TIMARAKA: 80
NKARHI: 2½ wa tiawara
Papila leri ri na 8 wa tipheji.
XITSONGA: RIRIMI RO ENGETELA RA VUMBIRHI (SAL)
PAPILA RA 2 (P2)
HUKURI 2009
GIREDI YA 12
SWITSUNDZUXO
Papila leri ri avanyisiwile hi swiyenge swinharhu:
XIYENGE XA A: Switshuriwa swa switsalwana 
U languteriwa ku hlamula xivutiso XIN'WE eka xiyenge xin'wana na xin'wana.
Sungula ku hlamula xivutiso xin'wana na xin'wana eka pheji yintshwa u tlhela u nkhwatihata emakumu ka xiyenge xin'wana na xin'wana.
Endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala ntirho wa wena. Tirhisa pheji yin'we ntsena ku kombisa leswi u kunguhatiseke xiswona xitsalwana xa wena. Le henhla ka pheji leyi ku fanele ku tsariwa hi maletere lamakulu leswaku i NKUNGUHATO. U nga tirhisa mimepe yo hlengeleta miehleketo. Nkunguhato wu ta averiwa timaraka.
Tsala hi vurhon'wana (swi saseka no vonaka), u landzelela milawu leyi faneleke ya mapeletelo, mahikahatelo na mavumbelo ya swivulwa.
Vumba tinxaka to hambanahambana ta swivulwa hi ndlela leyi amukelekaka.
Landzelela swiletelo leswi andlariweke eka xivutiso xin'wana na xin'wana.
XIYENGE XA A: SWITSHURIWA SWA SWITSALWANA
XIVUTISO XA 1
Swiletelo:
Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala xitsalwana hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
Xitsalwana xa wena xi fanele ku va na kwalomu ka 200 - 250 wa marito.
Vanhu vo tala va tala ku tekeriwa timali ta vona hi ndlela leyi vonakaka eka xifaniso lexi nga laha hansi. Hlamusela leswi u swi tivaka hi mhaka leyi u ri karhi u nyika switsundzuxo leswi vanhu va faneleke ku swi tekela enhlokweni.
KUMBE
A mi endzerile eka ndhawu yo fana na leyi vonakaka eka xifaniso lexi nga laha hansi. Hi rungulele leswi u tiphiniseke xiswona loko mi ri eka ndhawu leyi.
Xi huma eka SKYWAYS ya Dzivamisoko 2009
KUMBE
Hlamusela ta mutlangi wa bolo ya milenge wa ndhuma loyi u n'wi tsakelaka.
KUMBE
N'wana loyi a khomiweke eka xifaniso lexi nga laha hansi u ponisiwile loko a lava ku fa loko va ri eku hungaseni elwandle. Hlamusela leswi u nga swi vonisa xiswona loko khombo leri ri humelela.
KUMBE
Wena na murhandziwa wa wena a mi tihumesile ku ya beriwa hi moya endzhaku ka ku hela ka nkhuvo wa n'wina wa vukati. Boxa ndhawu leyi a mi yile eka yona u tlhela u hlamusela leswi nga humelela.
KUMBE
Munhu hambi a lo hlaseriwa hi Xitsongwatsongwana Nkayiveta Nsawuto (HIV) loko a landzelela swileriso swa madokodela a nga hanya nkarhi wo leha. Seketela mhaka leyi u ri karhi u nyika swikombiso.
KUMBE
Xifaniso lexi nga laha hansi xi kombisa vutshila lebyi hina Vantima hi nga na byona. Boxa vutshila byo hambanahambana lebyi u byi tivaka u tlhela u kombisa nkoka wa byona eka vutomi bya hina.
KUMBE
Rungula hi leswi nga humelela siku leri u nga lumbetiwa ku yiva evhengeleni ra le ka n'wina.
NTSENGO WA XIYENGE XA A:
XIVUTISO XA 2
Swiletelo:
Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala xitsalwambiko hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
Xitsalwambiko xa wena xi fanele ku va kwalomu ka 80 - 100 wa marito.
Sungula nhlamulo ya wena eka pheji yintshwa.
Tsalela munghana wa wena papila u n'wi khongotela leswi a nga feyila lembe leri nga hundza.
KUMBE
Tsala n'wangulano exikarhi ka Tsakani na Kulani loko va bula hi ta vubihi bya byalwa.
KUMBE
Tsalela mininjhere wa vhengele leri u xaveke nhundzu eka rona, u kombela ku tlherisa nhundzu leyi vavisekeke.
KUMBE
Tsala xiviko xa rendzodyondzo leri mi veke na rona.
NTSENGO WA XIYENGE XA B:
XIVUTISO XA 3
Swiletelo:
Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala xitsalwambiko hi yona, kambe u nga humi emhakeni.
Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
Xitsalwambiko xa wena xi fanele ku va kwalomu ka 60 - 80 wa marito.
N'wana wa ka n'wina u ta heta lembe a velekiwile. Endla khadi leri nga ta rhamba vanghana va yena.
KUMBE
Holobye wa Rihanyo u ta endzela emugangeni wa ka n'wina, endla phositara ku tivisa vaakatiko.
KUMBE
Munghana wa wena u kumile ntirho wo ya tirhela entsungeni wa malwandle. N'wi tsalele posikarata u n'wi navelela mikateko.
NTSENGO WA XIYENGE XA C:
NTSENGO WA TIMARAKA:
