-1/2Z NDZAWULO YA DYONDZO YA LE GAUTENG XITIFIKHEYITI XA XIKAMBELO XA LE HENHLA XITSONGA XA RIRIMI RA VUMBIRHI NHLAWULO WA LE HENHLA (Papila ra Vumbirhi)
XIYENGE XA A
XIVUTISO XA 1
Xikolokolo Nguvu Ya Pitori: J. M Magayisa.
Vutlhokovetseri:
Xitlhokovetselo lexi xi vulavula hi vanhu vambirhi lava va endlaka mahanyelo yo fana kambe a va swi koti ku va va hlangana va hlanganisa miehleketo ya vona va endla xilo xin'we.Naswona vanhu lava hinkwavo i vanhu lava va nga vapfumeri vakhongelaka kambe a va swi koti ku endla leswi swi fanaka hikwalaho ko va eka vona ku ri na mpfuka exikarhi ka vona wo va hambanisa hi tipolotiki. 
U tshikelela mhaka leyi a yi vulaka / kumbe leyi a yi hlamuselaka. 
Rito nhlangano ri hlamusela mhaka ya laha vanhu va hlanganaka kona va vulavula mhaka yo karhi. 
I risimu leri ri yimbelelaka hi mihlangano yo karhi ya va tipolotiki leri a ri ri rona ri va hlanganisa na Xikwembu leswaku xi va twela vusiwana eka leswi va swi endlaka. 
Mutsari u ringeta ku hi hlamusela leswaku swilo leswi humelelaka swa n'wi hlamarisa embilwini ya yena. 
Mutsari u lava ku vula leswaku vanhu lava u va vitanile hi voko. 
Movha wa Jamela wu hojomerile eka riwa leri a ri ri e tlhelo ka pato. 
Mutlhokovetseri u vula leswaku u vitanile un'wana kutani a n'wi vona a khidzama hi matsolo a khongela. 
Mutsari u vula leswaku a fanekele a khongela xikhongelo xa xihundla a byela Xikwembu xa yena. 
Vanhu lava a va hanya va karhatekile emoyeni ya vona kutani swi va tsundzuxa swo vava. 
Ri yimbeleriwa loko vanhu va hlangana va ri ehlengeletanini yo karhi. 
U vula leswaku i ncini lexi xi va arisaka ku hanya swin'we. 
Ndzi te embilwini swa hlamarisa. 
U ri u n'wi vonile a nga si etlela. 
Risimu ra nhlangano. 
Hi loko va pfuka va yima va langutana. 
Himpfuka ri xa ndzi ku vona u yimile. 
Va pfuka va langutana. 
NTSENGO WA XIYENGE XA A: [40]
XIYENGE XA B
Hi leswi Tsemani a nga twa vanhu va vulavula leswaku va vona nsati wa yena a fambela eka xigevenga lexi tshama ka emikhukhwini. 
Saleleni 
Khume. 
Kotara ya rifumo ra mufi 
Xikanyakanya. 
Jamela 
Tsakani 
Hi nyeleti. 
Madzanambirhi / R200,00 
Hafu ya rifumo ra tata wa yena 
Makume mbirhi-ntlhanu / 25 wa malembe 
Ntswalo lowu a wu fanele wu kuma hi n'wana wa Saleleni wa mativula loko a nga ri kona. 
Kotara ya rifumo ra mufi. 
Rirhandzu. 
XIYENGE XA C
XIVUTISO XA 3
Hungu tsalwa
Hikuva a nyengile a famba na xigangu xa yena Fumani. Mutsari u vula leswaku swilo leswi swi humelelaka swa n'wi hlamarisa embilwini ya yena. 
Hi leswi ku nga sala ku ta munghana wa yena a n'wi lava. 
Maxangu. 
Xigangu xa Ntsendzeleki a xi dyondza eYunivhesiti ya Natal xi dyondzela vudokodela. 
Tingana, hikuva a tsalele Fumani papila a n'wi byela leswaku a thya n'wana vito kambe Fumani loko a hlamula papila leri nga ni vito u hambanisile mapapila loko a ma posa. U tekile ra Beauty a ri posela Ntsendzeleki ra Ntsendzeleki a ri posela Beauty. 
Ntiyiso. 
Hikuva Fumani u vuye hi le xikolweini a fika a lorha a vulavula na Beauty kasi norho a wu ri lowu wo humesela marito ehandle kutani Ntsendzeleki a swi twa. 
Ntsendzeleki u tekile thini a bebula n'wana a vula leswaku u ya ku keni ka mati enambyeni. Loko mhani wa Fumani a ku a siye n'wana a a la. U fikile enhoveni a lahla thini a baleka. 
Hlamalani,Nkothasi. 
Ntirho wo basisa yindlu na ku hlayisa mbyana, ka Ngwenya-nkelenge. 
Siku rin'wana loko Ngwenya-nkelenge a ya entirhweni, Ntsendzeleki u rivale ku pfala gede kutani mbyana yi huma yi fika yi tlumbiwa hi movha ehandle. 
Hi laha Hlamalani a tirha kona ,a wu ri wo endla tiya. 
Yena u vavisekile kunene kutani va n'wi rhwala va n'wi yisa exibedlhele xa
Tintswalo. 
NTSENGO WA XIYENGE XA C: [40]
XIYENGE XA D
XIVUTISO XA 4
Swirungulwana
Makume-nharhu-nhungu wa tikilomitara. 
"Kombela u ta nyikiwa." 
U komberile Nyeleti n'wana mufundhisi. 
"Xikwembu xi vule leswaku hi fanele ku tswalana hi andza." 
Mufundhisi u tlulele Mthovu a n'wi hudula a n'wi pfala nomu hi xibakele.
Va sungula ku banana.
Va khomana hi mavoko va ringetana ntamu/matimba. 
b Va n'wi himetela hi switulu. 2
eMaphoriseni ku ya pota mhangu leyi nga n'wi humelela. 
A ri majisitarata. 
Dzivamisoko. 
Ku tisa mafenya na ntsako. 
Magidi-nharhu. 
A lava ku engetela eka ku dipozita movha. 
A va sayinangi emaphepheni loko va nyikana mali. 
NTSENGO WA XIYENGE XA D: [40]
XIYENGE XA E
XIVUTISO XA 5
Mfuwo wa rixaka
Lembe ra ngoma ya timbyana. 
Xipene.
Nguluve.
Mangwa.
Mhisi.
Nhongo. 
Nguluve. 
Mbhongolo. 
N'wanghala u xi koka-kokile hi tindleve. 
A tiyisisa leswaku xi nga ha pfuki xi rivarile vito ra xona. 
Ina, hikuva N'wanghala u swi nyikile mavito a tlhela a swi vutisa wona hi siku leri landzelaka. 
Xipene. 
Xipene. 
Ku xi komba xa ncila wa bulubulu. 
I ku twisiwa ku vava. 
Ku kombiwa lexi u nga si tshamaka u xi vona. 
A swi ri ntsevu. 
Tsheketa mutsheketi hi yingiserile / hi ku yingiserile. 
Nimadyambu hi nkarhi wa maxuxu. 
U endlela leswaku va yingiseri va nga pfi va khudzehela.
Va nga khomiwi hi vurhongo. 
Vakhalabya vona va tshama ehubyeni va bula hi swa tiko na ku lunghisa timhaka ta vona. 
NTSENGO WA XIYENGE XA E: [40]
NTSENGO: 80
