Ku kuma ku fikelela eka vutivi
Hi na vuhlayisi Hi va kwala Hi tirhela vanhu
Vutirheli bya vanhu
Vutirheli eka minhlangano
Vutirheli eka vanhu va le handle ka tiko
Ku kuma ku fikelela eka vutivi
Ku hundzisela mholovo ya ta mintirho eka va CCMA
Leswi ku nga langiwaku eka swona
Printa tluka leri
Ku rhumela e-mail ya tluka leri
Ku ngetela eka leswi rhandziwaku
Ku ri hoxela tani hi tluka ra le kaya
Tihlanganise na hina
Mepe wa ndzhawu
Ekaya
Vutirheli bya vanhu
Ta mintirho
Timfanelo ta vatirhi
Ku kuma ku fikelela eka vutivi
Ku kuma ku fikelela eka vutivi
Nhlamuselo
Magoza lama faneleke ku landzeleriwa
Milawu leyi tirhisiwaku
Matirhelo na nkarhi wa ku endliwa ka ntirho
Mali leyi hakeriwaku
Tifomu leti tifaneleke ku tatiwa
Vuxokoxoko bya ku tihlanganisa
Nhlamuselo
Xikongomelo xa nawu wa ku promota ku fikelela eka vutivi wa Promotion of Access to Information Act i ku tiyisa leswaku vanhu va kota ku tirhisa timfanelo ta vona ta vumbiwa ta ku fikelela vutivi byin'wana na byin'wana lebyi byi nga le ka mfumo, na vutivi lebyi nga khomiwa hi munhu wu'wana, lebyi va byi lavaku ku tirhisa mfanelo kumbe ku sirhelela mfanelo yin'wana na yin'wana. Xivangelonkulu (motivation) xo tshikilela mfanelo leyi ya ku fikelela vutivi i ku tiyisa leswaku ku na tirhelo leri nga rivaleni na leri nga na vutihlamuleri eka minhlangano ya mfumo na minhlangano ya prayivhete, na ku promota leswaku hi va na xichava xa Afrika Dzonga laha vanhu va kotaku ku fikelela vutivi leswaku va ta kota ku tirhisa timfanelo na ku sirhelela timfanelo hinkwato ta vona.
U nga kota ku kuma tidokumende na tirhekhodo leti nga le ka Ndzawulo, vatirhela-mfumo va ndzawulo kumbe eka nhlangano wa mfumo. A swi na mhaka hambi vutivi byelebyo byi ve kona ku sukela rini. Vutivi byi nga katsa leswi landzaku: 
Tirhekhodo ta munhu xiviri leti nga le ka Ndzawulo kumbe nhlangano wa mfumo.
Vutivi bya vanhu van'wana kumbe tirhekhodo: ntsena hi mpfumelelo wa vanhu va kona, ngopfu-ngopfu loko tidokumende ta kona ti ri na vutivi bya xihundla kumbe vutivi bya prayivhete
loko rhekhodo yi komberiwa ku tirhiseriwa fambiselo ra milandzu ya vugevenga kumbe ya timholovo exikarhi ka vanhu (civirl proceedings)
loko fambiselo ra milandzu ya vugevenga kumbe ya timholovo exikarhi ka vanhu yi sungurile, laha kona vutivi byi nga ta ka byi nga tirhisiwa ekhoto ya nawu, ngopfu-ngopfu loko khoto yi ehleketa leswaku swi nga kavanyeta fambiselo ra vululami.
Tirhekhodo ta khabinete na tikomiti ta yona.
Tirhekhodo leti tifambelanaku na fambiselo ra ta vuahluleri na vuavanyisi bya le khoto.
Vutivi lebyi kumekeke hi special tribunal (huvo ya xipeceli) leyi yi nga sunguriwa hi ku landza nawu.
Vutivi lebyi nga khomiwa hi muofisara wa ta vuavanyisi bya khoto yeleyo kumbe tribunal yeleyo.
Vutivi lebyi byi nga khomiwa hi xirho xa palamende kumbe xa lejislechara ya xifundzhankulu (ya provhinsi)
Kambe, nawu wa ku fikelela vutivi wa Access to Information Act, wu le henhla ka milawu yin'wana leyi yi nga ku sivelaku kumbe ku ku vekela xihingakanyi (restriction) eka ku kuma vutivi byihi kumbe byihi.
Ehenhla
Magoza lama faneleke ku landzeleriwa
Loko vutivi lebyi u byi lavaku byi nga kumeki mahala, u ta fanela ku hakela mali ya xikombelo (hi ku xava switempe swa mali swa revenue stamps). U nga fanela no tlhela u hakela mali yo kuma vutivi na ya ku secha vutivi (languta eka xeduli ya timali leti hakeriwaku laha hansi).
Ehenhla
Milawu leyi tirhisiwaku
Tidokumende leti ti nyiketiwa hi fomati ya PDF. Ku pfula tidokumende ta PDF, u fanele ku va na na Adobe Acrobat Reader 4 kumbe ya xiyenge xa le henhla eka khompyutara ya wena.
Ehenhla
Matirhelo na nkarhi wa ku endliwa ka ntirho
Loko vutivi lebyi u byi lavaku byi nga kumeki mahala, u ta fanela ku hakela mali ya xikombelo (hi ku xava switempe swa mali swa revenue stamps). U nga fanela no tlhela u hakela mali yo kuma vutivi na ya ku secha vutivi (languta eka xeduli ya timali leti hakeriwaku laha hansi).
Ehenhla
Mali leyi hakeriwaku
Timali to endleriwa tikhopi ti yime hi ndlela leyi landzaku:
Eka fotokhopi ya pheji ya A4 kumbe xiyenge xa yona
Eka khopi leyi nga printiwa ya pheji ya A4 kumbe xiyenge xa yona, leyi nga le ka khompyutara kumbe ku hlayisiwa hi fomati leyi hlayekaku ya elektroniki
Eka khopi ya khompyutara ya fomati leyi hlayekaku:
iEka transkripxini kumbe swifaniso swo vonaka hi mahlo eka pheji ya A4 kumbe xiyenge xa yona ii Eka khopi ya swifaniso swo vonaka hi mahlo
i Eka transkripxini kumbe rhekhodo ya mpfumawulo yo twakala kunene eka pheji ya A4 kumbe xiyenge xa yona ii Eka khopi ya rhekhodo yo twakala kunene
Mali ya mukomberi leyi yi hakeriwaku hi mukomberiw wun'wana na wun'wana kambe ku nga ri munhu xiviri
Timali to fikelela vutivi leti hakeriwaku hi mukomberi loyi a nga humesiwangiku eka xiboho xo hakela ti yime hi ndlela leyi landzaku:
Eka fotokhopi ya pheji ya A4 kumbe xiyenge xa yona
Eka khopi leyi nga printiwa ya pheji ya A4 kumbe xiyenge xa yona, leyi nga le ka khompyutara kumbe ku hlayisiwa hi fomati leyi hlayekaku ya elektroniki kumbe hi muchini lowu hlayekaku
Eka transkripxini kumbe swifaniso swo vonaka hi mahlo eka pheji ya A4 kumbe xiyenge xa yona - Eka khopi ya swifaniso swo vonaka hi mahlo
i Eka transkripxini kumbe rhekhodo ya mpfumawulo yo twakala kunene eka pheji ya A4 kumbe xiyenge xa yona ii Eka khopi ya rhekhodo yo twakala kunene
Mali yo hakelela ku secha rhekhodo I R15 hi awara na awara kumbe xiyenge xa awara
Timali to endleriwa tikhopi ti yime hi ndlela leyi landzaku:
Eka fotokhopi ya pheji ya A4 kumbe xiyenge xa yona
Eka khopi leyi nga printiwa ya pheji ya A4 kumbe xiyenge xa yona, leyi nga le ka khompyutara kumbe ku hlayisiwa hi fomati leyi hlayekaku ya elektroniki kumbe hi muchini lowu hlayekaku
Eka khopi ya khompyutara ya fomati leyi hlayekaku:
Eka transkripxini kumbe swifaniso swo vonaka hi mahlo eka pheji ya A4 kumbe xiyenge xa yona
Eka khopi ya swifaniso swo vonaka hi mahlo
Eka transkripxini kumbe rhekhodo ya mpfumawulo yo twakala kunene eka pheji ya A4 kumbe xiyenge xa yona
Eka khopi ya rhekhodo yo twakala kunene
Mali ya mukomberi leyi yi hakeriwaku hi mukomberiw wun'wana na wun'wana kambe ku nga ri munhu xiviri 
Timali to fikelela vutivi leti hakeriwaku hi mukomberi loyi a nga humesiwangiku eka xiboho xo hakela ti yime hi ndlela leyi landzaku:
Eka fotokhopi ya pheji ya A4 kumbe xiyenge xa yona
Eka khopi leyi nga printiwa ya pheji ya A4 kumbe xiyenge xa yona, leyi nga le ka khompyutara kumbe ku hlayisiwa hi fomati leyi hlayekaku ya elektroniki kumbe hi muchini lowu hlayekaku
Eka khopi ya khompyutara ya fomati leyi hlayekaku:
Eka transkripxini kumbe swifaniso swo vonaka hi mahlo eka pheji ya A4 kumbe xiyenge xa yona
Eka khopi ya swifaniso swo vonaka hi mahlo
Eka transkripxini kumbe rhekhodo ya mpfumawulo yo twakala kunene eka pheji ya A4 kumbe xiyenge xa yona
Eka khopi ya rhekhodo yo twakala kunene
Mali yo hakelela ku secha rhekhodo i R30 hi awara na awara kumbe xiyenge xa awara
Mali yo posa yi hakeriwa loko rhekhodo yi ta fanela ku poseriwa mukomberi.
Ku tirha leswi landzaku:
U fanele ku hakela diphoziti endzhaku ka ku hela ka tiawara ta ntsevu.
Diphoziti yo hakeriwa hi mukomberi yi ringana n'we-xa-nharhu wa mali leyi hakeleriwaku ku kuma vutivi.
Mali leyi hakeleriwaku aphili yi hakeriwa loko mukomberi a nghenisa aphili ya le ndzeni ka nhlangano hi ku aleriwa xikombelo xa yena, i R50.
Ehenhla
Tifomu leti tifaneleke ku tatiwa
Tifomo ti nyiketiwa hi fomati ya PDF. Ku pfula tidokumende ta PDF, u fanele ku va na na Adobe Acrobat Reader 4 kumbe ya xiyenge xa le henhla eka khompyutara ya wena.
Ehenhla
Vuxokoxoko bya ku tihlanganisa
Yi hetelele ku kamberiwa hi :
Ti-link leti fambelanaku na leyi
Ndzawulo ya Vululami na Nhluvukiso wa Vumbiwa
Tihlanganise na hina
Mepe wa ndzhawu
Swipimelo swa mafambiselo na swiyimo
