
UMTSETFO WEKUGCUGCUTELA KUFINYELELEKA KWEMNININGWANE, 2000
(PAIA)


IBHODI YEMAFILIMU NEKUSHICELELA


IMANUWALI, NGEKULANDZELA SIGABA 14 SE-PAIA,
 NGEKUFINYELELEKA KWEMNININGWANE LOGCINWE YIBHODI YEMAFILIMU NEKUSHICELELA



SINGENISO

UmTsetfo wekuFinyeleleka kwemNiningwane, No. 2 wanga-2000 (PAIA), uyimphendvulo kusigaba 32 semTsetfosisekelo lesitsi wonkhe umuntfu unelilungelo lekufinyelela ku:

* nobe nguwuphi umniningwane logcinwe ngumBuso; kanye
* nanobe nguwuphi umniningwane logcinwe ngulomunye umuntfu lodzingakalo wekusebentisa nobe wekuvikela nobe nguwaphi emalungelo.


Injongo yePAIA, njengobe ilandzisiwe, ikabili :

* kuphocelela lisiko lebulungiswa nekutiphendvulela kumitimba yemphakatsi nemitimba yangasese ngekusebentisa lilungelo lekufinyelela kumniningwane, kanye

* nekwenyusa ngemandla sive lapho khona bantfu banekufinyelela lokusebentako kuwo wonkhe umniningwane lodzingekile wekusetjentiswa kwemalungelo ngalokuphelele nekuvikela emalungelo.


Lemanuwali ibeka tigaba temniningwane logcinwe yiBhodi yemaFilimu nekuShicelela, imininingwane yekuchumana kanye nelifomu lekucela kufinyelela kumarekhodi lagcinwe yiBhodi. Tinkhombandlela tekusebentisa iPAIA, itharifu yetinhlawulo letibitwako kanye naleminye imininingwane ingatfolakala kuKhomishini yemaLungelo eLuntfu yaseNingizimu Afrika kulelikheli lelibekwe kupharagrafu 3 kuManuwali.














LOKUCUKETFWE



1	Imisebenti kanye nesAkhiwo seBhodi yemaFilimu sekuShicelela		Page	3

		
2	Imininingwane yekuchumana								4


3	Inkhomba yekusebentisa lomTsetfo							4


4	Kufinyelela kumarekhodi lagcinwe yiBhodi					5


5	Tigaba temarekhodi latfolakala ngekucela					6


6	Tinchubo tekufaka sicelo								6


7	Tizatfu tekwencaba								6


8	Tinsita letikhona kumphakatsi							6


9	Kubandzakanyeka kwemphakatsi						7


10	Emakhambi ekulwa nekungalandzeli umTsetfo				7


11	Lomunye umniningwane								7


12	Kutfolakala kwemanuwali							7


13	Lifomu lekufaka sicelo semarekhodi eBhodi					8














1	Imisebenti kanye nesakhiwo seBhodi yemaFilimu nekuShicelela [Sigaba 14(1)(a)]

	1.1	Imisebenti

IBhodi yemaFilimu nekuShicelela (?iBhodi?) yamiswa ngekulandzela sigaba 3(1)(a) semTsetfo wemaFilimu nekuShicelela, 1996, njengobe uchitjiyelwe, (?umTsetfo?), kutsi yente imisebenti ledzingekile yekuhlangabetabena netinjongo talomTsetfo, ibekwe ngalendlela lelandzelako kusigaba 2:

??..kulawula kwakhiwa, kushicelelwa, kuphatsa nekusabalalisa kwemishicelelo letsite kanye nemafilimi latsite ngendlela yekwehlukanisa, kubekwa kweminyka yekuvimbela kanye nekuniketa batsengi teluleko, ngenca yekuvikela bantfwana embukisweni yetemacasi, emafilimini naku-inthanethi, kanye?..nekwenta kutsi kusetjentiswa kwebantfwana emishicelelweni yebantfu labangcunu, kumafilimi nobe ku-inthanethi, kujeziswe..?

Ikakhulukati, iBhodi:

* ihlola futsi ihlukanise onkhe emafilimu, imidlalo yangcondvomshini kanye nemishicelelo letfunyelwa ngekulandzela lomTsetfo;

* icaphela le?mboni? kucinisekisa kutfotjelwa kwetincumo tayo, ikakhulukati kuletincumo letihloswe ngato kuvikela bantfwana engotini yekubona timphahla letilimatako nekubonisa tintfo talabadzala sikhatsi singakafiki;

* icaphela ibhizinisi yetindzawo talabadzala kucinisekisa kutfotjelwa kwetimo lebekwe kusigaba 24 semTsetfo;

* iniketa lusito loludzingekile kubasebenti bemtsetfo ekuphenyweni nasekushushiweni kwalaba labenta emacala ekwentisa bantfwana bufebe nobe kutfwebula bantfwana labangcunu, kanye

* yatisa umphakatsi ngenjongo nangekubaluleka kwetincumo tekwehlukanisa kanye nekweluleka batsengi.




1.2	Sakhiwo

IBhodi inesiPhatsimandla leseNgamele kanye netiPhatsimandla leteNgamele letiKhulu letimbili, lekwakha liKomiti lesiGungu, kanye nephaneli yebaHloli labaKhulu kanye nebaHloli labakhetfwe ngendlela yekuhlungwa ngumphakatsi. Siphatsimandla leseNgamele ngusiHlalo weBhodi kanye neliKomiti lesiGungu. Timphahla letitfunyelwa eBhodini tiyahlolwa bese tiyehlukaniswa ngemakomiti ekwehlukanisa, lacuketse umhloli lomkhulu kanye nalokungenani bahloli lababili, labakhetfwe kuphaneli yebahloli labakhulu kanye nebahloli. Sitafu sekuphatsa kanye nebacapheli besikhashana bagcwalisela basebenti beBhodi.










2	Imininingwane yekuchumana [Sigaba 14(1)(b)]


	Siphatsimandla semniningwane		Siphatsimandla leseNgamele


	Emasekela esiPhatsimandla leseNgamele	Tiphatsimandla leteNgamele letiKhulu


	Likheli					13th Floor
							Pleinpark Building
							Plein Street
							CAPE TOWN
							8000

							Sakaposi X9069
							CAPE TOWN
							8000

							Lucingo   (021) 465 6518
							Ifeksi  (021) 465 6511

							incwadzigezi : 	fpbmail@fpb.wcape.gov.za

							iwebhusayithi : www.fpb.gov.za



3	Inkhomba yekusebentisa lomTsetfo [Sigaba 14(1)(c)]

Inkhomba lekucondziswe kusigaba 10 semTsetfo wekuGcugcutelwa kuFinyeleleka kwemNiningwane iyatfolakala kuKhomishini yemaLungelo eLuntfu eNingizimu Afrika, kumbe kuwebhasayithi ku www.sahrc.org.za nobe kusiPhatsimandla semNiningwane ku :

			Boundary Road
			Isle of Houghton ? Wilds View
			Entrance 1
			Houghton
			JOHANNESBURG

			Sakaposi 2700
			HOUGHTON
			2041

			Lucingo	(011) 484 8300
			Ifeksi	(011) 484 1360

			incwadzigezi : requestsPAIA@sahrc.org.za







4	Kufinyelela kumarekhodi lagcinwe yiBhodi [Sigaba 14(1)(d)]

IBhodi igcina emarekhodi awo wonkhe emafilimu, imidlalo yangcondvomshini kanye nemishicelelo letfunyelwe kutewuhlukaniswa, kanye nemishicelelo yanobe nguyiphi imibuto leyentiwe ngekulandzela sigaba 24(2) semTsetfo.


4.1 Tihloko kanye netigaba temarekhodi lagciniwe

Sehlukaniso	Imibiko yemakomiti ekwehlukanisa neBhodi yekweBuyeketa kumafilimu, imidlalo yangcondvomshini kanye nemishicelelo lehlukanisiwe 

Imishicelelo lekhululiwe	Luhlu lwemafilimu nemidlalo yangcondvomshini lekhululiwe ekuhlukanisweni ngetinjongo letikhetsekile nobe ngephasi kwetimo letikhetsekile

Kubhaliswa	Luhlu lwebaphakeli kanye/nobe babukisi bemafilimu lababhaliswe neBhodi

Tikhalo	Tincwadzi tetikhalo letiphuma kumphakatsi

Emaminithi	Emaminithi emihlangano yeBhodi, liKomiti lesiGungu kanye neliKomiti leliCwangingo

Ilayibhrari	Inhlanganisela yemaVidiyo, emaDVD nemidlalo yangcondvomshini lehlukaniswe kubonwa jikelele kanye netindzawo talabadzala

Emaphoyisa	Titifiketi letikhishwa ngekulandzela tigaba 27 na-28 temTsetfo mayelana neluphenyo lwekungcunutwa kwebantfwana nekushushiswa

Imibiko	ImiBiko yemNyaka kanye netiTatimende teteTimali kusukela nga-1998
	Umbiko weNkomfa yaVelonkhe yekuLwa nekuNgcunutwa kwebaNtfwana (2000)
	Umbiko weliCembu lemSebenti ngekuNgcunutwa kwebaNtfwana (1999)
	Umbiko weliCembu lemSebenti ngekuPhatfwa kwemaFilimu nekuShicelela (1994)

Emaphepha eluphenyo	Luphenyo ngemaphepha emphumela wemsakato ebantfwaneni



4.2 Sicelo sekufinyelela

Sicelo sekufinyelela lirekhodi leBhodi singentiwa ngekugcwalisa liFomu A, Sengeto B, umTsetfosimiso 6, lelikhishwe ekugcineni kwalemanuwali.











5	Tigaba temarekhodi latfolakala ngaphandle wesicelo [Sigaba 14(1)(e)]

Lemishicelelo lelandzelako nemarekhodi itfolakala kuwebhusayithi yeBhodi ku www.fpb.gov.za :

Umbiko wemNyaka 2001-02
UmTsetfo nemiTsetfosimiso
Tinkhombandlela tekwehlukanisa
Imibiko yeBhodi yemaFilimu neyekuBuyeketa imiShicelelo
Emaphephandzaba eBhodi
Tinchubo nemafomu ekutfunyelwa kwetimphahla tekwehlukaniswa kanye/nobe kukhululwa, kubhaliswa nekufakwa kwetikhalo
(Idathabhesi yetincumo tekwehlukanisa kanye nebabonisi lababhalisiwe kanye/nobe baphakeli isalungiswa futsi itawutfolakala kuwebhusayithi uma ngabe kufakwa kwemniningwane sekuphetfwiwe).



6	Tinchubo tekufaka sicelo

Lofaka sicelo kumele atfobele tinchubo letibekwe kumTsetfo wekuFinyeleleka kwemNiningwane, nobe nguyiphi imiTsetfosimiso leyentiwe ngekulandzela lomTsetfo futsi naseSigabeni 14 seManuwali lekhishwe liKhomishani lemaLungelo eLuntfu laseNingizimu Afrika kanye nanobe ngutiphi timo lebekwe yiBhodi ngaphandle uma tingavumelani nemTsetfo, imiTsetfosimiso kanye neManuwali lekushiwo kuyo kulesigaba. 



7	Tizatfu tekwencaba

Ngetulu kwaletizatfu tekwencaba letibekwe kumTsetfo wekuFinyeleleka kwemNiningwane, kute imphahla nobe emakhophi, nobe kufinyelela lokuvunyelwako, lokumayelana netimphahlala leticuketse bantfwana labangcunu ngaphandle uma lofaka sicelo alilunga lasemtsetfweni kantsi lirekhodi nobe kufinyelela kuloko kudzingekile ngesizatfu seluphenyo kanye/nobe kushishiswa.


8 	Tinsita letikhona kumphakatsi [Sigaba 14(1)(f)]

8.1 Luhlu lwetinsita

* Kuhlolwa nekwehlukaniswa kwemafilimu, imidlalo yangcondvomshini nemishicelelo
* Kukhululwa kwemishicelelo ngekusho kwemTsetfo ngetinhloso tekwetsembeka
* Kubuta mayelana nekutiphatsa kwebhizinisi yetindzawo talabadzala netitolo jikelele temavidiyo nemaDVD
* Kuniketa teluleko kumitimba yemalayisensi mayelana netimo letifanele tekuniketa emalayisensi ekwenta ibhizinizi yetindzawo talabadzala
* Kuniketa teluleko mayalana nekuphepha kwe-inthanethi kubantfwana
* Kwatisa umphakatsi ngetindzaba letibalulekile ngetinjongo talomTsetfo kanye nekuphepha kwe-inthanethi kubantfwana, kanye
* Kucaphela kutfobela umTsetfo.




8.2 Kufinyelela kutinsita

Kufinyelela kuleticelo letitfolakala kuleBhodi kungakhonakala ngekwenta sicelo, ngekubhalela, siPhatsimandla semNiningwane. (Buka pharagrafi 2 ngetulu kutfola imininingwane yekuchumana)

9	Kubandzakanywa kwemphatsi ekhwakhiweni kwenchubomgomo nobe ekusetjentisweni kwemandla [Sigaba 14(1)(g)]

Umsebenti mbamba weBhodi kwehlukanisa emafilimu, imidlalo yangcondvomshini kanye nemishicelelo kuvikela bantfwana kutsi babone tintfo letingabalimata engcondveni kanye nekuniketa umniningwane webatsengi kwentela kutsi umphakatsi ubone tintfo letifanele kanye nekufundza labakufunako, tintfo tabo kanye netebantfwana lababanakekelako. UmTsetfo uniketela kuhlanganyela kwesive ekukhetfweni kwebahloli [sigaba 6(3)] kanye nekumisa tinkhombandlela letisetjentiswa kulenchubo yekwehlukanisa [sigaba 31(3)]. Timemo esiveni tekuhlanganyela kuletinchubo totimbili tentiwa ngemsakato. 

Kwengeta, sive singahlanganyela ekwakhiweni kwetinkhombandlela tekwehlukanisa ngekutfumela tiphakamiso kanye/nobe kufaka tikhalo nobe kuhlaba tincumo teBhodi kusiPhatsimandla leseNgamele. (Buka imininingwane yekuchumana kupharagrafu 2 ngetulu)

IBhodi itawutsi futsi, emva kwekutfola kwesicelo lesibhaliwe, ihlele kuhambele kwemalunga latsite emphakatsi kumihlangano yekwehlukanisa kubuka kanye nekufaka imibono kuletinchubo tekwehlukanisa.  

10	Emakhambi lakhona [Sigaba 14(1)(h)]

IBhodi, jengemtimba wesive wavelonkhe lowenta tincumo letifana nekuphatsa, ungaphasi kwemTsetfo wekuGcugcutelwa kuPhatfwa kweBulungiswa kanye nemakhambi emisebenti yekuyekela nekwenta laniketwa kuloyo mTsetfo. Ngetulu kwaloko, umTsetfo weBhodi uvumela kufaka tikhalo kuBhodi yekuBuyeketa emaFilimu nemiShicelelo kanye neNkantolo lenKhulu. [Tigaba 19 na-20 temTsetfo]

11	Lomunye umniningwane [Sigaba 14(1)(i)]

	Kute lomunye wekufakwa kulemanuwali lohleliwe kuze kube ngunyalo.

12	Kutfolakala kwemanuwali

Emakhophi alemanuwali, ngesiNgisi, siChosa nobe siSuthu angatfolakala kuBhodi (buka pharagrafu 2 ngetulu kutfola imininingwane yekuchumana). Lemanuwali ingahlolwa futsi kuwebhusayithi yeBhodi ku www.fpb.gov.za. Emakhophi angatfolakala kuletindzawo letilandzelako tahulumende :

* The City Library, eBloemfontein
* The Library of Parliament, eKapa
* The Natal Society Library, ePietermaritzburg
* The State Library, ePitoli
* The South African Library, eKapa
* The National Film, Video and Sound Archives, ePitoli.


IBhodi yemaFilimu nemiShicelelo
Mashi 2003


SENGETO B
LIFOMU A

SICELO SEKUFINYELELA EREKHODINI LEMTIMBA WESIVE
(Sigaba 18(1) semTsetfo wekuGcugcutela kuFinyeleleka kwemNiningwane, 2000 
(UmTsetfo. 2 of 2000))
[Umtsetfosimiso 6]

LENDZAWO ISETJENTISWA LITIKO KUPHELA
Inombolo yerefurensi:                                
Sicelo sitfole ngu :
                                                                                                   (shano sikhundla, ligama nesibongo sesiphatsimandla setemniningwane/lisekela lesiphatsimandla setemniningwane) ngamhlaka   

                                         (lusuku)   e                                                         (indzawo).

Imali yesicelo (uma ikhona): R ....................................
Sibambiso (uma sikhona):    R ...................................
Imali yekufinyelela:               R ...................................


	                                                         ISAYINI YESIPHATSIMANDLA/LISEKELA LESIPHATSIMANDLA SETEMNININGWANE
 


A. 	Imininingwane yemtimba wesive

Siphatsimandla semniningwane/Lisekela lesiphatsimandla semniningwane:
                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                              
     







                                                                                                                                   




B. 	Imininingwane yemuntfu locela umniningwane
(a)	Imininingwane yemuntfu locela kufinyelela etikwelirekhodi kumele iniketwe ngaphasi.
(b)	Likheli kanye/nobe inombolo yefeksi kuRiphabhuliki lapho kungatfunyelwa khona lomniningwane, kumele kuniketwe
(c)	Bufakazi besikhundla lekwentiwa ngaso lesicelo, uma bukhona, kumele bufakwe.


Emagama laphelele nesibongo:                                                                                                                                                                                                                                                                               Inombolo yamatisi:                                                                                                              
Likheli leliposi:                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Inombolo yefeksi:                                                

Inombolo yelucingo:                                  Likheli lencwadzigezi (e-mail):                                              
Sikhundla lekwentiwa ngaso sicelo, uma sentelwa lomunye umuntfu:                                                                                                                                                       



C. 	Imininingwane yemuntfu lowentelwa sicelo

Lesigaba kumele sentiwe KUPHELA uma sicelo semniningwane sentelwa lomunye umuntfu.

Emagama laphelele nesi:                                                                                                                                                                                                                                  Inombolo yamatisi:     










                                                                                
D.	Imininingwane yelirekhodi
(a)	Niketa imininingwane lephelele yelirekhodi lekufunwa kufinyelelwa kulo, kufaka ekhatsi inombolo yereferensi uma ngabe uyati, kwentela kutsi lirekhodi litfolakale malula.
(b)	Uma ngabe sikhala lesiniketiwe sisincane, chubekela kulelinye likhasi bese ulihlanganisa kulelifomu. Lofaka sicelo kumele asayinde onkhe lamakhasi langetiwe.

1. 	Inchazelo yelirekhodi nobe incenye lebalulekile yelirekhodi.





                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              
2.	Inombolo yereferensi, uma ikhona:                                                                         

3. 	Leminye imininingwane yelirekhodi                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                
                                                                                      
E. 	Tindleko
(a) 	Sicelo sekufinyelela etikwelirekhodi, ngaphandle kwelirekhodi lelicuketse umniningwane wakho, sitawubukwa emva kwekutsi sekukhokhwe imali yesicelo.
(b)	Utawatiswa ngelinani lekudzingakale kutsi ulikhokhe njengemali yesicelo.
(c)	Imali lekhokhwako yekufinyelela etikwelirekhodi kuya ngendlela sicelo sicelo sidzingakala ngayo kanye nesikhatsi lesidzingakalako sekubuka nekulungiselela lirekhodi.
(d) 	Uma ngabe ufaneleka kutsi ungakhokho lutfo, shano sizatfu sekungakhokhiswa.

Sizatfu sekungakhokhiswa lutfo:                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

























F. 	Lifomu lekufinyelela etikwelirekhodi

Uma ngabe uvimbeleka ngekukhubateka kufundza, kubona nobe kulalela lirekhodi ngendlela yekufinyelela leniketiwe ku 1 kuya ku-4 ngaphasi, shano kukhubateka kwakho bese uyasho kutsi ulifuna ngayiphi indlela lirekhodi.
Kukhubateka:                                                                                                                                                                                                                                  
Indlela lodzinga lirekhodi ngayo:                                                                                                                                               
Makha libhokisi lelifanele nga-X.
EMANOTSI:
(a)	Kuvumela sicelo sakho sekufinyelela ngendlela lechaziwe kungaya ngendlela umniningwane lokhona ngayo.
(b) 	Kufinyelela ngendlela leceliwe kungaliwa ngetimeko letitsite. Uma kunjalo utawatiswa uma kufinyelela kutawuniketwa ngalenye indlela.
(c) 	Imali lekhokhwako yekufinyelela etikwelirekhodi, uma ikhona, itawuncunywa ngehlanye ngendlela kufinyelela kucelwa ngayo.
1. 	Uma lirekhodi libhaliwe nobe liprintiwe:

Ikhophi yelirekhodi*

Kuhlolwa kwelirekhodi
2. 	Uma lirekhodi lifaka ekhatsi titfombe letibukwako-
(loku kufaka ekhatsi titfombe, imifanekiso, kutfwetjuulwa kwevidiyo, titfombe letentiwe ngangcondvomshini, imidvwebo, njalonjalo):

kubukwa kwetitfombe

ikhophi yetitfombe*

kutsatsiselwa kwetitfombe*
3. 	Uma lirekhodi lifaka ekhatsi emagama lacoshiwe nobe umniningwane longakhicitwa kabusha ngemsindvo-

Kulalelwa kwengomamsindvo (likhasethi lelentiwe)




Kutsatsisela kwengomamsindvo*
(lirekhodi lelibhaliwe nobe leliprintiwe)


4. 	Uma lirekhodi ligcinwe kungcondvomshini nobe ungendlela lengafundzeka emshinini:

ikhophi leprintiwe yelirekhodi*

ikhophi yemniningwane lotfolakale kulelirekhodi*

Ikhophi yelifomu lelifundzekako*
(i-stiffy nobe i-compact disc)
*Uma ucele ikhophi nobe kutsatsiselwa kwelirekhodi (lokungenhla), ngabe ufisa kutsi lekhophi nobe lokutsatsisiwe kuposelwe wena? 
Imali yeliposi kumele ikhokhelwe
YEBO
CHA
Khumbula kutsi uma lirekhodi lingatfolakali ngelulwimi lolufunako, kufinyelela etikwelirekhodi kunganiketwa ngelulwimi lirekhodi lelitfolakala ngalo. 
Nguluphi lulwimi lofuna kutfola lirekhodi ngalo?                                                       


G. 	Satiso ngesincumo lesiphatseleni nesicelo sekufinyelela kumbiko

Utawatiswa ngencwadzi kutsi ngabe sicelo sakho samukelwe/sencatjelwe. Uma ngabe ufuna kwatiswa ngalenye indlela, uyacelwa kutsi uchaze leyo ndlela futsi unikete letinchukaca letidzingekile kuphumelelisa kuhambisana nesicelo sakho. 


Ungatsandza kwatiswa njani ngesincumo lesimayelana nesicelo sakho sekufinyelela etikwelirekhodi?                                                                                                                                                                                                                                                          

Lisayinwe e                                 ngamhlaka                                           20               



 ________________________________                                                                     
ISAYINI YALOSAKE SICELO/ YEMUNTFU LOFAKELWA SICELO






15


