Swivilelo hi ku va swirho swa SAPS na MPS swi nga tikhomangi kahle kumbe ku endla milandzu
Hi na vuhlayisi Hi va kwala Hi tirhela vanhu
Vutirheli bya vanhu
Vutirheli eka minhlangano
Vutirheli eka vanhu va le handle ka tiko
Swivilelo hi ku va swirho swa SAPS na MPS swi nga
Xivilelo hi ku tsandzeka ka phorisa ku pfunetana n
Xikombelo xa ku vika hi xivilelo xa ku khomiwa hi
Leswi ku nga langiwaku eka swona
Printa tluka leri
Ku rhumela e-mail ya tluka leri
Ku ngetela eka leswi rhandziwaku
Ku ri hoxela tani hi tluka ra le kaya
Tihlanganise na hina
Mepe wa ndzhawu
Ekaya
Vutirheli bya vanhu
Ku langutana na nawu
Swivilelo
Swivilelo hi ku va swirho swa SAPS na MPS swi nga
Swivilelo hi ku va swirho swa SAPS na MPS swi nga tikhomangi kahle kumbe ku endla milandzu
Nhlamuselo
Magoza lama faneleke ku landzeleriwa
Milawu leyi tirhisiwaku
Matirhelo na nkarhi wa ku endliwa ka ntirho
Mali leyi hakeriwaku
Tifomu leti tifaneleke ku tatiwa
Vuxokoxoko bya ku tihlanganisa
Nhlamuselo
Nghenisa xivilelo eka va Independent Complaints Directorate (ICD). Loko u nghenisa xivilelo eka Hofisi ya Tiko, mhaka yi ta yisiwa eka Hofisi ya Xifundzhankulu (provhinsi) (swi ta ya hi ndzhawu laha mhaka yi nga endleka kona) leswaku ku endlwa vulavisisi.
Tinxaka ta swivilelo leswi swi nga nghenisiwaku eka va ICD:
Xivilelo xa Klasi II: I xivilelo xa ku va maphorisa ya SAPS ya nga landzeleri nawu wa Madzolonga ya le Makaya lowu ku nga Domestic Violence Act, 116 of 1998. Loko xirho xa SAPS xi tsandzeka ku landzelela leswi nga vekiwa eka nawu wa madzolonga ya le makaya lowu ku nga Domestic Violence Act.
Xivilelo xa Klasi III: I xivilelo xa leswaku ku soriwa leswaku muofisara wa phorisa u endle nandzu lowu wu nga vangela ku vaviseka ka miri wa munhu leswi nga vanga leswaku a ya ongoriwa exibedlhela. Ku ka phorisa ri nga tikhomi kahle kumbe ku endla nandzu swi fanele swi endliwe loko munhu a khomiwe hi maphorisa. Nongonoko lowu landzaku wa swivilelo swa Klasi III:
Ku tirhisiwa ka matimba hi ndlela yo biha leswi nga na vuyelo byo biha eka vaaka-miti hi ku landza ku vaviseka loku nga vangiwa; nhlayo ya vanhu lava va khumbekaku; ntsengo wa mali leyi khumbekaku; kumbe nkarhi lowu swi nga endleka hi wona.
Ku hisa nhundzu
Ku ba hi xikongomelo xa ku vavisa swinene mirhi no ringeta ku dlaya
Ku tlhakisa
Vukungundzwana (forgery) kumbe ku endla dokumende ya vukanganyisi u karhi u switiva leswaku i dokumende ya vukanganyisi leyi nga fikeleku eka ntsengo wa R50 000 kumbe ehenhla ka wona
Ku vavisa munhu hi ndlela ya vuxanisi
Ku hlambanya vunwa ekhoto
Dzolonga eka vanhu
Ku chavisa munhu
Ku tlhakisa ku endlela ku vuyeriwa swo karhi (kidnapping)
Ku vaviseriwa mpahla
Ku va na xiavo eka vugevenga bya mintlawa
Ku va na mpahla leyi nga yiviwa eka wena
Ku pfinya
Ku amukela mpahla leyi nga yiviwa
Ku roba
Mikhuva ya ku bola
Ku pfinya wanuna wun'wana
Ku yiva
Ku xanisa emirini kumbe ebyongweni
Ku tekela munhu swa yena hi ku n'wi chavisa hi swo karhi
Ku kucetela swo biha, xikungu kumbe ku ringeta ku endla swin'wana swa milandzu leyi nga longoloxiwa laha henhla
Xivilelo xa Klasi IV: I xivilelo lexi koxaku leswi xirho xi endle yin'wana ya milandzu kambe handle ka leyi yi nga longoloxiwa ehenhla, kumbe ku ka xi nga tikhomi kahle, kambe leswi swi nga vangelangiku rifu kumbe ku vaviseka swinene eka munhu wun'wana.
Xivilelo xa Klasi V: I xivilelo lexi nga ri ku ehansi ka matimba kumbe pholisi ya ICD.
Swivilelo leswi nga ka ku swi nga vikiwi eka ICD:
Swivilelo kumbe swiendleko leswi swi nga humelela loko ku nga si sunguriwa ICD. Leswi swivula leswaku hinkwaswo swilo leswi swi nga endleka ku nga si fika Epreli (Dzivamisoko) ya 1997, na swona leswi nga endleka eka nkarhi wo tlula lembe loko swi nga si vikiwa eka ICD, handle ka loko ku ri na swiyimo swo karhi leswi nga ri ku swa ntolovelo.
Magoza lama faneleke ku landzeleriwa
Swivilelo swi nga endliwa hi munhu xiviri, hi riqingho, hi papila kumbe hi email eka hofisi ya le kusuhani ya ICD. Swivilelo swi fanele ku endliwa hi minkarhi ya ku tirha, eka tiawara ta ku sukela eka 8h00 ku fika eka 16h30.
Va ICD va nga ku kombela leswaku u nyiketa vutivi byin'wana loko va nga si endla ndzavisiso hi xivilelo.
Milawu leyi tirhisiwaku
Matirhelo na nkarhi wa ku endliwa ka ntirho
Fambiselo ra swivilelo:
Ku amukeriwa ka klayente swi nga teka timinete ta ntlhanu
Nkarhi wa ku yimela ku burisana na mutirhela-milandzu (case worker) kumbe muxopaxopi (analyst) wu nga va timinete ta 30
Ku amukeriwa ka swivilelo hi ku tsala swi nga teka ku fikela eka masiku ya 30
Xiviko hi leswaku xivilelo xi famba njhani swi nga teka masiku ya 30
Xiviko xo hetelela hi leswaku xivilelo xi famba njhani swi nga teka masiku ya 90
Mali leyi hakeriwaku
Tifomu leti tifaneleke ku tatiwa
Vuxokoxoko bya ku tihlanganisa
Hi kombela u langa xin'we:
Yi hetelele ku kamberiwa hi :
Tihlanganise na hina
Mepe wa ndzhawu
Swipimelo swa mafambiselo na swiyimo
