSS10 etywaleni NLOC . PUNC " PUNC Ndingakuzala V ndikukhulise V , PUNC uze VAUX ujike V undixelele V ukuba CONJ ndiliqaba COP ? PUNC " PUNC Nifuna VAUX ukulwa V ngento ADV engenamsebenzi REL , PUNC " PUNC ungenelele V ngelitshoyo ADV uMangaliso N01a . PUNC Lo CDEM01 uthethayo REL ngoku ADV nguGalelebhayini COP , PUNC induna N09 yamaXhosa POSS09 . PUNC Xa CONJ ekhangela V itikiti N09 lokutya POSS05 eza VAUX kuya V eholweni NLOC lokutya POSS05 kungene V uNtloko N01a . PUNC NgoMvulo ADV ekuseni ADVLOC xa CONJ abantu N02 bephangela V kuvakale V ukuba CONJ abantu N02 ababephangele REL emgodini NLOC ebusuku ADVLOC ngeCawe ADV ababuyanga V . PUNC Xa CONJ engena V kuloo CDEMLOC ndlu N09 wafika V wonke PROQUANT01 umntu N01 ekho COP . PUNC " PUNC Ndiyabona V ukuba CONJ ninembizo COP apha ADVLOC . PUNC " PUNC Mfondini N01 , PUNC Ntshebe NPP , PUNC sithetha V ngaye ADV lo CDEM01 mntu N01 uze V kuye PROEMPLOC usibona V sidibene V apha ADVLOC nje ADV . PUNC Wabuza V uNtshebe N01a engayinanze V nganto ADV le CDEM09 yayithethwa V . PUNC Kwathi VAUX saa IDEO apho ADVLOC kuloo CDEMLOC ndlu N09 . PUNC Ekhala V nje ADV ecela V uxolo N11 kumamazala NLOC wakhe POSS01 kungenxa COP yento POSS09 yokuba POSS09 nguye COP owanyanzela REL indoda N09 yakhe POSS09 , PUNC uNtloko N01a , PUNC ukuba CONJ ithathe V ijoyini N09 kuba CONJ wayehlekwa V ngabanye ADV abafazi N02 besithi V ngumolokozana COP otheni REL lo CDEM01 udlakazelayo REL . PUNC Kangangokuba ADV wathi VAUX akuyeka V ukukhala V wazithetha V kakuhle ADV ezi CDEM10 ndaba N10 ekhayeni NLOC lakhe POSS05 , PUNC kodwa CONJ eqhubeleka V ngokucela ADV uxolo N11 kuninazala NLOC . PUNC UNtloko N01a bekufanele VAUX ukuba CONJ aye V kwamlungu NLOC emveni NLOC kokuba POSS15 ethathe V umfazi N01 , PUNC " PUNC watsho V uMasabe N01a , PUNC " PUNC Futhi CONJ ke CONJ sisithethe COP salapha POSS07 kuthi PROEMPLOC esi CDEM07 sokuba POSS07 athi V umfana N01 xa CONJ ephuma V esuthwini NLOC ayokutshintsha V kwamlungu NLOC . PUNC Uthe VAUX akujonga V ngaphandle ADV nangaphakathi ADV umfo N01 kaVutha POSSKA , PUNC wafumanisa V ukuba CONJ baphelile V abakhe REL abantu N02 . PUNC Ngoko ADV nangoko ADV wagxanya V ukuya V kwi-ofisi NLOC yomphathi POSS09 . PUNC Ndim COP lo CDEM01 singathetha V ke CONJ ngoku ADV . PUNC Nam ADV ke CONJ ndixakekile V ngoku ADV . PUNC Walayita V umdiza N03 wakhe POSS03 watshaya POSS01 . PUNC " PUNC Ngelishwa ADV ke CONJ mphathi N01 wePosi POSS01 , PUNC ukuba CONJ asinakuthetha V ngoku ADV , PUNC sakuthetha V ngomso ADV . PUNC " PUNC Kufike V imbalelwano N09 evela REL eMthatha NLOC kwi-ofisi NLOC kandlunkulu ADV . PUNC Bathi V wena PROEMPPERS kufuneka VAUX uyokuqalisa V kwii-ofisi NLOC zikandlunkulu POSS10 kwisithuba NLOC seveki POSS07 ukusuka V namhlanje ADV . PUNC Wathi VAUX akuziva V ezo CDEM10 ndaba N10 uVutha N01a , PUNC waba VAUX ngathi ADV uza VAUX kuligqobhoza V ngentloko ADV uphahla N11 lweso POSS11 sakhiwo POSS07 . PUNC " PUNC Uyaqonda V phofu CONJ ukuba CONJ olu CDEM11 tshintsho N11 lwakho POSS11 luhamba V nokuphakanyiswa ADV kwakho POSS15 ? PUNC Itshefu N09 awayeyiphethe REL yayisele VAUX iyiyo COP emenza REL manzi N06 ebusweni NLOC . PUNC Kubekho COP inkwenkwana N09 ayibona V iphethe V iibhotile N10 zebhiya POSS10 izisa V komnye ADVLOC wabahlobo POSS01 bakhe POSS02 . PUNC Uye VAUX ayilandele V le CDEM09 ntwana N09 . PUNC Imamkela V ngobubele ADV le CDEM09 tshomi N09 yakhe POSS09 , PUNC baze VAUX basele V bonke PROQUANT02 . PUNC UMlibo N01a uye VAUX ayibuze V ukuba CONJ le CDEM09 ntwana N09 ibithengiselwa V ngubani COP na INTER . PUNC Uthe V xa CONJ ekude COP kufuphi NLOC nendlu ADV yakhe POSS09 wabona V ukuba CONJ makhe VAUX aqale VAUX angene V komnye ADVLOC wabamelwane POSS01 bakhe POSS02 . PUNC " PUNC Uza VAUX kufika V encume V phaya ADVLOC kwakho POSS15 xa CONJ ufika V . PUNC Uthe VAUX xa CONJ eza VAUX kufika V ngasendlwini ADV yakhe POSS09 waqala VAUX wangena V kulo CDEMLOC mmelwane N01 usecaleni COP kwendlu POSS15 yakhe POSS09 ngqo IDEO . PUNC Nalapha ADV ufika V kuselwa V ngumntu COP wonke PROQUANT01 , PUNC naye ADV angazibandezi V ithamo N05 elinye ADJ05 nje ADV lebhiya POSS05 . PUNC Latsho V elibuzayo REL . PUNC Ndaqiniseka V ukuba CONJ kudala COP ndavuka V ngengqondo ADV ndakube VAUX ndibone V ilokhwe N09 nomntla ADV wayo POSS03 eyayingathi REL ihonjiswe V ngesikhumba ADV senyoka POSS07 . PUNC Omdala ADJ01 uhlala V eKapa NLOC . PUNC Olandela REL emva NLOC kwalo POSS15 uhlala V eCala NLOC ufika V ekhaya NLOC xa CONJ eve VAUX ethanda V . PUNC Bona PROEMP02 balandela V emva NLOC koosisi POSS15 bam POSS02 abathathu ADJ02 . PUNC Usoloko VAUX encumile V . PUNC Yintandane COP yasekhaya POSS09 ke CONJ le CDEM09 nangona CONJ imenza V umama N01a wam POSS01 alale V eginye V iinyembezi N10 . PUNC Naye ADV uhlala V eKapa NLOC eKhayelitsha NLOC . PUNC Xa CONJ ndihamba V naye ADV edolophini NLOC wayewenza V amadoda N06 akhule V umlenze N03 wesithathu POSS03 . PUNC Ndandifuna V ukuba CONJ nguye COP . PUNC Ndandicinga V ukuba CONJ ivumba N05 lakhe POSS05 elimnandi REL lilo COP elikhweba REL amadoda N06 . PUNC Ndakuthi VAUX mandla IDEO ngabo ADV babusithi V ayifani V nam ADV le CDEM09 nto N09 ndiyenzayo REL . PUNC Ngezo ADV ntsuku N09 ndandingekazi V nto N09 ngokuzidlalela ADV idayisi N05 . PUNC Ngeemini ADV zemidlalo POSS10 yesikolo POSS04 , PUNC isetyhurithi N07 sasiqinile V , PUNC kukho COP iliso N05 elibekiweyo REL kuso PROEMPLOC sonke PROQUANT07 isikroba N07 . PUNC Ndandidla V ngokugoduka ADV ke CONJ mna PROEMPPERS ngezi ADV ntsuku N10 zinje COP ngoba CONJ kwakungekho COP nto N09 indidibanisa V nespothi ADV . PUNC Ndakhetha V ukudibanisa V izitulo N08 ndalala V phantsi NLOC kwedesika POSS15 ngoku ADV abanye ADJ02 ' PUNC abantwana N02 besebaleni COP . PUNC Ndihleli VAUX ndityatyulwa V njalo ADV zizitulo COP , PUNC ndafikelwa V bubuthongo COP . PUNC Ndizokuqabuka V kukho COP amazwi N06 kweli CDEMLOC gumbi N05 ndizifihle V kulo PROEMPLOC . PUNC Bayenza V naphezu ADV kwetafile POSS15 yeetitshala POSS09 . PUNC Phantsi NLOC kwedesika POSS15 kwakukho COP umthombo N03 ovulekayo REL . PUNC Ukubila N15 kwegazi POSS15 lam POSS05 kwadala V ndiphefumle V umlilo N03 . PUNC Akunani COP , PUNC kodwa CONJ ubukho N14 bakhe POSS14 kuxutywe V nesi ADV singqukru N07 sokulahlekelwe POSS07 kum PROEMPLOC kwandenza V ndazixhoma V kule CDEMLOC nkwenkwe N09 . PUNC Ndawukhuphela V kuyo PROEMPLOC umsindo N03 wam POSS03 . PUNC Kodwa CONJ ndaweva V wona PROEMP06 amanqindi N06 akhe POSS06 endibinda V esifubeni NLOC . PUNC Abahlobo N02 bakhe POSS02 bancedisana V naye ADV . PUNC " PUNC Ndicela V sithethe V , PUNC " PUNC ndatsho V ndakube VAUX ndiqwalasele V ukujika V kwentloko POSS15 yakhe POSS09 eyibhekisa V esangweni NLOC lokuphuma POSS05 . PUNC Wayethanda VAUX ukuphatha V uswazi N11 kodwa CONJ zange VAUX wabonwa V ebetha V ngalo ADV . PUNC Hayi INT ke CONJ abantwana N02 besinala POSS02 . PUNC Ndibona V yonke PROQUANT09 into N09 luzizi ADV . PUNC Ndabona V nje ADV ngekawusi ADV ezimhlophe REL nezihlangu ADV ezishayinayo REL , PUNC phofu CONJ ndizibonela V phantsi NLOC kwamanzi POSS15 anetyuwa REL , PUNC ukuba CONJ kukho COP mntu N01 wumbi ADJ01 kweso CDEMLOC sikhundla N07 ndisandula VAUX ukusibhaqa V . PUNC Ndenza V into N09 endandimele REL ukuyenza V . PUNC Usoloko VAUX esenza V loo CDEM09 nto N09 xa CONJ ebonakalisa V udano N11 . PUNC " PUNC Uyayazi V bekulula COP kanjani ADV kum PROEMPLOC ukukuthanda V . PUNC Imihla N04 yonke PROQUANT04 wawundikhwebula V ngala ADV mazwi N06 ebuthongweni NLOC ndiphupha V . PUNC Elakho COP iphupha N05 lalifuna V ndiphuphe V ukuze CONJ lifezekiswe V . PUNC Ayefuna VAUX ndiqinise V umqolo N03 ndibile V ndiwutye V . PUNC Kwavakala VAUX ukudibana V kwezandla POSS15 kufana V nokugqubana ADV kwezitya POSS15 zeglasi POSS08 . PUNC Waziqoshela V ezingubeni NLOC zam POSS10 ungalindanga V mvume N09 yam POSS09 . PUNC Wahamba VAUX uncokola V izinto N10 endandingathanda REL ukuziva V ziphuma V emlonyeni NLOC wakho POSS03 . PUNC Wawundibambe VAUX ngesandla ADV ngokungathi ADV woyikisela V ukuphuncukana V nam ADV . PUNC " PUNC Ndiza VAUX kubonisa V indawo N09 endiza REL kuphelela V kuyo PROEMPLOC , PUNC " PUNC watsho VAUX wakuyeka V ukuthetha V okwentando ADV yam POSS09 . PUNC Umphefumlo N03 wam POSS03 usenza V isigqala N07 ngaphakathi ADV . PUNC " PUNC Ziziphumo COP . PUNC Phambi NLOC kokuba POSS15 ndifike V kwinxiwa NLOC lam POSS05 lokuphumla POSS05 ndibona V izithunzi N08 zabantu POSS08 ababini ADJ02 ecaleni NLOC kwalo POSS15 . PUNC Ndijija V isiciko N07 sebhotile POSS07 yokufa POSS09 . PUNC Uthi VAUX umamela V . PUNC Ndijongisa V amehlo N06 phezulu NLOC . PUNC Ndithethe V noThixo ADV ndimbona V . PUNC Ebusweni NLOC Bakho POSS14 lisikizi COP . PUNC Ndipheka V umbono N03 wesi POSS03 sono N07 sam POSS07 ukuba CONJ sibonakala V njani ADV kuThixo NLOC . PUNC Kukho COP ilitha N05 lomfanekiso POSS05 womntu POSS03 ' PUNC ojika REL obu CDEM14 bumnyama N14 bube COP njengephepha ADV elimhlophe REL elingabhalwanga REL . PUNC Ngoko ADV ndifumene VAUX ndisenza V uxolo N11 nendlela ADV endibhala REL ngayo ADV . PUNC Into N09 endiyithandileyo REL kwaba CDEMLOC babhali N02 , PUNC babubhala V ngendlela ADV efanayo REL . PUNC Yaye CONJ enye ADJ09 into N09 endiyithandileyo REL kubo PROEMPLOC kukubhala V ngezinto ADV ezithile REL besebenzisa V izikweko N08 nezifaniso ADV . PUNC Nam ADV ndiyayithanda V into N09 ebhaliweyo REL , PUNC ingalandeleki V msinya ADV hayi INT ngenxa CONJ yesigama POSS09 kodwa CONJ ngenxa CONJ yesikweko POSS09 , PUNC isintwiso N07 , PUNC nesifaniso ADV esisetyenzisiweyo REL . PUNC Ndizimisele V ndifake V into N09 esabu REL mbongorha V kumabali NLOC am POSS06 endiza REL kuwenza V . PUNC bendingazi V ukuba CONJ ivumelekile V into N09 yokuxuba POSS09 iprose N09 nemibongo ADV encwadini NLOC . PUNC Le CDEM09 nto N09 yokuxuba POSS09 imibongo N04 kwinoveli NLOC ndiyiqhelele V kumabali NLOC esiXhosa POSS06 apho ADVLOC kudla V ngokubakho ADV imbongi N09 kwisiganeko NLOC esithile REL , PUNC lakufika V ixesha N05 layo POSS05 itsho V ngomtyangapho ADV wombongo POSS03 . PUNC UTamsanqa N01a ngoku ADV engeyiyo COP imbongi N09 kodwa CONJ kwincwadi NLOC yakhe POSS09 ethi REL Ukuba NPP Ndandazile NPP ( PUNC 1967 NUM ) PUNC xa CONJ ebhalela REL umlinganiswa N01 wakhe POSS01 oyimbongi REL utsho V ngezibongo ADV ezimshoqo REL ngokungathi ADV uyimbongi COP yomthonyama POSS09 . PUNC Kumnandi COP xa CONJ sizithetha V nabahlobo ADV bethu POSS02 kuba CONJ kaloku CONJ siziva VAUX sikhululekile V phakathi NLOC kwabo POSS15 . PUNC Akukho COP lula ADV ke CONJ ukuvele VAUX ubhale V into N09 ongayaziyo REL ukuba CONJ iza VAUX kufundwa V ngubani COP , PUNC kuba CONJ usoyikisela V isidima N07 sakho POSS07 sirhuqeke V phantsi NLOC , PUNC ubonwe V njengomntu ADV ongenasimilo REL , PUNC ongaqeqeshekanga REL , PUNC umanyaleni N01a . PUNC Umbhali N01 ukholose V kakhulu ADV kwimithetho NLOC eyahlula REL umlinganiswa N01 oyintloko REL kwabanye POSS15 abalinganiswa N02 . PUNC Ewe INT ndiyayincoma V le CDEM09 ndlela N09 aqhube V ngayo ADV umbhali N01 kuba CONJ inocwangco COP , PUNC ibali N05 lilandeleka V kakuhle ADV umbone V nomlinganiswa ADV ekhula V . PUNC Kwalapha ADV nje ADV ndiyibona V into N09 enokusebenza REL kubafundi NLOC ngokuba ADV nomlinganiswa ADV abamthandayo REL nabamfaka ADV ezintliziyweni NLOC . PUNC Iyanceda V yona PROEMP09 kuba CONJ abafundi N02 baba VAUX nosizi COP xa CONJ umlinganiswa N01 wabo POSS01 engena V elusizini NLOC , PUNC bavuyisana V nomlinganiswa ADV wabo POSS01 xa CONJ ephumelela V emadabini NLOC . PUNC Ndiyazi V ukuba CONJ le CDEM09 yindlela COP eyaba REL lilifa COP esalifumana REL kwimfundiso NLOC zakudala POSS10 yaye CONJ isasebenza V . PUNC Kodwa CONJ ke CONJ uhayi N01a wam POSS01 ndimbeka V kweli CDEMLOC lokuba POSS05 singabe VAUX sizisa V eliweni NLOC silibona V , PUNC sizibhaqe VAUX singababhali V nabafundi ADV abalandela REL into N09 enye ADJ09 - PUNC indlela N09 esele REL ivulekile V , PUNC engenabungozi REL , PUNC ubuchule N14 obungothusiyo REL . PUNC Le CDEM09 nto N09 indishiye VAUX ndizibuza V umbuzo N03 ngendlela ADV iincwadi N10 zesiXhosa POSS10 zibhalwa V ngayo ADV . PUNC Ingaba INTER ababhali N02 besiXhosa POSS02 banendawo COP abayalelwa REL kuyo PROEMPLOC ukuba CONJ babhale V kanjani ADV le CDEM09 nto N09 iincwadi N10 zabo POSS10 uya VAUX kufika V zithetha V into N09 enye ADJ09 ngeendlela ADV ezahlukileyo REL ? PUNC Ingaba INTER lulwimi COP lwethu POSS11 olu CDEM11 lubangela V ukuba CONJ kubenzima COP ukukhangela V ezinye ADJ10 iindlela N10 ezintsha ADJ10 zokubhala POSS10 nokubalisa ADV amabali N06 ? PUNC Yindlela COP olusetyenziswa REL ngayo ADV ulwimi N11 le CDEM09 nto N09 kunzima COP kangaka ADV ukubona V into N09 entsha ADJ09 kwiincwadi NLOC ezibhalwe REL ngesiXhosa ADV ? PUNC Kungako COP ke CONJ kufumaneka V isimbo N07 sokubhala POSS07 ngendlela ADV yokuncokola POSS09 , PUNC ngendlela ADV yokuthetha POSS09 yabantu POSS09 . PUNC Kodwa CONJ andingekhe VAUX ndimke V kwaphela ADV kwindlela NLOC eyiyo REL yokubhala POSS09 . PUNC Yiyo COP le CDEM09 nto N09 ndixubile V phakathi NLOC kwendlela POSS15 entsha ADJ09 yokubhala POSS09 nendlela ADV endala ADJ09 ukuze CONJ kudaleke V indubayela N09 yento POSS09 etshayelela REL indlela N09 ebheka V phambili NLOC . PUNC Kule CDEMLOC khosi N09 sikhuthazwa V ukuba CONJ xa CONJ nathi ADV sisebenzisa V amaqhalo N06 kumele VAUX siwasebenzise V ngendlela ADV yobugcisa POSS09 , PUNC siwajike V ukuba CONJ ayajikeka V siwenze V awethu REL , PUNC side VAUX senze V awethu REL ukuba CONJ kuyenzeka V . PUNC Le CDEM09 nto N09 bayibona V ngokuba ADV idandalazisa V ulwazi N11 analo REL umbhali N01 ngolwimi ADV . PUNC Kodwa CONJ ke CONJ le CDEM09 nto N09 ibanga V ukuba CONJ bakhonkxeke V ababhali N02 bangayi V phambili NLOC , PUNC nesiXhosa ADV sigangathe V endaweni NLOC enye ADJ09 . PUNC Yiyo COP nale ADV wofika V okubhaliweyo REL ngesiXhosa ADV okutsha ADJ15 kunqabile V . PUNC Ngoko ADV ke CONJ mna PROEMPPERS ndoyame V ngeentetho ADV zemihla POSS10 ngemihla ADV . PUNC Kuloko CDEMLOC owam REL umdla N03 kukuphuhlisa V isihloko N07 sale POSS07 thisisi N09 yam POSS09 ngezivakalisi ADV ezifumaneka REL emabalini NLOC . PUNC Ndifuna V kumane VAUX kuvela V izinto N10 eziqhagamshelana REL nokuphefula ADV , PUNC ziqhagamshelana V nobomi ADV bomlinganiswa POSS14 wam POSS01 obalisayo REL . PUNC Uthando N11 alwazi V ntlanga N09 . PUNC UBiyela N01a ( PUNC 2013 NUM ) PUNC uqhubeka V ngokucacisa ADV ukuba CONJ isizwe N07 ngasinye ADV sinohlobo COP lwaso POSS11 lokulawula POSS11 nokujonga ADV ngqo IDEO indlela N09 yokuhambisana POSS09 ukwenzela V ukuba CONJ kugcineke V inkcubeko N09 yeso POSS09 sizwe N07 nendlela ADV yokwenza POSS09 kwaso POSS15 . PUNC KwaZulu NLOC , PUNC umfana N01 xa CONJ ethandana V nentombi ADV kwakufuneka V loo CDEM09 ntombi N09 abe VAUX uzifumene V iintsimbi N10 zayo POSS10 ezibonisa REL ubuntombi N14 nto ABBR bayo POSS14 nokunyaniseka ADV kwayo POSS15 kuye PROEMPLOC . PUNC Ngokufana ADV kwaZulu NLOC nakwaNdebele ADV nakwaXhosa ADV , PUNC uninzi N11 lwamaxesha POSS11 ngumfana COP oye REL acele V uthando N11 entombini NLOC . PUNC Iye VAUX ithi V ngokuvuma ADV olo CDEM11 thando N11 intombi N09 le CDEM09 , PUNC ibuyise V iintsimbi N10 kumfana NLOC lo CDEM01 . PUNC Amantombazana N06 njengabenzi ADV beentsimbi POSS02 , PUNC ayebonisa V uthando N11 lwabo POSS11 ngeendlela ADV omnye ADJ01 umntu N01 angathi V ayithanga VAUX ngqo IDEO kuba CONJ ingakhuphi V magama N06 ngamlomo ADV okuthi REL ' PUNC ndiyakuthanda V ' PUNC . PUNC Oko CDEM15 ke CONJ kwakukubaleka V ukungakhululeki V ekuthetheni ADVLOC ngezinto ADV ezinochuku REL ezingemvakalelo REL . PUNC Wayazi V engaxelelwanga V ukuba CONJ intombazana N09 yasemaTshaweni POSS09 izibophelela V kuye PROEMPLOC ngeqhina ADV lomtshato POSS05 elingasayi REL kuze VAUX liqhawulwe V mntu N01 . PUNC UNomvuzo N01a wayesenza V into N09 engasenziwayo REL ngamantombazana ADV , PUNC phofu CONJ ayengayazi V le CDEM09 nto N09 isaziwa V kuphela ADV ngabathile COP abasawagcinileyo REL amasiko N06 nezithethe ADV . PUNC Ukanti CONJ kwincoko NLOC endandikhe REL ndanayo REL nesinye ADV isinyanya N07 , PUNC kuyavela V ukuba CONJ apha ADVLOC kwaXhosa NLOC umfana N01 naye ADV wayekwazi V ukunxibisa V intombi N09 intsimbi N09 xa CONJ ingade VAUX ibe VAUX iyakuvuma V ukubikwa V kothando POSS15 lwakhe POSS11 kuyo PROEMPLOC . PUNC Iintsimbi N10 zenziwa V ngokwezigaba ADV zokukhula POSS08 . PUNC Nanjengokutsho ADV kukaNozitshixwana POSS15 ( PUNC 2019 NUM : PUNC udliwanondlebe N11 ) PUNC , PUNC ngokumjonga ADV umntu N01 uyakwazi V ukumbona V ukuba CONJ ukwesiphi COP isigaba N07 kwaye CONJ umnike V imbeko N09 yeso POSS09 sigaba N07 . PUNC Ukunika V umntu N01 imbeko N09 ngokwesigaba ADV akuso REL kuquka V ukuba CONJ neliso ADV lezinto POSS05 ezifana REL naxa ADV umnika V ukutya N15 kwiimeko NLOC ezifana REL nokuba ADV loo CDEM01 mntu N01 elundwendwe COP kwakho POSS15 . PUNC Iintsimbi N10 ezithile REL zinxitywa V ngabantu ADV abathile REL . PUNC Iintsana N10 zona PROEMP10 kuba CONJ zingafane VAUX zinxibe V ntsimbi N09 , PUNC kulula COP ukuba CONJ umntu N01 azi V ukuba CONJ olo CDEM11 lusana V . PUNC Kweli CDEMLOC xesha N05 kulapho COP banxiba V iintsimbi N10 ezihamba REL ngokwemingqa ADV . PUNC Ezinye ADJ10 zezinto POSS10 ezihamba REL nesi ADV sigaba N07 ngokwakwaNtu ADV sisithethe COP esidala ADJ07 ekuthiwa REL yintonjane COP efundisa REL ngendlela ADV yokuziphatha POSS09 . PUNC Nanjengokutshiwo ADV apha ADVLOC ngasentla ADV , PUNC ngokumjonga ADV umntu N01 onxibe REL iintsimbi N10 unako COP ukuyazi V ukuba CONJ kuvumeleke V ukuba CONJ angazityi V izinto N10 ezithile REL . PUNC Kwesi CDEMLOC sigaba N07 , PUNC nanjengokutsho ADV ukuba CONJ amantombazana N06 ahamba V namakhwenkwe ADV esigaba POSS06 sawo POSS07 , PUNC amakhwenkwe N06 kweli CDEMLOC xesha N05 sele VAUX eqinela V ukwaluka V nawo ADV . PUNC Sibeke V ingca N09 kwesi CDEMLOC sigaba N07 . PUNC Kuyacaca V ukuba CONJ waye VAUX ekholelwa V kuzo PROEMPLOC zombini PROQUANT10 ezi CDEM10 nkolo N10 yaye CONJ ezinzile V kuzo PROEMPLOC . PUNC UNtsikana N01a ke CONJ ubalwa V njengomnye ADV wamagqala POSS01 angoovulindlela REL kuluncwadi NLOC lwemveli POSS11 . PUNC Xa CONJ wayeneminyaka COP elithoba REL wahamba V noyise ADV waya VAUX kuhlala V kuCentane NLOC , PUNC waye VAUX sele VAUX eswelekile V umama N01a wakhe POSS01 , PUNC walandulela V eli CDEM05 xa CONJ uMqayi N01a waye VAUX eneminyaka COP emibini ADJ04 kuphela ADV . PUNC Wahlala V apho ADVLOC ke CONJ iminyaka N04 emithandathu ADJ04 nalapho ADV wathi VAUX wafunda V lukhulu COP malunga ADV nolwimi ADV lwesiXhosa POSS11 kwanazo ADV zonke PROQUANT08 izangotshe N08 zolwimi POSS08 awayenako REL ukuzifunda V apho ADVLOC ngelo ADV lixa N05 . PUNC Wakufundela V apho ADVLOC ukubhala V isiXhosa N07 . PUNC Umntu N01 uthi V akufumane V kunzima COP ukuthetha V ngoMqhayi ADV kuba CONJ waye VAUX eyindoda COP eyaye REL inesiphiwo COP esikhethekileyo REL sokwenza POSS07 izinto N10 ezininzi ADJ10 yaye CONJ zonke PROQUANT10 azenze REL ngokuyimpumelelo ADV ngokusesidimeni ADV . PUNC Umntu N01 unokumchaza V uMqhayi N01a athi V waye VAUX eyimbongi COP yomthonyama POSS09 , PUNC eyimbongi REL yosiba POSS09 , PUNC engumbhali REL wamabali POSS01 amafutshane ADJ06 , PUNC umbhali N01 weedrama POSS01 , PUNC iinoveli N10 , PUNC umazi N01 wembali POSS01 , PUNC umbhali N01 ngeempilo ADV zabantu POSS10 , PUNC umguquli-lwimi N01 , PUNC intatheli N09 kananjalo ADV umntu N01 unako COP ukuthi VAUX ngoyena COP mntu N01 wadlala V indima N09 enkulu ADJ09 ekusekweni ADVLOC kwendlela POSS15 eyiyo REL yokubhala POSS09 isiXhosa N07 ( PUNC grammar FOR ) PUNC ngexesha ADV lakhe POSS05 . PUNC UMqhayi N01a ngomnye ADV wabantu POSS01 ababeziingcali REL zolwimi POSS10 ezaye REL ziququzelela V inkqubo N09 yokuqwalasela POSS09 ukuba CONJ ingaba INTER kwibhayibhile NLOC isiXhosa N07 sibhalwe V ngendlela ADV eyiyo REL kusinina ADV . PUNC Umfo N01 omkhulu ADJ01 waziwa V ngokuba ADV ngoyena COP makhwekhwetha N01a wakha VAUX waba VAUX nesakhono COP esikhethekileyo REL sokubhala POSS07 isiXhosa N07 esinambithekayo REL . PUNC Eyona PROEMP09 nto N09 ingamandla COP yeyokuba COP baye VAUX befuna VAUX ukuveza V izimvo N10 zoluntu POSS10 ingakumbi ADV oluntsundu REL kuba CONJ baye VAUX bechukunyiswa V ngumsinga COP waseNtshona POSS03 owaye REL usele VAUX uwubhubhisa V umzi N03 ontsundu REL . PUNC Lo CDEM03 mbongo N03 omnye ADJ01 umntu N01 angathi V le CDEM09 imbongi N09 noxa ADV ibonga V uMandela N01a kodwa CONJ ikwanqula V uSomamdla N01a neminyanya ADV ukuze CONJ konke PROQUANT15 okuyiminqweno REL yayo POSS04 nokuyiminqweno ADV yesizwe POSS04 kuzaliseke V , PUNC yiva V xa CONJ ivalelisa V kwimiqolo NLOC yokugqibela POSS04 emibini ADJ04 . PUNC Le CDEM09 yimiqolo COP yokuvalelisa POSS04 xa CONJ umntu N01 enqula V . PUNC Umntu N01 ke CONJ akanokothuka V kuba CONJ ke CONJ iimbongi N10 ngabantu COP bomoya POSS02 kwabona ADV . PUNC UMqhayi N01a wenza V eyona PROEMP09 nto N09 ibalulekileyo REL kakhulu ADV xa CONJ sukube VAUX kuthethwa V ngeembongi ADV zamaAfrika POSS10 okanye CONJ ezomthonyama REL . PUNC Iyodwa COP le CDEM09 nto N09 yenza V ukuba CONJ umbongo N03 wakhe POSS03 uthembakale V yaye CONJ yonke PROQUANT09 into N09 aza VAUX kuyithetha V ngaye ADV umfi N01 ikholeleke V kuba CONJ isuka V emntwini NLOC omaziyo REL ncakasana ADV . PUNC Kulo CDEMLOC mbongo N03 siyaxelelwa V ukuba CONJ ngenene ADV ube VAUX elixhadi COP lesizwe POSS05 , PUNC amanxila N06 , PUNC amahilihili N06 ebelungiswa V nguye COP ukuze CONJ abuyele V kwisimo NLOC somntu POSS07 esiqhelekileyo REL . PUNC Ukomelela N15 kwakhe POSS15 kusesinye COP sezizathu POSS07 zokuba POSS08 imbongi N09 ithi V gqolo IDEO ukumfanisa V nelitye ADV okanye CONJ imbokodo N09 njengoko ADV amanina N06 esaziwa V njengeembokodo ADV . PUNC Kangangendlela ADV awaye VAUX ekukhuthalele V ngayo ADV ukusebenzela V abantu N02 imbongi N09 iyithetha V ngokucacileyo ADV into N09 yokuba POSS09 kufanele VAUX ukuba CONJ ahlale VAUX ekhunjulwa V . PUNC Into N09 eyenza REL ukuba CONJ kungabikho COP lula ADV yeyokuba COP imbongi N09 yaye CONJ idandulukile V isemoyeni COP ngohlobo ADV lokuba POSS11 ukuphumla V kwaye CONJ kusiba COP kufutshane ADV ngokumandla ADV . PUNC Kodwa CONJ ke CONJ ngenxa CONJ yokuwuphulaphula POSS09 amatyeli N06 aliqela REL lo CDEM03 mbongo N03 ngeenjongo ADV zokuwuhlalutya POSS10 , PUNC kuyacaca V ukuba CONJ ungohlulwa V ube VAUX zizigaba COP ezithandathu ADJ08 . PUNC Eyona PROEMP09 into N09 iyenza V icace ADV yeyokuba COP umlambo N03 awukho COP amanzi N06 engekho REL , PUNC kungoko COP iqala V kwakumqolo ADV wokuqala POSS03 ichaze V ukuba CONJ umlambo N03 lo CDEM03 wakhiwa V ngamanzi COP asuka V esibhakabhakeni NLOC , PUNC imvula N09 ukutsho V . PUNC Iqhuba V imbongi N09 isirhabulise V ngokuqalisa ADV kokuwa POSS15 kwamaqabaza POSS15 emvula POSS06 amahle ADJ06 esiwela V ezantsi NLOC emhlabeni NLOC ngokutsalwa ADV yinto COP ebizwa REL ngokuba ADV ngumbizane COP womhlaba POSS03 ( PUNC gravitation FOR ) PUNC . PUNC Imbongi N09 iphinda V kwayona ADV isebenzise V isimntwiso N07 esininzi ADJ07 apho ADVLOC yona PROEMP09 ngokwayo ADV ithetha V ngokunga ADV ingumlambo COP ngokwawo ADV . PUNC Imbongi N09 iqhuba VAUX ithethe V ngezinye ADV izinto N10 umlambo N03 ozenzayo REL ezifana REL nokuphilisa ADV abantu N02 kwanokunika ADV amanzi N06 okunkcenkceshela REL emasimini NLOC kuchume V izilimo N08 . PUNC Iqhuba VAUX icacise V ukuba CONJ ngamanye ADV amaxesha N06 uhambo N11 lomlambo POSS11 luhamba V lungabikho COP lula ADV kuba CONJ kuye VAUX kubekho COP neengxangxasi ADV apho ADVLOC amanzi N06 abethekayo REL , PUNC kodwa CONJ yonke PROQUANT09 loo CDEM09 nto N09 iwunika V amandla N06 nobuhle ADV obungayiwayo REL . PUNC Ekugqibeleni ADVLOC uJolobe N01a uyachaza V ukuba CONJ yonke PROQUANT04 imilambo N04 isinga V elwandle NLOC apho ADVLOC iphelela V khona ADVLOC . PUNC Kuselwandle COP apho ADVLOC kuthi VAUX kwenzeke V inkqubo N09 yokunyuka POSS09 kolophu POSS15 luye V esibhakabhakeni NLOC . PUNC Imbongi N09 enkulu ADJ09 kuyacaca V ukuba CONJ inolwazi COP olunzulu REL kwezobunzululwazi NLOC nobugqi ADV yaye CONJ oko CDEM15 kuyinceda V ukuba CONJ iyiqonde V imilambo N04 kwiinkalo NLOC zonke PROQUANT10 . PUNC UMqhayi N01a akayilibali V neminye ADV imilambo N04 ekhoyo REL efana REL noMbhashe ADV , PUNC iThukela N05 neminye ADV , PUNC kodwa CONJ yena PROEMP01 akafuni VAUX kuva V nto N09 ngeTyhume ADV yakokwabo POSS09 . PUNC ITyhume N09 uMqhayi N01a uyibona V iyiKherubhime COP yakhe POSS09 , PUNC oko CDEM15 kudiza V ukuzingca N15 kwakhe POSS15 okukhulu ADJ15 ngayo ADV , PUNC nokuyinto ADV entle ADJ09 kunene ADV . PUNC Kwiziphawuli NLOC ezikhoyo REL kuwo PROEMPLOC esokugqibela REL nguninzi COP apho ADVLOC khona ADVLOC uyichazayo REL into N09 yokuba POSS09 le CDEM09 hambo N05 uyihambayo REL sele VAUX ihanjiwe V ngabaninzi COP . PUNC Oku CDEM15 kuthetha V ukuba CONJ xa CONJ umntu N01 esenza V okuhle ADJ15 nokulungileyo ADV sukuba VAUX ekhethe V ukuhamba V indlela N09 nabanye ADV abantu N02 abathanda REL okuhle ADJ15 nokulungileyo ADV abayihambileyo REL . PUNC Loo CDEM09 nto N09 ithetha V ukuba CONJ ubulungisa N14 abukho COP butsha COP ingakumbi ADV obusekelezelwe REL endalweni NLOC kaThixo POSSKA njengoko ADV wadalayo V indalo N09 yakhe POSS09 equka REL nemilambo ADV njengalo ADV athetha V ngawo ADV uJolobe N01a . PUNC Izihlomelo N08 nazo ADV zisetyenzisiwe V kulo CDEMLOC mbongo N03 yaye CONJ zisetyenziselwe V esizathwini NLOC . PUNC Isihlomelo N07 sichazwa V ngokuba ADV siluhlobo COP lwesigaba POSS11 sentetho POSS07 apho ADVLOC igama N05 lithi VAUX lichaze V isenzi N07 , PUNC umzekelo N03 ; PUNC wasebenza V ngokukhuthala ADV , PUNC u-ngokukhuthala N01a sisihlomelo COP kuba CONJ usichazela V nzulu ADV ngesenzi ADV ukuba CONJ sasebenza V njani ADV . PUNC Ezi CDEM08 zihlomelo N08 zisetyenzisiweyo REL zonke PROQUANT08 zidlala V indima N09 enkulu ADJ09 ekuphuhliseni ADVLOC intsingiselo N09 enzulu REL . PUNC Izihlomelo N08 ezininzi ADJ08 kulo CDEMLOC mbongo N03 zizihlomelo COP zendawo POSS08 kwakunye ADV nezo ADV zichaza V ixesha N05 nobunjani ADV . PUNC Ezi CDEM10 ndawo N10 zikhankanywayo REL apha ADVLOC zibalulekile V kuba CONJ umzekelo N03 isibhakabhaka N07 kulapho COP imvula N09 ivela V khona ADVLOC . PUNC Imvula N09 yaziwa V njengophawu ADV lwentsikelelo POSS11 kwakunye ADV namathamsanqa ADV . PUNC Imbongi N09 izama VAUX ukusixelela V ukuba CONJ indalo N09 kaThixo POSSKA ihamba V neentsikelelo ADV ngoko ADV ke CONJ xa CONJ umntu N01 esikelelekile V iintsikelelo N10 zingafanekiswa V nemijelo ADV yamanzi POSS04 ethi REL yakhe V umlambo N03 . PUNC Ivala V ngentetho ADV eyibeka V ngesiNgesi ADV ukuze CONJ iviwe V nangabamhlophe ADV ukuba CONJ ayixolisi V kuba CONJ umhlaba N03 ngowabantsundu COP . PUNC Olu CDEM11 hlobo N11 lokuthetha POSS11 kwembongi POSS15 kuthetha V lukhulu COP , PUNC kuba CONJ kukwabonakalisa V iimvakalelo N10 zembongi POSS10 ukuba CONJ ayonwabanga V kwaphela ADV . PUNC Lo CDEM03 mbongo N03 mdala ADJ01 yaye CONJ imbongi N09 yawuvelisa V ngexesha ADV apho ADVLOC uluntu N11 oluninzi ADJ11 lwaye CONJ luqalisa VAUX ukuxabisa V iidolophu N10 kuneelali ADV oluzalelwe REL kuzo PROEMPLOC . PUNC Ngeli ADV xesha N05 lwaye CONJ lutshintsha V kanobom ADV uhlobo N11 lobomi POSS11 babantu POSS14 xa CONJ bunokuthelekiswa V nobangaphambili ADV kweli CDEMLOC xesha N05 . PUNC Apha ADVLOC imbongi N09 ichukunyiswa V yindlela COP indoda N09 yasezilalini POSS09 ethi VAUX yahluke V ngayo ADV kwamanye ADVLOC amadoda N06 angengowasezilalini REL . PUNC Kuyabonakala V ukuba CONJ olu CDEM11 hlobo N11 lwendoda POSS11 lolona COP luthandekayo REL nolukwahloniphekileyo ADV ngenxa CONJ yendlela POSS09 yayo POSS09 yokuziphatha POSS09 encomekayo REL . PUNC Zibazile V iindlebe N10 zakhe POSS10 , PUNC Zibukhali COP iimpumlo N10 zakhe POSS10 . PUNC Umntu N01 onezi REL mpawu N10 zichazwayo REL kule CDEMLOC ndoda N09 uye VAUX athandeke V yaye CONJ abe VAUX lithemba COP loluntu POSS05 . PUNC Imbongi N09 isebenzisa V isakhono N07 esahlukileyo REL sokuyichaza POSS07 le CDEM09 ndoda N09 kuba CONJ ibeka V imeko N09 nganye ADV engekho REL ntle ADJ09 yandule VAUX ukuchaza V ukuba CONJ indoda N09 yaselalini POSS09 ijamelana V nayo ADV njani ADV na INTER loo CDEM09 meko N09 . PUNC Apha ADVLOC imbongi N09 kananjalo ADV ibonakalisa V ubunzima N14 , PUNC iinzingo N10 nezilingo ADV egagana REL nazo ADV indoda N09 yasezilalini POSS09 , PUNC kodwa CONJ ngalo ADV lonke PROQUANT05 ixesha N05 iye VAUX iqine V yomelele V . PUNC Umzekelo N03 olunye ADJ11 uphando N11 lunokuqwalasela V iindlela N10 ezithi REL zibonge V ngayo ADV iimbongi N10 xa CONJ sukuba VAUX zijonge V inzuzo N09 koosopolitiki NLOC kweli CDEMLOC xesha N05 lanamhlanje POSS05 . PUNC Kwelinye ADJLOC icala N05 umntu N01 unakho COP nokuvelela ADV iindlela N10 ezithi REL iimbongi N10 zilusebenzise V ngayo COP ulwimi N11 xa CONJ kundululwa V amadoda N06 okanye CONJ umkhosi N03 usiya V emfazweni NLOC , PUNC xa CONJ kusenziwa V isiko N05 lolwaluko POSS05 , PUNC xa CONJ kulandwa V umoya N03 womntu POSS03 osweleke REL ngengozi ADV okanye CONJ kwimeko NLOC apho ADVLOC khona ADVLOC kukho COP ukruthakruthwano N11 malunga ADV nesihlalo ADV sobukhosi POSS07 Kuzo PROEMPLOC zonke PROQUANT10 ezi CDEM10 meko N10 umsebenzi N03 wembongi POSS03 unokubaluleka V okukhulu ADJ15 . PUNC Olunye ADJ11 uphando N11 lunokuthatha V kolu CDEMLOC luze VAUX ludlulele V kwezi CDEMLOC nkalo N10 sele VAUX zichaziwe V ngentla ADV . PUNC Uphando N11 olu CDEM11 lolu COP hlobo N11 lungaba VAUX lulutho COP ekuphuhliseni ADVLOC nasekufundiseni ADV uluntu N11 lweli POSS11 xesha N05 malunga ADV nokubaluleka ADV kweembongi POSS15 zomthonyama POSS10 ngokubanzi ADV . PUNC Kananjalo ADV , PUNC amaziko N06 ezemfundo POSS06 , PUNC amaqumrhu N06 aququzelelza REL ezentlalo REL nekcubeko ADV kwakunye ADV namasebe ADV karhulumente POSSKA afana V nelobugcisa ADV nenkcubeko ADV nawo ADV angazuza V lukhulu ADV ukuze CONJ inkqubo N09 yokukhuthazwa POSS09 nokubuyiswa ADV kwesidima POSS15 samasiko POSS07 nezithethe ADV ibe VAUX yimpumelelo COP . PUNC Intshuntshe N09 . PUNC Mqhayi NPP yaye CONJ ibonga V uMdali N01 kodwa CONJ imbonga V ngokungathi ADV ibonga V umntu N01 . PUNC Sitsho V Kuwe PROEMPLOC , PUNC Nkulu NPP yeminyanya POSS09 . PUNC Upha V uMandela N01a igama N05 elitsha ADJ05 elithi REL Zweliyashukuma NPP . PUNC Ntlakohlaza NPP , PUNC siyakubulisa V ! PUNC Umbhali N01 xa CONJ ebhala V sukube VAUX kukho COP nto N09 imchukumisileyo REL , PUNC into N09 eyenzekayo REL ekuhlaleni ADVLOC okanye CONJ entlalweni NLOC yoluntu POSS09 . PUNC Izivakalisi N08 ziba COP nolandelelwano COP lwezihloko POSS11 zomongo POSS08 ukuze CONJ okutshiwo REL sisincoko COP kuvele V . PUNC Umzekelo N03 : PUNC isivakalisi N07 siba COP nesihloko COP somongo POSS07 ngolu ADV hlobo N11 lulandelayo REL : PUNC Abantu N02 abasini REL sifanayo REL nabo ADV bafuna V ukuba CONJ imitshato N04 yabo POSS04 ivumeleke V yamkeleke V ngokusemthethweni ADV . PUNC Batsho V ukuba CONJ nabo ADV banamalungelo COP njengabanye ADV abantu N02 abangabemi REL beli POSS02 loMzantsi POSS05 Afrika NPP . PUNC Injongosenzi N09 : PUNC imitshato N04 yabo POSS04 yamkeleke V ngokusemthethweni ADV . PUNC Kwisincoko NLOC esixoxayo REL isihloko N07 sisebenza V njengeyona ADV ntloko N09 yesincoko POSS09 . PUNC Ngelixa ADV izihlokwana N08 zinika V inkcazelo N09 yesihloko POSS09 . PUNC Izihlokwana N08 zikwasebenza V njengezihloko ADV ngelixa ADV imihlathi N04 idlala V indima N09 yokunika POSS09 inkcazelo N09 . PUNC Isihloko N07 silelona COP gatya N05 elilawula REL isivakalisi N07 , PUNC ukanti CONJ inkcazelo N09 ligatya COP lokuxhomekeka POSS05 elichaza V ngokubanzi ADV ngesihloko ADV . PUNC Kwesi CDEMLOC sivakalisi N07 isihloko N07 ngu-Abantu COP okwasisibizo ADV , PUNC ukuze CONJ igatya N05 lokuxhomekeka POSS05 elinika REL inkcazelo N09 lilandele V emva NLOC kwaso POSS15 njengo-abasini ADV sifanayo REL bafuna V imitshato N04 yabo POSS04 yamkeleke V ngokusemthethweni ADV . PUNC Zintoni COP iintlobo N10 zesiseko POSS10 umbhali N01 azidingayo REL ekubhaleni ADVLOC ? PUNC Yintoni COP efuna REL ube COP nolwazi COP ngeendlela ADV ekubhalwe REL ngayo ADV ? PUNC Ukuchaza V banzi ADV ngoku ADV , PUNC ingcingane N09 yokubhaliweyo POSS09 kumele VAUX iqwalasele V ingcingane N09 yolwazi POSS09 lwelizwe POSS11 jikelele ADV . PUNC Umxholo N03 lulwazi COP lwesiseko POSS11 njengengcingane ADV yoyilo POSS09 . PUNC Ingcingane N09 yoyilo POSS09 icebisa V ngelithi ADV ulwazi N11 oluthile REL olugciniweyo REL lubuye VAUX lufumaneke V ukuze CONJ luvelise V umxholo N03 . PUNC Ulwazi N11 lwesiseko POSS11 luveza V umxholo N03 kunye CONJ nohlobo ADV lokubhaliweyo POSS11 ekubhaleni ADVLOC . PUNC Ithiyori N09 yohlobo POSS09 lokubhaliweyo POSS11 idluliselwa V kwinqanaba NLOC eliphezulu REL lengcingane POSS05 yokubhala POSS09 . PUNC Ubuciko N14 bunendima COP obuyidlalayo REL ekubhaleni ADVLOC kuba CONJ buveliswa V sisihloko COP ekubhalwe REL ngaso ADV kunye CONJ nenkqubo ADV . PUNC Le CDEM09 paramtha N09 ikwaquka V indlela N09 yokuba POSS09 sibhalwa V njani ADV isincoko N07 , PUNC ngokuthi ADV kusetyenziswe V izihloko N08 nezihlokwana ADV eziqaqambileyo REL kwisincoko NLOC , PUNC ulandelelwano N11 lwemihlathi POSS11 ngendlela ADV evumelekileyo REL , PUNC nokwenza ADV isishwankathelo N07 esitsala REL ingqondo N09 yabafundi POSS09 . PUNC Kwisahluko NLOC esilandelayo REL siza VAUX kuhlalutya V izincoko N08 ezilishumi REL . PUNC Unamathelwano N11 lomxholo POSS11 , PUNC izivakalisi N08 , PUNC amagatya N06 , PUNC amanqanaba N06 amane ADJ06 ezincoko REL aza VAUX kuchazwa V ahlalutywe V . PUNC Izincoko N08 ziza VAUX kuqala VAUX zinikwe V njengoko ADV bezibhalile V abafundi N02 ukuze CONJ emva NLOC koko POSS15 kulandele V uhlalutyo N11 lwazo POSS11 . PUNC Phambi NLOC kwezincoko POSS15 ezibhalwe REL ngabafundi ADV kuqala V isincoko N07 ezizizikhokelo REL kulandele V ezabafundi REL . PUNC Mabini COP amanqanaba N06 ezincoko POSS06 ezibhalwe REL ngabafundi ADV , PUNC esokuqala REL sinesihloko COP saso POSS07 sengxoxo POSS07 . PUNC Kuhlalutyo NLOC nezinye ADV iimpawu N10 zobhalo POSS10 ezikhankanyiweyo REL kwesi CDEMLOC sahluko N07 ziza VAUX kusetyenziswa V ekuhlalutyeni ADVLOC izincoko N08 kwisahluko NLOC esilandelayo REL ( PUNC Isahluko N07 sesithathu POSS07 ) PUNC . PUNC Kweli CDEMLOC nqanaba N05 lomsebenzi POSS05 kufumaneka V , PUNC intshayelelo N09 equlathe REL iingongoma N10 eziza REL kuchatshazelwa V , PUNC kwakunye ADV nohlalutyo ADV lwezincoko POSS11 ezihlanu ADJ08 ezibhalwe REL ngabafundi COP ngokubhekiselele ADV kwisihloko NLOC abasinikiweyo REL sengxoxo POSS07 . PUNC Abafundi N02 kweli CDEMLOC nqanaba N05 banikwe V isihloko N07 amababhale REL ngaso ADV , PUNC benganikwanga V sikhokelo N07 sokubhala POSS07 isincoko N07 esixoxayo REL . PUNC Injongo N09 kukufumana V umgangatho N03 , PUNC wabo POSS03 wolwazi POSS03 ngemiba ADV esekuhlaleni REL nebangqongileyo ADV nendlela ADV abanokuthi REL baxhobisane V ngayo ADV ekulweni ADV imiba N04 ebangqongileyo REL kubomi NLOC ababuphilayo REL bemihla POSS14 ngemihla ADV . PUNC Kwesi CDEMLOC sahluko N07 amanqanaba N06 engxoxo POSS06 abhalwe V ngokulandelelanayo ADV ngolu ADV hlobo N11 ; PUNC Okokuqala ADV yimiba COP yobhalo POSS04 , PUNC kulandele V iindidi N10 zezincoko POSS10 , PUNC umzekelo N03 wesincoko POSS03 esixoxayo REL , PUNC kulandele V isincoko N07 sokuqala POSS07 silandelwe V luhlalutyo COP lwaso POSS11 . PUNC Umbhali N01 uthi V zisuka V nje ADV kwintshayelelo NLOC yakhe POSS09 aveze V umba N03 wexesha POSS03 esiphila REL kulo PROEMPLOC agqithe V kumtshato NLOC wabantu POSS03 abasini REL sinye ADJ07 , PUNC oku CDEM15 kuvula V amehlo N06 kumfundi NLOC wesincoko POSS01 azi V zisuka V nje ADV ingongoma N09 yengxoxo POSS09 . PUNC Ngamanye ADV amazwi N06 akabe VAUX ejikeleza V ugqala V emxholweni NLOC . PUNC Oku CDEM15 kuloba V umdla N03 womfundi POSS03 afune VAUX ukufunda V kangangoko ADV isincoko N07 . PUNC Apha ADVLOC kwesi CDEMLOC sincoko N07 kubhekiselelwe V kubafundi NLOC bebanga POSS02 leshumi POSS05 elinanye REL abasebenzisa REL isiXhosa N07 njengolwimi ADV lwabo POSS11 lwenkobe POSS11 kumgangatho NLOC wesikolo POSS03 samabanga POSS07 aphakamileyo REL . PUNC Ngokwesi ADV sincoko N07 yandlalwe V zisuka V nje ADV ingongoma N09 yengxoxo POSS09 eyile REL ukutshata V kwabantu POSS15 abasini REL sinye ADJ07 . PUNC Okwesibini ADV iba VAUX ngumxholo COP oqulathe REL eyona PROEMP09 nkqu N09 yengxoxo POSS09 , PUNC apha ADVLOC kulindeleke V uphando N11 alwenzileyo REL umbhali N01 wesincoko POSS01 sengxoxo POSS07 . PUNC Ngamanye ADV amazwi N06 zithini V iziphumo N08 zophando POSS08 afikelele V kuzo PROEMPLOC umbhali N01 ? PUNC Apha ADVLOC umbhali N01 ungqiyama V ngezimvo ADV zezibhalo POSS10 ezingcwele REL eziyikhabayo REL le CDEM09 nkqubo N09 yabantu POSS09 abasini REL sinye ADJ07 . PUNC Eyichaza V njalo ADV umbhali N01 ngokweBhayibhile ADV , PUNC akacaphuli V vesi N09 okanye CONJ sahluko N07 apho ADVLOC anokuthi V umfundi N01 wesincoko POSS01 aye VAUX kuzijongela V ukwanelisa V mhlawumbi ADV intandabuzo N09 athi VAUX abe COP nayo ADV . PUNC Ngokuphathelele ADV kwisiphelo NLOC umbhali N01 wesisincoko POSS01 uvala V ngentlaninge ADV yemibuzo POSS09 ecela REL umngeni N03 kumfundi NLOC ukuba CONJ azikisise V ukucinga V phambi NLOC kokuba POSS15 amchase V okanye CONJ amxhase V ukuba CONJ azikisise V ukucinga V phambi NLOC kokuba POSS15 amchase V okanye CONJ amxhase V umbhali N01 wesincoko POSS01 . PUNC Esi CDEM07 sahluko N07 siphinde VAUX saveza V ubunzululwazi N14 ngohlalutyo ADV lwezincoko POSS11 ezixoxayo REL ngokuthi ADV siveze V ubumbo N14 zivakalisi N08 ezithi REL zakhe V izincoko N08 ngokweemo ADV zothungelwano POSS10 noyamano ADV . PUNC Apha ADVLOC kolu CDEMLOC fundo N11 ubuchule N14 bokubhala POSS14 nengcingane ADV yobhalo POSS09 ziveziwe V zibonakalisa V unxibelelwano N11 olwenziwa REL ngumbhali COP phakathi NLOC komfundi POSS15 nesincoko ADV ngokubhekiselele ADV kuCoffin NLOC ( PUNC 2008 NUM ) PUNC apho ADVLOC avelise V ulwahlulo N11 lwezona POSS11 ngxoxo N10 neejenre ADV ezibalulekileyo REL ezizezi REL : PUNC ukuxoxela V ukuba CONJ , PUNC ingxoxo N09 ecalanye REL nengxoxo ADV emacala REL mabini ADJ06 . PUNC Umfundi N01 unokutolika V isincoko N07 esixoxayo REL ngokweeparamitha ADV zikaGrabe POSS10 noKaplan ADV ( PUNC 1996 NUM ) PUNC nemiba ADV yolwakhiwo POSS04 lwezincoko POSS11 ezixoxayo REL ngokungathandabuzekiyo ADV anganako COP ukuziqonda V iimpawu N10 zeengxoxo POSS10 ezinxulumene REL nomxholo ADV , PUNC ulwakhiwo N11 lobunzululwazi POSS11 ngeelwimi ADV , PUNC ubudlelwane N14 obuqhubekayo REL phakathi NLOC kombhali POSS15 nomfundi ADV kwingxoxo NLOC . PUNC Ezi CDEM10 nkalo N10 zonke PROQUANT10 ziziseko COP ezibalulekileyo REL kubhalo NLOC lwezincoko POSS11 . PUNC Boleka V ngokuthi ADV oku CDEM15 kuthi VAUX kudale V unxibelelwano N11 phakathi NLOC kombhali POSS15 nabafundi ADV kuba CONJ umbhali N01 ukhetha V ezona PROEMP10 nkalo N10 okanye CONJ izithako N08 ezibalulekileyo REL eziwexula REL umxhelo N03 womfundi POSS03 ukuze CONJ ukwenzela V ukuba CONJ abafundi N02 nootitshala ADV babe VAUX ziincutshe COP ekuveliseni ADVLOC ukufunda V nokubhala ADV . PUNC Olu CDEM11 nxulumano N11 lwenziwe V iinjongo N10 ezifanayo REL zokuxhobisa POSS10 abafundi N02 kunye CONJ nabahlohli ADV ngezakhono ADV ngezakhono ADV zokuqonda POSS08 ulwimi N11 ukufunda V , PUNC ukufundisa N15 nokufundela ADV ulwimi N11 xa CONJ kubhalwayo V . PUNC Ukuze CONJ abahlohli N02 bayile V ubhalo N11 olululo REL lokuyalela POSS11 abafundi N02 kumele VAUX bakhuthazwe V ukuba CONJ bakwazi VAUX ukugxeka V iinjongo N10 ezahlukeneyo REL zentlalo POSS10 ezichaza REL ngezigaba ADV zemihla POSS08 ngemihla ADV . PUNC Bakwazi V ukusebenzisa V ulwimi N11 kwiimo NLOC ezibangqongileyo REL . PUNC Bakwazi V ukuveza V nokusebenzisa ADV iingcinga N10 zabo POSS10 ngokufihlakeleyo ADV . PUNC Bakwazi V ukuba CONJ nolwazi ADV olubanzi REL nolunzulu ADV ngobume ADV bolwimi POSS14 lwabo POSS11 . PUNC Lusetyenziswa V ngabantu ADV ukukhupha V indlela N09 abaziva REL ngayo ADV , PUNC iingcinga N10 zabo POSS10 , PUNC iimbono N10 namava ADV abo POSS06 . PUNC USapir N01a ( PUNC 1961 NUM ) PUNC uyakungqina V oku CDEM15 xa CONJ esithi V ulwimi N11 yindlela COP abantu N02 abavakalisa REL ngayo ADV iimvakalelo N10 zabo POSS10 , PUNC izimvo N10 neminqweno ADV yabo POSS04 . PUNC Ukutsho V oko CDEM15 uluntu N11 lusebenzisa V ulwimi N11 kakhulu ADV ukunxibelelana V . PUNC Kwilizwe NLOC elinjengoMzantsi REL Afrika NPP elixananazileyo REL ngokweelwimi ADV , PUNC ibhodisalathisi N09 lelinye COP kumajelo NLOC asetyenziswa REL kakhulu ADV kunxibelelwano NLOC loluntu POSS11 , PUNC ingakumbi ADV kwiindawo NLOC zikawonkewonke POSS10 . PUNC Ibhodisalathisi N09 ke CONJ iluphawu COP oluqulethe REL ulwazi N11 okanye CONJ olunika REL umyalelo N03 ngeendlela ADV ezininzi ADJ10 , PUNC umzekelo N03 ubume N14 balo POSS14 ( PUNC indlela N09 elakhiwe REL ngayo ADV ) PUNC , PUNC umbala N03 , PUNC amagama N06 abhalwe V kulo CDEMLOC , PUNC isimboli N07 ekulo REL kungenjalo COP umfanekiso N03 okulo REL . PUNC Ezi CDEM10 bhodi N10 ziqulethe V lonke PROQUANT11 olu CDEM11 lwazi N11 ukunika V umkhombandlela N03 , PUNC isikhokelo N07 , PUNC kwanoncedo ADV olukhulu ADJ11 kuluntu NLOC . PUNC Ngenxa CONJ yobuninzi POSS09 beelwimi POSS14 ezithethwa REL kweloMzantsi NLOC Afrika NPP kuyanyanzeleka V ngokomGaqo-siseko ADV welizwe POSS03 , PUNC ukuba CONJ ulwazi N11 lufumaneke V eluntwini NLOC ngazo ADV zonke PROQUANT10 iilwimi N10 ezisemthethweni REL . PUNC Uguqulelolwimi N11 ke CONJ kukutshintsha V okubhalwe REL ngolunye ADV ulwimi N11 , PUNC kubhalwe V ngolunye ADV . PUNC UNewmark N01a ( PUNC 2001 NUM ) PUNC unika V inkcazelo N09 echanekileyo REL ngokwalo ADV msebenzi N03 wophando POSS03 xa CONJ esithi V , PUNC uguqulelolwimi N11 bubugcisa COP obulilinge REL lokuthi POSS05 umyalezo N03 obhalwe REL ngolunye ADV ulwimi N11 , PUNC ubhalwe V ngolunye ADV ulwimi N11 unjengoko COP unjalo COP . PUNC Ezi CDEM10 mposiso N10 , PUNC iziphene N08 , PUNC neempazamo ADV ezibangela REL uguqulelolwimi N11 olugwenxa REL zinefuthe COP elikhulu ADJ05 kumyalezo NLOC , PUNC kuba CONJ zinako COP ukuyitshintsha V nentsingiselo ADV yomyalezo POSS09 , PUNC kungenjalo COP ziyenze V ingavakali V eyona PROEMP09 nto N09 ithethwa V ngumyalezo COP - PUNC oku CDEM15 ke CONJ kunokubangela V ukubhideka V nokungakuqondi ADV kumfundi NLOC womyalezo POSS03 . PUNC Ukutsho V oko CDEM15 , PUNC umyalezo N03 awulandeleki V kwaye CONJ awuvakali V njengonengqiqo ADV . PUNC Ngoko ADV ke CONJ , PUNC imposiso N09 ebangelwa REL kukuba COP ingavakali V kwaye CONJ ingaqondakali V kakuhle ADV eyona PROEMP09 nto N09 ithethwa V kulwimi NLOC ntsusa N09 ( PUNC LN ABBR ) PUNC , PUNC loo CDEM09 mposiso N09 ibonwa V njengenesizathu ADV okanye CONJ imposiso N09 ebambekayo REL kwiimposiso NLOC ezibonakala REL kwinguqulelo NLOC . PUNC Okubalulekileyo REL apha ADVLOC kukuba COP umguqulelilwimi N01 alwenze V ngokukuko ADV uguqulelo N11 lwakhe POSS11 , PUNC ngokuthi ADV ayithathele V ingqalelo N09 imiba N04 yenkcubeko POSS04 yolwimi POSS04 aguqulela V kulo PROEMPLOC - PUNC kwiimeko NLOC apho ADVLOC imiba N04 yenkcubeko POSS04 igqame V okanye CONJ ibaluleke V khona ADVLOC kumsebenzi NLOC woguqulelolwimi POSS03 . PUNC Kaloku CONJ inkcubeko N09 idluliswa V icaciswe V ngolwimi ADV yaye CONJ nolwimi ADV luyinxalenye COP yenkcubeko POSS09 . PUNC Ukuhambelana V kweenkcubeko POSS15 kubonakala V xa CONJ intetho N09 yolwimi POSS09 ekusiwa REL kulo PROEMPLOC ivakala V iyeyoqobo COP , PUNC kwaye CONJ ikwathathela V ingqalelo N09 izenzo N08 nezimbo ADV eziqhelekileyo REL ngokwenkcubeko ADV yabantu POSS09 bolo POSS02 lwimi N11 . PUNC Kumaxesha NLOC amaninzi ADJ06 , PUNC ziye VAUX zahluke V iinkcubeko N10 zezi POSS10 lwimi N10 zimbini ADJ10 ziguqulelwayo REL . PUNC Umzekelo N03 , PUNC inkcubeko N09 yesiNgesi POSS09 yahlukile V kwinkcubeko NLOC yesiXhosa POSS09 . PUNC Oku CDEM15 ke CONJ kunokuvela V ngeendlela ADV ezininzi ADJ10 . PUNC Le CDEM09 ngcali N09 iphakamisa V iintlelo N10 ezintathu ADJ10 ezinokufakwa REL kuzo PROEMPLOC iimposiso N10 kuguqulelolwimi NLOC xa CONJ kuhlalutywa V . PUNC Ezi CDEM10 zibandakanya V iimposiso N10 ekusetyenzisweni ADVLOC kolwimi POSS15 / PUNC kwigrama NLOC , PUNC umyalezo N03 obekwe REL ngobugangxa ADV , PUNC imo N09 yomyalezo POSS09 engafanelekanga REL - PUNC ukutsho V oko CDEM15 , PUNC indlela N09 ohlelwe REL ngayo ADV umyalezo N03 neyenza ADV ukuba CONJ ulahlekelwe V yintsingiselo COP , PUNC ukuguqulelwa V kwegama POSS15 negama ADV ngendlela ADV egqithileyo REL , PUNC uguqulelolwimi N11 olukhululekileyo REL , PUNC nesimbo ADV sokubhala POSS07 esingachanekanga REL . PUNC Impazamo N09 elolu REL hlobo N11 yinto COP engeyilungiseke REL ngokulula ADV xa CONJ ibikho COP inkathalo N09 - PUNC inkathalo N09 yokuba POSS09 umsebenzi N03 woguqulelolwimi POSS03 uwahambe V onke PROQUANT06 amanqanaba N06 okuqinisekisa REL umgangatho N03 nokuchaneka ADV kwawo POSS15 - PUNC apha ADVLOC litsityiwe V okanye CONJ alisiwanga V so N05 eli CDEM05 nqanaba N05 lokuba POSS05 lo CDEM03 msebenzi N03 udlulilelswe V kumntu NLOC wokuqinisekisa POSS01 umgangatho N03 wawo POSS03 ngaphambi ADV kokuba POSS15 ushicilelwe V kwibhodisalathisi NLOC . PUNC Ngoloo ADV hlobo N11 ke CONJ umntu N01 athathe V ukuba CONJ , PUNC apha ADVLOC kuthethwa V ngomntu ADV mhlawumbi ADV ohleli REL esangweni NLOC okanye CONJ emnyango NLOC egadile REL - PUNC umntu N01 ogcine REL ucango N11 ( PUNC ogcine REL isango N07 ) PUNC . PUNC Le CDEM09 nto N09 ke CONJ ibangela V ukuba CONJ awenze V ewuxhesha V lo CDEM03 msebenzi N03 - PUNC angabinalo COP ke CONJ ithuba N05 lokuphinde POSS05 awufunde V alungise V iziphene N08 ezinokuba REL zikho COP . PUNC Njengoko ADV kukhankanyiwe V ngasentla ADV , PUNC imposiso N09 enje REL ibonisa V ukubaluleka V kokusetyenziswa POSS15 komguqulelilwimi POSS15 ozazi REL kakuhle ADV zombini PROQUANT10 iilwimi N10 aguqulela V phakathi NLOC kwazo POSS15 , PUNC ulwimi N11 lwesiNgesi POSS11 nolwimi ADV lwesiXhosa POSS11 . PUNC Ukuzazi V ke CONJ kuthetha V ukuyilandela V imigaqo N04 yokubhalwa POSS04 nokusetyenziswa ADV kwezi CDEMLOC lwimi N11 , PUNC ingakumbi ADV olo CDEM11 kuguqulelwa V kulo PROEMPLOC . PUNC Ayinakubethwa V ngoyaba ADV neyokuba ADV , PUNC ngokohlobo ADV ebonakala REL ngalo ADV le CDEM09 bhodisalathisi N09 , PUNC kunokwenzeka V ukuba CONJ asiyompazamo COP le CDEM09 , PUNC koko CDEMLOC sishiywe V ngabom ADV esi CDEM07 sikhamiso N07 u ABBR / PUNC i ABBR / PUNC - PUNC kusenziwa V oku CDEM15 ngesizathu ADV sokuba POSS07 , PUNC kungekho COP ndawo N09 yaneleyo REL yokubhala POSS09 le CDEM09 nguqulelo N09 yesiXhosa POSS09 iyonke COP kule CDEMLOC bhodisalathisi N09 . PUNC Oku CDEM15 kuqapheleka V nasekutshintshweni ADV kwesimbo POSS15 sokubhala POSS07 ( PUNC ifonti N09 ) PUNC , PUNC kuba CONJ kusetyenziswe V esahlukileyo REL nesinciphileyo ADV apha ADVLOC kulwimi NLOC lwesiXhosa POSS11 - PUNC sahlukile V kweso POSS15 sisetyenziswe V kwezinye ADJLOC iilwimi N10 ezi CDEM10 . PUNC Kubuye VAUX kwasetyenziswa V esinciphe REL nangakumbi ADV kulo CDEMLOC mgca N03 uneli COP gama N05 u-abathengisi N01a ' PUNC , PUNC kuba CONJ kufunwa VAUX yanele V le CDEM09 nguqulelo N09 kule CDEMLOC bhodisalathisi N09 , PUNC kodwa CONJ noko ADV kunjalo COP kwabonakala V ukuba CONJ ayikazukwanela V - PUNC ngoko ADV ke CONJ icebo N05 lesibini POSS05 libe VAUX kukuphungula V unobumba N01a kweli CDEMLOC gama N05 liyingxaki COP . PUNC Kubonakala V ukuba CONJ kuphungulwe V lo CDEM03 / PUNC i ABBR / PUNC kuba CONJ nguye COP ongazukuqapheleka REL lula ADV ukuba CONJ akakho COP . PUNC Kwakhona ADV , PUNC uphungulwe V kuba CONJ naxa ADV esusiwe V igama N05 lisafundeka V noko ADV , PUNC kwaye CONJ aliphulukani V nentsingiselo ADV . PUNC Ngoko ADV ke CONJ , PUNC bekumele V ukuba CONJ ibhalwe V ngolu ADV hlobo N11 itekisi N09 ekule REL bhodisalathisi N09 : PUNC ISebe N05 lezaManzi POSS05 noCoceko ADV . PUNC Le CDEM09 mposiso N09 nayo ADV yinto COP engeyithintelekile REL xa CONJ bekukhathalwa V ngokwenzeka ADV kulwimi NLOC lwesiXhosa POSS11 , PUNC kusetyenziswe V abantu N02 abanenkathalo REL nabanolwazi ADV ngemigaqo ADV yokubhalwa POSS04 nokusetyenziswa ADV kolu CDEMLOC lwimi N11 . PUNC Njengoko ADV kuphawuliwe V kwimigaqo NLOC yokubhalwa POSS04 kolwimi POSS15 lwesiXhosa POSS11 , PUNC unobumba N01a wokuqala POSS01 wegama POSS01 elisekuqaleni REL kwisivakalisi NLOC ubhalwa V abe COP mkhulu ADV , PUNC ukutsho V oko CDEM15 igama N05 elivula REL isivakalisi N07 liqalwa V ngonobumba ADV omkhulu ADJ01 . PUNC Ibalulekile V into N09 yokuba POSS09 ungumguqulelilwimi COP ingaguquguquki V indlela N09 enza V ngayo ADV kumsebenzi NLOC awenzayo REL woguqulelo POSS03 . PUNC Indlela N09 angebhale V ngayo ADV yile COP yokuqala POSS09 kweziboniswe ADVLOC apha ADVLOC ngezantsi ADV . PUNC Le CDEM09 yesibini POSS09 noxa CONJ ingachanekanga V ebenokusebenzisa V yona PROEMP09 , PUNC xa CONJ ebefuna VAUX ukulandela V ubhalo N11 lwetekisi POSS11 ntsusa N09 ( PUNC TN ABBR ) PUNC njengoko ADV enzile V kule CDEMLOC tekisi N09 ithi V ' PUNC Akukho COP Mlilo N03 ' PUNC . PUNC Apha ADVLOC kulo CDEMLOC mzekelo N03 ungezantsi REL kuthathwe V le CDEM09 ndlela N09 ebekwe REL ngayo ADV kuguqulelo NLOC olukule REL bhodisalathisi N09 , PUNC injengoko COP injalo COP . PUNC Njengoko ADV kukhankanyiwe V , PUNC eyona PROEMP09 ibiya VAUX kuchaneka V yindlela COP yokuqala POSS09 , PUNC kuba CONJ ngokwemigaqo ADV yokubhalwa POSS09 kolwimi POSS15 lwesiXhosa POSS11 , PUNC asikho COP isizathu N07 sokusetyenziswa POSS07 kukanobumba POSS15 omkhulu ADJ01 kula CDEMLOC magama N06 esibini REL kwezi CDEMLOC tekisi N10 zontathu PROQUANT10 . PUNC Ziliqela COP ke CONJ iimposiso N10 ezikule REL bhodisalathisi N09 , PUNC kodwa CONJ ezinye ADJ10 zixovulwa V kwiziqendwana NLOC ezingqamene REL nazo ADV . PUNC Le CDEM09 ke CONJ yile COP nto N09 yenza V ukuba CONJ intsingiselo N09 yoko POSS09 kukulwimi COP ntsusa N09 ( PUNC kwitekisi NLOC yesiNgesi POSS09 kwibhodisalathisi NLOC ) PUNC , PUNC njengakulo ADV mzekelo N03 uboniswe V apha ADVLOC , PUNC ibe COP nokwahluka ADV kuleyo CDEMLOC yoko POSS09 kukulwimi COP lomamkeli POSS11 ( PUNC kwiteksi NLOC yesiXhosa POSS09 kwibhodisalathisi NLOC ) PUNC . PUNC Oku CDEM15 kubangela V ukulahleka V kwentsingiselo POSS15 kwinguqulelo NLOC , PUNC nto N09 leyo CDEM09 ethi REL iwuchaphazela V kanobom ADV umgangatho N03 womsebenzi POSS03 woguqulelolwimi POSS03 . PUNC Ukutsho V oko CDEM15 , PUNC azi V nezangotshe ADV zezi POSS10 lwimi N10 , PUNC kuqukwa V neentsingiselo ADV zamagama POSS10 , PUNC kwaneendlela ADV ngeendlela ADV neemeko ADV ngeemeko ADV amagama N06 asetyenziswa V kuzo PROEMPLOC , PUNC ingakumbi ADV awolwimi REL aluguqulayo REL ( PUNC LN ABBR ) PUNC . PUNC Oku CDEM15 ke CONJ kuya VAUX kunceda V ukuphepha V ukulahla V intsingiselo N09 yomyalezo POSS09 ngenxa CONJ yokutolikwa POSS09 kwamagama POSS15 ngendlela ADV engeyiyo REL . PUNC Naye ADV uHouse N01a ( PUNC 2009 NUM ) PUNC , PUNC ukholelwa V ekubeni ADVLOC inguqulelo N09 kufuneka VAUX iphumeze V injongo N09 yothungelwano POSS09 , PUNC ingajongi V kuphela ADV ukudlulisa V imicwe N04 okanye CONJ amasuntswana N06 olwazi POSS06 kubamkeli NLOC myalezo N03 . PUNC Le CDEM09 ndlela N09 yeSikoposi POSS09 ke CONJ , PUNC iyenye COP yeendlela POSS09 ezichanekileyo REL zokuqwalaselwa POSS10 nokuhlolwa ADV komgangatho POSS15 woguqulelolwimi POSS03 kulo CDEMLOC msebenzi N03 wophando POSS03 . PUNC Ngokwale ADV ndlela N09 ke CONJ , PUNC umgangatho N03 woguqulelolwimi POSS03 ubonakala V ngokuphumelela ADV ukudlulisa V intsingiselo N09 ukufikelela V kwinjongo NLOC nomsebenzi ADV ekujoliswe REL kuwo PROEMPLOC ngenguqulelo ADV leyo CDEM09 . PUNC Ezi CDEM10 zimvo N10 zihlahlwe V apha ADVLOC ngentla ADV malunga ADV neendlela ADV zokuhlola POSS10 umgangatho N03 woguqulelolwimi POSS03 , PUNC zenza V siqonde V ukuba CONJ inkqubo N09 yoguqulelolwimi POSS09 idinga V ulwazi N11 olubanzi REL kunye CONJ nobuchule ADV obukhulu ADJ14 , PUNC ukuze CONJ kufikelelwe V kuguqulelolwimi NLOC oluphucukileyo REL nolusemgangathweni ADV . PUNC Uguqulelolwimi N11 olulungileyo REL nolululo ADV luyatyibilika V lufundeka V kamnandi ADV , PUNC lusebenzisa V ulwimi N11 olufanelekileyo REL , PUNC kwaye CONJ luvakala V ngathi ADV ayiloguqulelo COP , PUNC koko CDEMLOC iba COP ngathi ADV yinto COP ebihleli REL ibhalwe V ngolwimi ADV lomamkeli POSS11 ( PUNC LL ABBR ) PUNC kakade ADV . PUNC Njengoko ADV kuchatshazelwe V ngaphambili ADV , PUNC inguqulelo N09 efanelekileyo REL ayaneli V kukhuphela V ngolwimi ADV lomamkeli POSS11 ( PUNC LL ABBR ) PUNC oko CDEM15 kuqulethwe V yitekisi COP ntsusa N09 ( PUNC TN ABBR ) PUNC , PUNC koko CDEMLOC kufuneka VAUX ikwenze V oko CDEM15 ngeendlela ADV ezamkelekileyo REL , PUNC aziqondayo REL naziqhelileyo ADV lo CDEM01 uyifunda V kulwimi NLOC lomamkeli POSS11 ( PUNC LL ABBR ) PUNC . PUNC Le CDEM09 ngcaciso N09 ke CONJ uyifumana V kulo CDEMLOC umnike N01 lo CDEM03 msebenzi N03 woguqulelolwimi POSS03 , PUNC kungenjalo COP abuze V kwiingcali NLOC eziluqondayo REL ulwimi N11 . PUNC Ukuzazi V ke CONJ akuthethi VAUX ukukwazi V ukuzithetha V nje ADV kuphela ADV , PUNC koko CDEMLOC kuquka V ukuzazi V ngokunzulu ADV kwanemigaqo ADV yokubhalwa POSS09 nokusetyenziswa ADV kwazo POSS15 . PUNC Ngenxa CONJ yoko POSS09 ke CONJ , PUNC kuyabaluleka V ukuba CONJ umguqulelilwimi N01 ambeke V engqondweni NLOC lo CDEM01 uza VAUX kufunda V lo CDEM03 myalezo N03 ukwibhodisalathisi COP , PUNC lowo CDEM01 ke CONJ ngumamkeli COP myalezo N03 , PUNC ukutsho V oko CDEM15 , PUNC ngulo COP uya V kuye PROEMPLOC umyalezo N03 . PUNC Kaloku CONJ kufuneka VAUX ewufumene V ngendlela ADV ekuxhitywe REL ukuba CONJ awufumane V ngayo ADV , PUNC indlela N09 echanekileyo REL . PUNC Akufunekanga V ke CONJ ngoko ADV abamkeli N02 myalezo N03 babe VAUX nobunzima COP bokuwuqonda POSS14 umyalezo N03 , PUNC ngenxa CONJ yokuguqulelwa POSS09 kwawo POSS15 ngobugangxa ADV . PUNC Xa CONJ umguqulelilwimi N01 esenza V umsebenzi N03 wokuguqulela POSS03 , PUNC kufuneka VAUX aguqulele V intsingiselo N09 yesivakalisi POSS09 angaguquleli V nje ADV igama N05 ngalinye ADV ngexesha ADV ngokulandelelana ADV kwawo POSS15 kwitekisi NLOC ntsusa N09 ( PUNC TN ABBR ) PUNC , PUNC ngaphandle ADV kokuba POSS15 itekisi N09 iligama COP elinye ADJ05 okanye CONJ iyakuvumela V oko CDEM15 . PUNC Kubalulekile V ukuba CONJ ahlale VAUX eyikhumbula V eyokuba REL uguqulelolwimi N11 kukudluliswa V kwentsingiselo POSS15 nenjongo ADV ukusuka V kulwimi NLOC oluthile REL ukuya V kolunye ADVLOC . PUNC Ayikokutshintshwa V nje ADV kwamagama POSS15 abhalwe V ngolunye ADV ulwimi N11 - PUNC kutolikwa V intsingiselo N09 nenjongo ADV yokuqulathwe POSS09 yitekisi COP . PUNC Kangangokuba ADV , PUNC amanye ADJ06 amagama N06 akulwimi REL oluthile REL , PUNC awanazo COP izingqamani N08 okanye CONJ amagama N06 angqamana V ngqo IDEO nawo ADV kolunye ADVLOC ulwimi N11 - PUNC amanye ADJ06 amagama N06 akulwimi COP lwesiNgesi POSS11 , PUNC awanazo COP izingqamani N08 kulwimi NLOC lwesiXhosa POSS11 . PUNC Kungoko COP kubalulekile V ukuguqulelwa V kwentsingiselo POSS15 . PUNC La CDEM06 matshantliziyo N06 eRadikhali POSS06 ayimele V eyokuba REL izintlu N10 zasekuhlaleni POSS10 okanye CONJ zoluntu POSS10 zineempawu COP zocalucalulwano POSS10 apho ADVLOC iqela N05 elithile REL ligonyamela V elinye ADJ05 ngokweklasi ADV , PUNC ubuhlanga N14 , PUNC ibala N05 , PUNC ubudala N14 ngokweminyaka ADV kunye CONJ nesini ADV . PUNC Kwipatriyakhi NLOC amadoda N06 afunda V abo CDEM02 ukuzibona V benobungangamsha COP obungentla REL kumanina NLOC ukuze CONJ wona PROEMP06 abe VAUX zizicaka COP okanye CONJ oothobela N02a sikutyele V kuwo PROEMPLOC . PUNC Bayibona V ipatriyakhi N09 njengento ADV ezisa V isazela N07 , PUNC ububi N14 , PUNC unxunguphalo N11 , PUNC uphehlelelo N11 lohanahaniso POSS11 nokuye ADV kuqhubele V amadoda N06 namanina ADV kwingqumbo NLOC nenkohlakalo ADV . PUNC Baqhuba V ngelithi ADV inkcubeko N09 kunye CONJ nolwimi ADV ludlala V eyona PROEMP09 ndima N09 iphambili COP kwingcinezelo NLOC yamanina POSS09 . PUNC Oku CDEM15 kuhambelana V ngqo IDEO nendlela ADV amanina N06 abekelwa V bucala ADV kodwa CONJ ngawona COP anegalelo REL ekuziseni ADVLOC ingeniso N09 kumakhaya NLOC abo POSS06 nakwintlalo ADV yoluntu POSS09 . PUNC Asetyenziswa V kakhulu ADV la CDEM06 manina N06 ukwenza V lula ADV ubomi N14 babanye POSS14 abantu N02 obaquka REL amadoda N06 ona PROEMP06 kungekho COP nzuzo N09 ingako COP ayifumanayo REL nzuzo N09 leyo CDEM09 efana REL nentlonipho ADV . PUNC Iibhowugiyosi N10 zezo COP zinamandla COP okubanga REL nokulawula ADV inkqubo N09 zokuveliswa POSS10 kwemveliso POSS15 ukuze CONJ abasebenzi N02 bona PROEMP02 bangenasabelo COP tu IDEO kuyo PROEMPLOC okanye CONJ kwinzuzo NLOC . PUNC Nangona CONJ kufuneka VAUX besebenze V nzima REL nje ADV bethengisa V ngamandla ADV abo POSS06 bazuza V umvuzo N03 omncinane ADJ03 kakhulu ADV ngeli ADV lixa N05 abaxhaphazi N02 bezuza V ingeniso N09 emandla REL . PUNC IImveliso N10 eziphuma REL kule CDEMLOC ntsebenzo N09 yabo POSS09 zithengiswa V ngexabiso ADV eliphezulu REL nelibangela ADV ukuba CONJ kube COP nzima ADV ukufikelela V kulo PROEMPLOC bona PROEMP02 ngenxa CONJ yomvuzo POSS09 abo POSS06 omncinci ADJ03 , PUNC lilonke COP abazuzi V nto N09 tu IDEO ngamandla ADV nangentsebenzo ADV yabo POSS09 . PUNC Le CDEM09 nkqubo N09 yileyo COP uKarl N01a Marx NPP ayibona REL njengento ADV embi ADJ09 kakhulu ADV ngelithi ADV inkqubo N09 yobuKhapitali POSS09 yenza V izinhanha N08 zibe VAUX zizityebi COP ngokuphindaphindayo ADV ngamandla ADV abasebenzi N02 , PUNC bona PROEMP02 basebenzi N02 ayibancedisi V nganto ADV kuba CONJ bayele V besiba V zizilambi COP umhla N03 nezolo ADV . PUNC Oku CDEM15 kwabethelela V ingcingane N09 yokuba POSS09 amanina N06 abonwe V njengabantu ADV abaxhomekeka REL kumadoda NLOC awo POSS06 . PUNC Mandulo ADV lwalukhona COP uloyiko N11 lokuba POSS11 ukufundisa N15 amantombazana N06 akuzokuzisa V inzuzo N09 ekhayeni NLOC koko CDEMLOC imivuzo N04 yawo POSS04 iza VAUX kutyiwa V ngabayeni COP nabazali ADV bomyeni POSS02 endaweni NLOC yabazali POSS09 bentombi POSS02 leyo CDEM09 . PUNC UAdebesi N01a ( PUNC 2009 NUM ) PUNC wongeza V ngelithi ADV amanina N06 aseAfrka POSS06 khange VAUX akhuthazwe V ukuba CONJ abheke V esikolweni NLOC endaweni NLOC yoko POSS09 babesiwa V kumaziko NLOC apho ADVLOC aza VAUX kuqeqeshelwa V ubumama N14 nokuphatha ADV kakuhle ADV abayeni N02 babo POSS02 ukuze CONJ abazali N02 bangahlazeki V . PUNC Amanina N06 aphela VAUX ebhenela V kumaziko NLOC angekho REL semthethweni NLOC okanye CONJ ezenzela V amashishini N06 ukuze CONJ akwazi V ukubeka V isonka N07 etafileni NLOC . PUNC Amanina N06 aphela VAUX ezuza V iisentana N10 ngokuthunga ADV iimpahla N10 zabantu POSS10 , PUNC ukuthenga V bathengise V utywala N14 ngokungekho ADV semthethweni NLOC . PUNC Imisebenzi N04 iye VAUX inqaba V ngokunqaba ADV amaziko N06 angekho REL mthethweni NLOC aphela VAUX angeyona COP ndawo N09 abanokufane VAUX bazuze V khona ADVLOC imisetyenzana N04 engahlawuli V ngokufanelekileyo ADV . PUNC Ezi CDEM10 nzame N10 zibonakala VAUX zizisa V olona PROEMP11 xinzelelo N11 kumanina NLOC kuba CONJ ikuphela COP kwento POSS15 abanokususa REL ikati N09 eziko NLOC . PUNC Kodwa CONJ kuyo PROEMPLOC yonke PROQUANT09 loo CDEM09 nto N09 zange VAUX baphela V mandla N06 ekuqhubekekeni ADVLOC namashishini ADV . PUNC Iye VAUX yadlala V indima N09 enkulu ADJ09 kwingcinezelo NLOC yamanina POSS09 isongezelela V kweyona PROEMPLOC ngcinezelo N09 yebala POSS09 . PUNC Ukuba CONJ olu CDEM11 phando N11 luza VAUX kucubungula V indlela N09 uncwadi N11 lusetyenziswa V ngayo ADV ukunqanda V ugonyamelo N11 noxhatshazo ADV lwamanina POSS11 kuyanyanzeleka V ukuba CONJ icaciswe V ngokupheleleyo ADV ipatriyakhi N09 kugxilwa V kwindlela NLOC ipatriyakhi N09 ithe VAUX yanefuthe COP elibi ADJ05 kumanina NLOC ngokwentlalo ADV , PUNC inkcubeko N09 , PUNC ipolitiki N09 kunye CONJ nemo ADV yezoqoqosho POSS09 . PUNC Kulapho ADVLOC sichazelwa V phandle NLOC ukuba CONJ umlinganiswa N01 unesimo COP esinjani REL ngokucace ADV gca IDEO ngesimo ADV somlinganiswa POSS07 . PUNC Olu CDEM11 zobo N11 lwabalinganiswa POSS11 luncedisa V ekuqondeni ADVLOC izakhono N08 zababhali POSS08 abangamanina REL ekubumbeni ADVLOC abalinganiswa N02 abangamanina REL ukuze CONJ kutyhileke V imiyalezo N04 yawo POSS04 yokuba POSS04 amanina N06 ngabantu ADV nabo ADV abamelwe REL ukuba CONJ bathathelwe V ingqalelo N09 njengamadoda ADV . PUNC Uzobo N11 lwabalinganiswa POSS11 ngabanye ADV lusoloko VAUX lukhatshwa V ngumona COP nalapho ADV umlinganiswa N01 egxile V kunyeliso NLOC lomnye POSS11 umlinganiswa N01 , PUNC nanjengoko ADV kubonakalayo V kule CDEMLOC mizekelo N04 ingentla REL . PUNC Oku CDEM15 kubonisa V iinzame N10 ezenziwa REL ngamanina ADV ukurhuqelana V isidima N07 sawo POSS07 emaqatheni NLOC ngenxa CONJ yomona POSS09 . PUNC Ababhali N02 baluthanda V kakhulu ADV olu CDEM11 didi N11 lozobo POSS11 ngqo IDEO apho ADVLOC anikwe V abalinganiswa N02 ehambelana REL nkcakasana ADV nezimo ADV zabo POSS08 . PUNC Abalinganiswa N02 bathiywa V ngokweempawu ADV abanazo REL okanye CONJ imikhwa N04 ebonakala REL kubantu NLOC . PUNC La CDEM06 magama N06 abalinganiswa N02 ancedise V kakhulu ADV kubunjo ADVLOC lwabalinganiswa POSS11 nekuye ADV kwabangela V ukuba CONJ ngokufunda ADV nje ADV igama N05 ubani N01a aqikelele V ngesimo ADV aza VAUX kusifumana V kumlinganiswa NLOC lowo CDEM01 . PUNC Oku CDEM15 kwenziwa V ngababhali ADV ngeenjongo ADV zokuba POSS10 umfundi N01 wencwadi POSS01 angabhaduli V isidala N07 ezama VAUX ukufunda V isimo N07 somlinganiswa POSS07 . PUNC Apha ADVLOC kwezi CDEMLOC ncwadi N09 zikhethiweyo REL kubonakala V ababhali N02 besebenzisa V isakhono N07 sokuthiywa POSS07 kwegama POSS15 nalapho ADV umlinganiswa N01 anikwa V igama N05 elityhila REL isimo N07 sakhe POSS07 . PUNC Olu CDEM11 zobo POSS11 ngqo IDEO lufumaneka V kwaba CDEMLOC babhali N02 , PUNC luhlobo COP oluthile REL lokulukuhla POSS05 iingqondo N10 zabafundi POSS10 bencwadi POSS02 ukuba CONJ bakekelele V kwicala NLOC lombhali POSS05 bamkele V oko CDEM15 kuthethwa V ngumbhali COP . PUNC Akavumi VAUX kubuya N15 ngamva ADV xa CONJ udade N01a wabo POSS01 omdala ADJ01 kunaye ADV emcenga V angahambi V . PUNC Akufika V eKapa NLOC udibana V endleleni NLOC nomfo ADV oselekhulile REL nekuye ADV kwafumaniseka V ekupheleni ADVLOC kwencwadi POSS15 ukuba CONJ nguyise COP owabashiya REL kudala ADV waza VAUX watshipha V eRhawutini NLOC . PUNC Lo CDEM01 mfo N01 umgcina V kwigumbi NLOC lakhe POSS05 ngeenjongo ADV zokuxelela POSS10 uMelumzi N01a kuqala ADV kuba CONJ emazi V uyahlalisana V . PUNC Akufumanisa V ukuba CONJ uMelumzi N01a uyahlalisana V uba COP kudandatheko NLOC olukhulu ADJ11 kuba CONJ ebemthembe V kakhulu ADV umyeni N01 wakhe POSS01 . PUNC Akuhlisa V uxinzelelo N11 apho ADVLOC ekunye COP noMfundo ADV awafika REL elapho COP naye ADV kwamthandazeli NLOC ebaleka V ukubanjwa V ngokuhlasela ADV iqabane N05 likamama POSS05 wakhe POSS01 . PUNC UMfundo N01 wayemxhasa V kakhulu ADV wada VAUX wathatha V isigqibo N07 sokubuyela POSS07 ezilalini NLOC ngenjongo ADV yokubuyela POSS09 esikolweni NLOC uninazala N01a uLingiwe N01a uyala V kodwa CONJ uninakazi N01a uNoklentyi N01a uma V entla NLOC ahambe V naye ADV engathandisi V kuye PROEMPLOC . PUNC Indlela N09 ababunjwe V ngayo ADV abalinganiswa N02 kwezi CDEMLOC ncwadi N10 iza VAUX kuthetha V ngqo IDEO namanina ADV exesha POSS06 lanamhla POSS05 kuba CONJ xa CONJ ababhali N02 bebhala V uncwadi N11 batyhila V amava N06 abo POSS06 kwintlungu NLOC okanye CONJ kwizinto NLOC eziwonwabisayo REL . PUNC La CDEM06 manina N06 angoozimele REL geqe IDEO ngokwesimo ADV amelwe V ngabalinganiswa ADV abunjwe V ngababhali COP banezimo COP zokuzithathela POSS08 izigqibo N08 , PUNC zigqibo N08 ezo CDEM08 ezihambelana REL nendlela ADV acinga REL nabenza ADV ngayo ADV izinto N10 . PUNC Le CDEM09 ndlela N09 babunjwe V ngayo ADV ityhilwa V ziintetha COP okanye CONJ ingxoxo N09 , PUNC iingcinga N10 kunye CONJ neentshukumo ADV zabo POSS10 . PUNC Ngabalinganiswa ADV abakwaziyo REL abakufunayo REL abancami V bade VAUX bakufumane V . PUNC La CDEM06 mashishini N06 awo POSS06 emancinci COP enjalo COP engabhaliswanga V ndawo N09 ngokusemthethweni ADV abonakale V enalo COP igalelo N05 ekuhlumisemi ADVLOC imeko N09 yezoqoqosho POSS09 . PUNC Oku CDEM15 ikukuxhobisa V amanye ADJ06 amanina N06 ngezinto ADV abanokuthi REL bazenze V ukugxotha V ikati N09 eziko NLOC bangaxhomekeki V kumadoda NLOC kunye CONJ nesibonelelo ADV sikarhulumente POSS07 kuphela ADV . PUNC Oku CDEM15 kungqinwa V yindlela COP umtshato N03 usetyenziswe V ngayo ADV njengeqonga ADV lengcinezelo POSS05 nogonyamelo ADV lwamanina POSS11 ngamadoda ADV kubonakale V izitya N08 ziphethukile V ingamanina COP atyhalela V kwimigomo NLOC yengcinezelo POSS09 . PUNC Ababhali N02 abangamanina REL azamile VAUX ukwenza V oku CDEM15 kwiincwadi NLOC zawo POSS10 kufuneka VAUX iyinto COP yesiqhelo POSS09 kuwo PROEMPLOC onke PROQUANT06 amaziko N06 abonakala V enolawulo COP amabhinqa N06 . PUNC Luvele V ngamandla ADV uxhatshazo N11 lwamanina POSS11 kwiincwadi NLOC ezibhalwe REL emva NLOC kozuzo POSS15 lwenkululeko POSS11 lusenziwa V ngamaqabane COP awo POSS06 ukuquka V abayeni N02 ukuya V kwabo CDEMLOC bahlalisana V nabo ADV . PUNC Kuzo PROEMPLOC zone PROQUANT10 ezi CDEM10 ncwadi N10 akubonakali V kuvela V iingxaki N10 zamanina POSS10 abonakala V ekhubazekile V , PUNC kunye CONJ neengxaki ADV zamanina POSS10 athandanayo REL esisini POSS06 esinye ADJ07 . PUNC Bekuya VAUX kuba COP mnandi ADV xa CONJ zonke PROQUANT10 ezi CDEM10 ngxaki N10 zambethe V amanina N06 zibonakala V zityhilwa V ziqanyangelwa V nezicwangciso ADV qhinga N05 ezinokuba REL zizisombululo COP ukuze CONJ amanina N06 aphile V ubomi N14 obungenagonyamelo REL , PUNC ukuze CONJ abahlangabezana REL nalo ADV bakwazi VAUX ukuloyisa V . PUNC Loo CDEM09 nto N09 isabonisa V owona PROEMP03 msantsa N03 kumanina NLOC ewodwa COP ngokungengathi ADV ona PROEMP06 awanazingxaki COP kanti CONJ ezawo COP ziphindaphindwe V kasixhenxhe ADV kuba CONJ kufuneka VAUX bexhomekeke V kumaqabane NLOC okanye CONJ kwabanye ADVLOC abantu N02 ukuze CONJ bakwazi VAUX ukumelana V neenzingo ADV zobomi POSS10 . PUNC Ukusuka V apho ADVLOC uya VAUX kufumana V amanina N06 afundileyo REL ethengisa V ulwazi N11 kuloo CDEMLOC manina N06 angakhange VAUX abe VAUX nenyhweba COP yokhanyo POSS09 ngokuthi ADV babambe V amatheko N06 ngeenjongo ADV zokufumana POSS10 imali N09 ngolwazi ADV abalidlulisayo REL . PUNC Xa CONJ ujonga V amanina N06 azibandakanye V nefemayinizimu ADV kumanye ADJLOC amazwe N06 afana REL nawaseNtshona ADV naseAfrika ADV akubonakali V kukho COP amanina N06 agcine REL ulwazi N11 kuwo PROEMPLOC ngeenjongo ADV zokwenza POSS10 imali N09 nokuzuza ADV udumo N11 , PUNC loo CDEM09 nto N09 ibonakala V ixhaphakile V kumanina NLOC aseMzantsi POSS06 Afrika NPP . PUNC Uya VAUX kuqaphela V ke CONJ ukuba CONJ le CDEM09 mbali N09 ayifani V ncam ADV naleyo ADV besiyifumene V kwiKumkani NLOC kwimihlathi NLOC engaphambili REL ; PUNC kule CDEMLOC ingxelo N09 nangona CONJ ingekachazwa V nje ADV eyona PROEMP09 ndima N09 ekufuneka REL idlalwe V ngamaXhosa ADV , PUNC nazi COP izithembiso N08 zokuba POSS08 abantu N02 baza VAUX kunikwa V imihlaba N04 banikwe V kwaye CONJ bafundiswe V nemisebenzi ADV . PUNC Ngamanye ADV amazwi N06 , PUNC le CDEM09 ngxelo N09 ayivakali V ngathi ADV aba CDEM02 bantu N02 ngabefundisi COP , PUNC ii-architects N10 , PUNC njengokuba ADV iKumkani N09 yayisitsho V . PUNC Le CDEM09 nkcazelo N09 ingasentla COP ivusa V umbuzo N03 othi REL njengokuba ADV sele VAUX inkosi N09 inye COP eMbembesi NLOC , PUNC ingaba INTER kwenzeka V ntoni INTER kwezinye ADJLOC iinkosi N10 kunye CONJ nobukhosi ADV bazo POSS14 ? PUNC Wayesithi V ke CONJ makahambe V amaMfengu N06 ngoku ADV aphindele V eMzantsi NLOC Afrika NPP kuba CONJ noko ADV abelungu N02 aba CDEM02 sele VAUX bevana V namaNdebele ADV . PUNC Awazange VAUX amaMfengu N06 aphendule V , PUNC ngoba CONJ ke CONJ xa CONJ ningaphenduli V kukuvuma V oko CDEM15 . PUNC Kwabanjalo COP ke CONJ ukunyamalala N15 kobukhosi POSS15 bezinye POSS14 iinkosi N10 ezafudukela REL eZimbabwe NLOC . PUNC Ingaba INTER le CDEM09 mbali N09 yoku POSS09 kupheliswa V kobukhosi POSS15 ayiyichaphazeli V na INTER intlalo N09 yabantu POSS09 baseMbembesi POSS02 namhlanje ADV ? PUNC Uya VAUX kuqaphela V ke CONJ ukuba CONJ ezi CDEM10 nkosi N10 zahamba V zishiya V ikumkani N09 yazo POSS09 ngasemva ADV . PUNC Yiyo COP loo CDEM09 nto N09 iKumkani N09 uZwelonke N01a idlala V indima N09 ebalulekileyo REL kolu CDEMLOC phando N11 . PUNC Ingaba INTER lo CDEM03 mhlaba N03 wacandwa V nini INTER , PUNC ngubani COP , PUNC ucandwa V njani ADV kwaye CONJ umngakanani COP ? PUNC Ndithi V ke CONJ mna PROEMPPERS ingaba INTER ayeyifundisiwe V na INTER amakhankatha N06 anamhla REL loo CDEM09 nto N09 ngexesha ADV ayesesuthwini COP ? PUNC Izinto N10 ziya VAUX zitshintsha V xa CONJ ndijongile V , PUNC ezi CDEM10 mfundiso N10 sezisenziwa V ngokungxama ADV kwezinye ADJLOC iindawo N10 kuba CONJ lowo CDEM01 usesuthwini COP engxamele V ukubuyela V esikolweni NLOC kanti CONJ nekhankatha ADV maxa N06 wambi ADJ06 nalo ADV lingxamele V ukubuyela V etorhweni NLOC lakuphela V elo CDEM05 khefu N05 belilicelele V ukuza VAUX kuqoshelisa V loo CDEM03 mcimbi N03 wokukhankatha POSS03 , PUNC njalo-njalo ADV . PUNC Imbi COP ke CONJ le CDEM09 nto N09 kuba CONJ kaloku CONJ sonke PROQUANT01 sikhuliswe V ngaba COP bazali N02 . PUNC Nendoda ADV ithi V mhla N03 kwathiwa VAUX izele V inkwenkwe N09 ibe VAUX nethemba COP lokuba POSS05 ufikile V umncedisi N01 wayo POSS01 . PUNC Akaze VAUX ayicinge V kwaukuyijonga ADV into N09 yokuba POSS09 uzele V irhamba N05 eliza REL kusuka VAUX liqwenge V kwayena ADV . PUNC Ndisamile V kwelithi ADVLOC ukuba CONJ ezi CDEM10 mfundiso N10 zilahlekile V , PUNC ziphuncuke V nini INTER ? PUNC Kona PROEMP15 oko CDEM15 kuphuncuka N15 kwabangwa V yintoni COP ? PUNC Endifuna VAUX ukukubhentsisa V kukuba COP loo CDEM09 ngcaciso N09 ndikhe VAUX ndizive V sele VAUX ndiyicengceleza V xa CONJ ndiziva VAUX ndiphelelwa V ngamandla ADV ngenxa CONJ yokonganyelwa POSS09 ziinzingo COP zalo POSS10 mhlaba N03 . PUNC Ndakuyicengceleza V nditsho VAUX ndizive V ukuba CONJ ndiyindoda COP ndenze V into N09 ekufanele REL ukuba CONJ yenziwa V yindoda COP . PUNC Ndilithe VAUX ntsho ADV emehlweni NLOC . PUNC Loo CDEM09 nto N09 ithetha V ukuba CONJ olu CDEM11 qeqesho N11 lungaqala V kanye ADV kwezi CDEMLOC ngingqi N10 zonganyelwe V kakhulu ADV sesi POSS07 sifo N07 . PUNC Ndicinga V ukuba CONJ izinga N05 lenkathalo POSS05 kumakhankatha NLOC noko ADV lingenyuka V njengoko ADV ikhankatha N05 ngalinye ADV lingasebenzela V ukuba CONJ lenze V umsebenzi N03 oncomekayo REL ukuze CONJ libe VAUX nako COP ukuchongwa V ngabazali ADV . PUNC Ukuba CONJ eli CDEM05 cebo N05 lekharityhulam POSS05 nokuqeqeshwa ADV kwamakhankatha POSS15 lingathathelwa V ingqalelo N09 , PUNC ndingacebisa V ukuba CONJ noko ADV lingade VAUX libe COP phantsi NLOC kwesebe POSS15 lezemfundo POSS05 koko CDEMLOC libe COP phantsi NLOC kweNdlu POSS15 yeeNkokeli POSS09 zeMveli POSS10 zeSizwe POSS10 . PUNC Hleze VAUX ijongeke V ngathi ADV ulwaluko N11 ludityaniswa V nesikolo ADV sakwamlungu POSS07 xa CONJ lunokufakwa V phantsi NLOC kwesebe POSS15 lezemfundo POSS05 . PUNC Ukanti CONJ ukuba CONJ eso CDEM07 sikolo N07 samakhankatha POSS07 siphantsi COP kweNdlu POSS15 yeeNkokeli POSS09 zeMveli POSS10 zeSizwe POSS10 , PUNC kungaqinisekiswa V ukuba CONJ nezomfundiso ADV bazifundisa V ngendlela ADV uncwadi N11 lwemveli POSS11 olwalufundiswa REL ngayo ADV ; PUNC ludluliswa V ngomlomo ADV nangona CONJ ikhankatha N05 lingamane VAUX lizikhumbuza V encwadini NLOC ukuze CONJ lingaze VAUX lilibale V kodwa CONJ alinakulunga V ukufukuzela V neencwadi ADV esuthwini NLOC . PUNC Kutheni INTER ikharityhulam N09 iyimfuneko COP nje ADV ? PUNC Okokuqala ADV besele VAUX kuveziwe V apha ADVLOC ngasentla ADV ukuba CONJ mandulo ADV phaya ADVLOC ikhankatha N05 ibasakuba VAUX ngumntu COP onamava REL ngobomi ADV , PUNC kwaye CONJ onamava REL athe VAUX vetshe IDEO ngobudoda ADV . PUNC Loo CDEM09 kharityhulam N09 ingawanceda V nawo ADV ukuba CONJ afunde V lo CDEM01 gama N01a efundisa V . PUNC Besele VAUX zikhankanyiwe V izinto N10 ekumele VAUX ziyafundiswa V esuthwini NLOC ezifana REL nokuziphatha ADV kwendoda POSS15 , PUNC ukunyamezela V ubudoda N14 , PUNC indlela N09 yokuziphatha POSS09 kwakunye ADV nendlela ADV yokuphatha POSS09 abantu N02 ababhinqileyo REL . PUNC Ukuze CONJ inkwenkwe N09 iqale V ubomi N14 bayo POSS14 bobudoda POSS14 kufuneka VAUX ifumane V izipho N08 eza REL kuzisebenzisa V njengesiqalo ADV esitsha ADJ07 sobudoda POSS07 . PUNC EMzantsi NLOC Afrika NPP ukuguya V kukucula V kodwa CONJ eZimbabwe NLOC ayikokucula V kuphela ADV , PUNC koko CDEMLOC kukwalusa V inkwenkwe N09 . PUNC Ngokokwam ADV ukubona V isizathu N07 soku POSS07 kukuba COP ulwaluko N11 luqala V ngengoma ADV , PUNC amakhwenkwe N06 eziculela V , PUNC luqhubeka V ngengoma ADV lude VAUX luyokuphela V ngengoma ADV . PUNC Inkwenkwe N09 xa CONJ isentabeni COP yenzelwa V indlu N09 yexeshana POSS09 . PUNC Ukuba CONJ ulwaluko N11 belungekho COP eMbembesi NLOC intetho N09 ezinje REL ngezi ADV nazo ADV bezingenakubakho COP njengoko ADV bebengazukuba COP nalwazi COP lokuba POSS11 ibhuma N05 elo CDEM05 likhangeleka V njani ADV . PUNC Inkwenkwe N09 xa CONJ isentabeni COP kuye PROEMPLOC kufikelele V ixesha N05 lokuba POSS05 itye V nantoni ADV na INTER . PUNC Oku CDEM15 kuvame VAUX ukwenzeka V emva NLOC kweentsuku POSS15 ezisibhozo REL . PUNC Xa CONJ kukho COP umguyo N03 kubakho COP ndoda N09 ithile REL esoloko REL iqwalasela V iimbiza N10 ize VAUX ithi V ngexesha ADV lokutya POSS05 iqinisekise V ukuba CONJ wonke PROQUANT01 ubani N01a uyatya V . PUNC Le CDEM09 ndoda N09 ibizwa V ukuba CONJ yinjoli COP . PUNC Ngexesha ADV lomguyo POSS05 kuye VAUX kuqulwe V ngabafana ADV , PUNC kubethwa V ' PUNC iintonga N10 kubhiyozelwa V lo CDEM03 mhla N03 . PUNC Ukubethwa V kweentonga POSS15 nako ADV kuphuphumele V ekutyebiseni ADVLOC ulwimi N11 lwesiXhosa POSS11 . PUNC Nokuba ADV abasebenzisi N02 besiXhosa POSS02 kodwa CONJ baye VAUX bahlomle V malunga ADV nenkcubeko ADV yesiXhosa POSS09 , PUNC ibe COP ke CONJ iyaphuhla V inkcubeko N09 yesiXhosa POSS09 ngalo ADV ndlela N09 kuba CONJ nabanye ADV bafunda V izinto N10 ebebengazazi REL . PUNC Lo CDEM03 mfanekiso N03 ungasentla COP ubonisa V ukuba CONJ negugu ADV kwamaXhosa POSS15 , PUNC nangona CONJ kubonakala V nje ADV ukuba CONJ ukubhalwa V kwesiXhosa POSS15 akusulungekanga V ncam ADV kodwa CONJ oko CDEM15 akuthinteli V ukuba CONJ bangasibhali V okanye CONJ bangabinagugu COP ngaso ADV . PUNC Ngokokwam ADV ukubona V olu CDEM11 luphawu COP olubonisa REL ukuthanda V ubuXhosa N14 kwaye CONJ kukhuthaza V namanye ADV amaXhosa N06 , PUNC ngaloo ADV ndlela N09 isiXhosa N07 siyalondolozeka V ngenxa CONJ yaloo POSS09 Facebook FOR . PUNC Yiyo COP loo CDEM09 nto N09 ndixoxa V ndisithi V ukudodobala N15 kwezoqoqosho NLOC eZimbabwe NLOC kuphazamisene V nenkcubeko ADV yamaXhosa POSS09 njengoko ADV inkcubeko N09 yawo POSS09 iye VAUX yaphazamiseka V ngenxa CONJ yokumka POSS09 kwamaXhosa POSS15 esiya REL kufuna V imisebenzi N04 kwamanye ADJLOC amazwe N06 . PUNC UFacebook N01a lo CDEM01 ungenelele V kweso CDEMLOC sithuba N07 waba VAUX sisixhobo COP esilondoloza REL nesikhuthaza ADV ulwimi N11 nenkcubeko ADV njengokuba ADV sibona V kule CDEMLOC mifanekiso N04 . PUNC Qwalasela V ngasekunene ADV kwalo POSS15 mfanekiso N03 unamanqina COP enkuku POSS06 nolusu ADV , PUNC kukho COP abantu N02 abathathu ADJ02 abahlomlileyo REL . PUNC La CDEM06 maqela N06 kaFacebook POSSKA aluncedo COP kakhulu ADV kubantu NLOC abafana REL noHlazo ADV lo CDEM01 njengokuba ADV batsho VAUX bafumane V ithuba N05 lokufunda POSS05 nesiXhosa ADV esi CDEM07 . PUNC Nanku COP omnye ADJ03 umfanekiso N03 obonisa REL ividiyo N09 amaXhosa N06 aseMbembesi POSS06 esenza V indibano N09 ngenyanga ADV yoMsintsi POSS09 eRhawutini NLOC . PUNC Umfanekiso N03 oxhonywe REL kweli CDEMLOC khasi N05 malunga ADV nolwimi ADV , PUNC inkcubeko N09 nembali ADV yamaXhosa POSS09 ukuze CONJ amanye ADJ06 amaXhosa N06 afunde V . PUNC Njengokuba ADV besele VAUX sibonile V kwimbali NLOC yomlomo POSS09 , PUNC uNzimende N01a wayeyinkosi COP yaseZimbabwe POSS09 , PUNC waze CONJ wazala V oonyana N02a . PUNC Imbali N09 yaseAfrika POSS09 ibonisa V izigaba N08 ezithathu ADJ08 kwimbali NLOC yoncwadi POSS09 lweelwimi POSS11 zesiNtu POSS10 , PUNC ngakumbi ADV olwabantwana REL . PUNC Kukho COP uncwadi N11 lwemveli POSS11 olungangxengwanga REL lwangaphambi POSS11 kwengcinezelo POSS15 ; PUNC kubekho COP uncwadi N11 lwangethuba POSS11 lengcinezelo POSS05 ; PUNC kuze VAUX kugqibele V uncwadi N11 lwasemva POSS11 kwenkululeko POSS15 ( PUNC Ngugi NPP 2012 NUM ) PUNC . PUNC Le CDEM09 mbali N09 iphantse VAUX ifane V kuzo PROEMPLOC zonke PROQUANT10 iilwimi N10 zaseAfrika POSS10 , PUNC umahluko N01a nje ADV uba COP ngoweminyaka ADV eyenzeke REL ngayo ADV , PUNC ngokuxhomekeke ADV kwimbali NLOC yelo POSS09 lizwe N05 . PUNC Uncwadi N11 lwemveli POSS11 lugxile V ekukhuliseni ADVLOC ekukhuliseni ADVLOC luphangalalise V ingqiqo N09 nengqondo ADV yomntwana POSS09 neyomntu ADV omdala ADJ01 . PUNC Ngoko ADV ke CONJ lukhulisa V ubumbano N11 . PUNC Olu CDEM11 ncwadi N09 lusekelwe V ekufundiseni ADVLOC umntwana N01 malunga ADV nendlela ADV yokuphila POSS09 kwabantu POSS15 kwanokuphila ADV nabantu ADV . PUNC Lumkhulisa V ngokwasengqondweni ADV , PUNC lumnika V ulwimi N11 olunongiweyo REL ukuze CONJ naye ADV alusebenzise V kwimpilo NLOC yemihla POSS09 ngemihla ADV . PUNC Alulungiselelwanga V ndawo N09 ithile REL - PUNC ifana V nesikolo ADV . PUNC Olu CDEM11 ncwadi N09 belungabhalwa V phantsi NLOC , PUNC lusenziwa V ngomlomo ADV . PUNC EsiXhoseni NLOC , PUNC luthe VAUX naxa ADV sele VAUX lubhalwa V uncwadi N11 , PUNC olwabantwana REL alwasiwaso V kangako ADV kuba CONJ iintsomi N10 bezisekhona COP yaye CONJ zibaliselwa V ukufundisa N15 nokonwabisa ADV abantwana N02 . PUNC Loo CDEM09 nto N09 iya VAUX kwenza V ukuba CONJ abalesi N02 bazo POSS02 zombini PROQUANT10 ezi CDEM10 lwimi N10 bafumane V imvakalelo N09 ephantse REL ifane V kangangoko ADV . PUNC Oku CDEM15 kuhambelana V ngokwemo ADV yomyalezo POSS09 kusahambelana V nokuya ADV kokuqala POSS15 , PUNC kokuhambelana POSS15 kwentsingiselo POSS15 kwezi CDEMLOC lwimi N10 zimbini ADJ10 . PUNC Kuhambelwano NLOC lwentsingiselo POSS11 kujongwa V ukuba CONJ umlesi N01 wolwimi POSS01 ekusiwa REL kulo PROEMPLOC afumane V intsingiselo N09 efanayo REL okanye CONJ ebufana REL naleyo ADV ibifunyenwe V ngumlesi COP wolwimi POSS01 lwentsusa POSS11 . PUNC Lolu COP nxulumano N11 lukhoyo REL phakathi NLOC kwale CDEMLOC ntsingiselo N09 yomyalezo POSS09 kunye CONJ nemo ADV yawo POSS09 ekufuneka REL luthathelwe V ingqalelo N09 kuguqulelo NLOC . PUNC Zombini PROQUANT10 ezi CDEM10 ndlela N09 zokuhambelana POSS10 kwezi CDEMLOC ntetho N10 ziyathungelana V yaye CONJ enye ADJ09 akufunekanga V ijongwe V ngokunga ADV izimele V geqe IDEO xa CONJ ithelekiswa V nenye ADV . PUNC Indlela N09 yokuqala POSS09 ifuthela V ikwafuthelwa V yindlela COP yesibini POSS09 . PUNC UMlonyeni N01a ( PUNC 2004 NUM ) PUNC ucacisa V ukuba CONJ ulwimi N11 ngalunye ADV luzinze V kwinkcubeko NLOC ethile REL yaye CONJ imiba N04 evumelekileyo REL kwinkcubeko NLOC ethile REL isenokungamkeleki V kwenye ADJLOC inkcubeko N09 . PUNC Okubalulekileyo REL kukuba COP umguqulelimbhali N01 akuqonde V aze VAUX akulungiselele V oku CDEM15 kwahluka N15 kwezi CDEMLOC nkcubeko N10 zimbini ADJ10 . PUNC Eli CDEM05 bali N05 libonakala V lijonge V ukufundisa N15 ukuba CONJ nokuba ADV sekukubi COP kangakanani ADV na INTER lisoloko VAUX likhona COP isuntswana N05 lethemba POSS05 . PUNC Ithemba N05 lithatha V into N09 engekhoyo REL liyenze V into N09 enkulu ADJ09 . PUNC Eli CDEM05 bali POSS02 liqhubeka V emva NLOC kwesitshi POSS15 esitshabalalise REL kwanto ADV , PUNC sakhukulisa V nomhlaba ADV . PUNC Abantu N02 baphelelwe V lithemba COP , PUNC ngakumbi ADV abo CDEM02 baziphilisa V ngolimo ADV . PUNC Kaloku CONJ umhlaba N03 awukabikho COP kwimeko NLOC yokuba POSS09 ube COP nokulinywa ADV ukuze CONJ unike V isivuno N07 . PUNC Kwakhona ADV , PUNC umbhali N01 ukwabonisa V ukuba CONJ umntu N01 uyakwazi V ukuziphilisa V ngobugcisa ADV bezandla POSS14 . PUNC Kodwa CONJ kufuneka V ubani N01a ajonge V ukuba CONJ yintoni COP entsha ADJ09 eza REL nayo ADV kobu CDEMLOC bugcisa N14 , PUNC angayili V ezi CDEM10 zinto N10 sele VAUX zixhaphakile V kuba CONJ azizi VAUX kuthengiseka V . PUNC Indlela N09 elibaliswa REL ngayo ADV eli CDEM05 bali N05 yindlela COP yobaliso POSS09 lwesiqhelo POSS11 . PUNC Kusetyenziswa V isigama N07 esidla REL ngokusetyenziswa ADV xa CONJ kubaliswa V . PUNC Umbhali N01 akazami V singqi N07 nasingqisho ADV sithile REL , PUNC koko CDEMLOC usebenzisa V ubugcisa N14 bakhe POSS14 bokubalisa POSS14 . PUNC Esi CDEM07 sifanekisozwi N07 sisetyenziselwe V ukugxininisa V ukuba CONJ kuzo PROEMPLOC zonke PROQUANT10 iintsimbi N10 ebeziphethwe REL sesi COP sibini N07 , PUNC iye VAUX yanye COP kuphela ADV ethengwayo REL . PUNC Kwakhona ADV , PUNC ukusetyenziswa V kwesifanekisozwi POSS15 u'chu N01a ' PUNC kubonisa V isenzo N07 esenziwa REL ngokuzinyanzela ADV . PUNC Kude VAUX kuthi V khona ADVLOC xa CONJ siphindiwe V , PUNC sinike V umdla N03 ngakumbi ADV . PUNC Ukusetyenziswa V kwezifanekisozwi POSS15 ezibini ADJ08 ezithetha REL into N09 enye ADJ09 kubonisa V ukunyamalala N15 ngesaquphe ADV kweli CDEMLOC hobe N05 . PUNC Le CDEM04 mizekelo N04 ingentla REL yimizekelo COP ekhethwe REL phakathi NLOC kwezifanekisozwi POSS15 ezininzi ADJ08 ezisetyenziswe REL ngumguqulelimbhali COP . PUNC Ngathi ADV umguqulelimbhali N01 ubelandela V intetho N09 yesiNgesi POSS09 kule CDEMLOC ntetho N09 ingentla REL . PUNC Esi CDEM07 sivakalisi N07 besinokuvakala V kamnandi ADV ngaphandle ADV kwesi CDEMLOC sifanekisozwi N07 . PUNC Kulindelwe V nje ADV ukuba CONJ umlesi N01 azikise V ukucinga V malunga ADV nesenzo ADV okanye CONJ intetho N09 leyo CDEM09 , PUNC engajonganga V kunika V mpendulo N09 . PUNC Ekubhaleni ADVLOC ibali N05 lakhe POSS05 , PUNC umbhali N01 ugxininisa V ngokukodwa ADV kumyalezo NLOC , PUNC ulwimi N11 kunye CONJ neendlela ADV zokunonga POSS10 ibali N05 elo CDEM05 . PUNC Kufuneka V umguqulelimbhali N01 akujonge V ngeliso ADV elibukhali REL oku CDEM15 kunongwa V kwebali POSS15 . PUNC Ukusetyenziswa V kwazo POSS15 gwenxa ADV okanye CONJ ukungasetyenziswa V kwazo POSS15 xa CONJ bezifanele V ukuba CONJ zisetyenziswe V kunendima ADV okuyidlalayo REL kwintsingiselo NLOC kunye CONJ / PUNC okanye CONJ nendlela ADV oluvakala REL ngayo ADV ulwimi N11 lwesiXhosa POSS11 kulowo CDEMLOC ululesayo REL . PUNC Noko ADV kunjalo COP , PUNC iimpazamo N10 ezithe REL zafunyaniswa V kula CDEMLOC mabali N06 mahlanu ADJ06 ziimpazamo COP ezingephi REL nezingaxhomisi ADV mehlo N06 . PUNC Isahluko N07 esilandelayo REL siphicotha V indlela N09 amabali N06 akhethiweyo V aguqulelwe V ngayo ADV ukusiwa V esiXhoseni NLOC . PUNC Ngoku ADV kuza VAUX kujongwa V ukuba CONJ aguqulelwe V njani ADV la CDEM06 mabali N06 xa CONJ ewonke COP . PUNC Xa CONJ kujongwa V indlela N09 yoguqulelo POSS09 , PUNC kujongwa V okulungileyo REL nokungalunganga ADV , PUNC akuthelekiswa V nto N09 . PUNC Kujongwa V nje ADV ukuba CONJ umguqulelimbhali N01 uliguqulele V njani ADV ibali N05 lakhe POSS05 ukusuka V esiNgesini NLOC ukuya V esiXhoseni NLOC . PUNC Ngenxa CONJ yobude POSS09 besi POSS14 sahluko N07 , PUNC siye VAUX sanyanzeleka V ukuba CONJ sahlulwe V phakathi NLOC , PUNC sibe VAUX neCandelo COP 4A NUM neCandelo ADV 4B NUM . PUNC Amabali N06 abonakala REL elulana V kunamanye ADV abekwe V kwiCandelo NLOC 4A NUM , PUNC aza VAUX lawo CDEM06 abonakala V ebhalelwe V abantwana N02 abasele REL bethe VAUX dlundlu COP , PUNC abekwa V kwiCandelo NLOC 4B NUM . PUNC Uphicotho N11 lwala POSS11 mabali N06 akhethiweyo REL lwenziwa V ngokuthelekisa ADV ibali N05 lesiNgesi POSS05 nelesiXhosa ADV , PUNC kodwa CONJ kugxilwe V esiXhoseni NLOC . PUNC Kolu CDEMLOC phicotho N11 kugxilwa V kwinqanaba NLOC lesithathu POSS05 . PUNC Kwisihloko NLOC sangaphandle POSS07 sale POSS07 ncwadi N09 umguqulelimbhali N01 ushiye V iceba N05 elidla REL ngokuhamba ADV nesibizo ADV esiligama REL lomntu POSS05 xa CONJ kuthethwa V ngaye ADV kwihlelo NLOC 1a NUM . PUNC Kuye VAUX kufakelwe V iceba N05 phambi NLOC kwegama POSS15 lomntu POSS05 xa CONJ kubaliswa V ngaye ADV . PUNC Maxa N06 wambi ADJ06 kuyenzeka V ukuba CONJ umlungisikuma N01 wencwadi POSS01 asichwetheze V ngokutsha ADV isihloko N07 , PUNC aze VAUX enze V impazamo N09 ; PUNC ngakumbi ADV xa CONJ engaluthethi V olo CDEM11 lwimi N11 alubhalayo REL . PUNC Loo CDEM09 nto N09 yenzeka V kwizinto NLOC ezibonakala REL zincinci ADJ10 xa CONJ uzijongile V kodwa CONJ zinefuthe COP elibi ADJ05 kumlesi NLOC wencwadi POSS01 , PUNC ngakumbi ADV owebali REL elilungiselelwe REL abantwana N02 kuba CONJ bona PROEMP02 baza VAUX kucinga V ukuba CONJ yinto COP efanelekileyo REL leyo CDEM09 . PUNC Izikhuzo N08 sisigaba COP sentetho POSS07 esithanda REL ukwehlelwa V sesi POSS07 sehlo N07 sokuba POSS07 umguqulelimbhali N01 athathe V esolwimi REL lwentsusa POSS11 asibhale V kulwimi NLOC ekusiwa REL kulo PROEMPLOC . PUNC Kude VAUX kube COP ngakumbi ADV xa CONJ ethathe V eso CDEM07 sikhuzo N07 wasisebenzisa V kunye CONJ namazwi ADV asikhaphayo REL angenantsingiselo REL ivakalayo REL kulwimi NLOC ekusiwa REL kulo PROEMPLOC . PUNC Isikhuzo N07 esisetyenziswe REL apha ADVLOC silandela V intetho N09 yesiNgesi POSS09 . PUNC Sivakala V singaniki V ntsingiselo N09 xa CONJ sibekwa V ngesiXhosa ADV ngale ADV ndlela N09 . PUNC Ukuguqulela V ngokulandela ADV ulwimi N11 lwentsusa POSS11 , PUNC abe COP ubani N01a engawujongisisanga V umyalezo N03 odluliswayo REL , PUNC kunobungozi ADV bokuba POSS14 umguqulelimbhali N01 uye VAUX azilibale V ukuba CONJ ubhalela V bani INTER . PUNC Utsho VAUX ulahleke V ke CONJ ngoko ADV umyalezo N03 lowo CDEM03 ubefanele V ukuba CONJ uyawudlulisa V . PUNC Zininzi COP ke CONJ iindlela N10 angazisebenzisa V umguqulelimbhali N01 ukuqinisekisa V ukuba CONJ oku CDEM15 kuyenzeka V kwinguqulelo NLOC yakhe POSS09 . PUNC Lo CDEM03 mzekelo N03 ubonisa V ukongezelelwa V komba POSS15 wenkcubeko POSS03 . PUNC Besele VAUX kucacisiwe V apha ADVLOC ngasentla ADV ukuba CONJ inkcubeko N09 yesiXhosa POSS09 ayikuvumeli V ukuba CONJ umntwana N01 athi V xa CONJ ethetha V nomntu ADV omdala ADJ01 ( PUNC okanye CONJ ethetha V ngaye ADV ) PUNC amkhankquze V okanye CONJ amnkqangaze V nje ADV engenasanduleli COP okanye CONJ igama N05 elibonisa REL intlonipho N09 . PUNC Kude VAUX kuthiwe V umntwana N01 makalumele V xa CONJ ethetha V nomntu ADV omdala ADJ01 . PUNC Into N09 ebalulekileyo REL kukuba COP umntwana N01 akafundi V nje ADV umyalezo N03 webali POSS03 , PUNC ufunda V nendlela ADV yokuthetha POSS09 efanelekileyo REL esiXhoseni NLOC . PUNC Unokuzikrwempa V intloko N09 ezama V ukucinga V ukuba CONJ kukuthini V na INTER kanene ADV ukungcweka V , PUNC kuba CONJ yena PROEMP01 esazi V elinye ADJ05 igama N05 lesiXhosa POSS05 , PUNC elifana REL nokucweya ADV . PUNC EsiXhoseni NLOC , PUNC igama N05 u-'apho N01a ' PUNC lisebenza V ngendlela ADV engeyiyo REL le CDEM09 isetyenziswe V apha ADVLOC ngentla ADV . PUNC Xa CONJ umguqulelimbhali N01 engakhange VAUX ayithathele V ngqalelo N09 imeko N09 okanye CONJ umxholo N03 elisetyenziswe REL kuwo PROEMPLOC igama N05 , PUNC unakho COP ukulisebenzisa V ngendlela ADV engeyiyo REL . PUNC Akuqhelekanga V ukuba CONJ eli CDEM05 gama N05 lisetyenziswe V ukubhekisa V elangeni NLOC . PUNC Into N09 ephandla REL iliso N05 iba VAUX yimitha COP erhangqe REL ilanga N05 , PUNC imitha N04 yelanga POSS04 ke CONJ ukutsho V . PUNC Usebenzisa V izifanekisozwi N08 esiXhoseni NLOC xa CONJ isiNgesi N07 sizisebenzisa V . PUNC Aphinde VAUX azongezelele V esiXhoseni NLOC nalapho ADV bezingekho COP esiNgesini NLOC . PUNC Loo CDEM09 nto N09 uyenzela V ukuqinisekisa V ukuba CONJ ibali N05 livakala V lisebenzisa V ulwimi N11 olusulungekileyo REL loncwadi POSS11 lwesiXhosa POSS11 . PUNC Uzisebenzise V kangangoko ADV izifanekisozwi N08 ukunonga V ulwimi N11 lwesiXhosa POSS11 nokulenza ADV libe COP nomdla COP kumlesi NLOC walo POSS01 eli CDEM05 bali POSS02 . PUNC Esi CDEM07 sigama N07 sisetyenziswa V ngumguqulelimbhali COP asipheleli V nje ADV ekunikeni ADVLOC umdla N03 kumlesi NLOC ongumntwana REL , PUNC koko CDEMLOC sandisa V nolwazi ADV lwakhe POSS11 malunga ADV nesiXhosa ADV . PUNC Umguqulelimbhali N01 ukwasebenzise V iindlela N10 ezithile REL ukuguqulela V ibali N05 lakhe POSS05 ukusuka V esiNgesini NLOC ukuya V esiXhoseni NLOC . PUNC Ubaliso N11 lwentsomi POSS11 yinto COP eqhelekileyo REL kulwimi NLOC lwesiXhosa POSS11 . PUNC Ngenxa CONJ yoko POSS09 , PUNC kukho COP iimpawu N10 esele REL zithathwa V njengezisisiqhelo ADV ekubalisweni ADVLOC kwentsomi POSS15 . PUNC Unobalisa N01a uyakuthanda VAUX ukusebenzisa V uphindaphindo N11 njengesixhobo ADV sokuqhuba POSS07 ibali N05 . PUNC Kulo CDEMLOC mzekelo N03 ungentla REL , PUNC umguqulelimbhali N01 usebenzise V uphindaphindo N11 oluqhuba REL intsomi N09 yesiXhosa POSS09 . PUNC Ezi CDEM10 mpazamo N10 zicaciswe V apha ADVLOC ngentla ADV zifuna V ukuba CONJ umguqulelimbhali N01 aqiniseke V ukuba CONJ uyawalandela V la CDEM06 manyathelo N06 oguqulelo REL acaciswe REL kwisahluko NLOC sesibini POSS07 . PUNC Xa CONJ eqale VAUX wayilesisisa V imbalo N09 yolwimi POSS09 lwentsusa POSS11 , PUNC aqiniseke V ukuba CONJ uyayiqonda V ukuba CONJ ithetha V ukuthini V yaye CONJ isitsho V njani ADV , PUNC kuba COP lula ADV ukuzinxwema V ezi CDEM10 mpazamo N10 . PUNC Ngethuba ADV ephicotha V imbalo N09 yentsusa POSS09 , PUNC umguqulelimbhali N01 uthi VAUX akwazi VAUX ukuqaphela V amagama N06 neentetho ADV angaziqhelanga V , PUNC aziphande V kwangethuba ADV phambi NLOC kokuba POSS15 azisebenzise V . PUNC Emva NLOC kokuphononongwa POSS15 kwembalo POSS15 yentsusa POSS09 kubonakala V ngathi ADV kuya VAUX kuba COP lula ADV ukuba CONJ umguqulelimbhali N01 athathe V isigqibo N07 malunga ADV nesigama ADV aya VAUX kusisebenzisa V kuloo CDEMLOC nguqulelo N09 yakhe POSS09 . PUNC Kwakhona ADV , PUNC emva NLOC kokugqitywa POSS15 koguqulelo POSS15 kubalulekile V ukuba CONJ umguqulelimbhali N01 akhe VAUX ayibeke V ecaleni NLOC inguqulelo N09 yakhe POSS09 , PUNC azinike V ithuba N05 lokuphefumla POSS05 abe VAUX buyilibala V ukuze CONJ akwazi VAUX ukubuyela V kuyo PROEMPLOC enengqondo REL ehlaziyekileyo REL ( PUNC Baker FOR 2018 NUM ) PUNC . PUNC Into N09 oyilesa REL emva NLOC kwethutyana POSS15 ayifani V naleyo ADV uyilesa V isentsha COP engqondweni NLOC . PUNC Xa CONJ uyilesa V isentsha COP engqondweni NLOC kulula COP ukuziphosa V iimpazamo N10 ozenzileyo REL kuba CONJ zisaqhelekile V emehlweni NLOC akho POSS06 , PUNC loo CDEM09 nto N09 itsho VAUX izenze VAUX ziqheleke V nasengqondweni ADV . PUNC Ayimsithelanga V umphandi N01 into N09 yokuba POSS09 umntu N01 onamava REL kwimiba NLOC yoguqulelo POSS04 unokuyiqonda V into N09 yokuba POSS09 ukuwubekela V bucala ADV umsebenzi N03 oguqulelweyo REL , PUNC uphinde VAUX uwulese V ngengqondo ADV ehlaziyekileyo REL ngumba COP othanda REL ukuba CONJ nzima REL xa CONJ kujongwa V ithuba N05 elidla REL ngokunikwa ADV umguqulelimbhali N01 ukuba CONJ enze V umsebenzi N03 wakhe POSS03 . PUNC Abaguquleli N02 basebenza V phantsi NLOC koxinzelelo POSS15 , PUNC beleqa VAUX ukufaka V umsebenzi N03 kwangethuba ADV ; PUNC thuba N05 elo CDEM05 lisoloko VAUX liphantse VAUX lingoneli V . PUNC Kodwa CONJ kuyo PROEMPLOC yonke PROQUANT09 loo CDEM09 nto N09 , PUNC umsebenzi N03 ongekho REL mgangathweni NLOC awamkeleki V emehlweni NLOC omlesi POSS06 . PUNC