SISWATI

Lubalo (census) etikolweni tetfu

NgaSeptemba/Okthoba, ebantfwana kulo lonkhe leli leNingizimu Afrika batawuhlanganyela kulomklamo lojabulisako, lobitwa ngekutsi iCensusAtSchool.

ICensusAtSchool yentiwa ngulaba beTelubalo eNingizimu Afrika (Statistics South Africa), ebasebenti betelubalo labasemtsetfweni, kanye neliTiko leteMfundvo. IcensusAtSchool itawufaka bothishela nebafundzi, labatawusebentisana endlini yekufundzela. Ebantfwana, ngaphasi kweseluleko sathishela batawucokelela umniningwano ngemphilo yabo, ngesikolo sabo kanye nesimo sasekhaya. Umniningwano locokeliwe utawuba yincenye lebaluleke kakhulu kusigcina-mniningwano savelonkhe nesemhlabawonkhe, kanye nemniningwano lofana nalona loniketwa emaveni lafana ne-United Kingdom kanye ne-Australia, lamatasatasa ngemklamo lofana nalona.

Lomniningwano utawusetjentiswa kutfutfukisa tintfo tekufundzisa kusita ebafundzi njengemntfwana wakho kuvisisa lubalo futsi nangendlela lolungasetjentiswa ngayo. ICensusAtSchool itawusita ebantfwana nekuvisisa kubaluleka kwelubalo lelinanibantfu lwavelonkhe, lokwenteka nga-Okthoba. Lubalo lelinanibantfu lwalomnyaka lwatiwa ngekutsi yiCensus 2001.

Yini lubalo lelinanibantfu?
ENingizimu Afrika, kubalwa kwelinanibantfu kwenteka njalo eminyakeni lesihlanu. Ngesikhatsi selubalo, wonkhe umuntfu eveni uyabalwa, futsi kutsatfwa umniningwano wekutsi ebantfu bahlala njani futsi kuphi. Lomniningwano (lona betelubalo labawubita ngekutsi yidatha) usetjentiswa ngematiko ahulumende, tiphatsimandla tasekhaya kanye nebahleli kuncuma kutsi ngukuphi lapho-ke kudzingeke khona kakhulu imitfombolusito.

Loku kusho kutsi lomniningwano lotfolwe ekubalweni kwelinanibantfu usetjentiswa kuncuma kutsi tikolo nemitfolamphilo kumele kwakhiwe kuphi, ngutiphi tindzawo letidzinga kwekutfutsa lokuncono, futsi emanti emaphayiphi nagezi kumele kuyiswe kuphi. Umniningwano lotfolwe ekubalweni kwelinanibantfu usetjentiswa kuncuma kutsi imitfombolusito yekutfutfukisa emaphandleni, yekukhulisa lidolobha neyekucedza buphuya kumele itfunyelwe kuphi.

Kungani uhlanganyela kuCensus 2001?
* Tindleko temphakatsi wakho. Ngekufaka sandla kulolubalo, utawusita umphakatsi wakho kutsi utfole timali lewutidzingako tetintsita nentfutfuko.
* Kuphatsa inhlekelele. Umniningwano weCensus utawusita baphakeli betemphilo kucagela kusabalala kwetifo letinjengekholera. Uma kunetikhukhula umniningwano welubalo utaweluleka bemisebenti yekuhlangula nebesimobucayi kutsi lusito ludzingeke kuphi ngekushesha lokukhulu, futsi bangaki ebantfu labafuna lusito.
* Tinsita letitfutfukisiswe. Umniningwano weCensus utjela ebahleli kutsi tikolo letinsha, imitfolamphilo netinsita tetenhlalakahle tidzingeke kuphi.
* Kwenta hulumende ukusebentele. ICensus 2001 indlela lenhle yekutjela ebaholi betfu kutsi sibobani futsi sifunani. Umniningwano welubalo usetjentiswa kuncuma kutsi timali tahulumende ticitfwa kuphi.
* Sita umndeni wakho. Tinombolo teCensus titawusita hulumende kuhlela nekusebentisa tinhlelo netinsita kulikusasa lelisedvute. Umniningwano welubalo uphindze ubeke sisekelo sekuhlelela likusasa. Kuhlelela sikhatsi lokuncono kutawuzuzisa wena nebantfwana bakho.

Yentiwa nini iCensus 2001?
Ebantfu labacashelwe futsi baceceshelwa kucoca umniningwano, labatiwa ngekutsi babali, batawuvakashela likhaya lakho emkhatsini wamhlaka-10 namhlaka-31 Okthoba 2001.

Uma ufuna lwati lolungetiwe ngeCensusAtSchool shayela inombolo yetfu yamahhala 0800 201 402; sibhalele kuSakaposi X44, Pitoli, 0001; vakashela iwebsite yetfu ku www.censusatschool.org.za nobe usitfumelele incwadzigezi ku: censusatschool@statssa.pwv.gov.za

1
1 Vt02sw01035
??

??

??

??

