Ku kuma n'wana i mhaka yo tsakisa swinene kambe yo tika evuton'wini bya wena. Hi thlelo rin'wana, u languterile ku amukela nyiko ya wena yo saseka endzhaku ka tinhweti ta kaye. Kambe hi tlhelo lerin'wana u languterile ku vona leswaku n'wana loyi a taka ku suka ekhwrini ku ta emisaveni u fika ku nga ri na swiphiqo.
Hi ku va u tiva mihlawulo ya wena no tihlanganisa na muphakeri wa vukorhokeri bya swa rihanyo, u nga ha teka xiboho lexi nga fanela wena na n'wana wa wena. Leswi wena u nga hanyisa xiswona emirini na leswi n'wana wa wena a nga hanyisa xiswona, swi ta lawula ndlela leyi u nga ta hlawula ha yona. Vona leswaku u twisisa leswi nga ta humelela na leswaku u nga vuyeriwa kwihi kumbe ku lahlekeriwa kwihi hikwalaho ka nhlawulo wa wena.
Ku lumalumiwa swi tala ku sungula kwala ka mavhiki ya 37 ku fika eka ya 42 ya ku biha emirini ka wena.
Mbuyelo:
Wena na n'wana wa wena ma kamberiwa hi nkarhi wa ku lumalumiwa naswona vatirhi lava nga leteriwa va kona ku ku pfuna loko ko va na khombo ro karhi.
Makhombo:
Ku kamberiwa ku tlula mpimo swi nga vanga ku nghenelela ka vutshunguri lebyi nga lavekiki.
U nga ha va u lava ku va eka ndhawu leyi u nga yi tolovela naswona xibedhlele a hi ndhawu ya kahle mikarhi yin'wana.
Ku tswalela ekaya i nhlawulo wa kahle, loko ku nga ri na swiphiqo hi ku biha ka wena emirini, midiwayifi wa wena u tirhisa switirhisiwa swa ximaguva-lawa swo khomeka naswona u kota ku fika ekaya ra wena hi nkarhi.
Mbuyelo:
u kumela n'wana eka ndhawu leyi u nga yi tolovela naswona ya kahle.
Makhombo:
Loko wo tshuka u vile na ku tikeriwa, mpfuno lowu u wu kumaka wu lawuriwa hi vuswikoti bya muongori kumbe midiwayifi na ku olova ka ku ku hundzisela exibedhlele, loko swi fanerile.
Lama matswalelo ya ntolovelo lama endliwaka endzeni ka mati naswona ya nga tirhiseriwa ku hunguta ku twa ku vava hi nkarhi wa ku lumalumiwa.
Mbuyelo:
U nga fambafamba hi ku olova endzeni ka mati.
Makhombo:
Swi nga ha endleka leswaku wena na n'wana wa wena mi tluleriwa hi mavabyi.
N'wana u velekiwa hi ku handzuriwa ka khwiri na utherasi. Vutomi bya n'wana na bya mana wa yena byi nga ponisiwa, kambe vuhandzuri lebyi na anasitasiya swi nga endla leswaku manana a va na ku karhateka ko karhi.
Vuhandzuri byo hlawuriwa byi kunguhatiwa hi nkarhi wa ku biha emirini hikwalaho ka swiphiqo leswi tumbulukaka hi nkarhi wa ku kula ka n'wana ekhwrini kumbe swiphiqo swa swa rihanyo, loko nkarhi wa ku lumalumiwa swi ta vanga khombo eka n'wana kumbe manana.
Vuhandzuri bya xihatla byi endliwa loko ku ri na swiphiqo leswi va ka kona hi nkarhi wa ku lumalumiwa. Mikarhi yin'wana a swi tikombi leswaku ku nga va na xilaveko xa vuhandzuri ku kondza ku fika nkarhi wa ku lumalumiwa, naswona van'wana vamanana lava lavaka ku tswala hi ndlela ya ntolovelo va nga boheka ku endla vuhandzuri.
Leswi swi nga vangiwa hi timhaka leti landzelaka:
Ku lumalumiwa ka wena ku ya emahlweni swintsongo. Leswi swi nga humelela loko:
N'wana u kurile ku tlula mpimo, kumbe
Nyonga i yintsongo.
Xiyimo xa n'wana na matshamelo
Mabelo ya mbilu ya n'wana, lama nga ta kamberiwa eka mu-chini wa ku valanga wa xiilekithironiki hi nkarhi wa ku luma-lumiwa, swi nga komba loko n'wana a ri na ku tikeriwa hi nkarhi lowu wa ku lumalumiwa.
Loko n'wana wa wena a tshamile eka xivelekelo nhloko yi langutile ehenhla kasi milenge yi ri ehansi (tshamelo ra birichi) emakumu ka ku biha ka wena emirini, swa antswa u kuma n'wana hi ndlela ya vuhandzuri leswi nga ri ki na khombo ngopfu.
Ku biha emirini hi vana vo tala (xik. mahahlwa)
Mikarhi yin'wana, swa boha ku tswala hi ndlela ya vuhandzuri.
Manana loyi a nga na HI
Ndlela ya vuhandzuri i ndlela ya kahle yo veleka loko manana a ri na HIV. Leswi swi ta endla leswku n'wana a nga tluletiwi vhayirasi leyi.
Ndlela ya vuhandzuri ya nkarhi lowu nga hundza
Mikarhi yo tala, loko munhu a velekile hi ndlela ya vuhandzuri eka nkarhi lowu nga hundza, swi nga ha laveka leswaku a tlhela a veleka hi ndlela ya vuhandzuri.
Makhombo lama nga va ka kona na maendlelo
Lowu i ntluleto lowu nga va ka kona eka xivelekelo endzhaku ka masiku ya mune kumbe ya nkombo ya vuhandzuri.
Ntshungulo wu endliwa hi ku tirhisa tiantibayotiki.
Ku huma ngati
Hakanyingi leswi swi tshunguriwa hi mirhi leyi endlaka leswaku xivelekelo xi kukumuka leswaku ngati yi nga ha humi.
Swi nga endleka leswaku ku hundzisiwa ngati, vuhandzu-ri, naswona hi ndlela leyi nga tolovelekangiki hayistereki-thonomi, (vuhandzuri byo susa xivelekelo).
Ku vaviseka eka swirho thundhelo ku vaviseka ka thundhelo kumbe ka sisiteme ya marhumbu swi nga humelela.
Thirombosisi ya nsiha wo enta
Ku biha emirini na Ndlela ya vuhandzuri swi engetela khombo ro va na ngati yo tiyela emilengeni, leswi vuri-waka thirombosisi ya nsiha wo enta (DVT).
Khombo leri ri nga hungutiwa hi ku ambala masokisi yo lwisa DVT na ku fambafamba endzhaku ka tiawara ta 24 ta Ndlela ya vuhandzuri.
Vamanana lava nga va ka eka khombo ro kuma DVT va nga nyikiwa anticoagulant (murhi wo dlaya ku tiya ka ngati) ku hunguta khombo leri.
U fanele u titsarisa eka nongonoko wa GEMS ku kuma mimbuyelo ya wena tani hi xirho xa wun'wana wa mihlawulo ya mimbuyelo ya GEMS leyi landzelaka.
% ya mpimo wa Xikimi;
Ku tshama exibedhlele ku ri hava mpimo na
Swi katsa mbuyelo wa vutswedyana eka netiweke ya xibedhlele xa phurayivhete lexi hlawuriweke.
% ya mpimo wa Xikimi;
Mpimo wa R26 680 wa ndyangu wun'wana na wun'wana ku tshama exibedhlele;
Ndlela ya vuhandzuri xo karhi lexi lawuriwaka hi malawulelo ya mhaka na
Ku tswalela ekaya R6 610 ya muhlayisiwa un'wana na un'wana.
% ya mpimo wa Xikimi;
Ku tshama exibedhlele ku ri hava mpimo na
Ku tswalela ekaya R6 610 ya muhlayisiwa un'wana na un'wana.
