Ku famba etlhelo ka patu
Fambela eka phevhumente. Loko ku nga ri na phevhumente fambela exineneni ekule na patu.
Loko u famba epatwini ra mimovha, vonisisa leswaku u fambela emakumu-kumu ka patu exineneni, hileswaku u langutisile mimovha leyi taka.
Swi na nghozi eka vana ku tlangela ephevhumentini. Loko n?wana o va a ri exikarhi ka patu loko a ri eku tlangeni, muchayeri a nga ka a nga koti ku yimisa miovha kumbe ku wu jikisa hi xihatla. Leswi swi nga vanga ku vaviseka kumbe rifu.
Nkarhi hinkwawo fambela exineneni leswaku u ta kota ku vona mimovha leyi taka.
Vana va le hansi ka malembne ya 12 a va nge swi koti ku pima rivilo ra movha lowu taka leswaku wu nga va wu fikile kusuhi na vona endzhaku ka nkarhi wo tani hi kwihi hikwalaho I swa nkoka leswaku nkarhi hinkwawo va heleketiwa hi ntswatsi.
ku tlula patu
Yima ku kondza thekisi kumbe bazi swi yima hi ku hetiseka u nga si chika.
Yimela bazi/thekisi ku famba u nga si tlula patu leswaku u ta kota ku vona mimovha leyi taka.
Loko mimovha yi hundzile u nga tlula patu hi xihatla endzhaku ko languta exineneni, eximatsini ni le xineneni kambe.
Swi na nghozi ku tlula patu emahlweni ka bazi/thekisi leswi nga ku chicheni vanhu hikuva:
Bazi/thekisi yoleyo u chikeke ka yona yi nga ku chayisa.
U nga chayisiwa hi movha lowu taka hi tlhelo leri bazi/thekisi leswi u chikaka eka swona swi humaka kona.
Swi hlayisekile ku chika erhenkeni kumbe laha ku yimaka kona tithekisi na mabazi.
Ku tlula patu eka tirhoboto
Tlula patu ntsena loko rhoboto yi komba muhlovo wa rihlaza.
Loko muhlovo wo cinca wu tshwuka u ri xikarhi ka patu xiyisisa matlhelo hinkwawo loko ku nga ri na movha wu taka.
Loko rhoboto yi ri rihlaza,mimovha ya le ndzhaku ni le mahlweni na yona yi pfuleriwile. Vonisisa leswaku vachayeri va ku vonile naswona va yimile u nga si tlula patu.
Patu ri tirhisiwa hi vanhu hinkwavo; hikwalaho I swa nkoka ku tlula patu hi ku hatlisa leswaku vachayeri na vona va ta kota ku hundza.
ku tlula patu kun?wana ni kun?wana ku nga ri eka ndhawu leyi ringaneleke ku endla tano
Leswi swi na nghozi swinene naswona swi nga vanga ku vaviseka kumbe rifu.
Vachayeri va langutela vanhu ku tlula patu laha swi faneleke ko fana ni le ka tirhoboto. eka switopo.kambe hambi ku ri kwalaho u fanele ku famba hi ku hatlisa leswaku van?wana vatirhisi va patu na vona va kota ku hundza. Leswi hi leswi hi swi vulaka ku tirhisana epatwini ni ku xixima vatirhisi van?wana va patu.
Papalata ku tirhisa patu loko wo tshuka u n?wile byala hikuva swi ta ku tikela ku famba hi ku hatlisa epatwini.
Ku n?wa u famba swi ni nghozi ku fana ni ku n?wa u chayela.
Ku tata vanhu kumbe nhundu ku tlula mpimo (ovhalodi)
Xana ovhalodi incini?
Ovhalodi I ku rhwexa movha ntikelo wo tlula lowu pimiweke ku nga ha va ku ri hi vomu kumbe ku nga ri hi vomu.
Nghozi ya ovhalodi
Ovhalodi na mathayere lama nga lulamangiki swi vanga tinghozi to tala emapatwini. Ehenhla ka sweswo, ovhalodi yi vanga ku onha ko ringana mamiliyoniya tirhandi eka netiweki ya patu ni le ka mimovha leyirhwaxiweke ndhwalo lowu. Xiyisisa leswilandzelaka:
Movha lowu nga ni ovhalodi wu ta hlwela ku yima loko ku ri ni nghozi.
A swi olovi ku lawula movha lowu nga ni ovhalodi naswona u nge koti ku ngetela rivilo lhi ku olova hikwalaho ku ovhatheka swi na nghozi.
Mathayere ya movha lowu nga ni ovhalodi ya olova naswona leswi swi nga vanga ku buluka ka thayere.
Movha lowu nga ni ovhalodi wu onha patu hikwalaho u nga kuma thikithi ra le henhla swinene.
Vanhu vo tala va fambisiwa hi tivhene kumbe tilori ku ya entirhweni ehenhla ka nhundu leyo tala. Leswi swi endliwa vanhu lava va nga ri na mabanti ya nsirhelelo, hambi ku ri switulu swo tshama ka swona. Leswi swi tatisa nhlayo ya vanhu lava vavisekaka no fela emapatwini.
Nawu wa 247 wu kombisa leswaku vanhu va nga fambisiwa hi movha wa nhundzu ntsena loko movha lowu wu ri ni nsirhelelo lowu nga ta va sivela ka ku wa va vavisekaloko movha wu ri karhi wu famba.
Vachayeri va mabazi na tithekisi ko tala va ovhaloda mimovha ya vona, kotala hi twa eka mahungu va ku? thekisi ya ovhalodi kumbe bazi ra ovhalodi ri humelerile hi nghozi?. Ku fanele ku va ni xitiviso eka thekisi kumbe bazi xa nhlayo ya vanhu lava swi ringaneleke ku va rhwala.
Ndlela yo kumisisa loko movha wu ri ovhalodi ku nokoka ka wona exigangeni.
Leswi mathayere ya langutekisaka xiswona.
Leswi sasipenxini yi nga xiswona.
Ku pfuna ka ku ka munhu a nga ovhalodi movha
Swi hlayisa nkarhi:
Swi hlayisa mali?
Mathikithi
Ku hakeriwa hi va ndzindza khombo loko movha wo va ni nghozi kuruku a wu ovhalodile.
Muchovhi wa xikanyakanya
Manghenelo
Ku chovha basikiri swi hundzuke ku hungasa na ndlela ya swo famba eAfrika Dzonga.
Vanhu vo tala ba tiphina hi ku chayela tibasikiri evuton?wini bya vona.
Basikiri ya fana ni swifambo leswin?wana yi lo hambana ntsena hikuva yona yi chovhiwa hi matimba ya munhu ku va yi kota ku famba.Tsundzuka, basikiri a yi pfumeleriwi eka patu leri pfulekeke.
Basikiri hi xinawu yi fana na movha, hikwalaho loko u chovha basikiri u fanele ku:
ku landzelela milawu hinkwayo ya patu.
Siya mpfhuka lowu ringaneke endzhaku ka mimovha yin?wana leswaku loko munhu a yima hi xihatla emahlweni ka wena u kota ku yima hi nkarhi na wena.
U nga chayeli hi ndlela ya vusopfa.
Xiyaxiya mimovha.
Xiyaxiya tmbyana leti nga ku hlongorisaka. Leswi swi ni nghozi hikuva timbyana ti nga tlula epatwini kutani ti vanga nghozi.
Chayela hi vukheta loko ku nile mpfula.
Mbala gondolo nkarhi hinkwawo leswaku u nga vaviseki nhloko loko ko tshuka ku vile ni nghozi.
U nga languti timboni nimadyambu ti nga ku endla leswaku u nga koti ku vona kahle.
Muchayeri wa basikiri a nga fanelanga ku
tata patu loko a ri karhi a chayela khandziyisa vanhu handle ka loko yi ri ni xitulu xo khandziyisa munhu.ku phikizana eka patu leri nga endleriwangiki mphikizano.
Ambala tifoni ta le tindleveni loko a chayela epatwini.
SWA NKOKA: HAMBILOKO TINGHOZI TO TALA TA MIMOVHA NI TIBASIKIRI TI VANGIWAKA HI VACHAYERI VA MIMOVHA, MHAKA YA NTIYISO HILESWAKU, MUCHOVHI WA BASIKIRI NKARHI HINKWAWO HI YENA A LAHLEKERIWAKA SWINENE. TSUNDZUKA NAKAMBE: MOVHA WUN?WANA NI WUN?WANA WU NI NDHAWU LAHA MUCHAYERI A NGA KOTIKI KU VONA KAHLE, HIKWALAHO RINGETA HI TINDLELA HINKWATO KU KA U NGA CHAYELI LAHA KUSUHI NI NDHAWU LEYI.
