SISWATI LULWIMI LWESIBILI LIZINGA LELIPHAKEME (Liphepha Lekucala)
EMAMAKI : 80
CAPHELA:
Bhala ngesandla lesifundzekako.
Bhala tinombolo temibuto njengobe tinjalo ephepheni.
SIGABA A
UMBUTO 1
Fundza nati ticashunwa letilandzelako kulesigaba bese uphendvula imibuto letawulandzela: Sicephu A:
Bamba lesikhukhukati sami lesimnyama usibulale ngifuna sengicabule", ukhuluma uyayendza feleba ngobe naku udlile.
Watsi atsi sitse wabe ayisukela ngelitubane. Wanela kubona kutsi iyamehlula wangena edladleni wacupha ummbila watibita ngawo. Tasondzela kancane kancane tate tangena ekhatsi endlini.
Wavala umnyango kwaba ngiko loko enkhukhwini abesatse nte ngekujuluka. Phela uticoshela inkhukhu nje kwekutsi akazange abe naye umntfwana, naloMbhidvose labitwa ngaye, ngumntfwana welibovu. Naye-ke akazange ahlale nabo ngenca yesikolo. Abetsi njalo nakuvaliwe abavakashele afikeemengetinyawo ngobe phela kungenandzawo yekulala.
Ngabe sakabani sibongo saSagila njengobe abitwa ngaMntungwa? 
Kukhona labatsi NaboMbhidvose abeyinyumba? Ngabe wena utsini ngalenkhulumo? Sekela ngemaciniso lasendzabeni. 
Yini Mbhidvose angahlali nebatali bakhe nakuvalwe tikolo? 
Sicephu B:
Fundza lesecwayiso sekonga kwetimali bese uphendvula imibuto lengentasi:
MUSA: Lungi ngibone lihembe lelihle kakhulu kulesa sitolo lesingentasi kwemgwaco, likhadi lami liyangivumela kutsi ngiyotsenga.
LUNGI: Ngabe usho lela lelibita R450? Nawusho lelo lihle sibili kodvwa intsengo yalo isetulu kakhulu. Ngaphandle kwekubita kwalo, unawo emahembe ngalokwanele. Ngabe nje ufuna kutibangela tikweleti.
MUSA: Ucinisile Lungi. Tikweleti lenginato tingenhla kweliholo lami noma ngingabeka imali yemiholo lemitsatfu kodvwa angeke ngiticedze. Ngako-ke kutsatsa kwami lelihembe angeke kwente umehluko.
LUNGI: Ngabe tona tikweleti takho tikumele kanjani?
Angisenako kuphumula nani. Sengisaba ngisho kuhlala ekhaya.
LUNGI: Sekuncono lenkinga yakho seyitawucatululeka. Hulumende sewutasichasa ngemali kute siphume enkingeni yetikweleti. Tsine-ke sitawukhokhela sikweleti sinye nje kuphela ngentsela lephansi kakhulu.
iliciniso iliphutsaShano kutsi imibono lengentasi noma .yakho. Sekela imphendvulo
1.10.2 1.10.3 Tsenga kakhulu timphahla nawusebentisa likhadi nawutsenga etitolo. Musa uyindvodza lengatitsandzi tintfo. Hulumende uyatibukela tisebenti takhe natisetinkingeni angatichasi. 
Phenya
Secwayiso sini lesisitfola kulengcoco lekhona emkhatsini waLungi naMusa? Bhala emaphuzu abe matsatfu. [12] 
Sicephu C:
Fundza bese wenta umsebenti lolandzelako:
Seticondzene tintfo madvodza. Sevele uhambile lengetsemba kutsi sewuhambe siphelane lapha ekhaya ngobe nakabuya niyacedza ngaye."
Hawu! Ukhuluma njani manje sengatsi wena uyatikhipha kulomsebenti kukhuluma lomunye kubangani bakhe labevele atiwa kutsi usibheva. Phela lamadvodza abetsenjiswe sizumbulu semali ngekutfola sibindzi semfati lesasifunwa sikhulu lesitsite ngekubona sebafuna kumketula esikhundleni sakhe.
Asihlelembiseni kungaze kuse ngoba loko kungenta kutsi kube khona lokusolako ngatsi."
Lidvuna lelo wakitsi, nami bengisafuna kugcizelela loko. Njengoba lebhasi ifika ngensimbi yesikhombisa, kufanele tsine siphelele nakungabence lihora lesitfupha." Kukhulunywa konkhe loko nje Maliwalive sewubindzeungatsi akasaphefumuli. Utsite kusuka watsi, "Ningakhohlwa kulola imikhwa yenu ngoba akufuneki simvise buhlungu umtfwanebantfu." Phela usho nje ngoba yonkhe intfo lekhishwako ikhishwa eva kuze tintfo titohamba kahle.
Sebalungise konkhe behlukana masinyane. Ngulowo wabuyelaendzaweniyakhe kuyawulindzela lelo hora lelimatima kulaZwane nakuMaliwalive. Watsi nakasele yedvwa Maliwalive watsi lapho abuka lendlu wayibona sengatsi yinkhulu ngalokwecile namhla. Yebo sikhatsi sasesisondzele, nekubuyela emuva kungasekho. Nakacabanga lobuhlungu lobutawuviwa nguJabulani nakabuya akhandza unina angasekho. Umfanekiso wenina ungeke uze usuke emehlweni akhe ngoba kuye kutaba sengatsi bekayomvalelisa esibhedlela lagulela khona.
Msebenti muni lobekufanele wentiwe ngulamadvodza kulesicashunwa? 
Ngabe Jabulani uhlobene kanjani naMaliwalive? 
Yini Maliwalive atsi imikhwa letawusetjentiswa kufanele ilolwe? 
Hlobo luni lwesikhali lebekufanele balusebentise ekwenteni lomsebenti? 
Ase ucaphune umshwana / libintana lemavi endzabeni lelisibonisa kutsi Maliwalive abengatifaki kulomsebenti abewuhlela nalamadvodza? 
Umuntfu losibheva ngabe ngumuntfu lonjani? [11] 
EMAMAKI ESIGABA A: [35]
SIGABA B
UMBUTO 2
Fundzisisa lendzatjana bese uyayifinyeta ngemagama akho langengci ku-20 uvete emaphuzu labalulekile kuphela. Ungayibeka ngewakho emagama. [10]
Kuyabonakala kutsi lesinyokotfo sitfukutsele sigane lunwabu asifuni nekuva lutfo. Nokungaba khona lositsikametako kuloku lesikwentako angalutfota lolumanti ngiyakutjela.
Kwevakala kubhadla kwesibhamu, abona nawo emaphoyisa kutsi kulukhuni. Nawo asichumisa. Ngemzuzwana nje besekulelebantfu labasitfuphaphansi. Kute lowatjela lomunye kutsi sekonakele kwesuka ntsendzeni kwahlala ntsendzeni.
Labasindza lapho bakhipha litubane lendlala ngiyakutjela wena. Wabonani wena labo bebanemikhaba yaba lula. Leso sikhatsi kantsi bekungatsi iyabasindza ngaphambilini. Kwahlwa libalele kulamanye emakhaya ngekutsi bashiywa tinini tabo ngalendlela. Basola nabagcugcuteli balemashi kepha bese kungekho masita, bese lidvume lendlula.
EMAMAKI ESIGABA B: [10]
SIGABA C
UMBUTO 3
Sicephu A
Inkhosi seyifikile ifuna indzawo kuwe. Utsini pho wena? ... Uyayivulela yini kutsi ingene lamuhla kuwe ihlobise inhlitiyo yakho ngekutsandza kwayo...? Mvulele.
Mvulele ahlale kuwe, konkhe kutichayisa kwakho kushabalalise kuhlale umuntfu lomsha kuwe. Umuntfu lotawuhlala nawe ubonakale sewutiva unako konkhe ngobe unaye... Loko kungenteka kuwe lamuhla nje, uma uvuma. Khisimusi ukufikela nesipho lesikhulu, sipho sekutalwa kweMsindzisi.
Lwadzimate lwaphela lolundendende lwenkonzo. Ukhulumela futsi nalomfundisi noma kuhlale kutsiwa bafati nje labakhulumela futsi." Ichutjwe leminye imininingwane yelisontfo. Nakubukwa ngaphandle, awu selicalile kuna.
Nx, umuntfu sewutawuphuma ayewubona kutsi tibulalana njani lamuhla.
Kwate kwaphunywa-ke. Bonkhe baphuma ngematubane bajake kuyewukhosela emphemeni.
Bhala lemisho ngesikhatsi lesengcile ugucule.
Khisimusi ufike nesipho lesikhulu. 
Iyachutjwa leminye imininingwane. 
Loko kwenteka kuwe. 
Umuntfu lotawuhlala nawe ubonakele. 
Bhala taga ngalamabito lalandzeko latsetfwe endzabeni:
Inkhosi. 
Inhlitiyo. 
Umfundisi. 
Sebentisa sabito selucobo lesifanele emishweni longentasi kugcizelela nome kucatsanisa emabito ladvwetjelwe phansi bese ubhala phansi lowo nalowo musho uwonkhe.
Seyifikile inkhosi ifuna indzawo. 
Kutsiwa bafati labakhuluma kakhulu. 
Kushabalalise kuhlale umuntfu lomusha. 
Kwadzimate lwaphela lolusuku lolubuhlungu kangaka. 
Khisimusi ukufikela nesipho lesikhulu. 
Nhloboni yetimphambosi yesento leticuketfwe ngulamagama ladvwetjelwe emishweni.
3.4.2 3.4.3 Lamuhla hlobisa inhlitiyo yakho. Sewutawuphuma ayewubona kutsi tibulalana njani. Loko kungenteka kuwe lomuhla. [3] 
Sicephu B
Fundza nasi sicashunwa bese uphendvula imibuto letawulandzela:
Ngihamba nje nami, ngiyativa kutsi ngivunule ngiphelele. Nobe sengichamuka emcimbini lesiya kuwo naLomanti ngeke atikhobose ngami. Akayikutisola kutsi wakhetsa mine wamyekela phansi Gebhu indvodzana yenkhosi. Pho ngita nalelinye lijobo lami lelibovu lelisha. Ngiphetse imizaca yami lemibili nje kuphela, lokungicakako nguloluphondvo lolusenhloko lengingati kutsi ngelwani.
Ngihambe ngihambe ngibuye ngicalate ngemuva ngobe abetsite Magadze nalabanye bafana batangilandzela. Ngihamba nelibutfo mbamba. Tiyayati tonkhe indvuku, kulapho tona atilususi luchweba kungakafaneli. Kukhona nekubakhombisa nje kutsi mine anginalo luvalo entsanyeni njengesicoco, angikwati kuhamba ngikholwa tonkhe tinsimu ngelihlatsi iNzulu. Ngitsi nangilunikina loluphondvo lwamingiluve lungihlebela nalo lutsi: "Ngena Nkinga, mfanomdala, ungesabi."
Ngiyativa kutsi ngivunule ngiphelele. 
Pho ngita nalelinye lijobo lami. 
Angikwati kuhamba ngikholwa tonkhe tinsimu. 
Ngita nalelinye lijobo lami lelibovu lelisha. 
Shano kutsi tento letidvwetjelwe phansi emishweni lelandzelako ikutiphi tindlela tesento?
Sebentisa nankha emagama lalandzelako emishweni kuveta imicondvo lemibili leyahlukene.
Bafana. 
Kucalata. 
Insimu. 
Bhala phansi tonkhe tento emishweni lelandzelako lenetivumelwano samentiwa bese usidvwebela phansi leso naleso sivumelwano.
Ngitsi nangilunikinaluphondvo lwami ngiluve lungihlebela nalo lutsi: "Ngena Nkinga, mfanomdala, ungesabi". [3]
Fundzisisa kahle lomusho bese unika timphendvulo temsebenti longentasi: Nobe sengichamuka emcimbini lesiya kuwo ngeke LoManti atikhobose ngami.
Bhala silandziso lesinensitasento lephikako lekhona kulomusho. 
EMAMAKI ESIGABA C: [35] EMAMAKI SEKAWONKHE: [80]
LIPHELELE
