        	 Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 1 (of 5)                           Writer:  Rob Marsh                         Date: 25/7/2001
 
                                               SISWATI
           
           
        ABC - LWATI

  		            Luchungechunge lwe-IPO yabakaTelkom


                    SICEPHU 1:   KUSISA NEKULONDVOLOTA

          				 UmBhali: 
           
    			Rob Marsh

Badlali:     

Andrew Chabeli				 
Palesa Chabeli				
Babe Khumalo				-  	Chwepheshe wetimali  

Umlandzisi




















 		




          	          Telkom IPO Series (Final aproved script) 
Episode: 1(of 5)                             Writer: Rob Marsh 	                Date: 25/7/2001


 				FX: OPENING MUSIC STING THEN FADE UNDER

UMSAKATI:			Uyisebentela matima imali yakho, angitsi?  Hhayi-ke, 
nyalo sekusikhatsi sekwenta imali yakho ikusebentele matima?sikhatsi  sekuyandzisa?yi Nyuku Time?.	

				FX: THEME MUSIC UP THEN OUT

UMSAKATI:    		Sicephu 1:  KuSisa nekuLondvolota?.

Scene 1: The Chabeli Garage workshop - day

FX: GARAGE WORKSHOP AMBIENCE ? IN THE BACKGROUND A RADIO IS PLAYING. ON MIC A CAR IS BEING REVVED, AND IS BACKFIRING BADLY?.

1.	ANDREW:    		(SIGHS HEAVILY ? THEN CURSES WITH FEELING) 
       Demedi!

FX: THE ENGINE DIES. ANDREW OPENS THE BONNET. HE BEGINS TO TINKER WITH THE ENGINE. HOLD UNDER TO LINE 4?.

2.	PALESA:		(APPROACHING ? SHE IS FEIGNING GREAT 
  	      			EXCITEMENT) Babe? Babe, ukuphi?

3.	ANDREW:		(HE IS IRRITATED - AND FLUSTERED) Ngilapha, 
       Palisa, wena ucabanga kutsi ngikuphi?

4.	PALESA:		Combelela kutsi ngitfoleni?

5.	ANDREW:		(HE ISN?T REALLY LISTENING) Lemoto 
       lebhedzako?.

6.	PALESA:		Babe, Ngitfole imali!

7.	ANDREW:		Palesa, awuboni kutsi ngibhizi?  (BEAT) Usho kutsini 
       nawutsi utfole imali?

8.	PALESA:		(EXCITED) Ngitfole imali.  Endlini!  Incumbi yayo?.
       awubuke?. 


				FX: P. FANS THE NOTES



           		Telkom IPO Series  (Final approved script)
Episode: 1(of 5)		        Writer:  Rob Marsh		     Date: 25/7/2001


1. 	 PALESA: 		(CONTINUING) Seventeen thousand Rand! Sev-en-
teen thou-sand-rand! Beyisesikoteleni semakokisi ekhishini. Sengiya edolobheni. Ngiyosebentisa incenye yayo..

2.	ANDREW:		Ini?? Cha, angeke ukwente loko..

3.	PALESA:		Usho kutsini nawutsi angeke ngikwente loko?

4.	ANDREW:		Yimali yami leyo.

5.	PALESA:		(PLAYING DUMB) Cha, Babe, akunjalo.  Bewungeke 
wena ubeke seventeen thousand rand esikoteleni semakokisi.  Bewungayibeka    ebhange.  Akunjalo?

6.	ANDREW:   		Hhayi suka!  Uyati nawe kutsi ngicabangani 
				ngemabhange?.

7. 	  PALESA:      	Kodvwa indvodza lehlakaniphe njengawe, 
beyingayisisa (phela ngisho ku-investa) ilondvoloteke,  angitsi?

8.	ANDREW:		Ngiyisise? Ngeke, kusisa imali kuyingoti?.

9.	PALESA:		Ase sitsi-ke indlu iyasha?

10.	 ANDREW:		Angeke ishe lendlu?.

11.	PALESA:		Nobe mhlawumbe kuyagcekezwa?  

12.	ANDREW: 		Leyo mali bengiloku ngiyibeka kulesikotela iminyaka 
       lesihlanu.  Kusete loke wayeba.

13.	 PALESA:		Ini? Iminyaka Lesihlanu?  Kodvwa utsini-ke ngekwehla            
				kwemandla emali ?)  

14.	ANDREW:		Kwehla kwemandla emali (inflation)? Ukhuluma 
       ngani? Kwehla kwemandla emali?    
			
FX: THE TELEPHONE STARTS TO RING ? HOLD UNDER LINES 9-12

15.	PALESA:       	Kwehla kwemandla emali (inflation)?  Minyaka yonkhe 
       tintfo tiyenyuka ngelinani lentsengo.  Ngemnyaka 
lowedlule, ukhokhe R100 nawutsenga ema-bhokhathi, lonyaka atakubita R110.  Kulomnyaka lotako atawubita R120. Loko, nguloko-ke kwehla kwemandla emali (inflation).

16.	 ANDREW:		(DISMISSIVELY) Ohho!

17. 	PALESA:		Babe, nawungayisisi imali yakho, itawulahlekelwa 
                    		sisindvo. Kwenta njalo-ke kwehla kwemandla emali.


































                                 Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 1 (of 5)	                 Writer: Rob Marsh                      	Date: 25/7/2001


1.	ANDREW:  		(SIGHS) Palesa, awungicege sketi. (TRYING TO 
       AVOID THE SUBJECT) Ake ume, ngisayophendvula 	lucingo?.

				FX: PHONE PICKED UP

2.	ANDREW:		(BRIGHTLY) Kusegalaji lakaChabeli (IMMEDIATELY 
SUBDUED) HHo, nguwe Nkhosikati Ndlovu?. Cha, imoto yakho ayikalungi ngibhizi ngayo njenganyalo?.Yebo Nkhosikati Ndlovu?. Cha, Nkhosikati Ndlovu?. Kusasa?  Ngitawutama ? kodvwa angeke ngitsembise?. Yebo, ngiyati kutsi kumcoka, kodvwa imoto yakho iyagula, Nkhosikati Ndlovu.  Igula kabi. (SIGHS) Yebo?yebo?. Ngitawutama. Usale kahle Nkhosikati Ndlovu.

       FX: PHONE BACK ONTO CRADLE

9.	ANDREW:		Hho, ngiyetsemba kutsi unelicebo lelincono, angitsi?

10.	PALESA:		Ecinisweni, Babe, libhange ngilona lelitsembeke 
       kakhulu.

3.	ANDREW:		(SIGHS) Lomfati nalemotjwana yakhe (HE SLAPS 
       THE BONNET) batangihlanyisa uyati!

4.	PALESA:		Babe, kumele uyisise kahle imali yakho.  Kufanele 
ucabangele likusasa.  Kumele wente imali yakho ikusebentele. 

5.        ANDREW:		Ase ume kancane yePalesa. Ngiyakucela. 
Ngiyalihlelela likusasa. Futsi  sengikutjelile angiwatsandzi mabhange!

6.	PALESA:		(INCREDULOUS) Uyati nine niyangimangalisa! 

7.	ANDREW:		(INCENSED) Ngiyayinakekela mine imali yami!

8.	PALESA:		Babe, kubeka imali yakho esikoteleni semakukisi 
akusiko kuyinakekela kahle loko.  Futsi akusiko nekuhlelela likusasa! 

9.	ANDREW:     	Hho, wena-ke unelisu lelincono?

10.	PALESA:		Kusebentisa libhange indlela lelula. Ukwati kutfola 
imali yakho kalula ubefutsi ukwati nekumelana nekwehla kwemandla emali.  Kantsi futsi kukhona letinye tinto longakwati kutenta - kutsenga indlu, ujoyine inhlangano yekungcwabisana, utitsatsele nemshwalense wemphilo, titokfela, emashezi, ma-unit trusts ?. Tintfo nje letinyenti?.

11.	ANDREW:		(LAUGHS) Emashezi? Ema-Unit trusts? Palesa, 
Ngingumakhenikha wasegalaji, hhayi, Ngcongcoshe wetiMali!

12.	PALESA:		(EXASPERATED) Hawu, babe, nobe ngubani 
angakwati kusisa kahle. Kufanele utfole seluleko nje kuphela. 
   







































                 	     Tekom  IPO Series  (Final approved script)
Episode: 1(of 5)                            Writer:  Rob Marsh		Date:  25/7/2001
		

1.	ANDREW:		Kubeka imali esikoteleni semakukisi kwamulungela 
  babe wami, nami futsi kusangilungele.

2.	PALESA:		Cha, akukalungi, babe.

3.	ANDREW:		(MOVING OFF MIC) Palesa, Nginguyihlo.  
       Ubokhumbula kutsi ukhuluma nabani. 

4.	PALESA:		(CHUCKLES - THEN WITH EXAGGERATED 
				SERIOUSNESS) Yebo, babe.

5.	ANDREW: 		Bheka lapha, nginemsebenti lokumele ngiwente?.

FX: THE ENGINE FIRES. HE STARTS TO REV THE ENGINE, WHICH CONTINUES TO BACKFIRE?

6.	PALESA:		(RAISING VOICE IN WARNING) Bengisengakacedzi 
          ngawe, babe!

7.  	ANDREW:		(SIGHING) Awu, ngavelelwa nkosi yami?

	
        		FADE UNDER LAST FEW WORDS ? MUSIC STING

CHWEPHESHE UYAPHAWULA 

8.          UMLANDZISI: 	Ngako-ke wena ucabanga kutsi uMnumzane  
Chabeli  kufanele kutsi ayisise imali yakhe?  (BEAT) 
	
       KUPHENDVULA LOMBUTO SACOCISANA 	NACHWEPHESHE WETIMALI, UMNUMZANE 	KHUMALO?.

        
9. 	CHWEPHESHE:

Wonkhewonkhe kumele alondvolotele likusasa aphindze futsi acabangele tidzingo tangemuso ? naMnumzane Chabeli naye akakehluki kuloko.  Ngenhlanhla lembi, ngekubeka kwakhe imali yakhe esikoteleni semakukisi nobe ayifihle ngephansi kwamatilasi kutamenta angakutfoli konkhe loku.

 Uma labanye bantfu bakhuluma ngekulondvolota imali kanye nekusisa (ma-investment), ecinisweni basuke basho kubeka imali ebhange.  Kodvwa tinyenti tintfo longatenta ngemali yakho ngephandle kwekuyibeka ku-akhawunti yekulondvolota ebhange. 

Loko akusho kutsi mabhange awasiyo indlela lephephile naletsembekile yekonga imali, kodvwa inkinga kutsi awakhokhi intalo lenkhulu.  Loku kungenca yekutsi emabhange asebentisa imali yakho loyongile ngekutsi bayisise ngendlela yekuyiboleka tinkampanini, kute titsenge emashezi, nobe titsenge imphahla, lokusho kutsi  mabhange kumele ayisebentele lemali lakukhokhela ngayo intalo yakho aphindze ente nenzuzo.  Mabhange ecinisweni akukhokhela ngetulu kwekwehla kwemandla emali ? kodvwa hhayi ngetulu kangako.  Futsi kufanele ucabange kwehla kwemandla emali ngobe kwehla kwemandla emali loku kulimata imali yakho loyilondvolotako ebhange.  Kwenta kutsi imali yakho ilahlekelwe sisindvo sayo, kantsi loko kungakubita kakhulu ekuhambeni kwesikhatsi.. 
	 
Kwehla kwemandla emali  phela, kwenyuka kwemanani jikelele lokuchubekela embili njalo.  Nobe kuyibeka ngalenye indlela, linani letimphahla letetayelekile ? konkhe kusukela kumahhabhula kuya kumazipi ? kutakubita ngetulu emnyakeni lotako uma ucatsanisa nalomnyaka.  Singatsi-nje, sibonelo, uma kwehla kwemandla emali kuchubeka nga 10% ngemnyaka, kusho kutsi intfo lebita R100 kulomnyaka itawubita R110 ngemnyaka lotako.  Lenye futsi indlela lesingakubuka ngayo kutsi R100 kulomnyaka utakutsengela kuphela timphahla letibita R90 ngemnyaka lotako.

Kubalulekile kukhumbula kutsi tinyenti tindlela longatikhetsela tona kunemabhange.  Lomunye angasisa emphahleni njenesibonelo, nobe ajoyine inhlangano yekungcwabana, nobe atsatse umshwalensi wemphilo, nobe ajoyine sitokfela, nobe asise emakethe yetimali (capital market).  Sibonelo, muva nje, tinkampani temshwalensi, iSanlam ne-Old Mutual, tinikete umphakatsi litfuba lekutsenga emashezi kuto, ngalesikhatsi sato sekuniketela ngemashezi (se-Demutualisation).  Umphumela  walesipho kwaba  kusungulwa kwalabo lebangebaninimashezi  (shareholders) labasha labanemashezi langetulu kwa 5 million eNingizimu Afrika.

Mbamba-mbamba umbuto utsi, ukukhetsa njani longasisa kuko?  Imphendvulo itsi kufanele wati kucala tinhloso netinjongo takho.  Utitjele kutsi: tiyini tidzingo tami letikhetsekile?  Yini lengifuna kuyongela imali?  Ngingakhona kulondvolota nobe kusisa imali lengakanani?

Kufanele futsi uhlele kahle kutsi ufuna inhlobo lenjani yekusisa. Sibonelo, ufuna kusisa ngemashezi nobe ngema bhondi? Ufuna kusisa kwesikhashana nobe ufuna kusisa sikhatsi lesidze? Ufuna liholo njalo nobe ufuna imali yakho ikhule? Uma sewutibutile watiphendvula tonkhe letinhlobo temibuzo, utawube se unelwati loluphelele lekutsatsa sincumo.







  Telkom  IPO Series (Final approved script)
Episode: 1(of 5)                               Writer: Rob Marsh           	Date: 25/7/2001


UMLANDZISI:  		Ngenhlanhla yakhe uMnumzane Chabeli, Palesa 
       angeke amyekele kalula kanjalo?.



				SHORT DRAMA INTRO MUSIC STING

Scene 2: The Chabedi Garage workshop - day

FX: GARAGE WORKSHOP AMBIENCE ? IN THE BACKGROUND A RADIO IS PLAYING. ON MIC A CAR IS BEING REVVED, AND IS BACKFIRING BADLY?.

2.      PALESA:		(SHOUTING OVER THE NOISE) Babe, 
lokudzingako wena seluleko lesihle nalesivakalako sekusisa.

       FX: (AS A REPLY) THE CAR IS REVVED LOUDLY

(CONTINUING ? PLEADING) Ngiyakucela, babe, kute umuntfu lotakuphocelela kutsi wente intfo longayifuni.

				FX: ENGINE NOTE DROPS TO QUIET MURMUR

3.      	ANDREW:		Angati, Palesa?. 

4.	PALESA:		Lengikucelako mine, kutsi tfola indlela 
         longayinakekela ngayo imali yakho.

5.	ANDREW:		(UNCONVINCED) Loku lokhuluma ngako kuyacaka. 
				Akusiko lokufanele mine.

6.	PALESA:		Babe, uyangihlekisa!  Mine lengikucelako kuwe kutsi 
tfola kutsi tiyini tintfo longakhetsa kuto.  Sicelo lesimatima leso?

7.	ANDREW:		(WEAKENING) Kungenteka?.

8.	PALESA:		Utawulahlekelwa yini?

9.	ANDREW:		Yimali yami, utsini ngaloko?  Kodvwa-ke, sitawucela 
       bani?

10.	PALESA:		Kukhona lengimatiko mine unguchwepheshe. 
         Utakunika seluleko lesihle.

11.	ANDREW:		(SCEPTICAL) Yebo, kulungile!  Manje kutangibita 
         malini loko?









































			Telkom IPO Series (Final approved script)   
Episode: 1 (of 5)		        Writer: Rob Marsh		Date:	25/7/2001   


1.	PALESA:		Angeke kukubite kakhulu babe. 

2.	ANDREW:		(SUDDENLY INTERESTED) Ucinisile?

3.	PALESA:		Angingabati. (BEAT) Manje, Sengingakufakela sicelo
				sekumbona (i-appointment?)

4.       ANDREW: 		Ngembi  kwekutsi utihluphe ngaloko, 
ngifuna kwati kutsi mbamba lochwepheshe wakho wetimali utangibita malini. 

5.         PALESA:       	Nami anginasiciniseko.  Kepha singakubuta loko.             
				Ngiyakholwa kutsi utawuba neluvelo.

6.        ANDREW:		(MULLS THE IDEA OVER ? THEN CONCEDES, 
WITH EXAGGERATED RELUCTANCE) Hhayi-ke kulungile,  Kutawuba nguloku-nje kubekanye.

				FX: TELEPHONE BEGINS TO RING

7.	PALESA:		Kwaze kwabamnandzi-ke loko!

8.	ANDREW:		Palesa, nangabe loyo nguNkhosikati Ndlovu, ufuna 
kwatingemoto yakhe, mtjele kutsi ngisaye elantjini.  Hhayi, mtjele kutsi ngiye enyangeni (moon). (STARTS TO MUTTER) Eyi, lesicako semoto!  Kufanele ngabe yatsengiswa kudzala njengeskrebhu. (scrap)

				FX: TELEPHONE PICKED UP

9.	PALESA:		(ALL SWEETNESS AND LIGHT) Hawu, yebo, 
Nkhosikati Ndlovu?. babe?  Yebo ukhona.  Ngikubitele yena??

10.      PALESA:		(CONTINUING - TO FATHER) Ewu, babe, Nkhosikati 
         Ndlovu ufuna kukhuluma nawe?.

				(FADE OUT UNDER LAST FEW WORDS)
	
				FX: BRING UP CLOSING THEME THEN FADE 
       UNDER?




































   	Telkom IPO Series (Final approved script)   
Episode: 2 (of 5)		          Writer: Rob Marsh        	Date:	25/7/2001			      		

1.	UMLANDZISI:		EsiGcawini sekucala sifundze ngekubaluleka 
kwekulondvolota ngendlela lehlakaniphile, nekutsi loko singakwenta ngetindlela letehlukene njengekubaluleka kwekulondvolota imali ngekuhlakanipha, njengekufaka imali ebhange, kutsenga umshwalensi wemphilo, nobe kujoyina sitokfela. 

EsiGcawini sesibili seNyuku Time sitawubuka tinhlobo letehlukahlukene letikhona longakhetsa kuto uma usisa.?

       FX: CLOSING THEME UP AND HOLD 			UNDER

Khumbula:  Ngiso lesi sikhatsi, nyalo ngiso sikhatsi?sikhatsi sekunakekela imali       yakho?sikhatsi sekuyandzisa?.  iNyuku Time?.


	  			CREDITS AND OUT?
?



                          



















               
                 Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 2 (of 5)	                    Writer: Rob Marsh                         Date: 25/7/2001   	

POSSIBLE DJ INTRO?

DJ:	 			Manje sesikhatsi seluhlelo lolusha - i-Nyuku Time. 
				(BEAT) 

				I-Nyuku Time luchungechunge lwemidlalo lesihlanu 
		(lemifishane) lecondzene nekunakekela imali yakho, kuyisisa  futsi uyandzise. Ngako hlalaphansi. Unetseteke. Ulalele. Ngoba lesi Sicephu sesibili.   
				se?Nyuku 	Time??(KuSisa nekulondvolota)?

			
      OUT






























                                  Telkom IPO Series (Final approved script) 
Episode:2 (of 5)                            Writer: Rob Marsh                          Date: 25/7/2001
         
 ABC - LWATI
                                                
	          	                 The Telkom IPO Series		

        SICEPHU 2: TINHLOBO LETEHLUKAHLUKENE TEKUSISA
	      		               	
             Ibhalwe ngu:
							      
                	                   	         
              Rob Marsh                
           
Badlali:

Andrew Chabeli
Palesa Chabeli

Mr Khumalo		       -              Chwepheshe     

UMlandzisi


FX:  OPENING THEME MUSIC STING THEN FADE UNDER

1.   	UMSAKATI: 	      	Sekuyi Nyuku Time! Sikhatsi sekufundza kwenta 
imali yakho ikusebentele matima iphindze yandze futsi?.Nyuku Time?.

			      	FX: THEME MUSIC UP THEN OUT

2.   	UMSAKATI:         	Sicephu sesibili:  Tinhlobo letehlukahlukene 
          tekusisa?.
                	         

Scene 1: The Chabeli Kitchen - day.

FX: KETTLE IS BOILING ? SWITCHED OFF ? SOUND OF PAN BEING STIRRED ON STOVE ? (PORRIDGE) IS LADELLED ONTO PLATE. (IN THE BACKGROUND A RADIO IS PLAYING AN ANNOUNCER SAYS, ?Itolo ePhalamende, Ngcongcoshe wetiMali ugcizelele sidzingo sekutsi linengi lebantfu baseNingizimu Afrika kufanele basise ngekuhlakanipha?.?) FADE UNDER LINE 1

 1.    	ANDREW:		Awu nkosiyami!  Bangihlasela ngatotonkhe tindlela, 
       ngisho naNgcongcoshe wetiMali imbala!

2.  	PALESA:		(CALLING) Babe?Babe, selilungile libhulakifesi 
       lakho?.

			 	FX: PLATE ONTO TABLE

3.         ANDREW:     	(APPROACHING) Palesa, uta ngasikhatsini 
       lomeluleki wakho wetimali kutosibona?

4.       	PALESA:		UMnumzane Khumalo uta nga 2 o?clock.

5.       ANDREW:		(SIGHS) Ngiyetsemba kutsi ngenta intfo lekahle, uyati.

6.	PALESA:		Babe, sesicocile kakhulu ngaloku!  
Uyasidzinga yini seluleko lesihle macondzana nekutsi wenteni ngemali yakho?

7.	ANDREW:		(RELUCTANTLY) Yebo.., ngibona njalo.

8.	PALESA:		Kulungile.  Nguloko-ke latakwenta uMnumzane
 				Khumalo ? kukweluleka.

9.	ANDREW:		Kute lotangiphocelela mine, Palesa!

10.	PALESA:		Kute muntfu lotakuphocelela  kutsi wente longakufuni.  
                     			Lokumele ukwente ?nje wena kubuta imibuzo.  Bese  
				utitsatsela sincumo.












































  		
               	     	Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 2 (of 5)			Writer:  Rob Marsh		Date: 25/7/2001 


1.	ANDREW:		Yebo, ngulelo vele liphuzu. Angiyati imibuzo lokumele 
         ngiyibute.

2.	PALESA:		Mine ngalesikhatsi ngikulungiselela kutsi 
 				nibonane, uMnumzane Khumalo utibalile tintfo letitsite    
        				lokumele uticabange?.

3.	ANDREW:		(IMPRESSED) Ucinisile?

4.	PALESA:		Yebo.  Kwekucala utsite kufanele uhlolisise kahle
 				tintfo letisembili naletimcoka emphilweni yakho?.

5.	ANDREW:		(INTERRUPTING) Ngihlole lokumcoka? Kusho kutsini 
       loko?

6.	PALESA:		Kusho kutsi-nje kumele utsatse sincumo sekutsi 
 				yini lotama kuyenta ngemali yakho?

7.	ANDREW:		Ngetama kuyisisa!

8.	PALESA:		Siyakwati loko!  Lakushoko kutsi, ngabe 
usisa  ngoba ufuna kutsenga lokutsite kwelikhetselo njengendlu nobe libhizimisi?

9.       	ANDREW:		Nginayo indlu.  Nelibhizimisi!

10. 	PALESA:   		(EXASPERATED) Babe!

11. 	ANDREW:		(MOCK CONTRITE) Ngiyacolisa, Palesa.

12. 	PALESA:		Pho nangabe unayo indlu nelibhizimisi, usiselani?

13.	ANDREW:		(BEAT - LIGHTHEARTED) .?Ngifuna indlu lenkhulu 
nelibhizimisi lelikhulu, futsi nekuciniseka kutsi imali yami kayiphelelwa sisindvo sayo. Konje batsi yini kona loko?  

14. 	PALESA:     		Yi-inflation leyo, babe! (Kwehla kwemandla emali)

15. 	ANDREW:     	Awuva-ke, ngifuna kuncoba loko kwehla kwemandla 
emali.  Futsi ngifuna siciniseko sekutsi imali yami iphephile. (MORE SERIOUSLY). Bese futsi ngilondvolota imali yekuguga kwami, neyendvodzakati yami?nakutfuke kwenteka lokutsite kimi ngaphambi kwaloko.
      		            

































           Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 2 (of 5)			Writer:  Rob Marsh		Date: 25/7/2001 


1.	PALESA:		Kulungile.  Loko-ke ngiko lokusembili nalokumcoka 
kuwe.Kwekucala: Kwandzisa imali yakho. Kwesibili: Kuphepha. Kwesitsatfu: Kuncoba  kwehla kwemandla emali. Kwesine: kutfola impesheni yakho nase ugugile, kantsi Kwesihlanu: Kutsengela mine i-Ferrari.

2.	ANDREW:		(JOINING IN THE SPIRIT OF THE MOMENT) Yebo,                       
         		kunjalo:  ngaphandle kwekutsi leyo Ferrari itawube 
	                      		ingeyami!

3.	PALESA:		UMnumzane Khumalo naye futsi utsite kumele 
utincumele wena kutsi ufuna kusisa imali lengakanani futsi kube sikhatsi  lesingakanani. 

4.	ANDREW:		(ALARMED) Loko akuchazi kutsi imali yami 
itawuvaleleka ku-akhawunti letsite ngingabe ngisakwati kufinyelela kuyo, akusinjalo?

5.	PALESA:		(PATIENTLY) Cha, babe, akusinjalo.  Kodvwa una- 			    	Seventeen thousand Rand kulesasikotela semakukisi
longakaze umtsintse, sekuze kwengce iminyaka lesihlanu.  Futsi-nje nelibhizimisi lakho lichubeka kahle.  Utfola imali lesanele natsi kutsi siphile kahle. Ngaphandle kwaloko-nje, angeke uyidzinge yonkhe le-R17 000 yakho ngasikhatsi sinye.  Ungakwati kuyisisa esikhatsini lesifishane, bese ubeka lenye yekutsatsa umhlalaphansi eminyakeni lengu 25.
	
6.	ANDREW:		Konkhe loko kuvakala kuyinkinga kimi.

7.	PALESA:		Uphindze wangibuta kutsi uke wabanaye yini 
umhwebingemashezi, i-Broker, nekutsi uke watsenga yini nobe watsengisa emashezi e-Stock Exchange.

8.	ANDREW:		(NOW VERY JITTERY) Emashezi? Ema-Brokers? 
       Yini lombhedvo lekhuluma ngawo lendvodza 

9. 	PALESA:      		Ewu! Kube ngimane gatibindzela. Hawu kodvwa, 
				babe, yini ungamvumeli achaze?

10. 	ANDREW:		(UNCONVINCED) Angati lutfo ngaloku, Palesa. 
				Ngicinisile,  Angati?.

FX: FADE OUT UNDER LAST FEW WORDS ? THEN SHORT MUSIC STING. FADE UP GARAGE AMBIENCE. SOUND OF MOTOR CAR STARTER MOTOR TURNING OVER. THE ENGINE REFUSES TO START. A PHONE STARTS TO RING IN THE BACKGROUND. THE PHONE IS PICKED UP?









































                        	   Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 2 (of 5)	           		Writer:  Rob Marsh  	         Date: 25/7/2001 


1.	ANDREW:		Hho, Nkhosikati Ndlovu, nguwe? Cha, isengakalungi 
imoto yakho ngisebhizi ngayo?. Kuyadula? Hhayi-ke, kuya ngekutsi kuyini kudula kuwe.?(SUDDENLY ALARMED) Usho kutsini, uma utsi ngatsi utokhokha  ngesitolimende? (PAUSE) Angisiyo mine i-Credit Bureau, Nkhosikati Ndlovu? (STERNLY) Nkhosikati Ndlovu, angifuni mine kukolekelwa ngemphahla yemyeni wakho lowafa?. Anginandzaba nekutsi yinhle kangakanani.

2.	PALESA:		(CALLING FROM OFF MIC)  Babe, uMnumzane 
         Khumalo sewulapha?.

3.	ANDREW:		Nkhosikati Ndlovu, ngiyacolisa, sekufanele 
ngihambe ngineliphoyinti lelitsite nalomunye.  Sitawubuye sicoce ngaloku, Kulungile? Yebo?. Yebo?. Usale kahle.
	
				FX: TELEPHONE ON CRADLE - FADE

CHWEPHESHE UYAPHAWULA      

UMLANDZISI:		Emhlanganweni uMnumzane Chabeli ubute  
uMnumzane Khumalo mibuzo leminyenti. Bekafuna kwati ngetinhlobo letahlukene tekusisa, utsandze kwati kutsi angasisa njani, wafuna nekwati ngetingoti 
letibakhona kuloko.  Naku lakushito uMnumzane Khumalo?

CHWEPHESHE:		Njengabo bonkhe labasisa timali, uMnumzane  
Chabeli, kwekucala kumele ahlole lokusembili nalokumcoka kuye bese uyancuma kutsi angakhona kusisa lokungakanani, nekutsi futsi angayisisa sikhatsi lesingakanani leyo mali yakhe. 

Nangabe ute luphahla ngetulu kwenhloko yakho, lokumele ukucabange kucala kutsi kufanele yini nobe cha kutsenga indlu.  Nobe kunjalo, kufanele kutsi ulondvolote imali letsite ebhange kubhekana nesimo lesingakalindzeleki, lapho ungakwati kufinyelela khona kalula.  Kusisa  sincumo sesikhatsi lesidze, ngaloko-ke akukalindzeleki kutsi umane uyidvonse-nje imali yakho ngobe ufuna kulungisa liphayiphi leliphukile!

Lokumcoka lokumele ukukhumbule kutsi tonkhe tinhlobo tekusisa tinetigaba letahlukene tebungoti.  Singatsi-nje, uma ungabeka imali yakho ekhaya kungenteka intjontjwe, nobe ishe iphele emlilweni, nawuyilondvolota ebhange ingase ikulahlekele naliwa libhange, uma uyisisa ngemashezi, sisindvo selinani lemashezi akho singehla, nobe leyonkampani iwe.

Ngalokutayelekile, uma luhlelo lokusisa linebungoti lobukhulu, nemandla enzuzo lewaniketwako abamakhulu kute idvonse bantfu kutsi basise.  Ngalamanye magama, uma leluhlelo lekusisa linelizinga lelisetulu kakhulu lenzuzo, loko kungakucacela kahle kutsi lelo luhlelo linebungoti lobuselizingeni lelisetulu.

Lesinye sifundvo lesilusito longasikhumbula kutsi ungawafaki onkhe emacandza akho ekusisa kubhaskidi munye. Sibonelo, uma ufaka yonkhe imali yakho ku-mashezi enkampani yinye bese iyadliwa leyonkampani, lapho-ke ungalahlekelwa ngiko konkhe.  Kuncono kakhulu kutsi uyisabalalise imali yakho unciphise bungoti. Leyo ngulenye yetintfo i-Investment Fund lengakusita kutsi utente. Umhwebingemashezi (broker) lonelayisensi, nemuntfu lodvumile lohweba ngemashezi bahlala njalo banayo ilayisensi ? bangakweluleka ngemashezi, ema-Bond nema-Unit Trusts, bakusite futsi ngekutsenga nobe utsengise ngelinani lelihle.  Sisakhuluma ngabo bahwebingemashezi, empeleni, cinisekisa kutsi uyabukabuka kute utfole loncono ngendlela latakukhokhisa ngayo, ngelusito latakuniketa lona.

Loyo muntfu lohweba ngemashezi lomkhetsile utawubese uya emakethe yetimali (stock market) ayobona kutsi ngutiphi tinkampani letiniketa ematfuba lamahle ekusisa.  Kulokukhetsa lokubanti utawube se usita ngekukwentela luhlu lekusisa (i-Investment portfolio).  Lolo nalolo luhlu luhlukile. Ngoba empeleni bonkhe bantfu nabo behlukile. Bantfu labehlukene banemanani emali lehlukene labawasisako, futsi banetidzingo netinhloso letehlukile. Lokuhle lokumcoka ngeluhlu lekusisa nalicatsaniswa nekusisa lekukodvwa (ne-single investment), kutsi lehlisa bungoti.  Njengaloku ngike ngasho, nangabe usisa ngelishezi linye kuphela, nalo lelolishezi bese  lilahlekelwa  sisindvo salo (yi-value yalo), ungalahlekelwa samba lesikhulu semali yakho.  Nobe kunjalo, uma usisa ngemashezi lahlukene, akukalindzeleki kutsi linani lawo onkhe emashezi lowatsengile lehle ngasikhatsi sinye.  Loku kwenta kutsi timali lotisisile tiphephe kakhulu.



2. UMLANDZISI: 	Watsi nasekabuyele eligalaji lakhe ekhaya 
uMnumzane Chabeli watitfola anetintfo letinyenti
       laticabangako?.

				MUSIC STING TO INTRODUCE DRAMA?.
FX: FADE UP WORKSHOP AMBIENCE. SOUND OF HAMMERING?

3.	PALESA:		Manje, Babe, sewusitsatsile sincumo sekusisa imali 
       yakho?















           Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 2 (of 5)   		        Writer: Rob Marsh                          Date: 25/7/2001
          

1.	ANDREW:		Yebo, Palesa. Ngitfole seluleko lesihle lamuhla.

2.	PALESA:		Kwaba kuhle loko.  Manje, yini lotayenta?

3.	ANDREW:		Ewu!  Ngisengakati kwanyalo.  Kusenetintfo 
         letimbalwa 
				letisengakangikhanyeli kahle.

4.	PALESA:		Njengatiphi?

5.	ANDREW:		Njengetimakethe temali, netimphahla (stocks) 
       nemashezi.

6.	PALESA:		Hawu kodvwa, babe, uMnumzane Khumalo angitsi 
       uchazile 
       nge?

7.	ANDREW:		Uyati kutsini, angeke ngiyijake lentfo.  (BECOMING 
BOMBASTIC) Kusisa imali akusiyo intfo umuntfu lokumele ayijake, nobe ayente ngekucwabita kweliso, Palesa.

8.	PALESA:		(LAUGHS) Yebo, babe.  Ayentiwe intsandvo yakho,
       babe.

9.	ANDREW:		(CARRYING ON IN SAME TONE) Ngimcelile 
         umeluleki 
wami kutsi aphindze angishayele lucingo elivikini lelitako. 

				FX: PHONE STARTS TO RING?.
 
10.	 ANDREW:		(WITH A PLUM IN HIS MOUTH) Lucolo kancane, 
      Palesa, ngisayophendvula lucingo.

  FX: PHONE PICKED UP

11. 	ANDREW:		(CONTINUING WITH HIS PUT-ON VOICE) Lishonile,
kuka Chabeli, lapho kusetjentwa khona ngetimoto?. (SUDDEN CHANGE IN TONE) Hho, nguwe Nkhosikati Ndlovu?. Ini? (PAUSE) Cha, angifuni sankhukhu letfosiwe mine?cha, nginayo isudu le-brown, ngiyabonga?.ngikahle kakhulu ngaseticatfulweni?incwaba yemahembe endvodza yakho leyashona, utsi?leso-ke sipho lesivakalako, Nkhosikati Ndlovu, kodvwa mine ngicabanga kutsi kufanele sikhulume ngemali?.

         (FADE OUT UNDER LAST FEW WORDS)

FX: BRING UP CLOSING THEME THEN FADE UNDER?

12.  UMSAKATI: 	Esigcawini 2 se?Nyuku Time? Sifundze ngaletinye tinhlobo letikhona longakhetsa kuto tinhlobo tekusisa ngendlela longasabalalisa ngayo bungoti, kanye netinhlobo tekusisa  tesikhatsi lesidze nalesifishane. 

Esigcawini 3 se?Nyuku Time? sitawubuka kutsi yini timakethe tetimali (capital markets)?.

				FX: CLOSING THEME UP AND HOLD UNDER


















           Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 2 (of 5)			Writer: Rob Marsh                      Date: 25/7/2001


1: 	UMSAKATI:		Khumbula!  Sikhatsi ngunyalo, nyalo ngiso 
sikhatsi?.sikhatsi sekunakekela imali yakho?sikhatsi        sekuyandzisa ? yi Nyuku Time?.


    CREDITS AND CLOSE?






















             	          Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 2 (of 5)			Writer:  Rob Marsh    	Date: 25/7/2001 


POSSIBLE DJ INTRO?

DJ: 				Nyalo sesikhatsi seluhlelo lolusha - Nyuku Time. 
(BEAT)I-Nyuku Time luchungechunge lwemidlalo lesihlanu lemifishane lecondzene nekunakekela imali yakho, (kuyilondvolota) nekuyandzisa. 

Ngako-ke, hlala phansi.  Unetseteke. Ulalele. Ngobe nasi Sicephu sesitsatfu se-?Nyuku Time? (Tinhlobo letehlukahlukene)?.

					OUT











                                    Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 3 (of 5)       		Writer:  Rob Marsh		Date: 25/7/2001 


 ABC - LWATI


         Luchungechunge lwe-IPO yabakaTelkom


              SICEPHU: 3 TIMAKETHE TETIMALI

                                                       Ibhalwe ngu:

                
                                                               Rob Marsh


Badlali

Andrew Chabeli
Palesa Chabeli

Mr Khumalo			               Chwepheshe     

Umlandzisi	

Umsakati


















			




	                          Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 3 (of 5)	            	Writer:  Rob Marsh		Date: 25/7/2001 


FX: OPENING THEME MUSIC STING THEN FADE UNDER

1. 	UMSAKATI:		Imali ayimili etihlahleni, akunjalo?  Nawe kufanele  
kahle.  Hhayi-ke, nyalo sesikhatsi sekwenta imali yakho ikusebentele matima?sikhatsi sekuyandzisa?yi-?Nyuku Time??

				FX: THEME MUSIC UP THEN OUT

2. 	UMSAKATI: 		Sicephu: 3 tiMakethe tetiMali?


Scene 1:	 The Chabeli kitchen - morning

FX: GARAGE INTERIOR AMBIENCE ? A MOTOR CAR ENGINE IS BEING REVIVED. THE ENGINE SOUNDS SWEET. HOLD UNDER

3.	PALESA:		Babe, yimoto yaNkhosikati Ndlovu le?

4.	ANDREW:		PLEASED WITH HIMSELF) Yebo!

5.	PALESA:		Ekugcineni sewuze wayicedza kuyilungisa. 
         Ivakala    ilunge mbamba.

		           		FX: ENGINE COUGHS AND SPLUTTERS, THEN 
         DIES?



6.	ANDREW:		(ANGRILY) Demedi man, lemoto!

7.	PALESA:		Sekonakaleni kuyo?

8.	ANDREW:		(ANIMATED) Ngitakutjela kutsi sekonakaleni kuyo,
Palesa.  Ayikaze yanakekelwa kahle, nguloko!  Angikholwa kutsi lemoto yake yaseviswa kusukela yatsengwa.  (BEAT) Empeleni wena yini lekuletse lapha manje ekuseni?

9.	PALESA:		Ngitele kutokukhumbuta kutsi umngani wakho, 
uMnumzane Khumalo utofika atokubona futsi lamuhla ? ngalo R17 000 lofuna kumsisa.... 














   Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 3 (of 5)		        Writer:  Rob Marsh        	Date: 25/7/2001 


1.	ANDREW:		Kulungile. (MOVING SLIGHTLY OFF MIC) 
Ngicabanga kubeka incenye letsite yemali yami emakethe yemphahla (stock markets), kodvwa ngisafuna kumbuta kucala ngaloko.

				FX: SOUND OF BONNET BEING RAISED ? HE 
       STARTS TO TINKER WITH THE ENGINE?

Lentfo yekusisa iyatfokotisa, Palesa. (BEAT) Bewati kutsi letinye tinkampani nabo hulumende baboleka imali emakethe yetimali nabafuna kusisa futsi batitfutfukise?

2.	PALESA:		(WITH EXAGGERATED PATIENCE) Yebo, babe.

3.	ANDREW:		Uyabona, konkhe kumacondzana nekutsenga 
nekutsengisa. I-capital market ngeyemali, njengale makethe 	lesemgwaceni ngentasi, yona ngeyetitselo netibhidvo!

4.	PALESA:		(REFLECTING) Hmm, Sibonelo lesihle leso.

5.	ANDREW:		(PAYING HER NO ATTENTION) Konkhe loku 
kuphatselene nemncintiswano, uyabona, (LAUNCHING INTO A NEW EXPLANATION).   Tinkampani letinikela ngemashezi ato kutsi atsengiswe, tifana  nalaba  labatsengisa emgwaceni  (ema-stall holders), tonkhe tetama kutsengisa emashezi nemabhondi ato ngendlela lencono.

6. 	PALESA:		(PATIENTLY) Ngiyabona?.  Manje-pho yini lishezi? 

7.	ANDREW:		(BOASTFUL ? HE?S PLEASED WITH HIMSELF) 
Lishezi, mntfwanaketfu, yincenye yenkampani. Nangabe inkampani inikela ngesigidzi semashezi kutsi atsengiswe, kantsi wena unelishezi linye kuyo, unelishezi leliyinobolo yesigidzi kuleyo nkampani.

8.	PALESA:		Ibhondi yona?

9.	ANDREW:		(HE?S NOT CERTAIN) Ibhondi yi?empeleni, ayisiyo 
mbamba ibhondi yendlu, kodvwa iyafana nayo?ngicabanga njalo.

10.	PALESA:		Uyacabanga?

11.    ANDREW:	    	Ungitjelile uMnumzane Khumalo, kodvwa          
sengikhohliwe. (BEAT) Inkampani itsatsa ibhondi bese ikhokha intalo kuma  nobe ngubani lokhiphe ibhondi.  Inkampani futsi ibese seyibhadala leyo mali leyibolekile esikhatsini lesitsite lesibekiwe.  Loko kufana ngco nekutsatsa ibhondi yendlu, akunjalo?. 
                                           









































     			Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 3 (of 5)		         Writer:  Rob Marsh      	Date: 25/7/2001 


1.	PALESA:		(PUZZLED) Hm.

2.	ANDREW:		(DOWNCAST) Ngicabanga kutsi ngiphindze 
       ngimbute uMnzumzane Khumalo  nangimbona.

3.	PALESA:		Yebo, lowo ngumbono lomuhle. (BEAT)
Ngaloko usengakati kutsi utawusisa ngemashezi nobe ngemabhondi?

4.   ANDREW:		Lengikukhumbulako kutsi emashezi nema-bhondi 
kokubili  kungehla kwenyuke ngesisindvo ngasosonkhe sikhatsi kodwva ma-bhondi ehluke kancane, ikakhulu ma-bhondi ahulumende. Cishe abhadala inzuzo kumninimashezi.

5.    PALESA:		Mhlawumbe udzinga kutsi ufake imali yakho leningi 
kuma-bhondi. Ngaleyo ndlela uyati kutsi utawutfola inzuzo.

6.    ANDREW:		Yebo, kodvwa lelibhuku lengilifundzile litsite 
       ungenta imali lenyenti ngemashezi kunemabhondi.
	
7.   PALESA:			Kodvwa mabhondi aphephile, akunjalo, kungako 
       ungatfoli lokunyenti ngema bhondi.

8.  ANDREW:		(UNCERTAIN) Ngibona kanjalo.  Mabhondi 
akuniketa inzuzo lotayitfola njalo sikhatsi lesidze, futsi akunangoti lenkhulu. Emashezi anebungoti lobukhulu, kodvwa ungakwati kwenta 	imali lenyenti ngesikhatsi lesifishane.

9.    PALESA:		Manje na utsenga emashezi uma linani lawo liphansi 
bese uyawatsengisa uma linani selenyukile, utawubuyelwa yimali lenyenti. Lapho-ke sengiyayitfola i-Ferrari lena uloku ungitsembisa yona.  Anginaso sidzingo sekulindza.

10.   ANDREW:	Yebo.  Kodvwa esikhundleni saloko uma ehla ngesisindwvo (nge-value) masishane, utawutfola lipheya leticatfulo letinemasondvo (roller skates). 

11.	PALESA:		Ngaloko lichinga lisekutseni wati emashezi lokumele 
       uwatsenge?

12.	ANDREW:		Yebo, nguloko-ke lengifuna kumbuta kona umngani 
wami,uMnumzane Khumalo: ngiwatsenga njani emashezi lakahle?

       FX: TELEPHONE STARTS TO RING

13.	ANDREW:		Palesa ngicela  ungiphendvulele lelo licingo. 

				FX: TELEPHONE ANSWERED









































  			Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 3 (of 5)		    Writer:  Rob Marsh 		Date: 25/7/2001


1.	PALESA:		Chabeli Motors?Hho, hello, Nkhosikati Ndlovu?.Cha, 
ngiyacolisa, babe ubhizi ngemoto yakho njenganyalo, ngeke akwati kuta elucingweni?(SMILING) Ini? Hho, yebo, uyindvodza lekahle?.  Yebo, unemusa futsi?. (LONGER PAUSE) Angati lutfo ngaloko, Nkhosikati Ndlovu.  Kutawumela kutsi utibutele kuye wena matfupha?. (BRIGHTLY) Hho, Ngetsemba kutsi utawutsandza naye kukhuluma nawe, Nkhosikati Ndlovu?. Usale kahle

   FX: TELEPHONE DOWN ON CRADLE

2.	PALESA:		Bekungu Nkhosikati Ndlovu, babe.  Ufuna kukhuluma 
       nawe ngekutsi umnikete sikweleti lesincane.

		                  	FX: THROWS DOWN A SPANNER

3.	ANDREW:		Eyi, loyomfati!  Sewutangihlanyisa. Ngitawuhlanya, 
       ngiyakutjela.  Ngitawuhlanya mbamba ngihhayite!

		     		FADE UNDER LAST FEW WORDS MUSIC STING


CHWEPHESHE UYAPHAWULA      


4.	UMLANDZISI:	Nabanatsa litiya ngaleyo ntsambama, Mnumzane 
Khumalo wamtjela uMnumzane Chabeli konkhe labekafuna kukwati ngemakethe yetimali. 

					MUSIC STING?

5.	Chwepheshe	Imakethe yemphahla (stock market) 
ngulapho tinkampani	naHulumende ayakhona kuyocokelela imali. Njengesibonelo, Hulumende, naye kulesinye sikhatsi uyayidzinga imali ? nobe i-capital, ngendlela levame kubitwa ngayo - kuyokhokhela tindleko temisebenti letahlukene tetinhlobo ngetinhlobo, njengetinhlelo temanti, ema-kliniki, tikolo nobe timpesheni tebantfu labadzala.  Netinkampani tiyayidzinga ? imali kukhulisa nobekuyisisa ku-tisetjentiswa  letinsha (equipment) nobe isayensi.  

Indlela lesebenta ngayo ngule: uma inkampani incuma kutsi ifuna kutsengisa emashezi ayo emakethe yemphahla (ku-stock market),  sisindvo (i-value) sayo, yonkhe ingcebo yenkampani ? takhiwo, tintfo tekusebenta, umkhicito njalonjalo kuyahlelwa kahle bese kufinyelelwa  elinanini leliphelele (total value) lenkampani. Lelo linani-ke libe  seliyahlukaniswa libe tincetu letilinganako. Letotincetu letilinganako, letibitwa ngekutsi ngema-shezi, tibe se tibekelwa kutsengiswa.

Uma utsenga emashezi, usuke utsenga incenye yenkampani kantsi futsi na utsenga emashezi lamanyenti, incenye lenkhulu yenkampani iba ngeyakho.  Kufanele ukhumbule, nobe kunjalo, kutsi ngekuba nelishezi akusho kutsi imphahla yaleyonkampani nayo iba ngeyakho, njengetitulo nobe litafula, kodwva kuba incenye-nje yaleyo nkampani.  Kuvamise kutsi tinkampani tibe netigidzi temashezi e-bantfu nobe etinhlangano  letingemakhulukhulu.  Lokunye futsi, kuba nemashezi enkampanini akusho kutsi sewuneligunya lekubhekana netikweleti taleyo nkampani.  Nangabe leyonkampani losise kuyo iyawa kungenteka kutsi ulahlekelwe ngito tonkhe timali lotisisile, kodvwa nguloko-nje kuphela.  Lapho-ke awusakhokhi lenye futsi imali. 

Emashezi empeleni, angatsengwa e-JSE Securities Exchange, lebeyatiwa ngekutsi yi-Johannesburg Stock Exchange.  Letinye tinkampani letinkhulu eNingizimu Afrika, letifana nabo Anglo American, Billiton, Sasol ne-Standard Bank tonkhe tibhaliwe eluhlwini lwe-JSE.  Njengaloku ngishito kucala, umhwebingemashezi lobhalisiwe angakusita ekutsengeni nobe ekutsengiseni emashezi, lokuyinchubo lemalula kakhulu kuyenta.

Imali yemashezi uyenta ngetindlela letimbili ? ema-dividend ne-capital growth. Kucala asengichaze kutsi iyini i-dividend? 

Uma ngabe lenkampani losise kuyo yenta inzuzo, ingatsatsa sincumo sekutsi itsatse incenye, nobe yonkhe lenzuzo iyinikete labo labatsenge mashezi kuyo. Loku-ke kubitwa ngekutsi kwehlukaniselana (i-divident). Kwehlukaniselana loku kwenteka kanye ngemnyaka, kuya-ke ngekutsi umuntfu utsenge emashezi langakanani. Emhlanganweni waminyaka yonkhe baninimashezi bayavota kuze bancume kutsi ingakanani inzuzo lekumele bahlukaniselane yona, nekutsi ingakanani imali lekumele baphindze bayisise kulenkampani.  

Kukhula kwemali (capital growth) ngumehluko loba khona phakatsi kwelinani lotsenga ngalo lishezi, nelinani lotsengisa ngalo lelolishezi. Kukhula kwemali yakho kuncike ekutseni leyonkampani isebenta njani, nanekutsi emashezi ayo advume kangakanani kubatsengi emakethe yemphahla. 

Ngalamanye magama, sisindvo (value) selishezi siya ngekuphakelwa kwalo (supply) nekutsi lifunwa kangakanani kandzi futsi singagucuka lusuku ngelusuku. Uma lishezi lehla ngesisindvo, nawe futsi ulitsengise ngemali lengaphansi kwaleyo lowalitsenga ngayo, loku-ke kubitwa ngekutsi  kulahlekelwa yimali (yi-capital loss).

Lenye indlela longasisa ngayo emakethe yetimali ingaba nguloku lokubitwa ngekutsi ngema-bhondi. Ema-bhondi akhokha lizinga lelingagucuki (fixed rate) lentalo ngendlela  leyetayelekile, futsi atsatfwa ngekutsi ayindlela lenhle yekusisa yesikhatsi lesidze, nalanebungoti lobuncane.  Nasikhuluma-nje ngema-bhondi akanayo, inzuzo kangako njengemashezi, loko kungenca yekutsi anebungoti lobuncane  (less risky).

Kwekugcina, ngifuna kunitjela ngema-investment funds?. Ema- investment funds tinhlangano letisisela (investela) bantfu timali tabo.  Lusito lolukhulu lwaletinhlangano ngukutsi tisabalalisa bungoti bakho (your risk) ticinisekise kutsi awuwafaki onkhe emacandza akho kubhasikidi munye.

Kukhona tindleko letidvonswako talomsebenti lolusito, vele - kunjalo  imvamisa kuba ngemaphesenti latsite alelonani lemali lolisisako  ngako  - ciniseka kutsi tiyini leto tindleko letidvonswako ngaphambi kwekusayina nobe yini. 

					MUSIC STING





















        Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 3 (of 5)			Writer:  Rob Marsh	               Date: 25/7/2001			

1.	UMLANDZISI:	Emuva kwemhlangano,  uMnumzane Chabeli 
       naPalesa bacoca ngaloko lebakufundzile?.
	
FX: WORKSHOP AMBIENCE. THERE IS HAMMERING AND BANGING?(hold to line 4)

2.        PALESA:		(SPEAKING OVER THE NOISE) Hheyi babe, 
				bekungumhlangano lomcoka lo!

3.	ANDREW:		Impela, bewumcoka. 

4.	PALESA:		Sewucabangile kahle kutsi usise imali yakho 
       emakethe yemphahla?

5.	ANDREW:		Yebo ? letsite, kodvwa hhayi yonkhe.  Ngisho 
kutsi, ngiyawutsandza lomcondvo wekuphakelwa kwenzuzo ngekuya kwebuningi bemashezi lowatsengile (dividends), nekukhula kwemali (i-capital growth), kanye nebulula  (flexibility), njalonjalo, kodvwa ngifuna kusabalalisa  bungoti  ngalokukhulu kucaphela.



























			Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 3 (of 5)        		Writer:  Rob Marsh		Date: 25/7/2001


1.	PALESA:		Mhlawumbe kumele usise imali yakho letsite 
esikhwameni sekusisa (ku-investment fund).  Ngaleyondlela utawuba nabochwepheshelabatakubhekela kahle imali yakho.

2.   	ANDREW:		Ucinisile, naloko kuvakala kungumcondvo lomuhle
       futsi, kodvwa kunetindleko ekhatsi.
 
3.   	PALESA:		Uyati kutsini, babe, kimi kubonakala shangatsi kute
mbamba-mbamba indlela yinye lekahle yekusisa, lete tinkinga.  Nguleyo naleyo yehlukile futsi inetidzingo letimcoka letehlukile.  Lokusho kutsi lowo nalowo angasisa ngendlela yakhe lemgculisako.

4.  	ANDREW:		Uyihlabe esikhonkhosini!  Kungako-nje ngisete
nemibuto lengifuna kuyibuta ngaphambi kwekutsi ngisise  nobe nguyiphi imali yami lengiyisebentele matima.  

5.  	PALESA:		Umtjelile uMnumzane Khumalo?

				FX: TELEPHONE STARTS TO RING
	
6.  	ANDREW:		Yebo, ngalokutako utangichazela kabanti konkhe
nge-JSE kanye nekutsengwa nekutsengiswa kwemashezi.

	
          FX: PHONE PICKED UP

7.  	ANDREW:		(UPBEAT) Kuseligalaji laka Chabe? (DOWNBEAT) 
Oh, lishonile, Nkhosikati Ndlovu?. (SIGHS). Cha, 	isengakalungi imoto yakho.  Ecinisweni, ngibona kutsi sewudzinga lensha?. Yebo, ngiyati timoto tiyadula?.Yebo?kunjalo?. Buka lapha, ngiyadzabuka kutsi babe wakakho njengaloku sekashonile-nje, akazange alicabangele likusasa?. Yebo, vele ngiyatsandza kukusita, kodvwa?. Ini,  kudla kwakusihlwa?  Angicabangi kutsi?. Yebo, vele ngiyayitsandza inkhukhu?.  Kutawuba ngitsi-nje sobabili?? Angi?

				(FADE OUT UNDER LAST FEW WORDS)

				FX: BRING UP CLOSING THEME THEN FADE
          UNDER?

8.      UMSAKATI:		Kusicephu 3 se-Nyuku Time, ufundze konkhe nge JSE 
nekutsi isebenta njani, nangebahwebimashezi (brokers) kanye nema-shezi.  Kusicephu 4 se-Nyuku Time utawutfola lwati ngekutsi wena ungawatsenga kanjani emashezi e-JSE?.















			     Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 3 (of 5)	       	              Writer: Rob Marsh    		25/7/2001						
           		FX: CLOSING THEME UP AND HOLD UNDER

1.    UMSAKATI:		Khumbula: sikhatsi ngunyalo, nyalo ngiso 
sikhatsi?sikhatsi sekunakekela imali yakho?. Sikhatsi sekuyandzisa?. Nyuku Time?
























































			  TelkomIPO Series (Final approved script)
Episode: 4 (of 5)			Writer:   Rob Marsh		Date: 25/7/2001 	

POSSIBLE DJ INTRO?

DJ:		 		Nyalo sesikhatsi seluhlelo lolusha -  Nyuku Time. 
          (BEAT)
		
          I-Nyuku Time luchungechunge lwemidlalo lesihlanu 
(lemifishane) lecondzene nekunakekela imali yakho, (kuyi-investa) nekuyandzisa. 

Ngako, hlalaphansi.  Unetseteke.  Ulalele.  Ngoba lesi Sicephu 4  se-?Nyuku Time?? TiMakethe tetiMali 
       (Capital Markets)?

          					OUT

    
    
    
    
    

                                   Telkom IPO Series  (Final approved script) 
Episode: 4 (of 5)                              Writer:  Rob Marsh                    Date:   25/7/2001

  ABC - LWATI
          
           Luchungechunge lwe-IPO yabakaTelkom

SICEPHU 4:    I-JSE KUTSENGWA NEKUTSENGISWA KWEMASHEZI 
          
           				Ibhalwe ngu:                   

          
          
           Rob Marsh


Badlali
           
Andrew Chabeli
Palesa Chabeli
Mr Mokoena			-   	Chwepheshe wetimali
          
Umlandzisi
          


















                             	Telkom IPO Series (Final approved script) 
Episode: 4 (of 5)                          Writer: Rob Marsh               Date: 25/7/2001


          FX: OPENING THEME MUSIC STING THEN FADE 		UNDER

1.  UMSAKATI:      		Uyafuna kutsi imali yakho ikusebentele matima? 
Uyafuna kuyandzisa?  Uma kunjalo-ke, lalela kahle    ngoba?sekuyi-?Nyuku Time??.

                        		FX: THEME MUSIC UP THEN OUT

2.  UMSAKATI:		Sicephu: 4 I-JSE, kuTsengwa nekuTsengiswa 
       kwemaShezi.

Sigcawu 1:   Ekhishini lakaChabeli  ? kusekuseni

FX: THE RADIO IS ON: A NEWSREADER IS GIVING                                                                   A FINANCIAL REPORT?
	
3.	(ACOUSTIC) LOFUNDZA TINDZABA  ?Lokhulumela i-JSE  lamuhla utsite kunelitsemba etimakethe tempahla taseNingizimu Afrika ngaphambi kwekwetfulwa  kwesipho semashezi lesilindzeleke kusasa uma inhlangano lendzala yedayimane imemetela imiphumela yayo yemnyaka yetimali?.?

FADE UNDER LAST FEW WORDS, FADE UP THE SOUND OF ?THUDS? AS THE DARTS THAT MR C IS THROWING HIT A DARTBOARD COVERED WITH A NEWSPAPER (HOLD UNDER LINES 2, 3, 4 & 5)

4.	PALESA:		(MYSTIFIED) Babe, uphenya kuyini 
          			kuleliphephandzaba?

5.	ANDREW:		Ngikhetsa emashezi lengingawatsenga e-JSE, Palesa.        
                           		Kantsi akusiyo intfo leyatiwako?

6.	PALESA:		Ini?

7.	ANDREW:		Empeleni, sengicabange kutsi ngisise lo-R17 000     
kulamanye emashezi, kute imali yami icale kungisebentela ingizuzele lenye imali.

8.	PALESA:		(SUSPICIOUSLY) Yebo, ngiyakuva.

9.        ANDREW:		Ngako-ke, ngikhetsa lengingakutsenga. Ngibeke  
elubondzeni  eliphepha lelikhuluma ngetimali, nobe nguyiphi inkampani li- dart lami lelitayishaya?	
          
          
          FX: ?THUD?












           Telkom IPO series (Final approved script)
Episode: 4 (of 5)                            Writer: Rob Marsh                       Date: 25/7/2001             


1.   	ANDREW:		Ngitawutsenga emashezi ayo leyonkampani.

2.   	PALESA: 		(HORRIFED) Babe, akusiyo indlela lokumele ukhetse 
       ngayo emashezi le!

3.   	ANDREW:    		Hho, unelisu lelincono wena, angitsi?  Awubuke-nje 
       tonkhe letinkampani leti ku-JSE?.
	
       FX: SHAKES NEWSPAPER

(CONTINUING) Liningi lato angikaze ngive lutfo ngato.  Nguyiphi-ke lenye indlela lengingakhetsa ngayo lengifuna kukutsenga?

4.   	PALESA:		Usebentisa umhwebingemashezi.

5.	ANDREW: 		Ini?

6.   	PALESA: 		Umhwebimashezi. Uyakhumbula uMnumzane Khumalo ]			wasitjela, - umuntfu loya kuye uma ufuna kutsenga nobe 
       kutsengisa 	emashezi.
  
7.  	ANDREW:  		Kute umhwebingemashezi lengimatiko mine. 

8.	PALESA:		Yebo, Ungalutfola luhlu lwebahwebingemashezi ku-                          
		JSE. Ukhetsa abe munye, uchaze kutsi ufuna kusisa malini, usho nesizatfu, nekutsi yini lofuna kuyitsenga. Umhwebimashezi utawube se uyakweluleka. 

9. 	Andrew		(Sceptical) Mh, yebo. Bese kungidla malini konkhe 
             loku?

10.	PALESA:		Empeleni, Babe, utawube amele wena.  Ngaloko-ke 
kutawuba kuhle akhokhelwe. Lokukhokhako wena kutakuya ngaleyo     femu yebahwebingemashezi broker. Ngiva kutsiwa labanye babita linani lelitsite lelincuyiwe, njenga R150. Labanye babita cishe liphesenti linye. 

9.   	ANDREW:		Ngako-ke, ngicabanga kutsi kufanelekile kutsi ngitsi 
       kubukabuka ngifune sisindvo (i-value) semashezi 	lesikahle.  Manje lowo mhwebingemashezi 	utawuphindze futsi atsengise emashezi ami?

12.	PALESA:		Kutsengisa nobe kutsenga ?kusahamba ngawo lowo 
       mgomo lofanako.

			
			


















    	
  	            	Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 4 (of 5) 	  	        Writer: Rob Marsh                          Date: 25/7/2001


1.   	ANDREW:		Nakunjalo, angisayi e-JSE?

2.   	PALESA:		Cha, akusadzingeki!  Umhwebingemashezi wakho 
       angatsenga ngelucingo, nobe nge-Inthanethi.

3.	ANDREW:		(BREATHING A SIGH OF RELIEF) Ewu! Kwaba 
mnandzi-ke loko.  Bengivele-nje ngingakatimiseli kushayela yonkhe indlela ngiye e-Jozi.

4.   	PALESA:		Nebakitsi!


5.        ANDREW:		(BEAT ? THEN HESITANTLY) Kunye kuphela-nje
                 lengisafuna kukwati?.

6.	PALESA:		(PATIENTLY) Kuyini-ke kona?

7.   	ANDREW:		Ngubani loncumako kutsi lishezi ngalinye kumele libite 
          malini?

8.    	PALESA:  		Kute loncumako.

9.   	ANDREW:		Palesa, uyangiphukuta?  Vele ukhona lotsatsa 
sincumo.Kumele kubekhona loshoko kutsi lishezi lingumalini!

10.       PALESA:		Cha, babe. Yimakethe lencumako. Uma liningi lebantfu 
lifuna  kutsenga lishezi lelitsite, abe angekho emashezi lanele ekubatsengisela, lapho-ke linani liyenyuka.

11.   	ANDREW:		Nangabe bangekho labanyenti labafuna kutsenga 
          lishezi lelitsite?

12.  	PALESA:		Lapho-phela, linani liyehla.

13.  	ANDREW:		(REALISATION DAWNS) Hho, sengiyabona.

14.	PALESA:		(TICKLING HIM TEASINGLY) Hheyi kodvwa babe 
uyatsandza kungikhatsata ngalesinye sikhatsi, uyati-nje,  uyangikhatsata impela.?


FADE UNDER LAST FEW WORDS ? THEN SHORT MUSIC   STING
   
   
   
                                








                                 Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 4 (of 5)		       Writer: Rob Marsh		Date: 25/7/2001


Sigcawu: 2  Kuseshabhu leligalaji lakaChabeli ? kusemini

          		FX: A CAR STARTS AND RUNS MOOTHLY?

1.	 PALESA:		(CALLING FROM OFF MIC) Babe, 
   	                        	uMnumzane Khumalo sewulapha.  Uyeta yini?

2. 	ANDREW:		(ANSWERING) Sengisendleleni.

FX: SWITCHES OFF ENGINE. THE PHONE STARTS TO RING. HE PICKS IT UP?
 

3. 	ANDREW:		Chabeli motors. Ngu-Andrew Chabeli lokhulumako?. 
Sawubona, Nkhosikati Ndlovu?. Yebo?. Imoto yakho seyitawulunga?. R450?. Kheshi, Nkhosikati Ndlovu?. Lenye indlela  yekukhokha, angicabangi kutsi (RAISES VOICE IN HORROR) Nkhosikati Ndlovu?! (Flustered) Ngingumnumzane loshadile nalohloniphekile?. Ini??Cha, angiti lapho kakho ntsambama.  Anginandzaba nekutsi indvodzakati yakho ayikho isemsebentini!  Cha, Nkhosikati Ndlovu.  Cha!   Salakahle.

                                     	FX: PUTS DOWN PHONE

4.	 ANDREW:		(PANTING AND PANICKING) Awu, nkosiyami?.
				
          
          FADE

5.      UMLANDZISI: 		(AMUSED) Ngenhlanhla lenhle uMnumzane Chabeli 
       bese awehlisile umoya ngesikhatsi ahlangana 	naMnumzane Khumalo, lowamchazela konkhe nge-J	SE, nangekutsenga nekutsengisa emashezi.?

CHWEPHESHE UYAPHAWULA       

          MUSIC STING TO INTRODUCE THE EXPERT?

6.	CHWEPHESHE:	Kwekucala-nje asesibuke kutsi loluhlelo 
lusebenta njani?. Empeleni timbili kuphela tinhlobo tekuhweba ngemashezi.  Lena lenye leyatiwa kakhulu bantfu labanyenti kutsiwa yi-?Open Outcry? lapha ngulapho bonkhe bahwebingemashezi basebentela khona  ehholweni lenkhulu lenemsindvo, bahweba ngemashezi ngekumemeta (ema-buy and sell orders abo) batsi lishezi alitsengwe nobe litsengiswe  ngendlela lebukeka shangatsi icakile futsi isangene.  Etindzaweni letinyenti, nobe kunjalo, lendlela ye-?open outcry? seyitsatselwe indzawo yindlela lehweba ngalokuphelele ngekusebentisa ema-khopyutha, lokuyintfo lotayibona uma uvakashela i-JSE nobe i-London Stock Exchange ? ludvwendvwe  lebatsengisi labahleti kuma-khopyutha. Kuletinsuku, nawufuna kubona luhlelo le-?Open Outcry? kutawufanele kutsi uye e-New York nobe 
e-Tokyo.


Ngaphambi kwekutsi inkampani yente ?luhla?, ngalamanye emagama inikete emashezi ayo kutsi atsengiswe emakathe yemphahla, linani lalelo-nalelo lishezi kumele libalwe kucala.  Loku kwentiwa bochwepheshe betimali labenta  intfo lebitwa ngekutsi yi-?Offer Price?. I-?Offer Price linani lekuvula, lokutawutsengiswa  ngalo, lishezi lelitsite, likwati kuhweba.  Uma-nje lishezi seliphumile kutsi liyotsengiswa ngaleyo-Offer Price yalo, emandla etimakethe tekuhweba ayacala kusebenta, nelinani lalelolishezi lingase lenyuke nobe lehle, kuya ngekutsi likhishwe kangakanani nekutsi lifunwa kangakanani.


Intfo lemcoka lokumele ikhunjulwe kutsi wena njengemuntfu losisile, awufanele kuya e-stock exchange uyotsenga nobe uyotsengisa emashezi.   Kutsenga nekutsengisa kwentiwa ngumhwebingemashezi.  Ungahle utibute kutsi tiyini tindleko letibakhona ekutsengeni nasekutsengiseni emashezi?  Empeleni loko kuya ngaleyo femu yebantfu labatsengisa mashezi.  Bantfu labahlukene labatsengisa mashezi babita emanani lahlukene.  Labanye, kakhulu labo labatsengisa nge-inthanethi batsatsa nje kuphela linani lemali lelibekiwe lelisemkhatsini wa R150-R250 kuloko kuhweba ngakunye  (transaction).  Labanye batsatsa ikhomishini yabo njengeliphesenti lesisindvo semashezi latsengiwe nalatsengisiwe.  Imvamisa ikhomishini isukela lapha kubo [0,55 kuya ku 2% ] yesisindvo saloko kuhweba ngakunye. Loko kuchaza kutsi uma utsenga emashezi labita 10,000 wemarandi, 
i-khomishini yetfu itawuba semkhatsini wa 55 na 200 wemarandi. Umsebenti wekuhweba ngemashezi lapho tindleko tekutsenga netekutsengisa titincane khona nawo ungatfolakala. 

Uma utjela lomhwebingemashezi kutsi utsengisa lamanye emashezi akho, utawucala ngekuhlola ku-khompyutha kutsi lawo mashezi ngabe ngewakho  mbamba, emvakwaloko utawube se utfola umtsengi e-JSE.  Uma sekuvunyelenwe ngelinani, umhwebingemashezi lomele lona lotsengako, wendlulisela imali yemtsengi kumabhalane (transfer secretary) londlulisela imali kuloyo lotsengisa emashezi lawo.  Lomhwebingemashezi wakho utawube se undlulisela emashezi akho ? nawo futsi aye kulomabhalane.  Uma nje lomabhalane  sekanaloko kokubili, emashezi latsengiswako nemali yekuwatsenga, abe se andluliselwa kumnikati wawo lomusha, lirekhodi lelishoko kutsi ngubani umnikati wemashezi, libe se liyalungiswa, nemali itfunyelwe kuwe.  Lolu luhlelo lolumalula futsi lolutsembekile.

Oh, naku kwekugcina. Njengaloku ngisekuso sihloko sema-stock exchange, angiphawule nangeluhlu lemashezi (share indices).  I-share index imele linani lelilingene lelicembu lemashezi lasemakethe yemphahla.  I-Dow Jones Index, sibonelo, lesimele silinganiso semashezi langu 30 latsengisa kakhulu e-Wall Street. I-JSE all share index imele tinkampani letingu 40  letinkhulu tase Ningizimu Afrika.  Bantfu basebentisa loluhlu lemashezi (indices) kutfola sitfombe salokwentekako kuyoyonkhe imakethe, kutsi sisindvwo (i-value) semashezi jikelele siyehla nobe siyenyuka,      tintfo letinjalo-nje.
Esikhatsini lesitako ngitanitjela kabanti ngekusisa                                       emakethe yemphahla?.



          MUSIC STING


        Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 4 (of 5)                            Writer: Rob Marsh		Date: 25/7/2001 


1.	UMLANDZISI:	Emuva kwekuhamba kwaMnumzane Khumalo, Babe                  
                                    	Chabeli watsatsa sincumo?.


Sigcawu: 3 Kusekhishini

FX: SUGAR IS BEING STIRRED INTO A TEA CUP. MR  CHABELI TAKES A SIP?

2. 	ANDREW:		Sengicabange kusisa-R10 000 e-JSE.

3. 	PALESA:		Sincumo lesihle leso, Babe. 

4. 	ANDREW:		Ecinisweni, ngikwente ngelusito laMnumzane Khumalo.

5. 	PALESA:		Lena lenye incenye yemali yakho yona?

6. 	ANDREW      	Ngitawubeka R5 000 kuma bhondi edipozithi 
yesikhatsi lesincunyiwe (fixed deposit). Lesalako yonkhe ngitayifaka  ku-akhawunti yekonga ebhange (savings account) - igadze ingoti.

7. 	PALESA:		Kuvakala kumnandzi loko, Babe.

          		FX: OFF MIC THE DOORBELL RINGS

8. 	PALESA:		(GETTING UP) Ngabe ngubani-ke loyo?.

				FX: FOOTSTEPS OFF ? DOOR OPENED

9. 	PALESA:		(OFF MIC) Hawu, hello, Nkhosikati Ndlovu?.
				
FX: THE TABLE IS SHOVED VIOLENTLY ? A TEA CUP AND SAUCER CRASHES TO THE FLOOR. THE SOUND OF MR C RUNNING FROM THE ROOM, SLAMMING THE DOOR BEHIND HIM.





































        Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 4 (of 5)			Writer: Rob Marsh   			25/7/2001


1. 	PALESA:		(APPROACHING) Babe kuna Nkhosikati Ndlovu, ucela     
                                    	kukubona?. (CONFUSED) Babe? Babe, ukuphi?

				FADE UNDER LAST FEW WORDS

FX: BRING UP CLOSING THEME THEN FADE UNDER?

2.	UMLANDZISI:      	KuSicephu 4 se ?Nyuku Time? uvile kutsi 
umhwebingemashezi wentani nekutsi atsengwa atsengiswe  kanjani emashezi e-JSE. Esigcawini 5 utokwati ngemalungelo akho nemagunya akho njengemuntfu losisako...

			      	FX: CLOSING THEME UP AND HOLD 
                                          	UNDER
	
Khumbula. Sikhatsi ngunyalo, nyalo ngiso   sikhatsi?sikhatsi sekunakekela imali yakho?. Sikhatsi sekuyandzisa?Nyuku Time?.

			            CREDITS AND CLOSE?

                                     





























































                              Telkom IPO Series (Final approved script) 
Episode: 5  (of 5)                          Writer: Rob Marsh                	Date: 25/7/2001 



POSSIBLE DJ INTRO?

DJ:   	Nyalo sesikhatsi seluhlelo lolusha?Nyuku Time.    (BEAT) 

I-Nyuku Time luchungechunge lwemidlalo lesihlanu lemifishane lecondzene nekunakekela imali yakho  ngekutsi uyisise futsi uyandzise.  

Ngako hlala phansi.  Unetseteke.  ulalele.  Ngoba lesi Sicephu 5 se-?Nyuku Time?? (I-JSE: kuTsenga nekuTsengisa emaShezi)?.

					
                OUT





                           Telkom IPO Series (Final approved script)		        
Episode:  5 (of 5)                       Writer: Rob Marsh                    Date: 25/7/2001   
          
          
        ABC - LWATI

         Luchungechunge lwe-IPO yabakaTelkom


SICEPHU: 5     KUVIKELWA KWEBATSENGI
                              

                             	             Ibhalwe ngu:



				              Rob Marsh


Badlali

Andrew Chabeli
Palesa Chabeli

Mr Khumalo			- 	  Chwepheshe wetimali      
Umlandzisi

























                                    Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 5 (of 5)                                Writer: RobMarsh               Date: 25/7/2001

                  
                     		FX: OPENING THEME MUSIC STING THEN FADE
                             		UNDER

1.        UMSAKATI:		Uyisebentele matima imali yakho, angitsi?  
Hhayi-ke, manje sesikhatsi sekufundza kutsi uyente ikusebentele        matima.  Nekutsi ungayandzisa njani!  Sekuyi-?Nyuku Time??

				FX: THEME MUSIC UP THEN OUT

2.       UMSAKATI:	Sicephu 5: Kuvikelwa kwebaTsengi

Sigcawu: 1	 Kusekameleni lekulala laMnumzane Chabeli ? kusebusuku

FX: BEDROOM AMBIENCE - NIGHT TIME. A DOG IS BARKING IN THE DISTANCE. ON MIC MR CHABELI STARTS TO TOSS AND TURN IN BED ? HE IS HAVING A NIGHTMARE?

3.	ANDREW:		(DELIRIOUSLY) Hhayi-bo, Ngiyakucela?. Hhayi 
imali yami?. Yekela imali yami?. Ungantjontji?!  (HE STARTS TO SHOUT) Ngeyami?. Suka lapha?. hhayi?. Hhayi?!!!

          FX: THE BEDROOM DOOR BURSTS OPEN

4.	PALESA:		(ALARMED) Babe? Babe, kwentenjani?

5.	ANDREW		(WAKING) Ini?? Bani?? Palesa?

6.	PALESA:  		Babe, kwentenjani?

7.	ANDREW:		(PANTING) Hheyi, bengibanjwe liphupho lelibi.

8.	PALESA:		Ngikuve ngisekamelweni lami umemeta.

9.	ANDREW:		(CLOSE TO TEARS) Ngiphuphe ngilahlekelwe 
    				ngiyoyonkhe imali yami? hheyi, bekukubi uyati
    				Palesa?. Bekukubi?.

10.	PALES:       		Usho lemali loyisisile?

11.	ANDREW:		Yebo.. Beyihambe yonkhe?le-R17 000

12.	PALESA:		Ungakhatsateki, loko ngeke kwenteke. 

13.	ANDREW:		Ha, awati lutfo wena.  Ungatsini nangabe 
lomhwebingemashezi lengimsebentisako uyintjontja yonkhe lemali yami? Ungatsini nakangawenti kahle umsebenti wakhe?
           
           
           
           
           
           
           
           
           
        Telkom IPO Series (Final  approved script)
Episode: 5 (of 5)                           Writer:   Rob Marsh		Date: 25/7/2001


1.	PALESA:		Babe, bahwebingemashezi bantfu labaceceshiwe.  
Kumele babenjalo ngoba ngaphandle kwaloko                              bangalahlekelwa ngumsebenti. Kumele babe nemalayisensi. Kukhona nemitsetfo yekutiphatsa  kahle lebalawulako (YAWN).

2.	ANDREW:		Usho kutsini?

3.	PALESA:		Ngisho kutsi, kunemitsetfo nemibandzela letsite
eyenta siciniseko sekutsi bahwebingemashezi bayinakekela kahle imali yakho (YAWN).

4.	ANDREW:		Yebo, kulula kuwe kukusho loko.

5.	PALESA:		Akunjalo babe, ngicinisile.  Umtsetfo labanawo 
       usho kutsi kufanele batsengele emakhasimende
abo emashezi ngelinani leliphansi kakhulu, batsengise lawo mashezi ngelinani lelisetulu kakhulu.

6.	ANDREW:		(RELIEVED) Ucinisile ngaloko?

7.	PALESA:		(TIRED) Yebo.  Futsi kukhona ne-Financial 
Services Board, neJSE kanye neSecurities Regulation Board.

8.	ANDREW:		Ini?

9.	PALESA:		I-Financial Services Board, neJSE kanye ne Securities 
Regulation Board. i-Financial                                                                                                Services Board liphoyisa lemakethe yemphahla, kandzi abambisene neJSE nobe i-Securities Regulation Board ekubhekeleni laba labasisa timali tabo. 
                                           
10.	ANDREW:		Labasisako njengami-nje?

11.	PALESA:		Labasisako njengawe-nje. (YAWN). 
               	 		Sengingahamba ngiyolala nyalo? 

12.        ANDREW:		(IGNORING HER, STILL NOT ENTIRELY          
       CONVINCED)  
				Yini mbamba-mbamba leyentiwa nguletinhlangano?

13.	PALESA:		Ticinisekisa kutsi tonkhe tinkampani letise-JSE 
                       			tilandzela imitsetfo lebekiwe. 

14.	ANDREW:		Ngaloko-ke imali yami iphephile?

15.	PALESA:		(PATIENTLY) Yebo, babe, iphephile.  Kute 
                                        lotakweba imali yakho loyisebentele matima.














                     Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: 5 (of 5)	            	Writer: Rob Marsh		Date: 25/7/2001


1.	ANDREW:		(BREATHING A SIGH OF RELIEF) Ewu! 
                               		Kuyabongeka loko.  Uke watsi kungikhatsata kancane.

2.	PALESA:		(INCREDULOUS) Mine ngikukhatsatile?

3.	ANDREW:		(IN A TONE OF REPRIMAND) Yebo, ephusheni                                          
lami, nguwe lobewungincenga kutsi ngetsembe umhwebingemashezi longakalungi                                                                                                                                                                                           

          			FX: STONES CLATTER AGAINST WINDOW

4.	PALESA:		Bekuyini-ke leyo?

				FX: MORE STONES CLATTER AGAINST THE 
          WINDOW

5.	ANDREW:		Kukhona lophosa ematje efasteleni!

6.	PALESA:		Ini? Ngeke?ebusuku kangaka?
	
FX: MORE STONES (MOVING OFF MIC) Ucinisile babe,           kukhona longaphandle?.

7.	ANDREW:		Kepha kungaba ngubani?

FX: CURTAIN DRAWN TO PEEK OUTSIDE                                                THROUGH WINDOW 

8.	PALESA:		(GASP,WHISPERING) Babe, nguNkhosikati Ndlovu.

9.	ANDREW:		(MOVING ANGRILY TO THE WINDOW) Ini? 
Nkhosikati Ndlovu futsi. (SHARPLY) Khwesha, suk?endleleni, Palesa - (OMINOUSLY) awutsi ngikhulume naye?


          	            	   FADE


CHWEPHESHE UYAPHAWULA      

1. UMLANDZISI:         	(AMUSED) Yinye nje intfo lengashiwo ngaNkhosikati                                                                                    
Ndlovu ? uliphela endlebeni. Kodvwa futsi kusikhumbuto saloko lokungenteka nawungayinakekeli kahle imali yakho.

Loko kwaba ngulesinye setizatfu lesenta kutsi Andrew abute uMnumzane Khumalo ngemalungelo nemagunya akhe njengalosisa timali, nabaphindza  futsi babonana?.


            	                       MUSIC STING TO INTRODUCE EXPERT?

2.	CHWEPHESHE:  	Njengalosisa timali unemalungelo    
nekutiphendvulela ngekutsi uhambele  umhlangano  waminyaka yonkhe lapho kutsatfwa khona tincumo letibalulekile ngelikusasa lenkampani. KuloMhlangano waMinyaka Yonkhe baninimashezi batfola litfuba lekukhipha tikhalo tabo mayelana nendlela inkampani isebenta ngayo, kandzi futsi bakwati nekuvotela tintfo letibalulekile, njengebukhulu bemali lebabelana yona. Kandzi futsi uma ngabe libhodi lebaphatsi alenti umsebenti walo kahle, baninimashezi bangavota kutsi  libhodi licoshwe.     

Nobe kunjalo khumbula naku. 	Nakwenteka kutsi usebenta efemini lapho unemashezi khona, loku akukuniketi ematfuba lakhetsekile emsebenti. Njengemninimashezi unemalungelo ebaninimashezi, futsi nawusisebenti unemalungelo etisebenti, kodvwa emashezi akakuniki siciniseko sekutsi ungacashwa emsebentini kalula.  Ngako-ke nobe  ngabe ungumninimashezi, usengacoshwa emsebentini.

Kusenjalo, kute longakwemuka emashezi akho nemalungelo lakuniketa wona. Nobe ngabe ulahlekelwe ngumsebenti wakho, usasenawo onkhe emalungelo emashezi akho uze uwatsengise lawo mashezi.

Lelinye lilungelo lakho njengemninimashezi kutsi uvumelekile kutfola ikhophi yembiko wemnyaka, yenkampani, longawufundza utfole lwati ngekutsi inkampani ichuba njani. 

Kubalulekile futsi kutsi uhlale uvule mehlo akho wentele kuva timemetelo letikhishwa yinkampani ekuhambeni kwemnyaka, ngoba loko kungakusita ekuboneni kutsi kusafanele yini kutsi uchubeke nekutisisa timali takho kuleyo nkampani nobe cha.  Nangabe loko akwenele, utawuphindze utfole imibiko yamalanga onkhe nge-stock exchange, tinkampani letiseluhlwini, kanye nemashezi latsengiswako kuwo onkhe maphephandzaba lamakhulu.  Empeleni, nangabe awufuni umtfwalo wekulawula timali lotisisile, lapho-ke ungasebentisa sikhwama sekusisa (investment fund). 

Ecinisweni, kutakutfokotisa kwati kutsi imali yakho ivikelekile uma uyisisa e-JSE. Loko akusho kutsi uvikelekile kutsi emashezi akho angalahlekelwa mandla, kodvwa uvikelekile kutsi umhwebingemashezi angantjontji imali yakho nobe atsengise emashezi akho ngaphandle kwemvume.

Bahwebingemashezi balawulwa sikhungo saHulumende lesibitwa ngekutsi yi-Financial Services Board nobe i-FSB, ngalamafishane.  Umsebenti we-FSB kugadza imakethe yemphahla (stock market) nekuvikela tinjongo talabasisa timali.  I-FSB futsi icinisekisa kutsi tinkampani tiyabatisa njalo labasisa timali ngekusebenta kwetimali tabo, nekutsi bahwebingemashezi benta konkhe ngendlela letsembekile lengenako kugodlelana (transparent). Ubokhumbula kutsi  kufanele usebentise umhwebingemashezi lonelayisensi legunyatiswe yi-FSB, uma utsenga nobe utsengisa emashezi. Ngaphandle kwaloko awunako lokutakuvikela ebugebengwini. 
	                                    
Kwekugcina, kusisa timali etimakethe tetimali ngalesinye sikhatsi kuvakala njengenkinga, kodvwa liciniso kutsi akusinjalo.  Futsi kusisa timali kunayo inzuzo.  Sibonelo, nangabe bewushiye R10 000 ngephansi kwamatalasi wakho eminyakeni lesihlanu leyengcile, ngabe ulahlekelwe ngu 34% wesisindvo sayo ngenca yekwehla kwemandla emali.  Ngalamanye magama, cabanga kutsi mahhabhula bekangu R1 lilinye eminyakeni lesihlanu leyengcile.  Nawuyifihla kwekucala imali yakho ngephansi kwamatalasi wakho bewutokhona kutsenga langu 10 000.  Kodvwa lamuhla ungatfola kuphela langu 6,590!  Ngakulolunye luhlangotsi uma ngabe bewusise R10 000 wakho esikhwameni lesinelwati lwetinkampani letingu 40 letisembili e-JSE, lapho bewutokhona kutsenga ngetulu kwemahhabhula langu 14 000 lamuhla!  Leyo yintfo longacabanga ngayo, akunjalo?

  
				MUSIC STING















                      Telkom IPO Series (Final approved script) 
Episode: 5 (of 5 )		    Writer: Rob Marsh                         Date: 25/7/2001

               
1.	UMLANDZISI:	Kusho kutsi, uMnumzane Chabeli angeke awente 
maphutsa lafana nalawa lentiwe                                                                      nguNkhosikati Ndlovu.  Ciniseka kutsi umhwebingemashezi wakho unelayisensi futsi ugunyatiwe.
 
Sigcawu: 3  Eshabu (workshop)
                           
FX: MOTOR CAR ENGINE BEING REVVED. 
       IT IS RUNNING SWEETLY. THE ENGINE IS                                   
TURNED OFF?

2.	ANDREW:		(HE IS WHISTLING) 

3.	PALESA:		Uvakala sengatsi utsakasile, babe.

4.	ANDREW:		Vele, ngingavinjwa yini?  Ngiyisisile imali yami.
Inakekelwe kahle.  Nyalo lokufanele ngikwente kuyibukela nayandza.

5.	PALESA:		Nkhosikati Ndlovu yena?

6.	ANDREW:		(SIGHS) Awu, umfati webantfu nabakitsi.
Imoto yakhe seyilungile, kodvwa akakwati kuyikhokhela.  Wayilahla yonkhe imali yakhe ngekusisa imali yakhe kabi. 

7.	PALESA:		Pho-manje sewutokwenta njani?

8.	ANDREW:		Ngitamvela.  Kutakuba kanye-nje?.

				FX: TELEPHONE RINGS ? IT IS PICKED UP

9.	ANDREW:     		Awu, Nkhosikati Ndlovu.  Bengisakhuluma  ngawe nje.   
Yebo imoto yakho seyilungile.  Nawungeta utongibona ntsambama, singabonisana kutsi ungayikhokhela njani, kulungile??Yebo, ngiyati kutsi uyatisola ngakokonkhe lokwentile?.yebo?lihora lesitsatfu lilungile.  Oh, Nkhosikati Ndlovu futsi .  sitawukhuluma ngetindlela tekukhokha ? tindlela tekukhokha ngemali, kulungile.  Kute lokunye.  Kulungile?  Angidlali, hhayi lokunye.

				FADE UNDER LAST FEW WORDS

10. 	UMLANDZISI:            Kuloluchungechunge sibonile kutsi kubalulekile  
kulondvolotela likusasa. Akukaphephi futsi akusiko kuhlakanipha kubeka imali yakho esikoteleni nobe ngephansi kwematalasi wakho, ngenca yetingoti lesitatiko temlilo nekweba. Futsi nakanjani itawulahlekelwa sisindvo  ngenca yekwehla kwemandla emali. 



























                       		 Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode: (5 of 5)                            Writer: Rob Marsh                         Date: 25/7/2001


1.	UMLANDZISI:	Tinyenti tindlela longatikhetsa tekwandzisa imali      
yakho. Njengekutsenga imphahla, ujoyine sitokfela, uvule i-akhawunti yekonga ebhange kanye nekusisa emakethe yetimali. Setsemba kutsi sikhonile kukusita kutsi uvisise lamanye matfuba lovulelwe wona.                  

Khumbula, uyisebentele matima imali yakho, yenta kutsi nayo ikusebentele matima!

                                    	CREDITS AND CLOSE






		









































         Telkom IPO Series (Final approved script)
Episode:  5 (of 5)	                 Writer Rob Marsh	              Date: 25/7/2001	

POSSIBLE DJ INTRO?

DJ:				Manje sesikhatsi seluhlelo lolusha ? i-Nyuku Time. 
       (BEAT)

I-Nyuku Time luchungechunge lwemidlalo lesihlanu (lemifishane) lecondzene  nekunakekela imali yakho, (uyisise) futsi uyandzise.

Ngako hlalaphansi.  Unetseteke.  Ulalele.  Ngoba lesi Sicephu (Five) se ?Nyuku Time??(Kuvikelwa kwebaTsengi)?.

               		       OUT







































































       I                   	PROMO ? THE TELKOM IPO SERIES

                                                WORKING TITLE: ?NYUKU TIME? *

       TELKOM SIG. TUNE 0?10? FADE UNDER


FX: BEDROOM AMBIENCE - NIGHT TIME. A MAN IS TOSSING AND TURNING IN BED ? HE IS HAVING A NIGHTMARE?

1.	INDVODZA:		(DELIRIOUSLY) Hhayi-bo?ngiyakucela?Hhayi imali 
yami..Ungayintjontji?HE STARTS TO SHOUT) Ngeyami-bo?Suka lapha?Hhayi-bo?Hha?yi?.

					    (FADE)

2.	LIVI:			Unemaphupho lamabi ngekulondvolota imali?                       
Ukhatsatwa yindlela lowonga ngayo?  Uphicwa yimakethe yemphahla? Ngako-ke lalela tinhlelo te-?Nyuku Time? letitawusakatwa esiteshini sakho kungekudzala?konkhe lofuna kukwati macondzana nekonga nekubeka imali uyilondvolote?uyisibentele matima imali yakho.  Nyalo-ke yivumele imali yakho ikusebentele matima ? ulale kahle ebusuku ngekukhululeka?

FX: RETURN TO BEDROOM AMBIENCE ? SOUND OF (RELIEVED)   SIGH THEN GENTLE SNORING - FADE

               SIG TUNE UP AND OUT (0?07?)




??

??

??

??

Telkom IPO Series (2nd Draft)
Episode: 2 (of 5)	Writer: Rob Marsh          	Date: 14/6/2001





2


Telkom IPO Series (2nd Draft)
Episode: 3 (of 5)	Writer: Rob Marsh          	Date: 16/6/2001




120


Telkom IPO Series (1st Draft)
Episode: 5 (of 5)	Writer: Rob Marsh          	Date: 17/6/2001




240


Telkom IPO Series (1st Draft)
Episode: 5 (of 5)	Writer: Rob Marsh          	Date: 17/6/2001




295


