KUHLOLWA KWELIBANGA LELISHUMI NAKUBILI LUHLOLO LOKUGCINA LWEMNYAKA
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LOLWENGETIWE (Liphepha Lesibili)
SIGABA A
UMBUTO 1
TINKONDLO:EMAKHOWA 1
INKONDLO A. LUBOMBO
SaseMphumalanga. 
Umoya lotusako.Indlela labeka ngayo buhle baletintsaba kusukela emgceni wekucala kuze kuyewufika emgceni wesiphohlongo. 
B. Ukhuluma ngetintsaba ngoba utsi tindze,tisuk'eNyakatfo tiyewusho eNingizimu kantsi futsi takha umncele wemave ase-Afrika. 
Kucocisana \ Kubonisana. 
Sihabiso. 
Kuhlaliseka. 
Kulapho kuhlukaniswa khona emave lamabili. 
INKONDLO B.
LOLANI TIKHALI BAKITSI
Lolani tikhali bakitsi. 
Tintfo setigucukile. 
Luchumano sigcino
Sicatsaniso. 
SIGABA B
UMBUTO 2
INOVELI: HHAWU MINE NGEMNTFWANAMI: T.F. MAPHALALA
Bahlushwa yimikhuba lengenelwa bantfwana balesikhatsi, besabela kutsi nebabo bantfwana bangahle bangenwe ngulomoya. 
Wawutsi babo bantfwana bamane babasite bangangeni kulemikhuba lemibi. 
Bafundzi bangasashaywa etikolweni \ Bafundzi labakhulelwe bachubeke
Bafundziswe. 
Asiphumelelanga ngoba Jabulani wayingenela lemikhuba waze wabulala nemuntfu. 
Wayesaba kutsi kutawuba nalabambonako labamatiko batjele batali bakhe. 
Wakhiwe ngesilungu( indlu yinye)\ 
Kungoba labantfu basebancane kodvwa benta lokwentiwa ngulabadzala. 
Sifanisongco. 
Wangena msebentini webugebengu. 
Wafakwa esikolweni salabajeziswa ngetigigaba tekungeva ngoba abesemncane. 
SIGABA C
UMBUTO 3
UMDLALO
Tentile sewutetfwele. 
Bafundzi babeka timvo tabo. 
Ungumtali lomesekelako noma tintfo titimbi. 
Nakacoshiwe angachubeka ente lokwendlula loku lakwentile kuhudvuleke ligama lebatali phansi. Bangabeka nalokunye lebabona kulungile kodvwa lube ngulokuvakalako. Abavete kube kunye nje kuphela. 
Lapha bekuhlolotela likhombo ngoba kugcina kwaba nekufa kwaVeli ngenca yaTentile kantsi naye Tentile ugcine afile. 
Tentile utsite akhutwa batali bakhe bamnika nembono wekucedza lenkinga wangete wahlala phansi ayibukisise kahle kunaloko wachubekela embili nebuhatsa \ Rosemary abezama kakhulu kumbonisa kodvwa angete akutsatsa\ Njengoba besekatetfwele ngabe wavele wanamatsela kuVeli kodvwa wangete wenta njalo. Bangasho nalokunye lokuhambisana naloko. 
Ngumbiko wekutsi Tentile sewushonile. 
Tentile wagibela etukwesitulo ngoba etfula lithini lelubisi lwemntfwana wawa washayeka phansi ngesiphundvu. 
Bekulusuku lwekukhumbula Veli losashonile naye. 
Kutsite Tentile asafuna kumlahla wala waphetsa.\ Abetsi noma Tentile angafuni kulala naye amgagadlele ngenkhani.\ Kutsite noma Tentile sakhombisa kutsi lomntfwana akasuye wakhe nakatsi uyise sewumetsile ligama,ati kahle kutsi yena akametsi waphikelela wayawutsengana nencola yemntfwana.\ Noma asefika atfola kutsi Mzimela sewumtsetse umntfwana lekukhombisa kutsi ikhona inkinga uyaphikelela uyalandzela ufuna umntfwana. Babhala noma ngukuphi lokubili kuloku. Abavete kunye kuphela. 
Bekumele afune indlela yekwala lawa lamanye emajaha asale naVeli. 
SIGABA D
UMBUTO 4
TINDZABA LETIMFISHANE
Wefikelwa ngumcabango wekutsi amyele enyangeni. 
Wasuke waphatsa Lomacala ngemutsi kantsi bekungakafaneli ente njalo. 
Lomacala wagulela kufa. 
Goje kwaba nguye losita Lomacala. 
Inkhulumo yaLomacala nakatjelwa kutsi usitwe nguNdlati "Kantsi ungitsandza kangaka?" Abe amamatseka ikhomba kutsi bagcina batsatsene. 
Lisuke seliyowushona. 
Sihabiso. 
Kumuntfutisa. 
Iminyaka lesiphohlongo. 
Ehhokweni. 
-Ngemagundvwane. 
Ngemakululu. 
-Sibaya setinkhomo. 
Sibaya setimvu. 
Bagcina babekwe etaleni. 
-Sibongile ulahle inkanankana yekukhiya ligede.
Impela inkanankana le longitjela yona. 
Bafundzi bangabhala noma ngimiphi imisho letjengisa kutsi leligama inkanankana" bayalati 
Sifaniso 
