PALAMENDE YI NYIKA MPFUMELELO…
Palamende ya Afrika Dzonga yi endlile Pholisi ya Malawulelo ya Thyaka, tanihi xirho xa pulani leyi landzelerisekaka yo lawula vuhlayiseki na matirhelo lawanene emitirhweni. 
Vumbiwa ri vula leswaku vanhu va Afrika Dzonga va na mfanelo yo tshama eka mbangu lowu nga vavisiki rihanyu kumbe vutomi bya vona. Leswi swi katsa ku sirhelela ka mbango hi milawu leyi twisisekaka na magoza man’wana ku sivela thyakiso na nhlakato wa mbango, ku tlakusa nhlayiso, na ku sirhelela   nhluvukiso wa mbango nkarhi wo leha. Hi nga tlherisela endzhaku swinwána swa ku onhaka loku pulanete ya hina yi veke na kona loko hinkwerhu hi nga teka goza ro endla ku hambana. 
Palamende yi tibohile ku tiyisisa rihanyu na nhlayiseko wa Swirho na vatirhi va Palamende hinkwavo na vanhu hikwavo lava tirhaka kona na lava nghenaka eka muti lowu swi ri enawini. Nhlangano wu tiyimiserile ku hlayisa muti wa Palamende eka xiyimo xa kahle na ku endla vuhlayiseki na rihanyu lerinene entirhweni, na ku lawula nxungeto lowu nga tshukaka wu va kona eka mbango entirhweni. 
NTIRHO NA VUTIHLAMULERI BYA PALAMENDE EKA NHLAYISO WA MBANGO
Milawu, tanihi Nawu wa Rihanyu na Vuhlayiseki (OHSA) wu sindzisa Palamende ku nyika na ku hlayisa tanihilaha swi kotekaka hakona,etirhweni laha ku nga na vuhlayiseki na ku pfumala makhombo na mixungeto eka rihanyu ra vatirhi. Ku languteriwa leswaku vatirhi va tirhisana na muthori ku tiyisisa leswaku swilaveko swa nawu swa fikeleriwa. Palamende yi na vutihlamuleri ku tumbuluxa vulemukisi exikarhi ka vatirhi va yona hinkwavo hi mayelana na nkoka wo hlayisa mbango na Xiavi xa vapfuni na vutihlamuleri. 
MAGOZA NA MAENDLELO 
Palamende yi tumbuluxile pulani yo landzeleriseka yo lawula vuhlayiseki na matirhelo lawanene emitirhweni, ku katsa na ku tumbuluxiwa ka Pholisi ya Malawulelo ya Thyaka. 
Xikongomelokulu xa pholisi leyi i ku nyika rimba ro ringananisa, ro fikeleleka, nyika vukorhokeri bya karhi wo leha eka vatirhi hikwavo, na vanhu ntsena lava nga emutini wa Palamende. Pholisi yi kongomisa eka ku tiyisisa macukumetelo yo hlayiseka ya swilo swa thaka ku hunguta tshakiso, ku ndlandlamuxa ku rhisayikila, na ku tiyisisa leswaku tshaka leri humaka Palamende ri khomiwa ku ya hi swipimelo leswi kumekaka eka yona. 
KU HLAYISA ENEJI 
Palamende yi kondletela ku tirhisiwa ka tindhlulupu to hlayisa eneji hi xikongomelo xo hunguta nthyakiso, hlayisa eneji no xaveka. Tibalibu to hlayisa eneji ti tirhisiwa ku lumeka eka tindhawu ta vanhu hikwato na tiphaseji ta Palamende. 
MALAWULELO YA TSHYAKA 
“Thyaka” swi vula nchumu wun’wana na wun’wana hambi i gasi, xihalaki kumbe xitiyi kumbe pfangano wa swona, leri  hi nkarhi wo karhi lowu hlawuriweke hi Holobye wa Rixaka wa Timhaka ta Mbango na Vupfhumba hi ku tivisa eka Gazete ya Mfumo..
Malawulelo ya thyaka ra switiyi 
Thyaka ro oma 
Tshyaka ro Oma ri hlengeletiwa siku na ri siku hi tibege to vonikela ta pulasitiki na hi tikhontheni ku suka eka tindhwawu hikwato naswona tiyisiwa eka ndhawu leyi pfumeleriweke yo khoma thyaka. 
Thyaka ra swa Vutshunguri 
Tshyaka ra swa vutshunguri ri vekiwa eka tikhotheyina ta pulasitiki ta xitandadi (xitshopana) na ku susiwa hi munyiki wa vukorhokeri loyi a kontirakiwaka karhi hikwawo, kumbe loko a laveka. 
Thyaka ra  Gezi 
Hikwato timboni ta gezi leti nga ha tirhiki ti tekiwa ti yisiwa eka nchumu wo sila ku ya herisiwa kahle.
Thyaka ro tsakama 
Tshyaka ro tsakama ri vekiwa eka tikhontheni/tibini ta thyaka leti funghiweke ta xitandadi naswona ri susiwa nkarhi hinkwawo.
 Thyaka ra tikhemikali 
Tikhemikali ti vekiwa eka ndhawu leyi khiyiwaka yo veka tikhemikali ku sivela ku tirhisiwa handle ka mpfumelelo. Tikhemikali hinkwato ti fanele ku vekiwa eka tikhontheni leti funghiweke, naswona mpimo lowutsongo wa tikhemikali leti nga ni khombo ti fanele wu tsariwa hi mfanelo. 
Tisilindara ta Gasi 
Munyiki wa vukorhokeri u susa xikan’we kan’we tisilindara leti nga tirhiki ta gasi ku suka emutini na ku tiyisisa leswaku tisilindara ti cukumetiwa ku ya hi nawu lowu lavekaka, ku sivela ku tlhela ti tirhisiwa swi nga languteriwangi.
MAPFHUMBA YA NKARHI LOWU TAKA
KU CUKUMETIWA KA MAFURHA YO SWEKA
Palamende yi le tirhaneni na ku kuma tikhontheni to rhisayikila ta mafurha lama tirhisiweke yo sweka leti nga ta cinca mafurha lama nga cukumetiwa yo sweka ku ya eka dizele. Ntolovelo wo cukumeta mafurha yo sweka eka direyini ya mati ya mpfula a wu amukeleki
Ku susiwa thyaka ra maphepha na ku rhisayikila
Palamende yi le ku kumeni ka munyiki wa vukorhokeri lontshwa ku susa thyaka ra maphepha leswaku ri rhisayikiliwa. Tihofisi hinkwato ePalamende ti ta nyikiwa makhadibokisi ya thyaka ra maphepha ku hlengetelela eka wona thyaka ra maphepha. Mabokisi lawa ya ta halatiwa vhiki rin’wana na rin’wana.
Goza rin’wana na rin’wana ro hlayisa mbango, ku hlayisa eneji na ku hunguta thyaka ri na nkoka. Lebyi i vutihlamuleri bya rixaka bya vaakatiko hinkwavo va Afrika Dzonga, ku katsa na Swirho na vatirhi va Palamende hinkwavo ku hlayisa mbango ku endlelala vanhu lava ha kulaka na ku seketela ndhavuko wo hluvukisa ku yisa emahlweni. 
