SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL) 
LIPHEPHA LEKUCALA (P1) 
LWETI 2007 
IMEMORANDAMU 
NATIONAL 
SENIOR CERTIFICATE 
GRADE 11 
Imemorandamu linemakhasi lasi- 6 

Emalungelo agodliwe Phenya 


Siswati Lulwimi Lwasekhaya/P1 2 DoE/Lweti 2007 

NSC 
IMEMORANDUM 


SIGABA A 

1. SIVISISO 
1.1 SIVISISO SEKUCALA 
1.1.1 Kusho kutsi tincola besetingasekho/ besetingasekho kahle. (1) 
1.1.2 Abetalwa eMjejane. (1) 
1.1.3 Bekudvuma imishini/lutfuli luya etulu/bantfu baphishekile/bagijima 
nemabhala/kuvakala lifosholo lingena esihlabatsini (kubili kuphela). 
njll.njll (2) 
1.1.4 Abelicimile ligwayi lakhe. (2) 
1.1.5 Bekeva buhlungu ngobe ati kutsi titifiketi akanato. (1) 
1.1.6 Kufanele sifundze sitfole titifiketi kute kube lula kutfola imisebenti. (2) 
1.1.7 Kuvakala ngatsi abengavisisi kahle kutsi ngabe usho lona libhala/ 
kwangatsi abekuvilaphela kuchuba ingolovane (imibono itawehluka). 
njll.njll (1) 
1.1.8 Wafundza kutsi akusiyo inhlobo lefanele kubhenywa/ wafundza kutsi 
kubhema akusiyo intfo lenhle. (2) 
1.1.9 Abephenya lapho angatfola khona tikhala temisebenti lekhona 
(imibono itawehluka) njll.njll (2) 
1.1.10 Bekukhombisa inhlonipho/ kwesaba/ kutitfoba, njll. (1) 
1.1.11 Batali nebafundzisi bakhe. (2) 
1.1.12 Abengaphatfwa sifo semaphaphu/ umdlavuza/ sifo sendlala. (1) 
[18] 

Emalungelo agodliwe Phenya 


Siswati Lulwimi Lwasekhaya/P1 3 DoE/Lweti 2007 

NSC 
IMEMORANDUM 


1.2 SIVISISO SESIBILILI 
1.2.1 Kuhleleka kwetigameko 
1.2.1.1 3- Nomusa naLukhasi 
bayatikhipha (1) 
1.2.1.2 5 - Ungamyekela batasidubula. 
Badubule bobabili. (1) 
1.2.1.3 6 – Asibalekeni simshiye yedvwa (1) 
1.2.1.4 2 -Nomusa!!!!! Nomusa!!!! 
Hhayi!!!!!!! njll (1) 
1.2.1.5 
1.2.1.6 
4 -Nomusa mntfwanaketfu! 
Ngisite ungafi!! Ngiphendvule 
Nomusa ………. 
1 - Ngi….Ngi….site Thabo! 
Ngitfwele umntfwanakho! 
Uma ungakhoni kusita mine 
Lokungenani sita umntfwana 
(1) 
(1) 
1.2.2 Loluzungu kubukeka ngatsi lwahlelwa nguThabo ngobe 
anesikhwele njengobe Nomusa asabuyele kuLukhasi. / Thabo 
ubonakala asavela kulesigameko kantsi Nomusa abehamba 
naLukhasi. (2) 
1.2.3 Abetetfwele. (1) 
1.2.4 Kulinga kubasindzisa bobabili / Kulinga kusita umntfwana ngobe 
yena akakalimali /Bekutawusindziswa umntfwana ngobe vele 
Nomsa sewaLukhasi (Imibono itakwehluka) 
(1) 
1.2.5 
1.2.6 
Besekabalekile / naye udutjuliwe / ubhacile, njll (Imibono 
itawehluka). 
LiTiko leTebulungiswa / leTekucondziswa kwetimilo/tigwegwe. 
(1) 
(1) 
[12] 

Emalungelo agodliwe Phenya 


Siswati Lulwimi Lwasekhaya/P1 4 DoE/Lweti 2007 
NSC 
IMEMORANDUM 
SIGABA B 
2. SIFINYETO 

Emalengiso: 10 Umongo locuketse konkhe 
lokudzingekile lokungemagama 
langema-90 
Licophelo lelisetulu: 8 – 9 Umongo locuketse lokudzingekile 
lokungemagama langema-90 kepha 
kukhona lokusilele kancane. 
Lizinga lelemukelekile: 5 – 7 Umongo locuketse lokudzingekile 
lokungemagama langema-90 kepha 
kukhona lokunyenti lokusele 
lokwenta umongo wendzaba 
ungevakali kahle. 
Lokulingene: 4 Umbiko lovakalako nje 
lonemagama langasiwo ema-90. 
Lokungenelisi: 1 – 3 Umongo longevakali lonemagama 
lamanyenti nobe lamancane 
kakhulu kunema-90 

EMAPHUZU EMONGO WENDZABA: 

. 
Indzawo lapho indzaba yenteka khona.
. 
Simo lesilapho kulendzawo. 
.. Sikhatsi senyanga. 
.. Bukhulu besitolo. 
.. Indvodza leyafika iyingayinga esitolo saNhleko. 
. 
Kutiphatsa kwaNhleko njengesikhulu. 
. 
Kutatisa kwaMkhaliphi kutsi ufuna Nhleko, nekutsi ufunani. 
.. Kubitwa kwaNhleko.
. 
Kutetfula kwaMkhaliphi kuNhleko nenjongo yekuta kwakhe: 


kutemvusa/kumluma indlebe ngebubi lobumnyonyobelako, njengobe 

etfunywe ngemadloti.
. 
Kuya kwaboNhleko naMkhaliphi ehhovisi laNhleko. 
. 
Kwetfuka kwaNhleko ngembiko loletfwe nguMkhaliphi: 


(Lokungenani emaphuzu lalishumi) [10] 

Emalungelo agodliwe Phenya 


Siswati Lulwimi Lwasekhaya/P1 
5 
DoE/Lweti 2007 

NSC 
IMEMORANDUM 

SIGABA C 

3. KUSETJENTISWA KWELULWIMI 
3.1 
3.2 

3.3 

3.4 

3.5 

3.6 

3.7 

3.8 

3.9 

4. LUHLELO 
4.1 
4.2 

4.3 

4.4 
Kwakhiwa umusho kusetjentiswa luvelomagama lolusho kucela lusito 
Sib. Nyandza leyo! Ngivuleleni ngiyasha, imbawula iyangishisa. (1)


Kusho kubate umuntfu longakusita. (1)
…kungene labo labatawusebenta ebusuku njengemalangeni
onkhe… (1)


Lindza ungaphelelwa litsemba masinyane. 
(1)


Ngatsi ngibuka ngenhla kwami lapho bekuhlonywe simbo lesikhulu
sensimbi sekumba umgodzi khona, ngabona…. (1)
Ngabona nje kutsi gcamu/ bha/nge, nya (1)
Kwakhiwa umusho loveta lenchazelo lelandzelako: ‘luhlobo lolutsite 


lwesibhamu lesikhulu semphi’ 
Sib. Ngalesikhatsi emagenge alwa, bekadubulana, ubone ngendlela
labantfu bahliphika ngayo kutsi bashaywe ngenganono. (1)


Lisho kutsi sebafile (1)
Lenkhulumo icuketse inkholelolite ngobe bakhona bantfu 
labangakafundzi labaphila kahle kwendlula labo labafundzile. (2)


[10] 
Daz. (1) 
Tinkhomo tibudle bonkhe tjanyana bebutsi buyahluma (2) 
Uyise utsenge ibhasi lenkhulu. (2)

4.4.1 
Lwandle lugubha emagagasi eThekwini. (Incenye yealfabhethi yekucala) Ngcingca lemphuphu, njll. (1) 
4.4.2 
Emadvodza anatsa tjwala lobubabako 
Tjani buluhlata lonyaka (incenye yesibili ye-alfabhethi) (1) 
Emalungelo agodliwe 
Phenya 


Siswati Lulwimi Lwasekhaya/P1 6DoE/Lweti 2007 

NSC 
IMEMORANDUM


4.5 Umholi watsi babokhumbulangelilanga lelilandzelako. 
kungamane bangene elwandle (2) 
4.6 Tigebengu titayintjontja yonkhe imali yami. (1) 
4.7 
4.8 
Siyacatsanisa. 
Inkhomo lenkhulu idla emadlelweni. 
Emawa lamakhulu ayesabeka, njll. (Kukhetfwa sinye) 
(1) 
(1) 
4.9 Umholi wetfu bekahamba asifundzisa kutiphatsa kahle. (2) 
4.10 Luhambo lwetfu lwekuya eThekwini lwabavuselela injabulo lenkhulu 
ngobe sasicala kulubona lwandle. (2) 
4.11 4.11.1 …lesasinatsisana tona. (1) 
4.11.2 Basifundzisa kutiphatsa. (1) 
4.12 4.12.1 Indlela lephocako/lephocelelako. (1) 
4.12.2 Indlela lecondzisako lesasitatimende (1) 
4.13 Kute bonkhe bantfu (tetsamelilwati) tibone loko lokutifiso teMbuso 
wakaZulu (1) 
[20] 
SAMBA: 70 

Emalungelo agodliwe 


