RITO RO RHANGA
Hambi leswi ku nga na ku humelela eka ikhonomi, ku anama ka tipholisi ta mfumo, minongonoko ya maendlelo na ku nghenelela kun?wana, ku hambana loku vangiweke hi xihlawu-hlawu ku ya emahlweni ku nghenelela eka ikhonomi ya swa vurimi kutani ku va xivangelo xo pfumaleka ka ku kula, nhluvukiso wa ikhonomi, ku tumbuluxiwa ka mintirho no hunguta vusiwana. Ku pfumaleka ko ringana eka swa rixaka na rimbewu eku hangalaseni no fikelela rifumo, muholo, vuswikoti na ntirho swi ya emahlweni. Tanihi xitandzhaku, xiyenge xa hina xi ya emahlweni xi tirha no hluleka ku fikelela vuswikoti bya xona.
Xibukwana lexi xa ximfumo xa NAMC xi kongomane no tivisa hinkwavo lava nghenisaka xandla eka xiyenge xa vurimi eka ntirho lowu NAMC yi wu endlaka hi ku tirhisa minongonoko yo hambana ku vona leswaku xiyenge xi kota ku phikizana na swin?wana no va xi cinceka. Ku endlela ku kondletela vuhlanganisi, hi kombisile tafula leri nga na vuxokoxoko byo tihlanganisa eka minhlangano yo hambana ya swa vurimi na mavandla ya mfumo.
Mulawuri Nkulu
Huvo ya Tiko ya Vumaketi bya Vurimi
VUNDZENI
Mintolovelo ya Mabindzu ya NAMC
Xikongomelo
Xivono
Minkoka
Vurhumiwa bya swa Palamende
Nxaxamelo wa Swirho swa Huvo
Nhlamuselo yo enta ya Minongonoko ya NAMC
Vumaketi na Mabindzu
Nongonoko wa Nhluvukiso wa Vumaketi
Xitsundzuxo eka Vumaketi na Mabindzu
Nhluvukiso wa Mabindzu
Nhluvukiso wa mphakelo wa Nhlengelo wa mahungu
Nhluvukiso wo Rhumela ematikweni-mambe
Nkwama wo Pfuna Mabindzu ya Vurimi ya Xithekiniki
Swipimelo swa Milawu
Ndzavisiso wa Ikhonomi
Vulavisisi bya Xiyenge xa Komiti ya Vunkombo
Ndzavisiso wa Nkwama wa Ikhonomi
Nxaxamelo wa Matafula
Tafula ra 1- Vuxokoxoko bya Nkoka swa swiyenge swa Vurim
Tafula ra 2- Mavito na tinomboro ta vuxokoxoko bya vutihlanganisi bya swirho swa huvo ya NAMC
Tafula ra 3- Vuxokoxoko bya vutihlanganisi bya nhundzu ya minkwamaya vurimi
Tafula ra 4- Vuxokoxoko bya xiyenge xa 21 xa tikhamphani ta nhundzu ya vurimi
Tafula ra 5- Vuxokoxoko bya vutihlanganisi bya tiforamu ta vumaki bya vurimi
Tafula ra 6- Vuxokoxoko bya vutihlanganisi bya minhlangano ya swibyariwa
Tafula ra 7- Vuxokoxoko bya tinhloko ta tindzawulo ta vurimi ta swifundzha
MINTOLOVELO YA MABINDZU YA NAMC
Xikongomelo
Ku tsundzuxa Holobye wa Vurimi na mintlawa leyi khumbhekaka eka timhaka hinkwato to maketa vurimi eka vumaki bya vurimi na swakudya, ku tekeriwa enhlokweni swilaveko swa vahoxi va xandla.
Xivono
Ku va mutsundzuxi nkulu wo tirha kahle eka Holobye, Ndzawulo ya Vurimi na Vumaki eku maketeni ka swibyariwa swa vurimi.
Minkoka
Ku va na vutihlamuleri
Ku tirha hi ku tiyimisela
Ku tekela enhlokweni matirhelo ya munhu
Ku tekela enhlokweni nhlonipho na ku khoma vanhu hi ndzingano
Ku tirhisana na mintlawa leyi khumbhekaka
Vurhumiwa bya swa Palamende
NAMC yi tumbuluxiwe ku ya hi swiyenge swa 3 na 4 swa Nawu wo Maketa Swibyariwa swa Vurimi MAPA, wa 47 wa 1996 tanihi leswi wu cinciweke hi Nawu wa 59 wa 1997 na Nawu wa 52 wa 2001. Mpfumelelo lowu boxiweke eka Nawu wu hlayeka hi ndlela leyi:
NAMC loko yi komberiwa hi Holobye kumbe ku ya hi yona, yi ta lavisisa ku tumbuluxiwa, ku cinciwa kumbe ku pfuxetiwa hi vuntshwa ka Swipimelo swa Milawu ma swipimelo swin?wana leswi tshikilelaka ku maketiwa ka swibyariwa swa vurimi, ku hleriwa ka ku navela, xilaveko kumbe ku tirha ka swipimelo na, loko swi ri swa nkoka, ringanyeta swin?wana eka ku tumbuluxiwa, ku ya emahlweni, ku cinciwa kumbe ku herisiwa ka swipimelo swa milawu kumbe swipimelo swin?wana swa milawu no nyika xiviko no tsundzuxa Holobye hilaha swi faneleke?.
SWIRHO SWA HUVO
Huvo ya NAMC yi vumbiwa hi 10 wa swirho swa Nkarhinyana. Swirho swa sweswi swi thoriwe hi ti 1 Nyenyankulu 2005 naswona nkarhi wa swona wo tirha wu hela hi Nyenyankulu 2007. Swirho swa sweswi hi leswi:
Manana D Ndaba (Xandla xa Mutshama-xitulu)
Manana C Maku
NHLAMUSELO YO ENTA YA MINONGONOKO YA NAMC
NAMC yi endla mintirho ya yona hi ku tirhisa minongonoko ya mune ya xithekiniki na nongonoko wun?we wo seketela. Minongonoko leyi yi komisiwile no adlriwa laha hansi:
Vumaketi & Mabindzu
Mbalango:
Tindhawu ta nkoka ta matirhelo ta yuniti i Swikimi swa Makete / AgriBEE, Mabindzu no Phikizana. Minongonoko yo Hluvukisa Makete i ya nkoka eku sunguleni ku tiva NAMC leyi nga na xikongomelo xo hlohlotela no kondletela ku hlanganisiwa ka van?wamapurasi lava ha sungulaka ku nghena eka xiyenge lexikulu xa mabindzu ya vurimi eka swin?wana swo fana na ku hakeriwa eka ku tekiwa ka swibyariwa ku suka eka van?wamapurasi va ku ya laha swi xavisiwaka kona. Nyama yo tshuka na vumaki bya xilamula swi langutisisiwile tanihi vumaki lebyi nga na xilaveko eka masungulo lawa ya nkarhi wo koma. Ku hambana ku tlhela ku va na vutihlamuleri byo tsundzuxa Huvo eka timhaka to fambelana na tihakelo na mabindzu no endla ndzavisiso lowu faneleke eka ndhawu leyi. Eku heteleleni, xiyenge xa Vumaketi & Mabindzu xi ta hoxa xandla xa nkoka eku kondleteleni ndzavisiso na makenelwa eka maphikizanelo eka xiyenge xa vurimi ngopfu-ngopfu eka ndhawu ya vumaketi bya vurimi.
Swikimi swa Vumaketi
NAMC yi le ku tumbuluxeni ka Minongonoko yo hambana ya Nhluvukiso wa Makete leyi kongomaneke no vuyerisa ikhonomi ya vumbirhi ya vurimi. Xikongomelo nkulu xa Minongonoko yo Hluvikisa Makete i ku nyika ku vuyeriwa eka makete ku xava ku suka eka vahumelerisi vantshwa. Ku kongomisiwe eka ku hluvukisa no simekiwa ka kwalomu ka swikimi swinharhu hi lembe. Leswi swi tekiwa tanihi nghingiriko wa nkoka lowu seketelaka Xiyenge xa Endlelo ra Nhluvukiso wa Mabindzu ya Vurimi xa Ndzawulo ya Vurimi xo tumbuluxa mune wa Tipulani ta Endlelo ra Swixavisiwa hi Nyenyankulu 2006. Minongonoko yo Hluvukisa Makete yi ta nyika masungulo yi hlanganisiwa ka van?wamapurasi eka Tipulani ta Endlelo ra Swixavisiwa.
Tindlela leti landzelaka to hlawula ta Minongonoko ya Nhluvukiso wa Makete ti tiviwile:
Minongonoko ya Nhluvukiso wa Makete eka vumaki leyi nga na mindzhuvo / minkwama ya mpfuneta;
Vumaki lebyi khale a byi taleriwe hi vantima;
Vumaki lebyi nga na maendlelo yo cinca
Timakete leti tiyeke leti tiyimeleke ku xava eka van?wamapurasi va vantima
Vukona bya rifumo ra ntokoto wa vumaki lebyi ku nga dyondziwaka eka rona
Xitsundzuxo eka Vumaketi & Mabindzu
Pholisi ya tihakelo i ndzhuvo lowu endliwaka ntsena kumbe ku tlherisela endzhaku ka xibalo kumbe ku cinca ka tihakelo leti nga kona eka mabindzu ya matiko hi ku landzelerisa swikongomelo swa nhluvukiso wa mfumo. Xikongomelo nkulu xa pholisi ya tihakelo eka swin?wana i nsirhelelo wa vumaki bya laha tikweni, ku antswisa ka ndzingano wa xiyimo xa mahakelelo na nhlamuselo ya tihakelo eka swixaviwa swa matiko ya le handle leswi phikizanaka na nhundzu ya laha tikweni. NAMC hi ku tirhisa Xiyenge xa Vumaketi & Mabindzu yi ta kongomana no vumba vuxaka bya ntirhisano na ITAC no sungula ku hoxa xanlda xa nkoka eka makanelwa ya pholisi ya tihakelo laya fambelanaka na vurimi. Nchumu wo sungula ku ta va ku aka ntalo wa laha tikweni leswi hi nga swi fikelelaka hi ku thola muikhonomi wa swa mabindzu eka nkarhi lowu wo vika swa .
Nhluvukiso wa Mabindzu
Mbalango:
Xikongomelo xa xiyenge i ku tumbuluxa no hlayisa, hi ku tirhisa mhaka yo dyondza timhaka, mintolovelo yo antswa ya nsekeriqo wa van?wamapurasi. Xiyenge xi ta tumbuluxa no rhangela tindleal leti nga tiyisaka vuhlanganisi bya mabindzu lebyi nga ta hlanganisa Mabindzu lawa Khale a ya nga ri na Nkateko eka ikhonomi ya vumbirhi ku ya eka xiyenge xa mabindzu ya vurimi ikhonomi yo sungula. Xiyenge xi ta tisa vun?we vatirhisani va mabindzu lava thwaseke na vaphakeri eka:
Tikontiraka ta maxavelo na tithendara
Ntirhisano wa mabindzu no maketa
Vuleteri
Ndzingano eka vuvekisi
Mapfhumba laya hlengeriweke
Tin?wana ta tindlela ta nkoka leti xiyenge xi nga ta ti tumbuluxa, simeka no tsala timhaka leti nga dyondziwaka hi leti:
Ku hlanganisa mabidzu tanihi ndlela yo nyika matimba
Minhlangano/agribusiness ku va na nkoka eku hlengeleteni mali
Maxavelo ya AgriBEE laya tsakeriwaka eka swixaviwa leswi eka nkarhi wa sweswi ku na xibalo ehenhla ka swona
Ku engetela ku nghenelela ka Mabindzu lawa Khale a ya nga ri na Nkateko eka mabindzu ya Timakete to Humelerisa Matsavu ya kahle
Ndlela ya Mbhumambhumelo
Mabindzu lawa Khale a ya nga ri na Nkateko
Mbindzulo wa Lembe wa minimamu wa le henhla ka R100 wa mamiliyoni
Vukulu bya Vatirhi va 100
Bindzu ri fanele ku xavisela timakete
Bindzu ri fanele ri tsakela no kota ku nghenelela eka mhaka yo avelana madurhelo eka ntirho wo karhi ku ya hi phesente leyi nga ta bohiwa hi NAMC.
Nkwama wo Pfuna Mabindzu ya Vurimi ya Xithekiniki (ATAF)
NAMC yi kongomana no tumbuluxa nkwama lowu nga na xikongomelo xo pfuna van?wamabindzu lava nga le nxaxamelo wa vaphakeri ku antswisa ku fikelela timakete kutani va kurisa no tiyisisa mabindzu ya vona. Mpfuneto lowu wu ta pfuna eka timhaka to fana na vuleteri, nhluvukiso wa pulani ya bindzu, minongonoko yo tiyisisa nkoka, ku dyondzisa vatirhi na swin?wana. Mpfuneto lowu wu ta nyikiwa hi vaphakeri va mintirho lava tiyisisiweke. Vuxokoxoko bya pholisi eka matirhiselo na mafambiselo ya nkwama byi ta tumbuluxiwa.
Swikongomelo swa nghingiriko lowu hi leswi:
Ku engetela ku fikelela ka vantima eka mabindzu ya vurimi ya timakete to tshembheka to vuyerisa.
Ku aka ntalo wa van?wamapurasi lava vuyeriwaka eka masungulo laya hlanganisiweke
Ku letela van?wamapurasi lava nga ta katsiwa eka nhlengelo
ATAF a yi swi koti ku nyika swa timali (xikweleti kumbe ndzingano) kumbe ku xava nhundzu yihi na yihi. Leswi swi katsa mimovha, miako, switirhisiwa na miako leyi tiyimeleke. ATAF a yi nge tirhisiwi tanihi mali yo lomba kumbe nkwama wa vuvekisi hi ndlela yin?wana. Nkwama wa Ndzawulo ya Vurimi wa AgriBEE wu ta langutisiwa ku pfuna hi timali eka minxaviselano yo fikelela leyi tumbuluxiweke hi ku tirhsisa ATAF.
Ku Tumbuluxiwa ka Mphakelo wa Nhlengelo wa Mahungu
Ku tumbuluxiwa ka mphakelo wa nhlengelo wa mahungu ya Mabindzu lawa Khale a ya nga ri na Nkateko eAfrika Dzonga.
Nhlengelo wa mahungu wu ta va na mahungu laya landzelaka:
Mahungu ya Tindhawu ta Van?wamapurasi
Endlelo ra Vinyi va Mabindzu
Mahungu ya xiyenge xo thola
Miako
Nhluvukiso wa Matiko-xikaya
Xikongomelo xa nghingiriko lowu i ku:
Hlanganisa lava nga le ka nhlengelo wa mahungu na timakete leti tshembhekaka
Kondletela leswaku Ndzawulo ya Vurimi yi nyika nseketelo lowu kongomeke eka van?wamapurasi eka nhlengelo wa mahungu
Nhluvukiso wo Rhumela ematikweni-mambe.
Xikombiso xa nkoka eka Xiyenge xa Nhluvukiso wa Mabindzu (Xiyenge xa ED) i ku kondletela ndhawu leyi endzeriwaka ya nkombiso leyi humeleleke eka nkombiso wa mabindzu laya nga le ka mphakelo wa nhlengelo wa mahungu. Rendzo ri ta tirhisiwa Mabindzu lawa Khale a ya nga ri na Nkateko laya nga le ka mphakelo wa nhlengelo wa mahungu naswona va tikombisile leswaku va nga phikizana eka timakete ta Afrika Dzonga ku kuma nkateko wo xavisela ematikweni ya le handle.
Ku hlangana ka mabindzu
Xiyenge xa ED hi ku tirhisa vuhlanganisi xi ta kondletela ku hlangana exikarhi ka vaxavi na vaphakeri. Xikongomelo xa nongonoko i ku engetela ku fikelela ka makete wa mabindzu eka nhlengelo wa mahungu hi ku tiva no koka miehleketo ya vaxavi lavakulu va swibyariwa swa vurimi eAfrika Dzonga.
Hi xitalo manghenelo mambirhi laya landzelaka ya ta tirhisiwa:
Vuhlanganisi bya Mphakelo byi sungula hi leswi mabindzu ya vurimi ya swi tshovelaka kumbe ya kotaka ku swi tshovela. Makete wu fanele ku tinyungubyisa hi swibyariwa swa wona. Xiyenge xa ED xi ta tirhisa ATAF ya yona laha swi faneleke ku kondletela ku hlangana eka mphakelo hinkwawo.
Vuhlanganisi bya xikoxo byi sungula hi leswi makete wu swi lavaka. Mabindzu lamakulu ya vurimi ya lava vabyari vatsongo ku va xavisela swixavisiwa ku fikelela ntalo eka vukulu bya vona kumbe tinkontiraka ta mphakelo leti nga na ku humelerisa na tiholisele. Xiyenge xa ED xi ta tirhisa ATAF ku seketela mabindzu ya vurimi laya kotaka ku nghenelela eka ku hlangana loku endliweke.
Swipimelo swa Milawu???????????
Mbalango:
Xiyenge xi tirhana na timhaka hinkwato leti yelanaka na Swipimelo swa Milawu. Nawu wo Maketa Swibyariwa swa Vurimi, 1996, wu endla nyika ntlhanu wa Swipimelo swa Milawu, ku nga, tirhekhodo, mbuyelo, ntsariso, ku lawula ka swibyariwa swa vurimi leswi xaviseriwaka ematikweni-mambe no fambisa tindhawu. Sweswi ku na khume wa vumaki lebyi tirhisiwaka tanihi mindzhuvo ya mfumo, loko hi le tlhelo 14 wa vumaki byi tirhisa tirhekhodo & mimbuyelo na ntsariso.
Migingiriko leyikulu ya Xiyenge lexi:
Ku lavisisa swikombelo swintshwa swo nghenisiwa ka Swipimelo swa Milawu no endla swiringanyeto eka Holobye mayelana na Swipimelo swa Milawu leswi ringanyetiweke.
Ku tihlanganisa hi ku kongoma na mintlawa leyi khumbhekeke ku tiyisisa xiyimo xa nseketelo wa Swipimelo swa Milawu leswi ringanyetiweke.
Ku kambela leswaku vumaki lebyi faneleke byi landzelela swiyimo leswi pasisiweke swa Swipimelo swa Milawu.
Ku endla tipholisi leti fambelanaka na Swipimelo swa Milawu.
Ku rhijisitara eka NAMC tanihi Ntlawa lowu Khumbhekaka hi ku kongoma.
Ku ya hi xiyenge xa 20 xa MAPA, NAMC yi boheka ku hlayisa rhijisitara ra mintlawa lembe na lembe, leyi khumbhekaka kumbe yi nga khumbhwaka hi Nawu. Leyi ku nga va mintlawa ya vabyari, vahumelerisi, vatirhi, vamaketi na vatirhisi va xibyariwa xo karhi. Ku tsarisa i swa nkoka hi swivangelo leswi landzelaka:
Mintlawa leyi rhijisitariweke ku tihlanganisiwa na yona loko ku nghenelela ka mfumo wo makete swi langutisisiwa; na
Vuhlanganisi bya kahle exikarhi ka NAMC na mintlawa leyi khumbhekaka.
Ndzavisiso wa Ikhonomi
Mbalango:
NAMC yi kongomane no tumbuluxa masungulo ya nhlangano wa ndzavisiso wa makete wa vurimi. Ku engetela, NAMC yi ta pfuneta hi timali to letela vathwasi va vurimi eTiyunivhesiti ta Afrika Dzonga. Hi ku tirhisa ndzavisiso no fikelela eka tindhawu ta nkoka leti kombisiweke eka xiyenge lexi, NAMC yi ta langutisia eka swin?wana swo fana na leswi landzelaka eka minkoka ya ndzavisiso:
Ku hoxa xandla ka vurimi na minxavo ya swakudya
Ku fikelela timakete ta vurimi
Vumaki bya vurimi
Xiyenge xa mphakelo
Mavandla ya mfumo
Vutomi bya matiko-xikaya
Vulavisisi bya Xiyenge xa Komiti ya Vunkombo
NAMC yi ta tirhisa xinawana xa xiyenge xa 7 xa Nawu wo Makete ku landzelela xiyenge xa 7 xa komiti ya vulavisisi. Wun?we wa mimbuyelo ya Komiti ya Xiyenge xa 7 hi leswaku eka Komiti yeleyo vayimeri va mintlawa hinkwayo leyi khumbhekaka eka nkoka wa nhlengelo va nga kanela hi timhaka ta nkoka kutani va lulamisa xiviko xo tsundzuxa lexi nga na swiringanyeto kutani va xi yisa eka Huvo. Endzhaku ko kanela hi xiviko, Huvo yi ta rhumela xiviko eka Holobye.
NAMC yi ta tlhela yi langutisisa no kambisisa hi vuntshwa ku simekiwa ka swiringanyeto hinkwaswo ku suka eka swiviko swa komiti ya Xiyenge xa 7 ya khale. Tsalwa leri nga na swiringanyeto hinkwaswo swa khale ri kondleteriwile.
Ndzavisiso wa Nkwama wa Ikhonomi
NAMC yi ta tumbuluxa Nkwama wa Ndzavisiso wa R3,4 wa mamiliyoni lowu xiphemu xa nseketelo xi nga ta huma eka timali ta lembe ximali ra 2005/06, mpimanyeto wa 2006/07 na timali to suka eka minhlangano ya ndzavisiso ya matiko. Nkwama wu ta sirheleriwa ku papalata ku wu tirhisela migingiriko ya vufambisi. Hi ku tirhisa nkwama lowu, NAMC yi ta kombela tiyunivhesiti na mavandla yan?wana ya Ndzavisiso laya hoxaka xandla eka ndzavisiso wa nhluvukiso wo maketa ku yisa swiringanyeto ku endla ntirho wa ndzavisiso.
Mbuyelo wa ndzavisiso wu ta tirhiseriwa:
Ku sungula nkanerisano eka xiyenge
Tsundzuxa Holobye, Ndzawulo ya Vurimi na Vumaki
Vumba ntirhisano wa mfuwo exikarhi ka valavisisi eAfrika Dzonga
Tanihi endlelo ro tlakusa mali yin?wana, NAMC yi ta tirhisa R3,5 wa mamiliyoni ku hakerisa xibalo eka timali to engetela ku suka eka Mavandla yo fana na Minkwama ya Vumaki, Tiforamu, Vayimeri va Vanyikeri va timali.
TIBASARI: Xiphemu xa Ndzavisiso wa Nkwama wa Ikhonomi xi ta tirhisiwa ku aka vuswikoti bya vathwasi va vurimi hi ku tirhisa vuleteri eka Tiyunivhesiti ta Afrika Dzonga to hambana. Nkwama wu ta nyika tibasari eka vathwasi lava endla tidigri ta M.SC na PHD eka Ikhonomiks ya Vurimi. Vathwasi va ta languteriwa ku endla tidyondzo (thesisi) ta vona hi tinhlokomhaka leti nga ta langutisisa eka timhaka leti kumiweke eka minkoka ya vulavisisi. Xikongomelo ku ta va ku tumbuluxa ntalo wa vathwasi va xiphurofexini lava nga tirhaka eka NAMC na vatirhisani eka swiyenge swo hambana.
TAFULA RA 1: VUXOKOXOKO BYA NKOKA BYA SWIYENGE SWA VURIMI
Holobye wa Timhaka ta Vurimi na Misava
Riq: 319 6075
Fekisi: 321 8558
Huvo ya Vulavisisi bya Vurimi
Riq: 427 9700
Fekisi: 342 3948
Mulawuri-Jenerali
Riq: 319 6000/7219
Fekisi: 319 6452
Muofisiri Nkulu
Riq: 312 3600
Fekisi: 328 4056
Mulawuri-Jenerali
Ndzawulo ya Timhaka ta Misava
Riq: 312 8191
Fekisi: 323 6072
Mininjhere Nkulu
Mintirho ya Mahungu ya Tindzoho ya Afrika Dzonga
Riq: 325 2133
Fekisi: 321 7864
Mutshama xitulu
Huvo ya Vumaketi bya Vurimi ya Tiko
Riq: 341 1115
Fekisi: 341 1811/9
Riq: 322 6980
Fekisi: 320 0557
Hofisi Nkulu ya Mulawuri
Riq: 522 1511
Fekisi: 522 1591
Riq: 672 9308
Fekisi: 665 0601
Mulawuri Nkulu
Riq: 322 7181
Fekisi: 320 0787
Mulawuri Nkulu
Panorama
Riq: 930 1134
Fekisi: 936 7217
TAFULA RA 2: MAVITO NA VUXOKOXOKO BYA VUTIHLANGANISI BYA SWIRHO SWA NAMAC
XIRHO
TINDHAWU TA VUTIHLAMULERI
RIQ & FEKISI
Nyama yo Tshuka, Ndzavisiso, Timhaka ta Vatirhisi, Minxavo ya Swakudya, Pholisi ya Minxavo na Mabindzu, Swiluva, Lucerne, Swa Ntswamba, Timitsu na Viriviri
Riq: 808 4759
Fekisi: 808 4670
Manana D. Ndaba
Mihandzu yo Dzudza Makamba, Swiharhi, Voya bya timbuti, Wulu, Mihandzu na Matsavu swo tenga, Mihandzu ya Subtropika
Riq: 314 1115
Fekisi: 341 1911
Mihandzu yo Dzudza Makamba, Mihandzu yo Oma, Mihandzu ya le mathinini, Koroni, Vhinyo
Riq: 354 8959
Fekisi: 354 8965
Mihandzu yo Oma, Mihandzu ya le mathinini, Fole, Tiya na Kofie, Swiluva, Mihandzu ya xilamula
Riq: 840 1735/3
Fekisi: 840 2373
Mihandzu na Matsavu swo tenga, Lucerne, Swa Ntswamba, Chukele, Mihandzu ya Subtropika
Riq: 298 1130
Fekisi: 298 2653
Ndzavisiso, Minxavo ya Swakudya, Pholisi ya Minxavo na Mabindzu, Riguru,
Riq: 420 3248
Fekisi: 420 3247
Selula: 082 372 3131
Fole, Tiya na Kofi, Aquaculture, Mihandzu ya xilamula, Vhinyo
Riq: 808 5422
Fekisi: 808 5412
Koroni, Mavele, Mbewu ya mafurha, Timhaka ta Vatirhisi, Riguru, Sorghum,
Riq/Fekisi: 460 3002
Manana C. Maku
Voya bya timbuti, Wulu, Mihandzu na Matsavu swo tenga, Tihuku, Chukele
Riq: 602 2074
Fekisi: 602 2241
Nyama yo Tshuka, Swiharhi, Mavele, Mbewu ya mafurha, Sorghum, Tihuku,
Riq: 312 1724
Fekisi: 315 3859
TAFULA RA 3: VUXOKOXOKO BYA VUTIHLANGANISI BYA NHUNDZU YA MINKWAMAYA VURIMI
VITO
SWIXAVISIWA
VUXOKOXOKO BYA VUTIHLANGANISI
RIQ
FEKISI
Nkwama wa Vumaki by Mihandzu ya xilamula
Mihandzu ya xilamula
Nkwama wa Vabyari va Mihandzu yo Dzudza Makamba
Mihandzu yo Dzudza Makamba
Nkwama wa Tinyawa to oma
Tinyawa to oma
Ndzavisiso wa Lucerne na Nkwama wa Nhluvukiso
Nkwama wa Mavele
Mavele
Nkwama wa vumaki bya Nyama
Nyama
Nkwama wa Voya bya timbuti
Voya bya timbuti
Nkwana wa Nhluvukiso wa Mafurha na Mbewu ya Tiphurotheyini
Mbewu ya mafurha
Nkwama wa Nhluvukiso wa Vumaki bya mazambala
Mazambala
Nkawam wa Tindzoho ta mavele ta Xixika
Tindzoho ta mavele ta Xixika
Nkwama wa Vumaki bya Vhinyo
Vhinyo
Nkwama wa Wulu
Wulu
TAFULA RA 4: VUXOKOXOKO BYA XIYENGE XA 21 XA TIKHAMPHANI TA NHUNDZU YA VURIMI
VITO
SWIXAVISIWA
VUXOKOXOKO BYA VUTIHLANGANISI
RIQ
FEKISI
Wulu
Riguru
Voya bya timbuti ta SA
Voya bya timbuti
Rivisi na Swa Ntswamba
Mavele, Sorghum, Tindzoho ta Xixika, Mbewu ya mafurha
Laboretri ya Mbewu ya SA
Khamphani ya Vumaki bya Nyama ya SA (SAMIC)
Nyama yo Tshuka
TAFULS RA 5: VUXOKOXOKO BYA VUTIHLANGANISI BYA TIFORAMU TA VUMAKI BYA VURIMI
VITO
SWIXAVISIWA
VUXOKOXOKO BYA VUTIHLANGANISI
RIQ
FEKISI
Foramu yo posa Mihandzu na Matsavu swo tenga
Mihandzu ya xilamula and Mihandzu yo Dzudza matluka
Foramu ya Nyama
Nyama
Timanga
Tinyawa
Foramu ya koroni
Koroni
Foramu ya Wulu
Wulu
Riguru
Foramu ya Vumaki bya Mbewu ya Lucerne
Mahungu na Tindlela ta Vumaki bya Vhinyo swa SA
Vhinyo
Nhlangano wa rivisi wa SA
Foramu ya Mihandzu na Matsavu swo tenga
Foramu ya Vumaki bya Mazambala
Mazambala
TAFULA RA 6: VUXOKOXOKO BYA VUTIHLANGANISI BYA MINHLANGANO YA VUHUMELERISI
NHLANGANO
MUNHU WO TIHLANGANISA NA YENA
KHEREFU
RIQ
FEKISI
Chembara ya Mabindzu ya Yimbho ya SA
Nhlangano wa Tihuku wa SA (SAPA)
Nhlangano wa Vufuwi bya Tinguluve wa SA (SAPPO)
Nhlangano wo Humesa Matsavu ya le Mathinini
Nhlangano wa Vabyari va Mihandzu ya Xilamula wa SA
Nhlangano wo Byala Timhango wa SA
Nhlangano wo byala Swiluva wa SA
Nhlangano wo byala Mimova wa SA
Nhlangano wa Tiya ya nhova wa
Nhlangano wa Vaxavisi va Nyama yo Tshuka lava ha sungulaka
Nhlangano wa Vaxavisi va Nyama yo Tshuka
Nhlangano wa Van?wamapurasi va Wulu
Huvo ya Mbewu ya SA
Nhlangano wa Van?wamapurasi va voya bya timbuti eAfrika Dzonga
TAFULA RA 7: VUXOKOXOKO BYA TINHLOKO TA TINDZAWULO TA VURIMI TA SWIFUNDZHA
Xifundzha xa Kapa N?walungu
Riq: 861 1245
Fekisi: 861 1001
Riq: 355 9112
Fekisi: 355 9113
Riq: 838 9117
Fekisi: 8314685
Xifundzha xa Kapa Vuxa
Riq: 609 3475
Fekisi: 635 0604
Riq: 295 7300
Fekisi: 295 7028
Riq: 766 6020
Fekisi: 766 8429
Xifundzha xa N?walungu Vuxa
Xifundzha xa Kapa Vupeladyambu
Riq: 355 1920
Fekisi: 333 0667
Mmabatho
Riq: 389 5146
Fekisi: 389 5722
Riq: 808 5006
Fekisi: 808 5000
TAFULA RA 8: VUXOKOXOKO BYA TI MEC TA VURIMI
Xifundzha xa Kapa N?walungu
Riq: 506 1610
Fekisi: 448 1048
Riq: 355 9100
Fekisi: 355 9543
Riq: 838 9107
Fekisi: 838 9145
Xifundzha xa Kapa Vuxa
Riq: 636 4331
Fekisi: 639 2135
Riq: 295 7023
Fekisi: 295 7046
Tatana Madala Masuku
Riq: 766 6074
Fekisi: 766 8437
Xifundzha xa N?walungu Vuxa
Xifundzha xa Kapa Vupeladyambu
Riq: 355 1980
Fekisi: 333 0620
Mmabatho
Riq: 389 5026
Fekisi: 384 2679
Riq: 483 4700
Fekisi: 483 3890
