Rihanyu na Nsirhelelo  Emitirhweni  Blue 
Hlayisa
Loko u hlayisa bindzu ra wena u fanele ku endla leswi landzelaka:
Loko u ri na khampano ya wena xna u tivise va Ndzawulo ya Vatirhi tani hi laha nawu wa Rihanyu na Nsirhelelo emitirhweni lowu vuriwaka ‘Occupational Health and Safety Act’ (OHS) hi xilungu wu vulaka tano ke? 
U tinyike nkarhi wo ringana wo kunguhata, lulamisa no kambela ntirho wa wena ke?
U xiyaxiya hi vuenti leswi endliwaka u tlhela u kambela migingiriko leyi  nga vangaka khombo ke?
 U na ntlawa wa Rihanyu na Nsirhelelo lowu wu nga na vayimeri va Rihanyu na nsirhelelo ku katsa na komiti ya Rihanyu na Nsirhelelo ke?
 U na loyi u nga ta tivisa yena loko u lava ku pfuniwa hi swa rihanyu na nsirhelelo ke?
Vika tinghozi
Matshungulele ya tsolo leri vavisekeke.
Loko u thola munhu, hambi a nga va  a tirha laha wena u tirhelaka kona a humelela hi nghozi, u fanele ku endla leswi hi xihatla:
Ku tivisa va Ndzawulo ya Vatirhi lava va nga kusuhi na wena hi ku hatlisa loko nghozi yeleyo yi chavisa kumbe loko ku vaviseke vanhu swinene, ku fana na ku tshoveka xirho/ku suleka xirho, ku tsemeka ka xirho kumbe ku fa mahlo.
U vika nghozi yin’wana na yin’wana leyi humeleleke entirhweni leyi nga endlaka leswaku mutirhi a xwa entirhweni ku fika kwalomu ka masiku ya 14.
Vika hi xihatla loko muakatiko un’wana a hundza emisaveni kumbe a yisiwa exibedlele hikokwalaho ka nghozi leyi vangekeke kwala wena u tirhelaka kona mayelana na migingiriko ya ntirho lowu mi wu endlaka. 
Thola vatirhi
Loko u thola kumbe loko u rhangela vatirhi vo karhi lava tirhaka ehansi ka wena, xana u tekela enhlokweni leswi landzelaka: 
 Va leteriwile eka ntirho lowu va wu endlaka hi vuenti naswona va wu tirha hi mfanelo na hi ndlela leyi hlayisekeke va nga vangeli van’wana tinghozi naswona vutomi bya vona a byi lekhombyeni ke?
 Xana va na murhangeri loyi a kotaka ku va letela no va rhangela hi ku va byela leswi swi faneleke ku tirhiwa leswaku va ta kota ku tirha hi mfanelo no tiva leswi va faneleke ku swi endla ke? 
Xana vatirhi va na xihambukelo na ndhawu yo hlamba eka yona ke?
Xana va kota ku kuma switirhi swo tirha hi swona hi ku olova, swi hlayisiwe endhawini ya kahle yo tirhela naswona va na swiambalo swo va sirhelela loko va karhi va tirha ke? 
Xana wa swi kota ku vulavurisana na vona xikan’we na vayimeri va vona mayelana na matirhele ya vona ke?
Ku kombela van’wana ku ku pfuna eka ntirho wa wena
Loko u kombela van’wana ku ku pfuna ku tirha ntirho wa wena, xana u:
tshama u karhi u kambela loko vatirhi lava va ha sirhelelekile entirhweni wa vona ku ya hi leswi u nga kunguhatisa swona ke? 
va nyika mahungu lawa ya faneleke mayelana no tirha ehansi ka nsirhelelo u tlhela u va kambela loko va kota ku tirha hi mfanelo va nga si sungula ke?
vulavurisana na vona mayelana na ntirho va nga si  sungula ku tirha ke?
va nyikile hinkwaswo leswi u va tshembiseke swona ke? (xik. Sswikhafula leswi tiyeke, ndhawu yo tirhela ya kahle, ndhawu yo pfuneka hi xihatla na swin’wana ke?
kambela matirhele ya vona no lulmisa swihoxo laha swi faneleke ke?
Mukhuva wo ya entirhweni
 Xana vatirhi va kota ku fika entirhweni va ha hlayisekile ke? – va sirhelekile kwala ntirhweni ke?
Tindlela leti va fambaka eka tona loko va ya entirhweni ti hlayisekile naswona ti na mimfungho ya lemapatweni leyi vonakaka ke? 
Laha swi nga endlekaka leswaku vanhu va wa ku vekiwe swo karhi leswi swi nga va sirhelelaka  ku wa ku kondza va ya fika ehansi ke? 
Magoji ya pfariwile, ya khubumetiwile, ya endleriwe mixaxa naswona ya vekeriwile mimfungho leswaku ku nga tshuki ku hojomela vanhu ke?
 Laha va tirhelaka kona ku basile naswona switirho swi vekiwe kahle ke? 
A ku na xinyami ke?
Switirhisiwa swa vuhlayiseki
Xana swihambukelo swi kona naswona swi tshama swi basile no pfumala xinyami ke?
Xana ku na swibye swo hlambela mavoko, mati, swisibi na mathawula ke?
Ku na ndhawu yo cincela mpahla eka yona, ko aneka na ko hlayisa mpahla leyi ke?
Ku na mati yo nwa na mabikiri yo nwa hi wona ke? 
Swikhafula/Vuhiri
Swi kona swikhafula ke?, swi tiyile naswona swi endliwe hi vanhu va vutshila ke?
Xana ku hingakanyiwe rirhangu kumbe mfungho wo sivela vanhu leswaku va nga ngheni va tirhisa swikhafula leswi swi onhakeke ke? Xik. ku hundza laha va nga welaka ehansi ke?
Xana swikhafula swi lunghisiwa hi mfanelo ke?
Xana ku na munhu loyi a thoriweke ku kambela swikhafula leswi minkarhi yotala ke? ku nga va kan’we hi vhiki na minkarhi hinkwayo loko xa ha ku lulamisiwa, kumbe ku lunghisiwa endzhaku ka loko xi lunghisiwe laha a xi onhake kona endzhaku ka mpfula yo leha ke?
Xana bya tsariwa mbuyelo bya vukamberi ke? 
Minkarhi ya nghozi
Ku na vuleteri bya leswi swi fanele ku endliwa loko ku ri na nghozi ke? xik. ndhawu yo huma hi yona loko ku ri na ndzilo.
 Vatirhi lava tirhelaka kwalaho va swi tiva leswaku va fanele ku endla yini loko ko tshuka ku va na khombo ra ndzilo ke?
Xana ku na alamu/muchini wo tivisa vatirhi lavan’wana loko ku ri na khombo ke? naswona yi kamberiwa nkarhi na nkarhi ke? 
 Xana mi nga kota ku kombela ambulense hi ku hatlisa kwala kusuhi ke?
 Ku na tindhawu to hlaya to huma hi tona loko ku ri na nghozi ke?
 Ku na ndhawu yo bandicha kwala ntirhweni?
Xiphiqo: Swikhafula leswi a swi nga
 tshegiwangi hi khumbi a xi lo tiyimela
 hi xoxe naswona sweswo swi xungeta
 vutomi bya vatirhi.
Switirhisiwa leswi nga vangaka nghozi
Xana u tiva swihalaki kumbe switirhisiwa swin’wana leswi nga vangaka nghozi swo fana na ‘Asibsitosi, leswi n’okaka, pende, semente na ritshuri ke? 
Xana vatirhi lava va tirhisaka switirhisiwa leswi va leteriwe ku ringana leswaku va twisisa khombo ra swona, na leswaku va fanele ku ambala yini leswaku va nga tikumi va ri ekhombyeni ke? 
Xana u vekile mimfungho yo tsundzuxa vatirhi hinkwako lomu ku nga na switirhisiwa  leswi nga vangaka nghozi  hi ku:
tirha hi tindlela to karhi, ku endla leswaku va tirha laha ku hlayisekeke?
hunguta minkarhi yo tirhela laha ku nga vaka na nghozi?
ku tirhisa switirhisiwa leswi hungutaka ku endla ritshuri?
Huwa
Vatirhi va dyondzisiwile hi khombo ro tirhela laha ku nga na huwa leyikulu na switandzhaku swa kona ke? Ku katsa na leswaku va nga endla yini ku tisirhelela eka huwa leyi ke?
 U kota ku tiva vatirhi lava tirhelaka laha ku nga na huwa naswona va kamberiwile ke?
 Ku na leswi u nga swi endlaka ku hunguta huwa, kumbe i ndhawu yo pfumala huwa ke? xik. loko u vekele michini yin’wana leyi yi nga mitaka kumbe ku humesa huwa hi tiphayiphi kumbe u tirhisa switirhisiwa swo pfumala huwa ke? 
Vatirhi va a mbale switirhisiwa swo va sirhelela ku vavisiwa hi huwa leyi ke?
Vatirhi va a mbale switirhisiwa swo va sirhelela ku vavisiwa hi huwa leyi ke?
Gezi na matirhisele na mitirho yin’wana
Xana tindhawu leti ku tirhisiwaka gezi ti lulamisiwe hi vukheta ntirho lowu wu nga si sungula ke? Xana u tiva tin’wana tindhawu kwala u tirhaka kona laha ku endliwaka yin’wana migingiriko yo fana (xi. tintambhu ta gezi kumbe ta gasi) naswona vanhu va hlayisekile ku tirhela eka tindhawu leti ke?  
 Switirhisiwa swa kamberiwa swi nga si tirhisiwa hi vatirhisi va swona ke? hi ku tirhisa switirhisiwa swo kambela hi swona kumbe ku kamberiwa hi munhu loyi a nga na ntokoto ke?
Gezi ri timiwile laha ku nga na tintambhu ta rona leti ncikinyaka ke? kumbe ku na swin’wana leswi endliweke ku fana na ku fungha leswaku ti nga vangi khombo ke?
Xana ku na xitifiketi xo kombisa ku tirha ehansi ka nawu laha ka ha ku enghenisiwaka gezi ke?
 Mabokisi yo lawula gezi ya fanele ku tshama ya pfariwile hi minkarhi hinkwayo.
Ku sirhelela vaakatiko
Ku simekiwe darata kumbe xin’wana xo endla rirhangu leswaku vaakatiko va nga tikumi va nga hlayisekanga ke?
 Mimfungho yo kombisa leswaku ku na vanhu lava tirhaka yi vekiwile naswona yi layitiwile ke?
Vaakatiko va nge weriwi hi switirhisiwa leswi nga waka ku suka ehenhla loko vatirhi va chayisile ke?
 Loko vatirhi va hetile ntirho wa siku, xana:
Tindhawu to nghena no huma endhawini yo tirhela ti simekeriwe darata ke?
Ndhawu yo tirhela eka yona yi hoxiwe alamu leswaku yi nga tirhisiwi loko wu nga ri nkarhi wo tirha ke? 
Swihalaki leswi nga vangaka ndzilo swi khiyeleriwile no vekiwa ekule hi mfanelo ke? 
U nga tihlanganisa na va Ndzawulo ya Vatirhi 
Hofisinkulu
Nhlokonkulu wa Rihanyu na Nsirhelelo Emitirhweni  
Word count: 992
