Hi na vuhlayisi Hi va kwala Hi tirhela vanhu
Vutirheli bya vanhu
Vutirheli eka minhlangano
Vutirheli eka vanhu va le handle ka tiko
Ku rejistara tsarisa adopxini
Xikombelo xa adopxini ya nwana ku va muhlayisi wa
Nothisi ya ku tlherisela endzhaku ku yimisa xikomb
Leswi ku nga langiwaku eka swona
Printa tluka leri
Ku rhumela e-mail ya tluka leri
Ku ngetela eka leswi rhandziwaku
Ku ri hoxela tani hi tluka ra le kaya
Tihlanganise na hina
Mepe wa ndzhawu
Ekaya
Vutirheli bya vanhu
Ku va mutswari
Nhlamuselo
Magoza lama faneleke ku landzeleriwa
Milawu leyi tirhisiwaku
Matirhelo na nkarhi wa ku endliwa ka ntirho
Mali leyi hakeriwaku
Tifomu leti tifaneleke ku tatiwa
Vuxokoxoko bya ku tihlanganisa
Nhlamuselo
Adopxini yi vula ku amukela ku hlayisa n'wana hi nawu (legal guardianship), hi ku landza fambiselo ra nawu ra ximfumo (formal legal procedures) ra ku teka n'wana loyi u nga n'wi velekangiku u n'wi wundla. N'wana wo n'wi hlayisa (foster child) i n'wana loyi a nga susiwa eka vatswari va yena no vekiwa hi nawu eka vuhlayisiwa bya mutswari wa muhlayisi (foster parent) kumbe eka kaya ro hlayisa vana (foster home).
N'wana a nga adoptiwa hi:
nuna na nsati wa yena hi ku hlanganyela;
muferiwa (wa n'wanuna kumbe wa n'wansati);
munhu loyi a nga tekiwa/teka kumbe a nga divhosa;
munhu loyi a nga cata loyi nkata wa yena a nga mutswari wa n'wana; kumbe tatana wa n'wana hi ku veleka loko n'wana a velekiwe ehandle ka vukati (out of wedlock).
Va fanele ku va na vuswikoti lebyi ringaneke (adequate means) byo hlayisa no dyondzisa n'wana
Loko a ri n'wana loyi a nga velekiwa hi muaka-tiko wa Afrika Dzonga, vaendli xa xikombelo na vona va fanele ku va vaaka-tiko va Afrika Dzonga na swona va tshama eRiphabliki
Loko vaendli va xikombelo va nga ri vaaka-tiko va Afrika Dzonga, va fanele va khwalifaya ku va vaaka-tiko kumbe se vhele va endlile xikombelo xa ku va vaaka-tiko.
Tiadopxini ta xihundla, laha vatswari va n'wana va nga pfumeleriwiki ku tiva vatswari lava va lavaku ku adopta n'wana, kumbe laha n'wana a nga ta va kona endzhaku ka adopxini, leswi swi fambisiwa hi xiyenge 18 xa nawu, na swona leswi swi nga endliwa ntsena loko khoto yi eneriseka leswaku leswi swi ta pfuneta n'wana.
Ku kuma vutivi byo enta, nghena eka website ya Ndzawulo ya Vululami na Nhluvukiso wa Vumbiwa
Magoza lama faneleke ku landzeleriwa
Endla xikombelo xa adopxini eka mabalana wa khoto ya vana eka distriki laha n'wana a tshamaku kona.
Nghenisa fomo xikan'we na leswi landzaku:
Khopi leyi nga tiyisiwa hi va nawu (certified copy) ya ID ya muendliwa wun'wana na wun'wana wa xikombelo, xitifiketi xo sungula xa ku velekiwa ka n'wana kumbe ID yo sungula eka n'wana wun'wana na wun'wana loyi a faneleke ku adoptiwa.
Mpfumelo wa adopxini wu fanele wu kumeka eka:
Vatswari hi vambirhi wa n'wana lowu a nga velekeriwa evukatini
Mhani wa n'wana loyi a nga velekeriwa ehandle ka vukati (illegitimate child)
N'wana yi vuyena u fanele ku pfumela adopxini laha n'wana a nga le henhla ka malembe ya 10 na swona khoto yi fanele yi eneriseka leswaku n'wana wa twisisa muxaka na nkoka wa ku pfumela koloko.
Mutswari wa muhlayisi (foster parent) laha n'wana a nga le ka vuhlayisiwa (foster care) na swona mutswari wa muhlayisi a nga endlangiku xikombelo xa adopxini hi vuyena. A ku na xilaveko xa mpfumelo wa mutswari wa muhlayisi (foster parent's consent) loko a ala kumbe a tsandzeka ku kombisa, hi ku tsala, leswaku xana u nyiketa mpfumelo eka n'hweti yin'we ya ku va a komberiwe ku endla tano hi mupfuneti wa khoto ya vana.
A ku na mpfumelo lowu lavekaku ehansi ka swiyimo leswi landzaku:
Eka xiyimo laha n'wana wun'wana na wun'wana loyi vatswari va yena va nga lova na swona ku nga ri ku na muhlayisi wa nawu (guardian) loyi a nga vekiwa; kumbe o eka mutswari wun'wana na wun'wana loyi a nga-
loyi hikokwalaho ka vuvabyi bya nhloko (mental illiness) a nga swi kotiku ku nyiketa mpfumelo;
loyi a nga sukela n'wana na swona a nga tiviwiku leswaku u le kwihi; kumbe loyi a nga vavisa kumbe ku xanisa n'wana kumbe ku n'wi pfumelela leswaku a vavisiwa kumbe ku xanisiwa; kumbe loyi a nga vangela kumbe ku pfuneta eka ku yenga n'wana hi swa masangu (caused or conduced to the seduction), ku tlhakisiwa kumbe ku endliwa ka n'wana ngwavavana kumbe ku endla leswaku n'wana a endla swa matikhomelo yo biha; kumbe kumbe loyi n'wana wa yena hi ku landza xiyenge 16 a nga le ka vuhlayisiwa bya mutswari wa muhlayisi (foster parent) kumbe a nga mudyondzi eka ndzhawu yo tshama vana kumbe xikolo xa vana xa ku dyondzela mintirho; kumbe loyi a alaku na mpfumelelo hi mhaka yo ka yi nga twali.
Milawu leyi tirhisiwaku
Matirhelo na nkarhi wa ku endliwa ka ntirho
Fambiselo leri ri tala ku va ro hela no swona ri titshege hi ku nonon'hwa ka mhaka.
Mali leyi hakeriwaku
Swivutiso makongomana na timali leti lavekaku, tihlangniseni na tiejense ta adopxini leti faneleke, khoto ya Vana kumbe tihofisi ta Nhluvuko wa Vanhu (Social Development).
Tifomu leti tifaneleke ku tatiwa
Vuxokoxoko bya ku tihlanganisa
Hi kombela u langa xin'we:
Yi hetelele ku kamberiwa hi :
Tihlanganise na hina
Mepe wa ndzhawu
Swipimelo swa mafambiselo na swiyimo
