EMAMAKI: 80 SIKHATSI: 2 ema-awa
TICONDZISO
Labahlolwako abafundzisise kahle imiyalo ngembi kwekutsi baphendvule imibuto.
Leli phepha lehlukaniswe tigaba LETINTSATFU:
Cala leso naleso sigaba ekhasini lelisha uphindze udvwebele ekugcineni kwaleso sigaba.
Shiya umugca emkhatsini wetimphendvulo takho.
Bhala ngebunono nangesandla lesifundzekako.
Caphelisisa sipelingi nendlela lewakha ngayo imisho.
UMBUTO 1
Fundzisisa letheksthi lengentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela:
LaNkhosi ucocela batukulu bakhe ngesikhatsi sekukhula kwakhe. Indzaba yakhe iyajabulisa ngoba uyicale lapho akhula khona, uma ashada nendvodza ledzabuka esiveni seMabhele, kute kube ngulapho acedza khona kufundza.
Indvodza yakhe beyisebenta eThekwini, esikhumulweni setikebhe. Beyihlala elokishini laseMlazi. Emva kwekushona kwendvodza yakhe, LaNkhosi wahamba waya eThekwini. Wafika khona watfola umsebenti wasendlini yemlumbi. Bekalala khona lapho emsebentini wakhe. Bekasebenta endlini, apheka, awasha timphahla tabo, aphindze futsi abhasobhe bantfwana. Umholo wakhe bewumncane kakhulu ngoba amsikati.
Sizatfu sakhe sekutsi ashiye likhaya lakhe eMphumalanga bekuyinhlupheko. Bekasebentela bantfwana bakhe entela kutsi bangalali bangakadli. Bekangevani nelubandlululo. Bekakholelwa kutsi sonkhe sinengati yinye, Nkhulunkhulu usidale sonkhe ngemfanekiso wakhe. Bekahlala Kamashu uma angekho emsebentini. Wagcina atfole indlu yakhe.
Watjela batukulu bakhe kutsi uyawutsandza umtsetfo kakhulu. Ngaloko - ke kube yena watalwa angumfana ngabe waba liphoyisa. Ngaleto tinsuku tekuphila kwabo, bekute emaphoyisa alabasikati. Watfola umhlalaphasi ngesikhatsi lesifanele, kodvwa ngaleso sikhatsi bese agulela futsi.
Liholo lakhe bekalihola belimlingene yini? Sekela imphendvulo yakho ngemaphuzu lamabili. 
Ngemusho lophelele chaza kutsi yini umhlalaphasi. 
Ungaphawula utsini ngenkholelo yaLaNkhosi? Chaza. 
Kwabangelwa yini kutsi labasikati kadzeni banganikwa umsebenti webuphoyisa? Phendvula ngemusho lophele. 
Ngemusho lophelele yini leyabangela kutsi LaNkhosi agulele futsi? 
Emalungelo agodliwe 1.1.9 Catsanisa emalungelo ebasebenti kadzeni nemalungelo lakhona namuhla ubuka letheksthi lengenhla. Phenya 
Kusho kutsini kushona? 
Bukisisa lesitfombe lesingentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela:
Khetsa yinye imphendvulo kuyo yonkhe lemibuto.
Lamadvodza labukene, ngabe amele waphi emacembu?
Buso babo busicocela yiphi indzaba?
Umdlalo webhola letinyawo wendzebe yemhlaba wanga-2010 udzinga emacembu lanjani eNingizimu Afrika uma ubukisisa lesitfombe lesingenhla?
a b c Latsandza kulwa ngaso sonkhe sikhatsi. Lakwati kuphatsa tivakashi kahle. Lakwati kudlala umdlalo lomuhle. 1
Nguliphi licembu kutheksthi? lelasungulwa kucala kulawa lakhonjiswa a b c Nguleli leligcoke lokumnyama nalokumhlophe. Nguleli leligcoke lokuliphuti nalokumnyama. Asungulwa kanye kanye omabili. 1
Baphatsi balamacembu Afrika labanabo bona. babafundzisani bantfu baseNingizimu a b c Kubeketelelana ngisho sekumatima. Lubumbano. Lubandlululo. 1
a b c Emabhakabhaka/Letimnyama ngenkhani. Bafana bekuthula nelucolo. Tinyoni 1
Onkhe lamacembu atinte kusiphi sifundza salapha eNingizimu Afrika?
Lamacembu lakulesibonwa asekelwa nguyiphi inkampani?
Bhala tindlela tibe timbili emacembu emdlalo webhola latakhela ngayo imali? 
UMBUTO 2
Bhala linani lemagama lowabhalile kubakaki ekugcineni kwemphendvulo yakho.
Lamasotja emtimba enta kutsi nasigula sikwati kwelapheka, uma ngabe sekafile angeke sikwati kutsi selapheke etifweni lebesingalapheki kuto. Cabangani nje live lelite emasotja ekulivikela etitseni live lelinjani? Kuyefana ncamashi nemtimba lote emasotja ekutivikela. Kwadvuma lihholo lonkhe kwenanela inkhulumo yasihlalo, walenhlangano. Sifiso Dlamini wabuye wachubeka wachaza kutsi sifo sengculazi umuntfu angasitfola njani, wachaza watsi, umuntfu angasitfola lesifo uma angaya ecansini nemuntfu lonaso lesifo sengculazi uma angasebentisi lijazi lemkhwenyana 'ikhondomu' phela. Liphindze lihhahhame futsi lihholo ngemsindvo, achubeke Dlamini atsi futsi umuntfu angasitfola lesifo uma kungaba khona kutsintsana kwetilondza nemuntfu lonaso lesifo.
Dlamini wabuye wacwayisa kutsi akumelanga sibacwaye bantfu labanalesifo se-'AIDS' ngobe angeke usitfole lesifo ngekucoca nemuntfu lonaso, kumchawula, kudla sitja sinye naye nome kumbatsa ngubo yinye nemuntfu lonaso lesifo sengculazi. Uchubeke watsi kumele sibasingatse bantfu labanalesifo, sibanike lutsandvo ngobe nabo babantfu singababandlululi. Wabuye wachuba watsi bantfu lesebangenwe ngulesifo kumele batinakekele badle kudla lokunemphilo njengetibhidvo. Kumele baye emtfolamphilo kuze batfole imitsi letabenta babe nemandla baphindze bativocavoce imitimba kuze bahlale baphilile.
Labo labangatati ngesimo sabo ngaleligciwane kumele baye emtfolamphilo bayotihlola ingati mahhala. Kubalulekile kutati simo sakho kusenesikhatsi.
Loko kusita uhlale wati kutsi ungumuntfu lonjani kute ucale kutinakekela. Ungasebentisi tidzakamiva futsi ungayi ecansini ungakativikeli ngobe lesifo sibhebhetseka kakhulu.
TOTAL SIGABA B: SIGABA C: LUHLELO NELULWIMI
UMBUTO 3
Fundza letheksthi lengentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela: Kuphumelela emphilweni akusiko kwebantfu labakhulu labadla lizambane lapondo kuphela ngisho ngabe ukhule udla imbuya ngelutsi ungakwati kuba yimphumelelo uma utimisele. Lawa ngemavi aNkhosikati Duduzile Mhlanga lowekutalwa eMganduzweni edvute neWhite River. Duduzile usandza kuvula libhizimisi leBed and Breakfast khona eMganduzweni. Lomake uphindze abe ngumcondzisi wakamasipala kantsi wacopha umlandvo ngekuba wekucala kuphumelela kulesikhundla seloku yaba khona lenhlangano.
Utsi linengi laloluhlobo lwemabhizimisi luba setindzaweni letisemadolobheni. Yena ukhetse kutsi lakhe libhizimisi libe sendzaweni lengaphandle kwelidolobha kodvwa edvute nemgwaco lapho ngisho nemuntfu lekuhwalale akule ndzawo atekwati kutfola indzawo yekulala.
Kuba nelibhizimisi lelitsi mine bekuliphupho lakudzala ngoba ngikholwa kutsi umuntfu akukafaneli atsembele emalini layisebenta lapho acashwe khona kuphela' kusho Make Mhlanga. Kudla kweBed and Breakfast kunemphilo kuphekwa ngemafutsa e-Olive Oil.
Sebentisa lesisho lesilandzelako emshweni.
Kudla lizambane lapondo. 
Bhala umcondvofana waleligama lelidvwetjelwe bese ulisebentisa emshweni.
Umuntfu lokuhwalale akulendzawo. 
Bhala ligama libe linye kulawa ladvwetjelwe.
Bhala umcondvophika waleligama lelibolekwe kuletinye tilimi 'lidolobha' bese ulisebentisa emshweni. 
Sebentisa leligama 'kuvula' emishweni livete imicondvo lemibili leyahlukene. 
Cedzela lesaga lesikhombisa kutsi Make Mhlanga akahlulwa nguloko lakucalile eMganduzweni.
Bhala umusho lonesifanisongco, usebentise leligama 'liphupho'. 
Khokha ligama lemdzabu kulomusho ulisebentise emshweni.
Nika umcondvo lonikwa nguleligama 'emafutsa' kulenkhulumo.
Imoto yaMake Mhlanga beyingaphelelwa ngemafutsa beyihlala isendleleni. 
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto letawulandzela:
Kusa kwatiwa ngabo bonkhe bafundzi labagijimako ngalelo langa ibhasi yagcwala ngekushesha yasho iwubamba locondze kaMakepisi. Yadlula lapha kuboMahushu naboMganduzweni utibonela nje kwekutsi iyahosha imamba. Itsite nayilinganisa naLugogodze acala emajika lamakhulu, lowo mshayeli wacala kushayela ngalokukhulu kunakekela. Kulowo mnyama latsi bhamu lisondvo lasemuva, yalala ngemhlubulo, bafundzi bona baphuma ngemafasitelo. Emantfombatane amemeta kwaze kwavela nakubomake labasedvute. Vusumuzi wacunga sibindzi wabamba umfana sekatiphosa phasi edvwaleni, aticedzisa.
Sebentisa leligama 'labagijimako' emshweni. 
Kuneligama leliphikisana naleli lelitsi 'emantfombatana'. Lisebentise emshweni. 
Sebentisa siphawulo, 'lamakhulu' emshweni. 
Sebentisa libito 'bafundzi' emshweni libe yinhloko yemusho. 
Tsatsa libito 'ibhasi' ulisebentise emshweni libe ngumentiwa. 
Hlanganisa lemisho lemibili ibe ngumusho munye ngekusebentisa sihlanganiso lesifanele.
Bafundzi baphuma ngemafasitelo. Bafundzi bebabalekela ingoti. 
Yakha umusho losendleleni lesalibito nganali ligama lelisetheksthini: 'kushayela'. 
Shano kutsi lomusho ukuyiphi indlela yesento. Khetsa kuletimphendvulo letingentasi.
Indlela lecondzisako.
Indlela lephocako.
Indlela yesimo. 
Khetsa imphambosi lesetjentiswe kuleti letingentasi. 'Bafundzi labasindzile batfwalela bantfwana labalimele.'
Imphambosi yekwentela.
Imphambosi yekwentisisa.
Imphambosi yekwentana. 
Tsatsa lelibito ulisebentise emishweni lemibili uvete umcondvo losobala nalofihlakele. 'Indlovu'.
Sebentisa lesentakutsi 'bhamu' emshweni. 
UMBUTO 4
Phindza lesibonelo sesichazamagama bese uphendvula imibuto lelandzelako:
Silondza: linceba, kulimala, kuva buhlungu ngalokwengcile. Sandla: sitfo semtimba, umusa, kuntjontja.
Tsatsa lamagama lamabili bese utakhela sakakho sichazamavi ngekulandzela lesibonelo lesingenhla:
Ibhola
Bukisisa lesikhangiso lesingentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela:
Ngabe umbono wakho utsini ngekutsatsa luhlangotsi kulenkhulumo lengenhla? 
Ngabe kuliciniso yini kutsi uma usebentisa iCelebrity tonkhe tintfombi takho? 
SAMBA: 80
