SISWATI



KUGUBHA UMKHOSI WETIMPHAWU TETFU TAVELONKHE

Ngabe yini tiMphawu tetfu taVelonkhe

Timphawu tetfu tavelonkhe timphawu letibonakalako netangemlomo letisemtsetfweni letikhombisa tsine njengesive. Timphawu tavelonkhe tichazwa ngekweMtsetfosisekelo futsi timiselwe kutfutfukiswa kucolelana nekwakha sive. KuMtsetfosisekelo kuphawuliwe kutsi iRiphabliki yeNingizimu Afrika live lembuso wentsandvo yelinyenti lelibunjwe ngalamagugu lalendzelako:
* Sitfunti sebuntfu, impumelelo yekulingana nekundlondlobaliswa kwemalungelo ebuntfu netinkhululeko
* Kungecwayani ngekwelibala nangebulili
* Bukhulu bemtsetfosisekelo nekubusa kwemtsetfo
* Emandla ekuvota ebantfu labadzala bonkhe, luhlu lwebavoti lolufanako lwavelonkhe, lukhetfo lwaso sonkhe sikhatsi, neluhlelo lwemacembu lamanyenti ahulumende wentsandvo yelinyenti kucinisekisa kulandzisa, kutiphendvulela nekuba selubala.

Lamagugu eNingizimu Afrika ashiwo ku:
* Fulegi yaVelonkhe lesiyibona iphapha emoyeni
* Liculo laVelonkhe lesiliva lidlalwa emicimbini lesemtsetfweni futsi lelihlatjelwa ngitsi etikolweni futsi nasemidlalweni
* Siphandla saVelonkhe lesisibona etakhiweni tahulumende, kumiculu, etimotweni, njll.

IFulegi yaVelonkhe

				(small picture of the flag)

IFulegi yavelonkhe lensha yeRiphabliki yeNingizimu Afrika yacala kusetjentiswa mhlaka-27 Aphrili 1994. Yaphakanyiswa ngemuva kwesimbi yelishumi nakubili ebusuku njengobe live lelinsha belitalwa. Umdvebo nemibala yefulegi ngumfakiso wemibala lephambili yemlandvo wefulegu yaseNingizimu Afrika, kusukela kudzala kute kube ngunyalo.

Kunemitsetfo lembalwa lebalulekile lekumele ilandzelwe uma kusetjentiswa iFulegi yavelonkhe:
* Ifulegi kumele iphatfwe ngehlonipho. Akufuneki kutsi uhule phasi nobe kubekwe lokutsite ngetulu kwayo.
* Ifulegi ifundzeka njengelibhuku ? kusukela enhla kuya entasi futsi kusukela kwesencele kuya kusekudla. Kanjalo-ke kumele ikhonjiswe ngendlela lekahle:
* Uma ivundlisiwe, umshini wekuphakamisa kumele ube kwesencele sembukeli bese libhande lelibovu libe ngetulu. Uma ngabe igubhutiswa kusho kutsi sive siselusizini
* Uma ibhekiswe etulu ngco elubondzeni, libhande lelibovu kumele libe kwesencele sembukeli bese kutsi umshini wekuphakamisa ube ngetulu
* Uma ibekwe eceleni nobe emva kwesikhulumi, kumele ibekwe kwesekudla sesikhulumi
* Uma iFulegi yaVelonkhe ibukiswe nalamanye emafulegi, kumele:
* Iphakanyiswe kucala bese yehliswa kamuva
* Kwesencele sebabukeli uma iboniswa ngetintsi letiphambene lutsi lwayo kumele libe phambili kwelutsi lwalenye ifulegi
* Kwesekudla uma kwentiwa umbukiso lolandzelana nalamanye emafulegi
* futsi kwesekudla sesakhiwo uma iphaphiswa nemafulegi avelonkhe nobe alamanye emave (onkhe alingane ngebukhulu futsi aphaphiswe ngebudze lobulinganako)

Liculo laVelonkhe

Nkosi sikelel? iAfrika
Maluphakanyisw? uphondo lwayo,
Yizwa imithandazo yethu,
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo. Morena boloka setjhaba sa heso?
O fedise dintwa la matshwenyeho,
O se boloke, O se boloke sethjaba sa heso?
Setjhaba sa South Afrika ? South Afrika.
Uit die blou van onse hemel,
Uit die diepte van ons see,
Oor ons ewige gebergtes,
Waar die kranse antwoord gee,
Sounds the call to come together,
And united we shall stand,
Let us live and strive for freedom,
 In South Africa our land.

Lona ngumhumusho losemtsetfweni weliCulo lavelonkhe, lohlanganisa Nkosi Sikelel? iAfrika, Die Stem kanye ne The Call of South Afrika. Njengato tonkhe tiMphawu taVelonkhe, liCulo laVelonkhe kumele liphatfwe ngesitfunti nangehlonipho uma lidlalwa nobe lihlatjelwa.

Siphandla savelonkhe
				(small picture of coat of arms)
Umsebenti weSiphandla
Siphandla savelonkhe, nobe luphawu lweMbuso, luphawu lolubonakalako lolukhulu lweMbuso. Tsatsa sikhashana ucabange tintfo letibalulekile imphilweni yakho ? sitifiketi sekutalwa, semshado, sekufa nesesikolo, lipasi lekuhamba lakho ? konkhe kwentiwe kwaba semtsetfweni ngeSiphandla. Indibilishi yakho lencane inaso kulinye kumacela alo. Uma usekuhambeni kulelinye live ubona loluphawu etimphaweni tesakhiwo semancusa ukhumbula ekhaya. Siphandla siyincenye lenkhulu yeLuphawu loluKhulu, lolu belutsatfwa njengeluphawu lolukhulu lweMbuso. Emandla laphelele aniketwa kuwo wonkhe umculu nemboniso weLuphawu loluKhulu kuwo, njengobe loku kusho kutsi wesekelwe nguMengameli weNingizimu Afrika.

Siphandla lesinsha, sivale lesi lesisebentele iNingizimu Afrika kusukela ngamhlaka-17 Septemba 1910. Lengucuko ibonisa ihloso yaHulumende yekukhombisa ingucuko yembuso wentsandvo yelinyenti eNingizimu Afrika kanye nemcabango lomusha webuve.


Siphetfo

Timphawu betisetjentiswa njengendlela lemalula yekutfutfukisa ngekwentsandvo yelinyenti ikakhulukati labantfu baseNingizimu Afrika laba esikhatsini lesengcile bebakhishelwa ngaphandle uma kutsatfwa tincumo kuletinchubo talelive. Timphawu temacembu etembangave tasetjentiswa elukhetfweni lwanga-1994 kukhombisa kalula emaphepheni ekuvota.

Letimphawu letintsatfu tavelonkhe lekukhulunywa ngato kulelibhukwana timele lombuso wentsandvo yelinyenti futsi tivala tonkhe timphawu takudzala letifana nato. Emagugu labalulekile lasekele letimphawu letintsatfu kucolelana, kubumbana ngekwehlukahlukana nekwakha sive. Ngaletimphawu letintsatfu wonkhe umuntfu waseNingizimu Afrika uyakhutsatwa, uyaciniswa, uniketwa umfutfo futsi uniketwa umoya wekuphatsa inchubo yekutsatsa lesive kulesikhatsi sakudzala sekwehlukana asiyise kulikusasa lelibumbene.1
1 Vt02sw01054
??

??

??

??

