XITSONGA XA RIRIMI RO ENGETELA RO SUNGULA (Papila ra Vumbirhi)
MEMORANDAMU
XIYENGE XA A
VUTLHOKOVETSERI
XIVUTISO XA 1
TINYENYANA
leswaku a ta haha leswaku a ta puruka leswaku a ta phatsama vula swimbirhi phatsama .*
ku pfuka a tirho .*
ku tirha timpapa vuyimbeleri vuvulavuri mavulavulelo ya tinyenyani mahlambandlopfu
Tinyenyani .*
vanhu
TIMARAKA: [15]
XIVUTISO XA 2
BYEBYO I VUTOMI
BYEBYO I VUTOMI
Byi sasekile / Bya tsakisa / Bya cinca-cinca 
Nimpundzu 
n'oka 
ndzilo wa xitiko 
Ri songiwa ri gimetiwa Ri hlakala nhlanhla Ri gogonya timbambu 
bya hangalaka 
Loko xiyimo xitika / swilo swi nga ha fambi kahle. 
ha rila 
Xigego 
XIYENGE XA B
HUNGU-TSALWA
XIVUTISO XA 3
Mana wa Fumani a va nga tsakanga loko va twa mahungu lawa ya va ka Xokani..*
Mana wa Fumani u vurile leswaku Fumani u n'wi khomisa tingana..*
Mana wa Fumani u vule leswaku Fumani a nga ringanangi ku teka..*
Mana wa Fumani a langutele leswaku Fumani u ta teka munhu wo dyondza ku fana na yena..*
Ntsendzeleki marito lawa a ya kalangi ya n'wi tsakisa..*
Ntsendzeleki a swi vona leswaku a nga amukelekangi..*
Nakambe u vule leswaku yena na Ntsendzeleki va hlanganisiwa hi n'wana..*
Fumani u vule leswaku u ta cata Beauty..*
Ntsendzeleki u balekile a famba a nga ri na timbuva..*
Ntsendzeleki u tshike mbyana ya ngwenya nkelenge yi dlayiwa hi movha..*
Hlamalani u ve a lova, yena munghana wa Ntsendzeleki..*
Hlamalani u vavisekile swinene..*
NTSENGO: [35]
Xivulavuri a xi kumile papila leri a ri huma eka Fumani ri kongomisiwe eka Beauty.
A xi tshike xikolo xi kuma khwiri?
Ntangha kaye 
Papila a ri vula leswaku yena Fumani na Ntsendzeleki va hlanganisiwe hi n'wana 
(a) Fumani a tshembise Beauty ku n'wi teka. 
(b) Ntsendzeleki u balekile anga tivi leswaku u ya kwihi. 
U tirha eka Chachalaza, laha a fanele a etlela .
enhoveni. A pfumala mali yo xava .
swakudya. A etlela ehandle ka vhengele na n'wana, .
vusiku hinkwabyo 
(a) Hi nga tsutsumeli vukati ha ha ri vantsongo..
Dyondzo ya pfuna swinene..
b A kariha 2
Ntiyiso 
Hlamalani. 
Lori 
Ina hikuva hi twa Fumani aku u ta aka yindlu ya Ntiyiso kumbe Ee. Ntsendzeleki u arile ku rivalela fumani. 
NTLANGU
XIVUTISO XA 4
Gemba 
Magemba - ndlopfu - hi - nhloko - yi - funya - buwa 
A swi fanelanga. Hina vanhu hi fanele ku dyondza ku khensa leswi hi nga nyikiwa swona. Kumbe Hina vanhu hi fanele hi dyondza ku ti tirhela. 
A toloverile. U dlayile muchayeri wa bazi ra ka Hefuhefu hi hamula. 
Tibayisikiri / Xikanyakanya 
Tsundzukani 
Mafumbisi wa bangi (Khosa) u vule leswaku va fanele ku yima nhweti, va ha lavisisa 
(i) Kotara ya rifumo 
ii Ntswalo wa kotara ya rifumo 2
iii Ntswalo lowu nga ta ta endzaku ka malembe ya 21 2
Ee. A nga averiwanga nchumu.
Hi nga naveleli vanhu rifu
Makwanga a ya vuyiseli
Hi fanele hi titirhela loko hi lava xo karhi
Amukela leswi u nga na swona 
nkul. Khosa.
nkul. Khosa. 
A twa a nga tsaki hikuva a ku ri hava vhengele leri nga tsariwa hi vito ra yena.
Matixisa u lava ku fana ni nsati wa n'wamabindzu wo titwa, wo tiveka.
Matixisa u ri a nga rhandziwi laha mutini.
Gemba i xigevenga lexi nga tshama xi dlaya muchayeri wa bazi ra ka Hefuhefu hi hamula.
Gemba u yile emutini wa Xixurhana ni vusiku ku ya n'wi dlaya.
Gemba a ambarile xihuku enhlokweni lexi siyeke nomo ni nhompfu.
Matixisa na Gemba va yile ebangini ya FNB ku ya lava rifumo ra
XIVUTISO XA 5
5.1.1 (a) (b) Munhu u ta kota ku fuma hi ku hlayisa mali/xuma Mali a yi nga faneriwangi ku dyiwa 
U fanele u tivekela mali ya yena exihundleni kumbe ku yiva 
I manana wa yena Roseline. Wansati u fanele a tivekela mali exihundleni. 
Nuna wa yena hikuva hi yena a n'wi nyika mali. 
U te u fanele ku sayina maphepha ya le bangi leswaku va ta lombiwa mali. 
A lava maphepha lawa a nga wa sayina ya le bangi 
A nyika Mbitsini mali hinkwayo ka yona 
Matsalani 
Roseline hi ku n'wi byela ku tivekela mali / etlhelo / exihundleni 
Ku endlisa munhu swilo swo biha Ku endlisa munhu swihoxo 
A rhandza mali A nga ri na mhaka ni vukati A nga leteri kahle A nga ehleketeli vumundzuku 
Hi nga rhandzi mali ku tlula mpimo. kumbe A hi nkarhi hinkwawo vatswari va hina va hi letelaka kahle [35] 
