Hambiswiritano , ha tshemba i nongonoko lowu faneriwaka hi ku hlayisiwa .
Ndzi ta ringeta ku ya emahlweni .
Hi ku angarhela , ndzi tsakile swinene . .  .
Ku ya emahlweni kwihi na kwihi eka xivandla lexi ku ta va lokunene swinene .
Leti i timhaka leti nga erivaleni leti hi nga fanelangiki ku ti rivala .
tanihi xikombiso .
Hi fanele ku yimela vatirhisi hilaha hi nga swi kotaka hakona .
I mhaka yo xixima matimba ya mfumo .
Xo sungula , hi fanele ku tshika swiviko leswi eka ajenda .
Hi tirhisa mali eka yini ?
Xana mi tirhana na leswi njhani ?
Ndzi ta tsakela leswaku u ndzi nyika nhlamulo yo kongoma .
Mitlawa ya tipolotiki hinkwayo yi fanele ku va yi yimeriwile .
Ndzi amukela xileriso lexi .
Lembe na lembe swa fana .
Ndzi khomiwa hi tingana leswaku swi famba swi ya endzeni swinene .
Eka mhaka yoleyo , u na nseketelo wa mina wo kala swipimelo .
Sweswo swi kahle swinene
U fanele ku angarhela ku cinca .
Ha ha ri kule ku fikelela leswi .
Samanisi ri kombisa naswona switandzhaku swa ku tsandzeka ku landzelela milawu .
Yaleyo i mhaka leyi ku faneleke ku tshikeleriwa eka yona .
Na yaleyo i nhlokomhaka ya rimba ra ntwanano .
Swi antswile ngopfu elembeni leri , naswona ndzi vula leswaku a hi yeni emahlweni .
Vumundzuku bya hina a byi hambanyiseki .
Leswi hi faneleke ku swi endla swi hlamuseleka hi ku olova .
Vutshila byo Voniwa hi ndlela leyi landzelaka :
Ndzi ehleketa leswaku hi endle nhluvukiso lembe leri .
Swiendlo leswi hinkwawo swi fanele kuya hi ku nghenelela ka vanhu va hina .
Xa vumbirhi , phurojeke se yi le ku humeseni mimbuyelo .
Ina , leswi i xiyimo eka xiviko lexi .
Vanhu kotala va va va tilulamiserile ku fela vukhongeri bya vona , naswona magidigidi yo tala ya endlile tano .
Lowu i nkoka wa ntirho lowu faneleke ku endliwa hi xihatla lowu langutaneke na nhlengeletano leyi !
Vatokoti va fanele ku nghenelela .
I xikongomelo xa mina leswaku a ku nga vi ni ku tlhelela endzhaku .
Hambiswiritano , hi tshama hi kala xihundla .
Ndzingano wa rimbewu na nhluvukiso wa ikhonomi swa fambisana .
Xo sungula eka hinkwaswo , i mhaka ya matirhelo lama nga erivaleni .
Pholisi ya ikhonomi , hambiswiritano , a yi nga vi tano .
Hi fanele kuva na ntirhisano .
Xana u le ka swona ?
Ndzi rhambile murhandziwa wa mina wa khale ku ringana malembe mambirhi na hafu .
Lexi i xilo xin'wana lexi xi faneleke ku endliwa hi milawu .
Hi yi seketela swinene ngopfu .
Leswo hetelela hi leswi hi lavaka ku vona swi humelela hi nkhaqato .
Leswi swi le henhla hi gidi ku suka eka ntlhanu wa malembe laya hundzeke .
Swipimelo , hileswaku , swi kahle .
Mfumo wu ta va wa xivumbeko xa swiyenge swa rixaka , xifundzankulu na xikaya .
Hlamusela hi ku komisa swa kahle eka ntekelelo .
Kumbexana a ku ri nkarhi wa kona wa leswi , hambi tano .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va hi ri karhi hi hlangana laha madyambu lama .
Lowu i ntiyiso lowu kumekeke , lowu faneleke ku hlamuseriwa wu va erivaleni .
Leswi swi vula leswaku a ku na ku na ku aleriwa kahlekahle .
Ku fikeleriwa ka swikongomelo swo hluvukiso mileniyamu mayelana na mati na mbhasiso swa ha ri swa nkoka .
Hikokwalaho ka yini sweswi ?
Mfukuzana ya nhlonge i muxaka wo toloveleka swinene ya mfukuzana eAfrika Dzonga .
Xana hi le ku endleni yini hi swona ?
Kambe vona va lava nseketelo .
Ndzi lava ku boxa timhaka leti landzelaka .
Yi fanele ku va mali ya xiviri leyintshwa .
A wu tiyisile .
Hambiswiritano , i dyondzo leyi hi faneleke ku yi dyondza .
Tirha na vona .
I xiphiqo lexiya lexi hi nga na xona eka nkarhi wa sweswi .
Tanihilaha va vulaka , miehleketo yi fana na voko .
Leyi ku fanele kuva ndhawu ya nkoka eka vateki va mahungu ku valanga .
A ku na na xilo xo fana na mindzilekano ya tiko .
Hakunene , ntirho eka xiphemu lexi a wu fanelangi ku yima .
Hi ku engetela , u tlhele u vula mhaka ya vuhlanganisi bya tipholisi .
Hi vona vanhu lava nga eka emakumu .
Xana i mani a nga mi pfunaka kuva ni nhlelo wa tinkota ?
Ndzo lava ku heta hi swo swi vula swingari swingani .
Tanihi leswi swi nga xiswona , ku na xiyenge xo antswisa .
I swa nkoka swinene leswaku hi yisa xikimi lexi emahlweni .
Ina , loko u komberiwile hi Palamende ku endla tano kumbe tanihi na loko swi fanerile .
Mina a ndzi nge tsakeli ku swi tshika eka sweswo .
Kwalaho , endlelo ra vuhlayiseki bya swakudya ri suka eka swiyenge swimbirhi leswi faneleke ku landzeleriwa .
Kombisa ntwisiso wa vurhangeri .
Wolowo i nsinya wa masungulo lowu hi faneleke ku wu sirhelela .
Ndzi tiboha ku endla tano .
Xo hetelela , hi lava ku tinyiketela ku pimanyeta switirhisiwa swo tala eka miako ya ikhonomi .
Leswi landzelaka swi fanele ku tirhisiwa tanihi nxaxamelo wo kambisisa .
Laha hilaha vakokwa-wa-vakokwana va hina va akeke ndhawu leyi hi tinyungubyisaka hi yona .
Hambiswiritano , hi nga tshama hi ri na ku tshemba .
Naswona ri lava ku hatlisisa swilo .
Mhaka ya nkarhi yi fanele ku nyikiwa eka leswi landzelaka :
Nxaxamelo lowu nga helelangiki :
Rihanyu i ra nkoka swinene .
Swichudeni leswi faneleke , hambiswiritano , swi nga languta na ku yingisela mathiriyali mahala .
Xana hi fike kwihi hi ndzima ?
Hambiswiritano , a swi nga olovi .
Ku va ni vurhangeri lebyinene , hi nga hetelela hi ya emahlweni ni ntirho wa nhluvukiso .
I mbuyelo wo ka wu nga ri kahle .
A ku ri ntirho wa vona ku tirha na swona .
ndhawu
Hi tlhela hi dinga ku tekela enhlokweni endlelo ra hina vinyi .
Xana u nga rivala njhani hi leswi hundzeke ?
Loko hi lava ku endla tano , hi nga endla .
Xaxameta timhaka ta matirhelo .
Hi fanele ku ya emahlweni ehenhla ka masungulo yalawa .
A hi tshama hi byeriwa leswaku a swi koteki .
Ndzi khensa muviki hambi a nga ri kona .
Nhlayelo ra swa mbango ri pfuriwile ku tlula malembe mambirhi lama nga hundza .
Xana n'wana i wa layiburari ke ?
Leswi hi leswi swi vonakaka swi fikile eka swona .
Ndzetelo wa tindzimi i xiphemu xa phurosese leyi .
Matshalatshala na tiphurogireme
Hi langutisela ku tirha na wena kusuhi swinene .
Huvonkulu ya xifundzankulu yo hetelela yi ta hlawuriwa haxawa .
I incini hakunene xi nga ku humeleleni ke ?
Vuhambanisi byi fanele ku endliwa .
Senthara ya Nhluvukiso wa Vuswikoti .
Sweswo hi leswi hi kongomeke eka ku swi fikelela hi swivutiso leswi .
Ndzi ta tsakela ku heta hi ku ku khensa swinene .
Ndzi ta sungula hi vuxokoxoko bya vaxavi .
Xilaveko xa ntshuxeko :
U ndzi byela leswaku kuve ni mbuyelo .
Ndzi teka sweswo tanihi maendlelo lama kanakanisaka swinene .
Milawu yihi , ndzi vutisa , leyi tirhaka ?
Ina ndza n'wi tiva .
Gingiriko wa ntlawa wu tala ku fananisiwa na leswi .
Vabohiwa lava tshunxiweke nkarhi wu nga si fika va fanele ku landzelela swipimelo swo karhi .
Lexi xi tlhela xi laveka tanihi mhaka ya xihatla .
Vutihlamuleri bya leswaku vayimeri lava hlawuriweke va fanele ku humelerisa switshembiso swa vona leswi va swi endleke emahlweni ka vavhoti laha va faneleke ku tshembeka na ku va lava pfulekeke mayelana na migingiriko ya swa tipolitiki na timali na ku tlhela va tshama va ri karhi va tihlanganisa na vavhoti va le ka ndhawu yo karhi .
Palamende yi fanele ku va pfuna .
Vakhanselara i vanhu lava hlawuriweke hi vavhoti naswona va yimela vavhoti lava eka huvo ya masipala .
Kumbe xana swa boha ke ?
Endlelo ra kahle ro lawula xikweleti .
Hambiswiritano , a hi fanelangi ku tshika vutihlamuleri byihi na byihi .
Ku chava ka hina lokukulu hi leswaku hi leswi nga ta humelela .
Kuya hi girafu xiyimo xi hi ndlela leyi :
Hi ta n'wi hoyozela ntsena eka ku humelela loku .
Tiva timhaka ta nkoka eka endlelo ro lavisisa .
Ndzi nga seketela ku cinca loku .
Mhaka ya mitlangu yi engetela nkarhi wo tirhisana eka nhlangano eka timhaka timbirhi .
Lowu i nkanetano
Sweswi hi .
Mhaka ya vumbirhi leyi ndzi yi vulaka i mayelana na ku teka xiave .
I xitshembhiso !
Nhlangano wu tirha hi ku ya hi Bodo ya wona .
Hikwalaho ka swivangelo leswi hinkwaswo a hi fanele ku seketela nongonoko lowu .
Hambiswiritano , ku ni swivilelo leswi humesiweke hi swirho swa komiti eka ndhawu ya phurojeke :
Maendlelo eka ku tshunxa i ya nkoka swinene ku tlurisa .
Se ndzi ta hundzulukela eka ku pulanela leswi nga humelelaka .
Laha nakambe a ku vanga na ku landzelerisa .
Khoramu ya nhlengeletano ya komiti yo tsundzuxa ku tava nhlayo yo tala ya swirho swa yona .
U tshame madyambu edorobeni .
Ntlawahata milandzu ku ya hi milandzu ya nkarhi wo leha na ya sweswi .
Hi fanele ku tshamisekisa timakete ta swa timali .
Kaya rin'wana na rin'wana rintshwa laha tikweni ri ta kota ku hlayisa gezi .
Kombisa leswaku ndhawu ya yinhla-nharhu eka xifaniso lexi nga laha henhla xi nyikiwa hi :
Kutani mi ta va na xiphiqo lexikulu hakunene .
Sungula nhlamulo ya xivutiso xin'wana na xin'wana ehenhla ka pheji RINTSHWA .
Vahluri i :
Hi ta pfula ndlela kuya emahlweni eka mafambiselo ya kahle ya Matshamelo ya Kahle .
Hi ku twisisa hi vaxanisiwa va ku humelela ka hina venyi .
Loko Khomixini yi enerisekile
Holobye a nga languta nakambe swiboho , swiendlo na tipholisi ta Bodo .
Ina , ha endla .
Swi le rivaleni , hi na ntirho ku amukela vahlapfa .
Hi fanele ku languta nakambe mpimo wa mixupulo .
Ku sivela ku tirhisiwa ka swidzidziharisi leswi nga ri ki enawini i xirhangana xa masungulo .
Ku endla tano , Mfumo wu tiyimiserile ku :
Eka leswi , ndzi kombela Huvo ku vona leswaku :
Ku suka eka vonelo rero , hi seketela xiringanyeto lexi .
Swiyimo leswi lavekaka swa vanhu na ikhonomi swi fanele ku tumbuluxiwa .
Ndzi navela ku tivisiwa .
Loko swoleswo swi ri tano , kutani ndza swi sola .
Hi tshembha lexi hi xin'wana xa swihlawulekiso swa nkoka eka nhluvukiso .
Ndzi na xivutiso xo engetela .
Vugevenga byo kunguhatiwa byi ya emahlweni kuri ntlhontlho lowukulu .
Kutani ke , u fanele ku tlhelela ka nongonoko wa leswi ku vulavuriwaka ha swona .
Hi tlhela hi ri ni kunguhato eka mitsengo ya vuhundzuluxeri .
A hi leswaku I swifundzha swa vusweti .
Vakamberiwa va fanele ku katsa swilo leswi landzelaka eka tinhlamulo ta vona :
Hi langutele leswi nga kumiwaka na swiringanyeto swa nhlengeletano leyi .
Magoza ya fanele ku tekiwa ku endla maendlelo ya olova swinene .
Tidyondzo
Tifigara ta swa timali ti ta kombisa :
Dyondzisa ndhawu ya fomula ya xirhendzewutana .
nomboro ya swirho
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi va ndzi kunguhatile ntshamo lowu .
Swirhalanganyi swa ximunhu emugangeni swi na ntshikelelo wo kongoma ehenhla ka swikolo .
Mafambiselo na nhluvukiso wa masipala i ntlhontlho naswona swi katsa timhaka leti pfilunganeke to tala leti hambaneke swinene .
Kambe a ku na nyimpi .
Xa vunharhu , a va si kombela mpfuno wa mali .
Ku laveka swo xava hi swona .
Ku cinca
Ndzi tlhele ndzi tsaka eka malwandla laya vumbiweke ku suka hi nhlawulo .
Naswona , hakunene , swo fana hi swona eka xihoko xa ngati .
Swipimo swa nseketelo swi fanele swi tshama swi ri tano .
Swa laveka swinene .
Xivutiso lexi xo engetela a xi le ka nhlokomhaka leyi fanaka .
Kwalaho hi laha nkateko wa vukorhokeri bya misava hinkwayo ku nga kona .
Ku pfula migodi naswona swi na nkoka .
Swa tika swinene .
Hi vaakatiko va matiko ya misava .
Lexi i xikombiso xa mphalalo lowu fikaka lomu wu kongomeke kona .
Tikhopi ta tsalwa ti ta endliwa kuri ti va kona eka vateki va mahungu .
Swi ndzi komba swi ri miehleketo leyinene no pfuna .
Tiva swikongomelo swa nhluvukiso wa tisisitimi .
Lowu i nkarhi wo tika swinene , ngopfungopfu hi nkarhi wa nkayakayo .
Tiphurojeke ta fambelana na goza leri twananiweke na le ka swiphiqo swa xiviri swa mitlawa leyi kongomisiwaka / vadyandzhaka .
Magoza ya nkoka swinene ya ku endla leswaku tinsu ti tshama ti ri ni rihanyo lerinene ya katsa :
Huvo yi fanele ku langutisisa mpimanyeto hi nkarhi wolowo wo fana .
Swivilelo swa vona swi le rivaleni .
Kutani ndza ehleketa hi nga tlhela hi ta eka timhaka leti .
Kuva minhlangano yiri karhi yi ya emahlweni yi vulavurisana i mhaka ya nkoka .
U endlile leswaku rixaka ri tinyungubyisa .
Eka ntirho lowu ,
Lowu i njhekanjhekisano lowu a wu fanele ku va kona exikarhi ka vanhu .
Xivutiso xa vuchavelo .
Ina , kambe a hi leswi tsakeriwaka .
Milawu yi kahle loko ya ha ku endliwa no va yi kota ku humelela ku ya emahlweni .
Muviki u ringanyeta leswaku hi nga tsutsumeli .
Leswi swi katsa nkatsakanyo wa Swiletelo swa Rixaka swa Tikomiti ta Tiwadi
Dyondzisa n'wana , dyondzisa rixaka .
Hi fanele ku sirhelela masungulo ya ku humelela loku .
Ndza ha vona onge timhaka to yelana na rimbewu ta ha ri kona etikweni ra hina .
Tindlela to fambisa ti fanele ku tiyisisiwa .
A hi nge xaviwi .
HA SWI TEKA
I ntiyiso leswaku ku laveka rhengu ro katsa hinkwaswo .
Hikokwalaho , ndza tshemba leswaku u ta teka goza hakunene .
Ku olovisa i ndlela yo yisa emahlweni .
Xiviko xo koma xa ku langutisisa Vito ra phurojeke
Hikwalaho ka swivangelo leswi , xiringanyeto lexi xi fanele ku amukeriwa .
Lexi i xikoxo lexi hi faneleke ku xi fikelela .
Kuna ku famba-famba ko tala na xivandla swa laveka .
A ku ri na vanhu vo tala swonghasi hinkwako , naswona a swi tsakisa , a vula .
A ndzi na ntiyiso loko va langutisile milawu .
U na nkanu .
A swi .
Hlamusela leswi ku vuriwaka swona hi ku antswisiwa ka jenetiki .
Swilaveko leswi swi lava vuhlanganisi bya le kusuhi na vakhanselara va wadi lava lavekaka ku tihlanganisa na Tikomiti ta Wadi eka switeji hinkwaswo swa mafambiselo ya matirhelo .
Hi tiyimiserile eka ku hlayisiwa ka sisitimi ya mabindzu ya misava kuya hi milawu .
Swi dinga ku hlayisiwa na ku ndlandlamuxiwa .
Swi tano , sweswo swi ta tshama swi ri mhaka mikarhi hinkwayo .
Xikongomelo lexi xi vumbiwile khale .
Matirhelo ya ikhonomi
Hi ku komisa , hi lava vathori ku tirhisa mali yo tala eka vuleteri .
Makungu walawo ya fanele ku katsa :
A ndzi ta tsakela leswaku swi tsariwa ehansi .
Mfanelo yaleyo va tekeriwile yona namuntlha .
Ku basa na ku hlayiseka :
Vugevenga a byi heleli eka mindzelekano ya rixaka .
Ndzi ta tlhelela eka mhaka ya nkoka wa mali endzhaku ka nkarhi .
Mutirhi wa swa tinkota u ni vutihlamuleri byo lawula matirhisele ya timali ya Palamende .
Ha swi tiva leswi , kambe xana kahlekahle ha xi twisisa ?
Sweswi swi ta hambana , swi ta hambana swinene .
Ha titwa , i ku veka swilo hi nxaxamelo wo hoxeka .
A ku na mali leyi nga bajetiwa ya ntirho lowu .
A ndzi nga ta tsakela ku thunya ntiyiso lowu sweswi .
Naswona laha mpfuno wa swo aka wu fanele ku va na xiave .
Hi nga famba hi ku tshunxeka .
Vuxokoxoko byo tihlanganisa bya yena i :
Swi lava ku tirhiwa hi matimba ku fikelela nhlengelo .
Nhlamuselo yo cinca ka maxelo
Mfanelo ya swa ndhavuko i mfanelo ya ximunhu ya masungulo .
Hikokwalaho ndzi navela ku hlamusela ku tisola ka mina eka vonele leri .
Madzolonga na wona ya kaneriwile .
Vatinyiketeri va fanele ku :
Swi tlhela swi vulavula hi nkarhi lowu nga fikiki emakumu eka ku khavisiwa .
Kutani , u tiyisile ku khumbheka .
Hi na ku hlonipha lokukulu hilaha ku nga kotekaka eka maphorisa ya hina .
Kwalano ndza ala .
A ndzi se tshama ndzi vula swoleswo .
Ndzi pfumelelana na muviki hi mayelana na mpimo wa malembe .
Tirhisa swikili eka ndhawu ya ntlangu .
Ku aka pfhumba ra nkoka ra vatinyiketeri .
Hambiswiritano , switiviso leswi swa mafundza swi sungurile ku tirhisiwa .
Ku hava nkayivelo wa swakudya na miehleketo yo biha .
Xana munhu a nga tshama njhani a ri karhi a tiva ku hundzuka loku humelelaka eka xiyenge xexo ?
Sweswo i xikoweto lexi hi faneleke ku xi rhumela .
Nhlayo ya lava nga vaviseka yi karhi ya engeteleka .
Xiphiqo a xi le ka nxopaxopo wa ku hambana .
Ku fanele ku va na ku olova ko amukela .
A hi mhaka ya timhaka to karhi ti nga va kona .
A hi tekeni leswi nga kahle ematikweni ya misava no cukumeta leswi nga riki kahle !
Swivandla swo sungula swa nkhaqato leswi faneleke ku tekeriwa enhlokweni i :
Ha khensa nseketelo wa wena eka mhaka leyi .
Naswona ndza tshemba leswaku ku hava khombo eka leswo .
Leswi swi fanele ku endliwa ku pfumelela vuyimeri bya vanhu hinkwavo eka mpimanyeto .
Magoza ya nkoka ya tekiwile hi ndlela yo fana .
Sweswo a swi twali na swona .
U nga vilerisiwa hi xiyimo xa rihanyo ra vona .
nyika timhaka tihi na tihi timbirhi leti kucetelaka mphakelo wa mitirho .
Leswi a swi fanele ku tekiwa tanihi goza ra nkoka ro sungula ro ya emahlweni .
Hikwalaho ka sweswo ku tumbuluxiwa ka xiboho swi na nkoka swonghasi .
U tlhele a endla nghilazi yiva yitsongo swinene .
Sweswi ndzi ta eka mitwanano ya xinakulobye xa swa ikhonomi .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo i switsongo ku tlurisa .
A hi mhaka yo venga tiejensi to veka mipimo .
A ndzi kanetani ni vapfuneti va le handle .
I swa nkoka ku lemuka leswaku malulamiselo ya timhaka letimbirhi ya khomiwile .
Ntsengo wa vatirhi
U seketela nawu lowu .
Vumbhoni bya leswaku swi fambelana na ntirho
Maendlelo ya ku lulamisela ndlandlamuxo wu le ku endliweni .
Hi ntsako swi le ka mitila ya kahle .
Ndzi swi twile leswi mi nga vula .
Hi tshemba leswaku ku ta va na mbuyelo wa kahle endzhaku ka ku vulavula .
Nsusumeto wo lava ku endla wa politiki a wu fanele se wu ri kona .
Xana leswi i yini loko ku ngari nghingiriko wa ikhonomi ?
Ntlhanu wa vona va languteriwe ku thoriwa swa nkarhi hinkwawo .
A hi sunguleni , hambiswiritano , hi leswi swi nga endliwa .
Maendlelo yo vevukisa : Nkanelo wa hinkwavo
Xi vula leswaku hi fanele ku ya emahlweni xi tiyisa demokirasi .
Ndza swi vona .
Leswi hi swi lavaka , hambiswiritano , i tiphurojeke to tala letitsongo .
Ku na swilo swinharhu leswi hi swi vonaka swi ri swa nkoka .
Ku vhota swi fanele ku endliwa eka nhlengeletano hi ku tirhisa nhlawulo wa ku tsala exihundleni ;
Thekinoloji leyi yi ta hi pfumelela ku fikelela xikongomelo xa hina .
Xana hi ta susa swinawana ?
Hambiswiritano , hi fanele ku antswisa leswi swinene ngopfu .
Tiva xiphiqo lexi u nga vaka u langutane na xona .
U nge faneli ku yima nkarhi wo leha .
Vatirhela mfumo lavakulu ;
Hambiswiritano , hi lava nkarhi naswona hi ta tirha ntirho .
Ku na matiko yo tala lama nga ku vileleni swinene .
Loko Holobyenkulu a fanele a swi tirhisa , u ta va a nga endlanga xihoxo eka sweswo .
U tirhile hi mfanelo eka swiphiqo leswikulu swa timali .
Hi na rimba ra milawu leri lulameke .
A ka ha ri na mafu .
Hi swona swi endlaka leswaku swi kumeka ku nga endliwangi swo ringanela laha .
Swa soleka , kambe i ntiyiso .
Ndzi tshemba leswaku leswi hi ta swi fikelela .
U endle ntirho wa kahle swinene .
Xana ku ta fanele ku humelela yini ke ?
A ku va ngi na ku ya emahlweni hi tlhelo ra swa ikhonomi .
Mhaka leyi i ya nkoka naswona ya tsakisa .
Nkarhi wu komile .
I xa ntikelo swinene .
Hikokwalaho , ndzi mi kucetela hinkwenu ka n'wina ku vhota hi ndlela leyi nga yimiki na xona mundzuku .
A ndzi ta kombela hi endla swilo hi ndlela yo fanana sweswi .
Mi nge sweswi ndzi hundzulukela eka swiringanyeto swo karhi .
nkarhi lowu pimiweke
Sweswi i nkarhi wa ku endla sweswo ntsena .
Leswo a swi nge endleki .
Kutani swi ta :
Leswi , khombo ra kona , a swi nga ri tano , kutani maendlelo ya tshamisa xisweswo .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku ku va ku karhi ku tihlanganisiwa na hina nakambe namuntlha .
Hi engeterile eka swona .
Ina hi endlile .
Tifeme ta swa mirhi ti fanele ti endliwa leswaku ti xixima timfanelo ta ximunhu .
Swipimelo na malawulele ya rilondzo swi fanele ku amukeriwa .
Xexo xi ta va xikongomelonkulu xa komiti ya hina .
Buku leyi yi kongomana na ku vumba matshalatshala yo tano hi ku nyika xiletelo hi ndlela yo endla kunene hi ta matumbuluxelo , ngopfungopfu na hilaha sisiteme ya komiti ya wadi yi nga endliwaka hakona ku va leyi tirhaka leswaku tikomiti ta tiwadi ti va leti hatlisaka no vuyerisa .
Ndzi ehleketa leswaku u tirhile ntirho wa kahle swinene eka sweswo .
I matimu ntsena lama nga ta hi byela ntiyiso .
Longoloxa swiyenge SWINHARHU swa xikoxo .
Hi tlhele hi vona ku hunguteka swinene eka minxavo na sayizi ya xikweleti xa vaaki .
I tindlela tihi ti nga kona ?
Eka mina leswi swi vonaka tanihi xitshunxo lexi tirhekaka .
Vanhu va matiko va fanele ku teka magoza hi xihatla laha .
Leswi swi le rivaleni leswaku a hi swona , leswi swi solekaka swinene .
Tlhandlakambirhi , tiphurojeke ta vaaki i ta nkoka swinene .
Leswi swi endliwa exihundleni naswona swa tumbetiwa .
Ndzi va twile naswona ndzi va yingiserile .
hinkwaswo
Khombo ra kona , hi vona .
Ku akiwa ka xitediyamu swi le ku endliweni .
Hi fanele ku tshembha leswaku va ta va va susiwile .
Siku leri samanisi ri nga humesiwa hi rona .
Swi tano na le ka tinxaka to tala ta swifambo .
Hi fanele ku seketela hungunkulu ra xiviko lexi .
Hi vula leswi naswona hi pfumela eka swona .
Vukhale bya vukulukumba
Xana va nga baleka njhani na swona ?
Xana hikokwalaho ka yini hi endla swikambelo leswi ?
Swi nga katsa ni ku ka swi ka katsi swibumabumelo .
Nkanerisano lowu wu ta nghenisa matirhelo ya Kahle eka ku Tumbuluxiwa ka Nkunguhato wa Vukorhokeri bya kahle .
Swa nkarhinyana wa sweswi a xi endli swona .
Kutani ku na mhaka ya lava vuriwaka swivuya .
Makungu na wona ma kona ya ntanga wa swiharhi wo twanana ni swa mbango .
Hi tiva leswaku mitirho ya hina yi ta teka malembe ku heta .
Votala vatlangi va nghenelerile eka maendlelo , hileswaku va tivisiwile .
Ku tlhela ku va na swivangelo swo tala .
Hi fanele ku tsakela leswaku leswi swi tani .
Swo tala swa leswi tiviwaka tanihi ku ' hambanahambana ' swi humelerile hikokwalaho ka vuxaka bya matimba na timhaka ta mphakelo wa switirhisiwa '  .
Hi nga ka hi nga vulavuli hi vutsongo eka mhaka leyi .
Va ta kota ku va na rito .
Tinhlamulo ta vadyondzi ti fanele ku langutisa eka timhaka leti landzelaka :
Eka vanhu lava yi tirhisaka ?
Lexi i xivutiso xa nkoka hi ku avana ka matimba ya xidemokirasi xa hina .
Leswi swa le ndzhaku ntsena swi fanele ku va nhlokomhaka ya kungu leri
Ndzi fanele ku vula leswaku mina hi ndzexe ndzi hlamarile .
Ntsena leswaku vaaki va hina va tiva laha va nga yima kona .
Mhaka ya mina ya vumbirhi i ya swa xihundla .
Tirhisa tafula ku hlamula swivutiso leswi landzelaka :
Se hi fike emakumu ka xitori .
Kutani ku na nsirhelelo wa ndzhuti wa ximunhu .
A hi vekeni sweswo etlhelo eka nkarhi wa sweswi , hambiswiritano .
Leswi na swona swi tlhele swi va swi fanele ku yimanyana .
Vaxanisiwa i vatirhisi .
A ku nga vi na xidemokirasi ku ri hava sisiteme ya swa mavandla .
Eka leswi kanetanaka na swona , swi fanele ku nyanyula nhluvukiso wa swona .
Lexi a hi xidemokirasi .
Ntshikelelo wu fanele kuva eka tlhelo ra vunharhu .
Hi na timhaka tinharhu leti nga khomana eka ntshamo lowu wo helela .
A ndzi ta khensa angulo eka leswi .
Ku kwetlembetana hinkwako ka tipolitiki ku endla ntsena leswaku hinkwavo va hela matimba .
A xi nga amukelekangi .
Ku pfumala vuleteri
Ndzi hambana na ku tirhisiwa ka ndhawu yo tano ya nxaviselano wa mahala .
Sweswo i mhaka leyi yi yimeleke ku tlhuvutsiwa .
Tihakelo ta xikambelo xa swa vutshunguri ti le ka akhawunti ya muthori .
Ndzi pfumelelana hi ku hetiseka ni muviki eka mhaka yaleyo ya nkoka .
Swikoteko
Muviki u tlhela a tshikilela nkoka wa dyondzo .
Lexi xi fanele ku twisisiwa .
Kumbe hi nga langutela ku swi kota .
A ku le rivaleni laha mali yi faneleke ku kumeka kona .
Xexo i xivumbeko lexi faneleke ku tshamisa xisweswo .
Ku sivela vugevenga kova nchumu lowu wa xitshunxo .
Hi dinga ku tsema ndzhendzheleko lowu wa madzolonga .
Ndza swi tiva leswaku a ku na switshunxo swo olova .
Mhaka ya mina yo hetelela i mayelana na minxupulo .
Xana hi yihi mhaka kumbe xiphiqo ke ?
Ha khensa ku tekiwa ka xivutiso xa vumune .
Magoza ya va Rixaka a ya ringanangi .
Hlayisa mfanelo wa ku va na xihundla .
Tsundzuka a hi xihoxo xa wena .
Ku nyika vurhangeri eka goza ra ku cinca ka maxelo .
Tani hilaha u tivaka , nhlengeletano leyi yi ve kona .
Xana hi lava ku tlhela hi lulamisa yini ku endlela leswaku xi humelela ?
Eneji na vusirheleri swa fambisana .
Bindzu ( yini ? )
Ndzi yimele nhlamulo ya wena .
Ina , va swi kotile .
Ku tekeriwa enhlokweni ka swikombelo
Mi nge ndzi ya eka ku hakelela vuhlayiseki .
Ku vumbiwa ka kungu ra endlelo ku antswisa ku fikeleleka ka tindhawu eka vukorhokeri .
Hakunene hi nga tsakela nhlamulo yoleyo .
Hambanisa exikarhi ka swiyimo swa minchumu hi ku ya hi matimba , xivumbeko na ntalo .
Nongonoko lowu wu na minongonokotsongo leyi landzelaka :
Ku katsakanya na ku cinca nawu lowu fambelanaka na mafambiselo ya mapapila ya ndzhaka .
Lawa i matshalatshala yo ringeta ku tisa Mfumo ekusuhi ni vanhu .
Xo sungula , a wa ha ri ku vulavuleni hi mayelana na minongonoko exikarhi ka matiko mambirhi .
Hi lava ku sirhelela vanhu lava .
Va pfuni .
Nhlayo ya swipimelo ku lwisana na milawu ya vukungundzwana yi tlhele yi nghenisiwa .
b . Mavito ya swikolo hinkwaswo endhawini yaleyo
Swi le rivaleni ku suka eka tinhlayo leti nga kona ku suka eka khampani .
I incini hi mayelana na misinya ke ?
A ndzi ehleketa leswaku ndzi hlamule xivutiso .
Xana hakunene ha swi lava sweswo ?
Ntsengo wa tihakelo i mhaka ya nkwetlembetano .
Sisiteme leyintshwa yi tisa nhlayo ya mimbuyelo , ku katsa :
Vumbhoni byi fambelana na xiphemu lexikulu xa nhlokomhaka .
A ndzi ta lava ku seketeka xiviko xa yena .
Vatirhikulobye , lexi i xiboho xa mina .
Ndzi ta endla yeleyo poyinti ya mina yo hetelela .
A hi ku hlula hi mavuthu , a hi ku hlula ka valala .
Eka vona , leri i lembe ra vumbirhi ra ku pfala .
Swi ni vusiwana namuntlha a hi n'wi voni laha .
Swivutiso hinkwaswo swi na timaraka to ringana .
Swa antswa ndzi basisa xiphemu xo sungula xa nhlamulo ya mina .
Tikomiti ta Tiwadi ti lava ku va na ku titshembha , vutivi na swikili leswaku va fikelela mitirho ya vona .
Swibumabumelo leswi landzelaka swi nga pfuna leswaku xiviko xi amukeriwa kahle :
A ku na nchumu hi tlhelo ro avelana rifuwo .
Hi fanele ku va hi ri eku tekeni ka gondzo ro hambana swinene .
Leswi a swi lulamangi .
A hi tsundzukeni matimu yo tika ya matiko lawa .
Ndza swi twisisa .
Xo hetelela , timali ta engetelo ti phakeriwile .
A ndzi lava ku hundza hi laha u tshamaka kona .
Xikongomelo xa Vhiki ra Vukorhokeri bya Tiko :
Ndzi pfumelele ku ku nyika tinhlayo .
Mudyondzi u kota ku fikelela no tiyisa vuhlayiseki bya vumunhu byakwe .
Vanhu va chava xin'wana na xin'wana lexi nga lexintshwa .
Ntwanano wa tika .
Nomboro ya riqingho ra Khoto :
Vatirhikulorhi va ta tiva leswi ndzi vulavulaka hi swona .
Swoleswo a swi pfuni na wihi na wihi wa hina ku ya emahlweni .
Mali ya kumeka .
Xana hikokwalaho ka yini hi nga swi voni ?
Hi ku angarhela , xiyenge xi thola vavasati .
Swivijo swa mpimanyeto i tinhlengeletano to hlawuleka laha vakhanselara va wadi va kanelaka nhluvukiso eka mpimanyeto na ku hlamusela ku hambana na kungu ro sungula .
Ina , ndza vilela hi ntshamiseko wa minxavo ya misava .
Va ve na ntlhanu wa malembe ku swi endla .
Xileriso lexi xi ta va xi ri na nkoka eka vona .
Vuhungasi byo hlayiseka bya vadyondzi eka muganga wa hina .
Hlamusela misinya leyi hanyaka ya mbulavurisano wa le ka vumaketi .
Hakelo leyi ya ha ta kunguhatiwa .
Matsalwa lama nga ta tivisiwa vanhu
Maphorisa ya nga mi nyika tinhlayo ta vugevenga naswona loko ku ri na xibedhlele kumbe tliliniki va nga mi nyika mahungu ya swa rihanyo
Ntirho wa vahloti i nchumu wun'wana :
Na swona swi fanele ku nyikiwa ka mune hi lembe .
Meyarankulu u komberile ku khomeriwa ku va nhlengeletano yi sungurile nkarhi lowu vekiweke wu se wu hundzile
Bindzu ( Yini ? )
Hi swona swi endleke leswaku a va a endlile nkunguhato wo engetela .
Pholisi ya eneji yi hi nyika nkarhi wo endla sweswo .
Xana u swi tiva njhani leswi ?
Kwalaho a hi nge swi tekeli enhlokweni .
Ntwanano wo tirhana ni xiphiqo xa ku kufumela ka misava hinkwayo . . . . .
Mhaka leyi yi nga ka yi nga tekiwi yi pfariwile naswona a yi fanelangi tano .
Tafula leri landzelaka ri kombisa vuxokoxoko mayelana ni leswi :
Tlanga vuyimbeleri .
Xana hi lunghisisa ku yini swidingo swa nkarhi lowu taka swa eneji , mati na vutleketli ?
Yaleyo i mhaka ya nkoka yo sungula leyi a ndzi tsakela ku yi tshikelela .
Swivutiso swa nxopaxopo wa swa rimbewu
Xi tsanile , naswona a xi bohi hi nawu .
Tihakelo kuta hi Milawu leyi landzelaka :
Vusirheleri bya muxaka lowu byi nga va na nkhumbo wa mfularhelo .
Ku tihlanganisa swinene na mbhurisano na tikomiti ta tiwadi swi ringanyeta leswaku ku fanele ku tekeriwa leswi landzelaka enhlokweni :
Hi tlhelo rin'wana na rin'wana , sweswo a swi ta va swi ri xitshunxo xo hetelela lexi fikeleriweke hikwalaho ko heleriwa hi ntshembo .
Xikoweto xexo xa karhi ku humesiwa eka tlhelo leri hoxekeke .
Inthanete yi nga ha tirhisiwa ku hundzisela mahungu .
A ndzi lava ntsena ku endla ndzulamiso walowo .
Khomixinari , ndzi tsakela ngopfu leswi u nga swi vula .
I incini hi faneleke ku swi twisisa swa hinkwaswo leswi ?
Tanihi xifundza na tikonkulu , hi kota ku yima loko hi tirhisana , kasi hi ta wa loko hi tirha hexe .
Tinhlokomhaka leti bohaka eka nongonoko hi leti :
Ndzi tsakela ku tshikelela eka timhaka ta nkoka timbirhi to karhi .
Va nyiki nkarhi .
A ndzi ta tsakela ku va khensa hi malwandla eka lexi .
Mfumo wa hina wu tirhile swinene ku antswisa swiyimo swa hanyelo ra vadyuhari .
Vonelo ra vaaki ra kanakanisa , kambe hi leri nga rona .
Hi fanele ku ehleketa hi ndlela leyi .
Mahungu ya twala , ku olova na ku hlayeka .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku hi lava ku khatsa ndzima yo tivikana .
Ina , hakunene , hi teka mhaka ya swikili yi ri leyi nyawulaka .
Hi endla swi va erivaleni laha swiphiqo swi nga kona .
Switshunxo swa huvo
U fanele ku ringeta ku langutana emahlweni na vanhu lava nga ku rhendzela nkarhi hinkwawo .
Tikomiti ta Tiwadi ti nga pfuneta hi ku :
Ndzi kombela nseketelo wa wena nakambe .
Swi endleriwile ku nyika vuxokoxoko ni ku vutisa swivutiso leswi fambelenaka ni swa tindlu ku suka eka vanhu .
Mavonelo hinkwawo ya fanele ya tisiwa :
Xa vumbirhi , eka xikomba mikarhi .
Swivangelo swa tikomba , naswona swi fanele ku vuriwa .
Ndzi tsakela ku yisa emahlweni mhaka leyi ya nkoka .
Hi se hi vile ni ku humelela ka kahle eka leswi .
Phurogireme yintshwa ya lembe yi ta sungula hi Mudyaxihi .
Hi hlawuriwa hi ku kongoma .
Ku tiyimisela ka hina ku landzelerisa na ku kambela nkoka i ka nkoka .
Kumbexana ndzi ta va ni nkarhi mundzuku nimixo .
Hikokwalaho palamente yi ta tirhisa ntshikelelo eka ndhawu leyi .
Nkululo wo tiya
Tindlela leti Tikomiti ta Tiwadi ti nga tekaka xiave :
Tekela enhlokweni mianakanyo ya swa mbango .
Hiya emahlweni ku endla ndzima eka nhluvukiso wa tindhawu ta madoroba ya hina .
Hi ku vona ka wena , xana leswi swi nga yimela nkoka wa kahle wa tixere leti ?
Ndza tshemba leswaku leswi ko va masungulo .
Eka leswi vo tlula hafu va yimele ku tengisiwa .
A ku na xivangelo xa leswaku hikwalaho ka yini xi fanele ku khomiwa tanihi xihundla .
Nkarhi hinkwawo hi fanele ku landzelela leswi humelelaka etikweni leriya .
Ku tenga i mhaka ya nkoka swinene mayelana na lexi .
SWA MISAVA NA SWA XIFUNDZA
Hikokwalaho a hi tirhaneni na misava ya xiviri .
Leri i tiko ra hina naswona ha ri rhandza .
Swi le rivaleni , ku fanele ku va na ntirhisano .
Ndza tshemba lexi xi tiyisisile ku va xi ri xihoxo .
Hi fanele ku sirhelela rihanyo ra vaaki va hina .
A hi ririmi ro tirha eka nkarhi wa sweswi .
Leswi swi hi fikisa eka njhekanjhekisano hi ta vulawuri bya mahungu .
A ndzi ta tsakela ku boxa leswikulu swa kona .
Vona a va tirhi .
Swivutiso leswi faneleke ku hlamuriwa :
Hi na ntirho wukulu swinene lowunga hi languta .
Ndzi vonile mbuyelo wa matlhari ya tikhemikhali .
Hi tikuma sweswi hi ri eka xiyimo xo hlawuleka .
Nhlamuselo yo twala ya leswaku vulema i yini .
Ku nghenelela eka minongonoko ya mpfuxo ku nga ri khale swi ta boha .
Lembe leri nga hundza , hi komberile vhoti ya wena ku endla Kontiraka ya Vanhu .
U tiyisile swinene , naswona ndza swi pasisa .
Hi fanele ku fikelela ntwanano na xiyenge xa mphakelo .
Ndzi ta swi langutisa leswo .
Kutani i mayelana na ku tirhisa .
Ku tlakusa u nghenisa xiavi eka miganga ya laha kaya eka mafambiselo ya tindhawu leti sirheleriweke , laha swi faneleke .
Vumbiwa na ku tirhisana na ku kanerisana hi ndlela ya kahle ku twanana hi mafambiselo , timhaka ta xipolitiki na ta timali .
swa le dzongeni na le vuxeni
Tikomiti ta huvo leti kongomisaka eka mhaka yo karhi tanihi swa tindlu , nhluvukiso wa ikhonomi , mphakelo wa vukorhokeri na miako .
Swi katsa timfanelo hi timbirhi ta ikhonomi na ximunhu .
Ndzavisiso eka ku cincacinca swihlawulekisi swa mbewu ya swihanyi i xikombiso xin'wana xa leswi .
Swi nga tlhela swi katsa ku tumbuluxa na ku qambha .
Phepha ra switiviwa ra ndhawu ni ra mbango
Loko ku vuriwile sweswo , ndzi na xikongomelo xa ku xi komisa .
Vutshila eka vutomi bya siku na siku .
Hi mi navelela leswinene eka ntirho wa n'wina .
Sweswi a nge hanyi kuri hava swona .
Kahlekahle , hi leswi hambaneke na swona .
Hi nga ka hi nga fikeleli leswi hi ku famba ka nkarhi .
Nseketelo wa tipolitiki wa lexi , hakunene wu na nkoka swinene .
Marito ya ntikelo ya swilo
Hi fanele ku khatsa ndzima .
Kombisa ku twisisa ku tirhisiwa ka switirho swa vuhlayiseki na tindlela .
Vanhu vo tala va vutisa leswaku hikokwalaho ka yini leswi swi fanele ku va tano .
Ku Fambisa Matirhelo ya Masipala :
I ku tshemba ka hina na ku navela ka hina .
Lexi xi fanele ku seketeriwa .
Hi fanele ku sivela mitolovelo ya muxaka walowo eka vumundzuku .
Ndzi kongomisile eka leswi tolo .
Ndzi vula leswi tanihi ndlela ya rito ro tsundzuxa ro sungula .
Kambe ku tlakuka a ku ringani .
Nawu na rimba ro hetiseka ra vandla .
Yingisela laha loko ndzi siya khadi mundzuku .
Loko ku ri hava vumbhoni , kutani va fanele ku humesiwa .
Muholo / awara
Hi yima hi lulamile ku teka vuxaka bya hina ku ya eka mpimo wun'wana wa matirhelo .
Vo tala eka Xifundzankulu va amukerile kungu leri kahle .
Ndza ku vutisa .
Vadyondzi va vumaki bya tikhemikali va fanele ku kota ku :
Xana tindhawu leti ti kumeka kwihi eka mepe wa misava ?
Xivutiso xa mina xi mayelana na ku hundzisiwa ka xiyimo xa vanhu hinkwavo .
Ndzi sale ni swivutiso switsongo .
Ndzi hlohloteriwa hi tinhlayo leti ndzi vonaka ti yimeriwile laha .
Eku heteleleni , sweswo hi leswi swi nga hi xiswona hinkwaswo .
Swiphiqo swa hina swi tivekile eka nkarhi wo leha .
A ndzi lavi ku yima na tlhelo ro karhi .
Swivutiso swo tika kwalaho , a ndzi swi koti ku swi hlamula havumbirhi bya swona .
Swo kongomiwa swimbirhi eka dyondzo i :
Ndza tshemba leswaku hi hambanile .
Xana i yini xikongomelo xa mihlawulo ?
Hlamusela hilaha ku nga ta ngheniwa eka ntwanano ni munyiki wa timali .
Hi lava ku cinca matwisiselo lawa ya nga kona sweswi .
Mbulavulo na ku tivisiwa ka Holobye :
Tlhelela eka ntiyiso
VULAVISISI NA KU KHOTSIWA
Ku hundzuluxa hinkwako loku ku fanele ku va kona .
Swa antswa ku endla swilo leswitsongo kahle ku tlula ku endla leswo tala hi ndlela yo biha .
A va tiva mhaka ya ku kombisa ku vilela hi ndlela ya ku rhula .
Ndzi vona leyi yi ri sisiteme ya nkoka hakunene .
Ndzi kholwa leswaku eka ndhawu leyi hi na xivandlanyana.
Leswi i masungulo yantshwa lamakulu ya matiko ya hina mambirhi .
Muviki u vuyelela mhaka leyi ya mavonelo , leswi ndzi swi amukelaka .
ku ya hi ku navela ka vanhu .
Leswi a swi ta tlhela swi va na mbuyelo eka lava lavaka vahlapfa lava lavaka nsirhelelo wa mfumo hi ntiyiso .
Leswi swi vangile vuphikizani byo ka byi nga ri kahle malembe la mo tala .
Nkanelo wa nkunguhato
Lava va hlangana mikarhi hinkwayo ku kanela timhaka leti nga ka leswi khumbaka vona .
Na rini ?
Buku leyintshwa ndza ku tshembisa yi fanerile ku hlayiwa .
Khombo leri fambelanaka na ku pfumaleka ka mfikelelo wo koteka wa vukorhokeri bya Bende yo angarhela yi katsa :
Swa endleka leswaku ku va ku ri na nhlamuselo .
Xitsundzuxo xo hetelela .
Xi kwihi xivilelo xo fana xa leswinene ?
Mphakelo wa tindlu wu fanele ku va hi ndlela ya rimba leri ku nga twananiwa rona .
Mimbuyelo ya phurojeke ya tsakisa .
Mi nge ndzi ringeta ku veka sweswo na swona erivaleni .
Leyi i phurosese .
Nsusumeto lowu nga na vuxokoxoko wu se wu yisiwile .
A ndzi ta tsakela ku hlamusela maehleketelelo ya hina laha .
Kambe ndzi nga mi khorwisa ku hava nchumu xo tlurisa mpimo .
Hlaya Swipimelo swa hina swa Matirhiselo .
I endlelo ra xipolotiki naswona ku humelela ku fanele kuva hi ku nghenelela .
Ku endla leswaku mathicara lawa ya nga teka ku wisa hikwalaho ko dyuhala va ta pfuneta hi ku dyondzisa ku hlaya na ku tsala na ku dyondzisa tinhlayo
Leyi a hi rhekodo leyi u nga tinyungubyisaka hi yona .
ku antswisiwa ka vuxaka mayelana na mfumo wa sweswi .
Xana hakunene hi tiva nhlamulo ya xivutiso xexo ?
Xana mi lava ku tirhanisa ku yini na xiphiqo lexi na xona ?
Mfumo a wu nge endli bindzu na khamphani leyi nga landzeleriki na xilaveko lexi .
Leswi nga sala swi le ka n'wina .
Tlhandlakambirhi , a hi fanelanga ku pfilunganyisa swilo .
Leswi u swi lavaka :
Nkatsakanyo wu fanele ku hlayiwa na ku asesiwa hinkwawo ka wona .
Hi ta tsakela kuva hi mi khutaza kuya emahlweni na tirho wa kahle lowu mi wu endlaka .
A ndzi ta mi khongotela ku seketela leswi .
Hi tekelerile Phurogireme ya Ku Aka hi Vuntshwa na Nhluvukiso .
Wa hari ni ntiyiso eka milawu ya yena ku fika laha .
Swi fanele swi hlamula eka hinkwaswo .
Ndzi tshemba leswaku ku ta va na nseketelo wo tiya ku tlula leswi eka swona .
Leswi a swi vuli leswaku hinkwaswo swi hleriwile .
Wu ta tala ku va njhekanjhekisano wa xithekiniki .
Hi tshemba kuri hi tirhile hi ndlela yo tshemba ku fika laha .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi lava ku ku hlamula sweswi .
U swi endlile .
Sisiteme leyi sweswi yi amukeriweke a yi enerisi .
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku nyika miehleketo eka endlelo hi ku angarhela .
Palamente na yona yi twa yi lahlekeriwile .
Ku va hi vekile swilaveko swa nkoka emahlweni ku nga mati na mbasiso .
A hi nge swi amukeli sweswo .
Yena u na nseketelo wa hina hinkwawo .
Tindhawu teto ti katsa :
Hi tekela enhlokweni leswaku ajenda yi tele swinene .
Hi engetela mathema yo tsakela .
Ndlela yo endla swoleswo i ku tirhisa mihlangano leyi twisisekaka .
Va langutane na swirhalanganyo swo kula ku fana na swa hina .
Sweswi ku ni xivangelo lexi twalaka xa ku swi endla nakambe .
Ndza tiyisa leswaku mphalalo wu ya emahlweni wu laveka .
Xana hi nga endla ku hundza laha ?
MAENDLELO YO HUMELERISA
Ndzi endlile xikombiso ku sivela ku nga twanani kwihi na kwihi .
Hi tshamela ro vuyela eka xiyimo xo fana .
Ndza khensa swinene ntirho hikwawo wa n'wina wa ku tikarhata .
Mafurha na oyili
Tiphurogireme ti fanele ku endliwa hi ku hambana .
A ku vanga na maendlele yo tumbuluxa doroba ra Vantima laha .
Maendlelo eku yingiseleni ka aphili ma fanele ku lawuriwa hi mutshamaxitulu .
Maendlelo yo kunguhata - ya endla leswaku phurojeke yi famba kahle na ku va na swiphiqo switsongo hilaha swi kotekaka hakona .
A xi nga ta xi tshineta ekusuhi na vaakatiko na xona .
Vavasati na kungu leri
Wa ha ri kona lahaya .
Ku hava loyi a nga tsetseleriwa .
Leyi i mhaka leyi faneleke ku tekeriwa enhlokweni loko ku kunguhatiwa tiphurojeke , ku fambisa nkambelo , ku nyika mpimanyeto wa , na ku xopaxopa swikombo swo tekela enhlokweni timhaka to karhi ku kambela matirhelo ya phurojeke .
Xa vumbirhi , mhaka ya swa tipolitiki .
A wu nga si velekiwa nkarhi wolowo .
Ku va na xivono
Xo hetelela , vumbiwa byi lawula loyi a nga vutihlamuleri bya yini .
Leswi swi endla xihlawulekisi xo twisiseka xa nkarhi lowu wa swa tinxakaxaka .
U amukeriwile eka Nkarhi wa Ntshembho .
Hikokwalaho , hi fanele ku khomana na ku tshembeka .
Datara yi nyikiwa laha hansi :
Samiti ya Swakudya ya Misava
I incini ndzi xi vonaka ke ?
Vulavisisi byi kongomisiwe eku tiyisiseni ku landzelerisa ka Vumbiwa .
Ntlhanu wa malembe ku ri hava ku cinca a hi mhaka leyi nga hlawuriwaka .
Hambiswiritano , swa ha ri na nkoka swinene .
Ndzi ehleketa ku ri swi pakanisa eka mhaka ya nkoka swinene ngopfu .
Xikolo xi ta veka xivumbeko xa tindlela leti to vika hi tona .
Swiyimo swa Vuxokoxoko bya Thekinoloji .
Matlharhi ya na nghozi .
Ntshikilelo wu tlhela wu va eka mpfuno lowu hlamuseriweke wa khasimende .
Leswi hinkwaswo swi na nkoka swinene .
A hi ri xiphemu xa maendlelo ya mpimo wa vucincanisi .
Xa vumbirhi , swi tano , swipimelo swi fanele ku va leswi khorwisaka .
Swipimelo leswi hinkwaswo swi na nkoka .
Boxa swilo swa NTLHANU swa kahle swo navetisa .
Hi fanele ku endla vulehi ku ringana ka mune ku ya ehenhla .
Kambe leswi swi ta hetisisiwa ku nga ri khale .
Kambe wo na mina ndzi tlhela ndzi va erivaleni swinene .
Vukorhokeri hi vanhu lava nga eka xiyimo xa vulawuri .
Hikokwalaho , hi tirha na swivutiso swa maqhingha laha .
Nomboro ya Phurojeke
Leswi swi endliwa hi ku tirhisana na vadyondzisi na valeteri .
Kumbexana hileswi a ku tshinela masiku ya ku wisa .
Leyi i ndlela yi ri yoxe ya ku tumbuluxa mitirho .
Xiyimo lexi nga tumbuluka sweswi xi hi ndlela leyi landzelaka .
Ku vhota swi ta endliwa ku landza njhekanjhekisano lowu .
Lembe leri hi ta va hi ri na mihlawulo ya vumbirhi ya mfumo wa miganga wa hina .
Hi fanele ku va na vukheta .
Nxopaxopo wa Sisiteme ya Vululami bya swa Vugevenga yi le ndleleni .
LESWAKU Xiyenge xa Khomphyuta lexi vumbiweke hi leswi landzelaka :
A ku ri xo sungula xa muxaka wa xona .
Hikwalaho , migingiriko eka xivandla lexi xa nkoka yi ta kongoma eka :
Swiphiqo swa tixaka leti landzelaka swi nga kambisisiwa :
Ehleketa hi masipala wa wena loko u ri karhi u hlamula .
Ndzi ndhundhuzela xiviko na miehleketo leyi nga eka xona .
Kwalaho nakambe , ndza ehleketa ku nhlokomhaka a yi faneriwe hi ku tumbuluxiwa .
Swirho swa Komiti ya Wadi swi teka xiave hi ku tsakela ka swona .
Vantshwa va vutisa hi ntiyiso .
Ndzi le rivaleni swinene eka mhaka leyi .
Swirho swa swa mahungu va rhambiwa eka ntirho lowu nga tava kona hi ndlela leyi landzelaka :
Ndzi ta tsakela ku vona ku herisiwa ka leswi .
Xana sweswo swi nga hlanganisiwa njhani na makete wa le ndzeni ?
Ndzi tsakela ku yisa ku hoyozela ka mina eka havumbirhi .
Ku rhula swi vula ku va ni nhluvuko wa ikhonomi .
Ina , leswi a swi tshameli kuva mbuyelo wa hunguto wa nkwetlembetano .
Hi le ka ntwanano eka timhaka to tala swinene ta nkoka .
Swi sasekile ku swi langutisa !
Thekinoloji yi kona , naswona swi tano hi xilaveko xa yona .
Ndzi lava ku tinyungubyisa hi leswi hi swi endlaka .
Hikokwalaho ndzi pfumela hi ku hetiseka na vundzeni bya xiviko lexi .
I mani a nga ta vulavulela komiti ?
I mhaka yo tiyisela .
Xikongomelo a xi si tiviwa .
Laha ku nga landzeleriwangiki milawu , swihoxo swi ta tshikeleriwa .
Walowo i ntumbuluko wa muxaka wa nghingiriko lowu .
Hi ta vuya eka sweswo .
Timfanelo leti ti katsa ntshunxeko wo vulavula na ku endla xinakulobye .
Leyi a hi mitlhontlho yo olova , kambe yi fanele ku endliwa xirhangana .
Ku tirha hi mfanelo wo tirheka u ri karhi u teka xiave
Lembe ro velekiwa .
Hi fanele ku vilerisiwa naswona hi fanele ku teka goza .
Hi seketela pfhumba leri .
Nhlengeletano dyondzo yi tava hi ndlela leyi landzelaka :
I nhlokomhaka leyi hi faneleke ku yi kanela .
Tiko ra mina ri :
Sweswo swi khomisa tingana swinene .
Kombisa na ku kunguhatela vatirhi lava nga ta laveka eka ntirho lowu sunguriwaka .
Lavisisa tindlela na tinxaka to hambana ta maasesele .
Sweswo hi leswi hi nga na xikongomelo xa ku swi fikelela .
Hi ta va yini ke ?
Mbuyelo i madzolonga , vugevenga na ku onhiwa ka vuhlayiseki na nsirhelelo wa miganga .
Ndzi ehleketa leswaku lexi i xiviko xo hlawuleka .
Ku veka tihlo na ku langutisisa
Nseketelo wo angarhela erixakeni hinkwaro wa laveka eka masimekelo lama fambaka kahle ya kungu leri .
Swi vulavula hi xifundzankulu lexi hundzukeke xidemokirasi lexi nga eku tirheni .
Tshaha swivumbeko swa swikombo swa timali leti na ku nyika miehleketo eka xin'wana na xin'wana .
Leswi a swi fanelangi ku va ehansi ka swipimelo swo tala .
Ndzi nga dirowa phepha ra ndzinganiso .
Leswi hileswi a hi vulavula hi swona .
Hi leswi hi swi endlisaka xiswona .
Xivutiso xa vumune xi fambelana na xiphiqo xa vukanganyisi .
A ndzi ta tsakela leswaku hi papalata mikanerisano ya muxaka wolowo .
Mfanelo ya swa rihanyo yi fanele ku vumba masungulo ya swa nawu .
Naswona kutani ku na vavasati .
Kambe ku ringananisa a ku ringanangi .
Kutani eka hina i swa nkoka leswaku hi tumbuluxa endlelo .
I incini xi kumekaka ke ?
Ku ni ndlela yo fikelela miganga leyi .
Lexi hi lexi hi nga ta xi cinca namuntlha .
Xo sungula eka hinkwaswo , hi pfumala switirhisiwa swa timali .
Sweswi hi cincela eka ntiyiso wa mhaka .
Hi ni mapfalo ya ku tsandzeka eka sisiteme ya mafambiselo ya hina sweswi .
Swirho swa Khomixini
Ntshunxeko wa vukhongeri a wu fanelangi ku va papila leri feke .
Ndzi ta teka timhaka timbirhi .
A hi rona ntsena vandla ro kaneta .
Swi le rivaleni leswaku tindhawu leti ti fanele ku vekiwa ehansi ka vulawuri bya xidemokirasi .
Hi tikumile hi ri eka xiyimo xo tika .
Ndzi twa ongeti leyi i misusumeto ya matimba swinene .
A ndzi kholwi leswaku a hi fanele ku swi endla swi tika ku tlula leswi .
Eka leswi hi dinga endlelo leri humelelaka hi ndlela yo fana mikarhi hinkwayo .
Namuntlha ku na swotala swo swona leswi hanyaka .
Dyondzo leyi landzelaka eka ntlawa wa tidyondzo .
Hileswaku , swi fanele swi humelela .
Hlamusela theme
Ku tumbuluxa maqhinga
Hi sweswo u swi kumile .
Tanihi va xidemokirasi xa swa vanhu , hi nge vutisi sweswo .
Wena na tiko ra ka n'wina .
Naswona ku tlhela ku va na vutihlamuleri .
Vukati bya xintu a byi tekiwa byi ri bya xiyimo xa le hansi .
I swa nkoka swinene ku seketela tiphurojeke leti tisaka swintshwa .
Kuva ku vile ni nkarhi wo hlaya mbulavulo wa wena sweswi , ndzi va ndzi hlohloteriwile na ku khutaziwa .
Vateki va mahungu hinkwavo va rhambiwa .
I incini xa mindyangu ke ?
Ndzi pfumeleleni ku sungula hi xikoxo xa nkoka swinene .
Ntshamo wu ta yimisiwa timinete timbirhi .
Vanhu vo tala va langutele ku hehliwa .
Ku tsakela na ku tsakisa .
Ndyangu wu ta tlhela wu amukela vukorhokeri bya ndyangu ku suka eka soxaliweke .
Loko swi nga ri tano , xana u tiyimisele ku endla tano ?
A ndzi nga ngheni eka sweswo namuntlha .
Ku kombisa ku vilela swi tele naswona swa ha ya emahlweni .
Hi tlhela hi lava ku tiva hi mayelana na makungu ya vumundzuku .
Mpfapfarhuto wo sungula wa mpimanyeto wa swa timali i goza ro sungula .
Koxa swimakiwa swa swakudya : leswi vekiweke hi switirhisiwa swa ntumbuluko .
Va na matimba yo thola na ku hlongola mfumo wun'wana na wun'wana lowu va wu lavaka .
Minongonoko ya nhlanganiso wo hetiseka wa vahlapfa na yona ya laveka .
Mutshama-xitulu , xirho , ndzi nkhensa swinene eka xivutiso xexo .
Hi ya eku heriseni ka wena na ndyangu wa wena .
A hi fanelanga ku tekela ehansi nkoka wa swona .
I nkarhi eka mina ku yingisela ku i yini swilaveko swa wena , ku navela na swiringanyeto .
Va nghenelerile eka goza ro tivisana .
Timhaka leti nghenisiweke na migingiriko yo hlayanyana swi ta laveka .
Hi fanele ku tekela enhlokweni nhlawulo lowu endliwaka .
Eka tlhelo ra vuphakeri , nongonoko wo aka wu le ndleleni .
Mpfanganiso
Xexo i xivangelo xa swivutiso swa mina swimbirhi swo tatisa .
Tikomiti ta Tiwadi ti fanele ku vona leswaku mavonelo ehenhla ka mitsakelo ya mitlawa hinkwayo yo hambanahambana ya andlariwa no amukeriwa ku ya hilaha swi faneleke
Hakunene , leswi i mhaka yo chavisa .
Xana i vukorhokeri bya mabazi byihi byi kumekaka ku rhwala titlilasi ?
Xikambelo xa mahala xa nthyakiso xi tava kona eka tindhawu leti landzelaka .
Vutshila bya hina byi fanele ku tirhela vanhu va hina na tiko ra hina mikarhi hinkwayo .
Hambiloko ku ri na ku sandza loku , ndzi ta xi vhotela xiviko .
Swikombelo leswi swi fanele ku tisiwa eka xitiviso .
A ndzi lavi ku pfula nakambe xiyimo xexo xo bohana .
Mapato lamakulu laya khumbhekeke i :
Ku endliwe yini ku fika sweswi , ndzi lava ku swi tiva .
Hinkwaswo leswi swi endla masungulo lama tiyeke eku endleni ka ku cinca ka maxelo .
Hambiswiritano , yaleyo a hi yona nhlokomhaka ya hina ya namuntlha .
Kanela mavonelo ya wena .
Vanhu ntsena etikweni leri va twisisa mhaka leyi swinene .
leswi faneleke eka xiyimo
Ehleketa leswi sweswo a swi ta swi endla eka matiko lama ha hluvukaka .
I ntiyiso leswaku leswi i ku tiboha .
Ku na timhaka ta nkoka to hlaya laha .
A ndzi swi rivalanga swoleswo .
Vutengi bya ndhawu ya vutifumi bya matikoakelana byi fanele ku xiximiwa .
Ku bumabumela
Ndzi vurile pfhumba ro sirhelela data ehansi ka phuphu ya vunharhu .
Rendzo ri sungurile : ku hava ku tlhelela endzhaku .
Ndza ku yingisela hi mikarhi hinkwayo .
Nkarhi wu le ku heleni .
Ku na tindlela tinharhu leti hi nga tiendlaka .
Swiphiqo hi leswi tlheleke swi engeteleka eka lembe leri hundzeke .
Xana va kanerile sweswo ?
Pulani hi ndlela leyinene na ku landzelela pulani .
Vito : vito ra ndhawu leri fambelanaka na khodi .
Mimbuyelo ya pholisi liya yi vile yo hlamarisa swinene .
Sweswo i swa nkoka .
Swi khomeka kahle eka vumundzuku .
Ku na swinharhu leswi nga hlawuriwaka ku vona leswaku vukorhokeri bya antswisiwa
Leswi swi ta endliwa eka ndzimana ya mitwanano yo tumbuluxa .
Kutani , hi langutisile eka mhaka ya sisitimi ya vuhlayiseki bya vaaki yo twala .
Ndza tshembha leswaku u ta tirha kahle eka ntirho lowu u langutaneke na wona .
A hi tirhisaneni no tirha ehansi ka swipimelo swa nawu .
Matirhiselo ya timali ya vumbiwe hi leswi landzelaka :
Kombisa na ku hlamusela leswi nxopanxopo wa swidingo wu endlisiwaka xiswona .
Vuxokoxoko bya ntlangu
I nsinya lowu wu ndzi vilerisaka .
Hi hlengeletanile namuntlha ku pfula xibedhlele xa xiyimo xa le henhla .
Swikongomelo swa nongonoko swi katsa :
Xana Mbango wa Ikhonomi i incini ?
Leswi swi vula leswaku nhluvukiso wa ikhonomi ya muganga i ya nkoka ku tlula khale .
Vatirhi va Vuxaka bya Vaaki .
Ko va nkarhi wo koma swinene , hakunene , wu heleke .
Mpimo wo tirha wa asayimente leyi wu hi ndlela leyi :
Leswi swi vonaka hi ndlela to hlaya .
Xana mhaka a yi fanele ku andlariwa njhani ?
Hlamusela nkoka wa xikopu xa phurojeke .
xiyenge xa vumaki
Ndzi fanele ku tshikilela leswaku hakunene hi dinga tithekiniki tintshwa .
Ku ya eka ndhawu ya vuvekisi .
Ndlela yo fikelela ntwanano wo hetelela a yi lehile swinene .
Hi fanele ku herisa hiseko wo tlula mpimo wa xibalo lowu .
Ehandle ko komba ntwelavusiwana hi lava ku vona nghingiriko na ku cinca .
Naswona , hi ku vona ka mina , a va fanelangi ku endla tano .
Naswona , loko xi boheka ku lawuriwa , kutani njhani ?
Kambe ndzi ni ntiyiso wa leswaku emahlweni i nkarhi wa ku tshemba .
Timhaka to tlheriseriwa ka misava ta la henhla ti fanele ku hetisiwa hi xihatla .
Ya fana kumbe ya pimaniseka ?
Eka nxopanxopo wo hetelela , leswi hi swona swi nga na mhaka .
I mpfapfarhuto wo sungula wa mayelana na ku rhurha ka le nawini .
Ndza swi tiva leswaku leswi swa tika .
ehansi swiyimo swo tika swinene
Leswiya a swi pfumeleriwi naswona a swi lavi munhu .
Hi le ku tirheni kahle , kambe ka ha ri na ndlela yo leha ku yi famba .
Ndza tshemba swi kahle ku kombisa leswi .
Swa tika , kambe swi lunghile .
A swi koteki ku khandziya hi tilifiti .
I nkarhi wo simeka hi xihatla naswona swi va kahle swinene .
Tlhava eka sete ya data leyi u lavaka yona ku pfula xihangalasiwa.
Ku tirhisana eka ndhawu ya Vululami
Hambiswiritano , a ndzi ta ku kombela ku tshama eka mikarhi leyi .
Xiboho na Xigwevo .
Ha yi tiva mintlhontlho leyi vantshwa va tiko leri va hlanganaka na yona .
Nyika xifaniso xo seketela nhlamulo ya wena .
Hi ni vutihlamuleri bya vumbiwa ni nawu ku seketela swivandla leswi .
A ndzi ta khensa eka ntsakelo wa wena .
Leswi swi endlela ku tlakusa ka nhluvukiso wo tiyiseleka hi ku tirhisa ku hungutiwa eka ntshikelelo wo biha .
Xana swoleswo swi fanele ku va xintshunxo ke ?
Hi suka kule , naswona hiya eka tlhelo rinene .
Xavunharhu , ku khutaza ku hluvukisiwa ka vukorhokeri bya swa tindziminyingi .
Bindzu hi roxe eka makete :
A ndzi nga ta tsakela ku vona swoleswo swi humelela .
Rinoko ro tala ri fanele ku kongomisiwa eka leswi .
Xiyimo xa swiyenge
Hi twisisa ku tikeriwa loku nga kona .
hi ku pfumelelana na Holobyenkulu
Kambe , tanihi leswi nandzu wa khoto wu nga xiswona , i mhaka ya xikaya .
Lexi hi xona xivangelo xo va hi fanele ku va erivaleni .
A ndzi ta rhandza ngopfungopfu ku khensa matsalana wa swa bajete .
Hi swona swi endlaka leswaku hi bumabumela ku yimisiwanyana ka nkambisiso .
A swi yisi maendlelo ya ku rhula emahlweni .
Va swi tiva kahle leswaku goza rolero a ri le nawini .
Sweswo ku vile manghenelo ya hina eka khume ra malembe .
Tiko i vukhongeri na hitlhelo rin'wana .
Swi tengile
mihlawulo ya vukorhokeri .
nkoka wa swakudya na vuhlayiseki
Hi tiphina hi nhlayo ya swipfuno leswi fambelanaka kahle ni vumundzuku :
Swi tumbuluxiwile leswaku matirhiselo ya swidzidziharisi swi fambelana ngopfu na ku hoxa enghozini vutomi .
ku tirhana mintlhontlho
Timakete ta tihomu ti fanele ku herisiwa .
A ku na .
Xexo xa tirha na le ka mhaka leyi eka swifundza swa tintshava .
Hi ta sungula nakambe .
Swivangelo swa E-e :
Hi cincana ku vulavula .
Ku na xivandla xo toloka etindhawini leti .
Xiviko xi katsa tindhawu leti landzelaka :
U tlhela u va na ku fikelela eka netiweke wa vanhu lava nga na miehleketo yo tsakela .
Kuna swo tala leswi hi nga tirhisanaka eka swona .
Ntsariso i mahala .
Hi swona swi endlaka leswaku hi dinga endlelo leri nga erivaleni ra matekelo ya swiboho .
Xana Komiti ya Wadi yi nga endla yini ku pfuneta ?
A ku na ku tika na ku hatlisa ka milawu mayelana na leswi .
I yini mhaka yo twisisa vukhongeri ?
Ntsengo wa mudende wu cinca lembe rin'wana na rin'wana .
Nxavo wa le makete wa ku xavisa mavele ehandle ka tiko hi lowu fanaka eka leswimbirhi .
Ntirhisano eka ndhawu leyi wu fanele ku ya emahlweni exikarhi ka mifumo .
A ndzi ri eku hlamuleni swivutiso leswinharhu .
switirhisiwa hi ku landza
Mikanerisano yi ta katsa timhaka ta mixupulo na mimbuyelo .
Kambe a hi fanelangi ku nyanyuka .
Tatisa xikwere :
Vutisa swivutiso u tlhela u kombela ku ku nyikiwa mavonelo hi atikili leyi .
Hi tlhela hi lava ku langutisa eka leswi va swi vulaka .
Naswona a hi nge kumi dorobankulu ro antswa ro rhurhela .
Hlawula rito leri nga fanelangiki eka ntlawa wun'wana na wun'wana wa marito laha hansi .
A ku nge vi na vanhu lava nga riki na swihoxo .
Minhlangano ya vatirhi ya vumbiwa ku sivela ku tsakela ka swirho ya yona .
Hinkwaswo leswi ndza swi vona eka xileriso lexi kunguhatiweke .
Hi ya kwihi ku suka laha ?
Hakunene swi le ka xiyimo xo biha .
Hambiswiritano , ndzi timhaka timbirhi leti ndzi lavaka ku ti vula .
Leswi swi tirha ngopfungopfu eka xivandla xa swa mitirho .
Loko ku engeteleleka tihakelo leti hlengeletiwaka , ku ta va na mali yo antswisa vukorhokeri bya rihanyo .
Hi hungutile xikweleti xa hina , ngopfungopfu xikweleti xa tiko rin'wana na xa nkarhi wo koma .
Vavasati na vantshwa va le khombyeni lerikulu ku tlula hinkwavo .
Naswona leswi swi katsa vumbhoni bya timbhoni na vaxanisiwa .
Xiphemu xa madyondzelo ya vutomi byo leha na xona i xa nkoka swinene .
Hi ku dlayelela , ndzi lava ku tlhela ndzi vula leswaku xa masungulo eka hinkwaswo i vakhandziyi va hina .
I swa nkoka leswaku hi laha namuntlha .
Kambe xiyimo xa mfumo xi le rivaleni hi mhaka leyi .
Mintlhontlho ya malembe-khume lama landzelaka
I kungu ra nkarhi wa rona .
Tana u tava xiphemu xa ndzhaka !
Xa vumbirhi hi leswaku ndzi kanetana na mfanelo yo hlawuleka ya xibalo .
Eka mina , a hi mhaka ya tipolitiki ta vandla .
Lowu i nkarhi lowuya .
Hlamusela leswi vulaka swona hi mudyohi la susumetiweke .
Ndzi se ndzi boxile hiseko wa maphorisa .
tshunxeko na vusirheleri
Ntlawa wa mina hikwalaho wu voyamela eka ku ala mihundzulo leyi .
Leswo i makumu ya nchumu lowu .
Ndzi tsakela ku ku tsundzuxa hi ta xitshunxo lexi .
Hi YIHI yi NGA ringaneriki ?
Sweswi hi mpimo wa le hansi ku na mavonelo mambirhi endzeni ka vunyingi byebyo .
Hi amukela leswaku hi nga ka hi nga koti ku tirhisa mali ku tlula leyi hi yi hlengeletaka hi swibalo .
Swiringanyeto leswi nga eka xiviko swi onha nsinya wa mphakelo wa matimba .
Nkarhi lowu lavekaka wa ku hetisa hi ndlela leyi vuyerisaka minongonoko na mapfhumba lama sunguriweke eka levhele ya wadi .
Swi hi byela loko hi hambana na loko hi fana .
Swiphemu swa nghingiriko lowu nyikiweke swirho swo karhi .
Vatirhi na mpimanyeto i swiphemu swa nkoka eka maendlelo , ku vula yena .
Xiviko lexi xi lulamile ku ba nhloko ya mhaka .
A hi nge xi amukeli .
Swivangelo swa kona hi leswi :
Kharikhulamu yi ta tshama yi ri karhi yi endzeriwa nakambe .
Rhekhoda timhaka leti tumbulukaka .
Ku tlhantlha ka swiyenge swo hambana na swivutiso :
Ku na mhaka yo yelanisa .
Xi tekela enhlokweni minhlawulo ya xona hi vukheta swinene .
Swo va tano .
Ku fikela sweswi ndzi vulavule ntsena hilaha na leswi hi lavaka ku tirhisa mali eka swona .
Hi ta tlakusa ku tirhisiwa ka mafurha yo basa ya dizele .
u ta dyondza mayelana na mitirho na matimba ya tikomiti ta tiwadi .
A hi na mavonelo ya swa timali , na wona .
I xiviko lexi ndzi nga xi endla .
Leyi i mhaka ya xihlawuhlawu mayelana na muholo .
Naswona eka vo tala va vona , nghingiriko wa kona a wu le rivaleni kumbe ku olova .
Va lava nsirhelelo wa hina .
Ku ya emahlweni ko vonaka eka tlhelo leri i mhaka ya xihatla .
Ku rhurha ko ka ku nga ri enawini a ku nga tiyiseleki .
Xana u tilulamisile ku pfuna eka swona ?
Ndhawu leyi a yi ri vuhlapfa se yi endliwe ya mafundzha .
Ndzi langutele nkoka wa nkanerisano lowunene mixo wa namuntlha .
Hi ku engetela eka leswi ku na ku cinca ka tlayimeti na misava leyi hundzukaka mananga .
Ku hava goza rin'wana ri tekiwaka ehenhla ka mudyondzi .
A ndzi ta tsakela ku khumba ehenhla ka timhakankulu .
Hinkwaswo leswi nga ku endliweni se swi herile .
Sisiteme leyi yi nyika nseketelo eka swiyimo swa mune .
Hikokwalaho , ndzi pfumela leswaku hi fanele ku twisiseka .
Leswi na swona swi tirha eka pholisi ya le handle ka tiko na vuhlayiseki .
Swipimelo swa mathoriwelo
Tiphurogireme tinharhu i :
Loko u swi endla leswi hi ku landza rixaka swi endla mboyamelo eka rixaka .
U nga tsali nxopaxopo wa xikambelo lexi .
A hi muxaka wo biha wa xidemokirasi .
Hi navela leswaku xiyenge hinkwaxo xi kota ku va ka mphikizano .
Hi fanele ku landzula ku joyina mitlawa ya swigevenga .
Magoza lama landzelaka ya ta simekiwa .
Hi fanele ku tirhisa switirhisiwa leswi nga kona ku va hi swi tirhisa na swona .
Hikokwalaho a ndzi ringanyeti ku cinca ka nomo .
Mpimanyeto lowu wu endliwa ntsena eka tiphurojeke ta mitirho leyi endliwaka .
XIpanu lexo tirha xi hlanganile tolo ku landzelerisa ku humelela loku nga endliwa ku fikela sweswi .
Xiviko xi fanele ku katsa swiphemu leswi landzelaka :
Swivutiso leswi i mitlhontlho eka hinkwerhu ka hina , eka vateki va mahungu na muganga .
Ku nghenelela eka nhlangano wa vamanana .
Nhlangano wa Timfanelo ta Vatirhi .
Ku ri hava vanhu hi vunyingi ke ?
Tiyisisani leswaku kungu ra n'wina ra fikeleleka na ku va leri endlekaka .
Hi ntiyiso , ndzi ta ringeta ku hlamula .
Ku tava ni nkarhi wa minhlangano ya tinxakaxaka ku nghenela na tirhisana na hina .
Maendlelo eka vutshila byo endla kunene ma fanele ku :
Hi ku angarhela ha enetisiwa hi mindzingeto leyi nga rhekhodiwa ku fika sweswi .
Nhlayo ya tikhopi :
Ku yingisa ko hlawuleka ku fanele ku nyikiwa eka ku antswisiwa ka swipimelo swa vusirheleli ehansi ka mbango wa swiporo .
A swi xiximi nsinya wo tihlayisa .
Hina tanihi ntlawa hi ta seketela swinene sweswo .
Leswi naswona hinkwaswo swi tiyile eka ajenda .
SWICELWA NA MATI
Leswi swi tiyisisiwile nakambe eka nkarhinyana lowu nga hundza .
Xo hetelela a hi kambeleni mhaka ya swipimo swa swa vanhu .
Ndzi tshembha leswaku u xiyaxiyile leswaku leswi i swa nkoka eka hina .
Nkoka wa ku hlawuleka ka ndhawu .
Minkarhi yo kula na nhluvukiso lowu yaka emahlweni yi nge kali yiva yikulu .
Swiboho swa huvo
Marito a ma enelangi .
Hi laha swi faneleke , ntirhisano wa kahle wu vumbiwile exikarhi ka mimfumo na xiyenge lexi nga riki xa mfumo .
Lemuka - marungula yo landzela eka ntlawa wa ntirho eka dyondzo .
Hi tlhele hi kanela timhaka ta xifundzantsongo to tala .
Leswi ku ya hi swipimelo leswi anameke , i swikongomelonkulu swa nkunguhato .
Swi hlohletela xiyimo xa ntshamiseko wa swa ikhonomi etikweni .
Kambe malembe lawaya ya fike emakumu .
Hi fanele hi hlayisa vayimbeleri va hina .
Amukela nhlamulo leyi faneleke , xik .
Ndza tshemba leswaku hi nga swi endla .
Xiyisisa
Ku vuriwile na swa vuhlayisi byo ka byi nga fambi kahle .
Loko wo landzelela swikombiso leswi u ta swi tiva .
Ndzi titwa kahle swinene hikwalaho ka xiviko lexi xa xiyimo xa le henhla swinene .
Lexi hakunenenene hi lexi senthara yi nga na xikongomelo xa ku xi fikelela .
Hi fanele ku lemuka leswaku maendlelo mantshwa ya laveka .
Kambe i va mani ?
Kutani namuntlha hi vilerisiwa hi mhaka ya nsivelo .
Hi ku landza memorandamu yaleyo , ku fanele ku va na xitiviso .
Ku onhaka swi endliwile naswona swi fanele ku lulamisiwa .
Langutisa matitwelo laha hansi :
Leswi ka ha ri ntiyiso eka nhundzu na vukorhokeri bya thekinoloji ya mahungu .
Ndzi ehleketa leswaku i swa nkoka swinene leswaku hi twisisa sweswo .
Xikongomelo xi ndlandlamukile ku ya eka Nyenyankulu .
Ku aleriwa eka tinhundzu ta vahlampfa leti pfariweke ku ta tlakuriwa .
Ha swi tiva leswaku kuna tilevhele ta le henhla to tlangisa mati eka muganga wa ndhawu .
Ndza tshemba hi fanele ku kombisa leswaku hi tekela enhlokweni lexi .
Vhoti yi pfuriwile .
Mafambisele eka tikhoto ta ndzingano i ya mahala .
Hikokwalaho hi pfumela leswaku kungu leri a hi lerinene .
Hi dinga ku humelerisa pholisi leyi fanaka ya eneji .
Loko u lava ku swi veka hi ndlela yaleyo ku ni Palamende yo kala matimba yo lawula .
Kutani , ku ringanyetiwa leswaku xiyimo xa ntwanano xi susiwa .
Sweswo swi kahle ntsena loko hi ya emahlweni .
Tiphurojeke leti ti tirhisiwa hi mfumo tani hi murhi lowu faneleke ku tirha hi ku hatlisa ku va mfumo wu tirha eku hluvukiseni .
Ha swi tiva leswaku swo tala swi fambile swi ya emahlweni .
Leswi i ku navela ka mina eka vumundzuku bya MaAfrika Dzonga hinkwawo .
Endzhaku ka nkombiso , mitirho ya vutshila yi ta tlheriseriwa eka vatshila .
Se hi na nawu lowu tumbuluxiweke hi mbuyelo wa nandzu wun'wana lowu se wu tirhaka .
Masipala wa .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Hayi , va kwihi ?
Mali yi nga rhumeriwa kumbe ku nghenisiwa eka bangi leyi landzelaka :
Hakunene tikontiraka ti fanele ku nghenisiwa eka thendara .
A hi yeni emahlweni ku endla leswi ntirho wa ntlawa .
Xavumbirhi xi fambelana na ntsengo wa gezi .
Hi na xiyelaniso .
Nxopaxopo - ndlela yo ku langutisa eka ncino .
Ku na swikongomelonkulu swa mune swa nongonoko wa swipfuno swa timali .
Kambe ndzi ri vadyuhari va na nkoka wukulu .
Ku pfula khoto leyi ku ta va goza ro sungula eka nyimpi ya hina kambe a swi helanga .
Timali ta Bangi
Ku tivulavulela hi vumina , a ndzi ta seketela lexi .
A ndzi ta tsakela nhlamuselo leyi nga erivaleni ku suka eka wena ehenhla ka mhaka leyi .
Xivandla xo ka xi ngari xa mfumo xi sungula ku komba ntsakelo eka nghingiriko lowu .
Nxavo wa oyili wa cincacinca ;
Ku antswisa matirhelo ya Mfumo ;
Xivutiso xa mina xi kongomisiwe eka swandla swa vaholobye hi swimbirhi .
I ku ringeta ku humesela erivaleni xiyimo xolexo .
I xilaveko xa masungulo xa ku rhula no ya emahlweni .
Xiyenge xa miako xi ni nhlayo ya mitirho leyikulu ku tlula hinkwaswo .
I nkateko !
Va fanele va nwa mati ya thyaka .
A ndzi ta rhandza naswona ku ku vula swo angarhela swingari swingani .
A ku na ku va rivaleni hi tlhelo ra mixavo .
Loko swi khumba mati , nkarhi wo humelela wu ta lehanyana .
HOLOBYE WA SWA MABINDZU YA MFUMO :
Mitlawa yo timela ndzilo yi le ku xiyeni ka swivandla swo hisa ngopfu eka ndhawu ya kona .
Swa mina na ndyangu wa mina .
Ku onhiwa ka timfanelo ta ximunhu ka karhi ka tlakuka .
Loko va ka va leteriwa va ta lava ku nyikiwa swimalana na phasele ra swakudya .
Nkarhi wu le ku tsutsumeni .
Endla xihlawulekiso xa leswi landzelaka :
Swo tala swa vonakala .
Tindhawu ta tifeme ta le kusuhani
Leswi swi ta engeteleka .
Xa tikomba leswaku a xi kona eka vanakulobye va hina .
Rihanyu a ri nge swi koti ku va bindzu .
Yi endla tano hikuva tiphayiphi leti tirhisiweke ti larile .
Kutani a ndzi ehleketi leswaku ku cinca loku ku fanerile .
I zoni ya vucincelo .
Hi tiyisa vuswikoti bya hina ku herisa vukungundzwana na ku tirhisa swilo hi ndlela yo ka yi nga fanelangi .
Kombisa leswi landzelaka ku suka eka tafula :
Ku tsariwa ka kungu ra wadi
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ku tshikelela timhaka ti nga ri tingani .
Tindhawu leti langutanaka na nkavanyeto wa mphakelo wa gezi hi leti landzelaka :
Nawu wa Vanhu Emahlweni wu katsa leswi landzelaka :
Tanihi xikombiso , mhaka ya ntsindza yi tama ya ha pfulekile .
Hi twa ku ri ndhawu ya nkoka swinene .
Mavandla yo kaneta a ya kona eka matiko lamambirhi .
ku antswisa eka nkoka wa vuhlayisi
Ku tluriwa ka xiyenge lexi i nandzu .
Tima timboni loko u nga ri ekamareni .
Leswi swi tirha ngopfungopfu eka mabindzu lamatsongo na lama le xikarhi .
I nkarhi wo vona swoleswo swi humelela .
Naswona sweswo hi swona hi swi ringanyetaka .
Ina , ndzi pfumelelana na wena hi mbilu hinkwayo .
Vundzeni bya Kungu hi ku komisa
Leswi swi simekiweke ehenhla ka swona swi nge kumeki ?
MAHLELELO YA N'WANA
Xikongomelo xo antswisa Phurogireme ya Dyondzo i ku ahlula leswi landzelaka :
Eka mhaka leyi , hi le ku endleni ka ndzima ya kahle eka vanhu va hina .
Hambiswiritano , ndzi ehleketa ku a swi ri na nkoka ku n'wi endzela .
Hi ta ya emahlweni , hikokwalaho , hi boxa mhaka leyi .
Leswi i masungula na xiyenge xo hlayiseka xa ntirho .
Xana ndzi vula yini hi maxaka eka leswi ?
I ntiyiso , kambe yo tala ya yona i mitirho leyi nga hlayisekangiki .
Ntshuxeko wa mbulavulo i mhaka ya nkoka eka xidemokirasi .
Ha ha yimele xiboho eka mhaka leyi .
Ndza tshemba swi ta humelela .
A swi olovi , kambe a hi nga heli matimba .
Leyi i nhlokomhaka ya nhlengeletano wa namuntlha .
Hi dinga xitshunxo xa xiphiqo lexi yi ri mhakankulu .
Leswaku yena u fanele a nga vi tano a swi tshembisi .
Swiviko leswi swi khumbha leswi landzelaka :
Ntsengo
I incini tidyondzo leti hi nga ti kumaka eka nkitsinkitsi lowu ?
Yi ta va ndlela yo leha na ku karharisa.
nongonoko wa swihlawulekisi
U fanele nakambe u kota ku kombisa laha ku nga ni xilamulelamhangu .
Hinkwerhu ha swi tiva leswi hi nga lahlekeriwaka hi swona vhiki leri .
Leswi hinkwaswo swi ta vuyerisa mbango hi ndlela leyi nga erivaleni .
Ku fika eka ku hlangana na ku tinyikela swi ta teka nkarhinyana .
Swikombiso swi kombisa leswaku tikhoto to hlawuleka ti tirha hi ndlela ya kahle .
Vona va avelana vonelo leri .
Vanhu vo ringana kaye va dlawile .
Kambe hi na swona .
Handle ka vutshembheki , a hi nge swi koti ku pfuna .
I nkarhi lowunene ku hi amukerile pholisi .
Ku ya hi sweswo ke , a hi ta swi kota ku teka swiboho swihi na swihi leswi lavekaka .
Xana leswi swi vula yina eka hina ?
Loko u ri ntsongo , swa antswa ;
Loko swi ri tano , swi ta tirhisiwa ku yini ?
YA VANHU
Hi hlamusela vukorhokeri hi xitalo laha hansi .
Leswi swi ta ya ekule eka ku hi pfuna ku antswisa ndlela ya mafambiselo ya swa timali .
Vito ra bindzu
Ndzi ehleketa ku ri swivulavuri leswo sungula swi vekile sweswo erivaleni .
Mafambiselo ya minkwama ya timali
Ndzi ta hlamula eka xivutiso lexi hi swiphemu swimbirhi .
Hi ku engetela , mhaka ya bindzu na vuvekisi i ya nkoka .
Swa koteka ku vona swikombiso leswinene .
A ndzi na timhaka hi ku vilela ka swa vuhlayiseki .
I mhaka ya mifumo ya tinxaka ku endla milawu .
Hikokwalaho hi seketela leswi se swi vuriweke .
Hi langutela eka wena , hi ri ni ku tshemba swinene ku fikelela leswi .
Rhipoto yo hetelela yi hetisiwile hi Hukuri .
Kwalaho , mhaka yi le mahlweni ka Khomixini sweswi .
Vugevenga a byi hakeli .
Xana hi vutisa yini eka xiviko ?
Kambe u nga heli ntamu .
Nhluvukiso i maendlelo lama tekaka nkarhi .
Swi hi ku amukela .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va ndzi vula leswaku u vula swona .
Ndza karhateka hi leswi .
Ku endla swilo erivaleni xo sungula eka hinkwaswo .
Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava
Hikokwalaho leyi i ndlela yo lulama ku famba hi yona .
Mfumo wa xifundzankulu wu ta ya emahlweni wu hoxa tihlo leri faneleke eka mhaka ya vugevenga .
Naswona , xivutiso xa vumune .
Ndzi hoyozela hinkwavo vatirhikulorhi lava nga nghenela .
Ku ngava na :
Sweswo a ku ri xivangelo xo tivikana .
Naswona netiweke ya swa magondzo na yona ya vaviseka hi nkarhi wolowo .
Na yona a hi yona ndlela yo vilela .
A mi fanele ku swi koxa eka n'wina vini na le ka vanhu lava nga eka tithimi ta n'wina .
Swikolo na muganga
Hambiswiritano , ndzi fanele ku tsakela ku nyika vonelo eka xilo xin'wana xo karhi .
A swi nga endleki .
Inkomu nakambe eka mpfuno wa wena .
Swilaveko swo tala swa ntirho swa kayivela .
Maphorisa ya khomile vavanuna vanharhu , kasi muehleketeleriwa wa vumune wa ha kayivela .
Ku durheriwa eka Mfumo
Nawu , tipholisi leti twisisekaka na mafambiselo ya kahle swi khutaza ntshembo eka vavekisi .
Swi tala ku tiyisisiwa eka xiyimo xa le ntirhweni .
Hi fanele ku langutisa eka ku hluvukisa swa thekiniki ya vutivi bya hina .
Ntsena kuri leswi swi ta endlisiwa ku yini i xiphiqo lexi sweswi xi nga ku tirhiseni miehleketo ya hina .
Tinhlengeletano to nyika swiviko leti khomiweke
Ndzi kholwa leswaku ku vile na ku vulavurisana mayelana na leswi .
Longoloxa no kanela hi mimbuyelo yo tirhisa swikhomelo leswi nga amukelekiki .
Xiviko xi ta rhumeriwa eka Holobyenkulu hi xihatla loko k aha hetisiwa vulavisisi .
Xana hi ta yisa njhani emahlweni eka vumundzuku ?
Hi nga n'wi hoyozela ntsena eka ku humelela loku .
A swi twisisa khale .
Xiboho xi lulamile ku koka nkongomiso wa miehleketo eka swihlawuriwa leswi .
Xifaniso lexi xi fanele xi hlamuseriwa hi vundzeni bya mintirho ya Vutlharhi bya swa Vugevenga .
Ku tlakusa tilevhele ta le henhla ta mitirho na muholo wa xiviri .
Goza ra xinawu ri le kule swinene .
Swikongomelo swa rendzo
A hi lavi ku tumbeta mavonelo ya hina .
Ha khensa eka leswo .
Xi fanele ku kongomiwa .
Leswi a ku ri mhaka ya thyaka leri a ri tele ka ndhawu liya hinkwayo .
Vatirhi va swa rihanyo hi vona mbilu ya vuhlayisi bya swa rihanyo eka xifundzankulu xa hina .
Ndza tshemba leswaku sweswo i swa nkoka lowu heleleke .
Xana u ti tirhisa njhani tinhundzu leti ku ku pfuna eka ndlela ya wena yo tihanyisa ?
Swi ta vuyerisa maphorisa na , xa nkoka , muganga eka malembe laya ha taka .
I yini swi vangeke ku tlumba .
Sweswo swi ta hetelela swi ri xifaniso lexi hambaneke swinene .
Vumundzuku bya hina byi le henhla ku tlula leswa tolo swa hina .
Hi na ntirho wo ala nawu lowu .
A hi vanga na ku ya emahlweni ko yini eka mhaka leyi .
Swi languteka xi ri xiphiqo xo vuyelela .
Lexi i xa nkoka tanihi leswi xi nga xa xihatla eka ikhonomi ya hina .
Swi komisa tingana , kambe hi leswi swi nga xiswona .
Ndzi khensa xiviko lexi .
A hi vukorhokeri hinkwabyo byi nga vekiwaka eka xiyimo xo fana .
Ku na ku kamberiwa hi xikongomelo .
Xana hi kwihi kukulu laha swi nga helelaka kona ?
Ku avanyisa emahlweni ka vanhu a swi laveki .
Ku durha ka ku hlwerisiwa ku endliwile hi ndlela leyi landzelaka :
Kutani hi ta kota ku landzelerisa hinkwaswo hi xihatla .
Ndza tisola ku va ndzi hlwerile swinene .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku xi va xiviko xa kahle .
I xiyimo xo fana na le ka nawu wa swa vutomi .
Xana swoleswo hi leswi hi swi lavaka etikweni ra hina xana ?
Vandla ri fanele ri sungula ri tlhela ri sungula ku tirha .
Vanhu va tlhela va yelanisa ku hambanahambana eka ku hambana ka swa rimbewu kumbe malembe .
Ku phorisa xiyenge swi lava ku sunguriwa eka tindhawu ta matiko xikaya .
Kutani hi languta eka timfanelo ta vanhu na ta tipolitiki .
Mikarhi yo teka swifaniso yi ta nyikiwa .
Sweswo hi leswi u swi vuleke laha nkarhinyana lowu wa ha ku hundzaka .
Swipimelo swa nkarhi lowu nga vekiwa wa mutsundzuxi hi swona swi rhangaka .
Lowu i ntiyiso lowu hi faneleke ku wu amukela .
A ndza ha ri na xivutiso xo engetela .
Mafambiselo ya Ndzhendzheleko wa Phurojeke i xikombiso lexi tirhisiwaka hi xitalo naswona xi andlariwile laha hansi .
I matimba lama lavekaka lama hi ehleketaka leswaku ya fanele ku endliwa milawu .
I xiphemu xa xiphiqo lexikulu xi nga kona .
Minongonoko leyi yi katsa :
Ndzi vula sweswo hi ku yimela hinkwerhu ka hina .
Vamanana na vatatana , ndzi hlanganile na ku tikeriwa .
Ndzi ehleketa leswaku hi endle swo talanyana .
Ku tiyimela yoxe ka yona na mfanelo yo tisungulela swi fanele ku sirheleriwa .
Mavonelo yo hambana ya nyikiwile hi ku ri seketela .
Kambela maendlelo ku vona leswaku tinsimbhi leti lulameke na maendlelo swa tirhisiwa .
Ndzi ta hlamusela hikuva i vonelo ra nkoka swinene .
Mfumo wu tirhile hi matimba ku va wu humesela ehandle ku lwa na vukungundzwana etikweni ya hina .
Vanhu va seketela eka mpfuneto wa timali eka ntlangu .
Naswona , hi ndlela yo fana , ku nyika ntsengo wa nkoka wa vuvekisi .
Hi fanele ku ehleketa switshunxo swo tshamiseka swa nkarhi wo leha .
A va le ku vumbeni ka tindhawu leti hlanganisaka hinkwavo hi ku hetiseka .
Hi lava leswaku mhaka yo tirhisa vanhu kutani va hakeriwa mali yitsongo yi hela hi xihatla .
Kuna tinxaka timbirhi to tshembha leswaku Xikwembu a xi hanyi .
A hi vanghana va wena .
Ntsalelano lowu endliwaka wu nga ri ni nomboro ya xiyelaniso wu nga ka wu nga tekeriwi enhlokweni .
Humesela erivaleni ririmi ra miri leri paluxaka ku yingisa na ntsakelo wa ku pfuna .
Swivangelo swa leswi a swi kanakanisi leswaku swi hlayile .
Leswi a ku ri goza ro lulama eka tlhelo ro lulama .
Pfhumba leri ri hi yisa eka nkarhi wa ntshembho .
U na ntokoto wo rhanga wa mafambiselo ya tisisiteme ta rihanyo .
Ndza tshemba leswaku hundzuluxo lowu wa tirhiseka .
Yaleyo hakunene a hi ndlela yo tivikana ya ku hundzela emahlweni .
Ndzingano wolowo , ndzi ehleketa leswaku wu kumekile eka xiviko lexi .
I xigevenga .
Eka mavhiki mangari mangani laya taka hi ta :
Hi ta vona leswaku swa lunghisiwa
Timinete ta mina timbirhi a ti ndzi pfumeleli ku ya emahlweni .
Hileswaku Vumbiwa a ri vuli nchumu hi mafambiselo yo gweva kuva ya tiyimela hi yoxe .
Va lava kuva xiphemu xa xitshunxo .
Xiphiqo hileswaku hi le ku fambeni hi xindzhakwandzhakwana .
Hi wona maendlelo lawo .
Hi ku angarhela , ha tinyungubyisa hi ku humelela eka tiphurogireme ta hina ta xinakulobye .
Xidingo xa mihundzuluxo yo yisa emahlweni xi nga ka xi nga siyiwi ehandle .
Leswi hi leswi swi faneleke ku va xiswona .
A swi enelanga .
Ntirho wo endla switsariwa wa sungula
Sweswo i muxaka wa vutiyisisi vaakatiko va byi lavaka .
I swo tala eka nchumu wolowo .
Entiyisweni , ha ha ri na ndlela yo leha eka ndhawu yo pfumala mitirho .
Swi ta hoxa xandla eka leswi boxiweke laha henhla hi ku :
Timhaka ta xibalo ti bohanile swinene naswona swi lava ku endliwa hi vukheta swinene .
I mhaka ya ku tirha na mhaka ya ntwanano .
Marito lama hi vulavulaka wona hakanyingi ma khuluka ma suka eka ku twisisa ka hina misava .
Tirhana na tinomboro hi vutitshembi .
Ntirho wo rhurhisa wu ta nyika nkarhi lowunene ngopfu wo teka swifaniso .
Ku pfumaleka ka ku tiyimisela na ntirho wo twala , a hi tava hi nga swi kotangi ku tirhisa mali .
Cinca hinkwaswo leswi u tirhanaka na swona siku rin'wana na rin'wana .
Ku kula ka ikhonomi i ka nkoka .
I ku tihlawulelaka vona loko
Tshaha tinhlayo ku suka eka xivutiso ku seketela miehleketo ya yena .
Hi ta kambela ku antswisiwa ka xiyimo kusuhi no tshama hi tihlanganisa na vavekisi hinkwavo .
Eka swiyimo haswimbirhi , xiyenge xo ka xi ngari xa mfumo xi salele swinene endzhaku .
I rini hi nga ta sungula mikanerisano ya vona ?
Ntsengo hinkwawo wa ntlawa lowu wu fanele ku nyikiwa .
A swi nga ha endleki eka mina ku va ndzi famba .
Holobyenkulu wa Dyondzo
Hi lava ku lulamisa mhaka leyi kahle naswona yi nga kanakanisi ni timasipala .
A ku na ku kaneta leswaku swihoxo swi endliwile .
Nyimpi leyi lwisanaka ni mpfumaleko wa mitirho na yona yi dinga ku kondleteriwa .
Ndzi tsakile ku vona vatswari vo tala laha madyambu ya namuntlha .
Xexo i xikongomelo xa ku hluvukisa hundzuluxo lowu wa xiporo .
ahlula swiphiqo
Sweswo hilaha swi tirhisaka xiswona naswona hinkwerhu ha swi tiva .
Humesa swihlawulekisi SWINHARHU swa leswi nga laha henhla .
Hlamusela nkoka wa ku yingisela tanihi xivumbi xa ku hlohletela .
I ndlela ya kahle swinene leyi tirhisiwaka ku endla ntirho .
Matirhisele ya mali ya khomixini
Tindlela ta makambelelo lama ringaneleke eka Dyondzo yo karhi ma ta tirhisiwa .
Endlelo ro titsarisela ri ta hangalasiwa eka nkarhi wa malembe manharhu .
Leswi a swi fanelangi ku va leswi nkanelo wu nga mayelana na swona .
Yuropo yi tlula ntsengo wa mifumo ya yona .
Mali yaleyo yi fanele ku hakeriwa ku ringana nkarhi wo karhi .
Hi lava ku twisisa leswaku hi swihi swipimelo leswi lawulaka ku angula ka mukhuva lowu .
Pfumala nkateko , swilo a swi olovi ku fana na sweswo .
Tiko ra swi lava .
Munyiki wa vukorhokeri u tlhela a va na vutihlamuleri bya ku hlengeleta tihakelo .
Lava i vahakeri va xibalo lava pfunaka tiko ra hina ku kula .
Xikolo xi fanele xi pimanyeta timali leti .
U na vuswikoti ku endla tano .
Se i nkarhi wo teka xiboho ekuheteleleni .
Ava tinxaka ta vapfhumba hi ku ya hi swilaveko swa vona .
Hi nkarhi lowu , swa ha pfulekile .
Hi fanele ku languta emahlweni .
Va kotile ku endla leswi ku fika eka xiyimo xo pimeka swinene .
Vamahungu va rhambiwile ku nghenela nsimeko .
Mpfapfarhuto wa pholisi wu katsakanya xilaveko xo va mfumo wa muganga wu kongomisiwa eka nhluvukiso .
Swi na nkoka swinene ku twisisa sweswo .
Leyi hi yona mhaka yo tiya ya xiviko lexi .
Xana mfumo wu langutela ku vona mbuyelo rini ?
Hi ku engetela , nongonoko wa vayimela vathori wu hetisekile .
Ku nga ringani kahle koloko ku lava ku tirhaniwa na kona hi ndlela ya tihanyi .
Jikela eka xitarata xa vunharhu evokweni ra wena ra ximatsi .
Muviki u se a burile hi mhaka leyi ya nkoka hi vundzeni .
Swi ta tirhiwa hi huvo leyi faneleke .
Swi lulamile leswaku vulawuri bya xifundza na bya miganga byi nghenelela .
Pfumala nkateko , nkanerisano wolowo wa ha fanele ku ya emahlweni .
A ku na mali leyi nga hakeriwa .
Ndzi fanele ku vula leswaku a hi mpimanyiso wa kahle .
Hi ku ya hilaha swi tivekaka hakona , muxaka lowu wa xitsongwatsongwana a wu na nxungeto eka vanhu .
Ndzindzakhombo i mhaka ya nkoka swinene .
Loko swi ri tano , xana i magoza wa hi yo kwatsa lawa yi lavaka ku ya teka ?
Sweswo i xilo xin'wana lexi hi nga ta dyondza ku suka ka xona .
Vatinyiketeri va ta nyikiwa vuleteri byo hlawuleka .
Mune eka nkombo i vavasati , naswona tsevu eka nkombo i Vantima .
Vusweti ku vile xirhalanganyi xin'wana eku fikeleleni ka vululami eka nhlayo ya vanhu .
Lexi hi xona xivangelo xo va hi humesa mhaka leyi .
Mfumo i munghenisi wa xiavi wu ri woxe eBangini .
Ndza khensa , ndzi langutela vo tala va n'wina .
A swi voniwanga eka vundzeni bya mhaka byolebyo .
Dyondzo yi ta nghenisa xandla xa nkoka eka ku kula loku .
Leswi mutirhikulobye wa mina a ha ku swi vulaka hi swona .
Xana ku dyondza swi tirha njhani ?
Tanihi laha ndzi vuleke , a swi pfumeleriwi .
Tliliniki ya Fana
Xiboho mayelana na swilo leswi xi tekiwa hi masipala handle ko landzelela miehleketo ya komiti leyi .
Ntwanano wolowo wu fungha swi ri erivaleni masungulo ya nguvo leyintshwa .
Hi fanele ku kongoma swinene eka switatimende swa hina .
Sweswi hi na nkarhi wo lulamisa leswi .
Xana swi nga endleka kuri hi nga kumi muxaka wo karhi wa nhlayo ?
Ntirhisano eka xivandla lexi a wu fanele ku ya emahlweni wu va wa mifumo yo nghenelelana .
Ndzi tsakela ku hundzisa ku mi xeweta hi malwandla hinkwerhu .
Leswi i swinene ngopfu naswona a swi fanele ku kombiwa swi va erivaleni .
Hileswaku ku hava ku papalata moya lowu taka .
Sweswo i xilo xa kahle , hi ku vona ka mina .
Ehleketa hi swona .
Kutani , hi tava hi veke tihlo eka mhaka leyi .
Sweswi ndzi ta eka vundzeni byo angarhela bya swa timali .
Hi tshama emisaveni laha thekinoloji yi hi kotisaka ku hundza eka mindzilekano ya tindhawu .
Hikokwalaho a ndzi tsakanga mayelana na leswi .
Xo biha xa kona , a hi tindhawu hinkwato leti nga vona ku cinca ka kahle .
Ndzi ta ringeta ku hlamusela leswi ndzi swi vulaka eka sweswo .
Migingiriko leyi yi kambisisiwa ehansi ka xiphemu xa ajenda xa ' Timhaka leti Sukaka eka Makanelwa '  .
Swi ta langutisa eka tiajenda ta xifundzantsongo na vuxaka bya matiko .
Handle ka sweswo , a ku nga vi na ntshamiseko wa swa tipolitiki etikweni .
A hi vuli leswaku i kaya ra hinkwerhu .
Ndza chava , hi laha hi faneleke ku tshika leswi .
Hi boheka ku swi lemuka .
Xana xiyimo xi fana na yini eka mutirhisi ?
Hi ya kwihi ku suka eka swiyimo swa hina ?
A hi ta tisa ku humelela loku vonakaka swinene ngopfu eka xivandla xexo .
Kambe a hi xona .
Lawa i manyala .
Xikopu xa xitsariwa lexi xi fanele xi kongomisiwa swi va erivaleni .
Leswi a swa ha ri ntsena vuxaka exikarhi ka vanyikeri na vaamukeri .
Hambiswiritano , ndzi amukela swinene na ku seketela xiviko lexi .
RIHANYO NA VUXOKOXOKO
I xihlovo xa vumbirhi lexikulu xa Mfumo xa xibalo .
Ku tlakuka ka swa mixavo ya misava swi languteka swi ri eka vulawuri .
A hi vuli nchumu xo kanetana na ku rhandza ka vanhu .
Swinavetiso swa ximunhu swi fanele ku katsiwa .
- Swiviko
Minongonoko leyi yi fanele ku laveka ku fikelela mimpimo ya nkoka yo karhi .
Ku engetela eka leswi , vathoriwa va ta amukela swipfuno swa ntirho leswi faneleke .
Ncino wu tirha mintirho ya tala yo hambana eka vaaki .
Ku aka ku twisisa exikarhi ka vakhanselara ni swiyenge
Swi fambisa sweswo .
Hambiswiritano , matshalatshala hinkwawo lawa a ya nge humeleli .
I ntirho wa hina ku xixima ndzhuti wa vona .
Nsirhelelo wa swakudya i mhaka leyi tumbeleke hakunene eka vanhu vo tala laha tikweni .
Hi ku angarhela , tikhoto ta hina ti endla ntirho wa kahle .
Ndzi lava leswaku nsinya lowu wu amukeriwa .
Hi kotile ku twanana eka ku tivisa ka ximfumu ko hlanganela .
Hakunene hi leswi hi nga tiyimisela ku endla swona .
Tindzawulo ta mfumo leti fambelanaka ti tava ni vutihlamuleri eku humeleriseni ka migingiriko leyi landzelaka :
A ndzi tiyisangi leswaku xiphiqo xi le ka miehleketo .
Ndzi tshemba leswaku swoleswo swa twisiseka .
Leswi swi na swipimelo ngopfu naswona swi nge amukeleki .
Ndza tshemba leswaku a swi twisiseki .
A ndzi ta tsakela ku kombisa mhaka yo sungula .
A ndzi ta tsakela ku vula swilo swinharhu hi ku kongoma .
Hambiswiritano , vavasati vo tala a va landzelelangi endlelo leri .
Kambe a swi na mhaka leswi u va vulaka swona .
Hi tshemba , hikwalaho , leswaku ntirhisano wu nga ya emahlweni swinene .
Mhaka ya vumbirhi yi khumba ku tirhisiwa ka ku yirisa ka nkarhi wo leha .
Ku suka sweswi , hi fanele ku tumbuluxa mbango lowu kotisaka ni ku tiyiselaka .
Nakambe , lembe leri , hi vone ku antswa eka mbuyelo ya tidyondzo leti .
Xihatla xi va kona ematshan'weni ya swa nkoka .
Hikokwalaho , ndzi tekile xiboho xa ku papalata ku vhota .
Mhaka ya mina ya vunharhu na yo hetelela i mayelana na nhluvuko wa tindhawu ta le makaya .
Yi papalata kumbe u hunguta .
Leswi hakunene i xiphemu xa maendlelo ya nkuriso .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo swi ta va na xiphiqo ngopfu .
Leswi swi nga hava hansi ku tlula leswi swi nga hlalukweni .
Siku Lerinene ra Timfanelo ta Ximunhu !
Sisiteme leyintshwa yo lawula marhurhelo ya vanhu yi herile .
Swa tsakisa , swinene .
Ndza tshemba leswaku leswi swi fanele ku ya emahlweni .
Kuna nhlayo ya swilo eka mhaka leyi .
Xiletelo lexi nga na vutivi xa kumeka ku hlamula swivutiso .
Endzhakunyana yi tirhisiwile ku rhurhela swa nyimpi .
Kutani ha tirha , naswona hi ta ya emahlweni hi tirha .
Tanihi palamente , hi na vuswikoti byo fikelela ntwanano .
Landzelerisa masimekelo ya milawu na mipimo na vuhlanganisi eka nseketelo
Xana swi ta tirha njhani sweswo ?
Hi fanele hi tirha na ku endla nchumu wo tsindziyela .
Angulo wo suka eka misava ya le handle a hi lowu wa hasahasa .
Ndzi yima na xiyimo xolexo .
Hi ku komisa , leyi i nhlokomhaka ya nkoka swinene , hambiloko yi twisa ku vava .
Ku avanyisiwa ka mintsengo leyi boxiweke laha henhla ku hi ndlela leyi landzelaka :
Vuxaka byi hlamuseriwile .
Khale na sweswi
Ndzi ta ku tsakela swinene ngopfu ku va u nghenelela tanihi mulamuri .
Xa vona , hikwalaho , i mpfumelelo wo hluvukisa .
Hi fanele ku nyika nhlamulo eka xivutiso lexi !
Hi tshemba swinene leswaku leswi swi ta humelela .
Ekuheteleleni swoleswo swi ndzi fikisa eka mhaka ya timfanelo ta ximunhu .
Xiviko xi na makungu yo hlaya yo tsakisa .
Wena a wu seketela .
A ha ha lavi ku tirhisa mafurha ya swibolwa .
Hikokwalaho ndzi amukela ku hiseka loku .
Hinkwaswo leswi nga laha henhla ?
Eka vanhu lavatsongo , hi fanele ku endla swo tala .
A swi kongomanga hikokwalaho ka swivangelo swimbirhi .
Xin'wana a xi hi ta timfanelo ta ximunhu .
Leswi swi ta khumba swiyenge leswi nga riki swa mfumo na swa mfumo .
Lexi i xivutiso lexi hi faneleke ku xi kanela .
Muxaka wa Mfumo
I nkarhi wo teka goza .
Leyi i mitlawa leyi hakunene yi lavaka ku pfuniwa hi hina .
Nomboro ya machudeni
Vuswikoti byo aka ndhawu ya mitirho i byikulu .
Ku pasisiwa ka xiviko lexi i ntirho wa matimu .
Ku na mhaka ya nkoka leyi faneleke ku vuriwa laha .
Swi endlile vuvekisi .
Ntlawa wa mina wu ta vhota wu seketela xiviko lexi .
Ajenda yi hundzisa vuxokoxoko bya nkoka byo fana na :
Tsalwa leri yisiweke ra fikelela swilaveko :
Hileswaku ndzi vula kuri ku ni nkwetlembetano .
Lexi hi xona xivangelo xo va ndzi arile ku vhota .
Leswi swi tekiwa tanihi tinxaka .
Kungu a ri tekeli nhlokweni mhaka leyi .
Eka masiku mangani ?
A ndzi lava ku veka leswi erivaleni nakambe .
Hi kunguhata ku cinca xifaniso lexi , naswona hi xi cinca hi xihatla .
A ndzi ta tsakela ku hundzisa xivilelo xa mina mayelana ni sweswo .
A swi endleki ku hambanyisa swiphiqo leswimbirhi .
Swo tala swi vuriwile .
Ku tirhana na xiyimo xa le henhla xa ku nga thoriwi , tanihi vatumbuluxi va mitirho .
Ha swi tiva leswaku lexi i xiphemu xa nkoka swinene .
Ntirhonkulu wa maphorisa i ku herisa ku humelela ka vugevenga .
Hi katsile siku leri eka xiviko xa hina .
Lawa i matafula lawa ya tatiwaka hi lava fambisaka phurojeke naswona ya nyika nkomiso wa makungu ya phurojeke .
Laha hi kona rifuwo ra xifundzankulu ri nga kona .
Kutani , ndzi ri ku na timhaka to hambana eka muxaka lowu .
Kunene , xi herisiwile .
Xaxameta leswi rhangisiwaka .
Vuxaka byo tirhisana , hi leswi swi nga xiswona .
Nhlamulo eka leswi na yona yi fanele ku va , e-e .
Hi fanele ku wu tirhisa .
I ntirho wa hina wolowo .
Naswona a xi fanele ku landzelerisa maavelo ya mali lamanene .
Xana a hi fanele ku va hi endle swo hundza swoleswo ke ?
Ku cinciwa ka muxaka wa mpfuneto hi timali lowu nga kona .
Leti a hi timhaka to olova ta tinhlamulo to olova .
Leswi hi ku nkomiso i xikongomelo xa hina .
Ku antswisiwa nkoka wa ku tirhisa ku fanele ku va ko rhanga ka le henhla .
Vona hi voxe va na khiya ra xitshunxo lexi .
A ndzi ta tsaka ku ku nyika tsalwa .
Swi na nkoka swonghasi leswaku hi fikelela xikongomelo lexi .
Ndzi pfumeleleni ku sungula ndzi vula swilaveko swimbirhi swa nkoka leswi bohaka .
Nawu wa Swiyenge swa Masipala wu nyika vutumbuluxi bya Tikomiti ta Tiwadi
Swiringanyeto swi katsa :
U ngava lexi u lavaka kuva xona .
A hi fanelanga ku rivala xiphemu xexo xa matimu .
Hi seketela ntwanano lowu hikuva wu ringanisiwile .
Xana ku na vanhu lava hanyaka eribuweni ra Nambu ?
Ndzi amukela n'wangulano lowu .
Ndzi yingiserile hi ntsakelo lowukulu eka minyikelo hinkwayo ya wena .
Hambiswiritano , swo fana na swona i ntiyiso eka mpfuno wa timali lowukulu .
Hi wona mpimo-hansi lowo .
A ku ri nkayakayo naswona lembe rin'wana na rin'wana swi sungule ku hunguteka hi katsongo .
Goza ra tekiwa .
Africa ri cincile .
Vadyondzisi va yile eka yena .
Ntwanano eka ku Herisa Tinxaka Hinkwato ta Xihlawuhlawu ehenhla ka Vamanana .
Vatirhi va rindzele xitshembiso xo antswa .
Papila a ri fanelangi kuva hi xivumbeko xa ndzimana .
Hlamusela swikongomelo swa nkarhi wo koma na wo leha swa bindzu .
Ndzi ta tsakela ku hetisisa hi xinawana xa bindzu ra mbango .
Ntirho wo tala wu tama wa ha ri lowu faneleke ku endliwa .
Timhakankulu tinharhu ntsena , xikombiso .
Mhaka ya vuntlhanu i mbango na rihanyo ra vaaki .
Hi le ku endleni ka lexi .
Hi ni swihlamariso swintsongo leswi nga na swona .
Xitori eka nhlayo ya matiko xi languteka kuva xi bihile swinene .
Kutani ku fanele ku va na ntirhisano .
Hi fanele ku endla minongonoko yi va ya byurokirasi ya le hansi .
Rihanyu lerinene , ku humelela na vuxaka .
Hambiswiritano , swa antswa hikuva muviki u laha .
Ndzi navela ingaku holobye wa timali a nga tekela enhlokweni lexi .
Ndzi hoyozela vanhu hinkwavo lava va hlawuriweke .
Vumunhu
Eka xiyimo xa kahle munhu a nga kumbetela sayizi ya vangwa .
Sweswi a hi nkarhi wo ringeta na ku xavisa handle ka loko u ngari ku tiyiseleni .
A ndzi ta khutaza hinkwerhu ku seketela ku cinca .
A hi xi endleni .
Ku phakeriwa ka timaraka eka xin'wana na xin'wana :
Ku tava na mintlhontlho yo tala .
Ku va ni vulawuri i matimba ya khoto yo va yi kota ku yingisela ni ku boha hi swikoxo .
I incini nhlamulo eka xikoxo lexi xikulukumba ?
Xihlovo ya timali
Ndzi kholwa leswaku pholisi ya swa mitirho i xiphemu xa ku cinca .
Ku ni mahungu ya matimba swinene no va erivaleni eka xiviko lexi .
Hakunene ku na swivilelo eka xiphemu xa vaxavi .
Hambiloko ku ri na matshalatshala lawa , xiyimo xi yile emahlweni xi biha .
Khomixinari , ndzi tsakile leswaku mi le ku tirhaneni na leswi .
Malawulelo ya ntshwa ya switirhisiwa ya fambisiwe kahle .
Hikokwalaho , hi ta ya emahlweni no seketela leswi nga susumetiwa .
Xana hi swihi swilo swa nkoka , ke ?
Vayimeri va minhlangano yo ka yi ngari ya mfumo
Tanihi leswi hi swi voneke , mhaka nkulu ehenhla ka tindziminyingi i swiboho swa timali .
Ku sayiniwa ka Memorandamu .
I swa nkoka swinene ku hlayisa ndzingano wolowo .
Xana hi ta va boha ku endla tano ?
Xana hi humelerile ku cinca mahanyelo ke ?
Yi vula leswaku a swi tirhi .
KU ENDLA VULETERI
Hlamusela leswi swi vulaka swona .
Leswi a swi tano , tanihi leswi mi swi tivaka kahle .
Kumbexana sweswo hi leswi faneleke ku langutisiwa eka vumundzuku .
Lexi xi hava nchumu xo tirhana na xihlawuhlawu ku ya nghohe kumbe xihlawuhlawu .
Xiboho xa mbirhi-xa-nharhu xa swirho leswi nga kona swi ta vumba xiboho xa Khomixini .
Na rona rero , ri nga ha va goza ra nkoka ra ku yisa emahlweni .
Tindhawu hinkwaswo
Tivisa vaxavi va le ndzeni mayelano ni xedulu ya ntirho lowu va khumbaka .
Ku cinca loku humelelaka etikweni ra hina i vumbhoni bya leswi .
Ku tiyimisela ku endla yini ?
Timfanelo leti ti fanele , hi ku vona ka mina , ti sindzisiwa .
Vantshwa lavo engetela va ta dyondzisiwa lembe leri .
Ku tlakusa ikhonomi na nhluvukiso wa swa vuthekiniki .
Lawa a hi wona makumu ya maendlelo .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swi fikeleriwe swinene ngopfu .
Mapapila ya swikambelo swa nkarhi lowu nga hundza swi ta tlhela swi hangalasiwa eka swikolo swo hambana .
Leswi hi leswi hi vulavulaka hi swona sweswi .
Ku ta va na nkombiso wa swakudya swa laha tikweni na swa ndhavuko .
Kambe vona va fanele ku endla swo karhi .
Leswi swi ta vanga xiyimo lexi nga na nghozi swinene .
Timhaka ta fana .
Xana hikokwalaho ka yini xi fanele ku tumbela ?
I mani a lavaka leswo ?
Ku fika sweswi , ku vile ku humelela ka kahle .
I incini swiyimo leswi ke ?
Sweswo i ku hambana ka nkoka swonghasi hi ku vona ka mina .
I xa nkoka .
Hi fanele ku tirhana na ku pfumaleka ka ku lawula .
Hikokwalaho , leswi i ntirho wo katsakanya swilo hinkwaswo wa rixaka hinkwaro .
Kombisa letere eka dayagiramu hi ndlela leyi landzelaka :
Nakambe a ndzi lava ku hleka .
LOKO NKUNGUHATO HINKWAWO WU KALA WU HETIWA PHUROJEKE yi fanele ku simekiwa , xiteji lexi xi ta lava xipano xa phurojeke ku :
Leswi hakunene i swa nkoka eka ku tshembeka ka xitoloveto .
Kombisa hi ku tirhisana eka ku teka swiboho na migingiriko ya ntlawa .
Endzhaku ka khume ra malembe lama hundzeke , hi tekile magoza ma nkoka ku ya emahlweni .
Ndza khensa ku kokela nkongomiso wa miehleketo eka mhaka yaleyo , hambiswiritano .
Hi ndlela yaleyo , xiboho xi ta hleriwa .
Langutisa ( a ) laha henhla .
Munhu loyi ku vulavuriwaka hi yena u hlawule kuva a nga fambi .
Ndzi nge ku nyiki nhlamulo yo tiya eka xihumelelo xa kona .
Kambe lexi i xitatimende xo hlawuleka swinene .
Leswi swi fanele ku ringanisiwa na swiyimo swa vutomi na swa mbango .
Hi fanele ku sindzisa leswaku timhaka teto ta nkoka ta xiximiwa .
Ntshunxeko wa vaavanyisi
Mhaka leyi yi kombisa ku laveka ka pholisi yo fanana .
Hi lemukile kahle swikongomelo swa wena .
Phurojeke leyi yi rhangeriwa hi Huvo ya swa Timakete ta Misava .
Nkongomiso wo karhi wa miehleketo wu fanele ku yisiwa eka matiko lama ha hluvukaka .
Ntirho wa tika no koxa .
Hikwalaho ka xiphiqo xa mafambiselo , a xi nga katsiwangi .
Swi pfuna eka swikongomelo swo lulamisa na ku tlherisela ku ringana ;
Xo sungula eka hinkwaswo , i swiyimo swa matholelo na matirhelo .
Ndzi ehleketa leswaku eka nkarhi lowu taka leswi a swi fanelangi ku humelela nakambe .
Vunyingi bya vatirhi va vumbile xiphemu xa varhumiwa va Nhlangano wa Tinxaka .
Xiyimo lexi a xi nge yi emahlweni .
Na sweswi a xi se lulamisiwa .
Endlelo i ra nkoka eka ku tshikelela vukona bya mpimanyeto lowu nga kona .
Teka xivutiso xa vunyingi bya vanhu hi kambirhi , tanihi xikombiso .
Eka yona , u tsala :
Swi nga tirhisiwa hi ndlela ya kahle
Ku hava loyi u nga vulavulaka na yena .
Vukamberi eka mindzilekano ya le handle na byona byi lava ku antswisiwa .
Hi amukela ku burisana loku akaka eka mhaka leyi .
Vanhu lava faneleke ku va kona hi nandzelelano a va se va na matimba yo tirha , hikokwalaho ku na nkaye wa swirho swa huvo leswi nga sayina mpfapfarhuto .
Mutshamaxitulu , hikwalaho ka nkoka wa leswi , ndzi vuyelerisa hungu eka Palamente .
Hi amukela ku tekiwa ka goza lerinene .
Hungu ro tiya ra laveka .
Swirho swi vutise swivutiso swo tala mayelana na leswi .
Maendlelo lama landzelaka ya tirhisiwa ku tshama ya ri karhi ya langutela sisiteme :
Ndzi kanetana swinene na kungu leri .
Entiyisweni , ka ha ri na xivandla xo antswisa .
Xana nchumu lowu wu helerile ?
I yini Swikongomelo swa Swiletelo leswi ?
Hi dinga ku papalata leswi eka minongonoko ya vumundzuku .
Tihuvo leti tiya emahlweni ku nghenisa xandla xa nkoka eka vutomi bya swa mfuwo wa tiko .
A ndzi amukelanga mikunguhato ya hundzuluxo .
Ha khensa eka ku khumba ka wena mhaka ya ku hungutiwa ka xibalo .
Hi fanele ku seketela vutumbuluxi .
A hi nchumu handle ka nhlengelo wo teka swiboho .
A hi nge pfuki hi tivile .
Hambiswiritano , ntirho wo hlanganisa swikolo leswimbirhi wu sungurile .
Hi vona sweswo hi ku landza timfanelo ta ximunhu .
Hlamusela ku tika ka ku hlela .
Kutani swoleswo hi leswi hinkwerhu hi ringetaka ku fikelela swona .
Swifundzankulu swi languteriwa ku tirhisa mali leyi ku si hela lembe-ximali leri .
Naswona ndzi vula leswaku swi lulamile , i ndlela yo komba ku khensa ka vona .
Mavonelo lawa ya huma eka :
Ndzi lemuka leswaku .
Leswi salaka swi xaviseriwa vaaki .
Ndzi swi teka wu ri ntirho wa hina .
Sweswi u swi vekile kahle sweswo .
Huvo ya vulawuri yi le ka xiyimo xo tshembiwa hi xikolo .
Ndzi ehleketa leswaku muvutisi u vula swona .
Swikolo na swona , swi le ku tikeriweni .
Leswi swi vangiwa hi ntwanano lowu nga endliwa exikarhi ka mitlawa lemimbirhi .
Rimba ri lemuka leswaku switirhisiwa swi fanele ku va leswi eneleke hi mfanelo .
Ku ahlula
Mimbuyelo yi tava kona ku ngari khale .
Kumbexana a wu ta vula xin'wana xo engetela eka nhlokomhaka leyi .
Leswi ku tava mfumo wa hinkwaswo :
Ku laveka ndzavisiso wa makete eka mhaka leyi .
Swihoxo i swa vatsari ntsena .
Tanihilaha se xi endleke hakona .
Ndzi tsakela ku mi khutaza leswaku hi fikelela ndzima hi xihatla mayelana na leswi .
Makumembirhi wa tiphesente ta vanhu lava nga emadorobeninkulu i vahlapfa lavantshwa .
Hlamusela ntivomarito lama fambelanaka ni timali ta matshalatshala lamantshwa .
Swi tala ku ka swi nga endli
I incini xi humaka eka lexi ke ?
Hi leswi matiko lawa ma hlawuleke swona .
Sweswo hi leswi vaakatiko va ka hina va swi langutelaka na ku swi lava .
Vaaki-tiko va nga ha kunguhata leswi faneleke ku endliwa na ndlela ya ku swi endla .
Ku tsandzeka ku swi lemuka
Vamasipala va languteriwa ku tirha ni ku hlayisa switirhisiwa .
I swa vufambisi bya muganga , xifundzha na mfumo wa le xikarhi .
Va fanele ku tshembisa leswaku va ta rhumela swilo swo tala hi switimela .
Hundzulo wo endliwa hi nomo hikwalaho a wu vekiwi ku va wu vhoteriwa .
I xikombiso xa ririmi ra miri .
Hi le ku lulamiseni ka timhaka leti hi tindlela tinharhu .
Pfala ndhawu leyi no alela vanhu ni swiharhi leswaku swi ngheni .
Tipulani ta hina ti katsa leswi landzelaka :
Swi kotile ku humelela hi nseketelo lowu tlakukeke wa vuvekisi bya lava mabindzu yo tiyimela .
A ku na nchumu , a yi kona .
Mimbuyelo ya kona a yi si humesiwa .
Leswi hi leswi ndzi kombelaka swona hi kahlekahle .
Leswi swi tiveka tanihi ku vitaniwa nakambe ko boha .
Hikokwalaho hi nga va hi vulavurile hi tshunxeko .
Timfanelo ta swirho eka ku tirhisiwa ka minhlangano kahle .
Hlaya swinene eka tsalwa ra makungu ya swikongomelo leswi vumbiweke .
A va kombe hi swiendlo leswi va swi vulaka .
Xo hetelela , rito ro tsundzuxa mayelana na xivutiso xa vuxokoxoko .
Ku kunguhata swi koxa nkarhi na switirhisiwa .
Vamasipala va lawuriwa hi ku tirhisa nawu wa rixaka ni swifundzankulu .
I matiko lama nga swela ku tlula hinkwawo lama nga ta xaniseka ngopfu .
Vunyingi bya Dyondzo ya Vukhongeri eAfrika Dzonga .
Hinkwerhu ha swi tiva leswi tiko leri ri nga hundza eka swona .
Tipholisi leti nga erivaleni ta ku lawula matirhelo ya sisiteme ya komiti ya wadi ti endliwile ku nga ri ndlela ya ku lawula masipala kambe ku ri ku nyika nkatsakanyo lowu nga erivaleni wa tisisiteme na tindlela leti nga ta pfuna tikomiti ta tiwadi ku kota ku tirha hi ku humelela .
Lexi hi xi lavaka i ku swi lava ka va swa tipolotiki na vutiyimiseri .
Ndzi le ku ku kombeleni hikokwalaho ku engetela ntshikelelo .
Yi valanga tindlela ta mafambiselo ya ntlimbo na ku nyika manghenelo eka swikili swa masungulo swa mafambiselo ya ntlimbo .
Hi ve hi le ku fikeleleni ka mbuyelo wo khutaza .
Hi yihi mimbuyelo minharhu ya ntlangu leyi nga humelelaka ?
Milawu leyi yi ta hlanganisiwa eka xiphemu xa vumbirhi xa lembe .
Longoloxa vutihlamuleri bya mune bya mfumo byo hlayisa vuhlayiseki bya swakudya .
Sweswo i mhaka ya ku tsakela ka endlelo ra rixaka .
Nsivelo wu na vuxaka na ku yisa emahlweni vutihlamuleri bya vatswari .
Mpfuneto wa timali a wu nga pfuni ku lunghisa ku onhaka ka mbango .
Xi fanele ku tekiwa tanihi xikombiso xa matirhelo ya kahle swinene .
U pfula rivanti .
XIVONO
Xana hi kwihi ku hoxa xandla ka ku xavisiwa ka mafurha eka ku tlakuka loku ?
Eka malembe lama hundzeke ehansi ka vurhangeri byo hambana , nawu lowu a wu nga tshameli ku tirhisiwa .
A ku hundzangi nkarhi ku swi endla .
Lexi hi xona xivangelo xo va hi tisile ku cinca loku .
Ntwanano wu ta laveka eka makungu yo sirhelela vanhu .
Hi ta vhota hi tindlela timbirhi .
Leswi ku ta va ku ri nsirhelelo wo engeteleka eka vatirhisi .
Vumba swiyimo swo tiyiseleka swa ikhonomi ma ku kula ka mitirho .
Sweswo i xilo xin'wana lexi hi bohekaka ku xi tisa .
I xiphemu xa nkoka xo tumbuluxiwa ka swivandla swa mitirho .
Nawu wa Mfumo wa Muganga wo Lulamisiwa .
ku simeka mimpimo
Hi ta lava ku languta vuxokoxoko .
Hikwalaho ka xivangelo xexo hi fanele ku vekela xipimelo .
Matimu ya hi dyondzisile swoleswo .
Khanselara wa wadi :
Vutleketli
A hi veni na ntiyiso na ku va erivaleni hi sweleswo .
Rito ro hetelela eka xiphemu xa swa ndzhavuko .
Ku tirha hi matimba na ku hlawula ko tika swa ha ta , kambe rendzo hi ntiyiso ri sungurile .
Ha swi tiva leswaku hi ni nkayivelo wa vatirhi va swa rihanyo etikweni ra hina .
Hi fanele ku ehleketisisa swinene hi leswi .
Xana ku tava yini swikongomelo swa nawu wuntshwa ?
Xa vumbirhi , ndzi lava ku vula mhaka ya tindziminyingi .
Xihlawuhlawu xi siyile ndzhaka yo biha ya tindhawu .
Hikokwalaho , leswi swi fanele ku herisiwa hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka .
A nga naveli ku kayela nkateko lowu wa ndzetelo wa vona .
tikhoso ta nghingiriko
Swo tala swa xiphemu lexi .
Vumbhoni byo hambana .
Ndza tshemba a ndzi vulavulangi ku ringana nkarhi lowo leha swinene .
Papalata switandzhaku swa nkhuhlano .
Emoyeni , wa ha ri na hina .
Ndzi na tshembo ra leswaku vatirhi va le mapurasini se va vonile ku cinca .
Ku engetela ndzi tsakela ku tivisa no khensa vukona bya :
Minongonoko yo letela no dyondzisa kambe ku nga ri tikhoso ta vutokoti byo karhi kambe yi ri karhi yi kumeka eka matiko lama se ma veke eka mhaka leyi ku ringana nkarhi wo leha swinene .
Ndzi ku kombela ku seketela xiviko lexi .
A ndzi ta tsakela ku endla ti marito mambirhi yo hetelela .
Kutani hi tlhela hi va na vutihlamuleri eka mhaka ya swa timali .
Eka ntlawa :
Ku tirhisiwa ka data ya munhu swa vuyerisa eka vuhlayiseki bya vaaki .
Ndzi pfuni .
Ku amukela nhundzu leyi yiviweke , u karhi u swi tiva leswaku yi lo yiviwa .
Ndzi ta tsakela ku vona makungu ya xiviri ya vapfumalantirho .
Ndzi tshemba leswaku ku vhota ku ta humelela ku nga ri khale .
Nhluvukiso wa mimpimo
Lexi hi xona xi nga endla leswaku hi sindzisa eka endlelo ro sivela .
Ku simekiwa ka mikunguhato ya tiwadi hi tiwadi
Ndzo lava ku tirha na swilo swingari swingani .
A ndzi ta tshaha mhaka ya xibalo .
Hi seketela swiringanyeto leswi .
Hi vona swi fanerile ku ya emahlweni .
Vanghana va hina eka gondzo leri ku fanele ku va ku tshemba , ku tiyimisela na ku vuolovi .
Mihluvukiso ya tiyindlu ta makenya .
Ku kanganyisa vatirhelamfumo va le kaya i vugevenga ematikweni yo tala .
Naswona ku nge vi na endlelo rin'wana .
Mali leyi yi ta hangalasiwa eka phurojeke hi ku famba ka nkarhi eka malembe manharhu .
Hinkwaswo leswi swi humelela hi ku landza mhaka ya ku kurisiwa ka swilo .
A va kumi vukorhokeri na switirhisiwa swa xintu .
Hikokwalaho ku na swiphiqo swimbirhi hi faneleke ku swi ololoxa .
KU SWI TEKELA ENHLOKWENI
Ku humelela ku le ku endliweni hi ku kongoma minongonoko ya mitirho ya vaaki leyi hlanganisiweke .
MATIMBA YA HOLOBYENKULU
Kumbe hi hinkwaswo swilo leswi ?
Hambanisa mahungu lama hlengeletiweke mayelana na vatatana na vamanana leswaku u ta kota ku angula ehenhla ka swilaveko swa vona hi ku hetiseka .
Tindhawu to tala to dyondzisa ti pfumerile leswaku ku na ku hlangana exikarhi ka mpimo wa swikili ni vuthori .
Kambe a nga swi kotangi ku fika kwalaho .
Nhlayo
Ematikweni yo tala , xiyimo xa mphakelo wa swakudya xi antswile .
Va dinga swakudya leswi akaka miri swo enela , va dinga vutleketli ku ya entirhweni , naswona va lava miganga yo hlayiseka na tindhawu to basa .
Swi vonaka swi antswela mutirhisi .
Tshama u ri karhi u tekela enhlokweni vuhlayiseki bya vadyondzi va wena .
Loko ku nga ri na mpfuno na nseketelo wa vona , lava va nga ehenhla va ta tirha va nga humeleli .
Ku wisa nkarhi na nkarhi swi fanele ku katsiwa eka mikarhi yo tirha .
Leswi swi tlakusa mhaka ya nkoka .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi faneleke ku lwela ku xi fikelela .
Siku ra ku sungula ra ha fanele ku ta tivisiwa .
Ntirho mayelana na leswi wu ya emahlweni .
Loko u ta va u kumile kopi ya xitsariwa xin'wana na xin'wana , u nga swi engetela eka buku leyi .
Va hava mfanelo wo va laha .
Ku hlamula eka xivutiso xa wena xo hetelela .
Xana u buka munhu njhani ?
Leswi swi tlhele swi va matshalatshala eku lwisaneni na ku kufumela ka xibakabaka .
Lexi sweswi xi le ku cinceni .
Ndzi ni xiyimo lexi pfulekeke eka leswi .
Kambe swo fana swa tirhiseka eka sisitimi yo phakela no dilivhara ka mafurha na gasi .
Swa olova ku va muhlohloteri .
Hi mikarhi yo tala , xikolo xi phamelaka n'wana hi ku ntiyiso .
Hi ta nyika vanhu hinkwavo ntshembo eka vumundzuku .
Nyika swifaniso ku seketela mhaka ya wena .
Tumbuluxa kharikhulamu ya ku lulamisa xiphiqo lexi .
Humesela erivaleni ku hambuka loku nga endlekaka eka nawu wa mahanyelo .
Ndzi ehleketa ku ri swi tsakeriwa swinene hi vuswona .
Hikokwalaho hi na vutihlamuleri eka vaakatiko .
Kambe ka ha sale mitlhontlho yo tala .
Ku boxa vukulu bya mhaka ? )  .
Mintirho leyi faneleke ku hetisiwa :
Ntshuxeko wa vukhongeri ?
Hikokwalaho ku laveka ka ku tirhisa theme ra vuhlayiseki bya ndhawu mikarhi hinkwayo .
Hlamusela rito ra ku va swilo swi heta nkarhi wo leha , tanihi laha ri nga na vuxaka na hakona na mbango .
ku katsa lava languteriweke
Xiviko xi lexi xi tisiweke eka hina xa ha ri ekule na ku nga teki tlhelo .
Leswi i swa nkoka leswi rhangisiwaka hi rixaka .
Nkarhi wa xona wu ta hela .
Tinhlokomhaka leti katsiwaka i :
Tsalwa a ri hlamuseriwangi kahle .
Leswi landzelaka swi tava swa nkoka :
Mayelana na tlhelo ro pfuna vanhu , swi hambanile ngopfu .
VUXOKOXOKO BYA XIKAMBELWANA
Xo sungula ndzi lava ku vulavula hi mayelana na xivumbeko xa mbulavurisano .
Swi tano , hi ta swi langutisa hi xihatla .
Komba ni ku hlamusela tinxaka to hambanahambana ta xitoko .
Yaleyo a hi ndlela leyi nga yona ya ku nghena eka n'wangulano wa xiviri .
Hi fanele ku vuyisela xichavo eka maphorisa na ku va seketela .
Kambe ndzi pfumeleleni ku nyika vonelo eka vutleketli bya le lwandle bya misava hinkwayo .
Maendlelo yo vevukisa : Mitlawa leyitsongo , nkanelo wa hinkwavo
Ku vile na swikombelo swa magoza eka nawu wa swa mabindzu .
Leswi swi lava ku nghenelela swinene ka vatirhisani va le handle .
Yi akiwile hi ku humelela loku nga fikeleriwa eka malembe mambirhi lama nga hundza eka Phurogireme ya Nxungeto .
Hi ku komisa , i dyondzo yo pfuna swinene .
U na nhlohlotelo lowukulu eka rixaka ra mundzuku .
A swi vonaki hi ndlela yaleyo eka mina .
Nhlamulo ya kayivela na kuva yi ngari ya ntiyiso .
Vanhu lava hanyaka na vutsoniwa va nga fikelela xitichi hi ku olova .
Hilaha swi nga kotekaka , swivandla leswi nga kona swi fanele ku tirhisiwa .
KU SUSA MALAKATSA
Xiyimo xi le ku antsweni .
Ku sukela kwalaho , ku vile na minkanerisano eka timhaka to tala eka pholisi ya ikhonomi .
Swi tekile nkarhi wo leha ku va hi lulamisela Mhaka leyi , kambe sweswi yi kwalahaya .
A ndzi ta tlhela ndzi tshikelela ku nghenisa xandla ka vateki va mahungu vanharhu .
Yuniti yi fanele ku landzelela tipholisi ta Bodo .
Kavanyisa loku ku tlhela ku boxa leswaku mukhanselara wa wadi u ta va yena mutshamaxitulu wa komiti ya wadi na ku bohelela huvo ya masipala ku endla milawu leyi lawulaka ndlela ya ku hlawula swirho swa tikomiti ta tiwadi .
Nawu wu tlakusa ku hlangana exikarhi ka swiyenge swa mfumo swa muganga , swa xifundzankulu na swa rixaka ku fikelela nhluvukiso eka xiyimo xa muganga .
Va byeriwe sweswo loko va endla ntirho wa vona .
Hi na ndzwalo wo tika wa vumundzuku .
A ndzi ta rhandza ku pakanisa ntsena eka tipoyinti tingari tingani .
Swi ta lava vurhangeri na mafambiselo yo tiya / ya kahle .
Ndzhuti wa ximunhu wu fanele ku va wo sungula .
XIKOMBELO EKA SWA VURIMI
Swa nonoha ku va na ku rhula ku ri hava xidemokirasi .
Xiya leswaku laha hansi , Vukriste byi vuriwe ntsena tanihi xikombiso .
Ku lebula hikwalaho ku ta kamberiwa hi mhaka hi mhaka .
Xana hi endla njhani leswaku swi tirha hi ndlela leyi vuyerisaka swinene ?
Xiyimo xi fanele ku kamberiwa na le ka xiyimo xa tiko hinkwaro .
tindhawu ta vutihlamuleri
Xiviko lexi a ku ri nhlokomhaka ya ntwanano wa vunyingi .
Ndzi navelela Khomixini ku humelela eka ntirho lowu va langutaneke na wona .
A ndzi voni xivangelo xo ka hi nga yi emahlweni hi ya eka ku vhota .
Ndza tshemba leswaku leswi nga ha lulamisiwa .
Nkoka wa ntirho wolowo a wu nge tekeriwi ehansi .
A hi fanelanga , hambiswiritano , ku endla xihoxo eka xikongomelo xa hina .
Endlani vuxokoxoko bya tinhlokomhaka letintsongo .
Xihoko na ku dzaha i swivangelo swikulukumba swa swiphiqo etikweni ra hina .
Hambiswiritano , a ndzi voni leswaku lexi xi fanerile .
Hikokwalaho hi hlawurile ku va hi katsa vutihlamuleri eka maendlelo lama .
Ku ya hi ku tumbuluxiwa ka mitirho , tiphurojeke hinkwato ti fanele ti landzelela milawu hikuva ti ri endzeni ka milawu .
Hikokwalaho swi ta olova swinene ku endla xexo laha .
Khale swi yimeriwile .
A swi nga endleka .
Ndzi ku navelela ku humelela hinkwako .
Ku hava ndlela leyi vekiweke sweswi .
Nakambe , ku kambela swi endliwa loko ku vile nandzu wo pfinya lowu vikiweke .
Vadyondzi va tshika matematiki hikokwalaho ka ku pfumaleka ka vuswikoti byo wu dyondzisa .
A ku na leswi kombiweke ka kungu ra sweswi .
A wu si vula nchumu hi mhaka leyi .
Ntirho wu sunguriwile hi Hukuri naswona wu languteriwa ku hela hi Mudyaxihi .
Hambiswiritano , a hi swa nkoka ku va ku ri na timakete ta mali tanihi laha swi nga xiswona eAfrika-Dzonga .
A ndzi nga endli sweswo .
Mi nga karhateki. Ndza swi lemuka swinene sweswo .
Ku tirhisiwa ka nawu swi lava maphorisa .
Exikarhi ka ku humelela ka xipano , ku na mbulavurisano .
Mfumo wa sweswi wu ni xiyimo xo karhi xa ndzinganano .
Ku hava ku kanakana hi swikongomelo swa hina .
Ndzi ta hlaya swimbirhi .
Sweswo i xilo xin'wana lexi ndzi nga ta xi amukela swinene ngopfu .
Ku laveka ka ku antswisa nkoka wa dyondzo
Mbuyelo wa vulavisisi bya phorisa wu ta vula ku va loko magoza lamanene ma laveka .
Mpfuneto wa matholele ya lavantshwa wu kunguhatiwile .
Hi fanele ku tiyisela xiyimo .
Ku suka eka mani ?
Ha swi tiva leswaku swikolo swa hina swi kumeka eka swiyimo swa vutomi yo hambanahambana
Tanihi muviki a ndzi tinyungubyisa swinene hi mbuyelo .
Ku na ku hambana ka xiviri exikarhi ka leswimbirhi .
A ka hari mhaka ya leswaku hi lava swotala eka mpimanyeto wa hina wa dyondzo .
Vuphasi bya tinhlampfi i nghingiriko wa swa ikhonomi .
I swa hina ku va hi khomana .
Ku suka nkarhi wolowo , ku vile na ku ya emahlweni ku tsongo eka xivandla lexi .
Ndzinganiso wa vaaki va hina wu le khombyeni .
Hileswaku ndza khumbheka hi swona .
U ndzi tshembisile leswaku sweswo a swi nga ri swona .
Hi nge yimi ntsena hi vona leswi humelelaka .
Hi dinga ku endla matshalatshala lama faneleke laha .
Eka mhaka leyi na yona , xiboho xo tiya xi fanele xi tekiwa .
Ndza tshemba leswaku ku na swo tala ku tlula sweswo .
Ku hluleka ku landzelela switiviso ku tava nandzu wa vugevenga .
Ku aviwa ka timhaka
Ka hari na swo tala leswi faneleke ku endliwa laha .
Leswi hi ntiyiso hi leswi swo antswa swa leswi hi nga na swona .
Mfumo wu vekisa eka rihanyo ra vanhu va rona .
Ku tinyiketela ko pimiwa ka matimba yo teka swiboho na vulawuri bya nhlangano swi endle leswaku kuva na swiphiqo swo hlayanyana .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va ndzi seketerile nsusumeto wo teka xiboho xa kona .
Nkateko wa kona , se ku na swo tala swo fana exikarhi ka hina .
Se u yile eka komiti ya swo languta mitirho ya vanhu mavhiki lama hundzeke .
Ku hava nchumu xa leswi xi nga ta tshunxa xiphiqo , ha swi tiva .
Ku tsemakanya lwandle ro hlundzuka .
A hi swa xipolotiki .
Milawu ya mfumo wa miganga yi bohelela timasipala ku nyika nseketelo eka tikomiti ta tiwadi na ku vumba vuswikoti bya tona .
Hi ku angarhela , hi humele emahlweninyana .
Hi tiva naswona leswaku mitwanano yo tinyiketela a yi pfuni .
Xikombiso xa angulo ku ngava :
Lexi i xikombelo kuya hi :
Ndzi ehleketa leswaku vo tala va vona va xaniseka ematikweni ya hina .
Siku
Va tlhela va nyika muxaka wo karhi wa mpfuno .
U fanele ku kota ku seketela leswaku hikwalaho ka yini u vonile xikombiso xexo na hilaha xi fambelanaka hakona na vutihlamuleri bya wena tanihi xirho xa komiti ya Wadi
Leswi swi hunguta nkhuluko lowu sunguleke .
Garaji a yi khomananga ni yindlu leyikulu .
Ndzi susumeta vatirhikulorhi ku vhota hi ndlela leyi nga yimiki ni swiviko leswi swo onha .
Ku vumba eka leswi fikeleriweke ku fika sweswi , lembe leri ku tava lembe ro vuyetela .
Sweswi ndzi lava ku nyika marito yo karhi matsongo hi xihatla .
Endla nongoloko ku kombisa swihlawulekisi swo fana na bajete ya nkhuluko wa timali .
Loko hi nga kumi mfikelelo wa mati , a hi nge hanyi .
Fambisa no seketela xikombelo lexi nga kona .
A a fanele ku tivutisa swivutiso mayelana na xiphemu lexi a xi tlangaka .
Hambiswiritano , ku na xiphiqo xo karhi lexi fambelanaka na leswi .
Ndzi kholwa leswaku kahlekahle a hi nga teka vutihlamuleri bya hina emakumu .
Leyi i ndlela leyi hi yaka eka yona .
Matlhelo hamambirhi ya nkanetano ya lava ku kamberiwa .
Exikarhi ka leswi ha hlayela :
Hlamusela ku pfariwa ka mfunghu loku ku nga ta hetisiwa .
Hi ku vona ka mina , hi ya eka makumu mambirhi laha .
Huvo yi ta va na ntshamo hi Ravumune na Ravuntlhanu .
Loko swi endliwa wa ha ri nkarhi , swilo swi ta antswa .
Endzhaku ka malembe ya tsevu xivutiso lexi a xi se hlamuriwa .
Hi kombela masungulo mantshwa ya maendlelo .
Mhaka yo tika hileswaku xiviko a xi landzelelanga maendlelo ma kahle .
Xana ku cincile yini hi nkarhi lowu ?
Leyi a hi yona ndlela yo tlula hinkwato yo antswisa vuxaka bya hina .
Vutihlamuleri bya vamasipala byi katsa :
Timasipala teto ti nga tumbuluxa tikomiti ta tiwadi ku nga se fika siku leri ti faneriwile hi ku tiviwa hikwalaho ti veke na ku vonela emahlweni na vutumbuluxi .
Khomixinara , mi le ndleleni ya kahle .
Ku nghenelelana ka nhluvuko wa le makaya na le madorobeni .
Xiviko xa lembe hi xin'wana xa xitirhisiwa xa nkoka eka vutihlamuleri bya matirhelo .
Leswi swi hi fikisa eka timhaka ta miako , leswi swi nga swa nkoka .
Ndzi ni swilo swo tala swinene ku swi vula mayelana ni mhaka leyi ya nkoka .
Vanhu va matiko va tinyiketele ku seketela loku taleke .
Leswi swi le rivaleni i swa nkoka swinene eka matiko ya ku amukela .
Mpimo lowukulu wa vutoya .
Ndzi ehleketa ku ri a hi fanele ku herisa leswi .
Hambiswiritano , va le makorhweni ya nhluvukiso wa le makaya hi woxe .
Hikokwalaho hi seketela hi mafundza xiboho lexi xa mafundza .
Lowu i nchumu wo vava swinene eka xidemokirasi .
Yi suka eka nawu wa leswaku ku sivela swi tlula hi ku tshungula .
Ku fana na maribye ya Magoza ya Nkombo .
Swivulavuri madyambu lawa na swona swi khumbile leswi .
Tsala ehansi hi miehleketo , maendlelo leswi kumiwaka leswi nga ta laveka .
Xivutiso i ku lava ku tiva loko hi dyondzile xihi kumbe xihi ku sukela eka nkarhi wolowo .
Hikokwalaho ka yini hi lava swiletelo leswintshwa swa mafambiselo ya swa ikhonomi ?
Leswi a swi nga pfumeleriwi .
Xo hetelela , ndza khensa .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku xivutiso xa mina xi nga pfumeleriwi .
Xosungula , hi byihi vutihlamuleri nkulu bya mimfumo eka swifundzantsongo ?
Mavandla ya tipolitiki ya fanele ku rhwala vutihlamuleri ehenhla ka matikhomelo ya Tikhanselara ta vona .
Xopaxopa mahungu na data leswi nga hlengeletiwa eka swihlovo swo hambanahambana .
Ndzi ni swivilelo swa nkoka mayelana ni leswi .
Xexo xi tirha ngopfungopfu eka mapfhumba ya vukulu lebyitsongo na bya le xikarhi .
A ndzi ta rhandza ku tsavula ntsena timhakankulu tingari tingani .
Nkarhi wun'wana , swi nga tikomba onge swilo a swi lavi ku tirha .
Ku tekeriwile swo tala enhlokweni .
Xikongomelo xa ntirho
Xivutiso : Holobyenkulu , lexi xi tikombaka .
Xa hlamarisa .
Swi ya hi hina .
Swi le rivaleni leswaku hi lava ntshamiseko wo engetela .
Ku hambuka swi yelana swinene na mhaka yo vuyerisa vululami .
Vanhu va le ntsungeni va nyikerile swo tala swa mpfuneto wa vumunhu .
Sweswo a hi vonelo leri ndzi avelanaka .
Leswo se swi humelerile .
Hileswaku ndza ha tshemba leswaku hakunene swiphiqo swa hina swa lawuleka na leswaku swi nga hluriwa .
Sweswo swi dinga ku endliwa leswaku swi va erivaleni hi ndlela leyi hetisekeke laha .
Kumbexana na sweswo i mhaka eka xivandla lexi xo pfilungana .
Hi tlhele hi hlayisa ku kota ku ahlula nkoka wa swilo .
Swo tala swa leswi swa nkoka swi se swi boxiwile .
Swikongomelo i ku :
Mfikelelo eka mahungu na switirhisiwa swo tshembeka swa mfumo i wa nkoka swinene eka mhaka leyi .
I ntirho wa hina ku xi herisa .
Swikongomelonkulu swa Nawumbisi i swa ku :
Xa vutsevu naswona xo hetelela , ntlawa wa mina wu navela ku tshikelela leswi landzelaka .
Ku fika eka mpimo wolowo i ntiyiso .
Sisiteme yo hambana ya xinawana yi tirhana ni mhaka leyi .
Xivutiso eka hina hi leswi lexi xi nga ta endlisiwa xiswona .
Nhlayo ya swivangelo swi hi fikisile eka goza leri .
Ndzi pfumeleleni ku sungula hi xikoxo xa nkoka swinene ku tlula hinkwaswo .
Ha tshembha leswaku hi le ndleleni ku phakela phurojeke leyi .
Wolowo i nawu .
Hambiswiritano , nhlokomhaka ya namuntlha i vumundzuku .
Ku simeka kungu ra manyikelo ya vukorhokeri
Loko swi nga ri tano , hi ta ya emahlweni hi vhota .
Ndzi ta vula rito hi mayelana na sweswo hi nkarhi nyana .
Nkarhi hinkwawo hi fanele ku tsundzuka ku byalwa swimilana swa hina .
Ku yisa emahlweni , tikhoso tintshwa ni minthwaso ta karhi ku hluvukisiwa .
Vito ra komiti , masipala kumbe nhlangano .
Xivutiso ku tava kuri xana hi sungurisa ku yini ku tirhana na leswiya .
Naswona ndzi ehleketa leswaku ndzivalelano wu vula swona eka hina namuntlha .
Hi fikelerile swo hlaya eka lembe leri hundzeke .
Ku ni nseketelo eka switatimende leswi endliweke .
Mhaka leyi ya olova .
Xa vumbirhi , hi nga tirhisa matimba ya vatirhisi .
Hlamusela maendlele lama faneleke ya vuhlayiseki hi nkarhi wa phurosese .
Xana hikokwalaho ka yini swi nga katsiwangi ?
Magoza ya le ku endliweni ku antswisa mbango wa ntirho hi woxe eka vatirhela mfumo .
Gezi na switirhisiwa
Hungu ra lava pfumalaka nhlonipho eka nsirhelelo wa switirhisiwa swa hina swa ntumbuluko .
Mi nge ndzi sungula hi swikongomelo swa swiringanyeto .
Sweswi , hi hava vulawuri byebyo .
Leswi swi katsa xidingo :
Leswi swi vile nhlokomhaka ya njhekanjhekisano wo leha .
A ndzi nga ha swi engeti , kambe ndza pfumela .
Hi kombela leswaku ku vhotiwa hi ku landza nxaxamelo wa lava nga kona .
Nkhakhuleto wa minxavo ya ku endla ntshovelo na ntsengo wa nxavo .
Tiva swiyimo swa swiyenge no teka xiboho eka ntirho lowu nga ta endliwa .
I xikombiso .
Miehleketo yo tala yi kaneriwile .
I mani a faneleke ku sungula ntirhisano ?
Hilaha ndzi tivaka ha kona , ku hava siku na nkarhi leswi vekiweke .
Hikwalaho ka xivangelo lexi , hi vhota hi kaneta xiviko .
Hi vulavurile hi leswi eka mitirho yo tala .
Langutisa eka leswi va hlanganeke na swona vona ;
Loko u teka xiyenge xa mfumo tanihi xikombiso , xiave xa mfumo eka swa tindlu eAfrika-Dzonga ku se ku cincile swinene hi ndlela leyi nga kanakaniseki ku ya hi swivumbeko swa nseketelo wa swa timali na nseketelo lowu nyikiwaka eka swa tindlu ta le makaya na ku tumbuluxiwa ka mabindzu mantshwa lama seketelaka vuvekisi eka swiyenge sweswo .
Nhlengeleto wa tinhlayohlayo hi swikongomelo swa vulawuri .
Leswi swi katsa timfanelo ta vona ku nga ri ku tshama va ri ku chaveni ka madzolonga na ku tshikeleriwa .
Ku na swiringanyeto swo tala swo fambelana na timali .
Ntirho wo kambela wu hlamuseriwa tanihi :
Xavumbirhi , ku na ku pfumaleka ka vutihlamuleri hikokwalaho ka xivumbeko xa swa tipolitiki .
swa nkarhi wo twisiseka
ku ringeta ku komba
Kuna nhlayo ya swivangelo eka leswi .
Migingiriko ya phurojeke
Ku humelela yini eka vatswari mayelana na mhaka leyi ?
Swa timali ( Xana hi swihi swihlovo swa muholo leswi tolovelekeke eka ntlawa lowu ? )
Siku ra Rihanyu ra Misava
Kambe ndzi ehleketa leswaku hi yona ntsena ndlela yo ya emahlweni .
Swi le kule ngopfu switsongo .
Xana hi fanele ku endla swo fana ke ?
Manyunyu ma yisa eku ku ka ku nga ehleketi na ku tsandzeka ku tiyisela .
Mianakanyo ya malulamiselo lama fikeleriweke hi ku kanerisana eka levhele ya wadi i ya nkoka , kambe mhaka leyi yo hetelela yi fanele ku tshama yi ri kona emiehleketweni .
Xo hetelela , ku ni mpfumaleko wa matirhelo lama nga erivaleni .
Hambi swi ri tano , hi nga ha antswisa .
U sirheleriwile
A ndzo kamba nhlamulo ya xivutiso xo sungula .
Swi vulavula ni vantshwa hi ririmi leri va ri twisisaka .
Muviki u fikelerile ndzinganano lowu faneleke laha .
Lexi a hi xona xikongomelo xa njhekanjhekisano wa namuntlha .
Hi tlhele hi tiyimisela eka kuva kona ka sisitimi ro tirheka leri nga durheki ra ntirhisano wa vuahluri .
Sayense na yona ya ringanyetiwa .
A hi ntirhi wa vona .
Ku ringanyetiwa leswaku varhangeri va ndhavuko va fanele ku tekeriwa enhlokweni tanihi ntlawa wa ntsakelo eka wadi .
Swi na nkoka ku twisisa ku hambana loku nga kona exikarhi ka ku kambisisa , ku kambela na ku veka tihlo .
Ndza xaniseka Phuresidente .
Lowu a hi nkarhi lowu lulameke ku xi vutisa .
Lexi xi fanele ku cinca .
Ku chava ka hina lokukulu hi leswaku hi na matimba yo tlurisa .
A hi endli .
Ku hava loyi a tivaka kahlekahle leswaku mani u na vutihlamuleri eka yini .
Ku hlela ku hela hi Mudyaxihi .
Hlamusela switandzhaku swa ku tirhisa oyili yo ka yi nga ri yona .
Makunguhatelo yo kambela eka Ndzulamiso wa Dyondzontsongo :
Va fanele ringanyeta tindlela to antswisa ndhawu ya hina .
Kambe sweswo a swi tirhi eka pholisi ya ntirho wa swa tinhlampfi .
Sweswi i nkarhi wa ku paluxa mianakanyo ya wena .
A hi vanga lava hi nyikeke nhlamulo leyi khorwisaka .
Leswi , hi ku tirhisana , swi katsa :
I yini xinyenyana ?
Xikambelo xo boha leswi xi vuriwa Xikambelo xa Endlelo .
Siku ro pfala ra swikombelo i Khotavuxika .
Loko ndyangu wa mina wu rhurhela laha , a ndzi ri eka ntangha nhungu .
Nkayakayo lowu wa swa rihanyo wu le ka xikalo xa misava hinkwayo .
A ku ri na ku tika swinene eka tshunxeko wa vavasati .
Yaleyo i pholisi leyi nga tolovelekangiki ya vuxokoxoko , hi ku vona ka mina .
Swi na matimba ni ku famba kahle .
Xo sungula , mavele ndzoho .
Kambe swivutiso sweswo a swi se hlamuriwa kahlekahle .
Va tiva swo tala naswona swo antswa ku tlula leswi hi tivaka swona .
Naswona lexi xi fanele ku tama xi ri tano .
Ku hela ka vhiki ku hela ni madyambu ya ndhavuko .
Loko timhaka to cinca hi ndlela yihi kumbe yihi , mavonelo ya ta hundzuka ku ya hi sweswo .
Hi lava minkombiso na swikombiso eka nghenelo leri .
Mhaka ya mina ya vumbirhi yi fambelana na mphalalo wo khomeka wa tinxaka letitsongo .
Vulawuri na ku xiya tisisteme na maendlelo
Kambe swoleswo hi leswi hi swi kombeleke .
Maendlelo yo avela
Kambe sweswo a hi xiyimo xa swilo xo enerisa .
Moya wa fana emisaveni hinkwayo .
Ku kota ku nyika huvo xiviko xa nkhaqato xa matirhelo ya vukorhokeri byo hambanahambana na nkucetelo wa kona eka wadi .
Xa le hansi
Mi nge sweswi ndzi hundzulukela eka mhaka ya nkoka .
A hi nge xi amukeli lexi .
A swi bohi ku hluvukisa
Tata muholo laha
Holobye u ta thola xirho xa huvo tanihi xandla xa mutshamaxitulu .
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku teka nyingiso ku ya eka swiphiqo swimbirhi .
Mimbuyelo yi ri karhi yi tekeriwa enhlokweni .
Tivisa xiboho xa wena eka tintangha ta wena hinkwato .
Ndza tshemba leswaku leswi a swi na vumunhu ni switsongo .
Ndzi lava ntwanano , kambe ku nga ri ntwanano wun'wana na wun'wana ntsena njhe .
Xana a hi xo tlula ndhawu ya nxaviselano wa mahala ?
Hikokwalaho eka hina lexi i xivilelo xo hlawuleka .
Mhaka leyi a yi ri karhi yi humelela ku ringana nkarhi wo karhi .
Leti i timhaka ta nkoka leti hi nga le ku vulavuleni hi tona laha .
Mafambiselo na vulawuri bya swa timali ;
Xexo xi tikomba eka mina xi ri goza ro sungula .
tshunxeko wo fambafamba ,
Sweswi ndzi tsakela ku vula switsongo mayelana ni nkuriso .
Swirho swa komiti swi tivisiwile hi goza leri .
Leswi swi langutele ku hetisiwa hi Nyenyankulu .
Ina , ntsutsumo ku ya eku heteleleni .
Swa ha ya emahlweni ni sweswi loku u nghena eka tiwebusayiti .
I xileriso xana ?
Xo sungula rito ro koma mayelana na nseketelo wa kona .
Switatimente swa timali swa lembe swi le kusuhi swinene na siku ra rifu .
Hambiswiritano , ndzi ehleketa ku ro va ntsena goza ra nkarhinyana .
A hi voneni loko hi twanana eka mhaka leyi .
Khomixinara , ndzi khensa nhlamulo yoleyo yo angarhela swotala .
Xana wa swi lava ku n'wi yingisela ?
Ha swi tiva leswaku i mhaka ya nkoka swinene .
Swikombo leswi sweswi swi fanele ku hundziseriwa eka xedulu ya ku veka tihlo kumbe xiviko .
Xo sungula eka hinkwaswo , pholisi ya matiko mambe .
Machudeni ya kumile no hluvukisa maendlelo ya ntlawa eka xitshunxo xa swiphiqo .
I mayelana na mali .
Eka mhaka leyi , swi tikomba leswaku swilo swi fambe hi ndlela leyi hoxekeke .
Kambe hi ta tlhelela eka sweswo eka nkarhi wun'wana .
Eka makumu ya leswi , ndzavisiso i wa nkoka .
Ndzi kombela u nyika nseketelo .
A hi endli naswona a hi fanelanga ku lawula sweswo .
Hlamusela xikongomelo xa pulani ya bindzu .
E-e , vangaka .
mimpimo na maendlelo
Sungula ku kanela hi xiviko xo hetelela :
KU AMUKELA VUMBIWA LEBYINTSHWA
Muakatiko loyi a nga na vutivi hi loyi a nga ta teka swiboho swa vutihlamuleri .
Naswona loko ndzi langutisa , dyambu ri hundzuka ritsongo .
Lexi a hi xiphemu xa xivulwana xa kahle .
A hi na ku navela ka ku va khombo leri lavekaka !
Xana wa tirha eka xiyimo xa le hansi emugangeni wa ka n'wina ?
Leyi i miehleketo leyi hlamuselaka khokho ra minkoka ya Vumbiwa .
Mindzulamiso yi fanele ku endleka .
A ndzi endli .
Xexo i xiphemu xa nkoka swonghasi xa mphalalo wa mfumo .
Xiviko xi hlamusela ku tumbuluxiwa ka yindlu ya swa nawu .
Hikokwalaho ka yini hi lava swiletelo leswintshwa swa pholisi ya swa timali ?
Handle ka swona , a hi pfumelelani hakunene .
Kumbe xana nkarhi wu fikile ku hlongorisa miehleketo leyi hi nkhinkhi .
A ndzi ta tshikilela - eka tindhawu ta le makaya .
Sweswi Holobyenkulu u le ka xiyimo xo hlamula eka swiringanyeto .
Hi ku tirhisana hi nga hlayisa vutomi bya magidigidi ya vanhu .
Vululami na pholisi swi fanele ku pfuxetiwa hi ku hetiseka .
Hi kwihi laha , hi ntiyiso , u yimaka kona eka sweswo ?
Pfulani ndlela ya vanhu lavatsongo va matiko walawo !
Kambe lowu a hi nkarhi wo tikorwisa .
Xana hikokwalaho ka yini hi nga endli tano ?
Nhlangano wu ta hlamusela wu tlhela wu boha leswaku ku endliwa yini .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo a swi ri swa ntumbuluko swinene .
Hi ntiyiso a ndzi ehleketi leswaku leswi swi engetela eka swona .
Hlamusela swipimo leswi faneleke ku tirhisiwa loko ku hlawuriwa mbewu yo andzisa .
Tata maphepha lama lavekaka .
A va voni leswi kuri ku engetela eka leswi hakeriwaka .
Swiphemu swi hangalakile na ndhawu leyi hinkwayo .
Nhlengeletano ya kotara ya Xipano xo Tirha .
Magoza ya khume yo angarhela yo teka swiboho ya katsa :
Ndza tinyungubyisa leswaku xiboho lexi xi tekiwile hi vanhu hinkwavo .
Xivandla xa vumbirhi lexikulu i xa vurimi .
Ku nghenelela ka Komiti ya Wadi .
Swa soleka leswaku leswi a swi humelelanga .
Leyi hi yona kahlekahle nhlokomhaka ya xiviko lexi nga emahlweni ka hina .
Toleto i tinhlayo ta kona .
Ndzi tsakile ku vona nhluvuko lowu .
Swi ti komba leswaku vachayeri va mathekisi a va ri na ntlangu .
Kunene , swi kaneriwile .
Miehleketo ya bindzu
Milawu hinkwayo yi fanele ku tirha hi ku landza Vumbiwa .
Levhele ya nsirhelelo wa timfanelo ta ximunhu yi hungutiwile .
Vadyondzi va sayense va hleriwa eka vuswikoti bya vona ku :
Hikokwalaho ka yini hi fanele hi kambela ntirho wa vadyondzi ?
Tiko leriya ri ve na ku ya emahlweni ku kulu eka malembe lama nga hundza .
I sayense na mianakanyo ya dyondzo no dyondza .
Sweswi mihlangano yi le ku rhangeleni ka ku lwisana ni xihlawuhlawu .
Hi na nkateko swinene hi leswaku a ku va ngi na ku dlawa ka vanhu .
Switumbuluxiwa leswi swi ta humeseriwa makete wo karhi lowu kongomisiweke .
Sweswo i xiave xa nkoka swonghasi xa xiringanyeto lexi .
BANGI YA MISAVA
Mulawuri-Jenerali hi Nawu lowu .
Ku tlherile ku tumbuluxiwa tikomiti ta matirhiselo ya mali na hundzuluxo wo tisa ku cinca ko antswa .
Swi nga vonaka onge swi cukumetiwile .
U nghenela na mitlangu , migingiriko ya ndhavuko na vulanguteri bya tihositele .
Vulombisi bya timovha byi kona erivaleni ra swihahampfhuka .
Hi ku ya emahlweni - eka vutomi hinkwabyo bya phurojeke
Vukorhokeri bya ntleketlo wa vakhandziyi .
Vona va tlangile xiave .
U nga ala xikombelo xa layisense ya byalwa .
Sweswo hi leswi swi nga na mhaka eka nkarhi wa sweswi .
Hi ta nyika leswi xirhangana lexikulu swinene .
Ndzi twisisa hi ku hetiseka .
Xivutiso , hambiswiritano , i ku hi le ka mani xi faneleke ku tirha kona .
Swi le rivaleni leswaku a xi .
Swo fana hi swona eka vuyimeri bya matiko lama nga vayimelakulanghwa .
Hi ku angarhela , vanhu vo tala a va nga enerisiwi hi tilevhele ta miholo ya vona .
Loko u kunguhata ku katsa Tikomiti ta Tiwadi ta muganga wo karhi u fanele ku ehleketa mayelana na :
Ku tlakusa mpfuneto wa swa timali a swi amukeleki naswitsongo .
Swi njhani ke ?
Ku cinca ku boheka ku endliwa .
Hikokwalaho ku cinca a swi laveka .
Hlamusela kuri hikokwalaho ka yini u endlile mahlelelo lama nga laha henhla .
Ndza tshembha leswaku u xikweleti naswona u fanele ku nyikiwa swikhenso leswi faneleke .
Nhlamuselo yi hlavutela xiteji xa makunguhatelo ya maendlelo .
Vuswikoti byi kona .
I mimpimo yo hlawuleka yihi yi nga vaka yona ?
Hakunene , leswi a hi nchumu lowu hi faneleke ku wu langutela ku va wu humelela .
Nhlamulo : Va fanele .
Xana sweswo swi nga vekiwa eka matsalwa .
Ntlawa wa mina wu na xiphiqo , hambiswiritano , na xinawana lexi .
Xana va lava ku tiva yini ?
Swi nga humelela ku hela ka vhika leri taka .
Ndza swi tiva leswaku a hi tekeriwi enhlokweni hikwalaho ka swona .
Leswi swi hetelela Switatimente swa Swirho .
Ha pfumela ku tirhisana eka hilaha hi nga antswisaka xiyimo .
Kambe lexi a xi humelelangi .
Kutani ndzi amukela xintshunxo lexi .
Swi tano na le ka nawu wa vusirheleri na wa matiko mambe .
Tanihi leswi ndzi swi vuleke eku sunguleni , hambi kuri mavandla ya tipolotiki ya ta hlangana na xiphiqo lexi .
A ndzi ta tsakela ku ku byela xitori xo koma .
Sweswo a hi xikongomelo xa nkwama lowu .
Swiyimo swa hina swi le rivaleni swinene .
Ku twisisa leswaku hinkwaswo swi langutela ku xopaxopiwa .
Ku ya hi vonelo ra mina , hi fanele ku tshama hi lemukile swinene .
Hikokwalaho , hi ta angula hi ku tsala eka xiteji lexi landzelaka .
Bolo ya milenge i ntlangu wo tiveka ku tlula hinkwayo emisaveni .
Ndzi tshemba leswaku xi nga .
Leri i goza ra nkoka ku ya eka risima ro antswa ra moya .
Hileswaku , ku ya hi vonelo ra mina , swi landzelelana hi ndlela leyi faneleke hi ku hetiseka ku tlurisa mpimo .
Ndzi lava ku tsarisa nseketelo wa hina eka xiviko lexi .
Xo sungula , ndzi tsakile hikuva leswi swi kona .
Hikokwalaho ka yini ku tshikelela ku vekiwile ehenhla ka :
Xi fanele ku katsa hundzulo wa pholisi ya swa vurimi .
Hi fanele ku tlhela hi vula hi ka endlelo lerintshwa ra mahakelelo .
Entiyisweni , mpfuneto wa timali wa tindlu na le ka mabindzu lamatsongo na ya le xikarhi ya ta endliwa .
Ndza tshemba ku ringanisa ka kahle ku se ku kumiwile .
Swi endliwile leswaku swi olova hi laha swi nga kotekaka ha kona .
Ku sivela na mfambiselo ya leswi landzelaka :
swi fanerile
Xi nga va na khombo eka vumundzuku bya ndzavisiso .
Hikokwalaho , eka tifeme letin'wana , tivoneleni swinene leswaku mi endla xinakulobye na vanhu va njhani loko mi ri karhi mi endla xirhambo xa loyi a nga ta va na xiave lexikulu emisaveni hinkwayo ku ta lawula xiphemu xa muako wo karhi .
Hi ntiyiso a swi tano , hi ku vona ka mina .
I ndhawu leyinene laha hi nga ndlandlamuxaka bindzu kumbe ndyangu .
Lexi i mbuyelo wa
Ndzi pfumelelana na swona hi ku hetiseka .
Ku pfumaleka ka swa nkoka
Vutiolori byi nghenisa xiavi xa nkoka eku hlayiseni miri wa kahle .
Hambiswiritano , Khomixini ya Timfanelo ta Vanhu yi fanele yi hetelela hi ku tirha ntirho lowu .
Hikokwalaho ka yini hi nga nyiki mpimo wa xihoxo ?
Ha pfumela hinkwerhu mayelana na leswaku xikongomelo xa hina xi fanele xi va xihi .
Va lava ku kanetana na sweswo , u nge kanetani na ntiyiso !
Vandla ra Rixaka leri komberiweke ri ta vika eka mimpimo hinkwayo leyi tekiweke ku hlamula xikombelo lexi .
Leswi swi hi fikisa exivindzini xa xiphiqo .
A ndzi ta vula leswaku lexi i xiphiqo xa xithekiniki .
Vanhu i swimakiwa swintshwa .
Nhluvukiso wa vumaki byo aka na mphakelo wa miako i swilo swimbirhi swo fana .
Xivumbeko na tiphotifoliyo
U thoriwile hi ku ringeta .
Sweswo wa swi tiva .
Swi tlhela swi va swa nkoka lowukulu ku tlula hinkwayo eka ntshovelo .
Ku hava munhu wo ehleketa kahle a seketelaka ku nghena etikweni hi ndlela yo ka yi nga ri enawini .
I mani a tekaka swiboho ?
Ku teka xiave eka ntirho wo endla makungu .
Lowu i ntirho lowu nga nyikiwa Bodo ya Ntshamiseko wa swa Timali .
Mbuyelo wa magoza ya rixaka a ma ri hi ndlela leyi :
Sweswo swi ndzi yisa eka mhaka ya ndlandlamuxo .
Vanhu va swisiwana swa laha tikweni se va sungula ku hela timbilu nakambe .
Naswona ndza tshemba leswaku hi twe mimbulavulo hinkwayo hi u enela .
Siku rin'wana ndzi tsakela kuva wanuna wa kahle , a vula .
Xana hi yime kwihi sweswi , naswona hi nga antswisa njhani ?
Hambiswiritano , a hi si hluvuka ku ya ekule , khombo ra kona .
Swilo swoleswo swi vonaka swi ri swa nkoka swinene eka mina .
Hi ku vona ka mina , ku humesa swigwevo hi nkarhi i xiphemu xa vutihlamuleri .
Votala eka xiyenge xa mitirho a va tirhi , ngopfungopfu vantshwa .
Sweswo hi leswi hi faneleke ku va hi ri eku swi kaneleni .
Swo fana na swona swa tirha eka swo endla pulasitiki hi ku vona ka mina .
Ku hundziseriwa emahlweni ka ku tshunxiwa ku fanele ku tekiwa hi matimba .
Ku hleriwa ka xiphemu xa purasi .
Xikongomelo a xi fikeleriwangi .
Tanihi muthori lonkulu etikweni hi le ku rhangeleni hi ku va xikombiso .
Ku ya emahlweni , mitlhontlho leyi hi langutaneke na yona yi tshama yi ri karhi yi chavisa .
A ndzi ta rhandza ku engetela tipoyinti timbirhi eka njhekanjhekisano .
Komiti ya Wadi
Nkoka wa mimpfuxeto ya muxaka wa ku endla kunene kumbe wa xithekiniki a wu fanelangi ku tekeriwa ehansi .
Timhaka leti mpfapfarhutiweke ti fanele ti katsiwa .
Sweswo hi leswi ndzi faneleke ku swi vula loko ndzi hlamula .
Vatirhi va le mapurasini na vona va nghenisa xandla xa nkoka mayelana na leswi .
Ku na matimu ya khale hi xiviko lexi .
Hikokwalaho hi lava pfhumba ra mahungu .
Namuntlha hi titwa hi khumbeka hi timhaka ta masungulo .
Leyi i mhaka ya ku va tiko rin'wana na rin'wana ri tilulamisela yona .
A xi ta xi ri na vunghana swinene ku tlula leswi .
Mune , swi hlayisekile eka rendzo hinkwaro .
Ndzi ta ya emahlweni no ku yingisela .
Hambiswiritano , xiviko xa mina xa ha ri xin'wana xa nkoka swonghasi .
Va hava xiphemu xa xihlawuhlawu .
Makumu ya phurogireme
A ndzi vulavuli ntsena mayelana ni vutshembeki .
A swi humelelangi .
Hi fanele hi peleta leswaku va kota ku tshamiseka :
Naswona ndzi ehleketa leswaku lexi i xitsundzuxo xa nkoka .
Va nga tisa ku hambana hi tindlela to tala :
Komiti yo Tiyimela yi fanele ku endla ntirho wa yona .
Vulawuri eAfrika Dzonga .
Ku kongomisiwa evanhwini ;
Maendlelo ya le ku endliweni ku simeka ku engetela miholo .
Hi hlawurile ku lwa na vuvabyi hi matlhelo hinkwawo .
Vo tala va vile va tlakusile timhaka to hlayanyana to khumba hinkwavo .
Ntlawa wa mina a wu ta lava ku tshikilela timhaka timbirhi to karhi .
Ku na xidingo fikelerisa laha .
Leswi u swi tivaka hi leswaku muxavi wo swi tsakela , muxavisi wo swi tsakela a yi tirhi .
Ku nwa kona .
Xitshunxo xa swa tipolitiki xi fanele ku kumeka hi ku hatlisa .
Sweswo hi leswi swi nga eku humeleleni eka xifundza xa ka hina .
Tikomiti ta tiwadi ti nga tlhela ti va foramu ya mbulavurisano exikarhi ka khanselara wa wadi na wadi ya muganga mayelana na :
Xana phurojeke leyi yi na vuxaka na timali ta vaaki ?
Kutani ku na vumundzuku naswona ku na nkarhi lowu nga hundza .
Nchavo wu le moyeni .
Lowu i ntiyiso lowu hi nga vaka na ntiyiso wa wona .
Swiyimo eka xiyenge xexo .
Loko swilo swi famba kahle - hi kombela u hi byela .
Nawu wu fanele ku fana eka wun'wana na wun'wana .
Ndzi pfumelelana na ku navela loku .
Hikokwalaho ndza ku kombelaka sweswi ku amukela xiviko lexi .
Laha , na kona , sekitara yo ka yi nga ri ya mfumo yi nga endla xiphemu xa yona .
Ndzi tsundzuka mitirho yakwe namuntlha .
Xana ku ta va na xileriso kumbe xinawana ?
Xo sungula , pholisi ya swa vurimi .
Migingiriko ya ntirho leyi kunguhatiweke .
Ntirho wa hina a wu heleli kona laha .
Se sweswi i nkarhi wo lulamisela ku humelerisa .
Ku nyika nhlamuselo leyi anameke ya ntirho ni xiphiqo lexi u faneleke ku xi ntshunxa .
Vuxokoxoko bya nkosi wakwe bya ha ta hetisisiwa .
Ku na migingiriko yo tala kumbe mitlangu leswi va nga swi endlaka handle ka mpfuno .
Eka mhaka leyi , nkwetlembetano wu na timitsu to enta .
Endlelo ri sungula hi :
Lowu i ntlhontlho lowukulu eka hinkwerhu ka hina .
Kutani ku na njhekanjhekisano mayelana na swiviko swinharhu .
Vanhu va MaAfrika ni Ndhavuko wa vona .
Hi pfumelelana leswaku siku leri pimeriweke ku humelerisa mhaka yo karhi ri hundziseriwa emahlweni .
Leswi hakunene i ku cinca ko hlamarisa ka timhaka .
Hikokwalaho ka yini swirho leswi hinkwaswo swi fanele ku tirhisana ?
Kambe ndzi lava ku khensa .
EAFRIKA-DZONGA
Namuntlha hi na xo tlangela tanihiloko hi tisa ntshamiseko eka xiyenge xa dyondzo .
Mimbuyelo yinharhu yi humela ehandle :
Ku na ku hambana hambana .
Ntirho wa vona eka vumundzuku bya hina i wa nkoka swinene .
Hikokwalaho ndzi bumabumela leswaku mhaka leyi yi fanele ku suriwa laha .
Hi fanele ku ya emahlweni na ku xopela loku .
U dyondzekile .
Xana xitatimende lexi landzelaka i ntiyiso kumbe ko va mavonelo ?
U ta ya tshwela etiheleni .
Huvo yi thola Bodo ( Huvo ) yo rhangela mafambiselo ya khamphani .
Ndza khensa , ndzi khensa miehleketo ya n'wina leyi mi nga yi nyika .
Ndza chava ndzi fanele ku suka sweswi .
Eka angulo wa yena u ndzi vutisile xivutiso .
Sweswo swi nga ha va swi ri leswi kombisaka ntsakelo , kambe a swi enelangi .
Nhlangano wu katsa leswi landzelaka :
Xiave xa xiviko lexi i ku nyika mudyandzhaka .
Nhlamulo ya wena yi fanele yi va ntsena hi xivumbeko xo tsariwa .
Swipfuno swa vuhlanganisi
Hi swona swi endleke leswaku hi va hi andlarile hundzuluxo .
Lexi i xitandzhaku lexi lavekaka xa nkuriso lowu wa ha ku vaka kona .
Xana hi ehleketa mitlangu yi ri vukorhokeri bya vanhu ?
Xana :
Hikokwalaho hi ndhundhuzela ku tikarhata ka wena .
Xana hi byihi vulehi bya tlhelo lerikulu ra xikwere ?
XANA SWI ENDLIWA RINI ?
Xikombelo xo kambela rhekhodo .
Ndzi kombela leswaku leswi swi vekeriwa eka vhoti .
Swirho swa ndyangu swa sika Vanhu va vabya na ku lova
Hi swona , nongonoko wu kona naswona wu le ku tsutsumeni .
Tikomiti ta tiwadi ti tumbuluxiwile kwalomu ka malembe ya mune lama hundzeke naswona swi na nkoka swinene leswaku ntokoto wa vukorhokeri bya nkarhi wo leha wa swirho swa komiti ya wadi wu nghenisiwa eka maqhinga ya ku vumba vuswikoti .
Sweswo swi bihe ngopfu .
Leswi kumiweke hi Komiti
Ndhawu ya nandzu :
Hikokwalaho ka nkoka wa tindzimi leti vulavuriwaka na ku tirhisiwa ehandle ka mindzelekano .
Xexo a xi ta va hungu ra nkoka eka nkarhi lowu taka .
Ndza twisisa na ku seketela leswi .
Langutisa eka mepe wa vuandlalo .
Ku hunguteka ka ntswalo wa mali , tanihilaha u vuleke hakona .
Lexi hi xin'wana xa leswi ndzi ehleketaka leswaku hi fanele ku xi tekela enhlokweni .
Xo hetelela , nsinya wa vutsongo wu fanele ku tirhisiwa .
Lexi xi nga na nkoka swinene , sweswo swi ta va na mikucetelo yinharhu .
Ndzi tsakile leswaku swi le ka tindzimi hinkwato tinharhu .
Hi ta khomelela hi ku hatlisa eka xivono xa misava yo antswa leyi hi lavaka ku yi aka .
Hikokwalaho , goza ro tiya ri fanele ri tekiwa ku yisa emahlweni vuhlayiseki emapatwini .
I mianakanyo ya kahle ku va Komiti ya Wadi yi kunguhata nhlengeletano yo hlawuleka hi xihatla ku tumbuluxa kungu ra lembe ra nghingiriko .
Xiyimo na ku fambelana ka tikhoso swi dinga ku langutisisiwa hi xihatla .
Holobye swi vula Holobye loyi a nga ni vutihlamuleri bya swa vurimi :
Tsala nxaxamelo wa swilo leswi u nga ta swi lava eka dayagiramu ya xielekitironiki .
Ku tlhele ku va na mbhurisano wuntsongo hi mhaka .
U ndzi tivile ku ringana nkarhi wo leha .
Pholisi ya Matirhiselo ya Gezi hi vuntshwa
Sensasi leyi humelerisiwaka kahle yi le ka hina hinkwerhu .
Ku hluvuka eka leswi ku vile kahle .
Swa tikomba xexo a hi xilo xo olova ku xi endla .
Xikombelo xa wena xi ta langutisisiwa .
Xo hetelela , kuya hi mbango :
Nhlayo ya vahlaseri .
Hi khensa swinene .
Vahlapfa lava navelaka ku vuya va fanele va kota ku endla tano .
U na ntirho wa nkoka mahlweni ka wena .
Ntlawa wo tirha wu vumbiwile ku humelerisa maqhinga lama nga bumabumeriwa .
Kambe ku na switeji swimbirhi .
Khomixinari , ndzi kombela u ndzi pfumelela ku va na xihatlanyana .
Hi ntiyiso , a ku na ku cinca ka ntiyiso ko vonaka .
Ku sunguriwa ka matirhelo ma tikontiraka :
Ku nyika swinavetisi swa mali ku lulamisa rheyisi.
Naswona sweswo swi karhata mina na ntlawa wa mina swinene .
Hi lava ku tshembeka eka leswo .
Hi ku vona ka mina , sisiteme yo kolotisa a yi le ku tirhani .
Lexi hi xin'wana a ndzi ta lava swinene ku swi tiva .
Hi ku vona ka mina , lexi i xiphiqo lexikulu .
Xi na ku avelana eka ndzhaka ya hina ya mfuwo .
Mahungu lawa ya nga kona hi mbango
Hikokwalaho , lexi i xilo xin'wana lexi ndzi lwaka na xona .
Xa mahetelelo , a ndzi ta tsakela ku hoyozela muviki .
Swo fana i ntiyiso eka tihofisi ta vuyimeri ta minhlangano ya matiko eAfrika Dzonga .
Swoleswo i nkateko na nghozi leswi ringanaka hi mpimo .
Ndza swi tiva leswaku hi na mimbulavurisano .
Ha khensa swinene eka muviki .
Mimpimo leyi faneleke ku tekiwa ku sirhelela ku tsakela ka swa rixaka
Leswi a swi nge endli .
Kambe leswi hi leswi swi nga xiswona .
Ndzi ta tshika eka nhlangano wolowo .
Hikokwalaho i goza leri amukelekaka swinene .
Xana vadyondzi va nga languteriwa ku hetisa ntirho hi mfanelo .
Xana hi swihi swilaveko swa mahungu ?
Sweswo hi leswi hi byeriweke swona ku nga ri khale ngopfu .
Swi komba njhekanjhekisano lowu hi nga va na wona eku sunguleni .
Swiphiqo swa vamanana
Nsinya wa ku xiyaxiya wu lava leswaku hi endla leswi .
Mfumo a wu tiyimiserile ku tirha ni xiyenge xo ka xi ngari xa mfumo mayelana ni ndzetelo wa vuswikoti na ntirho .
Swiletelo swi antswisiwile ku fambisa ntirho .
Xana u yimele yini ?
Ndzi nkhensa hinkwavo lava pfuneteke eka leswi .
Xi hava xikongomelo xa ku kanerisana xintshunxo xa mifumo yimbirhi .
Leswi saleke i kuva hi vona leswaku xiyenge xa vuhlanganisi xa vumbiwa .
Matshalatshala ya ku aka rixaka ra hina ya vile lamo tika swinene eka mikarhi ya ku kula ko nonoka ka ikhonomi .
Vito ra bangi leyi mutirhi a nga na akhawunti ya bangi kona .
Komba ku cinca laha swi faneleke .
Leswo a swi fambelani .
A ku na tipulani ta ku antswisa xitichi xa maphorisa lexi nga kona .
Ndhawu yi dumile hi vapfhumba .
Hikokwalaho , ndzi titwa ku hi nge vhoti mayelana na xona .
Ndzi swi vona swi nga amukeleki , a hi vutihlamuleri bya mina .
Handle ka ku humelela , ku se ku paluxiwile mitlhontlho ya nkoka .
Kanela mafambiselo ya xitereko .
Kutani ku hava xitshunxo eka xiphiqo lexi !
Leswi hinkwaswo swi fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Haswimbirhi swi lava nhlonipho wo helela wa timfanelo ta ximunhu .
Palamende eka nkarhi wa sweswi yi kanela mhaka leyi eka mbango wun'wana .
Hilaha mi tivaka hakona , lexi a hi xihumelelo xintshwa .
Ku hava xileriso xa Mfumo xi nyikiweke .
Papila ri fanele ku kongomisiwa eka mininjhere wa xitolo .
Xana ndzima leyi endliweke ya tsakisa kee ?
Nakambe swi lava mfumo ku teka magoza ku hetisisa mfanelo leyi .
Ndzi hlamuserile mipimo .
Hikokwalaho hi fanele ku teka endlelo leri kombisaka ku tiyimisela ku humelela swinene laha .
Hambiswiritano , mintlhontlho yo tala ya hari kona .
Naswona i xiyimo xihi xa Khabinete eka mhaka leyi .
- Ku amukeriwa ka makanelwa ya nhlengeletano leyi hundzeke
Leswi swi tala ku katsiwa eka nxavo wa thikithi ra wena .
Nawumbisi wu lava ku antswisa Milawu leyi landzelaka :
Eka mhaka leyi swikoxo leswi landzelaka swi na nkoka ngopfungopfu .
A ndzi fanele ku sungula hi ku vula leswaku a hi fanelangi ku tumbeta nchumu .
Mo ndzi mi byela vonelo ra mina n'wina ; a xi amukeleki .
Ndzi nga ya emahlweni .
Ntwanano wa Bindzu ;
Swona a swi hetisekangi .
A ndzi ri muhlengeleti wa xibalo .
Kambe ha swi tiva leswaku sweswo a swi ringanangi .
Ndza swi tiva .
Swiletelo swa vuleteri
Kambe sweswi hi boheka ku angula eka xivutiso lexi .
Leswi landzelaka swa hlamuseriwa .
Swa olova ku kurisa matsavu ya wena n'wini .
Ndzi nga mi tsundzuxa hi masungulo ku ya eka xiboho xa namuntlha .
Mikarhi leyi yo tika yi na hina sweswi .
Hi lava ku tumbuluxa rimba ra swa nawu leri twisisekaka .
Kutani i yini xiphiqo ?
Hi lava ku basisa doroba leri .
Hi ku tsaka ndzi hlayisa mfanelo ya ku hlamula hi ku tsala kunene .
Lexi i xilo xin'wana lexi nga xo sungula eka nhlangano wa hina .
A ndzi ta tsakela njhe ku vula timhaka ta tsevu hi ku hatlisa swinene .
Kombela tikhopi ta Milawu leyi loko u yi lava eka masipala wa wena .
Swi le rivaleni leswaku xinawana xo antswa xi nga fikeleriwa .
A xi fanelangi ku nga khorwisi .
Vona vuxokoxoko bya phurogireme .
Hikokwalaho , ndzi tsakela ku mi nkhensa havumbirhi bya n'wina hi xiviri .
Xana u swi tirhisa ku endla yini ?
Kambe lexi xi na mimpimo .
Tinhlamulo hinkwato ta swivutiso swa palamente i timhaka ta rhekhodo ya mani na mani .
Leswi , ndzi fanele ndzi swi vula , i mhaka ya nkoka swinene .
Ndza tshemba leswaku nkambisiso wu le ka vulawuri .
A hi ta va hi fikelerile mbuyelo lowu hambaneke hi ku hetiseka .
Ndzi ta pakanisa eka timhakankulu ta mune .
Ndzi mi tsundzuxa leswaku hi tirha eka ndhawu ya makete .
Tikomiti ta Tiwadi ti nga ha lava ku tihlanganisa na lava va nga na xiave loko ti kunguhata nhlengeletano .
Hambi ku ri na leswi , a ku humeleli nchumu .
Xo sungula , xana switshunxo swa nkayakayo wa sweswi i yini ?
Hi fanele ku ya emahlweni ku vulavula na lava va nga na vutihlamuleri eka swona .
Ku na swivangelo swo tala hikokwalaho ka yini swi nga va tano .
Yanani eka muganga wa n'wina na ku vona hilaha mi nga pfunaka hakona .
Leswi nga endleka tolo swi vange mpfilungano lowukulu .
Ndza tshemba u ta amukela xiyimo xexo .
Hi ndlela leyi faneleke , a hi fanele ku twanana eka ndzinganyeto .
Ku na swo tala ku swi endla eka ndhawu leyi .
Hlamusela nongoti wa nhlohlotelo mayelana ni vumaketi .
Mpfumelelo eka vukati bya n'wana .
Ku tlula swinharhu
Ku hava loyi a tivaka leswi nga ta humelela nkarhi lowu taka .
Ku phorisa emugangeni swi hlamusela vuxaka bya le kusuhi exikarhi ka maphorisa na miganga .
Ku hambana na leswi vuriweke , i mhaka ya matiko .
Naswona va le ku endleni tano .
Leswi swi vangiwa hikuva ndlela yo fikelela swikongomelo swa hina yi xungetiwa hi nkitsikitsi .
Mi nge ndzi teka mhaka ya misinya ku sungula .
Mhaka ya ku va ku nga va na khombo loko yi pimanisiwa na vuvekisi i xisivelo xikulukumba .
A swi kalangi swi huma ka leswi nga swona .
Hungu ra vunharhu ri fambelana na ra vumbirhi .
Ku na tinxaka timbirhi ta vaphakeri lava nga hakerisiwaka xibalo , ti nga :
Hi fanele hi xihatla hi endla swo karhi hi mavonelo ya vavanuna ya vatatana .
Nkarhi ya matshalatshala ya hetile masiku mambirhi .
Ntlawa wa vanhu lava hlawuriweke hi vavhoti eka levhele ya muganga ku va vateki va swiboho va swa tipolitiki ta vulawuri bya muganga .
A hi leswaku hi swi kumile hi ndlela leyi hoxekeke ekusunguleni ?
Ku ta va na nkarhi wo engetela wa sweswo endzhaku .
Kambe hi ku langutisa ntlimbano , a swi enelangi .
Walowo i nkoka na vutihlamuleri bya vafambisi va vaaki va hina .
Ku engeteleka ka ndzhwalo wa mavabyi wu twiwa swinene hi mfumo .
Xipano xo tirha a xi ta nyika xiviko eka Holobyenkulu hi Nhlangula .
Tindhawu ta le makaya
Eka hinkwaswo , leswi i ntumbuluko wa xileriso .
Xo hetelela , a ndzi ta tsakela ku boxa xiga xo tsakisa .
Ku tinyiketela loku hi nga ku endla swi ti komba onge ku nga rivariwa .
Dyondzo na vuleteri naswona i swa nkoka eka mpfanganyiso .
Hi fanele ku yimela nkarhi lowu taka .
Vo tala va vanhu va hina a va tirhi .
Yimani ndzi teka nkarhi lowu ku mi amukela hinkwerhu .
Ndzi tekela enhlokweni leswi naswona ndzi tsakile hi swona .
Kumbe , xikombiso , loko munhu a papalata ntlimbo na ku hambana na wona , xiphiqo xi nga vuya nakambe nkarhi lowu taka hikuva a xi ololoxiwanga hi nkarhi wa ntlimbo .
Hi seketela swiphemu lexi .
Mahungu ya le rivaleni ya fanele ku va kona loko ya laveka .
Xana swi nga kota ku endla leswi hi ndlela yihi ?
Leswi nga ta koteka eka nkarhi wolowo , i nhlamulo ya yena .
Nongonoko wa khomixini wu tirha ntsena loko wu pasisiwile hi holobye .
Xana ku nga kanerisaniwa hi ndlela yihi ?
Kambe e-e , i mhaka ya mayelana na ntirhisano wa malawulelo .
ndzinganiso wa bindzu
Eka matshamelo yo tano , ndzi nga xi seketela .
A swi fanele ku endliwa .
Ndzi ehleketa leswaku leswi nga ku humeleleni laha i swa nkoka swinene .
Ndzo lava ntsena ku vutisa swivutiso swinharhu .
Lexi i xikongomelonkulu xa maendlelo ya hina ya mpimanyeto .
Ndza khensa nyingiso wa n'wina na ku va mi tshamile nkarhi lowo leha .
Mfumo wu antswisile mfikeleleko wa vukorhokeri swinenenene .
A hi yeni eka nhlokomhaka ya vutumbuluxi .
Ndzo lava ku vona mbuyelo wa hinkwaswo leswi .
Ku va u tirhisa nxopaxopo wa swa rimbewu a swi lavi leswaku u va u ri mugingiriki wa swa rimbewu loyi a lavaka ku tirhela ku ringana na ku tshunxiwa ka vamanana .
Hambiswiritano , ndza ha ri na swivilelo swo karhi hi mayelana na xona .
Kutani ma swi vona na n'wina leswaku swa hi vilerisa hakunene .
Xivutiso i xa hilaha swi nga kotekaka hakona hi ndlela ya xiyimo xa le henhla swinene ku tlula hinkwaswo ku tirhana na swona hakona .
Longoloxa timhaka leti khumbhaka mpimo wa ku cinca ka mpfindluso wa tikhemikali .
Leswo swi fanele ku hela .
Xana wadi yi endlise ku yini makungu ya yona ?
Xexo xi fanele ku va kahle eka matiko hinkwawo lama nga swirho .
A va fanelanga ku nyiketiwa eka mhaka ya vuxisi .
I hi ndlela leyi ntsena leyi hi nga kotaka ku pfuxa sisiteme ya swa switimela
Kambe sweswo hinkwaswo i masungulo .
Hi tshembha leswaku nhluvukiso wu ta endliwa eka ku kurisa .
Sweswi hi ni tiphurojeke leti ringaneke eka xivandla lexi .
Hi nge tshovi hi nghena exikolweni hi ku hela ka vhiki , hikuva hi tshembela eka xikolo xa ka hina .
Sweswo swi kona sweswi na swona swi ta ya emahlweni swi va kona .
Swi nga ha endlaka swi nga koteki .
Ndzi langutela sweswo eka lembe leri taka .
Sweswo hi leswi nga swa nkoka eka hina namuntlha .
A hi ta tsaka swinene loko swo endleka .
Minkanerisano a yi tirha hi ndlela yeleyo .
Swilo swa swa muxaka lowu swi fanele swi endliwa leswaku swi nga koteki .
Mitlhontlho leyi hinkwayo yi fanele ku vulavuriwa eka vundzeni bya ku kula ka ikhonomi .
A swi katsiwanga .
Hlamusela tisisiteme to hambana ta swa ikhonomi .
Hi hetile mikanerisano ya hina eka xiyimo xa lehenhla
A a ri kwala endlwini ya mina namuntlha .
Ndzi nga tshemba mahungu eka xifaniso lexi ?
Leswi swi pfuna masipala ku teka xiboho hi munyiki wa vukorhokeri loyi a nyikaka nkoka hi nxavo wa lehansi .
Makhomelo yo ringana i mhaka ya nkoka swinene .
Swo tala mayelana na leswi eka nkarhi lowu taka .
Loko u nga chavi , u ta n'wi dlaya !
Naswona hi ta endla leswaku va byarha vutihlamuleri eka ku nyika vukorhokeri mayelana na leswi .
Swi ndzi tisa eka mhaka ya leswi ndzi lavaka ku swi endla eka mbulavulo wa mina namuntlha .
Hikokwalaho lexi a hi xiphiqo xo olova ku xi ololoxa .
Hikwalaho ka sweswo xikombelo xa mina eka wena ku amukela ku cinca loku .
Hlawula tinhlokomhaka TIMBIRHI leti landzelaka .
I mani loyi a nga ta vuyeriwa eka leswi naswona kahlekahle hi ndlela yini ?
Xikombelo lexi nga ta langutisiwa .
Lexi xi nga nkoka swinene i ku tirhisa swona .
A ko v a ntsena mayelana na ku vuyeriwa ka ikhonomi .
Ndzi bumabumela leswaku hi amukela xiviko lexi .
Hikwalaho ka leswi,hi ta tihumesa eka xiviko lexi .
Ku hava nandzu lowu pfariweke .
Swirho swa Komiti ya Wadi swi nga endla ntirho wa kahle eka ' mali leyi nghenaka no huma ' ya masipala hi ku :
Ku ringana hafu swi herile .
Ku ni mhaka ya nkoka yitsongo ya ku endla sweswo ku ya hi vonelo ra hina .
Mphikizano lowu na wona wu langutisile ngopfu nkoka wa xivutiso xa ikhonomi .
Hikokwalaho , tanihi mikarhi hinkwayo , i xivutiso xa ndzinganano .
Hilaha mi tivaka hakona , se hi na xiboho .
Hi tshembha leswaku xiyimo i xo tika swinene .
Vadyondzi va dyondza no kombisa dyondzo ya vona hi tindlela to hambana .
Kunene a hi tano .
Tumbuluxa xiviko ku ya hi mpfapfarhuto .
Ka ha ri ku navela ka mabindzu leswaku levhele ya ku nga ringani yi hungutiwa .
U tshama ehansi na vona , u andlala xiphiqo hi ku anama , u vutisa loko hi nga kanela .
Ndzi lava ku ku byela leswi switandzhaku swi nga swona .
Ntirho lowu hi nga na wona a wu nga olovi hi mikarhi hinkwayo .
YA VUXAKA BYA VANHU
Va tshamela ku va swisiwana .
Swi le rivaleni leswaku i mbuyelo lowu hi tsakisaka .
Sweswi , hi tsutsumile hi rivilo ro hambanahambana mayelana ni leswi .
Tihuvo ti fanele ku teka swiboho mayelana na :
A ndzi ta tsaka ku swi endla .
Hi ya ehenhla ka miako ya tiyindlu .
Hikwalaho ka sweswo ...
Vaahluri va ta tifuma eka matirhelo ya vona .
Ku cinca eka tihakelo to cincanisa .
Hakunene , eka tisekitara to tala , leswi se hi leswi swi nga xiswona .
Lexi i ntlhontlho .
Huvo yi fanele yi thola xirho xa Huvo tanihi mutshama-xitulu wa komiti .
A xi durhi ngopfu .
Mitlawa yo tirha leyi endlaka maqhinga
Lexi i xikombiso xa maendlelo lamantshwa yo ya eka ntwananiso .
Xa vunharhu , hatlisisa ku pfuxiwa ka swifambo leswi nga emagondzweni .
I xihlawu-hlawu .
I mani muyimeri eka ku hambanisa ?
Foramu ya swa rihanyo ya wadi
Lexi i xiphiqo xo tivikana , tanihilaha muviki a vuleke hakona .
Nsayino .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Xana swi ku terile naswona xana kuve waha matitwele ?
Naswona swi nga andlariwa eka swiendlo swo hambana .
Ndzi ehleketa leswaku mhaka leyi ya vumbirhi i ya nkoka njhe .
Lexi nga xa nkoka i ku lahleka ka xidemokirasi .
Ku hlwerisa xivutiso a hi xiboho xa kahle .
India ri na xidemokirasi lexikulu emisaveni .
Ehenhla ka hinkwaswo i nchumu wa tipolitiki .
Lero i ripfumelo ra mina .
Switatimente swo kombisa bindzulo .
Vutihlamuleri bya Mphakelo wa Swikumiwa swo Hlayiseka .
Sweswo ndza tshemba , swi hilaha hi faneleke ku swi lulamisa hi endlelo ro karhi hakona .
Matlhelo mambirhi ya swa vumaki a ma fanele ku va ma katsiwile .
Mitolovelo leyi faneleke ku papalatiwa
Naswona hi fanele ku endla swo engeteleka hi endlela rihanyo ra mani na mani .
Nsirhelelo wa mahungu
Maendlelo na Mapulanelo
Pholisi ya xibalo yi fanele hakunene yi va mhaka ya rixaka .
Longoloxa swiyimo swimbirhi leswi nga riki na vuhlayiseki leswi nga vangaka khombo .
Ku nghenisa xandla eku kuleni ka ikhonomi .
Lexi xi nga na nkoka swinene , sweswo ku nga ha va nkumbetelo wa le hansi .
Va tiyimiserile ku swi endla emahlweni ka vanhu .
A ku ri dyondzo ya mina yo sungula .
Ndzi ta tsakela ku twa mavonelo ya wena eka timhaka leti .
Nhlamulo yi kongomile ;
Laha swi kotekaka , tirhisa tikhomphyuta eka mbulavulo .
Titlilasi leti ti endleriwe ku seketela kharikhulamu ya xikolo ya rixaka .
Maendlelo yo vevukisa : mitlawa yitsongo
A ndzi ta rhandza ku tipimela ku tshama eka swo swi vula swa manghenelo .
Loko mikarhi yi ri karhi yi cinca , ndlela leyi tikhoto ti tirhanaka na timholovo .
Ku kota ku Fuma , vanhu va fanele va hlawula .
Dyondza eka vanhu
Swo tala swi pfariwile .
Swi nyika xikombiso xa mpimo wa ku twanana lowu nga fikeleriwa .
Laha na kona , ku cinca loku lavekaka hikokwalaho ku ta endliwa .
Vutshila byi langutisa eka ntirho .
Mhaka ya mina yo hetelela yi fambelana na vumundzuku bya nongonoko lowu .
Xi nga - naswona xi ta - antswisiwa .
Hikokwalaho , ndzi susumeta leswaku hi vhota hi ndlela leyi nga yimiki ni nkunguhato .
sisiteme na malawulelo
Makungu ya ntirho ya fanele ku kambisisiwa naswona , loko swi fanerile , ya pfuxetiwa nkarhi na nkarhi .
Sweswo i xiyimo xa hina naswona xi le rivaleni .
I mani loyi a nga ta ta emahlweni a ta vulavula a seketela ?
Sweswo hakunene swi ta n'wi enerisa .
Hi tiyisisile maendlelo ya milawu ku tiyisa mfambelano na leswi swi nga swa vumbiwa na rimba ra nawu .
Sweswo i xivangelo xa ntwanano lowu wa maqhinga .
Hoyohoyo eka hinkwenu .
Hikokwalaho u ehleketa ku a hi fanele se hi swi endlile ?
thekinoloji ya swa mahungu na vuhlanganisi
Leswi a swi kombisiwanga eka nongonoko lowu wa ntirho .
Hi fanele ku herisa nyika ku nga hakeriwi ka xibalo .
U nhenha hikuva u hlurile .
Switshunxo a swi olovi naswona a hi swa nkarhi wo koma .
Leswi swi hi yisa etlhelo leri nga hoxeka .
Mayelana na ku rhwala ndzhwalo , ku ta nyikiwa dokumente ya ndlela ya xihahampfhuka .
Boxa tindlela ta NTLHANU leti va nga ti tirhisaka ku hetisisa xivono lexi .
Hambiswiritano , ndzi ta komisa .
Mimpimo ya makambelelo yi nga olova .
Entiyisweni , a va avanile eka mhaka leyi .
Ku tirhisiwa ka kahle ka switirhisiwa ku nga endliwa .
Ndza tisola , ndzi nga ka ndzi nga swi endli leswi .
Ku tsala hi khotso ku suka ehandle , i ntirho wo tika .
Leswi i nkayivelo wa swa demokirasi lowu lavaka ku tirhaniwa na wona .
Nkhuluko wa timali lowukulu wu tshama wu fana exikarhi ka matiko yo fuma emisaveni .
A hi endleni malembe lama ma khume ku va malembe ya vukorhokeri .
Timfanelo to ringana i timfanelo ta ximunhu !
Hi nga languteleni ehansi vukulu bya xiboho lexi .
I yini Nawu wa Gezi na ku Swi endla ?
Hi lava ku olovisa vutleketli exikarhi ka rivala ra swihahampfhuka na le xivindzini xa doroba .
Ndzi ta vuya eka wena eka mhaka leyi .
Nchumu wa swa Vululami
Hi le ku vulavuleni hi nguva ya malembe .
Naswona , swi le rivaleni , a hi ntlawa lowu nga lo hlawuriwa .
Ku ta fika sweswi , leswi a swi tekiwangi swi laveka .
Leyi hi ntiyiso i dyondzo leyi nga na switandzhaku eka misava hinkwayo .
Ndzi amukela no xixima timfanelo ta vanhu hi tindlela to hambana .
A hi nge pfumeleli tiko ra hina leswaku ri tirhisiwa tani hi tilo ra khamba .
I vito leri faneleke .
Ha va lava kuva nyika masungula na ndhawu .
Ntsengo lowu wu fanele wu langutisisiwa hi vuxiyaxiya .
Mpfumaleko wa mitirho exikarhi ka vanhu lava hanyaka ni vutsoniwa wu le henhla swinene .
Ndzi fanele ku vula leswaku ndzi twa ndzi tale hi ntsako .
Rixaka leri pfulekeke
Hikokwalaho ndzi seketela xileriso lexi .
Va swi endlisile ku yini naswona va xanisekile Njhani ?
Ku hava ku hambana .
Mbalango eAfrika Dzonga .
SIKU RO NYIKA
U fanele u basisa nambu lowu .
Hi fanele ku kombisa misava hinkwayo .
I mianakanyo leyi nkarhi wa yona wu nga fika .
Naswona loko va vekisa eka xifundza , a va voni mindzilakana .
A ndzi ta tsakela , hambiswiritano , ku vula leswaku ku hava rivilo .
Lexi i xikombiso xo saseka xa nkayivelo wa xidemokirasi .
U lahlekeriwe hi ku titshembha hinkwako naswona u titshamele a ri yexe .
Swa tsakisa hakunene .
Ku tirha hi matimba swi ta pfumelela mina na ndyangu wa mina ku va na vutumbelo na swakudya .
Hi ehleketa leswaku i swa nkoka swinene .
Ku ta fika sweswi , ku hava nongonoko wuntshwa wu nga andlariwa .
Ndzi ni nkunguhato wa kahle wa n'wina hinkwerhu .
Ndzi lava ku hetelela hi ku tshaha ku suka eka xiphato :
Ndzi swi vona tanihi nkateko .
A swi kumekangi .
A ndzi nge vhoteli makungu ya matimba ya njhini .
Ajenda yi ta katsa timhaka leti landzelaka :
Ku katsa na ntswalo wihi na wihi na mixupulo leyi nga hakeriwangiki eka nkarhi wo sungula .
Hi ku vona ka mina , leswi i xivilelo xa rixaka .
LESWI HUMELELAKA
Leswi i vuxisi naswona byi fanele ku hela hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
I incini a swi ri na nkoka ku tlula hinkwaswo eka swiga leswi ?
Nkarhi lowu wu fanerile .
Swi lava leswaku goza leri nga na vuxiyaxiya ri tekiwa ku cinca xiyimo laha vamanana va nga na vuyimeri byitsongo eka ku tekiwa ka swiboho .
Endla leswi faneleke .
Swa koteka , kutani .
Leswi i timhaka to tika .
Xana bindzu ri teka njhani xiboho xo tirhisaka kumbe yi nga tirhisi sisitimi yo olova ya xibalo ?
Ndza tsaka ku twa muviki ku mphakelo wa matimba .
Ndhurho wu ta vonaka eka switatimende swa hina swa swatimali .
Nseketelo wa hina a ko va nseketelo ku ya hi nsinya .
Marito mangari mangani ntsena ku hetisa .
Eka nkarhi wo koma , xiphemu xa nkayivelo wu hluriwa hi ku rhumela swilo laha tikweni .
Kwalaho hi laha ndzi yimaka kona , va swirhundzu na va matlhari .
Xilaveko na mphakelo swi na nsusumeto wo kongoma eka minxavo ya swimakiwa swa vurimi .
Xana a nga pfumelelana na xiringanyeto xolexo ke ?
Hlamusela xiphiqo lexi nyikiweke .
Va na na ntiyiso .
Ku antswisa mphakelo eka ndhawu leyi , hi taya emahlweni ku simeka endlelo ra hina ro twisiseka ro alana na vukungundzwana .
Swipimelo i leswi a swi fanelanga ku kaneriwa hi swona naswitsongo .
Ndzi tshemba swinene eka mavulavulelo ya leswaku nsivelo wu antswa ku tlula ku tshungula .
A ndzi fanele ndzi tsakela ku kombisa ku vilela .
Swo fana swa tirha eka mimpimo ya ku kula na yona , hakunene .
Leswi a swi fanelanga ku va swi pfumala mpimo hi ku vona ka mina .
Malahla na gezi swi vumba ku tirhisiwa ka eneji ka le henhla hi xiyenge xa tifeme .
Swi lulamile , ndzi ta ku vona kona .
Loko ku tekeriwa enhlokweni ntsengo hinkwawo , lowu i ntsengo lowutsongo swinene .
Xavunharhu , hi lava nawu wa ku tekelana enhlokweni .
Xileriso hi swiyenge swimbirhi :
A ku ri xihoxo xa hina ku ehleketa sweswo .
Ku na tixaka to tala ta mafambiselo ya tiphurojeke leti tirhisiwaka eka xiyenge xa nhluvukiso .
Ndzi ehleketa leswaku hinkwerhu hi na vonelo ro fana eka leswi .
Mafambiselo ya phurojeke
Eka hi swoxe ndzi lulamele ku swi seketela .
Kambe a ku si fikeleriwa ntwanano mayelana na ku ya emahlweni .
Naswona , ndzi vonile swiringanyeto leswaku a ku vanga na mali yintshwa .
Lavisisa switirhiswa swo xaveka .
Ndzi kholwa leswaku ntirho wa dyondzo i wa nkoka wo hlawuleka . .  .
Longoloxa no hlamusela hi mimbuyelo yo biha ya makungu yo ka ya nga ri kahle .
VATIRHI VA KU HUMELERISA NAWU
Eka Thekinoloji ya Matirhiselo ya Tikhomphyuta , Ntirho wa Nkambelo hi ku Endla i phurojeke .
I phurogireme ya vuhandzuri bya mahlo .
Timakete ti ta tivisiwa hi mfanelo .
Kambe kungu a ri enelangi .
Xana ku na nambu ?
I kungu leri ndzi ri amukelaka hi mandla mambirhi .
Hi vumba Xifundzankulu , lexi xi nga va na ku vulavurisana ko leha ku tlula hinkwayo na vukoloni .
Ntikelo a wu ri tano .
Mi nge ndzi sungula hi xivandla xa nawu lowu nga riki wa vugevenga .
Hi ku hetelela , ndzi ehleketa ku lowu i mbuyelo wa kahle .
Tsundzuka leswi swi hundzile .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi va ndzi ri karhi ndzi vhotela , e-e eka nkarhi lowu .
Ha khensa swinene kuva mi tumbuluxe leswo .
Leswi i xihlovo xa hina xa nkoka swinene eka ku landzelela swikongomelo swa hina swa mpfuxo .
Hi ku landza xiyimo lexi , hi fanele ku tivutisa swivutiso swimbirhi .
Eka xiphemu lexi , Mfumo wu ta nyika endlelo ra minkanerisano ku rhangisiwa ka xiyimo xa le henhla .
Kambe a ndzi nga fambi ku ya kule kwihi kumbe kwihi eka mhaka leyi .
Ndzi nga ha engetela leswaku ndzi twanana na mihundzulo ya yena swi helela .
Masungulo lamanene mikarhi hinkwayo !
Hikokwalaho , hi kombela leswaku ya kamberiwa .
Ehleketa hi sweswo .
Nhlamuselo yo enta ya sisiteme , ku katsa na swifaniso swo yimela .
Hinkwerhu ha pfumelelana leswaku a hi lavi valamuri va le handle .
Hlamusela phurosese yo tumbuluxa swiluva u nyika na swikombiso .
Ndza tshemba leswaku hi ta fikelela xintshunxo xo hatlisa .
Hi ta vuya hakunene eka mhaka leyi .
Nghingiriko
Nongonoko wu ta fambelanisiwa ni swiyenge swo hambanahambana swa mfumo .
Ndhawu , nkarhi na siku ra nhlengeletano .
Ndzi ehleketa leswaku xexo ku ta ku ri xihlambanyo xa nchono wa swa mbango .
Hi fanele ku teka ndlela yo tiya swinene .
A kuri hava xilaveko ku pfuna xihi na xihi xa swiyenge leswi boxiweke laha henhla .
Va na na ku navela naswona hi ta ku seketela .
Ndzi ni mune wa timhaka ta nkoka ku ti nyika eka nhlokomhaka leyi .
Hi twile marito ya vaxanisiwa volavo .
A ndzi ta tsakela ku kombisa tiayitheme tinharhu eka xona .
Nhlanganiso i maendlelo ya matlhelo mabirhi .
Timhaka ta xibalo na tona ti fanele ku langutisiwa .
Ku tlhela ku ri na khombo ro phasa tinhlampfi ngopfu .
Hi le ku tirhaneni ni leswi tanihi mhaka ya xihatla swinene .
I yini xivumbeko xa switirhisiwa leswi nga kona eka kungu ra vuhlayiseki ra matikoxikaya ;
Ku nghenisiwa hinkwako ku tava hi ku landza leswi landzelaka :
Hambileswi leswi a swi tikomba swi tika emasunguleni hi leswi a hi lava swona .
Leyi i mhaka ya nkoka , hilaha swivulavuri swo hlaya swi nga ringanyeta hakona .
Swikolo eswifundzeni hinkwaswo swa khumbheka .
Hambiswiritano , ku na matitwele yo angarhela leswaku tiphurogireme ti lahlekeriwile hi mpimo , wa ku humelela .
Ku ni xidingo xa nhluvukiso eka xivandla lexi hinkwaxo .
Ku tiyimisela ka miehleketo ku fanele kuva ndlela ta vutomi .
Swi kahle sweswo i nchumu .
Hlengeleta switirho na swingolongondzwana leswi faneleke ku hetisa ntirho .
Handle ka leswi nga humelela , milawu yi hambanile swinene .
Swi tikomba swi hanya eka nkarhi wo hambana .
Xiviko xi fanele xi katsa :
Leswi swi vula ku lulamisa rihika , ku nga ri ku nyika ndziriso wa rona .
Hi xivumbeko lexi swi nga xiswona , nkunguhato a wu .  . .  .
A nge swi koti ku suka laha tikweni hi mhaka ya sweswo .
Sweswo na swona swa endleka .
Kambe hi tano sweswi , hikuva nkarhi se wu le ku heleni .
Sweswo i mhaka leyi ndzi navelaka ku tirhana na yona .
Loko swi nga ri tano , ndza pfumela leswaku swi fanele ku tlheriseriwa endzhaku .
Hi ta landzelerisa hi foramu yo tihlanganisa hi xikongomelo lexi eka nkarhi lowu taka .
Xana hi nga dyondza yini eka leswi ?
E-e , a xi nge .
Naswona hi na ku tshemba leswaku pfhumba ra wadi ya basisa ri ta sungula .
A hi endleni swilo hinkwaswo leswi hi nga swi kotaka ku fikelela xikongomelo lexi .
Nkoka wa minondzo leyi nga hakeriwa vatirhi va le makaya yi huma eka nkwama .
Vuvekisi
E-e , hi le kule na makumu ya xitori .
Mitlhontlho leyi hi langutaneke na yona i yikulu ku ahluriwa hi mfumo wu ri woxe .
A ndzi ta tsakela ku nyika miehleketo ya mune ya nkoka .
Lexi a xi amukeleki hakunene .
Mitwanano yi vile goza leri nga erivaleni ra ku yisa emahlweni .
Swi le handle ka vanhu lava swi vutisaka .
Naswona hikokwalaho swi na nkitsinkitsi lowu nga kona sweswi wa ikhonomi .
Ku fika sweswi mimbuyelo yi kahle .
Handle ka swipimelo leswi , ku durha loku nga toloveleka ka ku ya ehansi ka ikhonomi a ku tava kuri henhla .
Ku xanisa ka ha ri xona xiyimo xa timhaka .
Dizayini ya minongonoko na yona i ya nkoka ku tlurisa .
Hikokwalaho ndza tshemba leswaku lexi i xikongomelo xa vanhu hinkwavo .
Hi ku engetela , xitori xa nkayakayo wa hina wa ntshunxeko i xa ku tsakela ka matiko ya misava .
Hambiswiritano , ku hava tipholisi to karhi leti nga ku langutiweni hi vuntshwa enkarhini lowu .
Vatswari va fanele ku yima ku fikela thema ravunharhu ku endla xikombelo rosungula .
Khansele ya Mathekisi i foramu leyi tiviwaka ku lulamisa swivilelo swa vumaki .
Ndza navela ku tiva ku i incini lexi vaaki va xi twisisaka hi xona .
Hambiswiritano , swiletelo leswi swi lulamisela hi ta matikhomelo hi ku angarhela ya swirho na ku tlhela swi ringanyeta hi ta mfuwo wa nhlangano wa tikomiti ta tiwadi .
Ndzi tlhela ndzi pfumela , hambiswiritano , leswaku a xi enelangi .
Ku fambisa mpfumelelano na timfanelo ta nawu wa misava hinkwayo .
A ndzi nge tsakeli ku va erivaleni swinene ku hundza kwalaho .
Swiboho swa nonoha .
Hi ntiyiso , yi le ku veni mhaka yo tika swonghasi .
Vanhu hinkwavo va ringana
Ha mi twela n'wina hinkwenu .
NHLENGELETANO YA VAVHOTI VA WADI
Nyika vumbhoni eka leswi landzelaka :
Xavumbirhi , a ndzi ta tsakela ku vulavula hi mayelana na swa rihanyo .
Leswi swi kombisa leswaku ku kayivela ka nhlayiseko ku ta xupuriwa .
Ndzi ta mi nyika swikombiso swimbirhi ntsena .
A ndzi ta tsakela ku vutisa swivutiso swi nga ri swingani swo engetela .
Kontiraka ya mafambiselo i ntwanano exikarhi ka masipala na munyiki wa vukorhokeri ku ya hi leswi munyiki wa vukorhokeri a nga na vutihlamuleri eka swona swa vukorhokeri byebyo .
Eku vumbeni xiringanyeto , mfumo wu ta vona leswaku kuna ku landzelela ko helela ka tinhlengeletano ta matiko na milawu .
Loko rimbewu ra wena ri cinciwa , u ta nyikiwa nomboro leyintshwa ya pasi .
A ku ri ku tiphina lokunene .
Hi ta endla leswi swi va ntiyiso .
Sweswo i xiviri xa ntlhontlho wa tipolitiki .
Kutani ku hava swivandla swa mitirho eka khomixini .
I swa nkoka ku languta tindhawu ta vuhlayiselo .
I vugevenga ku tirhisa tindlela to tsemakanya leti nga riki enawini . I mhaka ya nkoka ya masungulo eka mphikizano wun'wana na wun'wana .
Palamente yi fanele ku pfuna swinene eka leswi .
Swintsongo swa leswi fikeleriweke swi nga kumeka eka Xiviko xa Lembe na lembe :
Leswi yi vile mhaka leyi ngopfungopfu yi nga kusuhi na mbilu ya mina .
Ndzi pfumela leswaku murhangeri :
Ku hava nchumu lexi nga lulamisiwa .
A ndzi ta tsakela ku hoyozela vaviki hinkwavo .
Hi maendlelo lawa , ndzi pfumelelana na xiviko .
Hikokwalaho , hi le ka xiyimo lexintshwa laha .
Hi hundzile hi le ka swona siku rin'wana na rin'wana .
Ku ni mavonelo mambirhi yo hambana eka leswi eka ntlawa wa hina .
Ku cinca swa vululami
Xexo i xiboho xa vona ku xi endla .
Ndzi ku tshembisa matirhelo ya le rivaleni eka mhaka leyi .
Mbango wa swa Ikhonomi
Minkanerisano yi ta katsa :
Pulani yi avanyisiwile hi tindhawu ta mune ta swipakaniso :
Ku vuyisela ku tshembheka ka mihlangano ya timasipala .
Eka ndhawu leyi hi fanele ku angula eka vonelo ra vaaki .
Hilaha swi komberiweke , hi ta kambela mhaka leyi .
Phositara yi nga katsa leswi landzelaka :
Misinya ya ku tirhisa xiaki yi andlariwile .
Ndza twisisana swinene na swiringanyeto swa wena .
Leyo i nhlamulo ya mina .
Ndza tshemba leswaku leswi swi ta nyika mbuyelo wa kahle .
A ndzi ta rhandza ku vula swikombiso swimbirhi .
Vuhlayiseki bya swakudya i bya nkoka eka vumundzuku bya hina .
Lowu i nxungeto wa vuhlayiseki eka mutirhisi wa patu .
Ku tirhisa mpimo wo ringanela wa eneji swa boha .
Ndzi lava ku vula leswaku ndza swi tiva leswaku mundzuku ku tava siku ra kahle .
Vukanganyisi a hi mhangu ya swa tipolitiki ntsena .
Handle ka ku tikeriwa , ku cinca ku ta simekiwa .
Hi khutaza vanhu ku lehisa mbilu loko mhaka ya ha ololoxiwa .
Hi endla khumbi exikarhi hina tani hileswi hi fambaka .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi va ndzi ri karhi ndzi ku nyika matimu lama hi ndlela yo tsemakanya .
Ndzavisiso lowu wu lava ku :
Swifundzankulu swi bohiwa hi milawu yo fana .
Hi hava ku hlawula ku fikelela leswi hi tivekeleke swona .
Ku burisaniwa hi xivumbeko xa pholisi ya vumaketi .
Swoleswo i xivangelo xin'wana xo va vavhoti va te e-e .
Nyika xitshunxo xo angarhela xa A loko :
Hi nge pfumeleli nkarhi lowu nga hundza ku sivela nkarhi lowu taka .
Ku pfinya a swi fanelangi ku tekeriwa ehansi .
Hakunene hi ta tsakela vaakatiko ku khumbeka .
U endle hi tinyungubyisa !
Hambiswiritano , ku na vonelo rin'wana , leri ri nga na matimba swinene .
Kutani ehandle ke ?
Lulamisani kungu ra ntirho .
Ndzi kombela u tsala swoleswo ?
Hambi nhlayo i yini kumbe yini , i yikulu swinene .
Ndza tlangela na ku hlohlotela matshalatshala lawa .
Hinkwerhu , hi ku hambana ka hina , hi swi twile .
Muako wuntshwa hi ndlela leyi :
Xiyimo lexi xi ta va na khombo eka mabindzu lamatsongo swinene .
A swi tano kahle-kahle .
Lava nga na xiave va ta tshembha ntsena eka ku hoxa xandla loku nga kongomisiwa eka ku endla swinawana loko va tshembha eka Tikomiti ta Tiwadi ku yimela mitsakelo ya vona , swi nga yi hi nhlangano wa politiki lowu va wu seketelaka .
Ndlela leyi yi fanele yi tirhisiwa hi xihatla hilaha swi nga kotekaka ha kona .
A swi nga koteki ku anakanya eka nkarhi wolowo .
Hambiswiritano , a hi fanelanga ku thathela .
Ku na khombo ra leswaku hi nga va hi nga fanelangi .
Twisisa tidayagiramu ta nhlanganiso no tiva muxaka wa muchini .
Wa swi vona hi vulavula hi swilo hinkwaswo .
ku rhula na vusirheleri
Ina , ku lulamisela nhlawulo swi lava ku hatlisisiwa .
Ndzi ta vuya eka mhaka leyi ya nkoka endzhakunyana .
I ku cinca ka swa nkoka .
Hi le kule na ku fikelela swikongomelo swa hina .
Patu leri heleke ri languteriwa ku :
Sweswo a hi xilo xa vunhenha ku xi endla .
I incini hakunene xi faneleke ku va eka ajenda , kutani ?
Kambe naswona hi fanele ku nyika mpfuno lowu faneleke .
Vaendli va swikombelo va ta boheka ku kambisisiwa hi tlhelo ra swa vuhlayiseki .
A hi nga ta enerisiwa hi magoza ya tihafu .
Vugevenga i xirhalanganyi , kutani ke hi ntiyiso a xi laveki .
Nyimpi ehenhla ka vugevenga i xa nkoka swinene eka vaaki va hina hinkwavo .
Sweswi hi le ka xiyimo xo pfilungana swinene .
Emahetelelweni , i yini lexi nga ta humelela loko swi nga ri tano ?
Kahle-kahle hi le ka xiyimo xo tika xa ku cinca .
Mafambisele ya nkarhi - xana u kotile ku fikelela mipimo ya nkarhi hinkwayo ?
Endzhaku ka ntlhanu wa timinete yimisa nkanerisano .
Eka Nhlangano wa Matiko .
Hikokwalaho tindlela to engetela ti fanele ku amukeriwa .
Ku fikelela swilaveko swa masungulo swa vanhu va ka hina ;
Sweswi hi le ka xiyimo xa mpfuxelelo , ku boxa yena .
A swi fanele swi yimisiwa .
A hi hanyi eka tiko leri nga riki ni swiphiqo .
Ku tlula kumbe ku sivela voko wa vululami .
Ku hluleka ku fikelela swipimelo a swi nge vi swi pfumala switandzhaku .
A hi fanelangi ku ya ekule swinene .
swi tumbuluxiwile
Hi koxa nhlamuselo .
Xikombiso xi ta nyikiwa .
Lexi xi ta vumba xivulwa xo koma xa ncino .
Ndzi vona leswi swi chavisa .
Tirhisa milawu , tipholisi na maendlelo yo maketa .
Ku ta fika sweswi hi hava mhaka ya swa nawu .
Xana i yini mbuyelo wa leswi ?
Mukhomixinara , a ndzi ta tsakela ku ku vutisa swilo swimbirhi .
Ku hava timfanelo , tanihi xikombiso , ta vanhu lava nga ekhotsweni .
Risima ra vukorhokeri na ku endla swilo hi ndlela leyintshwa swi tikomba swi ta antswisiwa .
Rihanyo ra le ntirhweni ri tirhana ni rihanyo na vuhlayiseki bya vatirhi entirhweni .
Hofisi yi kongoma eka :
I miehleketo ya wena leyo .
Hi pfumelelana na swikongomelo swa cinco lowu .
Hikwalaho ndzi ta tipimela ndzi tshama eka timhakankulu tinga ri tingani .
Ntshikelelo wa ku cinca eka nawu i :
Leswi swi komba leswaku ku vulavula hi ku teka xiave a swi ringanangi , xiyimo kumbe ku enta ka ku teka xiave ku na ntikelo .
I swa vuhlayiseki bya hina na hina .
Lexi hi nga na xona sweswi i ndzulamiso .
Sweswi hi ni xiyimo lexi fanaka nakambe .
A xi kwihi xexo ?
Vuenti bya sayense byi le ka mbilu ya xinawana lexi .
Vamanana na vavanuna eAfrika Dzonga .
Pfumala nkateko , hi vone leswi mikarhi yo tala .
Ku tiyisisiwa ka xikombelo
Hinkwerhu hi fanele ku langutana na vutihlamuleri bya hina .
Leswi swi nga fikeleleka ntsena hi ku kunguhata wa ha ri nkarhi .
Ku tekela enhlokweni miehleketo na mavonelo ya swirho hinkwaswo swa muganga
Ndzi ehleketa ku ri lexi i xilotlelo xa switshunxo hi ku swi endla kunene .
A ku na , swi le rivaleni , nkayivelo wa mintlhontlho .
Hikokwalaho , a hi na xivangelo xo ehleketa swo biha .
Holobyenkulu swi vula Holobyenkulu loyi a nga na vutihlamuleri bya swa sayense na thekinoloji ;
Xikongomelo xa nhlaselo a xi tiveki .
Minyikelo ya vanhu eka leswi yi humelela hi tindlela to hambanahambana .
Ndzi ku nyika xikombiso xa mhaka yo karhi ya hina .
Xana ku humelele yini hi varimi lava ?
Hambiswiritano , kuna laha swi nga boheki leswi tirhaka eka mhaka ya vulawuri bya vaaki .
Va tlhele va tihlanganisa na mindyangu ya vanhu lava nga vaviseka .
Ku fika rini ?
Loko va endla xibumabumelo va tsundzuxiwa leswaku mikwana yi kona kambe a va koti ku tlhontlha mahungu lawa va ya kumaka loko ya ri ntiyiso .
ndzivalelano
Swi fanele ku kamberiwa leswaku goza ri tekiwile .
Mo ndzi tsundzuxa vatirhikulobye leswi hi vulavulaka mayelana na swona laha .
Mitirho leyi faneleke ku endliwa
Switirhisiwa swi nga endliwa hi tindlela to hambana .
Swiyenge swa kamara ya xiyimo i :
Leswi a swi fanele ku katsa , xo sungula , ku nyika mahungu .
Vuxaka bya bindzu byi tlakukile eka malembe ya sweswi .
Leswi swi ta va kahle eka tsalwa ra ndzinganiso .
Na ku yi onha .
Vulavisisi byi ta tlhela byi ya emahlweni eka tindhawu leti landzelaka :
I vumundzuku bya vona .
A hi swi voni kahle eka mhaka leyi .
Hlamusela swivangelo swa goza rin'wana na rin'wana eka xedulu .
Swi hluvukile eka malembe yo hlayanyana lama nga hundza .
Ndza tshemba leswaku ndzi le ku vumbeni mahetelelo lamanene .
Va na mfanelo yo vona mavito ya vona ya basisiwile swi helela .
Ringeta ku vumba ndzhendzheleko .
Va swirhundzu na va matlhari , hi na ntirho lowukulu emahlweni ka hina .
Miehleketo leyi swi seketelaka yi vile yi hlamuseriwile .
Ndzi ehleketa leswaku a swi tsakisa .
Mukhomixinara , ndzi na ku tsakela swinene eka leswi u swi vuleke .
Hikokwalaho , swi na nkoka leswaku hi va na ku olova .
Nhluvukiso wun'wana wa nkoka i wa muxaka wa xipolotiki .
I incini , kutani , lexi hi faneleke ku xi endla eka xiyimo lexi ?
Leswi i swo hi kotisa ku tiva vukoteki bya ku hunguta .
Hikokwalaho ha swi tiva leswi swi bohekaka ku endliwa .
Ximakiwa : Matirhisele ya matshalatshala ya wena .
Kuya emahlweni , xana hi ta endla yini hi mali leyi ya xibalo ?
Hi swona , hina hi mfumo wo tisa vukorhokeri .
A ku na tihakelo eka ku tsarisa ku tswariwa ka n'wana .
Swiletelo a hi milawu , kambe i rimba leri nga pfunaka vamasipala ku tshamisekisa Tikomiti ta Tiwadi ta vona .
A swi kongomisiwile eka mabindzu lamakulu na lama ma le xikarhi .
Naswona , hakunene , swo fana na swona i ntiyiso eka mhaka ya xihoko xa le ngatini.
Nsimu leyi yi fanele ku ringana na swibalo hinkwaswo leswi koxiweke , swi hlanganisiwe hinkwaswo .
I xivilelo lexi na mina ndzi nga na xona .
Kambe a hi veni na ntiyiso hi leswi swi humelelaka .
Swiyimo hinkwaswo swa xithekiniki swi fikeleriwile .
Tinhlayohlayo ta tivulavulela hi toxe .
Hi fanele ku tlakusa mpimo wa hiseko ku ya emahlweni .
Kombisa hilaha nsinya wa ndhavuko wu simekiwaka hakona .
Hi ringetile .
Xana nxaxamelo wo rindzela wu lehe ku fika kwihi ?
Ringetani ku yi antswisa .
Ku huwelela ka mundzuku ku khongela i masungulo ya mhaka ya nghingiriko .
A yi LAVEKI eka pulaga na ntlangu .
Hikwalaho a hi mfumo ntsena lowu a wu fanele ku hundzuka kumbe ku heleriwa hi ntirho .
Muxaka wa Mati
Hikokwalaho ka yini siku leriya ?
Leswi va swi vonaka eka mina .
Endlelo ro fana na rolero a ri na vutihlamuleri , naswona a ri amukeleki .
Lexi landzelaka , mabindzu lamantsongo na ya sayizi ya le xikarhi .
Leswi swi ta rhumeriwa xikarhi ka vhiki leri na leri taka .
va hlohlotela ku kula loku nga ni ntshamiseko
Ndza tshemba switsongo ku ri tsalwa leri ri ta amukeriwa .
Sweswo i hungu ra ntlawa wa mina namuntlha .
Mali yo tala yi kona , kambe a yi tirhisiwi .
Tanihi mfumo hi languterile ntshikelelo lowukulu leswaku yunivhesiti ya swa thekinoloji yi nga na swona .
Ndzi ehleketa ku ri va dyondzile swinene ngopfu .
Ndzi andlarile mihundzuluxo mayelana ni timhaka timbirhi ta ntiyiso .
Hi tilulamiserile ku tlhelela eka mhaka yeleyo endzhakunyana .
Tinhlamuselo to hambana ta masungulo ya xibalo xa rifuwo eka tindhawu to hambana ta tiko .
Swi kombisiwile leswaku minkumbetelo a yi nga ri na ntiyiso .
Hikokwalaho hi fanele ku tirhana na lexi na xona .
Xivutiso xi na nkoka swonghasi .
Hi swi vonile leswi swi nga swi vangaka .
Swipimelo leswi i xiphemu xa nyimpi ya mfumo swa pfhumba ra vusweti .
A ndzi kholwi leswaku ku na loyi a nga ta vilela hi sweswo .
Timali leti tirhisiwaka
Varimi va lava vusirheleri ku va va kunguhata ku ya emahlweni .
Ku hlayisiwa ka miako ;
Ku tirhisiwa ka mphalalo wa timali swi fanele ku vekiwa tihlo swinene .
A wu endli .
Mina hi ndzexe ndzi le ka ntsakelo wa matshalatshala yo tano .
Fikeleriwa hi na ku tshembiwa hi vanhu hinkwavo na miganga .
Kutani a hi nge vi na ku tikeriwa .
Ndzi nge swi koti kambe ndzi to amukela leswi swa ha ku vuriwaka .
Hikokwalaho , a ndzi fanele ku va ndzi vone mavekelo ya le rivaleni ya marito .
Ha cina loko hi karhatekile na loko hi lava ku lwa .
Ndzi tshembha tano .
U fanele u susa vanhu lava va ya ekule .
Leyi i Dokhumente ya Nkanerisano , naswona a yi kombisi mavonelo yo hetelela ya Valawuri .
Ndzi twile holobye a yelanisa eka xiyimo lexi fanaka .
Hi endla hinkwaswo leswi hi nga swi kotaka ku fikelela leswi .
Ndzi va navelela ku humelela lokunene eka matshalatshala ya vona ya vumundzuku .
Ku kanakana na nkarhi i xirhalanganyi eka ku kula loku hi ku fikeleleke .
I malembe manharhu sweswi ndzi ri ku kombeleni ka leswi .
Hi tshemba leswaku ku na ku kala ka vulawuri .
I swa nkoka swonghasi ku nga tsandzeki ku tsundzuka xikongomelo lexi .
Naswona swa twisiseka !
Hi fanele ku tirhisa swiboho leswi nga tekiwa .
Ku na tindlela to swi endla na ku hanya vutomi byo ka byi nga ri na swidzidziharisi .
Swi fanele swi va rimba ro hluvukisa ra nkoka .
Languta ekusuhi na wena kutani u tiva ndhawu leyi u tshamaka eka yona .
A ndzi nge ti endlisi ku va ndzi tsakile hi xiyimo lexi .
Xexo i xiphiqo xa xiviri lexi hi nga le ku burisaneni hi xona namuntlha .
Nakambe siku ra matimu .
Ku pfuxeta nxaxamelo wa mimovha .
I patu leri hakeleriwaka ro sungula ra tinxakaxaka eAfrika .
Tanihi leswi u swi vonaka , ku hava leswi nga cinca .
A hi tivi leswaku hi swihi swiboho swi nga ta tekiwa mayelana ni xivutiso xo karhi .
A ndzi ta tsakela ku kombisa timhaka tinharhu ku suka eka xona .
Naswona mi fanele ku tsarisela ku vhota eka nhlawulo wa haxawa !
Mpimo lowu wa ku kula wu le henhla ku tlula avhareji ya mpimo wa tiko .
Ndzi na tipoyinti tingari tingani mayelana na xiboho .
Sweswo swi na nkoka .
Ndza tshemba hi nga fika eka nhlamulo ya kahle .
Ndzi ehleketa leswaku xexo i xitirho xa nkoka xa nsirhelelo lowu pfunaka .
NDHAWU YO VHOTELA
Hi va tshikela ku ahlula ka vanhu va ka hina .
Leyi i ndhawu ya hina yo koteka .
Marito yo karhi lama nyikiweke ya katsiwile eka mikunguhato .
Xa vunharhu , tlhelo ra swa vaaki .
Kungu ra phurojeke
Ndzi ni vonelo ra kahle mayelana ni leswi .
Munhu u ta tlhela a kota ku amukela marungulo .
Xana lexi i xiave xa pholisi ya vanhu hinkwavo ya vurimi ?
Hi tshembha leswaku eku heteleleni hi ta humelela .
Xa vumbirhi , ku ni mhaka ya timfanelo ta ximunhu .
A hi langutane na ntirho wo tika swinene .
Ya nga hambana na ya wena .  .
Swi na swivutiso swo xana swi ta pfuna .
Kambisisa leswaku swiletelo hinkwaswo swi landzeleriwile .
Kutani swa boha leswaku hi lulamisa laha hi nga ta sungula kona .
Nhlamulo :
Phalamende yi ta tshama yi ri leyi tiyimiseleke eka leswi .
Ndza xi tiva xiphiqo .
U yile emahlweni :
Swi katsa ku pfunana matlhelo hi mambirhi .
I mani a faneleke ku kamberiwa ?
Xana ku na pholisi yo angarhela leswi ?
mimbuyelo leyi tsakeriwaka
Swi endliwile hi xikongomelo xo yisa emahlweni ntshuxeko wa vanhu na ku humelela ka vanhu .
Leswi a swi nga yimisa nkhumbo wo biha wo ya emahlweni .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi vekela nkoka swinene eka xiletelo lexi .
Eka tlhelo ra mina , ndzi seketela maendlelo yo kombisa .
Komba na ku hlamusela tindlela to tiyisela leti nga tirhisiwaka eka leswi nga laha henhla .
Ndzi tsakela leswaku swi endliwa nakambe .
Ndzima yo twala yi endliwile mayelana na leswi eka masungula laya landzelaka :
I incini muxaka wa ntwanano wa maqhinga ?
A ndzi ta rhandza ku vona vumbhoni bya kona .
Ku na vo tala va hina lava a hi ta hambana na lexi .
Xivumbeko
Hambiswiritano , hi nga hunguta eka matirhiselo ya swona .
Xana hi nga swi endla leswi ?
Leswi hi swi seketelaka hi ku hetiseka .
Sweswi xa nkoka eka leswi hi leswaku netiweke ya marungula yi le rivaleni .
Ndza khensa leswaku u swi vurile eka mani na mani .
Xivangelo xa vumbirhi hi leswaku a hi fanelanga ku hlawula .
Xana leswi kutani swi vula , leswaku hi nga ka hi nga endli nchumu ?
Nseketelo wa swa tipolotiki eka phalamende ehenhla ka matshalatshala lama wu na nkoka .
Swi ya hi swiphemu swimbirhi .
Anakanya hi lexo .
Mimbuyelo leyi khomekaka ya rendzo yi katsa :
Sweswo hakunene swi nga ka swi nga vi eka ntsakelo wa vatirhisi .
Hi kombela eka vamahungu ku vona leswaku ku ni vuhlanganisi bya vutihlamuleri .
Tiva no hlamusela swinawana swa khodi ya matikhomelo .
Ku siveriwa ka nkayakayo wa matiko na wa swifundzha .
Vukhamba bya Nhundzu ya Mfumo .
Hiswona , hi nga ka hi nga amukeli switatimende swoleswo .
Masipala wu amukerile maendlelo ya ku tihlanganisa na vaaki .
Yindlu ya huvo ya le palamente ya le xikarhi yi fanele ku tirhana ni ku hambana loku nga kona hi vukheta .
Xikongomelonkulu xa nhlengeletano leyi hi lexi landzelaka :
Entiyisweni , swa kanetana .
Ndzi tsakela ku gimeta hi ku boxa timhaka ta nkoka tinharhu .
Ku lulamisela vusimeki
A hi fanele hi yima hi kambela nakambe leswi a hi karhi hi swi endla hi mikarhi leyo tala .
Xihundla xi humile esakeni .
Hikokwalaho , a ku na xidingo xa ku va ndzi swi vuyelerisa nakambe .
Swi nga va swimbirhi
Sweswo a swi ri switsongo swinene ku ya hilaha a hi vilerisiwa xiswona .
Ku na nxaxamelo wo leha swinene wa swikombelo .
Hi vile hi dyondzile tidyondzo ta nkoka swinene eka maendlelo .
Ha eneriseka hi ndzima leyi fikeleriweke mayelana na leswi a swi vekiwile .
Xikongomelo xin'wana i ku :
Xosungula , ku na mhaka ya vumunhu eka xiphiqo .
Hi humelerile eka lexi .
Xana hi le kwihi hi swiyimo swa ntiyiso ?
Swifundzankulu swi tirha hi marungula , laya nga ta kumeka hi ku famba ka nkarhi .
Switeji swo tala a swi ri tindhawu ta swikwere nkarhi lowu nga hundza .
Tikomiti ta Tiwadi ti na nkarhi wa ku nyika swibumabumelo eka swiboho swa huvo hi ku ya eka tinhlengeletano ta huvo , ntirhisano na Mukhanselara wa Wadi na ku tihlanganisa na swilaveko swa vona .
Ndza va hoyozela eka swoleswo .
A tava a ponisiwile :
N'wi hlamusele :
Lexi xi hava nchumu xo tirhana na ntirho wa hina laha .
Xidemokirasi xoxe xi se xi hundzukile xipimo xa xiyimo xa rixaka .
Vavanuna va komberile leswaku a pfula xisefo .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va ku yirisiwa ka ku navetisa fole ku ri kahle .
Hambiswiritano , goza ro engetela sweswi ri tekiwile .
Namuntlha ku antswa ku tlula tolo .
Mavito ya mutirhisi ya tumbuluxiwa hi ndlela leyi :
Hi nga tshuki hi ndlela yihi kumbe yihi hi langutela ehansi swiphiqo swa kona .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku komba ku hambana .
Swirho swa Khomixini swi thoriwa hi Phuresidente .
Makungu ya mighingiriko ya fanele ku twisiseka , naswona ehenhla ka sweswo hinkwaswo ya fanele ku tiya .
Hi ni tshembo wa leswaku swivutiso leswi swi ta hlamuriwa loko hi ya emahlweni ni ndzavisiso wa hina .
Vurhangeri bya swa tipolotiki eka mhaka leyi byi na nkoka swinene ngopfu .
Loko ku hambana ku ya emahlweni , a swi nga tirhi .
Ka ha ri na nkarhi wo endla leswi .
Xo hetelela , a ndzi ta lava ku tlakusa mhaka yo tsakisa .
Vaonhi va ta khomiwa hi ndlela yo tika na magoza yo tika swinene .
a ) Swiletelo swa Xifundzankulu
Ndzi endla sweswo ntsena loko ku ri ni xivangelo .
Minongonoko eAfrika Dzonga .
Xiphemu xo tika xa rendzo xi nga va xa ha ri emahlweni ka hina .
Hi yihi Phurogireme ya Makambelelo ?
Swikombo na mahungu ya masungulo ya masimekelo ya phurojeke
A ku ri ntlhanu wa malembe lama nga hundza , ndza engeta , ntlhanu wa malembe lama nga hundza .
Hambiswiritano , swibalo leswi swi le hansi swinene .
Swi le rivaleni leswaku , a va si fika eka mhaka yoleyo .
Ku tlakusa mikucetelo ya kahle ku fikelela mphikizano wo pfuna .
Ndzi ta tsakela ku lulamisa timhaka timbirhi eka mhaka leyi .
Leswi i nghingiriko wa ntlawa .
Ndhawu leyi hi yona xiphiqo , a hi xitshunxo .
Ku hundzuluxa maendlele eka vulawuri bya ntsengo wa vanhu vo tirha .
Leswi a hi ku hakeriwa ka vumbhoni bya wena .
Tihakelo ta vukorhokeri
Xi vile kona sweswi ku ringana khume ra malembe .
A hi xiboho .
Endla xivilelo
Leswi swi nga tlhela swi vonaka eka mbuyelo wo hetelela .
Vhoti leyi ya mpimanyeto yi endliwa emakumu ka nguva ya mfumo wa sweswi .
Hi ehleketa ku va fanele .
Lava nga na xiave na vutihlamuleri bya vona
Ndzi ni leswi landzelaka ku swi vula .
I incini mitsakelo ya hina ke ?
Kambe swa nkoka ku tava ku antswisa vuxaka ni vamahungu .
Ndhawu ya Dyondzo ya Tindzimi .
I incini xiyimo xa kona ke ?
Hi swihi ku kuceteleke ku endla nhlawulo lowu ?
Leswi swi hi fikisa eka swiringanyeto swimbirhi swa xileriso .
Kutani ku na nkarhi wo leha , leswi swi nga swa nkoka swinene .
A hoxile .
Hilaha nongonoko wu simekiweke .
Khomixini yi fanele yi fambisa Nawu lowu hi ndlela yo ringanela nhlawulo wo tshunxeka ni kuva lowunene .
Swi helerile xana ?
Hi swona swi endlaka leswaku ku va ni ntila wa mpimanyeto lowu hambanyisiweke .
U nga endli swihoxo swihi kumbe swihi .
A hi swi tiva leswaku ndlela leyi nga emahlweni a yi nga olovi kumbe ku lulama .
Hakunene , ma swi tiva hilaha mhaka leyi yi tumbulukeke hakona .
Ku cinca eka mfumo
Hi navelela xipanu ku humelela eka ku nghenelela ka vona .
Nkanelo wa Tikomiti ta Tiwadi wa nkatsano wa vurhangeri wa kungu ro endla na kungu ro endla leri hundzeke .
Ku endla sweswo , tikhoto ti fanele ku fikeleleka , ti tirhiseka hi vanhu na ku va na vuswikoti .
Mfumo wu tsakela ku sindzisa mavonelo ya vuhedeni .
Ku teka goza ehenhla ka ku cukumetiwa ka vanhu na swona swi na nkoka .
Ndzi lava kuva ndzi ku khensa swinene .
Ndzi ehleketa leswaku i xihumelelo xa khombo .
Kambe , ku ve na ku boxa ndzima , goza hi goza .
Bodo ya mafambiselo yina vutihlamuleri byo pasisiwa ka pholisi .
Hambi ko humelela yini , xexo i xileriso lexi nyikiweke .
Swi kombisa mhaka ya mimfuwonyingi ya vamabulandlela va ku cinca .
Swiphemu swa Vugevenga
Vuvekisi lebyikulu eka miako swi ta nghenisa xandla eka ku kula ka ikhonomi ya ndhawu .
Antswisa vuswikoti ni ku tshikelela eka swa rihanyo , dyondzo , vumunhu na vuhlayiseki .
U va komba ndlela .
Katsa datara na tinhlayohlayo mayelana na xiyimo xa mbango .
Lexi a xi fanelangi ku humelela .
Huvo na masipala a swi bohiwi hi swiboho leswi tekiweke hi tikomiti ta tiwadi .
Palamende yi bohile ku angula hi ku hatlisa , naswona sweswo swi na nkoka swonghasi .
Nakambe , ndzi ku vula ndzi ku e-e .
Ndzi ri ina , ha pfumela .
I phurojeke yo vonakala ni ku khomeka .
Hikokwalaho ndzi tsakile ku seketela ku cinca loku .
Swi tano , swi ta tekeriwa enhlokweni .
Ndzi fanele ndzi vuyelela mhaka yoleyo .
Mhakankulu eka xiave lexi nga kona laha i ku basisiwa ka nawu .
Boxa NTLHANU wa mitirho ya mati eka swimila .
Endlelo ro languta hi vuntshwa ri ta katsa mitlawa leyi landzelaka :
Ndzi kanetana na xikombelo lexi .
Ku na swiringanyeto swo tsakisa swinene eka xiviko .
Hileswaku u wu tirhisa njhani nkarhi hi ndlela leyi vuyerisaka ?
Sweswo i xiphiqo xa xiviri , ku tikeriwa ka hina ka xiviri .
A ku va nga .
Tiko ri nge pfuki ri honisile vutihlamuleri bya rona eka vanhu va rona .
Ndzi ta ku nyika swivangelo swa xiyimo xa mina .
Wena u na timinete timbirhi .
Nchumu wa nkoka swinene i vuhlayiseki na nsirhelelo wa vakhandziyi .
Swi kahle swinene , sweswo hileswi swi faneleke ku va xiswona .
Kutani yi vula leswaku hi fanele ku endla swilo tanihi tiko .
I pholisi leyi leyi yi faneleke ku vutisisiwa .
Swi kahle leswaku hi endla tano .
Hakunene swi na nkoka swonghasi ku sirhelela mbango .
Sweswo swi tlhela swi va xivangelo xa xiboho xa hina xa mafundza .
A ndzi ta rhandza ku vula swilo swinharhu .
Milawu ya rixaka yi nga tirha tani hi masungulo laha .
Mphakelo wa mpfuno wa swa makhombo .
Ku na swilo swimbirhi leswi hi nga fanelangiki ku swi rivala .
Hikokwalaho , ndzi navela ku tisa swiringanyeto swa mune .
Ina , xivutiso xa mina se xi vutisiwile , kambe ndzi ta ya eka xivutiso xin'wana .
Ndzi ehleketa leswaku swi le nawini .
Ndzi khensa swinene na wona mbulavulo wa n'wina namuntlha .
Xin'wana kambe , lexi xi tirha hi matlhelo hinkwawo .
Leswi swi herisa ndzingano eka xiyenge xa vukorhokeri .
Ndza tshemba leswaku leswi a ku nga ri ntwanano wa swiboho exikarhi ka ntlawa hi ku angarhela .
Ku akiwa ka madamu mantshwa swi ta lavisisiwa .
Nhlanganiso wa gezi na hhasi
Ku tirhisiwa ka nongonoko wa migingiriko swi se swi sungurile .
Ku twisisa rimbewu na ku tirhisa nxopaxopo wa swa rimbewu wa masungulo i switirho swa nkoka eka Tikomiti ta Tiwadi mayelana na nhluvukiso .
Vuyimeri byi ta tirha hi matimba mikarhi hinkwayo ku nyika ndzhuti wa kahle mikarhi hinkwayo .
Eka sweswo ndzi na ntiyiso .
Ha khensa nseketelo wa n'wina .
Mitlawa ya vativinkulu
Kambe swiphiqo a swi lulamisiwangi .
Masungulo ya maendlelo ma kona ma sunguriwile kahle .
Eka swoleswo hi twananile .
Mimfumo ya miganga ya hambana .
Xiviko lexi xi ringeta ku endla swoleswo .
Lexi fanaka , ku ni ku humelela mayelana ni ku hetisa mintwanano ya matirhele .
Namuntlha i minkoka leyi laha henhla leyi hi yi tlangelaka .
Phurogireme ya Mahlelelo yi akiwile eka Xedulu ya Ntirho .
Ndzi ehleketa ku ri kahlekahle hi fanele ku tlakusa maendlelo lama .
Xo hetelela , rito eka endlelo .
Hundzuluxo wu ta tisa swivandla swintshwa na mintlhontlho eka xivandla .
Sweswo a hi pholisi leyi hi yi seketelaka .
Nakambe , e-e !
Swi tlhela swi va mongo wa xileriso .
A ndzi ta tsakela ku nkhensa vaviki havambirhi .
Swi fanele ku tolovetiwa xiyimo xa sweswi .
Ndzi ehleketa leswaku hinkwerhu ka hina laha hi amukela swinene sweswo .
Hi fanele ku va na vurhena byo yi kombela .
Tanihi leswi hinkwerhu hi swi tivaka , a swi nge koteki .
Mpimo wa vukorhokeri
Hofisi yi ta rhangeriwa hi Muchuchisi .
Sweswo hi leswi ndzi xi vonisaka xiswona , hambi ku humelela yini kumbe yini .
Vutivi bya ikhonomi byi ni xiave eka ndlandlamuko wa ikhonomi .
Swilo swo tala leswi sunguriweke swi simekiwile .
Minxavo ya mirhi yi cincile ku sukela loko ku nghenisiwe swinawana swa minxavo .
Leyi a hi mhaka ya vuhlayiseki emapatwini .
Xikongomelo xa hina hileswaku vanhu lavantsongo va vuyeriwa ku suka eka nghingiriko lowu hi ku sungula ka lembe leri taka .
Ko va ntsena mhaka ya ku engetela nxungeto .
Hlamusela leswi nga kotekaka
Vadyondzi va fanele ku kota ku tirhisa ntivomarito , xikombiso :
Kumbexana a hi fanelanga hi hlamarisiwa hi leswi nga humelela .
Xivangelo xa vumbirhi i nsirhelelo .
Leswi swi nga hlamuseriwa hi tindlela to hlaya .
Vanhu va ta va famba .
Ku hava eka hina loyi a nga amukelaka xiringanyeto lexi .
Ndza twisisa .
Ku na tinxaka to hambana ta mafambiselo ya phurojeke leti tirhisiwaka eka swiyenge swa nhluvukiso .
Nhlamuselo ya vugevenga ya hambana kusuka eka tiko rin'wana kuya eka rin'wana .
Xo sungula , i matirhelo lama nga erivaleni ya tisisiteme ta phenxeni .
Ndzi ehleketa leswaku a swi ri xikombisi .
Mitlhontlho ya misava yi vile xirhalanganyi eka ku akiwa ka tindlu .
Lexi a hi xiave lexi nga na ndzhuti eka palamente ya hina .
Leswi na swona , a swi nga tekeriwi enhlokweni .
Leswi swi tirha eka timhaka ta kahle na leto ka ti nga ri kahle .
I xifaniso lexi nga tsakisiki .
Ntirho wa nhluvukiso wu le ku yeni emahlweni .
Nawu lowu wu koxa leswaku masipala wu :
Xana i vatirhisani vahi lava tsandzekeke ku pfumelelana hi xona .
Swi ta teka nkarhi leswi swi nga si va tano .
A hi tshembeni leswaku ku ta va na ku humelela ko karhi ku nga ri khale .
Xana milawu leyi yi tata yi huma hi kwihi ?
Kambe hi ntiyiso xi nga swi kota .
Hi ta hundzela sweswi eka vhoti leyi .
A hi swo teka xiboho xo hetelela .
Ehandle ka Xikolo
Xihundla i nchumu wa nkoka eka vumunhu .
Hi tsakela kuva na vutivi bya ikhonomi .
Mpfuno wa nyikiwa eka tiphurojeke letintshwa kumbe to engetela .
Mikanerisano leyi ya laveka .
Va swirhundzu na va matlhari , xilaveko xa nseketelo wa vaaki xi le rivaleni .
Se i nkarhi wa dyondzo , loko hi swi veka hi ku anama .
Kambe ndzi hlayile Bibele na yona .
Xa vumune , malawulelo ya tikontiraka ya fanele ku tiyisiwa .
Ndza tshemba leswaku u ta hlamusela leswi hi vuxokoxoko loko u hlamula .
Leswi a swi kanakanisi leswaku Ntlawa wo Tirhisana wu na matimba yo vavisa wo hlohlotela ntirhisano na Ntwanano exikarhi ka mimfumo .
Ku sukela nkarhi wolowo , hambiswiritano , ndzima a yi si va ni vumbhoni swinene .
Nkitsikitsi wa swa timali wu funengetile misava hinkwayo .
Hi ntiyiso ndzi rhandza ku ku nkhensa eka sweswo .
Swikongomelo nkulu i ku nyika :
Endlelo ro tano a swi koteki hi tlhelo ra ikhonomi .
U tsandzekile ku swi vula nakambe .
Ndzi pfumelele ku ya eka ntirho wa nkoka swinene eka Khomixini ya Vukorhokeri bya Mani na Mani .
Hi na mfanelo yaleyo .
Swingolongondzwana swa mali swi xopaxopiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Wu fanele ku va lowu akiwaka , xitina hi xitina , nhlangano hi nhlangano , na ku yisiwa emahlweni na ku pfuxetiwa endzhaku ka nkarhi .
Matimba ni mfumo wa miganga .
Minkateko yo thoriwa
Ku endliwile swo tala ku lulamisela wena .
Hi na mfanelo wo dya swilo swo hambana .
Lexi i xinene swinene .
A ku ngari mintlangu ntsena .
I tinxaka tihi ta mimfumo leti ti vekiweke ?
Hlamula hi ku koxometa .
I nhlekulo wa vanhu .
Va hambanile hikuva va na miri yo hambana .
Ku ta va na swo tala swo engeteleleka swo swi tokota no tiphina hi swona , ku katsa bolo ya milenge .
I vukorhokeri bya kahle ku tshikelela leswi .
Hikokwalaho , hi fikelerile ku antswisa eka xivandla lexi .
Kutani hi tekela mhaka leyi enhlokweni na yona .
A hi tekeni nkarhi wolowo .
A ndzi swi twisisi kambe hi sweswo kwalaho .
Swoleswo swi kombisiwile swinene hi nkanelo wa namuntlha .
A swi nga langutelanga xiyimo xa muxaka lowu .
MAFUMELE NA VULETERI
Swi ta hoxa xandla eka ntshamiseko wa nhluvukiso na ku tumbuluxa mitirho .
Lexi a xi tivikani .
Leswi swi fanele swi va mhaka ley faneleke ku tekeriwa enhlokweni swinene .
I vantima na valungu .
Hi ku tirhisa Yindlo leyi , ndzi tsakela ku endla xikombelo xo hlawuleka eka vona ku hakela .
Kumbexana sweswo i ku humelela ka ntiyiso .
Ku hava lexi hoxekeke hi leswi engeteriweke kahlekahle .
Hlamula swivutiso leswi landzelaka mayelana na ku ku gaya mavele .
Mpimo wa nkarhi na ku cincacinca ka ndzhendzheleko wa vutomi i swa nkoka .
Hikwalaho a hi koti ku seketela xiboho , naswona .
Yi tumbuluxe mintirho .
Ndza tivutisa .
Hi ku swi veka hi ku olova , a ku nga na mali yi nga kona .
Ku hlengeleta mali na Nseketelo
Timhaka ta ntiyiso leti ta ha ku vonakaka ti tsema nhlana .
Timasipala tintsongo ti sungurile ku nyikela eka ntirho wo seketela ntirhisano .
I ku onha lokukulu ka timfanelo ta ximunhu .
I vutihlamuleri bya hina lebyo .
Sweswo swi fanele ku papalatiwa .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku hi andlale ku cinca ko hlayanyana .
Vuswikoti bya mafambiselo ya kontiraka .
Leswi landzelaka swi fanele ku katsiwa eka photifoliyo ya vadyondzisi :
Leswi swi ta pfumelela ku vumbiwa ka swivandla swa mitirho swa nkarhinyana eka lava nga tirheki .
Walowo i mbuyelo lowu u faneleke ku wu fikelela emakumu ka swona .
Hi seketela xiviko lexi .
Xexo xi tlherile xi va xiphemu xa ntwanano wa khale .
Mitirho ya Mfumo i ku langutela :
Hi ta tiya eka leswi .
matshalatshala ya kombiwa
Ku na tidyondzo to hlayanyana leti nga humesiwaka laha .
A ndzi tshembi leswaku leswi swi ya ekule ku ringanela .
Xana hi lulamile eka leswi , ndza vutisa ?
Eka mhaka leyi , mimpimo yo hambanahambana yi le rivaleni ku ndlela leyi eneleke .
Ku vile na ku hlwerisiwa eku simekiweni ka nawu lowuntshwa .
Nyiko leyi yi taya hi milawu leyi landzelaka :
Kambe ku hava xiboho xo hetelela eka mhaka leyi .
Ndza tshemba leswaku hi ta faka lahaya .
Leswi a swi fanele ku humelela hi mikarhi ya xihlawuhlawu .
Tindlela leti i :
Swi ta va veka eka xiyimo xo biha .
Tanihilaha hi swi tivaka , tidyondzo leti ti na nkoka swinene .
Eka Nawu lowu , Mulawuri wa Nkwama i muyimeri wa wona wa xinawu .
Ndzi ringanyeta ku amukeriwa ka xiviko .
Swiave , vutihlamuleri na mitirho ya tikomiti ta tiwadi
Tatana u lovile mavhiki mambirhi lama nga hundza .
Kambe yoleyo i mhaka yitsongo swinene .
Hikokwalaho , ndzi ta tala ku tihumesa eka xiboho .
Nhlamuselo !
Hi fanele ku hanya hi leswi nga kwalano .
Hinkwerhu hi le ku tweni ka ku vava .
Matandza lama hlayisiweke nkarhi wo leha ya lava ku langutisisiwa hi ndlela yo hlawuleka .
Sweswi ndza ku rhamba ku hlamula xivutiso xakwe .
Kutani , ha khumbheka .
Tiphurojeke ti nyikiwa mimpimanyeto ya lembe na lembe .
A hi si va na ntwanano na vona sweswi .
I ku hlawula lokunene .
Sweswi nkarhi wa nghingiriko wo matimba wu fikile .
Ku hava nchumu lowu vuriwaka bajete leyi hetisekeke .
Ntsengo wa mali leyi nga eka ndzhendzheleko wu nga khumba ikhonomi hinkwayo .
Loko vanhu va nyikiwa minthwaso yo karhi , swi nga va na ntshikelelo wo biha .
Eka timhaka letimbirhi , xiyimo xo fana a xi vuli nchumu hi ntiyiso .
rimba ra matimba na mitirho ya tikomiti ta tiwadi
Ku nga se khomiwa nhlengeletano
Na swona i swikulu swinene eka matiko lama ngheniseke swikombelo .
Tindhawu ta matimba ti fanele ku hetisiwa .
Ku na tindhawu tinharhu laha hi faneleke ku endla xanchumu .
Kutani se ndzi hlamala mayelana na khwaliti ya tinhlayohlayo .
Sweswo a swi nga se koteka naswona ndza tisola eka swona .
Hi yihi milawu leyi nga kona ?
Sweswi tikhasimende hinkwato ti khomiwa ku ringana .
Ndzi tshembha hi mbilu hinkwayo leswaku muteki wa mahungu u ta seketela makungu lawa .
Lexi va xi endlaka i ku fambisa , ku pfuna mavandla leswaku ma pfumela .
Loko hi teka goza sweswi , hi nga teka goza hi nkarhi .
Yaleyo i phurojeke leyi nga va kona eka malembe yo tala .
Ndzi na swivutiso swa mune .
A swi endliwangi swi suka ehansi swi ya ehenhla .
Hi mihlangano Mfumo na mihlangano yo ka yi nga ri ya mfumo :
Ndzi ehleketa ku ri a va fanele va tekiwile sweswi .
Mbuyelo wa nhlengeletano wu katsile :
Hambiswiritano hi lemuka leswaku leswi i vutihlamuleri bya nhlengelo wa MaAfrika Dzonga hinkwavo .
Tafula ri komba leswaku vadyandzhaka va kumeka ematikoxikaya .
Se ku fanele ku va na xirhambo xo thendara .
Ka ha ri na swilo swo tala swo swi vula .
U kumile risiva ra wena ra ndzhangelo naswona hi tsakile swinene hi nhlohlotelo lowu u wu nyikeke .
Hi ta fanele ku ehleketa leswaku hi swi endlisa ku yini leswi .
Sweswo hakunenenene hi leswi swi nga riki eku kamberiweni .
Ku na swo tala hi faneleke ku swi endla .
Sweswo swi fanele ku cinciwa .
Xo sungula eka hinkwaswo , i xa nhlangano hi ntiyiso ku sungula .
Va vuriwa Vuthu ra Ntirho wo Hlawuleka .
Kombisa xiphiqo xa vulavisisi bya vugevenga emugangeni .
Komba timhaka hi komisa hilaha swi kotekaka hakona .
E-e , e-e , xiyimo xa mina xa ha fana .
Vumbhoni bya malembe
Hikokwalaho , mapfhumba ya mahungu ma fanele ma tekela leswi enhlokweni .
Ndzi pfumelelana na ku hoxa xandla ko hlayanyana laha .
Leti i timhaka leti hi nga ta ka hi nga swi koti ku ti ba hi makatla .
Kahlekahle , mune wa timhaka ti le khombyeni .
Hi wihi mpimo lowu languteriweke wa maavanyiselo ?
Ndzi ta ku byela hikokwalaho ka yini ndzi vilerisiwa hi xona .
Hambiswiritano , ku na tlhelo lerinene eka leswi .
Ndza tshemba leswaku leswi na swona i swa masungulo laha .
Ku hlamuseriwa ku humelerile hi ndlela leyi :
Hi nge languti ntsena leswi swi helerile .
Hi fanele ku nyika tindlela ta ku humelela .
Kombisa vaamukeri lava muxaka wun'wana na wun'wana wa xiviko wu kongomisiweke eka vona .
Landzelela maendlelo ya matirhelo yo hlayiseka .
Leti i tindlela leti nga ta pfuna ku tiyisa mhaka yo pfuleka .
Hikokwalaho nawu lowu i goza lerinene ro ya mahlweni .
Hakunene,i vonelo ro ka ri nga tolovelekangi .
Leswi i ntiyiso hi mayelana na mfikelelo eka vukorhokeri .
Hlamusela goza leri faneleke ro lulamisa .
Hakunene a swi ri swona ku anakanyiweke swona .
Nhlengeletano ya Komiti ya Wadi
Maendlelo yo seketela ku xopaxopa mavonelo ya vanhu .
A ku nga vi ni nkateko wa vumbirhi wa muxaka lowu .
I incini hi mayelana na vumundzuku ke ?
A hi nge swi amukeli nakatsongo .
Hi ndlela yaleyo hi fanele hi vulavula hi mhaka ya vugevenga .
Tekela swilo swo fana na tiphurojeke ta nhluvukiso wa ikhonomi ya muganga enhlokweni , ni ku letela va nyiki va vuhlayisi bya le makaya ?
Hi lava ntshunxeko wo vulavula ku va wu xiximiwa .
Khombo ra kona , a xi cinciwile .
Leswi swi ta fana na ku siveriwa ka xihlawuhlawu hi rixaka .
A ndzi ta kombela leswaku hi vhotela lexi sweswi .
Hikwalaho , mutshamaxitulu wa hina a nga kona eka nhlengeletano leyi ya hinkwerhu .
Hi fanele hi herisa madzolonga lawa ehenhla ka vamanana .
Tivisa varhumiwa hi nhlengeletano .
Lexi i xivutiso xa nkoka eka maendlelo yo kurisa ya nkarhi lowu taka .
Misinya yi tirhisiwa tanihi mfungho wa ndzivalelano na ku tsundzuka .
Sweswi hi ta hundzulukela eka vukungundzwana na vuxisi .
Leswi landzelaka i nongoloko lowu heleleke wa vahumeleri va mphikizano wa masagwadi :
Kutani , hi tsakela ku tiva leswaku hikokwalaho ka yini hi nga hlangani ?
Ha tshemba leswaku swi ta tswala mihandzu .
Mafambiselo ya nhlengeletano ya Komiti ya Wadi , vaseketeri na tinhlengelatano ta mani na mani swi fanele ku lulamisiwa na ku lulamiseriwa .
Hakunene ndzi tshemba leswaku xi ta amukeriwa mundzuku .
Hiswona ku va hi tirha hi mfanelo na hi vutihlamuleri .
A ndzi ta boxa timhaka timbirhi .
Ku tiyisa matirhelo hi ku landzelerisa na ku kamba nkoka .
Sweswo a swi ri erivaleni swinene .
Timhaka ta Vugevenga na Milawu ya Kona ya Endlelo na Vumbhoni :
Swivandla swo tala swa mitirho a swi tali ku tirhisiwa etikweni leri .
Vayimeri vo huma eka mitlawa ya lava nga na swiave
Leswi a swi fambelana na vurhangeri bya ntiyiso .
A ndzi tsakeli ku teka nxungeto wo tano .
Ntirho wa mafambiselo wu sungurile .
Nkombiso lowu i goza ra nkoka eka tlhelo leri faneleke .
Loko vo endla , hi swi vula ku ala .
Ndzi kholwa leswaku xiviko lexi xi hi nyika ku tshemba eka xona .
Ku na swilo swo tala leswi swi nga endliwaka .
Swi hi mayelano ni miehleketo na mayelano ni mikunguhato .
Sisiteme leyi yi fanele yi ndlandlamuxeriwa eka swithuthuthu .
Swi le rivaleni leswaku swi fanele ku engeteleriwa , hilaha mi nga vula hakona .
Hikwalaho swa twala ku tiyisa swinawana .
Hi fanele ku suka eka sisiteme leyi .
Kutani a hi nge swi koti ku hluleka nakambe eka leswi .
Ntlawa wa mina wu seketela xintshunxo .
Mfumo wa xifundzankulu wu tiyimiserile ku nghenisa xandla xa nkoka mayelana na leswi .
Xana hi leswi a wu vula swona xana ?
Hi xikongomelo xa ku hunguta ku hambana exikarhi ka swifundza , hakunene .
Nkarhi wu fikile wo rhangela ku suka emahlweni .
Leswi hi leswi nga ku humeleleni eka nkarhi wa sweswi .
Rimba ra pholisi yo humelela ri fanele ku tlherisa ku wa loku .
Nkarhi wa lembe
nkarhi ni matheriyali
A hi yeni eka mhaka yo karhi laha .
Swi khomeni hi mavoko mambirhi kutani mi ta va vahluri .
Xana i yini mhaka ya vona ?
Sisiteme ya Ndzindzakhombo wa Rixaka wa Rihanyo yi ta tirhana na leswi .
Hi lava ku tisa ku humelela eka nhlayiseko wa vanhu .
Sweswi hi ya emahlweni na endlelo ro koka rinoko .
A ndzi ta rhandza ku tiva swo talanyana mayelana na sweswo .
I vhoti ya nkoka ya ntsakelo .
Va swi tiva leswaku :
Hikokwalaho , a va ha tlheleli ku ya tirha kona .
Minongonoko ya hina yi ta tlhela yi pakanisa eka vuvabyi bya mbilu .
Vumba eka masungulo ya sweswi .
Lexi xi nga na nkoka swinene , xi tama xi nga ri eku tirheni .
Xipikara xo Hlonipheka , vamanana na vatatana , ha ha ri na ntirho wo tala ku wu endla .
Vumaki bya vufuwi bya swihari i xiyenge swa vurimi xa rixaka lexi kulukumba ku tlula hinkwaswo .
Hikokwalaho ku na swilo swimbirhi leswi faneleke ku endliwa .
Hi ndlela leyi kotekaka hi nga va na vhoti ehenhla ka xona sweswi .
Wu fanele kuva kona na loko wu laviwa .
Mbulavulo wu ta landzeriwa hi sexini yo koma ya swivutiso na tinhlamulo .
Masiku lawa , ku olovisiwa ka swipimelo swa nxaviselano swi nge vi makumu eka swona hi swoxe .
Ndza ku khensa , Nkul Xipikara .
Leswi fanaka swi nga vuriwa mayelana na ku hundzisa .
Naswona sweswo i xihlovo lexikulu lexi hi faneleke kuva na xona .
Lexi i xivangelo lexi xi hi tisaka laha namuntlha .
A ku na nkarhi wa ku lahlekeriwa sweswi ku nga se va ni masungulo .
Hakunene , a va rhumiwe hi Xikwembu .
Milawu ya swa Mabindzu eAfrika .
Hi ta va hi ri ehandle .
Leswi a swi fanele ku ku tirha nakona hi ku vona ka mina eka mhaka leyi .
Tikhamphani to endla mirhi na tona ti tlanga xiave xa nkoka eka lexi .
Swi faneriwile hi nseketelo wa hina hinkwerhu .
Vukulu bya miako :
A ve a file .
Ka ha ri ni swiphiqo leswi lavaka ku hluriwa na mitlhontlho leyi ku faneleke ku vulavuriwa hi yona .
Vanhu va ha xanisiwa eka matiko ya ka hina .
Hikokwalaho i nkarhi lowu mikanerisano a yi fanele yi yimisiwe nkarhinyana .
Ndzi ku navelela ku humelela .
Minkwetlembetano ya nawu
Naswona a hi xihlamariso xo karhi , tanihilaha ha ha ku swi twaka hakona .
Vuxokoxoko bya ku simekiwa byi ta humesiwa ku nga ri khale .
Ha khensa swinene eka leswo .
Swiviko swo tala , swivutiso swo tala .
Ndhawu leyi eka yona vufambisi bya muganga byi nga na matimba ya ku fuma na vutihlamuleri .
Xirho xi rhambiwa ku ta no va vona .
Vamanana na vatatana , lawa a hi marito ya mina .
Ku yirisiwa ku fanele ku tama ka ha ri kona hikokwalaho ka swivangelo swimbirhi .
Leswitsongo swinene swi nga endliwaka , tiphurojeke to ringeta a ti fanele ti sunguriwa .
Vanhu va fanele ntsena ku kombela ku nyikiwa nkarhi wa ku vulavula .
Ndzi tsakela ku nkhensa Huvo ya sweswi eka xiave xa yona .
Xinawana xa matumbuluxelo
Swi languteka swi ri kahle ngopfu ku va swi ri ntiyiso .
Ku tirha hi ndlela leyi vuyerisaka hi mayelana na yini ke ?
Entiyisweni , va tiyimisele ku swi onha .
ku tumbuluxa tisisiteme leti faneleke ku fikelela xivono na norho wa timasipala
Ndzima leyi yi nyika nhlamuselo ya marito hilaha ma tirhisiwaka hakona eka nawu .
Tihakelo mayelana na xirho xa komiti ya tinkota .
Phurogireme ya siku
Vuhlayiseki byo banga i mhaka leyikulu .
Xana ko va ku vulavula ka mfumo ntsena kumbe ku na ku hambana ka xiviri ?
Hambiswiritano , ku laveka goza rin'wana ro engetela .
Sweswi eka xiyimo xa swa tipolitiki .
Endlelo ri kongoma eka . .  .
Hambiswiritano , swo tala swi nga ha endliwa .
Xivutiso xa mina eka n'wina i ku : xana hikwalaho ka yini swi fanele ku va tano ?
Hambiswiritano , a ndzi avelani vonelo leri hi ndlela yihi kumbe yihi .
Mbuyelo wa xikombelo wu ta rhumeriwa vakomberi .
Ka hari mina .
Nakambe , hi vuyisa hinkwavo eka tiphurojeke leto saseka .
Mininjhere wa Masipala & huvo
Xavunharhu , mi kombisile hi mhaka ya vuswikoti .
Swiyimo etindhawini to holela a swi tsakisi .
Ehleketisisa , lavisisa na ku kunguhatela ntirho wo tsariwa .
Xana vadyondzi va ta khumbeka eka endlelo ro kambela .
Vahluri va swiyenge hinkwaswo swinharhu vaya eka xiyimo xa rixaka ra mphikizano .
Xinawana xi ta tirha eka hinkwavo vaaki na lava nga ri ki vaaki .
Ndzivalelano emisaveni i nchumu wo tika swinene .
Ku akiwa ka xiporo ku ta sungula ku nga ri khale .
A ndzi ta tsakela ku hina hinkwerhu hi titwa hi ndlela leyi .
Ku fika sweswi , ku hava xikombelo xo tano xi nga endliwa .
Hikokwalaho mo ndzi ta eka xiringanyeto xa hina .
Swi languteka swi hlamarisa , kambe khombo ra kona i ntiyiso .
Khoramu ya nhlengeletano ya Huvo yi tava vunyingi bya swirho swa yona .
Hikwalaho hi hlela timakete lembe na lembe .
Ndza hlamala loko ku ri ku mbuyelo wa enerisa .
Timali ti ta tirhisiwa eka swikongomelo swo pulana eka nhluvukiso wa misava leyi yi nga tlhela yi kumeka .
Xana va endla yini hi ku kala ku hetiseka ka vona ?
Hi swona swi endleke leswaku a ku fanele ku vile ni vangwa leri nga kona .
Ndzi kombela u xi hlaya .
Tindlela ta ndzivalelano hi leti landzelaka :
Kambe ndzi ehleketa leswaku hi le ka masungulo lama tiyeke .
Ku na ku hlangana ka le rivaleni exikarhi ka leswi na vutumbuluxi bya mitirho .
Ku vile ku vulavula ngopfu hi ku vuyisa nakambe ku kambela .
Amukela vaendzi hi ku ya hi swipimelo swa nhlangano .
Maendlelo yo byeletela a ya laveki laha .
Leswi kumiweke swi ta vikiwa eka xiviko lexi hambaneke .
I xivulwa xihi , hi ku vona ka wena , xi nga na ntshikelelo lowukulu ?
Ndzi pfumeleleni ku vulavula hi xin'wana na xin'wana xa leswi hi nkarhi .
Xana swa hlamarisa ku va va hakerile akhawunti hi xihatla hilaha va swi koteke hakona ?
Namuntlha , ntiyiso hi leswaku i vatirhisani .
Leswi swi tisa ntlhontlho lowukulu .
Ndzi na ku tshemba hinkwako leswaku hi ta humelela eka sweswo .
A ku ri na ku vulavurisana exikarhi ka mfumo hi tindlela to hambana .
Kasi , a hi rifumo leri mani na mani a tiphinaka hi rona .
Leyi i mhaka ya nkoka swonghasi eka hina .
Tikomiti ta Tiwadi ti fanele ku tlhela ti nyika mbuyelo eka mali leyi nghenaka no huma ya masipala . ' Mali leyi nghenaka no huma ' I mafambelo ya mali ku nghena na ku huma eka akhawunti ya bangi ya masipala .
Walowo i ntokoto wa mina tanihi munhu , wa leswi swi swi ringaneke .
Ku fanele ku fikeleriwa xiboho xa swa tipolotiki emahetelelweni .
Ha swi tiva lexi .
Ndzi tirhana na leswi ehansi ka tinhlokomhaka tinharhu to anama .
Leswi swi ta pfuna kambe a swi enelangi .
Hi ku vona ka mina , hi tivisile swiphemu swo talanyana leswintshwa .
Ndzi lava ku vula sweswo ndzi nga tipfinyingi .
Swibumabumelo na leswi swi dyondziweke
Lava i vanhu va tiko na vukona bya matiko lama tifumaka .
Leswi swi katsa ku lawula ku nghenelela hi matimba ka vanhu vo karhi na ku hlohlotela lava va nga na tingana .
Ku na , hi ku vona ka mina , timhaka tinharhu ta nkoka .
Tinxaka leti landzelaka a ti fanelangi ku engeta swihoxo swa tolo .
Ku tiyisela hi leswi hi swi lavaka .
Ndza tisola mayelana na swoleswo .
A ku nga hundzuki nchumu .
A xi le ku endleni hilaha xi faneleke hakona .
Xo sungula , mitlhontlho ya swa ndhawu .
Xana u muxaka wa njhani wa ntirhisano ?
Eka xivutiso xa THEKINOLOJI :
Hi fanele ku ya kwihi eka nkarhi wo leha ?
Mhaka ke i ku antswisa khwaliti ya moya .
A ndzi ta tsakela leswaku a basisa leswi , ndza kombela .
Hi tiyimisele ku pfumelela ku olova eka swiyimo swo tano .
Vanhu va ta sechiwa loko va nghena .
Ringanyeta tindlela TIMBIRHI to sivela leswi ku humelela eka nkarhi lowu taka .
A ndzi tshembhi leswaku hi endla swo ringana .
Kambe ndzi vuyelela xiga lexi .
KU VEKA TIHLO
Sweswo hi leswi a hi fanele ku swi endla , ematshan'weni yo swi landzula !
Hi hanya eka misava leyi cincaka hi rivilo lerikulu .
Lexi xi nyikiwile hi Hosi .
Kambe , hi nkarhi wo fana , a hi paluxa masungulo ya swintshwa .
Ku fikeleriwe mpfumelelano eka mavonelo ya swa timali .
Tirhekhodo ta hina ti vula leswaku hi cincile dyondzo .
Tidokumente leti pfunaka to hlayanyana ta kumeka ku va ti tekiwa eka khomphyuta , ku katsa :
Ndza swi tiva leswaku swi ta tika ngopfu ku cinca sweswo .
Kambe ku na swo biha ku tlurisa leswi nga tata .
Ntirho lowu a wu fanele wu endliwile a wu endliwangi .
Ndzi tlherile ndzi tshikelela eka xidingo xa nsivelo .
Hilaha ndzi nga vula hakona , hi landzelerisa nhlawulo swinenenene .
U tivisile maphorisa .
Mina hi ndzexe a ndzi nga ri ni ntsakelo wa ku seketela leswi .
Hi langutela ku va ku endliwa hi ku hatlisa eka mhaka leyi .
Ndza tshemba leswaku lexi i xihoxo .
A hi yimi ehenhla ka nawu .
Mahungu lama ya fanele ku hlanganisiwa ku ya hi wadi eka mbuyelo , hi ndlela leyi :
Leswi swi hi fikisa eka mhaka ya vusirhelelo .
Swa nonoha , kambe I xikongomiwa xa yena .
Khutaza ku vulavula no yingiselana .
Xana swi tisile ku yini kuva swi leswi ?
Eka levhele leyi , dyondzo leyi yi na xikongomelo xo letela xichudeni eka dyondzo ya vuphorisa .
A ndzi ta ku kombela ku tshika ku vhota . .  .
Xo sungula , ejensi ya vuhlayiseki bya le magondzweni .
Eka xiyimo lexi nga kona sweswi , ku na ku kanetana ka swilo leswi nga kona eka pholisi .
Mbuyelo wa ha yimeriwile .
A swi na mhaka , nawu lowu wu fanele ku amukeriwa .
Mabindzu na Pholisi ya Mphikizano
Kambe vanhu va fanele ku tivisiwa , va fanele ku kumeka va ri karhi va nghenelela eka maendlele .
Leri i khombo mayelana na mbango .
Kahle-kahle , nkarhi lowu i wo nyanyula .
Leswi swi ta tekela enhlokweni mfuwo na ndzhaka eka tindhawu leti .
Hinkwavo vatatana na vamanana va nghenelela eka ntirho wo endla , kambe tinxaka ta mitirho leyi va yi endlaka ta hambana naswona hakanyingi ti avanyisiwa hi ku ya hi xiyimo xa swa rimbewu .
Ndzo lava ntsena ina kumbe e-e .
Mahlelelo ya swivangelo swa mavonelo yo khuma .
Xana u ba riqingho u ri kwihi ?
A ndzi ta tsaka ku twa nhlamulo ya wena .
A ku na xilo xo fana na ku hambana ka rixaka .
Ndzi vula leswi hi mayelana na milawu .
Ku sukela loko ku pasisiwile nongonoko lowu , ha tsaka ku burisana hi leswi na n'wina :
Vona a va le ku tirheni .
Hinkwerhu hi tshemba lexi .
Nkoka na ntirho wo karhi lowu endliwaka mayelana na kontiraka yo karhi .
Swi ta nonohwa swinene .
Nkarhi hinkwawo u na xitorinyana mayelana na ku thya mavito .
TIMFANELO TA MFIKELELO
Swona a hi xintshunxo .
Vadyondzisi va nga tirhisa mimfuwo yo hambanahambana etlilasini .
Ntirho wu sungurile hi ndlela ya matimba ku yisa emahlweni nhluvuko endhawini .
Hambiswiritano , swotala swi nga ha fikeleriwa .
I xiviko xa kahle lexi hi nga ta xi seketela .
Nhlamuselo yo va erivaleni ya leswaku xihoxo i incini .
Ina , ha swi endla , kambe ku nga ri hi nsindziso .
Ku thoriwa ka Vaholobye
Xo hetelela , i marito matsongo eka dyondzo ya le henhla .
tisisiteme ta mavikelo eka huvo na tindzawulo leti tirhisanaka leti faneleke ku katsa xiviko lexi leteriwaka hi swiviko leswi swa swikombo swa tiwadi
Xana leswi swi vula eka matirhelo ?
Ku tilulamisa na ku tifambisa hi voxe na migingiriko ya vona :
A hi tshembeni leswaku a hi nge khomiwi hi tingana .
Lexi i xin'wana xa swikongomelo swa nkarhi lowo leha , a hi swona ?
Eka xivangelo lexi ndzi na swiringanyeto swimbirhi ku swi vula .
Ku fika sweswi tinhlamulo ti kumekile ti enerisa .
Hakunene , vugevenga bya mitlawa leyi tirhisanaka byi ta katsiwa eka lexi .
Ku hlayisa leswi tsariweke a swi nga koteki mikarhi hinkwayo hikokwalaho ka ku pfumaleka ka tikhomphyuta .
Ha ha tshama eka swiyimo swo tika swinene .
Ku sirhelela Vumundzuku .
Sweswi eka xivutiso xa mina xa vumbirhi .
Loko u endla sweswo , hi ta ku seketela .
Ku engetela , ku vile ni xikombelo eka mavandla hinkwawo ku papalata ku nyika mbulavulo lowu kombisaka rivengo .
Ku hlayisa no sirhelela mbango .
Vamanana na vatatana , xiyimo xi le rivaleni .
Ndzi lava ku yingisela swinene ngopfungopfu eka mihundzuluxo sweswi .
Ntokoto wa Tsalwa ra Timfanelo ra Xiyenge xa Timali ra rhuma mayelana na leswi .
Hi nga voneni xexo xi humelela nakambe eka rhavi leri .
Hi fanele ku enerisiwa hi mbuyelo .
Leswi swi ta fikeleriwa
Eka sweswo ndza va hoyozela .
Ndzi tinyiketele ku tshama ndzi ri karhi ndzi tirhisana na vona .
Swi tano hakunene , hlamusela eka timhaka ta nkoka eka xiphiqo .
Langutisa eka vugevenga !
Leswi i xiphiqo .
Toleto i timhaka leti hi faneleke ku langutana na tona .
Ku tirhisiwa hi vusopfa ka misava yo rima .
U ta lemuka swinene hi ta leswi swi vulaka swona .
Lexi hi xin'wana xa swiviko leswi nga ta tekeriwa enhlokweni hi Samiti .
Xo sungula , ku na ntirhisano wa nkoka wa xifundza .
I ntsako lowukulu eka mina ku tsaka na n'wina eka ku tlangela .
U lava ku ya emahlweni a hanyisa leswi a hanyisa swona khale .
Swi tano na le ka nhluvukiso wa ikhonomi eka tiwadi leti ku nga na tindhawu letikulu ta mabindzu .
Nyika vuleteri na vukorhokeri bya vatirhi .
Ku humelerisa mitwanano leyi nga kona i swa nkoka .
Ndzi kombela xi lulamisiwa .
I mhaka leyi lavaka ku langutisiwa hi vuxokoxoko .
Sweswo swi vula leswaku hi swi kumile kahle .
Swiphiqo swo cukumetiwa ka thyaka , tanihi xikombiso , swi hambana ku suka eka tiko ku ya eka tiko .
Nhlamulo eka sweswi i e-e .
Tiphurojeke leti ti ta hetisisiwa eka lembe-ximali lerintshwa .
Kambe a ndzi kholwi leswaku swi ya ekule ku ringana .
Xexo xi ndzi fikisa eka xivutiso xa ntwanano wa ku veka mixavo ya le hansi ya vuxisi .
Hi Mugqivela hi vile na nhlengeletano ya komitintsongo ya swa timali .
Kambe a ku na masungulo lawa eka wona ku nga ta tumbuluxiwa switirhisiwa swoleswo .
Swinene leswo .
Nxungeto wu kona .
Swikongomelo nkulu swa nhlangano i ku :
Ndzi ehleketa hi ndlela yo vava yo tshamisisa xiyimo .
Xexo i xivutiso lexi ndzi lavaka ku ku vutisa xona .
Hi tlhela , i mhaka ya masungulo eka swa nawu .
Ku lova ko sungula
Swi endli !
Ku aka ku languteriwa ku tlula tinhweti tinharhu leti landzelaka .
Ndzi nga va ndzi hoxile , kambe a ndzi swi endli !
Leyi i mhaka .
Tipholisi na swikongomelo
Hinkwerhu ha swi twisisa ku hikwalaho ka yini .
Kombisa swikongomelo swa bindzu swa nhlangano wo karhi .
Xibalo lexi engeteriweke xi nga ha pfa xi vekeriwile etlhelo eka swiyimo swo karhi .
Hi fanele ku endla nawu wa leswi .
Mitirho na vutihlamuleri bya tikomiti ta tiwadi
A ku na xihlawuhlawu .
Ndzi ehleketa leswaku i xiboho xo ringanana swinene na ku tlhariha .
Hambileswi , lexi xi kayivelaka .
Sweswi hi tshunxekile !
Ku hava hundzulo wu nga endlekaka hi ndlela ya ntwanano wa hinkwavo .
Sisiteme ya dyondzo ya hina yi na masungulo ma nkoka eku vulavula hi vangwa ra swikili .
A ndzi lavi ku famba ndzi rhangela nkanelo lowu .
A ndzi kona eka rhejisitara ra matelo .
U fanele ku tirhisa mfanelo yaleyo .
Tiva leswaku swikombiso leswi a swi katsi swilo leswi nga humelelaka hinkwaswo .
Ndzi tshemba ku vaofisiri lava fambisaka ntirho va ta hi khomela loko swa ririmi swi nga ri swona .
Kutani , a swa ha tsakisi nakambe .
Swi fana hi xiviri na oyili .
Eka xo sungula , a hi lavi vumbiwa .
Ku na tlhelo ro ka ri nga ri kahle eka hinkwaswo leswi .
Ntirho wu nga kumiwa laha .
Swi tikomba onge nkarhi wu yimile kumbe wu hi hundzile .
Ndhavuko wa swa mati i xikombiso xa kahle .
Ndza tshemba va ta va eka vufambisi bya hundzuluxo .
U nga swi rivali sweswo .
Timbala ta mitlangu
Swi languteka eka mina ku ri ku vonela ekusuhi .
A ndzi nga endli sweswi Ndzi to hlanganisa .
Swiboho swa Bodo swi ta , laha swi faneleke , swi tekiwa kuya hi ku twanana .
Swipimelo eka tiawara ta bindzu .
A ndzi ta tsaka ku ku twa u hlamula xivutiso lexi .
Hinkwaswo swilo swi tshamisekile .
Xo hetelela , hi fanele ku va pfuna ku tshunxa swiphiqo swa swifundza .
I ntiyiso leswaku tinhlayo na swiyimo swo kota ku tsala na ku hlaya swi ya ehansi / tsandzeka .
Eka vuhleri byo hetelela , nhlayo ya vanhu emisaveni a hi xitori xa ntiyiso .
Ndzi ehleketa ku ri lexi i xiboho xa nkoka swinene .
Ku vula yini ?
Sweswo swi tirha eka hinkwerhu ka hina , hi ntiyiso .
Hlamusela leswi landzelaka :
Ku pfumaleka ko chavisa hi tlhelweni ra ku fikelela vukorhokeri hi swa vuhlayiseki swa rihanyo
Ntirhisano endhawini ya ndzhavuko wu ta kongoma eka :
Ndzi tsakile ku mi joyina laha namuntlha .
Milawu ya khoto
Ku ta va ku ri xihoxo xikulu swinene .
Va siyiwile va nga ri na kaya na rirhandzu .
Hikokwalaho ndzi ta ringeta ku lulamisa swivilelo leswi .
Tsundzuka ni ku tsala ehansi mahungu ya nkoka hi xikongomelo xa ntirho .
Ku antswisa swipimelo swa matirhelo
Eka hinkwaswo swivangelo leswi , hi ta va hi vhota hi hambana .
Ndzi kumile leswi swi karhi swi tsakisa swinene .
XIKONGOMELO XA VHOTI
Swi fanele ku cukumetiwa swi prosesiwa
Maveriveri a ma nge vi xivangelo xa xiphiqo .
Ku tlhela kuva na mitlhontlho ya kahle mayelana na timali ta swa timakete .
Ndzi ehleketa ku ri hi ta tsaka ku pasisa sweswo .
Xiyimo xa Mfumo
Laha ku kumeka mihlangano yitsongo leyi tekaka xiave hi ndlela leyi vonakaka swinene .
Ku fanele ku yimisiwa leswi .
Ku tengiwa swi ta sungula ku nga si hela lembe .
A hi veni na matimba yo endla sweleswo .
Ndzi tshemba leswaku ku na nseketelo wa mihundzulo leyi .
Hikokwalaho hi ta sungurisa leswi sweswi .
Loko swi ngari tano , xana ku na xivangelo xin'wana xa ku tshemba leswaku swi nga tirhisiwa ?
Hi navela ku sungula tindhawu ta swa ndhavuko leti nga na nseketelo wa tiko .
Hi langutile eka sisiteme hinkwayo .
Ndzi na ku tshemba leswaku leswi swi ta pfuneta ku tlherisela endzhaku ndlela leyi , ku heta Holobye .
Hi tlhela hi rhamba miganga ku vulavula hi swona ku herisa ku miyela .
Ndzi ehleketa hi ta ikhonomi leyitsongo .
Goza hi goza , hi sungule hi tshamisekisa mbango wa vuvekisi bya kahle bya mabindzu lamatsongo na swa timali .
Hambileswi ku susa ndzhwalo swi nga le nawini eAfrika Dzonga , k aha ri na vanhu vo tala lava kanetanaka na swona .
Ndzi tshembha mi ta ndzi joyina eka pfhumba leri .
sayense na thekinoloji
Va nga tlhela va khutaza ku joyina mintlawa ya nseketelo eka vadyuhari .
Kambela kuri hi yihi mintlawa ya vutsoniwa yi nga ta kota ku nghenela eka mintlangu ya wena .
Hi tshembhisile ku ku seketela eka swona .
A hi hlayiseni mbango wa hina leswaku wu va kahle na ku va ni vumundzuku byo antswa swinene .
Nkunguhato lowu wu pfumelelana na swoleswo hi ku hetiseka .
Ku na swilo swo tala leswi swi faneleke ku tirhaniwa na swona .
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ku hlamusela ti va erivaleni timhaka timbirhi to kongoma .
XIYIMO XA XIVUTISO
Nhlamulo ku ya hi milawu i , ina .
Se xi kwihi ?
Ku hava vuthala naswitsongo .
Mhaka leyi yi fanele yi nghenisiwa eka ajenda nakambe .
swirho swo tala
Xi nge phikizani na vaphikizani va hina va mpfuka wo leha , naswona hi le ku saleleni endzhaku .
Hi Xandla xa Holobye .
Muyimeri wa vatirhi u hakerile vatirhi .
Loko swi ri tano , khoto yi ni vonele leri anameke ku tirha hilaha yi vonaka swi fanerile hakona .
Sweswo hi leswi ndzi swi tshembaka hi vutshembeki hinkwabyo .
Leswi swi fanele ku endliwa lembe leri taka .
Swi fanele ku hlayiseriwa vurimi na tindhawu ta le makaya .
Swi languteka ku ri na vumbhoni bya leswi .
Naswona ndzi nge koti ku sivela sweswo .
Ndza engeta leswaku nkarhi wu fikile wa ku teka goza .
Ndzima leyi nga emahlweni ka hina yi vonaka yi enerisa .
Rero ri ri ta va ri ri goza ro sungula ku kongoma eka ndzingano .
Leswi swi ya hi ku pasisiwa ka manghenelo kuya hi mbuyelo hi mfumo .
Swi ta tlhela swi nyika varhangeri va tipolitiki nkarhi wo yingisela ku vilela ka vanhu .
Ndza tshemba nandzulo lowu ku kaneriwa hi wona .
Hi fanele hi nyika nhlamulo ya ntiyiso ya vululami .
Yena u ta langutisisa mhaka leyi .
Leswo swi le erivaleni leswaku i swivandla swa mitsakelo yo fana .
Hi antswisile khwaliti .
Ndzi mi vutisile leswi a mi ya endla swona .
Hikokwalaho i swa nkoka ku hambanyisa exikarhi ka swibalo swa nkarhinyana na swa nkarhi wo leha .
Kambela xivandla xa ntirho leswaku ku va ni swiyimo swo hlayiseka swa le ntirhweni .
Kutani i ntirho wa mina wo tsakisa ku ku amukela laha kaya .
Ndza tshemba leswaku eka nkarhi lowu swilo swi ta va swi hambanile .
Ndzi tshembha u na .
Ku ni tinhlokomhaka tinharhu leti nga ta hluvukisiwa hi lembe .
Leswi hi leswi hi nga swi fikelela eka vuxaka bya hina bya matlhelo mambirhi .
Hi nga xi endla lexi .
Ku nyika vukorhokeri bya swa nawu eka swisiwana na vanhu lava pfumalaka .
Siku ro xava .
Mahungu lawa a hi mantshwa .
Sweswo swi ta va swi ri kahle .
Kambe nkitsinkitsi lowu hinkwawo wu hi mayelana na sekitara leyi nga riki ya mfumo .
Xo hetelela , hi fanele hi tlhela hi kota ku tirha handle ka xihlawuhlawu .
Ku endla sweswo , va ta tlhela va lava ku seketeriwa .
Sweswi i nkarhi wa vumbiwa .
Entiyisweni , hi endla switsongo swinene .
Nkul Nkosi u tshama exitandini laha ku nga nghenisiwa phayiphi hikuva a hi makaya hinkwawo ya nga na mati emakaya .
Xana i mani loyi a kholwa leswaku a xi nge koxi nchumu ?
o angarhela timhakankulu leti kaneriweke enhlengeletanini
Hikokwalaho , ndzi fanele ku kombela nseketelo wa hundzuluxo lowu .
Swa hoxisa .
Ku hluvukisa vutivi bya ku pfuxa swicelwa hi vuntshwa na ku engetela matirhiselo ya swona .
Mhaka ya vumbirhi , tanihilaha vo tala va vuleke hakona , i pholisi ya le handle .
Pfumala nkateko , hambiswiritano , a swi le ku tirheni eka nkarhi wa sweswi .
Lexo i xivilelo xa mina .
Loko bindzu ri tsarisiwile , ri va khamphani .
Loko swi ri tano , kutani ndzi ehleketa ku lexi a xi ta va xa xiyimo xa le henhla .
Swi vuli swi twala .
Leswi i swilo leswi hi nge swi pfumeleleki ku humelela .
Vuswikoti byo vika
Vavasati va lava ku tirha .
A hi le ku endleni nchumu leswi fambelanaka na swona hi tindlela hinkwato .
Hambileswi ku nga riki na vuxaka exikarhi ka xipikara,swirho swa Komiti ya Wadi swi ta tihlanganisa hi tihlengeletano ta huvo na mitlangu .
Lexi xi fanele ku humelela sweswi .
Matheriyali wu fanele ku funghiwa hi nkhaqato na vundzeni bya wona .
Hi fanele ku amukela xiyimo lexi nga erivaleni laha .
Nhlanganiso wa swifundzha i wa nkoka eka nhluvuko wa matiko lawa .
Xa vunharhu , ku na ku endla swilo erivaleni .
Ku fambisiwa ka vatirhi va le timayini hi xikongomelo xo bindzimuxa swa pfumeleriwa .
Nhlamulo leyi teke ku vile ya leswaku swi nga teka malembe yo tala .
Tinhlayo letimbirhi ti hi byela swo tala .
Swi na tlhelo ra swa ikhonomi .
U nge ndzi ku tshembisa leswaku na mina a hi mina .
Ndzi se ndzi boxile swivangelo switsongo swa leswi .
Hi hambana na lexi .
Tindzimi ta ntiyiso lowu nga kona ;
A hi languteni leswi sayense yi hi byelaka swona .
Hi vona lava xanisekaka ku tlula hinkwavo .
Ndzi pfumeleleni ku vula swi nga ri swingani swo hetelela .
Vanhu va fanele va twisisa hi ndlela leyi sisiteme ya palamente yi tirhisaka xiswona . .  .
Ndzi vona leswaku se sweswi i xiviko xo ringanana ku antswa .
Hi amukela na ku seketela endlelo rero .
A ndzi ta rhandza ku tshikilela timhaka to hlaya ta nkoka .
Xana wa pfumela eka sweswo ?
Vo tala va hina va hlangana na ku lulamisa miako .
Yi tlhela yi tekela enhlokweni Tikomiti ta Tiwadi tanihi xivandla lexi hlanganisaka varhangeri na vanhu .
Lexi landzelaka i xikombiso xa Ndhizayino na Maendlelo ma ntirho :
Ndzi kombela u n'wi byela leswaku ndzi n'wi yimerile .
Hi tshemba ku ya emahlweni hi matimba na rivilo ro fana eka lembe-ximali leri landzelaka .
Hi ta langutisa mhaka leyi hi ndlela yo ringanana na malwandla .
Endla sisiteme ya mahakelelo hi vanhu vo tala ;
Nkwama lowu a wu tava wu nga tangi hi nkarhi wa kahle .
A wu fanele u tiyisisile sweswo .
NTUMBULUXO
Hikokwalaho , i swa nkoka ku va swi susiwa .
Xikhenso xa mina eka xiviko .
I ya xihatla .
Kuna nhlayo ya ku humelela loku mfumo wu nga tinyungubyisaka ha kona .
Ndza amukela leswaku hi fanele ku hluvukisa vuxaka byebyo .
Ku na swivandla swo tala swa vuhlayiseki bya eneji .
Nkoka wa xitoloveto .
A ku na poso ya xilekitironiki leyi faneleke ku rhumeriwa hi nkarhi wa xitereka .
I mani a fanele ku soriwa ke ?
I ntiyiso wa leswi hi hanyaka naswona .
Leswi a swi ta va swi endliwile eka sexini leyi ya xiphemu .
Swivutiso swa nkanelo
Ku hambana loku ku fanele ku lulamisiwa hi xihatla hi ndlela leyi nga kotekaka .
Sweswo hi leswi swi faneleke ku ya emahlweni swi va tano .
U nga vileli , hikuva leswi swi ta ku boha .
Switirhisiwa swa ntirho
Ndzi kombela ku khomeriwa ku va a nga ri kona .
Hi fanele ku va na vuxiyaxiya eka xiyimo lexi .
Ntirhisano , eka mhaka leyi , wu le ka ndhawu ya vumbirhi eka mphikizano .
Eka mina hileswaku ntirho wu hetisekile !
YA EKA VANHU , DYONDZA EKA VANHU NA KU KUNGUHATA NA VANHU NA KU TIRHA NA VANHU
Xikombiso ke ?
Mukondleteri u tava eka xiyimo xa kahle ku teka xiboho eka leswi .
Maendlelo lama a ma lava leswaku ku landzeleriwa maendlelo ya tithendara .
Va tele naswona va hambanile .
Hi tindlela to tala leswi i swo sungula .
Swiyelaniso swo hlaya swa ntlimbo swi katsa :
Va nga vutisa tihuvo leswaku hikokwalaho ka yini ku vile na ku hlwela na ku bumabumela tindlela ta ku fikelela makungu hi ku hetiseka .
Swi lulamile ku ya hi nawu .
U vile xikombiso .
Thepi yo tshwuka i nxungeto wa nhluvuko wa ikhonomi na ku tumbuluxiwa ka mitirho .
Hikokwalaho swiboho swimbirhi swi fanele ku tekiwa handle ko hlwela .
U nga nyika xitsundzuxo xihi eka vafambisi mayelana na mhaka leyi ?
Eka swoleswo hi fanele hi engetela timhaka leti ti nga riki erivaleni .
Xiphiqo , hilaha ndzi xi vonaka hakona , hi lexi .
Hetisa timhaka hi mahungu lama nga tirhisiwaka ;
Ndza swi kaneta .
Lexi i xikombiso xa ntiyiso xa leswi hina tanihi mfumo hi nga swi fikelelaka loko hi tirhisana .
Hambiswiritano , u vula swona hakunene naswona ndza ku seketela .
Hambiswiritano , ku endla milawu a hi swilo hinkwaswo .
Ndzi ta ku khumba mayelana ni leswi .
Swa soleka leswaku ntwanano a wu nga fikeleriwi .
Rito ro hetelela .
Bindzu na Mbango
A ndzi ta tsakela ku vona sweswo swi ri karhi swi tiyisisiwa .
Hambiswiritano , ku na maendlelo yo hambana ya ku fikelela xikongomelo lexi .
Hi xivangelo xa leswi , ku tumbuluxiwa ka vuswikoti swi le xivindzini xo fikelela swikongomelo swo kula na ku tumbuluxiwa ka mitirho .
Xo hetelela , ndzi vula swigwevo .
Mpimanyeto lowu wa timali i goza ku ya eka tlhelo rolero .
U nga tshembhela eka ntirhisano wa hina .
Ku wa ka ikhonomi .
Swi ti komba ku ri na ndzilo hinkwako .
A hi fanele ku languta hilaha hi humesaka timali hakona .
A swi ringanelanga .
Hambiswiritano , tekela enhlokweni vumbhisa bya xiviko lexi .
Ana , mbekiso wo tlula hinkwayo lowu munhu a nga wu endlaka hi le ka dyondzo .
A ndzi ta khensa swinene eka miehleketo ya wena eka leswi .
A swi ta pfuna loko hi nga kota ku seketela tshalatshala leri .
Hi ku endla tano , hi tava hi susumeta hi matimba mhaka yo engetela nkavelo .
A ndzi kholwi leswaku leswi i swinene eka varhumiwa lava .
SWI TA KAMBERIWA
Ringeta ku koka mavonelo lawa ya nga pfunaka eka swiyimo swo hambanahambana swa nkunguhato .
Swi lulamile ku njhani wena ?
Xo sungula , tindhawu ta ntwanano .
Phurojeke yi heta tinguva tinharhu to sungula ta lembe .
Hinkwaro ka rona rixaka ri fanele ku avelana vutihlamuleri bya matshalatshala lama .
Mhaka ya mina ya vumbirhi yi fambelana na mhaka leyi vuriwaka .
Ku hambana loku a ku fambelani na swihlawulekisi leswi munhu a tswariwaka na swona kutani mafambiselo yo humelela ya ku hambanahambana ma ta lava nyingiso lowu simekiweke eka mfuwo wa timfanelo ta ximunhu .
Vatirhisi hakanyingi a va tivi leswi timfanelo ta vona ti nga swona .
Hlaya nawumbisi ro sungula .
Nghingiriko lowu wu ta endliwa hi mitlawa leyitsongo , wun'wana na wun'wana wu ri na xirho xa Komiti ya Wadi na loyi a khomeke switirhisiwankulu loyi a faneleke na munyiki wa vukorhokeri .
Hi le kwihi namuntlha ke ?
Handle ka swona , a hi nga ta kota ku tirha ntirho wa hina .
Mi nge ndzi mi nyika xikombiso xa le ka nkarhi lowu nga hundza .
I mhaka ya manyikele lamanene ni minkambelo na mindzinganiso .
Hi ve na swiphiqo swikulu nkarhi lowu hundzeke .
Loko ku ri karhi ku endliwa sisiteme ya komiti ya wadi swi na nkoka ku sungula ku suka eka nsinya lowu kombisaka leswaku xiyenge na xivumbeko swi fanele ku landzela ntirho .
A ku na nkwetlembetano exikarhi ka swa mabindzu na nhlayiseko wa swihari .
Naswona hi ntiyiso , hi leswi swi langutekisaka xiswona namuntlha .
I khombo .
I tshalatshala ra nkoka ku va hi endla mitirho , nsirhelelo wa swicelwa na ntshamiseko wa mbango .
Nhlangano wa swi kota no tirheka .
Ndzi tlhela ndzi tshembha leswaku i nkarhi wo papalata mhaka ya tipolotiki .
Nkateko hi veke ntlawa eka swinawana swa kahle eAfrika Dzonga .
Mhaka ya mina yo sungula i mayelana na swa timali .
Matiko laya nga le ka endlelo ro cincela eka makete wa ikhonomi .
Miholo yi ta hakeriwa ku sukela endzhaku ku ya fikela eka siku leri u endleke xikombelo xa mpfuno wa swa timali ha rona .
Hi karhatekile .
Sweswo a hi ntiyiso hikwalaho ka swivangelo switsongo swimbirhi .
Minongonoko ya ya leswi u swi navelaka i ya nkarhi lowu hundzeke .
Sweswo i xiga lexi faneriwaka hi ku langutisisiwa swinene .
Eka lembe leri landzelaka , hi ta ya emahlweni ku nghenelela mitlhotlho ya Vantima :
Tifeme letikulu , kahlekahle ta swi lemuka leswi .
Yi ta hundzisela xiviko eka Mafambiselo ya le Xikarhi ya Mfumo wa masungulo .
Ndzi ringetile ku pfuna swoleswo .
Kambe ndza ehleketa leswaku xi na swiga swo karhi swo tsakisa .
Xana i mani a nga ta lava leswaku leswi swi humelela ?
Mpfuxelelo wa laveka ku susumeta vuvekisi .
Ndzi chava leswaku leswi swi ta va swona swi hlawuriwaka eka ku tirhisa .
U fanele ku endla ku swo tala xandla mayelana na leswi .
A hi lava ku tshinela swinene edyambyini hilaha swi nga kotekaku ha kona .
Xana ndzi fanele ku endla yini ?
Xana hi le ku languteni eka ku wa hi xihatla hi ku famba ka lembe ro hetelela ?
Inkomu , Holobyenkulu .
A ndzi ta tsakela swinene tinhlamulo eka swivutiso leswiya .
Hi ku vona ka mina , lexi xi rhumela hungu ro biha .
Ku na ndzhendzheleko eka swa vutomi bya le ka swifundzha .
A wu nga vulavuli hi xidemokirasi .
Va kahle ngopfu .
Ku na tindhawu tinharhu .
Xitatimende xa ku hikwalaho ka yini u kholwa leswaku xiboho lexi bumabumeriwaka xi fanele ku nyikiwa .
Swibumabumelo swi ta rhumeriwa eka yena .
Ku hava tiko leri nga siyiwa .
Leyi mhaka leyi a ndzi ta rhandza ku yi twisisa .
Makungu yo teka goza ya fanele ya va lama twisisekaka , naswona ehenhla ka hinkwaswo , ya fanele ya va lama tiyeke .
Xana mfungho lowu landzelaka wu vula yini ?
Hambiswiritano , a hinkwavo vadyondzisi lava khumbhekaka hi ndlela leyi .
Tiva swilaveko swo karhi leswi khasimende yi nga vaka na swona .
Naswona hikwalaho ka yini ?
Swi sungula hi ku kayivela ka dyondzo .
Eka tlhelo leri , hi le rivaleni swinene eka endlelo ra hina .
Hi fanele ku endla sweswo hi mikarhi hinkwayo eka nawu wa hina .
Xavumbirhi , hi tumbuluxile foramu ya dyondzo ya le makaya ku kala ntikelo wa swibumabumelo .
Ndza tshemba leswaku lexi hi lexi vaakatiko va ka hina va xi langutelaka .
Nxopanxopo wa mpimanyeto
Leswaku mfumo wu teka njhani ntirho swi le henhla ka mhaka ya pholisi ku nga ri ehandle ka nawu .
Ku fika namuntlha , nongonoko wu nga vika leswaku :
Ku vuriwa leswaku mimpimo ya mitswalo yi sungula ku wa .
Ha pfumela leswaku timhaka ta matiko ya misava i xiboho eka mikarhi ya hina .
I incini leswi swi nga xiswona hi xiyimo , hambiswiritano ?
Hi tshemba leswaku , xa nkoka swinene , xi ta tirha hi ndlela yo pfuna .
Miehleketo ya kona , swi le rivaleni , ndzi ngo yi seketela ntsena .
Rihanyo , nkulo na mitirho swi hlanganisiwile hi ndlela leyi swi nga oloviki ku swi hambanyisa .
Swilo swimbirhi swi dinga ku nyikiwa ntshikilelo wo karhi .
Mhaka ya ikhonomi yi boxiwile .
Hlamusela hi muxaka wa data yo longoloka .
Leswi swi lava ku vona leswaku vatirhi lava thoriweke va landzelela swihlawulekisi swa Nawu .
A kuna .
Mati eka ndhawu leyi ya kumeka eka tipompi ta mani na mani naswona ku na tipompi tinharhu ntsena endhawini .
Hi yihi mitlhontlho ya nkoka eka vukondleteri ?
Xo hetelela , hakunene , ku na xivutiso xa nhundzu ya vutumbuluxi .
Leswi swi nge vi kule ni ntiyiso .
Swikimi leswi hinkwaswo leswi nga pfuxetiwa swi ta tirha .
Ndzi navelela vadyondzi va hina hinkwavo lava nga ka matiriki leswinene , ndzi va khutaza ku tshama va kongomile .
kahle
Hambiswiritano , i ntsako wa xipolitiki ku va laha .
Kutani hi ta yima ku nga si fikiwa eka vhoti yo hetelela .
Xana na nchumu u nga wu endlaka hi swona ?
Ku cinca ka Nawu
Kahlekahle , mphikizano wu lava ku hluvukisiwa ku ya emahlweni .
Lama i matwisiselo ya hina .
Hambiswiritano , a ku nga ri na xikweleti lexi a xi fanele ku nyikiwa .
A swi katsi hi vuenti dizayini kumbe matirhiselo .
Hi fanele ku sivela ku humelela ka leswi hi matlhelo hinkwawo .
Mfumo wa hina wa ha tiyimiserile eka minyangwa leyi pfulekeke eka dyondzo ya hinkwavo .
Sweswi i nkarhi wo sungula ku phakela eka swona .
Hi leswi landzelaka :
Swi va erivaleni hi ku tsakela ka wena .
va hlawula
Naswona , i swa nkoka eka hina ku va na ku humelela .
Ndlela ya kahle swinene no khomeka yo tirhisa switirhisiwa ;
Hlamusela nawu wa eneji ya xilemeriwa na ya ndlela ya matirhelo .
A hi languteni eka swiyenge swa rixaka leri ri khumbeke ku tlula mpimo .
Ndzi navela ingaku ndzi nga endla ku fana na swona .
Kutani i nkarhi wa leswaku magoza ya xihatla ma tekiwa .
Ndzi lava mi langutisa eka timhaka leti laha hansi .
Ndzi pfumelele ku kombisa swilo swa mune .
Xana a swi ri swihi swihlawulekisinkulu swa mahanyelo lama ?
Lexi i xiyimo xa mina naswona ndza xi seketela .
Lawa i mahungu lamanene naswona ha ma khensa .
Lexi xi fanele ku vutisiwa .
Phurojeke i ya xihatla .
Ndzi hlaya hi swona eka maphephahungu .
Ina , ndzi ehleketa leswaku i ntiyiso .
Miganga yo tala ya yunivhesiti yi tsakile .
Swihlawulekisi swa nkoka swa maendlelo lawa i :
Lexi i xiboho lexi nga tekiwa hi ku tshunxeka hi hinkwerhu ka hina .
Hikwalaho ka sweswo hi teki maendlelo ya xifundza .
Ku endla leswi swi ta lava komiti ya mafambiselo .
Hi taya emahlweni hi seketela ku pfuxiwa ka matshalatshala ya vupfhumbha eZimbabwe .
Sweswi eka ku cincacinca loku ringanyetiweke .
Mhaka ya fana eka vusirheleri .
Vayimeri va swa mahungu va rhambiwile ku va kona eka phurogireme leyi .
Xana hi lava leswaku sweswo swi katsiwa ?
Ku ta va na ku rhula , vuhlayiseki na ntshamiseko !
Mpimanyeto hi woxe , ku ya hileswi wu nga yimisa xiswona , i wutsongo swinene .
Ku hoxa ka wena xandla eka leswi swi na nkoka .
Hi ta tsakela ku cinca leswi .
Ntirho wa hina i ku hundzuluxa marito kuva swiendlo .
Handle ka swona , a hi leswi kotekaka ku va ni ku tshemba .
Khansele ya Bangi ;
Hi fanele ku tlhela hi endla tano hikokwalaho ka swivangelo swa xidemokiratiki .
Hi ndlela leyi faneleke , ntirho eka mhaka leyi wu ya emahlweni .
Hi mayelana na dyondzo , ndza pfumela .
Kambe hi na matimba yo karhi ku suka laha hi nga kumaka vatirhi kona .
Sweswo swa twakala .
Swa twala eka swikoxo swa le ntirhweni .
Ntirho wun'wana a wu fanele wu endliwa mayelana na leswi .
A ndzi lavi leswaku ku va na ku nga twisisi kahle kwihi kumbe kwihi laha .
Hlamusela hilaha dyondzo yo pfumelela ku hambanahambana yi nga tirhisiwaka hakona .
Ndza tshemba leswaku xexo a xi nyiki xivangelo xa ku tlheriseriwa endzhaku .
Xana tisisiteme ti tirha hi ku hetiseka ?
Hikokwalaho ku va na xiave ka vona swi na nkoka .
Kombisa leswi landzelaka tanihi xiphemu xa nkhaviso wa wena :
Kumbexana hi fanele hi vulavula na vona nakambe mayelana na leswi .
Va nge tisoli , ndza tshembisa .
Kambe mhaka ya nkoka swinene laha namuntlha i ku endlela swilo erivaleni .
Ndzi amukela endlele leri .
I mfanelo leyi hi faneleke ku yi xixima .
Swo fana na swona swa tirha eka vutihlamuleri eka swa vutleketli bya le lwandle .
Xitandi xin'wana na xin'wana kumbe ntlawa wa mapurasi wu nga hlawula muyimeri ku tirha eka Komiti ya Wadi .
Leswi swi ndzi yisa eka mpimo wa vamanana lava nga yimeriwa .
Tirhisa tinoti leti u ti tekeke hi nkarhi wa nhlengeletano ku tsala makanelwa hi xihatla endzhaku ka nhlengeletano .
Memorandamu yo Twisisana eka Ntirhisano wa Vurimi .
Swoleswo swi angarhela timhaka hinkwato leti fambelanaka na makete wa le ndzeni .
Hi na mavonelo yo tala eka vukhongeri bya matiko ya misava .
U nga hi heleli mbilu .
Xo sungula eka hinkwaswo , leswi hi swi vitanaka nsinya wa goza ro sivela .
Entiyisweni , xikongomelo a hi mhaka ya hinkwaswo .
Hi dinga ku lulamisa no ahlula xiphiqo lexi .
Xivumbeko xo ndzetelo xa yuniti ya vatinyiketeri ;
Se hi na nkarhi wo herisa ku xaniseka lokuya .
Xo sungula xi khumba masungulo ya swa nawu na manyikelo ya timali .
A ndzi ta tsakela ku va ni xiringanyeto .
Xana u rhandza ndlela leyi xi nga xiswona ?
Endliweke hi siku ra Mudyaxihi , Hi Xileriso xa Khoto .
Ndlela leyi ya ku rhula a yi fanele ku vuyerisa vanhu na tiko ra vona .
Hambiswiritano , ha khensa hi vuyelela eka ntirho lowu wa xiyimo xa le henhla .
Ndzi fanele ku vula leswaku hi endlile xipano xa kahle .
Ku nga ri khale ha ha ku heta tiphurojeke leti :
Ndzi kombela leswaku u teka goza leri faneleke .
U vula leswaku hi lava yuniyoni ya ikhonomi .
Se sweswi hi varhangeri emisaveni eka mhaka leyi .
Ku engetela kwalaho , xiviko lexa vunharhu xi amukeriwile hi vanhu hinkwavo eka komiti .
Hakunene hi fanele ku tiyisa swinawana swa hina .
Leswi swa ha ta ya emahlweni eka malembe lama taka .
I xiphemu xa ntirho xa kahle swinene .
Tinomboro ta riqingho ra bindzu :
Xo sungula xi khumba xiphemu xa munhu xa nawu .
Ndza tshemba leswaku hi le ku endleni ka swilo kahle .
A hi ntirho wa vona ku endla tano .
Hi ku vona ka mina , mikarhi yo cinca yi lehile ku tlula mpimo .
Hi fanele ku nyika nseketelo wa hina hinkwawo eka leswi .
Bindzu na vuvekisi
Swiyenge swo hambana na mitlawa yo hambana va hlangana va tirhisana eka phurojeke yo karhi .
Ndzi veka xikombelo xa maendlelo ya xihatla leswaku xi vhoteriwa .
Kungari timfanelo ta ximunhu .
A ku na xikalo xa muholo xo ringanana xa tindhuna eka nkarhi lowu .
Ku vile na ku hundzisiwa ka timali exikarhi ka minongonoko yo hambana .
Swi fanele swi vuriwa leswaku swi le rivaleni kahle hinkwaswo .
Swi fanele ku va ni matimu ya laha tikweni .
Namuntlha , i ntiyiso lowu tokotiweke hi vo tala .
Ku antswisiwa na mbuyelo hinkwawo swi fanele ku tlangeriwa .
Hi tshembha leswaku leswo hetelela hi yona mhaka .
Hambiswiritano , vonelo leri a hi ra vanhu hinkwavo .
Ndza kombela ku u hi byela hilaha u kunguhataka hakona ku va khorwisa .
Hambiswiritano , wu tshama wu ri norho .
Hi ta valanga matirhiselo ya timali .
A hi fanelanga ku tekela ehansi nkoka wa swiendlo leswiya .
Yena hi yexe u tekile mitirho yo dyondzisa .
Vo tala va lava ku fikelela swikweleti na vuvekisi byo yisa emahlweni .
Ndzi yimela mahetelelo ya mikanerisano .
Ku lulamisa ku sungula ka bindzu ku ta sungula .
Hi na ntirho wo talanyana wo wu endla ku lwisa ku koxa .
Swi tele .
Ina , nkateko hileswaku xinawana se xa tirhisiwa .
A swi fanele ku pfuxiwa eka nkarhi wun'wana .
Leswi i swa nkoka wa le henhla swinene .
Sweswi hi fanele ku pfumela leswaku hi fikelerile eka mpfapfarhuto wa hina .
Hi lava ku hlela ntshikelelo wa ku nghenelela ka hina hinkwako .
A swi si lulamisiwa .
A hi nge koti ku mi khensa ko enela .
Yindlu yi fanele ku va nchumu wo tinyungubyisa na ntsako eka n'wini .
Xikongomelo xa swinawana
Ku fikelela swa vurimi swi seketela misinya leyi landzelaka :
Leswi swi kombisiwile hi xivulwa lexi tisaka ku kanetana eka nandzu wa xinawu hi nkarhi wa swivutiso .
Lowu i ntlhontlho .
Ntokoto wu kombisile leswaku timfanelo leti ti tirhisiwa hi ku tsonana hi Mfumo .
Sweswi hi tirhisa vutivi bya hina bya milawu yo tlakusa nhlayo hi ku susa swiangi .
Hi swona ku va hi tshama hi karhi hi ya emahlweni .
Lembe leri hundzeke , a ndzi vilela swinene .
Xiyenge na leswi katsiweke laha swi faneleke .
ni leswi landzelaka :
Entiyisweni , leswi a ku ri nhlamuselo ya atikili .
Hlawula switirho leswi faneleke na swingolongondzwana .
Tanihi vanghana , hi fanele ku pfumeleriwa ku vutisa swivutiso .
Vona va te ina .
Ma swi tiva leswaku ndzi va vutisile yini ?
Handle ka sweswo , a hi ta vhota hi kanetana na ku cinca loku nga vuriwa .
Eka xiphemu xa mina , ndzi na xivutiso xo kongoma swinene .
Vukungundzwana na ku pfumaleka ka ku endla swilo erivaleni swi khukhula nseketelo wa vaaki .
VUNDZENI
Vamanana na vatatana , kungu leri ri helele hi nkarhi .
Swifaniso a swi laveka
Kambe ndzi lava ku tshikelela swiga swo hlayanyana .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo swi ta pfuna swinene eka mikanerisano .
Kambe kuna ntirho lowu faneleke ku endliwa .
Swo fana , ndza anakanya .
Sweswo swi vula ku ri swi fanele ku va xiphemu xa rimba ra swa tipolotiki .
Hi tshemba leswaku mi ta tiphina hi ku tirha na hina .
Hi leswi nhlayo yo tala ya vanhu emisaveni yi lavaka ku tshembhela eka swona .
Swivulavuri swo tala swi khumbile xilaveko xa ku tirha hi ku nga voyamelo tlhelo .
Leswo swa laveka .
Mali leyi nghenaka
Hikokwalaho walawo i makumu ya ayitheme leyi .
Xin'wana lexi nga tala hi ku tshembha na ku navela ku fikelela !
Tanihi Mufambisi hi fanele hi ya eka vona hi ya va vona na ku vulavula na vona .
Ku na maendlelo lama nga erivaleni lama ya ka emahlweni .
NDZINGANANO EMAHLWENI KA NAWU
Yaleyo i ndlela leyi nga yona ya ku tirhana ni mhaka leyi .
Xana hi nga fikelela njhani mbuyelo wa xiyimo xa le henhla ?
Xikongomelo xa leswi i :
Vito ra Nhlangano
Vateki va mahungu va rhambiwa eka nkhuvo lowu .
Hambiloko ku ri na ku ya emahlweni loku , ntirho wo tala wi fanele ku endliwa .
Wu kwihi ntiyiso eka leswi hinkwaswo ?
Ku dya a swi enelangi ; hi fanele ku tirha hi matimba .
Xana hi boheka ku rhanga hi ku vhota eka xihoxo xa mapeletelo .
Loko ku tsandza sweswo , swipimo swi fanele ku va ehenhla hilaha swi kotekaka hakona .
Leyi i mhaka ya maehleketelelo na ndhavuko .
Swi tlhela swi va phurojeke leyi nga lo tumbuluka .
Hi le ku tirhaneni ni ntlimbo lowu pfumalaka vululami hi ku hetiseka .
Buku ya xihlovo yi fanele ku katsa :
Nyika mahungu eka vanghenisaxandla hinkwavo eka pholisi na swiletelo .
Xa vumbirhi , ndzi ehleketa leswaku mhaka ya nkoka eka xivutiso xo hetelela , i yini leswi nga ta nyanyula ku cinca .
Hi fanele ku va erivaleni leswaku hu langutane na yini .
Ndzi ehleketa leswaku hi nga endla swilo ku antswa .
Loko u endla leswi a wu nge pfuki u dyondzile naswona u ta tshama u ri karhi u endla onge u le ku dyondzeni .
Sweswo swi tlhela swi vula leswaku na leswi i mhaka ya nkoka swinene .
Hi ndlela ya matimu yo karhi leswi landzelaka :
Vufambisi bya mfumo byi nga kombela vuxokoxoko byo engetela kuva byi katsiwa eka pulani ya matirhele .
A hi na nhlangano wa switirhisiwa swa vanyikeri .
Loku i ku Avanyisa ka Nawu wa swa Timali .
Ndzi pfumeleleni ku hlamusela swivangelo swa ku vhota ka mina .
Leswi swi vanga mpimo wa le henhla wa nkwetlembetano .
Ku nge vi na ku rhula eka matshamele lama .
Palamente yi endlile nhluvuko wo vonaka eka xileriso lexi , hi ku hlaya ko sungula .
Mimpimo yo sungula leyi tivisiweke hi Nhlangula yi ta sungula ku tirha lembe leri :
Hi ni mune wa malembe ya ku ya entirhweni .
Mali yi pfuna masipala ku nyika hi vukorhokeri bya masungulo na vulawuri bya masungulo .
Switsongo kumbe a ku ringetiwangi ku hlamula xivutiso .
Lexi i xitsundzuxo xa hina .
Leyi i mhaka ya nghozi swinene ku yi endla .
A ndzi na nkarhi wo nghena eka vuxokoxoko .
tindhawu ta mfumo
Hambiswiritano , mali a yi ringanelangi .
Sweswo i xiphemu xa khale - khale loku nga siyiwa endzhaku .
Kambe hi fanele na hina hi hundza eka levhele ya le xikarhi ka mifumo .
Tidokumente ta swikombelo swa vukorhokeri ya ta nyiketiwa eka nhlengeletano ya sayiti leyi bohaka .
Hi fanele hi tlhela hi anakanya tindlela ta hina mayelano na phurojeke leyi .
Ku hoxa xandla ka tisisiteme ta swo famba ta vutlhari i ka nkoka .
Xo sungula , xi fanele ku olova .
I xiyimo xo tivikana , tanihilaha swi vuriweke hakona .
Nyika tindlela TIMBIRHI .
Ndzi nga languta eka pheji ya nhungu ku vuyisa mianakanyo ya mina ke ?
Leswi a swi fanele ku va nsusumeto wa matimba wa pholisi ya hina .
Leyi i phurojeke ya nkarhi wo leha .
Ku dirowa ka wena hi voko ko tshunxeka ku fanele ku katsa leswi landzelaka :
Xi fanele xi ri xihoxo .
Ndzi yi vona yi vile nhlengeletano leyi akaka .
Vamanana na vatatana , nkoka wa ntirhisano a wu nge tekeriwe ehansi .
Kambe sweswo a swi na nchumu xo tirhana na ku maketa ko kongoma .
Mhaka ya vunharhu yi fambelana na switandati swa xithekinikali .
Swi kona swi tsariwile .
Leti i timhaka leti faneleke ku tekeriwa enhlokweni eka mpimanyeto leyi taka .
Leswi swi fambelana na :
XIKOMBISO XA PHUROJEKE
Mbulavurisano
Leswi i xiphemu xa nghingiriko wa vanhu ku tumbuluxa tiphurojeke ta nsiko na vusweti .
Hikokwalaho , ndzi ehleketa leswaku ku ta laveka ntwanano lowu tsakisaka .
Lexo sungula i ku nyanya ka ku wa ka xiyimo xa vusirheleleki .
Tinhlamulo ti ta va to ka ti nga ri kahle .
Xo hetelela , mayelana na ku hlela nkhumbo , ku hava .
Hi fanele ku seketela leswi susumetiweke swi ta tano .
Hi ta vona leswi xi swi endlaka hi xona .
Mbulavurisano wo hetiseka
Leswi swi vula leswaku xileriso lexi xi engetela eka xileriso xa vukorhokeri .
Swibalo swa vadyohi swi fanele swi tlakuka .
A ndzi tshembi leswaku ku na ntlimbo wihi kumbe wihi .
Ndzi ta endla leswi kotekaka ku tumbuluxa mbango wa kahle .
Tsalwa leri faneleke ri hlayeka hi ndlela leyi landzelaka :
Naswona a hi vula leswaku hi tilulamiserile .
Magoza yo tshinya mayelana na vatirhi lava saleke kuya emahlweni .
Xa vumbirhi , hi pfulekile , kambe a hi pfumali ntokoto .
Yaleyo kahlekahle hi yona mhaka ya nkoka leyi hi lavaka ku burisana ha yona .
Kutani , hina , hi mikarhi yo tala hi fanele ku hakela eka leswi .
A ndzi ta ku kombela leswaku u tikhoma madyambu lawa .
Ndzi lava leswaku goza ri tekiwa ku tirhana na leswi .
Kambe hi tshama hi karhi hi vulavula .
Hi velekiwe kwala , hi kulela kona na ku heta malembe yo tala yo nghena xikolo kwala .
Ndza khensa , naswona ndza tisola ku va ndzi hundzisile nkarhi wa mina wa ku vulavula .
Hi engeterile mapfhumba ya hina ya swa rihanyo ni vusirheleri eAfrika-Dzonga .
Nkunguhato lowu nga emahlweni ka hina wu kanetana ni nsinya wa ndzinganano .
Leswi na swona i ntirho wa hina eka malembe ya khume lama taka .
Ku kondletela switirhisiwa swa laha na swa matiko ya misava swa mfumo na leswi nga riki swa mfumo eku hluvukiseni ka xifundzantsongo .
I swa nkoka swinene ku va mpfumaleko wa maendlelo yo fana wu yimisiwa .
Ku humelela loku landzelaka ku tekeriwile enhlokweni :
Mufambisi wa Nongonoko
Swikolo i swa nkoka eka ku akiwa ka miganga na nhluvukiso wa ntalo wa ximunhu .
Ndzi ta tihlanganisa na wena eka sweswo .
Timfanelo ta ximunhu i risima ra misava hinkwayo .
Hi kombela leswaku u hi pfuna ku tiva vanhu lava .
Switirhisiwa : Dayagiramu , na nongonoko wa swivutiso
Mune wa mitlawa leyi hi yi tiviseke se sweswi yi tumbuluxiwile .
Xana hi yihi avhareji ya dyondzo ya ntlawa lowu u wu yimelaka ?
Xana kuna tindlopfu to tala ?
Mphakelo hi siku .
A swi tirha naswona na sweswi swa ha tirha .
Leswi hi leswi hi swi vulaka loko hi vulavula hi minongonoko ya endlelo ro ringananisa kuya hi rixaka .
Mutshamaxitulu a hi xirho xa muganga wa Mabunu .
A ndzi kalanga ndzi amukela papila ra muxaka walowo .
Ndza yi tsakela .
Ku baleka a swi ri swa nkoka .
Walowo wu ta va wu ri nkarhi wa kahle wa ku endla tano .
Khume ra vachuchisi va ta tisiwa ku ta tirha eka lembe leri .
Ndzi ehleketa ku ri hi nga vulavula ni vanghana va hina hi ku kongoma .
Kombisa minongonoko ya nkoka yo kota ku nghena emakete ya misava hinkwayo .
Kambe hi fanele ku languta swilo hi kongomana na swona .
Emakumu ka siku hi na vutihlamuleri .
Ku engeteleka ka minxavo ya tinhundzu swa amukeriwa hi varimi .
Mitlawa ya vukorhokeri kumbe leyi leteriwaka hi masipala
Milawu ya switirhisiwa swo pima rivilo ra swifambo eka njhini na yona yi fanele ku antswisiwa .
Komiti yi vumbiwa hi swirho swa huvo .
Ndzi lava ku vula leswaku vuxaka bya hina byi tiyile .
Hi nga ka hi nga pfumelelani eka ku hlwela loku ko leha .
Hi ku komisa hlamusela timhaka TIMBIRHI .
Sweswi , ku hava swipimelo .
Va swi vona leswaku swi ta endleka eka nkarhi lowu taka .
Vuhlanganisi a bya ha koteki .
Xosungula xa leswi swi fambelana ni ku tika ka tisisiteme ta gezi .
Ndzi ehleketa leswaku leri ku ta va goza rikulu ra le mahlweni .
Leswi ku nga va ku ri mbuyelo wa nhlengeletano .
Ku teka ku fanele ku yima .
A hi endleni rito rin'wana na rin'wana ri twala .
Ku tirhiwa ka Ntirho
Eka swiambalo na mapesa na kona , tindlela to hambana ti tirhisiwile .
Sisiteme leyi hi ta tsandzeka ku yi sirhelela eka matiko ya le handle .
Kumbexana xi ?
Swifundzankulu hinkwaswo swa kaye swi yimeriwile eka komiti leyi .
Xilaveko xo papalata hilaha swi kotekaka ha kona ku hangalaka ka miganga .
Buku ya vuxokoxoko yi fanele ku katsa leswi landzelaka :
A va endlanga nchumu .
ku tihlanganisa ni matirhele ya Nhlangano
Ndzi ta ringeta ku endla lowu wu va mbulavulo wo olova .
Vutshunguri bya xiyimo xa le henhla ku tlula hinkwaswo i ku tiyisa nsawutiso wa wena .
Memorandamu yo Hlanganisiwa ;
Hakunene ndza vilela hi leswi .
Ntirho eka magondzo lawa wu ta sungula eka lembe ximali lerintshwa .
Swona ku nga :
I yini xiyimo xa sweswi ?
Xopaxopa swipimelo swa ndhawu mayelana na ku rhekoda vugevenga .
Leswi a swi hlamarisi tanihileswi ndhurho wa swa vutshunguri wu engetelekaka ku ya hi vukulu .
Hi tlhela hi pfuxeta ku lawula ka ku cincana ku seketela matshalatshala yo fana na ya lawo .
Ndzi ehleketa a hi mhaka ya laha va nyikaka xiviko .
A hi hinkwerhu hi nga seketelaka pholisi leyi .
Ngopfu-gopfu , hi vule leswaku :
Ntlawa wa hina wu swi seketela hi ntalo hi matlhelo hinkwawo .
Va ta tirha ku ololoxa swiphiqo leswi .
Miehleketo ya vona yi fanele ku seketeriwa .
I nsinya wa masungulo wa dimokirasi .
Kwalaho hi laha hi nga tumbuluxaka switshoveriwa leswintshwa , timakete letintshwa .
Vutlharhi bya Khoto ya Vumbiwa byi fanele ku tirhisiwa eka tona .
Mianakanyo ya vutlhari yi nga humelela eka xiyimo xin'wana na xin'wana xa nhlangano .
Hi hina yini ?
Mi nga na ku titshemba ka leswaku hi vula swona .
U lava leswi swi va mfuwo wa swa tipolitiki .
Kutani ku na mhaka ya mafambiselo yo tirhisana .
Mahungu lama faneleke ku yisiwa
Lexi xi nga na nkoka i timhaka timbirhi leti landzelaka .
Hlawula nhlamulo leyi nga yona eka leti nyikiweke .
Mpimo wo nyikela swirho wa hambana swinene ku suka eka tiko rin'wana ku ya eka rin'wana .
Lexi na xona xi khomane swinene na ku va vusiwana byi hundzuriwa bya va xisati .
Hambiswiritano , va le ka endlelo ro va va vumba ntlawa .
Leswi a hi swona leswi hi swi kombelaka .
Xi komile swinene
Hakunene hi boheka ku langutisisa mhaka leyi .
Mimbuyelo ya Dyondzo yi ta tekiwa kuri leyi fikeleriweke .
A ndzi ta tsakela njhe ku tshamanyana eka timhaka ti nga ri tingani .
Hi yima hi tiyile ku endla tano .
Ka ha sale swingani ?
Lexi i xikombelo xa matiko ya misava .
Ndzi nga seketela swoleswo hi ku hetiseka .
Loko tidyondzo ti karhi ti dyondziwa eka ndzhendzheleko ti nyika mbuyelo eka endlelo ra ku tumbuluxiwa ka pholisi .
Foramu ya Mati ya Misava Hinkwayo
MBUYELO
Tani hilaha hinkwerhu hi tivaka hakona , hi na milawu leyinene na tipholisi leti simekiweke .
Xi hlamusela leswaku :
Loko ntirho wu fika emakumu , kwalaho nomboro ya vutitivisi yi ta cinciwa .
Xana wolowo I nawu lowu nga na ku humelela xana .
Mpimanyeto wa ntsengonkulu wu tirhisiwa ku hakelela leswi landzelaka :
Kambe ku na nkarhi na ndhawu ya xilo xin'wana na xin'wana .
Ina , ndzi ehleketa leswaku ya fanele ya kandziyisiwa .
Hambiswiritano , ku ni timhaka ta nkoka timbirhi leti ndzi faneleke ku ti nyika .
Handle ka sweswo , ndzi seketela leswi vaviki va hina va nga vula swona hi ku hetiseka .
Ndzi tekerile enhlokweni vutinyiketeri bya n'wina .
I ku kayakaya hi minkoka .
Swi hlamuriwile hi ku landza xivutiso :
Ndzi ehleketa leswaku , hi na ku khorwisa ko tala ku ku endla .
Xivono lexi yisiweke eka Tsalwa ra Timfanelo i raku :
Hi ta teka goza hakunene eka mhaka leyi .
Hikokwalaho , u xanisiwa hi nsusumeto wa ngati wa le henhla .
I incini magoza lama landzelaka ya tikombaka ya ta va swona ?
Hambiswiritano , leswi a sw vuli leswaku a swi tshamisekangi no va swi nga kunguhatiwangi .
Xexo i xikombelo xa mina xo sungula hi ku yimela ntlawa wa mina .
Hi fanele ku tlhela hi va erivaleni eka leswi .
Tanihi xitandzhaku , matsalani wa doroba a nga si tshama a ya eka tinhlengeletano ta Komiti yo Fambisa .
Hi lava vantshwa vo tala ku pfula timbilu ta vona na miehleketo ya vona eka sayense .
Swi kahle kuva muntshwa eAfrika Dzonga !
Ndzima yi endliwile mayelana na ku thoriwa ka vamanana eka Mintirho ya mfumo .
Hikuva xivutiso lexi i xa nkoka .
Xana swibalesa i swa yini ?
I ntirho wo tsakisa hikwalaho ka muxaka wa tinhlayohlayo .
Bindzu ri yile ehansi .
Swi dinga ku va vutirhisani bya xiviri .
Xo hetelela kambe xi nga ri lexitsongo i pholisi ya mahungu .
Vanhu hinkwavo va ringana naswona va na timfanelo ta ximunhu ta masungulo tanihiloko va ri vanhu
Xi ta va xa nkoka swinene eka ku tumbuluxa makete yintshwa .
Ntshuxeko wa hina wu nge vi wo helela handle ka nhluvukiso wa tindhawu ta le makaya .
A hi nge xi fikeleli lexi !
Swa tika ku vula lexi nga na nkoka swinene .
Ngati a hi xixavisiwa .
Vuxaka eka n'wana :
Xiyenge xa vanyikeri va purayivhete xi ta va xa nkoka eka ntirho wo pfuna ku fikelela swikongomelo leswi .
Yi nga endla swibumabumelo mayelana na mhaka yihi kumbe yihi leyi khumbaka wadi eka khanselara wa wadi kumbe huvo ya miganga , komitinkulu na meyara .
Maendlelo yo vevukisa : Nkombiso hi ku endla , nkanelo wa hinkwavo
Nakambe , mi tirhile swinene naswona khomisani sweswo eka ntirho lowunene .
Va tlhele va hlamusela ntirho wa maphorisa mayelana na leswi .
Mali ya Tiko leyi Nghenaka .
Hi wahi mavonelo ya wena ?
A ndzi ta tsakela ku xixima swoleswo .
A swi kali swi lava ku vuriwa , ndzi tsake ngopfu hi maendlelo lawa .
Xiviko xi angarhela swo tala swa timhaka letikulu .
Khansele yi vumbiwa hi vanhu lava landzelaka :
A hi ehleketi tano .
Ku tumbuluxiwa ka miako ya vuhlangani bya tikonkulu bya kahle i ka nkoka mayelana na leswi .
Vavasati na nsirhelelo wa swakudya swa mindyangu .
Hi vile hi endlile ndhawu ya sisiteme yo languta hi vuntshwa .
Hikokwalaho , kumbexana a hi fanelanga ku endla vuavanyisi bya xihatla .
Hambiswiritano , ndzi ni marito yo karhi ku ma vula .
U lulamisile minyikelo yikulukumba yo hlaya ku fikelela leswi .
Hlaya swivutiso hinkwaswo na ku hlamula ntsena leswi vutisiweke .
Xiboho lexi xi ta yisiwa eka Khomixini ku langutisiwa .
Xo sungula xi khumba hundzuluxo wa makete ya vatirhi .
Ndzi ehleketa leswaku a swi twali ku suka eka vuteki bya mahungu etikweni leri .
Ku fanele ku tirhisiwa ririmi leri faneleke .
Ha khensa naswona nkateko lowunene eka mikarhi leyi taka .
Hofisi ya Nhluvukiso wa Vanhu .
Xana a hi nga fanelangi ku pakanisa sisiteme ya swa nawu wa hina eka misinya ya hina ?
Walowo i ntirho wa mina naswona ndzi ta khomelela eka wona .
Leswi swi komba mpimo wa leswi nga khumbini .
Hi ndlela ya vutshembeki , a ndzi ta va ndzi tsakerile swo tala .
A hi Mfumo ntsena , kambe na xiyenge lexi nga riki xa mfumo xi ta vuyeriwa swinene ku suka eka sisitimi yintshwa .
Tiphurojeke na tiphurogireme ku katsa :
Ndzi ta pakanisa eka vangwa ra vutumbuluxi .
Vanhu lava va se va na swiphiqo leswikulu endhawini leyi .
Nkarhi wo hlengeleta sweswi a wu kahle .
A ndzo tshaha eka xiviko .
Swinawana swa ntlangu a swi fanele ku anamisiwa .
Entiyisweni , leswi i xivangelo xin'wana xa xivilelo xa mina .
Leswi a va fanele ku swi vula kuri mbilu ya wutla .
Hi hlengeletanile laha namuntlha ku tlangela swihlawulekisi swa vurhangeri .
Langutani tinomboro .
Swo fana na sweswo swa humelela eka Xirho .
Mimbuyelo ya xikambelo a yi se lulama .
Xana mahetelelo yalawo a ya simekiwile eka yini ?
VUTIHLAMULERI
Nyika vuyimeri bya netiweke ya tindhawu leti sirheleriweke ;
Eka mina , timfanelo ta ximunhu na tona ti ta va xirhangana .
Ndzi ni ntsakelo ku twa tihlamulo ta wena .
Hi dinga ku langutisa kahle eka sweswo .
Miganga yi vumbiwile hi mitlawa yo hambanahambana leyi katsaka mitlawa ya vukhongeri , vavasati na vavanuna , lavakulu na lavatsongo , ririmi , xiyimo xa swa ikhonomi na ntoloveto wa swa rimbewu .
Mahungu lamanene a hi mahungu;mahungu yo biha i mahungu lamanene eka vateki va mahungu .
Hikokwalaho hi hlawurile ku seketela xiviko .
Vamanana na vatatana , hi langutane na ntlhontlho wukulukumba .
Xikongomelo xa kona i ku nyika masungulo ya switirhisiwa swa ku hlangana ka ximunhu na vululami bya ximunhu .
Nsinya lowu nga wona wu letelaka wa fana nkarhi hinkwawo .
Ku vumba Komiti yo fambisa swa Tiyindlu ni ku Tlherisela Misava .
A hi tivi nchumu .
Ndza tshemba leswaku u ta hi seketela eka leswi .
Swi ta lava leswaku ku va ni moya wa kahle wa ntirhisano no pfumelelana .
ku ringeta ku heleketa
Loko swi ri tano , I incini ?
Ha khensa swinene ngopfu . Ndzi ta endla sweswo .
Ntirho lowu yi wu tirhaka wa khenseka naswona , hi ku vona ka Tikomiti , wu faneriwe hi ku langutisisiwa swinene .
Hikwalaho ndzi khensa muviki eka swona .
Mhaka leyi landzelaka i ku va vatirhisi va xava leswi va fanelaka .
I nkateko eka mina ku tikuma ndzi ri na munhu wo fana na yena .
Hi tshembha leswaku kuna xivandla naswona hi fanele ku endla swo tala ku antswisa nhluvukiso wa ikhonomi .
Kombisa na ku hlamusela tikhonsepe leti tirhisiwaka eka ku dyondza ka mitlawa .
Eka wili ya wena u nga :
Ni sweswi , switsundzuxo swa rihanyo a swi ringanangi .
I nkarhi sweswi kuva u yimela vantshwa va hina .
Vona va fanele ku sirheleriwa .
Nhluvukiso lowu yisiwaka emahlweni na ndzavisiso swi hlanganisiwile hi ndlela leyi swi nga oloviki ku swi hambanyisa .
Ndzi lava ku n'wi hoyozela eka sweswo .
Nhlamuselo ya laveka .
( c ) Ku tivisiwa hi ta swiboho swa huvo ya masipala .
Ku na xiphiqo xo tekelana enhlokweni swi kanetana na ndzinganiso .
Eka timhangu to tala mutirhisi u tava xirho xa xipanu .
Mpfumaleko wa mahungu
Ndzi nga mi nyika xikombiso xa leswi ndzi nga swi vona .
Swa antswa ku dya kahle xo sungula .
Hi lava xileriso xa muxaka wo fana .
Leswi i ntiyiso eka timodlele hinkwato leti nga pimanyetiwa .
H fanele ku lulamisa swirhalanganyi leswi .
Hi fambile magoza lamakulu eka malembe ya khumemune lama nga hundza .
Ku rhangisa ku fikelela vululami eka vanhu lava nga le vuswetini na le tindhawini ta matiko xikaya .
Leyi i ndhawu laha goza ri faneleke ku tekiwa kona .
Ndzi boxile swoleswo sweswi ku nga ri khale .
U fanele ku twisisa hilaha swifambo swa mani na mani swi faneleke ku tirha hakona .
Lexi i ndzavisiso eka ntumbuluko na swivangelo swa madzolonga ya swa le masangwini .
A hi endleni swo tala ku pfala lexi sweswi .
Kambe swi tshama kahlekahle swi ri leswi sweswi swi vuriwaka ku kula ka ikhonomi hi ku nanayila na hi rivilo .
Hi fanele ku tumbuluxa swiyimo leswi faneleke .
Xana hi na xiphiqo xo kongoma mayelana na leswi ?
Xo sungula , ku lulamisela switeji swo hetelela swa nkuriso .
Vatirhi vo lawula hi swona leswi hi swi lavaka eka varhumiwa .
Swi ve kona malembe ya nkombo .
A ndzi na ku kanakana eka xiyimo xexo .
A hi xikongomelonkulu .
Kambe sweswo i xitori xin'wana .
Mafu ya swa vuphasi bya tinhlampfi ya le henhla ku tlula mpimo .
A ku fanelangi kuva gingiriko wa le tlhelo .
Loyi a nga ta nyika mahungu na ku ya hundzisa .
Xikombiso xa swivutiso lexi nga ta hlamuriwa xi le ka rungula :
Sweswo i xin'wana xa swikongomelo swa nkoka ku tlula hinkwaswo .
Xikombiso !
Khomixinari , swi sasekile ku ku ku vona u ri endhawini ya wena .
Ku sirheleriwa kuntsongo ka vatirhi .
Mimfumo ya miganga yi sungurile ku tirha eka nhluvukiso wa vaakatiko .
Ndza khensa marito ya wena ya tintswalo eka hina hinkwerhu .
Ndzi vone leswi kumiweke .
Hakunene hi nga kota ntsena ku tsakisiwa hi lexi .
Ndza va twisisa .
Xibedhlele
Kumbexana leswitsongo swi ta kumeka swi ri leswo tala eka mhaka leyi .
Ndzi ta tsakela leswaku u basisa sweswo eka mina , ndza kombela .
Swakudya swo tala swa swimila swa tswongiwa .
Matsalwa ya kumeka ku suka eka :
Hikwalaho ka sweswo hi fanele ku lulamisa xiphiqo .
Hlamusela xiphiqo .
Leswi i swa ntumbuluko , naswona hi ku vona ka mina , a swi fanele ku hlayisiwa .
Kutani ha khensa swinene .
Loko ndzi ku nkarhi wa wena wu herile , swi vula leswaku wu herile .
Nsirhelelo wa eneji , tanihilaha swi vuriweke hakona , i mhaka ya nkoka .
Hi le ka xiyimo xa matimba lexi nga erivaleni .
Hi na vuxaka hi ku ya hi milawu leyi hi avelanaka yona .
Timhaka ta nkoka leti kaneriweke eka nhlengeletano lowu ti katsa :
Lowu a hi mphikizano wo fana hi ntiyiso .
Maendlelo ya ku vika ya lava ku hlamuseriwa ya va erivaleni eka mafambiselo waha kumbe waha ya phurojeke .
Lawa yo va masungulo ntsena .
Nandzu wu ta ya tengiwa ku nga ri khale .
Ri nga va ri ri tiko leri va nga twa hi rona .
Ndzi amukela xiviko lexi eka maendlelo ya swilo swa rimbewu eka tikomiti .
Bodo ya Nhluvukiso wa Vaaki yi tumbuluxiwile .
Xikongomelo nkulu xa pfhumba i vulemukisi , dyondzo na ku sivela .
Mphikizano wu tinyike matimba .
Xana swa koteka ku ya emahlweni eka tlhelo ra hina ?
Hambiswiritano , ka ha ri na nkayivelo .
Exikarhi ko kayakaya , u tlangele ntshembho .
Hi ta tlhela hi vulavurisana hi hi mhaka yo bindzu na timhaka to bindzurisa .
Swi engetela eka ntokoto wa muvabyi wa vukorhokeri bya swa rihanyo .
Eka ku tshembha ka mina manghenelo lawa ya ta nghenisa xiavi eka ku phakela tindlu .
Kambe , vavanuna na vavasati , nkateko lowu wu ta na vutihlamuleri lebyikulu , na ku langutela lokukulu .
Pulani yi katsa leswi landzelaka :
Hlamusela phurosese leyi humelelaka eka xivumbo xin'wana na xin'wana .
Hi fanele ku suka eka vuxiyaxiya bya matlhelo hinkwawo .
A hi twisiseni .
Yuropo yi fularherile vanhu va yona .
Sweswo i vubihi bya xiviri bya mhaka leyi .
Swibumabumelo swa nkunguhato
Mi nge ndzi hlamusela leswaku ndzi vula yini hi leswi .
I incini hi xi endlaka kutani hi hexe ?
Ku tumbuluxa mavonelo
Tindhawu ta miako to masungulo ta pfumaleka eka tindhawu leti nga swela ta swifundzankulu swo tala .
Hi ta njhekanjhekisana hi leswi loko nkarhi wu fika .
Sweleswo i ntiyiso wa timhaka kutani hi fanele ku swi amukela .
Kambe lexi xi amukeriwile .
Sweswo i hungu leri ri faneleke ku rhumeriwa .
Ndzi pfumeleleni ndzi vula swilo swimbirhi mayelana na leswi .
Va swi lemukile leswaku xikoweto a xi huma eka xitici xa gezi lexi onhakeke .
Xifundzankulu xa hina , Mfumo wa hina , na vanhu va hina va na swo tala swo swi tlangela .
Ku vhota , eka swiyenge hinkwaswo swa mfumo , i ndlela ya nkoka swinene ku vona leswaku ku ni ntshunxeko .
A swi na mhaka , mhaka leyi yi ta tshama yi ri eka ajenda .
Naswona sweswo swi fikeleriwa ntsena hi n'wangulano , mbhurisano na ku pfunana hi miehleketo .
Xo sungula , vaxanisiwa va fanele ku pota emaphoriseni .
Kambe , eka hinkwaswo , hi tsakela ku hlamusela ku khensa ka malwandla hina eka vutomi .
Xiyenge lexi xi hlayeka hi ndlela leyi :
Ndzi pfumelele ndzi boxa leswi hi ku komisa .
Nkarhi wo nwa swipyopyi hi nkarhi wo biha emirini .
Ndzi kholwa leswaku hi nga hlohletela pfhumba leri hi mbilu .
Xana leswi swi fanele swi endliwa hi ndlela yihi ?
Ndzi lava ku tlhela ndzi boxa xiyimo xa mimfumo eka vusirheleri bya mayini .
Ndza khensa swinene ku va mi ndzi pfumelerile ku avelana na n'wina eka nkarhi lowo tsakisa swonghasi .
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ku vula timhaka ti nga ri tingani .
Xirhangana xa hina xa vumbirhi i xa mitirho yo tala leyo antswa .
Boha swilaveko swa mpfuneto wa timali .
Kambe incini hi xi kumaka ke ?
Ku cinca ka mune swi andlariwile .
Ntlhotlho i wa misava hinkwayo .
swa mfumo wa miganga
A ku ri mhaka yo pfala nhlengelo wa switsariwa .
Veka xirhendze xa wena ehansi .
Matimba ya ku endla leswi ya le mavokweni ya hina .
Hambiswiritano , mbango wa le handle lowu hi tirhaka eka wona a wu le hansi ka vulawuri bya hina byo hetiseka .
Hikokwalaho , ndzi nga ka ndzi nga pfumelelani ni xiviko hi ntalo .
Ku fikelela marungula , nseketelo na vuhlanganisi :
Swi fanele kuva xiphemu xa mfuwo wa nhlangano .
Mikanerisano yi ta ya emahlweni hambiloko yi endleriwa etindhawini to kanerisana to hambanahambana .
Hinkwaxo ka lexi xi fanele ku yima .
Ha pfumelelana hi ku hetiseka .
Xana ndzi nga endla njhani xikombelo xo ka xi nga tiveki ?
Ntirho wa wena wa vutshila i wa xiyimo xa le henhla , hakunene .
Aka ehenhla ka leswi vanhu va nga na swona
Vamanana na vatatana , sweswi i nkarhi wa n'wina .
Sweswi mi le ku hi kombeleni ku hlwerisa vhoti yo hetelela .
Ndzi seketela xiviko lexi hi nkhikhi .
Xitirho lexi xi tirhisiwa enkarhini wa xiyimo xa ku dizayina kumbe xa nkunguhato .
Hi ntiyiso , mfumo wu fambisa hi ku tirhisana na vanhu .
Ndlela yo fikisa swakudya lembe hinkwaro
A ku ri ku cincacinca ka xithekiniki .
Leswi a swi na xivangelo .
Wena , hambiswiritano , u tshembe leswaku xiviko a xi amukeriwanga .
Engeteleka eka xibalo xo kongoma .
Ndzi na ntshembho leswaku hi ta humelela !
Hikokwalaho i swa nkoka ku va ntwanano wu amukeriwa .
Hi n'wi navelela swa kahle eka sweswo .
Ku hava xo hoxeka hi leswi .
A ku na ndhawu yo sivela ku dzahiwa ka fole .
Khadi ra posikarata ra kumeka ePosweni .
A ndzi lava leswaku hi sungula nkanelo wa hina .
A hi se kota ku nyika leswi .
Boha Xiboho xa Goza lexi Faneleke .
Minongonoko leyi a yi fanele ku simekiwa eka ku nghenela hi vutinyiketeri .
Ntsengo wa swivilelo
Ndzi khomiwile hi tingana swinene hi xiviko lexi .
Swikongomelo swa Nkwama wa Timali Rixaka i ku :
Handle ka timhaka leti , a ndzi nge vi na swo swi vula hi bajete .
Ndzi nga endla leswi ntsena nakambe .
Loko mi lava ku tirhisana eka leswi hi fanele ku tekela enhlokweni foramu leyi faneleke .
Swikongomelo swa phurogireme swi ta katsa :
nhluvukiso na ntshunxeko
Leswi swi yimela nxungeto lowukulu eka rihanyo ra vanhu .
Nawumbisi wu hlayiwa ravumbirhi .
Naswona hi le ka ku khumbana ko kongoma na vandla ro kaneta .
Hi nge yi emahlweni na mhaka leyi hi ehleketaka leswaku yi ta humelela .
Mitlhontlho ya ha ri kona emahlweni .
Hambiswiritano , nakambe , ku ta va ni swiphiqo swa ku humelerisa hi ku endla .
Moya wa swa politiki wu lulamerile ku ya emahlweni .
Hi ndlela leyi a swi kali swi lava leswaku u titshuva nhloko ku kota ku twisisa leswi nga ku humeleleni loko u ri karhi u teka tinoti .
Hi nga ka hi nga koti ku amukela ndlela leyi ya matirhele .
mihlangano ya swa mfuwo xik . vutshila , vuyimbeleri
Ntirho wa Komiti
Loko phurojeke yi hela , ya kamberiwa ku vona leswaku hi swihi swi tirhaka eka yona .
Swifuwo swi lav aku khomiwa hi ndlela yo rhula hi swivangelo leswi landzelaka :
Ku Amukeriwa ka Ajenda
Khonsepe leyi i nchumu lowu vo tala se va nga vaka va yi tiva .
Mikarhi leyi pimiweke yi fanele ku anekiwa eka chati yi vekiwa laha yi nga ta voniwa hi mintshungu .
Veka maendlelo ya le rivaleni , yo komisa eka vutivi na switirhisiwa .
Ndza khensa , swoleswo hi leswi a ndzi lava ku swi tshikelela .
Tidyondzo ta ku koteka ka phurojeke ka loko yi nga se sungula naloko yi sungurile na makungu ya dyondzo
Hi swikongomelo swa xiyenge lexi ;
Lexi hi mpimo wa le henhla kumbe wa le hansi hi lexi a ndzi ta xi ringanyeta .
Ndzi nga ku nyika xikatsa hinkwaxo xa swikombiso .
Hi ku va erivaleni , a ndzi tivi loko hi ta humelela .
Ku hambana ka kona i tlhelo ra swa matiko hinkwawo .
Hinkwaxo ka lexi xi teka nkarhi
Swi onhe xiyimo xa ikhonomi na ku lahlekeriwa hi vutomi .
Ku ni tinhlamuselo totala ta leswi a vula swona hileswi .
Ndzi kholwa leswaku hinkwaswo leswi i goza ro ya emahlweni .
Hikokwalaho kungu ra ndhawu leyi ra laveka .
Lowu a hi nxaxamelo wo twisiseka wo vangiwa hi hina .
Ku hambukisa vaaki entiyisweni i ku tsona vukorhokeri eka xidemokirasi xa hina .
A swi nga olovi , ndzi nga ku tshembisa .
Ku endlela ku angarheriwa hi mabindzu .
Va vekiwile eka xiyimo xa Muholo wa vunharhu .
Ntsengo wu tirhisiwe hi ndlela leyi landzelaka :
Ku lemuka vutshunguri bya xintu na mimirhi .
Ha pfumela leswaku sweswi hi lava ku vona mbuyelo .
Xana hi twisisa yini hi mhaka ya misava hinkwayo ?
Ku tumbuluxiwa na ku xanisiwa ka timakete letintshwa .  .
Ndzi ku vutisile xivutiso mayelana ni leswi fambelanaka ni leswi .
Endlelo rintshwa ri na nkoka swonghasi .
Migingiriko yimbirhi leyi landzelaka yi tlakusa ku twisisa ka swa tinguva na mitolovelo ya nkarhi wo leha .
Magoza lama tekiweke hi lama landzelaka :
Swivutiso swi nga vutisiwa loko hi ta eka xiviko .
Xana mfumo wa muganga i yini ?
Leswi na swona swi kombisiwile hi mfanelo eka xiviko xa wena .
Leswi hi leswi a ndzi ta tsakela ku swi tiva .
Swotala swi lava ku endliwa ku fikelela ku navela ka hina ka tiko ro pfumala vusweti .
Xiphemu xa vumbirhi xi avanyisiwile hi xitsalwana .
Ku va xirho
E-e . Hakunene a ndzi ehleketi sweswo swi ta va swi lulamile .
U lava swimakiwa swintshwa nkarhi hinkwawo .
Vaendzi lava vo tsandzeka ku ku nyika nongonoko wa mavito , va ta aleriwa ku nghena .
Swi komba leswaku lexi i xiviko xa nkoka swinene .
Leswi swi tlhela swi tirha eka swa rihanyo swa mbeleko na swa masangu .
A hi ntsena vhoti leyi nga na nkoka .
Ku hava ku tiyimisela ku susa xitirhisiwa lexi .
Xa vumbirhi , milawu leyi fambelanaka ni vutshamo bya le misaveni yo karhi .
Wa swi tiva , swi fanele ku va ...
Swa mani ?
Ndzi tsakile ku tivisa leswaku vulavisisi hi Phurofesa .
Ku fikelela eka rimba .
Mafambiselo ya ntikelo
Goza ro sungula hikwalaho i ro hlengeleta mahungu .
Ku landzela Tisayense ta Ntumbuluko , leti hi nga vaka hi ti tivanyana .
Naswona tikhampani ta matiko ti na xiave lexikulu eka leswi .
Hi tiyimiserile swinene ku jekajekisana na yena hi leswi .
Kondletela nhluvukiso wa Tindlela ta malulamiselo ya laha ndzeni .
Hi vona , hi le ku kongomile ekhombyeni lerikulu .
Lexi xi fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Hambiswiritano , xiringanyeto lexi ku vulavuriwaka hi xona a xi yi ekule hi ndlela yo hlamarisa .
Xikongomelo xa ndzetelo
Lowu i ntirho wa hina hinkwerhu eka nkarhi lowu taka .
Palamende a yi kaneti .
Swi ehleketi ntsena !
I ku navela ko fana .
Entiyisweni i goza leri nga tlangeriwaka .
Hi ta ya emahlweni hi tlhelo rero .
U humelerise mhaka ya nseketelo wa swa nawu .
Eka ndhawu leyi
Ha va khotsa naswona ku hava xin'wana hi nga xi endlaka .
Xiboho xexo xi fanele ku endliwa eka xiyimo xa tipolitiki .
Va vonaka hi mikarhi yo tala va hlawula leswi nga swona , va nga zangi va ehleketa .
A ndzi ta tsakela ku ku tivisa hi xilo xin'wana xo karhi .
Nakambe , eka hinkwaswo , hi amukela nawu wa mfumo .
Khanselara wa wadi na / kumbe varhumiwa va komiti ya wadi
Eku heteleleni lexi xi endlekile .
Hi ku vona ka mina , leswo rhanga hi swona leswi swi nga yimisa xiswona .
Ndzi ta tsakela ku vuyela eka ku nghenelela eka ikhonomi rosungula .
Swi le rivaleni , leswi i swa nkoka loko hi ta antswisa matirhelo ya kahle ya Swikongomelo leswi .
Foramu ya swa Vuphorisa bya Muganga yi fanele yi simekiwa etindhawini ta le makaya .
Ndzi seketela mitsakelo leyi ku va yi paluxiwa .
Minkanerisano exikarhi ka minhlangano yo yimela vatirhi a yi kunguhatiwe ku va kona hi ku hela ka vhiki .
Tihuvo leti na tona ti ta fanele ku hlamula xivutiso xolexo .
Hi vumina ndzi ehleketa leswaku hi lava xiyimo xa mpimo wa le hansi xa huwa .
Nawu wa Maendlelo ya Masipala
Hi nga rivaleni lexi loko hi karhi hi boha mpimanyeto .
Longoloxa mitirho hinkwayo leyi faneleke yi endliwa hi ku mpfapfarhuta nxaxamelo wa mitirho .
Ntshikilelo wu fanele ku tlakusiwa eka tlhelo leri .
Pfhumba leri ri vile ku humelela ko hlamarisa swinene .
Njhekanjhekisano lowu , hambiswiritano , a wu ri wo pfuleka no va erivaleni na ku aka nkarhi hinkwawo .
Sola mpfilungano .
Swi le ka hina ku sola hi vutalo vugevenga .
Swi tsanile ku tlula mpimo .
Kumbexana swoleswo swi ta tsakeriwa .
Pholisi ya mbango i xilaveko xa nkoka xa data ya nkhaqato .
Ndzi tsakela ku heta hi marito yo karhi ya kahle .
Tindlela leti nga hlawuriwaka ta xikweleti ti nga kumeka ti ri ni xiphiqo eka vatirhisi .
Maqhinga :
Dyondza mahlelelo
Ku fanele kuva swiyimo swo twala .
Lowu i ntiyiso wa kona .
Lexi a xi tano
nkayakayo wa timali ta misava na ikhonomi
Sweswo , emakumu ka siku , hi swona swi hlayiwaka .
Ndzi khensa hinkwaswo swirho swa komiti leswi seketeleke Nawumbisi .
Hlamusela leswi pulani ya matshalatshala ya bindzu yi vulaka swona .
I swiboho swihi leswi nga endliwaka ?
Ntirho wa Khomixini wu aviwile hi swiphemu hi tindlela ta tsevu ta matirhelo leti landzelaka :
Swi fanele ku huma eka swa mitirho .
Swi tlhela swi va timhaka leti ku vilerisaka .
Endyangwini !
Miehleketo yo tala leyinene yi humesiwile namuntlha .
A ndzi swi amukeli .
Hi fanele ku vona leswaku hi herisa ntungu lowu wa nyimpi eka tikonkulu ra hina .
Loko u hanya eAfrika Dzonga :
Ku nga vuriwa leswaku mpfuneto wa timali wu fanele ku nyikiwa eka swiyenge hinkwaswo , swa mfumo na leswi nga riki swa mfumo .
Vakhanselara va muganga kumbe swirho swa Komiti ya wadi na vatirhi va xithekiniki va nga ha pfuna ntlawa wo vevukisa eka mikarhi yo hambanahambana eka endlelo ra nkunguhato .
U tiyisile swinene eka mhaka yaleyo .
SWIRHO SWA KOMITI YA WADI SWI TIRHISANA NA khanselara na vaaki havambirhi .
Kambe sweswo a swi ringanangi eka mina .
Xiletelo xi katsa leswi landzelaka :
Eka leswi , hi huma eka ku kwetlembetana na ku lwa .
Mpfhuka
A ndzi ta tsakela ku endla fenya ritsongo laha .
Leswi i xiphemu xa nkoka xa xileriso lexi .
Hi lava ku tshama na sisiteme leyi .
A swi fanelangi ku va ntsena mayelana na vutshunxeki .
Xirho xin'wana ni xin'wana xa vukorhokeri bya mani na mani u ta ringanela kuva ni phenxeni ya kahle .
Ndzi ta tsakela ku tiva loko leyi ku ri yona mhaka .
A ndzi ta tsakela ku vona lexi xi famba ku ya emahlweni swinene .
Leswi hi leswi xiringanyeto xa xiboho xa rimba xi kongomaka ku endla swona .
Nhlengeletano leyi hi yona leyi eka yona ku bohiwaka no hakerisiwa tihakelo ta xikolo .
Hi tlhela hi ri lava lulameleke ku nyika mpfuno wa xithekiniki .
Kunene a va tano .
Hi ta va ni ntamu na vumunhu byo endla swilo hi ndlela yo hambana .
Nawu wa Ndzhavuko eAfrika Dzonga .
Xana ku humelela yini loko ndzi tsandzeka ku hakela akhawunti ya mina ya masipala ?
Ndzi ehleketa , tanihi xikombiso , hi nkitsinkitsi wa oyili .
Leswo i makumu vhoti .
Xana u tirhisa njhani vutshila ku va byi ku pfuna eka tindlela ta wena to tihanyisa ?
Ku hungutiwa ka matimba swi endliwa hi xikongomelo xo hunguta ku tika ka makhombo hi ku tirhisa :
Hikokwalaho , sweswo hinkwswo swa ha fanele ku endliwa .
Nhlamulo ya mina i ina .
Ndza kombela ku pfumeleriwa ku vula vonelo eka ku cinca ka vumbirhi .
Swiyimo swo tano a swi fanelangi ku vuyeleriwa eka nkarhi lowu taka .
Mufambisi wa timali ta masipala & mukhanselara wa wadi
Mbango lowu rhuleke i masungulo ntsena ya ndlandlamuko wa ku kula ka ikhonomi na nhluvukiso .
A hi nga fanelanga ku va hi swi endla nakambe !
Ndzi kholwa swinene leswaku hi ta hlula namuntlha .
Ntlhotlho wo sungula handle ko kanakana i mbango .
Kutani hi langutana na vumundzuku hi ku titshembha .
Ndza nkhensa , hinkwerhu ha swi lemuka .
Hinkwaswo swivutiso leswi swi fanele ku hlamuriwa hi vanhu va ka hina .
Eka hinkwaswo , hi fanele ku vutisa xivutiso : Hi endla yini hi vantshwa va hina ?
Hambi ko humelela yini , nongonoko wa rimba i masungulo ntsena .
Laha ku tirhaka xinawana xo hlawuleka , xinawana xo angarhela a xi nga tirhi .
Ku na tidyondzo ta nkoka ku dyondziwa eka mhaka leyi .
Xana i ku hela ka misava ?
Swa tikomba , timhaka ta ikhonomi ti lava ku lavisisiwa .
swiharhi eka swiphemu swo hambana swa misava
Ku na swiringanyeto swo tala leswi akisaka eka xiboho lexi .
I ku navela ka mina loko .
Naswona hi fanele ku fikelela timfanelo ta hina hi tindlela timbirhi .
A hi swo tumbuluxa nawu lowuntshwa .
A swi amukelekangi .
Vukungundzwana na mpfumaleko wa ku tirhela erivaleni swi hunguta nseketelo wa mani na mani .
I Yini Tiloni ?
Ndzivalelano wa vanhu wu avanile hi ku ya hi matimu .
I tlhelo rinwana lero .
Mipimo yo tekelela ya laveka eka mhaka leyi .
Nhlayo ya mimpfuxeto ya sweswi ni ya mundzuku yi tekile xivumbeko xo karhi .
Hi lava ku veka swipimelo swintshwa .
Tilebulu ti fanele na tona ti endliwa ti boha hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
Ntiyiso wa mhaka wu hambanile swinene .
Mimbuyelo yi hi ndlela leyi ;
Nhlamulo leyi landzelaka yi pfulekile yi ri yoxe .
Ha khutazeka .
Se xitandzhaku xa leswi hinkwaswo xi ta va yini ?
A swi endleki ku tshemba eka leswi .
Xiyimo eka matiko lama pfumelaka xi tlhela xi khumba swinene .
Mhaka ya mina yo hetelela yi khumba phuphu yo sungula na ya vumbirhi .
Mirhi ya swiphiqo
Ntsena eka nkarhi wolowo xi nga ta tirha hi ndlela leyi nga lulama .
Hikokwalaho , xiphiqo hi lexikulu swinene ngopfu eka nguva ya le xikarhi .
Naswona hi !
A hi nge yi ehleketi nakambe mhaka .
Ku wa ka ikhonomi swi fanele ku va nkarhi wa kahle wa ku kambisisa xiyimo hi vukheta .
Ha ha hlohloteriwa hi nseketelo wa sisiteme yo kambela .
XANDLA XA XIPIKARA : Xirho xi taya emahlweni .
Ndzi kholwa leswaku leswi i ku ya emahlweni eka swo pfuna vatirhisi .
Mhaka leyi yi ya emahlweni .
I swo sungula ku va vakhandziyi va va ni vutihlamuleri .
Sweswo swa ha ri swa nkoka , loko swi nga ri ekule ni ku swi tlula .
Leri i vonelo ra mina .
Va teka swintshunxo na mbuyelo swi ri swa nkoka , naswona swi fanerile .
Mihundzuluxo mimbirhi yi andlariwile mayelana ni endlelo leri .
Migingiriko ya Huvo ya Vuhlayiseki na Vusirheleri .
A hi tivi ku tiphesente ta hlanganela ku nyika swa timali i yini .
Hikokwalaho hi lava ku xi nyika mpfuneto wun'wana .
Hikokwalaho swi fanerile ku va hi yelanisa eka lexi .
Milawu ya nkoka i :
Ntirhisano exikarhi ka mfumo na vumaki bya mathekisi byi tlhele byi tiyisisiwa .
Xa vumbirhi , ku na mipfuno leyi sweswi yi nga fikeleriwaka hi vahlampfa .
Eka nhlengeletano ku na swibumabumelo swo hlaya leswi nga ringanyetiwa na ku antswisa xiyimo na ku hunguta vugevenga .
Hi langutela swiringanyeto swa wena .
Pfumala nkateko hi leswaku xivangelo xa leswi a xi kaneriwi hi mikarhi yo tala .
Sweswi u kombisile leswaku a nga le khombyeni .
Swiphiqo a swi humeleli .
Ndzi ehleketa ku ri i nkarhi wa kahle ku va hi endlile leswi .
Ndzi hoyozela leswo .
Eka vundzeni bya sweswi , nyimpi yi vitaniwa ku sirhelela xidemokirasi .
Ndzi pfumelelana ni nhlokomhaka ya xiboho hi matlhelo hinkwawo .
Hi swona swi endlaka leswaku mbuyelo wo hetelela wu ri lowu nga enetiseki sweswi .
hi tava hi tshova nawu
Khonsepe leyi , hi ku vona ka mina , yi pfulekile ku va yi nga tirhisiwa hi ndlela yo biha .
Ku humelela loku landzelaka ku fikeleriwile :
Mimbuyelo ya kona hi leyi landzelaka :
Ku hava vuenti .
Leswi a swi vuli leswaku hi fanele ku papalata swiendlo swa vatirhisani va hina eka nhluvukiso .
Swivulavuri swo tala swi vule leswi ko tala .
Hi tikuma hi eka xiyimo xo ka xi nga tshembhisi ku va xa ntiyiso kambe xi ri ntiyiso hi woxe .
Ndzi se ndzi sungurile ku tirha ndzi ri karhi ndzi fikelela leswi .
Ku vile ni cincano wa marito swinene eka xiyimo .
Exikarhi ka rimba leri , mphakelo wa timali i nchumu wa nkoka .
Vuhlanganisi bya leswi kumiweke .
Kutani a swi lavi ndzi nghena eka vundzeni .
A ndzi tsakile ku va xiphemu xa sweswo .
Mekhenizimi yo hluvukisa no hundzisa thekinoloji .
I mfanelo ya wena .
Swi tikomba hi swoxe .
I swa nkoka swinene ku tumbuluxa ntwanano wo fanana .
Ina , hi tsakile swinene , yi vile yo humelela .
Tikomiti ta tiwadi :
Ndza tiyisa hi vonile ntsena masungulo .
Hikwalaho ka swivangelo leswi , a ndzi ta tsundzuxa ku kaneta xiviko lexi .
Hambiswiritano , hi nga khomisi vaaki va hina tingana .
Chata ya Tshunxeko hi yona masungulo ma palamente ya vanhu .
Hi hlambanya ku endla swo tala na ku antswa hi swilo swintsongo .
Hikwalaho ndzi ta vhota hi ku tsaka lokukulu ndzi vhotela xiviko .
Nawu lowuntshwa wu fanele ku va erivaleni na ku va wu ya emahlweni .
Vuhleri bya vuleteri naswona kwihi ?
A ndzi ta tsakela ku vona endlelo ro hatlisisa ra swa nawu .
A hi nge tshami hi mavoko kutani hi vula tanihi vanhu lexi a hi xiphiqo xa hina .
Swa xiyimo xa le henhla swi katsa leswi landzelaka :
Ntirho wa Khomixini ya Makunguhatelo ya Rixaka i ku tsundzuxa mfumo na tiko hi timhaka leti ti khumbaka nhluvukiso wa nkarhi wo leha wa tiko .
I incini , kutani , rimba ra matirhelo lamanene ?
Hinkwerhu ka hina hi na vuswikoti bya matshalatshala ya vutumbuluxi na vuanakanyi .
Timfanelo ta ntlawa na vanhu
Namuntlha ndzi nga tivisa leswaku ku rindzela ku le kusuhi no fika emakumu .
Tikhodi ta matikhomelo na tikomiti ta misinya ya matikhomelo a swi enelangi .
Kutani a ndzi tivi mixupulo yihi na yihi eka nkarhi lowu .
Hi nga tshuki hi rivala leswi .
Hileswaku xiave lexi a xi papalateki mayelana ni mhaka leyi .
Matiko ma hina lamambirhi ya fanele ku tirhisana ku endlela ku humelela .
Ku lwa na vukungundzwana i mhaka yo lava vukheta swinene .
Leri i goza ra ku hatlisisa maendlelo hinkwawo .
Vutshila byi ta letela .
Ku hava munhu loyi a Alana na swona .
Vachaviseki va ta katsa :
Vulavula hi nhlawulo .
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela tshikelela xiphemu xa matimu .
Kambe , pfumala nkateko , a ndzi na xitirhisiwa xexo .
Swi tano , swivutiso sweswo swi lava ku ahluriwa .
Hikwalaho ka yini ?
Hambiswiritano hinkwaswo a swi pfumeleriwangi .
Swi ta humelela eAfrika Dzonga .
Leswi i ku tshova nawu wa matiko , naswona a swi amukeleki naswitsongo .
Ndzi ehleketa leswaku hinkwerhu a hi fanele ku lemuka leswi .
A hi tivi nchumu hi ntalo wun'wana .
A hi ta va hi va pfuna leswaku va ti pfuna .
Nyika tindlela tinharhu hilaha ku hisa ku huma emirhini wa munhu .
Misava hinkwayo yi pfulekele ntsena eka swa masungulo leswi hlawuriweke .
Loko ku amukeriwa nhluvuko lowu , hi tikume hi fike ka xiyimo xa ku va hinkwerhu hi ri vahluri .
Hiswona , i nkarhi wo tirha .
Xinawana lexi xi sungula ku tirha hi Dzivamisoko .
A hi lavi nhlokomhaka yintshwa ya mpimanyeto .
Mhaka ya mpfumelelo wo rhanga na yona i ya nkoka .
Swirho swa komitinkulu ya huvo
Namuntlha ndzi kota ku tivisa swiboho leswi fikeleriweke mayelano ni leswi .
A swi pfuni nchumu naswitsongo ku endla leswi .
Mhaka ya masiku yo pfala , u ta vona eka tsalwa kuri u ta vula yini hi swona .
A ku na nhlohlotelo wa timfanelo .
Hi ndzhenga ku ta tirhiwa leswi nga ta yisa eka pfaleni ka Nhlengeletano .
Ndzi nghenisa mhaka leyi nakambe namuntlha .
Sweswi mikanerisano mayelana na ku antswisa lokhixi exikarhi ka Komiti ya Wadi na mfumo wa miganga ya karhi ku humelela .
A hi vulavuleni hi oyili na gasi .
Ndzi pfumelelana na leswi hi ku hetiseka .
Mune kumbe swo hlaya
Naswona , swi ya emahlweni .
Ku na mfanelo ya xihatla yo basisa mhaka leyi .
Ndzi langutele xitshunxo xo hatlisa xa mhaka leyi .
Leswi hakanyingi i tingana hi ku vona ka mina .
A hi fanelanga ku va pfumelela ku humesa ndlandlamuxo endleleni .
Xo hetelela , a ndzi rhandza ku hundzulukela eka vuxaka bya le handle .
Vona i vayimeri va hina
Xifundzankulu a xi ri na swihlawulekisi hi ku pfumala ndzingano exikarhi ka swifumi na swisiwana .
Xexo i xisolo xa tipolitiki lexi hi faneleke ku langutana na xona .
Mafambiselo ya nkarhi wo leha ya swihlahla
Loko ntlawa wu ri karhi wu tiendlela swiboho na ku vona leswaku switirhisiwa leswi swi nga kona swa tirhisiwa , va ta tikuma va ri na xiave eka ku hlayisa swivumbeko leswi nga kona na ku hlayisa maendlelo .
Ku humelela na ku tsandzeka ku humelela ka nhlengeletano ya hina swi lawuriwa hi mafambiselo ya nkarhi na xichavo .
Va le ka ku titsona swakudya ka ntiyiso .
Ku humelerisa timhaka leti hinkwato swi ta teka nkarhi .
Se hi thumba leswaku a va nga .  . .  .
Hi ku vona ka mina , xitshunxo xi na matlhelo mambirhi .
Hikokwalaho , hi vona xivutiso lexi xi nga laveki .
Ku antswisa swivandla swa mabindzu etindhawini ta le makaya .
Nghingiriko lowu wa namuntlha wu hi teka wu hi yisa eka xiyimo xa nkoka lexintshwa .
Hikokwalaho a ndzi nga ta hlaya ku cinca loku .
Hakunene , ndza tsundzuka kahle a kuri lembe leri hundzeke :
Hi ta boheka ku tshama hi vekile tihlo eka lexi .
Misava na Switirhisiwa
Xo sungula eka hinkwaswo , vukorhokeri bya eneji .
I swinene , i nkarhi wa hina wo langutana na nghozi leyi .
Ku ta vuriwa loyi a nga na vutihlamuleri eka ku cinca ka vukorhokeri .
Ndzi amukela mikunguhato ya xona .
Switirhisiwa
Nyika maendlelo laya landzelaka :
I xilaveko xa ku kula ka ikhonomi na nhluvukiso .
Kutani ke , hi kwihi ntila wu faneleke ku dirowiwa kona ?
Ndzi navelela hinkwenu ku humelela na vutomi byo hanya hi ku tiphina .
Xiyenge xa mati na mbasiso a yi ri mhaka eka xiviko xo hambana .
Ku avelana ndzavisiso wa ikhonomi na masungulo ma data .
Sweswo swi tivikana swinene .
Ku na mahetelelo mambirhi lama nga humaka huma eka leswi .
Muahluri wa Khoto ya Vumbiwa .
Vumbiwa byi nga cinciwa ntsena hi ntwanano eka swiyenge hinkwaswo swa foramu .
Fomula leyi nga pfuxetiwa yi ta nghenisiwa hi magoza eka nkarhi wa malembe manharhu .
Vugevenga bya le ka Inthanete kumbe vugevenga bya xielekitironiki , tanihilaha kotala swi vuriwaka hakona , byi hundzeke ntlhontlho lowukulu .
Hlamusela ku hlawula ka wena .
Hi sweswo kahlekahle leswi ndzi nga swi twisisiki .
Kutani swi fanele ku kombisa loko xiphiqo xi lulamisiwile .
Xivutiso i ku njhani ke ?
Ku pfumaleka ka mahungu lama nyiketiweke swi nga vanga leswaku ku va ni mindziho leyi hakeriwaka .
I xidemokirasi .
Nakambe , rimitsu ra mhaka leyi i ku tivana
Endlelo ra vuvekisi : Tiphere
Mavonelo ya hilaha leswi swi faneleke ku endlisiwa xiswona ya hambana .
Xana hi mina ntsena ndzi voneke leswi ?
Leswaku ku kula eka misava hinkwayo ku kota ku ya emahlweni , ku fanele ku ringanana na ku va ku avelaniwa .
Eka xiyimo xin'wana na xin'wana nyika xintshunxo lexi bohaka eka endlelo leri .
Vona va fikelela mimpimo ya maahlulelo .
Ndzi se ndzi lemukile mhaka leyi .
Ku na vonelo eka swilo leswi hinkwaswo .
Sweswi hi hundzuluxa nyingiso wa hina hi ya eka mhaka ya mathoriwelo .
Nongonoko wa Endlelo ra Vuvekisi .
Hlamusela leswaku hikokwalaho ka yini havambirhi va nga va va lulamile .
Xiphiqo lexi i xa xivilelo xo va ku nga ri xifundza xi ri xoxe , kambe na tikonkulu hinkwaro .
Kanela timhaka leti landzelaka eka xitsalwana :
Vula loko leswi ku ri ndzinganiso wa kahle kumbe wo ka wu nga ri kahle .
A hi fanelanga ku tekela ehansi nkoka wa swikoweto leswi .
Ku langutela ka vanhu hi lokukulu eka nguva leyi ya vunharhu ya mfumo .
Xivutiso xo sungula , kutani , xi hi mayelana ni leswaku i mani a faneleke ku hakela .
Ku antswisa tithekiniki to tsala ku sivela ku heta nkarhi .
Nsirhelelo wa mitirho i wa nkoka swonghasi eka ntshamiseko wa le ndzeni wa rixaka .
Hilaha hi tirhanaka na ntlimbo i ku cinca .
Se hi ya ka swiphiqo .
Minongonoko leyi yi languteriwa kuya emahlweni no ndlandlamuka eka malembe laya taka .
Hambileswi ku nga na swisolo leswi , ndzi vhotela xiviko lexi .
Xitandi xin'wana na xin'wana kumbe ntlawa wa mapurasi wu nga hlawula muyimeri ku ya va xirho xa Komiti ya Wadi .
Ku engeteleka kuna matiko eAfrika laha ku nga na minhlawulo leyi fambaka kahle nkarhi na nkarhi .
Nchumu wa muxaka lowu wu fanele ku lulamisiwa .
I nkanerisano lowo ?
Hambiswiritano , ndzi kombela u amukela ku khensa ka mina ko hetiseka .
Xirho a xi fanelangi ku susiwa ehofisini handle ka loko ku sungule ku va na vutisisiwa.
Xa vumbirhi , nongonoko lowu wu fanele ku va wa maendlelo yo tirhela vanhu .
Leyi i ndhawu laha switirhisiwa swo tala swi faneleke ku yisiwa kona .
I nxiximo wa swikili swa yena swa tipolitiki .
A ndzi tshama na hahani wa mina .
Hi fanele ku tirha eka tlhelo ra nkoka leri anameke swinene .
Ku humelela loku ku ve kona hikwalaho ka migingiriko yo hunguta minxavo .
Tindlela leti ndzi pfukeke hi tona ndzi va eku vonakaleni .
Eka vahluri , ndza tshemba leswaku mi ta hlayisa ntirho lowunene .
Hi fanele ku vumba tisisiteme leti hlayisekeke .
Vavasati na vanhwanyana
Lowo i ntlhontlho .
I xikongomelo xa hina xa xipolitiki xa xiyimo xo sungula , naswona xi ta tama xi ri tano .
Xiboho lexi xi ta boxa ku tiboha ka masipala wa wena ehenhleni ka ndlela leyi tirhisiwaka hi tikomiti ta tiwadi .
Leswi swi ta pfula endlelo rin'wana lerintshwa .
Ndzhati yi nga va yi ri kule .
Mi nhlangano wa nkoka swinene .
Nongonoko wo Hlela wa Nhlavutelo wa Vutomi .
Vutisa lava u va tivaka loko va rhijisitariwile .
Leswi swi kombisa kahle leswaku hi lava xiyimo xo tiya .
Hi kombela leswaku u titivisa leswaku hi ta kota ku tiva leswaku u munhu wa njhani .
Hikokwalaho ndzi tshembha leswaku a hi fanelangi ku seketela kungu leri .
Nyiko yo andza ya swakudya na ...
Endlelo ri tumbuluxiwile ku lulamisa mitlhontlho leyi .
Endlelo rintshwa ra laveka .
A hi vulavuleni hi mali ya tiko .
I vatirhisi .
Sweswi hinkwaswo swi famba hi ndlela .
Hikokwalaho hi fanele ku va na vutumbuluxi na ku anakanya .
Xana swi nga tekiwa tanihi swa rixaka kumbe swa matiko mambe ?
Vutivi hi byona xitirho xa matimba bya xidemokrasi .
Hi ndlela yoleyo , timhaka ta vandla ti ta eku heteleleni .
Tlakusa vulemukisi ku endla matirhiselo ya kahle ya xivandla .
Eka mhaka leyi , na yona , hi fanele hi endla matshalatshala .
Xana a hi fanelangi ku nyika miehleketo yo karhi eka lexi ?
Ha yi tiva mintlhontlho leyi .
Xana ku na vutirhisani bya njhani ?
Va ta suka emigangeni ya hina , naswona va ta twisisa miganga ya hina .
A ndzi nga swi koti .
Swi le rivaleni leswaku nkanerisano lowu a wu se sungula .
Xidemokrasi xi file ePurasini ra Swihari .
Hi swi vona kahle leswaku hi fanele ku cinca dlela .
Hlamusela swivangelo
Lavisisa na ku xopaxopa mpimo wa mahanyelo ya miganga .
Xana swoleswo wu fikile nkarhi wo va swi ta xana ?
Mundzuku ku fanele ku va wona nawu .
Vaseketeri hi timali va laveka .
Tindhawu to karhi kumbe leti ku pfumelelaniweke hi tona kumbe swipimelo leswi tirhisiwaka ku pima matirhelo ya masipala , xikombiso , mphakelo wa vukorhokeri , nsivelo wa vugevenga .
MaAfrika Dzonga hinkwawo ya fanele ku tinyungubyisa hi ku humelela loku .
Hi fanele ku vekela ntshikilelo eka ikhonomi ya Kunene .
- Ku amukela
Tanihi leswi mi swi tivaka hinkwerhu , rihanyo ra manana na n'wana ra fambelana swinene .
Va fanele ku sirheleriwa eka tintswalo ta vuyimeri byo ka byi nga ri byona .
Ringhohe ra munhu na vonelo ro khuma a swi na ndhawu eka vanhu va masiku lama .
Ndzi ringetile ku hlamusela leswi eka xitatimende xa mina xo sungula .
Eka xiphemu lexi , i swa nkoka ku tsundzuka leswaku :
Ndzi ta boxa mune ntsena .
Ndza kholwa leswaku hi fikelerile ku twisiseka na ku va erivaleni .
Nhlawulo wu le xikarhi ka pholisi ya makete na vanhu .
Timaraka ti nyikiwa ntsena eka nhlamulo ku nga ri eka yuniti ntsena .
Tindhawu to karhi ta Phephahungu .
Ndzi tshemba kuri minjhekanjhekisano yi le ku fambeni kahle .
Ntirho wa hina hi kona wu sungulaka .
Hi teka ndlela yo fana eka mhaka ya vuhlonga bya fole .
I ro sungula ndzi tweke mayelana na lexi .
Ntsengo hinkwawo wa mali
Ndza endla .
Khakhuleta ku durha ka ntshovelo hi yuniti .
Kutani u ta va na nseketelo wa hina hinkwerhu .
Xikimi lexi i xikombiso xa ku lwa na kholera .
Hi ku komisa , I xitori xo humelela .
Ntlawa wu ta va na vutihlamuleri bya leswi nga vuriwangiki :
Leswi a hi swilo leswi hi faneleke ku pfumelelana naswona .
Ndzi kombela Yindlo ku pasisa Vhoti ya Mpimanyeto .
Ndzi na ku tshemba hinkwako leswaku leswi swi le ku tirheni ku ya hi kungu leri kunguhatiweke .
Hikokwalaho , hi fanele ku va ni nkoteko wa vhoti leyi avanyisaka .
Maendlelo lama vuyerisaka ya ku teka swiboho na ku lawula matirhiselo
Ntirho wun'wana wa ha sele ku va wu endliwa eka mikanerisano ya swa mfikelelo .
A wu tivi vuxokoxoko .
Eka malembe lama taka , ku tala ka ntirho wa hina laha ka tikonkulu ku ta ndlandlamuka ku ya emahlweni .
Kutani endlelo , hi leri nga rona hi nkhaqato .
Sirhelela ntsakelo wa vatirhi .
Xivutiso xa mina xa vumbirhi i mayelana na nkuriso .
Hi tekela enhlokweni vutihlamuleri byebyo swinene .
Minongonoko ya mafambiselo lawa ya pfanganisiweke na makungu
A hi wena u ri wexe .
Endla pulani ya mafambiselo ya vutshunguri .
Kambe hi ta vuyela eka sweswo eka nkarhi wun'wana lowu faneleke .
Ntirhisano wa laveka .
Handle ka sweswo , ku nga va na swi ta ndzhaku leswikulu eka mayelana na swa rihanyo .
Na mina ndza ku khensa Nkul . eka ntirho lowu endliweke .
Nhluvuko-masungulo i nhluvuko wa kahle eka swisiwana .
Sweswo i switsanana leswi vaakatiko va nga ta swi langutela .
Ndza tshemba a hi nchumu swa leswi .
Ina , khopi ya kungu yi ta nyikiwa .
Ku hluvuka swi endliwile hi ku hlonipha ka ku sunguriwa ka ku pimanyisa swimbirhi leswi nga henhla .
Nkavelo kuya hi nongonoko :
Nkateko lowu lahlekeke !
Nkarhi lowu a swi hambanile .
Vukhale bya misava
Vuswikoti bya miehleketo a byi nge hambanisiwi na vuswikoti bya miri .
Swikombiso swa vayimeri :
Ndza tshemba ku xaxameta nseketelo wa wena eka mhaka leyi .
A ndzi nga ha vulavula hi mhaka leyi nkarhi lowo leha .
Muxaka na nkarhi wa vuleteri bya vuswikoti swi nyikiwile .
Hilaha hi vulaka hakona , xiphiqo xi le ka vuxokoxoko .
Vavasati na vanhwanyana i vaxanisiwa va ku xavisiwa .
Sungula ntsengo lowutsongo wa swilo leswi tshamaka endzeni ka xigwitsirisi eka xikhomelo .
Bodo yintshwa yi thoriwile naswona yi ta hlangana emakumu ya Khotavuxika .
Leswi i ku mhangu leyi ya ha taka eka vanhu .
Nyika xikombelo xa Xiyenge B.
Khomixini yi hlaseriwile hi ku pfumaleka ka switirhisiwa eka ntirho wa yona .
Lexi a xi cinci mbuyelo hi ndlela yihi kumbe yihi .
Hi ku vona ka hina , leswi a swi ringanangi .
Hikokwalaho hi navela ku vona xihlawuhlawu lexi xi herisiwa .
Va tikombile leswaku a va na byona vutivi byo hlawula vaavanyisi .
Swi tiyisisiwile .
A hi nge swi pfumeleri leswi , hambi swi te yini .
Hi mi navelela ku humelela eka nghingiriko lowu .
Vutivisi a byi enelangi naswona magoza a ya enelangi .
Ntirho-ntlawa wu lava thekinoloji ku humelela .
Hlaya xiviko hinkwaxo .
Pfumala nkateko hi leswaku sweswo a hi swona swi ri swoxe eka masiku lawa .
Hikokwalaho ka yini u nga tirhisi vukona bya vona eka nhlengeletano leyi ku va u lulamisa leyi landzelaka ?
Lexi hi xin'wana nakambe lexi a xi fanele ku lavisisiwa .
Eka mhaka leyi hi tshembisile Vuthu ra Vusirheleri vutomi byo antswa .
Xana hi ta swi endlisa njhani ?
Sweswi ku hava vaehleketeleriwa lava nga exitokisini xa maphorisa .
Kombisa mpimo wa xifaniso .
Leswi fanaka , hi taya emahlweni ku langutisa eka vutshunguri bya ku tluleriwa ka mavabyi ya tingana .
A wu ri ntsako ku n'wi hlalela .
Hi ta ya emahlweni hi phakela eka mpfumelelo wa hina wa mafundza .
I mayelana na hundzuluxo .
Va arile ku swi endla eka nkarhi lowu wu nga hundza .
Lexo sungula a xi koteki .
Ku na swivangelo swinharhu swo tiya swa kungu leri .
Ha va sola .
Ndzi langutela ku vona xiviko xexo .
I xibumabumelo xa nkoka .
Manyuwali wu nyika swiletelo hi vundzeni mayelana ni leswi landzelaka :
Ku nga ri xidemokirasi .
Xijumba xi endliwile hi tindzawulo leti landzelaka :
Sweswo swi lulamisile xiphiqo ku fikela eka mpimo wo karhi .
Holobyenkulu , mhaka ya madurhelo yo landzelerisa vulawuri yi vikiwile eka nkarhi lowu hundzeke .
Leswi i swa nkoka swinene eka hina .
Ndzi ehleketa ku ri lexi i xiletelo xo hlawuleka xa kahle swinene .
Se ku vuriwile swo tala mayelana na leswi .
Vaxanisiwa vo tala eKapa Vupeladyambu va dlayiwile .
Vutihlamuleri bya vahumelerisi a byo va ntsena bya muxaka wa timali .
Hi tekile xiboho xo tshika eka vhoti yo hetelela .
Sweswo hi leswi a ndzi ta va ndzi swi tsakerile , mina hi ndzexe .
Ndzi ringetile ku hlamula swivutiso leswi nga tlakusiwa .
Xo hetelela , a ndzi ta lava ku bumabumela mihundzulo hinkwayo ya khumenhungu .
Ha antswa eka leswi , kambe ka hari na ntirho wo tala wu faneleke ku endliwa .
Ku amukeriwa
Ndzi kholwa leswaku laha kahlekahle hi kona laha ku nga na swo karhata .
Mphalalo wa mfumo i xitirho xa nkoka eka nhluvukiso wa swifundza .
Ndzi tshemba leswaku u ta ehleketisisa .
Nxaxamelo a wu heli .
Sweswo , i ntiyiso , khokho ra xiphiqo .
Swivangelo swa xiyimo lexi swi le rivaleni swinene ku swi vona .
Leswi ku rhula na vusirheleli swi nga tumbuluxiwa , hi ta swi kota ku aka tiko .
I nchumu wa kahle ku wu endla .
Leswi hi ntiyiso swi fanele ku katsiwa eka xikambelo xa ntshikelelo .
NHLENGELETANO YO NYIKA XIVIKO
Swi tele ngopfu eka nkoka .
Mi tiva nkoka wa leswi ku tlula mina .
Data yi kwihi ke ?
Hambiswiritano , sweswo a hi leswi swi nga xiswona eka xiringanyeto lexi .
Nsirhelelo wa mabindzu i khombo lerikulu eka ku kula ka ikhonomi ya matiko .
Lexi a hi xivutiso xa vavasati , hambileswi xi vutisiweke hi vavasati .
Hi wena munhu loyi a lulameleke ntirho .
I nkarhi wa ku fikisa mhaka leyi emakumu .
A hi swi tivi loko leswi ku ri ntiyiso .
Va swirhundzu na va matlhari , hi nge tshikeli xilo xin'wana na xin'wana eka makete .
Swona swi hundzuluxiwile .
Hlamula swivutiso leswi landzelaka mayelana na tisisiteme ta mphomiso .
Leswi swi fanele swi vumba xiphemu xa nkambisiso lowukulu .
Lexi na swona a xi amukeleki .
Lowu i ntirho wa Mutshamaxitulu na matsalana .
Kutani , hi swihi leswi nga vuriwaka hi xiyimo xa namuntlha ?
Ndzi hoyozela muviki na lavaya va tirhisanaka na yena .
Hambiswiritano a swi tali ku va tano .
Ndza tshemba leswaku va swi xixima .
Mufambisi eka mhaka yo kongoma kumbe hi ku angarhela ;
Naswona vonelo leri ri nge pfumeleriwi ku ya emahlweni .
Sweswi tatisa tikholomo timbirhi ta le xikarhi
A ndzo lava ku basisa sweswo nakambe .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va hi ri karhi hi teka xiyimo lexi xi nga erivaleni .
Naswona loko hi nga endli sweswo , i mani a nga ta endla ?
Ndza tshemba leswaku va ta amukela nseketelo wa wena .
Swi le rivaleni leswaku , ku hlawula ku fanele ku endliwa .
Ndza tshemba leswaku hi fanele ku teka endlelo ro hambana .
Hi ntiyiso wa xiviri , ku na ku ala kukulu .
Ndzi tlhela ndzi lava ku ku byela leswaku hikokwalaho ka yini .
Xana i xinawana xo antswa lexo ?
Xo sungula , ka nhlamuselo wa swilo .  .
Hi rhandza ku khensa ku tinyiketela ka vona .
Hi hava matimba ya xinawu ku endla sweswo .
Sweswi i nkarhi wa ku langutisa eka vumundzuku .
Nkarhi a wu ndzi pfumeleri ku vula hinkwaswo tanihi leswi a ndzi swi lavisa swona .
Swa Khomixini ya Vukorhokeri bya Vanhu .
Ku vile ku vuriwile mhaka ya vuhlayiselo .
A hi naveli ku wela eka xirimbana lexi .
Vatswari va mina havambirhi va le Ndlwini naswona va vuyeriwa hi ku kongoma ku suka eka leswi .
Hi fanele hi va na vutihlamuleri byo va kona :
Ku na swikombiso swa ndlela leyi swi nga endliwaka ha yona hi mfanelo .
Hlela ntshikelelo wa ku tirhisiwa ka tikhomphyuta eka switirhisiwa swo tala ;
Wun'wana wa mitlhontlho leyikulu eka dyondzo i mpimo wa ku tshika ka vadyondzi .
Nyika mavonelo ya wena leswaku hikokwalaho ka yini vutivi byi laveka .
Vumundzuku bya hina byi le mavokweni ya hina .
Xikombiso xa nxaviselano
Ndzi rhandza kuva ndzi ku khensa eka xirhambo hi swivangelo swimbirhi :
Ha ha rindzerile sweswo ku va swi humelela .
Ku vonaka ka ku va ku ri na ku twanana swa amukelela.
Hambiswiritano , vatirhisi va kumeka va ri karhi va papalata ku kumiwa eka mhaka leyi , hambiloko u hambanyisa mphakelo wa switirhisiwa leswi .
Hileswaku hi fanele hi endla swilo hi ndlela yo hambana .
Sweswo a hi ku vula leswaku u hlamusela ku endla vukanganyisi .
Ku kunguhata phurojeke ku ri na ku kanetana i ribye ra yinhla ra mafambiselo ya phurojeke .
Ku teka goza ro lulamisa .
Swi le ka Maafrika-Dzonga hinkwavo ku teka xiave eka ku lulamisa vumundzuku bya rona .
Ku nga si bumabumeriwa eka swihlawulekisi swa xiviko , ndzi pfumelele ku nyika swibumabumelo swo angarhela :
Ndzi kholwa leswaku hi le ku seketeleni ka mavonelo ya vatirhisi .
Swa ha ri tano , a ndzi boheka ku vhota ndzi hambana na leswi namuntlha .
I yini muxavi
I xiave lexi hi ringeteke ku xi papalata .
Palamende yi fanele ku teka swiboho swa nkoka .
Ndza kombela ku u khutaza valandzeri va wena ku va va ya emahlweni na xona .
Hi ntumbuluko , ndzi tshemba leswaku leswi swi ta humelela .
Lexi xi tlhela xi va na nkoka swonghasi eka kavanyisa ka mihlangano .
Swi le rivaleni leswaku ku ni mbalango lowu hanyaka wa xiyimo .
Swikongomelonkulu swa masagwadi i :
Komba mintlhontlho leyikulu mayelana ni matirhele ya Nawu wa Madzolonga ya le Mindyangwini .
Hikokwalaho , nhlayo ya mimovha yi fanele ku hungutiwa .
Ku na swiphiqo ngopfu hi tlhelo ra matirhelo ya swivumbeko .
Swiviko leswi swi komba ku tiyimisela .
A ndzi vulavuli hi mayelana na tindhawu to nghena ku suka eka matiko mambe ; ndzi vulavula hi mayelana na ndzilekano hinkwawo .
Lexi i xilo xin'wana lexi ehenhla ka xona hi faneleke ku yima hi tiya .
Ku rhula ko akiwa .
Sweswi a hi nkarhi wo endla swilo ku vuyeriwa .
Ku na swiphiqo .
Yi tshama yi ri mhaka yo tsakisa ku nyika tinyiko eka mitirho ya xiyimo xa le henhla .
Kutani ndza tshemba leswaku ntirho wa kahle wu endliwile .
Kahlekahle , a ndzi si ehleketa ku fika kwalaho hi ta munhu .
Hi fanele ku tlhela hi va na vusirheleri byo tala na ku va byo swo antswa .
Swi le rivaleni , leswi a swi tiyiseleki .
Hi ku engetela , nsirhelelo wa switiviwa swa vuxokoxoko bya vavabyi i ka nkoka .
Ndzi vekile swivutiso mayelana na mhaka leyi malembe yo tala manjhe .
Hi fanele ku tekela enhlokweni switandzhaku leswi .
Sekitara leyi a xaniseka .
Vunyingi bya tifeyisi to hambanahambana bya vuyelerisiwa loko ndzhendzeleko wa phurojeke wu ri karhi wu ndlandlamuka .
Swi na nkoka swonghasi eka nhluvukiso wa tiko .
Huvo ya nawu na yona yi ta tumbuluxa milawu ya khoto .
Handle ka sweswo a swi nga tekiwi ku va swi vikiwile .
Hi le tlhelo , leswi swi komba xilaveko lexikulu xa Khomixini yeleyo .
Swi ta vanga swirhalanganyi swo engetela eka nhluvukiso .
Swirho swo engeteriwa i swirho swa muganga leswi nga riki vatswari .
Hlamusela maendlelo yo hambana ya ku hakelela thekinoloji ya tikhomphyuta .
A ndzi vuli leswaku ku hava swiphiqo .
Hi hava xo xi kaneta eka leswi hi nawu .
Ntirhisano a wu tirhi eka matiko lawa .
Hambiswiritano , ndzi tshemba ku ta va na mbuyelo lowunene .
Madyelo ya kahle i masungulo ya rihanyo na nhluvukiso .
Timfanelo leti ti tekiwa tanihi timfanelo leti tumbuluxiweke hi nkarhi wa vumbirhi .
Ku engetela eka leswi , xiyenge xa swa vukhomi bya tinhlampfi xi le khombyeni .
Ku suka ka swifumi ku ya eka swisiwana .
Ku na ku vonaka ngopfu ka vuxaka bya ntshamiseko wo tlula mpimo .
Nseketelo lowu humaka eka vatswari kumbe maxaka .
Swi kahle , kutani ndzi enerisekile .
Ha tisola eka ku pfumaleka ka leswi eka xiviko .
Sweswo a swi amukeleki naswona a hi swi lavi !
Wena u na matimba walawo .
Ndza ku khensa naswona mi navelela ku humelela eka minkanerisano ya n'wina ehenhla masiku mambirhi lama landzelaka .
Ndzi ta tirha ndzi kongome sweswo .
Tirhisa marito la ma vahlayi va nga ta hatla va ma twisisa .
I incini xiyimo hi mayelana na matirhiselo ?
Va kombela switirhisiwa swa xithekiniki na vanhu .
Xexo i xivangelo xa ku va ndzi ri laha namuntlha .
Lexi xi nga kaneriwa .
Hi swona swi endleke leswaku hi va hi andlarile mihundzuluxo leyi .
Ndzi ta vuyela eka mhaka leyi ku nga ri khale .
Mpfumelo eka vuahluri .
Yona i mitwanano .
Ntsengo wa mudende wa mudyuhari wu cinca lembe rin'wana na rin'wana .
Hi ndlela leyi , hi fanele hi veka timhaka erivaleni .
Ha vumbirhi swa laveka .
A swi hi pfuni ku hluvukisa matsalwa yo tala ngopfu .
Hi na nthyakiso wa mbango wukulu swinene .
Makete a yi tshami yi ri karhi yi va tlhelo ra vona .
Va fanele va tirha hi ndlela leyi nga ta endla leswaku hi kota ku fikelela swikongomelo swa hina tanihi rixaka .
Mafambiselo ya phurojeke ya khumba ku lawula nsimeko wa kungu , ku katsa nkambelo wa hilaha swilo swi fambaka hakona na ku pfuxeta makungu tanihi ndlela ya ku angula eka mitlhontlho kumbe ku cinca ka xiyimo lexi nga tshukaka xi vile kona endleleni .
Hikokwalaho , ndzi tshemba leswaku hi se hi fikelerile swilaveko hinkwaswo .
Vaaki lava nga laha ku nga riki na switirhisiwa va nga
Chika .
U tiyisile leswaku u lava ku endla leswi ?
Ndzi yingiserile mavonelo ya wena ; u tiyisile .
Hi lava xivona xa rixaka ku hi tlakusa hi huma eka xitsevetseve lexi .
Makumu ya kona hileswaku a hi nge humeleli handle ka loko u nga hi pfunanga leswaku hi humelela .
Demokirasi ya hina yi vuyerisa vanhu lavantsongo naswona swo tala swi nga endliwa .
Ha swi tiva leswaku ku na timhaka ta vavasati .
Vumunhu tanihi rimba ro simeka nxupulo eAfrika Dzonga .
Xiviko xa sweswi xi khumba swinene leswi swo hetelela .
Vito .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Nakambe ndza khensa swinene eka malwandla ya n'wina .
Hileswaku ndlandlamuko a hi xona xikongomelo xo hetelela .
Lexo sungula hileswaku demokirasi yi fanele ku sirheleriwa .
Mitlhontlho yo fana yoxe ya matiko ya hina yi lava switshunxo swo fana swoxe .
Xo hetelela , ndzi pfumeleleni ku hundzulukela hala ka vatatana .
Kambe xana hi ta fikelela njhani sweswo ?
swi ta humelela .
Ku humelela ka tiphurogireme leti swi lawuriwa hi vuxaka bya vaaki na purayivhete .
Ndzi tlhele ndzi va ni minkanerisano ni varhangeri va miganga na swirho swa mabindzu .
Mpimo wa vutivi .
Sweswo i swa nkoka swinene ku ya hilaha ndzi khumbekaka hakona .
Tiphurogireme leti tirhekaka ta vuleteri ti fanele ku tiyisiwa eka vukorhokeri hinkwabyo bya vanhu .
Hambiswiritano , komiti ya wadi yi nga ka yi nga lerisi khanselara wa wadi hilaha a faneleke ku vhota hakona eka tinhlengeletano ta huvo .
Endzhaku ka hinkwaswo , i incini xi nga ku humeleleni ke ?
SWIVUTISO
Nseketelo wa swa timali i wa nkoka .
tumbuluxa swikili swa ku kota ku tirhana na swiyimo swa swiphiqo .
Hikokwalaho ka yini u tshamela ku vula leswi ?
A ndzi ta tsakela leswaku vhoti yo sungula yi hlayiwa .
Kambe xikongomelo xi kona .
Swo tala swi fanele ku endliwa eka xiyimo xa rixaka .
Ku hlanganisiwa ka timali leti ku fanele ku antswisiwa .
Xana a wu na mahungu ya wena n'wini ?
Xi lava ku endliwa leswaku xi vonaka hi ndlela leyi .
Mavonelo ya vona hileswaku leswi swi ta pfuna ku lulamisa xiyimo xa vugevenga .
Hi na vuxaka na matiko manharhu .
Tiva tindhawu leti nga pfuxetiwaka .
Namuntlha hi ta twa mahungu na mpfuneto eka ndzivalelano .
I yini xikongomelo nkulu xo olovisa sisitimi ya xibalo eka mabindzu lamatsongo ?
Xo hetelela , mhaka ya leswaku ndza ha ku thola Mulawuri-Jenerali wuntshwa swa tiviwa .
Xana va ngava va tiva leswi humelelaka ku antswa ku tlula leswi hina hi swi tivaka ?
Leswi swi le rivaleni i xivilelo xikulu eka xifundza lexi .
Hi ntiyiso rivilo i ra nkoka .
Nawu lowu a wu kombisi ntiyiso wa laha misaveni .
Laha , na kona , u le ka xiyimo xo tika ngopfungopfu .
Xo hetelela , a ndzi ta tsakela ku bumabumela ku cinca hinkwako ka khumenhungu .
Lowu i nkarhi wo dya , ku nwa na ku tsaka .
Hi ntiyiso swileriso leswa mafundza swa mafundza swi na nhlohlotelo ehenhla mhaka leyi ?
Ndzi swi vurile leswi eku sunguleni , naswona ndzi ta tlhela ndzi swi vula .
Ndzi nkhensa xivutiso xa wena lexa kahle swinene .
Swi tikomba yi ri mhaka .
I rini hi nga langutelaka ku vona mbuyelo wo karhi ?
Kamba loko switirho hinkwaswo swi tirha kahle na vuhlayiseki .
swi longoloxiwile eka Dyondzo
swi fanele ku dyondziwa
Goza leri landzelaka hi leswaku ku ta va na mbulavurisano wo anama .
Va kombisile leswaku a va si hela matimba eku lwisaneni na vugevenga .
Loko swi ri tano , ndza tisola .
Xo sungula , hikuva hi nhlamuselo i vatsongo na ku va tsekatseka .
Hi nga tirha hi sweswo eka nkanerisano lowu .
Hambiswiritano , lexi xi lavekaka i ntirhisano wo antswa exikarhi ka vona .
holobyenkulu wa timali
Mpfapfarhuto wa pholisi ya Mfumo wa Muganga i rimba ra pholisi yo sungula ya rixaka ya mfumo wa muganga eka nkarhi wa loko xihlawuhlawu xi herile .
Leswi swi hi fikisa emakumu .
Nxopaxopo wa swa rimbewu i xitirho xo hlahluva ku hambana exikarhi ka vamanana na vatatana mayelana na migingiriko ya vona yo karhi leyi kongomisiweke , swiyimo , swilaveko , mfikelelo eka na ku lawula switirhisiwa , mfikelelo wa mimbuyelo wa swa nhluvukiso na ku teka swiboho .
Swi hikwalaho ka mihlangano yo hambanahambana ku endla tano .
Swi suka eka mhaka ya leswaku ku avelana ntsakelo swi nyika endlelo ro hlanganela .
Ku hunguteka ka nkayivelo wa mitirho eAfrika Dzonga swi le xikarhi ka kontiraka ya ximunhu .
Sweswi phalamende yi fanele ku vhotela mihundzuluxo .
A swi ri swa nkoka swinene ku pfuxeta xileriso .
Sweswo i xilo xin'wana lexi a va fanele va hi byela xona .
Hikwalaho ka sweswo , a ndzi nga amukeli ku cinca koloko hi xivangelo xexo .
Ndza tshemba xi nga rhumela mahungu lama hoxekeke .
Riphabuliki hi ku landza nawu lowu faneleke .
Leyi i phurojeke leyi tekeke nkarhinyana .
Nhlamulo eka leswi yi vile mhaka ya kahle swinene .
Hi fanele ku vuyisela mpfuno endleleni wa yona .
Hi Nyenyankulu lembe leri hi ta humesa mpfapfarhuto wa nawu lowu nga ta fambisa endlelo leri .
Leswi hi swi lavaka sweswi i nawu .
Ku simeka leswi , hi lava swikili swo karhi .
Nhloko ya Senthara ya Rixaka i mutshamaxitulu wa Foramu .
Loko hi nga si vona muxaka wa misisi , hi fanele ku vona vukwembu .
Hi tshemba leswaku ku ta vulavuriwa hi swiphiqo leswi .
Hikwalaho ka sweswo , ku hava xivangelo xa swa nawu eka ku endla tano .
Hi lava ku ringeta kuntshwa ku ololoxa nkwetlembetano .
Pfumala nkateko , mhaka yi tika swinene ku tlula sweswo .
Xana a hi ta kaneta hi ndlela yihi ?
Pfumelela ntsena ntlhanu wa timinete ku va swi humelela .
Korhamela emahlweni hilaha u nga kotaka hakona kutani u ololoxa nhlana wa wena wu ku thwii .
Leswi swi vula leswaku goza ra nawu lowuntshwa ra laveka .
Hi swona swi endlaka leswaku hi teka xiendlo xa matimba swinene .
A hi tirheni .
Hi tlhela hi langutana na nkarhi wa ku cinca swinene eka swa tipolotiki .
Mapulanele lamanene ya matirhele .
Nakambe hi ta :
Hi fikile emaninginingini yo bohana .
Xiphiqo xa vulawuri i xa nkoka swinene .
Ku hlawula , ku hlanganisa na ku boxa swilo swa nkoka leswi swi nga eka tindhawu ta vaaki
Ntirho wa wena a hi wo olova .
Sweswo hakunene hi leswi hi nga eku swi kaneleni .
MPIMO
Lexi xi fambisana na migingiriko yo karhi ya vuleteri .
A ndzi tshembhi leswaku nyimpi na mavuthu i xitshunxo eka swiphiqo .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va hi kunguhatile endlelo lerintshwa .
Nkuriso wu na xirhangana xa le henhla ku tlula hinkwaswo .
Ndzi tshemba , hikwalaho , leswaku a hi nga ha vi na ku hlwela .
Ntlawa wun'wana na wun'wana wu na mfanelo yo kombela tivhoti ta mbitanelo wa mavito .
Hikokwalaho , hi fanele ku ya emahlweni eka ntirho lowu .
Leswi humeleleke i nhlomulo .
Kombisa hilaha xihlawuhlawu xi nga ololoxiwaka emitirhweni .
Loko swi ri tano , kutani ndzi nga vhotela xinawana lexi .
Nkarhi hi wona leswaku tipholisi leti ti cinciwa .
Magoza lama fanele ya rihanyo na wona ya karhata ku ya lemuka .
Ha swi tiva leswaku ndyangu a wu na mfikelelo wa mati na gezi .
Yi na mfanelo yo hetiseka yo endla xikombelo xa kontiraka .
Xiyenge xa dyondzo a xi karhi xi tirhana ni mpfumelelano lowu ku ringana nkarhinyana .
Hi lava ku xava gezi eka matiko lama .
Hi boheka ku hlawula .
Ndzi ehleketa leswaku hi dinga ku vekiwa erivaleni swinene .
Kambe leri a hi hungu ntsena eka vaphurofexinali va rihanyo .
Vona va tirhisile hi matimba .
Tirhasiti i ta :
Ku amukela mpimo wa makhomele i tlhelo rin'wana ra mhaka .
ku nyika mbuyelo swi na nkoka eka swiyimo hinkwaswo :
Ndzi ta endla xitatimende lexi tsariweke eka mhaka leyi .
A ndzi ta tsakela ku basisiwa eka mhaka yaleyo .
Palamende yi fikelerile ku cinca lokunene eka xiringanyeto xa masungulo .
Vito ra muendli wa xikombelo :
Varimi va le mapurasini lamatsongo va tala ku rima eka misava ya vaaki leyi nga ya Mfumo .
Switandzhaku swa ntshikelelo eka ntlawa .
Ha vilela hi swona , tanihileswi swi faneleke .
Kavanyisa loku ku ta va ku nyikile swirho ku twisisa swikongomelo , mitirho , xivumbeko , mitirho ya Tikomiti ta Tiwadi na ku vonisisa ka masungulo ya leswi nga eka mafambiselo ya phurojeke .
Sweswo swi ta ya hi mitirho ya vuyimeri .
Swipimelo swa ntirho lowu nga kunguhatiwa swi vekiwile tlhelo ku hunguta ntshikelelo eka mphakelo wa vukorhokeri .
Kambe mfumo wu endle leswi .
Ku na xidingo xo ya mahlweni , hambiswiritano .
Tanihilaha ndzi vuleke hakona eku sunguleni , hambiswiritano , hi fanele ku teka goza hi ndlela leyi fambelanaka .
Hi fanele ku leteriwa hi ntlakuso wa nkoka wa nhlayiseko wa vanhu .
M&E eka tinhlengeletano ta Tikomiti ta Tiwadi
Hikokwalaho a ndzi voni xivangelo xo hlwerisa leswi ku ya emahlweni .
Ndza tshemba leswaku hi nga pasisa mpimanyeto hi ku hlanganela .
Kambe hambi ku humelela yini kumbe yini , ku onha timfanelo ta ximunhu swi fanele ku yima .
A swi ki swi lava ku vuriwa , xileriso na xona xi lava ku lexi bohaka .
Xana ntirho wo kambela wu ta endliwa rini naswona wu ta teka nkarhi wo tanihi kwihi ?
Ndza tshemba leyi i ndlela leyi nga amukelekiki ya ku hundzela emahlweni .
Mutshamaxitulu wa Yindlo ya Vayimeri ;
Hi nkarhi wa mbulavulo lowu hi ta kombisa ku vilela :
Nkarhi wa xiviko lexi wu kahle swinene .
Hlamusela ntirho lowu endliwaka hi mfuwo eka mabindzu ya misava hinkwayo .
Swona hi swihi ?
Mfumo a wu fanelanga ku sirhelela swilo swo tanihi sweswo .
Ndzi vilerisiwa ngopfungopfu hi mayelana na nhlokomhaka ya huwa .
Loko swi fanerile ku fanele ku lulamisiwa eka theme ra matirhelo .
Hlawula vito ra fayili .
Hikokwalaho , ha pfumela hinkwerhu leswaku ku laveka milawu .
Swi na nkoka swonghasi ku sivela lexi ku va xi humelela .
Ku hava eka hina loyi a nga endlaka leswi hi yexe .
Hlamusela ku tirha ka switirhisiwa ka swa tinkota .
Swi ta va swi endliwa nkarhi wu nga si fika ku huma na mahetelelo eka xiyimo lexi .
Mhaka a yi se va kona emahlweni ka Khabinete .
Swikombiso swa swivutiso leswi nga tirhisiwaka eka nongonoko wa swivutiso .
swi nga ha kunguhatiwa
Lembe leri , hi le ka xiyimo xo hambana .
Swi nga vuriwa leswaku vumbabva byi ya emahlweni handle ko tekela enhlokweni leswi xiyimo xi nga xiswona .
Vuhlanganisi na nkhuluko wa vuxokoxoko .
Ndzi kombela u hlamula xivutiso .
Ndzi le kusuhi na ku famba , xana u nga ta hi kwalomu ka awara ya mbirhi .
Vulawuri eka Riphabliki .
Nhlayo ya mintlhontlho leyi hi hlanganaka na yona sweswi .
Endzhaku ka hinkwaswo , i vukorhokeri bya swifambo swo khandziya swa mani na mani .
Ha amukela , hambiswiritano , leswaku va endlile nhluvuko .
Hi ta tsakela ku navelela vadyondzisi va hina hinkwavo holideyi yo hlayiseka na ntsako .
Loko hi nga ri na mpfuno na ntirhisano wa n'wina lowu yaka emahlweni eka ku simekiwa ka phurogireme leyi , wu nge humeleli .
Wu lava vurhangeri , tipholisi to tiya , vafambisi na vatirhi lava nga na swikili , mitila leyi nga lo tlangandla erivaleni , ya vutihlamuleri , tisisiteme leti faneleke , na matirhiselo ya milawu hi ndlela yo fanana na ku va kahle .
Sweswo hi leswi nhlokomhaka leyi yi vekeriweke ku fikelela swona .
Eka Vukorhokeri bya Mani na Mani swipimelo leswi swi vuriwa swipimelo swa vukorhokeri bya Mani na Mani .
Ndza tshemba hi le ku tirhaneni na ntwanano wa nkoka eka matimu .
Xana xiyimo lexiya xi cincile , leswi ku nga na mahungu lawa ?
Matitwelo ya machudeni .
Nsinya wa vumbirhi i xivutiso xa endlelo ro nonoka .
Xana ku bvumba ku nga endleka ku suka eka mbuyelo kumbe switiviwa .
Ha swi tiva leswaku ku xanisa ka ha ya emahlweni .
Hi swona swi endlaka leswaku komiti ya hina yi landzurile xiviko lexi .
Leswi swi vonaka onge I mhaka yo nonoha .
Nkoka wa vutomi
Yeleyo i mhaka leyi hi hlaseleke emahlweni ka hina .
Makungu yo kambela ma le ka Xedulu ya Ntirho :
Timhaka ta nkoka leti faneleke ku lulamisiwa eka xiviko ti katsa :
Ku sivela vululami .
Kombisa swivilelo leswi faneleke ku hundziseriwa eka vatirhi lava faneleke .
Hambiswiritano , leswi a hi nkitsikitsi lowu tolovelekeke wa swakudya .
Nsinya wu kona .
Vito ra munyiki wa vuleteri byo kambela
Sweswo i njhekanjhekisano lowu faneleke ku suka eka swona .
Mitsengo yo hambanahambana yi fambelana na ndzetelo .
Tirhisa tihlamuselo leti nga laha henhla ku hambanisa exikarhi ka tikhonsepe .
Hi ku landza ndzavisiso , leswi swi vonaka onge a swi tano .
Hi fanele hi hlangana eka kungu ra hina ra matshamelo ya vanhu .
Hambiswiritano , eku heteleleni hi fanele ku teka goza ro sungula .
Ndzi kombela ku khomeriwa kuva ndzi hluleke kuva na n'wina namuntlha .
Eka khavhara ya le ndzhaku ya buku , ku na leswi landzelaka :
I ntiyiso leswaku hi ya emahlweni ku hlangana na mintlhotlho yo tika .
Hambiswiritano , hi tlhela hi va ni ku avelana ka vutihlamuleri .
A ku na ku kanakana ku leswi swa laveka .
Leswi landzelaka i swikongomelo swa Muganga :
Avuxeni , va swirhundzu na va matlhari .
Swi ta humela emahlweni .
Vuswikoti byo tiva timakete leti kongomisiwaka bya kombisiwa .
Vukorhokeri bya matsalwa
Xohetelela , swa koteka no tirha ku ringana tiawara ta khumenhungu hi siku .
Hlanganisa nsivelo na vuongori .
Se hi fanele ku vekisa swinene eka vuhlayisi bya eneji .
SWILAVEKO SWINHARHU SWA MASUNGULO
Hi tiyimiserile ku sungula ku tirhisa papila na moya wa nawu .
Maendlelo ya ku vevukisa : Makunguhatelo
Va xixima ntsena ' e-e ' , naswona sweswo i swo fana swi ri swoxe hakunene .
I ndlela yo lulama ku yi famba .
Ina , ndza tshemba leswaku minjhekanjhekisano ya vona yi ni mbuyelo leyikulu :
Ku engetela , Tikomiti ta Tiwadi ti nga yisa swiviko eka vatirhi va masipala .
A ndzi vuli leswaku swa olova .
Hambiswiritano , ku ni ndhawu leyi pimiweke ku swi tirha .
Nhlengeletano yi bohile ku khoma tihlengeletano leti fanaka mikarhi leyi taka .
Bvuma ku suka eka nhlokomhaka na khavhara leswaku xitori xi ri yini .
Ndzi tivile xihlawuhlawu xa mbala vutomi bya mina hinkwabyo .
Kopi ya papila leri yi nyikiwile vakhomixinara hinkwavo va swifundzankulu .
Ku na tinxaka to tala to hambana ta mafambiselo ya tiphurojeke leti tirhisiwaka eka xiphemu xa nhluvukiso .
Hikokwalaho , ndzi twa hi dinga mpimanyeto wa xiviri .
matirhelo hi ku pimanisa na mpimanyeto
Mphikizano i wa nkoka eka ku tlakusa matirhelo lamanene ya ikhonomi na ku ka ka yona .
Minongonoko , makungu na swikongomelo swa fikeleriwa .
Vanhu vo tala lava vekiseke eka timakete ta le matikweni ya le handle va lahlekeriwile hi mali yo tala ngopfu .
Ku pfula na ku amukela
Hikokwalaho hi fanele ku tshembela eka mpfuno wa le handle .
Hikwalaho ka xivangelo xexo , ndzi seketela xiviko xa sweswi swi helela .
Leswi hi leswi hi nga swi endlisa xiswona eka nkarhi lowu nga hundza .
Ndza tshemba leswaku xi fanele na xona xi hlamuseriwa hilaha swi faneleke hakona .
Swilo leswi saleke a swi tsandzi ku ololoxeka naswona swi nga hluriwa .
Matimba ya nhlangano , na swipimelo swihi na swihi eka wona .
U vulavule hi tikhamphani na mabindzu .
Mihundzuluxo ya timali yo engetela ya laveka eka ku anamisa nxavo eka khaboni ku khuthaza ku tirha hi ndlela leyi tisaka ku antswa ya ikhonomi yo angarhela na vuvekisi eka tithekinoloji ta rihlaza swinene .
Kahlekahle mhaka leyi a ku vulavuriwanga hi yona tolo .
Swi endlile ku hambana swinene .
Swo fana hi swona hi vanhu lava khumbekaka hi bubutsa .
A hi na mhaka na swona hilaha leswi swi endliwaka hakona .
Xana i nseketelo wihi wa timali wu nga kona eka vatswari lava wundlaka ?
Ku sungula hi
A hi swi kotanga ku xiya ku antswa kwihi kumbe kwihi .
Ku vevukeriwa eka swilaveko swa vukorhokeri .
Swiyimo leswo hambana swi na swilaveko swo kongoma .
Hi twisisa ku kanakana leswaku leswi vuriwaka swi ni ntiyiso .
Kuna ndzima leyi endliweke eka mfumo ku lulamisa mhaka leyi .
Hi swona leswi endlaka leswaku hi titwa hi ndlela leyi .
U xihlovo xo antswa eka hina .
Ha khensa nhlamulo ya wena eka xivutiso xa mina .
Vamanana eka vukorhokeri bya vanhu
Kambe leswi a swi si va kona sweswi .
Xiphiqo lexi fanaka .
Ndzi ta tsakela ku tisa nyingiso wo karhi eka timhaka tinharhu .
Vona va na mfumo .
Vuyimeri bya Minhlangano yo Pfuxetiwa hi vuntshwa ;
Ku ni nandzelelano wa swiyimo eka vatirhela mfumo .
Ina , kuna swipimelo leswi vekiweke .
Swivandla leswi hinkwaswo swa mitirho a swi ngari na munhu eka malembe mambirhi lama hundzeke .
Kambe , xexo a hi xona xa nkoka swinene .
A ha ha lavi ku ya emahlweni .
Leswi i ku khomisiwa tingana lokukulu , ngopfungopfu eka vatirhisi .
Xo biha xa kona , hi swona hinkwaswo leswi ndzi nga swi vulaka hi nkarhi lowu .
Kambe swa sweswi , hi hlangane na ku cinca eka ndlela leyi a va endla swilo .
Mhaka ya vunharhu yi khumba malawulele ya maendlelo .
I mani a nga pfunaka ?
Khodi ya matikhomelo
Hambiswiritano , xikongomelo lexi xi fikeleriwile hi ku hetiseka .
Hlamusela tiphurogireme ta switirhisiwa mayelana na matirhiselo ya swona .
Hofisi ya Xipikara yi fanele ku hakela mali ya xinavetiso ;
Mi nge hi amukela mhaka .
Hambanisa swipfuni na swo ka swi nga pfuni swa maendlelo ya mimbuyelo eka dyondzo .
Ku na xilaveko xo sivela ku tirhisiwa ka nhundzu ya xikolo hi ndlela yo biha .
Ntshikelelo lowu tipholisi leti ti nga na kona hi ku fambelana na swiletelo swa Bodo ya Vukorhokeri bya Timali .
Leswi swi vula ku tidyondzo ta mfuwo wo voniwa ti tsakela :
Kutani ku na xiave xa hina emisaveni .
Vanhu va hina va faneriwa hi swo antswa ku tlula sweswo !
Sweswi ku ni maendlelo lama fanaka ku ya eka mpfanganiso wa pholisi .
Tipholisi ta vaaki na nhluvukiso wa ximunhu .
Ku kumiwa vahlayisi kutani va leteriwa
Ndzi rhandza ku hlamusela hi ku tirhisa timhaka timbirhi ntsena leti vilerisaka .
Naswona hi fanele ku languta swinene switirhisiwa .
Angulo wo huma eka mfumo wa rixaka na wona a wo fana hi ku biha .
Tana u ta vona ngati eswitarateni .
Hi ku vona ka mina , mhaka leyi i ya nkoka ngopfungopfu .
Kahlekahle , hi xi tiva hinkwaxo .
Ndzi titwa kahle swinene hi swiringanyeto swa wena .
Hi xikongomelo xa xiletelo lexi , ku tirha tinhlamuselo leti landzelaka :
Nkarhi lowu hi nga humelela , naswona hi fanele ku endla tano .
Hi swi endla ku fika kwalaho .
swivangelo
A hi ro sungula ku va leswi swi humelerile .
Hikokwalaho swi faneriwile hi nhlamulo ya kahle yo huma eka hina .
Ndzi tlakuka hi mhaka yo lulamisa .
Eka nhlayo leyitsongo ya milandzu ;
Xana u nyikiwile matimba hinkwayo hi munghenisi wa xikombelo ke ?
Ndzi ehleketa ku ri hi fikelerile mbuyelo wa kahle swinene .
Leswi ku nga kungu ra hina i ku fikelela xikongomelo lexi .
Kutani nkarhi wu fikile ku tihlamulela .
Ku nyika swiharhi swa nhova swi yirisiwile .
Nhlangano wo Tihlanganisa na Mabindzu .
Swihoxo swi nga humelela .
Mhaka ya vumbirhi ndzi lavaka ku yi vula i maendlelo .
Kambe kuna ku nghenelela loku hi vulavulaka hi kona .
Nyika vakamberiwa nkarhi wo enela ku hetisa xivutiso .
U tava xilaveko ntsena loko swi laveka .
Ndza tshembha leswaku hi nga hlula eka mitlhontlho leyi .
Kutani ku na tipulani ta wena ta mundzuku .
lexi xi fanele xi hungutiwa
Hambiswiritano , ku hava xivangelo xa sayense xa mianakanyo leyi .
Eka mhaka ya masungulo ya mphakelo na xilaveko .
Xedulu ya kungu ra wadi
Hi ntumbuluko , ndzi na ku navela .
Namuntlha ePalamende
I swa nkoka leswi a hi tekeli ehansi sayizi ya vumaki bya mafambiselo ya nkhuvo .
Sweswi kungu leri ri fanele ku hundzuluxeriwa ri va ntiyiso .
Matiko ya ta hlela eka hilaha va tirhanaka na leswi .
Xo hetelela , mo ndzi vuyelela leswi ndzi swi vuleke emasungulweni .
Hikokwalaho ka leswi va humile enhlengeletanini swi nga fanelangi .
Hi ta vona hilaha lexi xi tirhaka hakona loko xi tirhisiwa .
Vanhu va twisisa sweswo .
Xana hi yime kwihi ?
Lexi a xi nge vi ntiyiso .
Swi lava leswaku swi va ni tilayisense ku kota ku tirha hi ku ya hi nawu .
Xana u ta enerisiwa hi matirhele ya nxavo wo avelana ?
Ku akiwa ku ta hetisiwa emakumu ka lembe leri taka .
Xana ndzi nga famba ndzi vona misava ?
Xibalo xa nkarhi lowo sungula xi hlayeriwa hi ndlela leyi :
I njhekanjhekisano wa nkoka .
Longoloxa tindhawu to kamberiwa .
Mune wa tiphurojeke letintshwa ti languteriwile , loko tiphurojeke leti landzelaka ti ta engeteriwa .
Vatirhi va masipala
Sweswo i xilo xin'wana lexi hi nga ta tinyungubyisa hi xona .
Hikokwalaho ka yini lembe ?
Switirhisiwa mbisi swa hlayisiwa .
Pholisi ya bindzu a hi yona makumu yi ri yoxe .
Ndzi kombela leswaku mi nga tlheleli endzhaku eka matshalatshala ya n'wina yo fikelela xikongomelo lexi .
Tumbuluxa nkarhi wa ndlandlamuko na nhluvukiso .
Hambiswiritano , ndzi ni marito yo karhi yo hlayanyana ku ya vula .
Hi ku hlonipha nawu , hi fanele ku vona leswaku a hi heleli exitokisini .
Xana swi ta tirha njhani ?
Hi fanele ku langutisana ni ntiyiso .
Lexi hi xona xivangelo xo va hi nga vhoti hi tsakela .
Sweswi vurhangeri bya swa tipolitiki bya laveka ku hlula misava hinkwayo .
Swikombelo swa timali swi fanele ku landzelela mikarhi yo pfala ya ndzhendzeleko lowu .
Swi hambana kwihi kutani ?
Hi leswaku ntsena hi na nkwetlembetano .
Xana u kahle ?
Swi lulamile leswo xana ?
Hikuva swilo swi leswi swi nga xiswona , swilo a swi nge tshami swi ri tano .
Sweswi hi na swona hi ndlela ya ku tsariwa kunene .
Vuleteri byi fanele byi va bya mahala eka swirho .
Hakunene , ku tama ha ri na swo tala ku endliwa .
Ina , ndzima yi endliwile .
Kambe hi nga ka hi nga swi koti ku endla wena u nga ri kona .
eka mintlhontlho eka mbango wa bindzu
Naswona , Khoto yi nyikiwile matimba mo karhi ku :
Swi tlhela swi va nkambisiso wa swivilelo swa hina swa avelano .
Ku tshovela lokukulu ku ta hlamuseriwa hi ndlela leyi :
Timfanelo ta vanhu lava tumbulukeke kwalaho nakambe ta karhi ta onhiwa .
Kutani ke , ntiyiso .
Swoleswo a hi swona leswi hi vulavulaka hi swona sweswi .
Senthara ya nkoka
Kutani ndzi lava ku vula mhaka ya vulawuri bya swa nawu .
Nkoka lowu landzelaka wa tirha :
Hi lava ndlela yo hatlisa yo kula eka nhluvuko na mitirho .
Ndzi ta hlamula xiphemu lexo hetelela xa xivutiso kusungula .
Mbhurisano wu fanele ku endliwa ka ha ri ni nkarhi leswaku ku ta fikeleriwa ntwanano hi maendlelo , ni ku hetisisa swilo swo fana ni :
Mafambiselo yo antswa ya ntwanano wa misava .
Hi fanele ku yimisa sweswo .
Ndza khensa eka masungulo lawa , a vula .
Xiyimo etikweni ra ka hina xa tsekatseka swinene .
Hi tirhile swinene eka sweswo .
Ku na timhaka to tika leti nga onhakaka ngopfu laha .
XIKOMBELO XA NAWU
Ntirho wa mina i ku nyika masungulo ya xiviko xa yena .
Vuvekisi bya switirhisiwa ;
Hi leswi leswi u nga ta swi dyondza eka vuleteri bya ku tivisa :
A hi ta tsakela ku n'wi hoyozela eka sweswo .
Hambiswiritano , Khomixini yi fanele ku landzelela maendlelo yo karhi yo teka nkarhi wo leha .
Swa fana na leswi endliwaka eka swihahampfhuka .
Pfumala nkateko , hambiswiritano , xiyimo xi tlhela xi va xo ka xi nga amukeleki .
Langutisa leswi landzelaka :
Ku sirhelela timfanelo ta vaakatiko :
Hakunene , i nchumu wa kahle ku wu endla !
Masungulo lawa ya nxiximo na ku tshemba ya si simekiwa .
Vanhu va tshamela ro tlhelela eka makanelwa ya tinhlengeletano hikuva ya khoma vuxokoxoko bya nkoka bya nhlengeletano - swiboho na migingiriko leyi nyikiweke swirho swo karhi .
Hi nga ka hi nga pfumeli xiyimo xexo ku va xi ya emahlweni .
Ku hlayiseka ka ku dyisa ricece ku tshama ka ha ri ntlhontlho lowukulu wa nongonoko lowu .
Hi na masiku yo tala swinene ya mahala .
Leswi i swikoxo swa nhlangano wo tisa ku rhula .
Swa terisa vusiwana swinene .
Ku na milawu ya maendlelo leyi kombisiweke .
Vuswikoti bya mudyondzi byo :
Tindlela ta vuhlayiseki
Loko u pfinyiwile kumbe u xanisiwile hi swa masangu , u nga mangala leswi eka maphorisa .
Vuvulavurisani bya hina byi hlamuseriwile swikongomelo swa masungulo swo hlayanyana .
Xana leswi swi vula yini ?
Simekiwa xitshunxo .
Hambiswiritano , ha swi seketela ku engeteriwa ka chukela .
Ndzi langutela ku tirha ntirho lowu eka nkarhi lowu taka .
Nhwana u tekiwile a tshama na hahani wa yena .
Swibumabumelo swo tirha hi mitlawa sweswi swi fika emakumu ku va swi vulavuriwa .
Tanihilaha hi vuleke hakona mixo walowu , leswimbirhi swi khomanile .
Phepha ri lehe tiawara TINHARHU .
Mphikizano a wu pfuni eka swiyimo leswi .
Sweswi a hi ngheneni eka mpimanyeto .
Hikwalaho ka xiyimo lexi , swivutiso swi fanele ku vutisiwa .
A ndzi ta va khutaza ku ka va nga endli tano .
Hikokwalaho , ntlawa lowu ntshuxekeke wu ta vhota hi ndlela leyi nga yimiki na mihundzuluxo leyi .
Wena u lava mpfuno wa hina .
Varhangeri va vaaki va mabindzu
Sweswo swi le ka ajenda ya mixo lowu .
Sungula emasunguleni !
Naswona u ri hi dinga data yintshwa ya xisayense .
Kutani hi fanele hi vutisa : xana hi sungula kwihi ?
Ntlawa wa hina mikarhi hinkwayo wu vile na xexo tanihi xikongomelo xa wona .
Hi tsakile swinene hi ntirhisano lowu .
Lowu i nkoka lowu tirhiweke hi tindhawu to hlayisa swilo swa khale malembe lama hundzeke .
Makete lowu wu fanele ku vuyisiwa endleleni yo lulama .
Leswo swa karhi swa humelela .
Tinkota ti humese leswi landzelaka :
Ntirho wa vona evanhwini , hi ku angarhela , wu hlamuseriwa hi vumanana na ku aka muti .
A ndzi lava ku sirhelela nxiximo wa ntlawa wa mina .
Swi le rivaleni leswaku leyi a hi nhlamulo .
I mhakankulu ku hluvuka ni ku humelela eka tiko rin'wana na rin'wana .
Swoleswo na swona hi leswi ndzi ringetaka ku swi fikelela .
Engetela ntirhisano na minhlangano leyi faneleke ya matiko ya tinxaka .
Hi nge lavi mhaka leyi yi hela .
Xana hi le kwihi ?
Lexi hi lexi ndzi nga xi vulaka eka nkarhi wa sweswi .
Vito ra phurogireme
Hi fanele hi tekela enhlokweni na ku amukela ku pfuna loku va ku endleke .
Ku fika sweswi , hi vulavula hi nhlayo ya magoza yo tika .
Hi pfumelelana hinkwerhu .
Eka vundzeni bya Huvo mintsakelo ya xifundzankulu xin'wana na xin'wana yi ta tekeriwa enhlokweni .
Ku lehisa xitereko a swi le ka ku tsakela ka vaaki .
Ndza tshemba hi fanele ku yimanyana eka phurosese leyi .
Loko vuthu leri nga kona ri fambile , a ku nge vi na xiphiqo .
Vafambisi , vatirhi va phurojeke , vanyikeri na vadyandzhaka
Ku vile matshalatshala ya kahle ya xipanu .
Ndza swi twa leswi ndzi swi vulaka .
U nyikile mavonelo ko tala hi ntirho wa vateki va mahungu .
Mo ndzi va erivaleni : ntshunxeko wa ku vulavula a wu kaneriwi .
Hi fikelele ntwanano eka timhaka ta nkoka .
Jarimani yi teke madzana ya magidi ya vanhu .
Xo sungula , ku vile ni xiboho mayelana ni muxaka wa swibuluki .
I incini hi xi lavaka ku suka eka endlelo ra ndzivalelano ?
Siku ro sungula Nongonoko wa Swikili
Swihlawulekisi swa xiyimo xa le henhla , leswi vumbaka xiphemu xa endlelo ra mapimelo ya nkoka wa vukorhokeri byo nkarhi , swi fambisana na leswi landzelaka :
Naswona laha hi laha xiphiqo xi nga kona .
Leswi hinkwaswo swi tirhile ntirho wa nkoka .
Ku nga ri khale ngopfu ku vile nakambe swo tala swa swona .
I swa nkoka ngopfu .
U kombise vurhangeri na xivono .
Hi leswi a wu ta swi langutela , naswona a swi hlamarisi .
Mitsakelo leyi yi nga ha fana kumbe yi nga ka yi nga fani na migingiriko ya masipala .
Hikokwalaho hi seketela ku cinca loku andlariweke .
Leswi swi ta pfuna swinene eku tirhaneni na tinxaka leti ta timhaka .
U na swona sweswi ?
A ndzi ta tsakela swinene nseketelo wa wena eka matshalatshala lawa .
Tolo ndzi tsandzekile ku ku fonela .
Xitirho lexi nga laha hansi xi kombetiwile hi ku tirhisa swikombiso hi xiitaliki .
Hakunene , leswi i mhaka leyi nga na vuxisi .
Ku tlhela ku ri na matirhelo ya xiyenge xa timali .
A hi fanelangi ku hluleka .
Khomixinari , ndzi na xivutiso eka wena mayelana na leswi .
Hi lava leswaku yi hetiseka naswona yi langutela swokarhi .
Tsalwa ra Timfanelo ra Vaxanisiwa hi ku hela ka lembe ?
Pholisi yo fana ya vurimi ya ntlawa wa matiko ke ?
Naswona sweswi hi lava rixaka ra vumbirhi .
I incini xi kunguhataka ku xi endla hi mayelana na leswi ?
A hi xa hina .
Nhlamuselo ya matikhomele hi nkarhi wa nhlawulo .
Hi tava hinkwako .
Kambe hambiswiritano hi nge ku pfumeleli ku endla handle ka swipimelo .
Leswi a swi ri emasunguleni ya vuvabyi .
Vamanana na vatatana , ndzi kombela mi twisisa .
Hakunene kuna mitlhontlho eka nhluvukiso wa tindzimi ta xintu leti nga ta nkoka .
Xana ntirho wo tiveka wa nsimbi yo basa i yini ?
Ntirho wu averiwile hi ku leteriwa hi nxavo na nongoti wa vutumbuluxi .
Langutisa tiphurojeke leti fambelanaka na mali ya vaaki .
Ehleketa swinene hi xikongomelo lexi eka mbuyelo kumbe mahetelelo ya ntirho hi ku endla .
Tanihiloko ndzi ri na ku langutela , swi tano eka vavasati va le ka xiphemu xa le xikarhi xa vutomi vo fana na mina .
Hi kumile leswaku a va tirhi .
Xa vumbirhi , mpingu wa swa timali .
Kombisa lava faneleke ku rhambiwa , ku vuriwa na swivangelo .
Ku ni ntirho lowukulu swinene lowu faneleke ku endliwa .
Kambisisa loko muchini wu ri eka xiyimo xa kahle xo tirha .
Loko swi ri tano , hi rini , hi ndlela yini naswona kwihi swi nga ta humelela ?
Maphorisa va tiyisisile leswaku a va ri ni nhlamuselo ya kahle ya muehleketeleriwa .
U tiyile .
Tiakhawunti ta timali ta malembe laya hundzeke ti pfariwile sweswi .
Ha swi tiva swilo leswi swi xaviwa erivaleni .
Hi malembe mantlhanu lama taka , mfumo wu ta vonisisa leswaku xikongomelo xa vukorhokeri xi ta fikeleriwa .
A kuri xidemokirasi hi ku tirhisa dyondzo .
I ntirho wa vuthu leri nga nghena .
Matitwelo ya wena endzhaku ka mhangu .
Nkarhi lowu vekiweke wu hlamuseriwile hi ndlela leyi landzelaka :
Ina , hi swi kotile .
Hi wona mongo lowo .
Vulavurisana na mabindzu lama faneleke eka swa mitirho swa vumaki .
Ku ta fika sweswi a xi vangi xirhangana .
Ndza khensa nakambe xiviko na ku tiboha ka n'wina .
Lexi ku fanele ku va masungulo ya hina !
Tsundzuka , mutshamaxitulu wa komiti i khanselara wa wadi , hikokwalaho munhu loyi u na rito ro hetelela ehenhla ka leswi nga eka ajenda
Swi nga ha va leswaku hi fanele ku yima nkarhi wo leha swinene .
Leswi , eka mikarhi yo tala , i ku tsandzeka ka mafambiselo
Ndza tsaka leswaku hi pfumelelanile eka lexi .
Khomixini yi le ku mpfapfarhuteni ka nawu lowu nga ta nyika nseketelo na vuhlayiseki eka vaxanisiwa .
Ku na tidyondzo to karhi leti ti faneleke ku dyondziwa ku suka eka nghozi leyi .
Hi endlile sweswo hi swivangelo swo hlayanyana .
Kambe kwalaho hi laha matshalatshala ya hina ya faneleke ku kongomisiwa kona .
Naswona swi tikomba leswaku sweswo hi leswi swi nga ta humelela .
Yimani ndzi vuyelerisa leswi ndzi swi vuleke .
Ndzi ni xivutiso eka mhaka leyi .
Leswo a swi humelelangi .
Kumbe leswi nga endliwaka hi vona ?
Wun'wana wa mitwanano ya nkoka swinene i pholisi ya nkwama .
U tlhela a lawula vutomi n rifu .
Ndzi ehleketa leswaku yeleyo i miehleketo yo hlawuleka .
Hi swona swi endlaka leswaku ntlawa wa hina wu lavana ni masungulo lamantshwa .
Xa vumbirhi , langutisisa mpimo lowu swiboho swi endliwaka hawona .
Pfumala nkateko hi leswaku leswi se swi hundzuke xiphemu xa sisiteme .
Endla nongoloko ku kombisa swihlawulekisi swa bajete ya kona ya nkhuluko wa timali .
Ku kula ka ikhonomi ku ri hava ku tumbuluxiwa ka mitirho no tiyiseleka a swi enelangi eka vanhu va hina .
Sweswi phurogireme leyi ya nseketelo wa mafambiselo yi le ku tekeni ka ndhawu .
A ndzi ta rhandza ku tshikilela timhaka to karhi to vilerisa ngopfu .
U fanele kuva na leswi landzelaka :
Ndzi kota ku vulavula ku ya hi ntokoto .
Swirho swi hlohloteriwa ku wu sayina .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi ta kumeka ndzi ri karhi ndzi seketela tsalwa leri ndzi tsakile .
HILAHA TIKOMITI TA TIWADI TI NGA HOXAKA XANDLA EKA XIYENGE LEXI
Kumbe mi ta tsakela ku nyika ku vonelo eka leswi ?
Tumbuluxa muxaka na xivumbeko :
Tiphurojeke hi nhlamuselo ya tona ti fana ti ri toxe naswona ti khumba nchumu wo karhi wuntshwa .
Hinkwaswo leswi swi swi fanele ku cinca loko hi lava ku humelela eka ntirho wo kondletela .
Leswi swi tlhela swi lava tiko hinkwaro leswaku ri hlangana .
Vito ra bangi :
Vanhu a va fanelanga ku sindzisiwa ku famba .
Eka timasipala to tala , tibajete ti le ku langutiweni hi vuntshwa .
Ntirho wa hina wu na vaaki va matiko ya misava .
Hi fanele ku hakelela na leswi .
Kutani kuva ximakiwa xi va kahle :
Hi ku hlamula xivutiso lexi , munhu a nga tinyungubyisa eka leswi a swi fikeleleke .
Swi le ka hina ku va byela ntiyiso .
XANA HI ANGULA NJHANI
Hi ndlela yaleyo , leswi nga na nkoka i malawulelo ya timfanelo , a swo fana swinene na timfanelo ta nhundzu - i swa mani kumbe swi lawuriwa hi mani .
Ha swi tiva leswaku misava a yi tenganga .
Mayelana na leswi , mi na nseketelo wa hina .
Hi ta swi ehleketisisa kahle leswi , hakunene .
Hi vaaki va swikolo swotala swa miehleketo .
Haswimbirhi bindzu na ntirho swi kurisile nseketelo wa vona wa phurogireme .
Hlawula fomete ya mbiko wa mpfapfarhuto wo hetelela .
Mhaka yi nga katsa :
Ndzi kholwa leswaku se hi le ka xiyimo xo yelana na xona .
Mo ndzi sungula hi ku hetisiwa ka makete wa le ndzeni .
Xikeyili eka maxelo ya xifundza na muganga .
Xa vunharhu , ku na khombo ro va na nandzu wo pfumala maendlelo yo fana .
Tanihi laha hi fikeleleke swo tala , ka ha ri na swo tala leswi faneleke ku endliwa .
Ndzi kholwa leswaku leyi hi yona ndlela leyinene yo famba hi yona .
Ku antswisa nkoka wa dyondzo na rihanyo wa vanhu va hina ;
A ku vonaki ku ri na ku twanana , hambiswiritano .
Hi tshemba leswaku ku ta fikeleriwa ntwanano wo karhi .
Tinyiki tiawara timbirhi ta xitoloveto xo longoloxa leswi nga ta endliwa .
I kangani u endla vutiolori ?
Xo sungula i xa swa mbango kasi xin'wana i xa swa tipolotiki .
Kambe , i xiyimo xa mina lexintshwa xa vuhlayisi lexi ndzi faneleke ku hundzulukela eka xona namuntlha .
Hi ku vona ka mina , a swi nga ri erivaleni swinene .
A hi yimeni hi hlangana na ntlhontlho .
Ku ni vuandlalo hinkwabyo bya timhaka leti faneleke ku burisaniwa ha tona .
Hambiswiritano , mavonelo ya hambana swinene eka tindlela to fikelela leswi .
Vusirheleli na vuhlayiseki na bya vavhoti na nhundzu ya nhlawulo .
Xana mi ehleketa leswaku swi tshamisekile ?
Eka nkarhi lowu , hambiswiritano , n'wini wa ndhawu a nga vekiwa eka xiyimo xo karhata swinene .
Ndzi pfumeleli ku tlhela ndzi hlamusela swintsongo hi leswi :
Ku pfumaleka ka leswi , a hi nge vi laha hi nga kona namuntlha .
A hinkwaswo swi nga onhaka .
Xikambelo na dyondzo ya nandzu .
Vula mavonelo ya wena mayelana na leswi webusayiti leyi yi nga ta humelerisa xiswona .
Hi lawa mavito ya lava va nga ta sayina ematshan'weni ya vandla :
Nkoka wa mahungu wu antswisiwa loko wu tirhisiwa ku vutisa swivutiso swo landzelerisa .
Vadyondzi va fanele ku va exikolweni hi nkarhi naswona va ri eku dyondziseni .
Kavanyisa loku kongomisiwaka eka ku aka tiko leri nga na vuswikoti na nhluvuko ri nyika swikombo eka endlelo leri ri faneleke ku landzeleriwa .
Phurogireme ya Gingiriko
Timhaka ta nhlayiseko ti katsa leswi landzelaka :
Hinkwerhu ha swi tiva leswaku a xi endli swilo swo tano .
Ndzi tsakela ku vuyela eka mhaka yaleyo .
Ku endla ndzavisiso hi muxaka wa bindzu leri languteriweke .
Tinxaka ta mitirho
A kuri nkarhi wo sungula leswaku hinkwavo va hlangana ku kanela hi mindzulamiso .
Hlela xiphiqo lexi xo karhi .
Va kombisile mavonelo ya vona eka leswi naswona a va ha kanetana na swiringanyeto leswi .
Eka hina leswi i ku amukeriwa kahle ekaya .
Swi le rivaleni leswaku hi fanele ku ala mukhuva lowu .
Vukhale i nchumu wa nkoka , kambe ku nga ri xona ntsena .
Nawu wa mphikizano i xitirho lexi vuyerisaka ku fikelela xikongomelo lexi vuriweke .
Xiave xa vuthori byo kongoma bya mfumo i xintsongo swinene eka ikhonomi hinkwayo .
Misayino yi yimela ntsena xiendleko eka nxavelano .
Ku fanele ku va ni ku landzelerisa nakambe nawu wu fanele ku xiximiwa .
Ku tlakusa vutihlamuleri eka swiyimo hinkwaswo ku ya hi mpfumelelo wa nawu wa hina .
A hi si va na yona pholisi liya .
Lexi hi xona xivangelo xo tshembha ku hi ta fikelela mintlhotlho ya vuswikoti .
Va fanele ku ta na vumbhoni bya xikombelo .
Kambe ku landza sweswo , na hina hi na swilaveko swa hina .
Tiko ra Laveka .
Wa sungula .
Hikokwalaho , hi hlawurile ku papalata eka timhaka leti .
U ringanyeta leswaku maendlelo lama mantshwa hi wona ya hi vuyiselaka eka masungulo .
A hi tshembeni .
A hi tshembeni leswaku lexi a hi xiendleko xin'wana xo tano .
Xana u twisisa yini hi mhaka ya ntshembho ?
Hi fanele ku seketela xivangelo xa vanhu lava .
Xikombo lexi xi na swihlawulekisi swa nkoka leswi landzelaka :
Swirho swa ntlawa
Se i nkarhi wo leswi swi humelela .
I incini , kutani , xi nga hi salela ku endla ?
Hambiswiritano , a hi veki ntshikelelo eka vona kuri va wina xo karhi .
Nkarhi wa yena ehofisini
Vanhu va tshunxekile ku joyina ntlawa wun'wana na wun'wana lowu va wu hlawulaka naswona va nga tihlawulela vanghana va vona vinyi
I mhaka leyi va nga ku lweni na yona .
Hambiswiritano , swilaveko swintshwa swa laveka .
Projeke yi ta tirha tanihi nkoko ku hlanganisa ntirhisano lowu kunguhatiweke eka ntwanano .
Xitshunxo i ku hunguta nkayivelo wa bajete .
Sweswo swi nga ha va swona .
Mhaka ya mina ya vunharhu naswona yo hetelela i mayelana na xitulu .
Ehandle ka swona a va na miholo .
Vatswari va nga fikelela ntwanano kumbe khoto yi teka xiboho .
Hikokwalaho , a ndzi ta tsakela ku twa mavonelo ya wena .
Khabinete yi tekerile enhlokweni nhluvuko wa xiviko eka ku tumbuluxiwa ka Nhlangano wa Nhluvukiso wa Vantshwa va Tiko .
Sweswi hi le makumu ya sweswo .
Leswi na swona swi ta antswisa mphakelo wa vukorhokeri eka vanhu va hina na vona .
Nkoka na mpimo wa swikambelwana leswi swi fanele swi nga tekeriwi ehansi .
Ndza kombela u nga vi na ku kanakana leswaku xexo i xiyimo xa mina .
Xavumbirhi xa nkoka xi khumbha tilevhele to tika na vugevenga bya madzolonga .
Kungu ra Migingiriko ya Masipala
Tinhlengeletano to katsakanya
Ku ta hi nawu lowu :
Endzhaku ka sweswo tiwadi leti ti nga ku endleni ka makungu ti nyikiwile timali hi ku tirhisa mavonelo lamanene ku yisa makungu ya tona emahlweni , na ku tlakusa nghingiriko wa vaaki .
Ku vutisiwa swivutiso a ku ri hi :
Landzelerisa masimekelo ya milawu na mipimo na eka nseketelo
E-e , a xi endli .
Hambiswiritano , loko sweswo swi koteka , hakunene munhu u fanele ku yi seketela .
A ku na lexi humelelaka .
Vadyondzi va fanele ku alela swidzidziharisi na matlharhi ya khombo .
Xa vumbirhi , hi fanele ku va ni nkarhi wa ku humelela .
A xi ta va xihoxo ku cinca tlhelo sweswi .
Swa koteka hi swi endlile ku sungula .
Dyondzo ya le Henhla na Ndzetelo
Mafambiselo ya phurojeke i :
Ndzi twile swihungwana swo hlayanyana mayelana na leswi .
Sweswo i xiboho lexi hi bohekaka ku xi endla .
Hambiswiritano , mi nga voni leswi tanihi nyimpi ya vukhongeri .
Maphorisa yo tala lama nga entirhweni swi ta endla leswaku ku khomiwa vanhu vo tala .
Xana hi nga pfumelela leswi swi humelela hi ndlela ya kahle ?
Vuxaka bya Tinxakaxaka na Ntirhisano
Xiyimo lexi xi fanele xi fana na le ka nkarhi lowu taka .
Hakunene , hi tiva vutihlamuleri bya hina .
Hi ta tirhana na mhaka .
Ku buka i swa nkoka .
I mixo lowunene , vayeni vo xiximeka , vamanana na vatatana .
Leswi hi swi endlaka , hambiswiritano , swi fanele ku endliwa ku antswa .
Yisa emahlweni vukorhokeri lebyinene .
Vadyondzi hinkwavo va fanele ku hleriwa hi nkarhi wo fana .
Hi na milawu na swinawana leswi mikarhi yo tala swi lwisanaka .
Avelo wa masungulo i ntsengo lowu nga ta ya eka masipala wun'wana na wun'wana .
Nkhumbo wa mali ya mpfuno wa vanhu wu tlhela wu va ni xiave eka matirhiselo ya mali ya swilo leswi nga ri ki swakudya .
Laha ko va swi kombiso swimbirhi ntsena .
Mhaka ya vumbirhi yi fambelana na nsirhelelo wa vatirhi .
Swipimelo leswi hinkwaswo swi teka nkarhi .
Nkongomelo wa nhlangano lowu wu ta va wu katsile leswi landzelaka :
Xo hetelela , xin'wana xi fanele ku vuriwa mayelana na masungulo ya xinawu .
Hikokwalaho hi langutisisa xivutiso xa ku endla swilo ku hundza mpimo .
Hi ku vula sweswo , ndzi ta tsakela ku basisa xiyimo xa hina .
Swihlawulekisi swa mintirho na nkoka wa n'wamabindzu .
Ku tava mani mundzuku ?
Vadyondzisi va nkoka va le xikarhi ka sisiteme yihi na yihi leyi tirhaka kahle .
Xo sungula xi khumba ndzinganano exikarhi ka ntshuxeko na vuhlayiseki .
Xiviko xa lembe xi andlala vuxokoxoko mayelana na :
Vanhu lava nga thoriwaka tanihi vuyimeri ;
Mhani wa yena u tirha masiku ya nkombo ya vhiki .
Hi fanele ku lava ku endla magondzo ya hina ya hlayiseka .
I incini xi humeleleke eka xona ke ?
Nakambe , swi ta hambukisa ku vula leswaku xiviko lexi a xi si kandziyisiwa .
Wonge a va .
Ndza tshemba tsalwa leri ri ta amukela nseketelo lowu anameke .
Kamba ku fikelela ntwanano i swa nkoka swinene .
Xana lexi i xiyimo xa swa nawu ?
Vuhlayisi
Kasi ka ha ri na ntirho wo tala ku endliwa .
Mhaka ya mina yo hetelela i mayelana na ntirhiseko .
E-e , hakunene a ndzi tshembi leswaku swi nga va tano !
U tshamisekile ?
U sungule ku teka magoza .
Kambe hi lava swipfuno ku tirhisa pholisi leyi .
Mbilu ya xiphiqo lexi yi le rivaleni swinene .
Tinhlengeletano ta ku teka swiboho
Naswona i incini xi nga ta fikeleriwa ke ?
Tekani xikombiso xa mati tanihi mfanelo ya ximunhu ya masungulo .
Ku ni swilo swimbirhi leswi a ndzi ta tsakela ku swi vula .
Nseketelo lowu tirhaka wa laveka eku tumbuluxeni ka mitirho .
Swo tala swa swibumabumelo leswi swi tirhisiwile hi ku hetiseka .
Ndzi ta ringeta ku endla leswi sweswi .
Ndzi ni mune wa marito yo karhi lama ndzi lavaka ku ya vula hi ndlela yo tsemakanya .
Ndzi ehleketa ku ri leswi swi ta va nhluvukiso lowu pfunaka swinene .
Sweswi matshalatshala ya mina ya kongomile eka tindhawu leti landzelaka :
swilaveko swa Vuxaka
Kambe hi fanele ku tilulamisela ku hakela xikweleti xo humelela .
Ku tinyiketa ku kona ku pfuna .
Hi swona swi endlaka leswaku eka nkarhi wa sweswi , ku ri hava mikanerisano leyi kunguhatiweke .
Hi xikongomelo xihi ?
Nhlamuselo leyi ya xiphiqo a hi ntiyiso .
Hluvukisa tipholisi ta xiyenge , matikhomelo na mipimo
Mihluvukiso yo angarhela eka Nhlangano na ku yisa emahlweni .
Hikokwalaho ndzi nga taka ndzi nga ha vuli nchumu .
Mhaka ya vumbirhi ndzi lavaka ku yi vula i mpimanyeto .
U fanele ku ya humelela , naswona hi ku navelela swa kahle .
Khomixinara , mi vulavula hi xintshuxo xa xipolotiki .
A swi le nawini .
Hileswaku i muxaka lowu wa ku hangalaka .
Nkarhi lowu hi lavaka ku hundzela emahlweni ku nghenelela ku avana lokukulu exikarhi ka hina .
Leswi swi endla leswaku u boheka ku nyika vumbhoni .
Masungulo ya ntirhisano ya taya kule eku ngheniseni xandla eka ku rhula na nhluvukiso wo tiyiseleka .
Swo hambana ngopfu .
Swichudeni swi nga ha hetisa switoloveto swa ku endla siku na siku .
Mhaka leyi boxiweke yi lava ku jekajekisana hi yona swinene .
Ku hava swo tatisa .
Nhlamulo , ku ya hi vonelo ra mina i , e-e , a swi nga koteki .
Huvo yi tumbuluxiwile hi Nhlengeletano ya Rixaka ya Gezi leyi khomiweke hi Mudyaxihi .
U ta tshama u ri karhi u tivisiwa hi ta xiyimo .
Lexi hi lexi hi nga ekusuhi na ku xi vhotela .
Xavumbirhi , ku engetela xiyimo xa ku hlayisa na vuvekisi eka tiikhonomi ta hina i swa nkoka .
Nhlayo ya timhaka leti kaneriwaka mayelana na leswi i :
A ndzi ta rhandza ku tlakusa mhaka yo xiyaxiya laha .
Leswi hakunene swa dzuneka , naswona ndza tsaka hi swona .
Mhaka ya mina ya vumbirhi .
Hi fanele hi sungula ku ehleketa tani hi xipano lexi nga hlulaka .
Leswi ku fanele kuva masungulo ya ndzimana yintshwa eka ntirhisano eka timhaka leti .
Xana u nga kambela ku humelela ka mudyondzi ?
Mbirhi ku huma eka nharhu
Ndzi ta langutisa eka xiboho ku ya hileswi xi yimiseke xiswona .
Swivumbeko swa Komiti ya Wadi swa mbulavurisano
Hikokwalaho hi mi kombela ku vhota hilaha swi faneleke hakona namuntlha .
Hi ta hundzisa hakunene mavonelo ya n'wina .
Vula vito ra muyimbeleri emasunguleni ya nhlamulo ya wena .
Handle ka swona , hi ta vhotela kungu ra ku yirisa .
Jaji a yi tsemiwile nhlana hi vugevenga lebya tihanyi .
Xexo a xi endli nchumu ku yisa emahlweni xivangelo xa nhlamuselo leyi nga erivaleni .
Hi na tindlela leti nga hlawuriwaka timbirhi .
Naswona xivutiso xexo i mhaka;ya bodo laha va faneleke ku teka xiboho .
Swiphemu swa swa timali swi vile swi khumbiwile .
Vanhu va ntima a va swi si tiva sweswi .
Leswi swi ta n'wi nyika malembe yo tala ejele .
Ndzi tshemba leswaku swi ta humelela hambi ku ri rini .
Swipimelo swi fanele kuva kona ku sivela ku thyakisiwa ka misava kuva ku humelela .
Mo ndzi tirhana na lavaya va hina lava va seketelaka .
Hakunene hi tile ku suka kule naswona ha hari ni mpfhuka wukulu ku wu famba .
Kombisa ntwisiso wa xivumbeko xa swa makondletelelo .
Xivandla xa vumune no hetelela hi lexa switirhisiwa .
Ku pimanyeta i ka nkoka tanihileswi ku nga vulaka ku hambana exikarhi ka ku humelela na ku tsandzeka ka phurojeke .
Ndzi ku kombela kuva u titoloveta hi vundzeni bya Pulani ya Khume ra Malembe .
Mati na gezi
Hikokwalaho , hi fanele ku pfuxelela mitsakelo ya vona eka maendlelo ya swa tipolotiki .
Hambiswiritano , leswi a hi mhaka ya swa mavandla ntsena .
Hambiswiritano ndzi tsakela ku vutisa xivutiso .
Ku na swo tala leswi kongomisiwaka eka theme ra ku amukeriwa ka swa rimbewu hi hinkwavo .
Ndzi ta n'wi nyika nkarhi wa ku vulavula ku nga ri khale .
Sweswo i xilo xin'wana lexi xi nga ta boheka ku cinca .
Ndzi ehleketa kuri ndzi na ntshuxeko wa hilaha ndzi faneleke kuva hlamula .
Nhluvukiso lowu wo ta hi pfuna ku gangisa eka leswi landzelaka :
Eka nkarhi wa sweswi a ku na xiboho naswona a ku na ntwanano .
Hi ta mi nyika nseketelo wa hina wo helela , a vula .
Swi fanele swi titoloveta eka nkayakayo .
Xana u vula yini hi xona ?
Tinhlayohlayo ti vulavula na vulawuri .
Sweswo i khombo leri hi nga eku vileleni hi mayelana na rona .
Ndzi ta tsakela ku veka kungu leri eka vundzeni bya rona .
Hi ta vhota eka ku cinca ka mune .
Nxavo wa ntshovelo
Muganga wu tsundzuxa leswaku wu nga kota ku nghenela nhlengeletano ntsena loko va hakeriwa ku va va nghenerile nhlengeletano leyi
Nkoka wa nkongomelo wuntshwa lowu katsaka :
Hi fanele ku titshunxa ku suka eka vugevenga na switandzhaku swa vugevenga .
Xana u nga vekela Holobye wa Rihanyo xivutiso xexo ?
Ndzi lava ku vula sweswo eka xiyimo xa mina tanihi munhu .
Xana ndzi fanele ku va tshemba ke ?
Muako wa kereke
Hinkwerhu ka hina hi vuyeriwile .
Yaleyo i ndlela yi ri yoxe ya ku humelela eka nyimpi leyi .
Milawu leyi yi fumaka malawulelo kotala yi kumeka yi ri leyi yi hlanganisaka nhloko , yi hlanganisa pholisi na malawulelo .
Ku va na vutumbuluxi , ku basisiwa ndlela yo akiwa ka switsundzuxo .
Ndzi seketela nkunguhato wa yena .
Ku ya hi mina , ku pfuna ka nkarhi wo koma ku vonaka onge a ku tirhi .
Lawa ya vile ntlhanu wa malembe yo ringeta , yo tsakisa na ku tlhontlha , ku vula Holobye .
Swi olovile swi lava ku nyikiwa nkarhi ku humelerisiwa .
Eka nkarhi wa sweswi , a ndzi swi tivi .
Ndza hlamala ku xi humeleriwe hi yini !
Ku va hi humelela hi lava ku twisisa ko anama .
Muviki u nyikile xiviko xa xiyimo xa le henhla . Ndza n'wi hoyozela .
Lexi hi xona xivangelo xo va wu ri nawu lowu nga na ndzingano .
I ntsena mhaka ya ku pfumala ndhawu .
Tiva ku antswisisa ko koteka loku nga vaka ku endla endlelo ra sweswi .
U khomile ku tshemba na milorho ya rixaka .
Eka sweswo ndzi ni tihlamulo timbirhi leti ndzi nga ti nyikaka .
Xana hi nga endla yini ku kondletela vuxaka bya le kusuhi xikarhi ka mfumo na va swa mahungu ?
Masungulo lamanene yo akela swisiwana ya simekiwile .
Xavunharhu , ku na mhaka ya n'wangulano wa swa tipolitiki .
Hikokwalaho , hi ta endla ku cinca loku .
Ku hava nseketelo lowukulu eka nhluvukiso wo tano .
Hambiswiritano , ndzi khensa lavaya va n'wina lava va saleke .
Mhaka leyi ndzi yi endlaka i kuri xana xiphiqo xa hina xi entile ku fika kwihi .
xopela matirhele ya pholisi
Ndza tshemba u ta swi twisisa sweswo .
Hi tirha ku vona leswaku hi nyika mphakelo wa kahle wa vukorhokeri wo tirhiseka .
Ndza tshemba swi fanerile .
Hlamula leswi landzelaka :
Hakanyingi milawu a yi pfumeli xinawana lexi ku tirhisiwa .
Ntlhari ra nkoka swinene eku lweni ni dari i ku sivela .
Loko a ri karhi a hlamusela ntirho wa muganga :
Xa vumbirhi , a ku ri ni mpfumaleko wa le rivaleni wa mbhurisano .
Yaleyo a hi yona ndlela ya ku sivela xivumbeko xa mpfumaleko wa mitirho .
Hambiswiritano , ndzi nge amukeli miehleketo ya ku yimisanyana nghingiriko .
Leswi swi humelelaka sweswi , entiyisweni a swi tiyiseleki .
XIVUMBEKO XA PHUROJEKE
Leswi swi ndzi tisa hi ku kongoma eka Huvo ya Rixaka ya Swifundzankulu .
I ntirho wa hina ku sirhelela data ya vaaki va hina .
Mayelano na lexi hi nge tisoli eka munhu .
Ina , ndzi ta vheta ndzi ta .
I incini xi nga endliwaka eka nkarhi wo koma ?
Hi yihi mimbuyelo yo titoloveta ku tikhoma ?
A ku na xivangelo .
Ndza khensa swinene , naswona ndzi mi navelela ntirho lowu tswalaka mihandzu .
Mindyangu yi nyikiwile nomboro ku nga si sungula phurosese yo hlawula .
Hlamusela khonsepe ya " ku pima " u tlhela u kombisa xikongomelo xo pima .
Swi kahle ngopfu .
Mabindzu a ya nga pfumeleriwi ku tlhela ya nghenela sisiteme ya swa timali ta xibalu eka malembe manharhu .
Hi ku kanetana na swona , swiringanyeto swi tisiwile eka wena .
Lexo sungula xa leswi i ku nyikela mali yo ringana .
I incini ndzi xi ehleketaka hi faneleke ku xi endla ku landzela ?
Ku vulavula hi xona a swi nga tisi mihandzu , kambe nghingiriko hi wona wu nga tisaka swo karhi .
Swo tala swa leswi swi hundziseriwile eka vulawuri byo fambisa nawu ku lavisisiwa kuya emahlweni .
Hi ku vona ka wena , xana vukhongeri byi na ku khoma hi matimba eka Maafrika-Dzonga ?
Vuxaka byi kombisiwile .
nkoka wa mati na vuhlayiseki
Hambiswiritano , xi nge hambanisiwi ku suka eka xiyimo xa nkarhi wa sweswi .
Leswi swi hlamuseriwile hi tindlela to tala to hambana .
U vule leswaku mfumo a wu nga ha tiyiseli vutsandzeki .
Swihlawulekisi swo hlaya swi tikomba swi hlamusela mhaka leyi :
Ku tlanga xiphemu swi komba goza leri ri nga tekiwaka eka xiyimo xo karhi .
Nkunguhato na xiave xa komiti hileswaku i :
Walowo i nchumu wu ri woxe lowu a hi ri karhi hi tirhana na wona .
Handle ka ntwanano , ku nge vi na ku humelela .
Kutani , swi vutiso swinwana swa ha sele .
Kambe , xiyenge xa vaaki xi fanele ku nghenisa xandla xa nkoka .
Sweswi hi langutanile na nxungeto wa mfularhelo wo fana .
Vo tala vadyandzhaka va tiphurojeke leti i vavasati , vantshwa na vanhu lava nga ni vutsoniwa .
I mhaka yo tsakisa leyi nga hlawuriwaka .
Rimba leri ri seketela xivono xa nhlayiseko wa vutleketli bya vanhu hinkwavo .
Ku engetela bindzu ni votala va misava
U teke xiboho xo yisa xiringanyeto eka Palamente leyi .
Loko swi nga ri tano , kutani minongonoko a yi nga endliwi .
Hi swona hinkwaswo leswi a ndzi lava ku swi engetela .
Swi na nkoka wa swa ikhonomi .
Xana hi ri yini hi makhombo lama humelelaka emadorobeni ?
Xo sungula , hi vulavula hi ndzinganano wa mpfuno wa tihakelo .
Xana u nga endla tano hi xihatla ?
Khomixinari , u vule leswaku maphephahungu ya vika ntsena swa ku tsandzeka .
Leswo a swi humelelanga .
Xiyimo hi xexo naswona hi nga ka hi nga xi cinci .
Ku tshova ntshembho
Ku engeteriwa ku laveka ka swicelwa
Lexi a xi le ku endliweni hi swivangelo swimbirhi swa masungulo .
Kombisa swilongoloxiwa leswi faneleke ku va kona eka ajenda .
Nhluvuko wa nkarhi wo koma a wu ringanelanga ku va wu va enerisa .
Ku yisa emahlweni , wu ri , Nhlangano wo yimela vatirhi wu ta tirha hi ku landza swinawana leswi landzelaka :
Leyi i ndlela yo hoxeka ku languta xiyimo .
Leswi swi endliwa ku ri hava ku hlwela .
Pholisi ya timfanelo ta ximunhu ya ha ri na nkoka namuntlha .
xa vumbirhi , hi ta tiyisa minongonoko ya swiyenge swa mfumo yo thola .
Ku cinca ka mitlawa ya vanhu i ntlhontlho lowukulu eka tiikhonomi ta hina .
Eka Rimba ra Nhluvukiso wa Xifundzankulu xa Kapa Vupeladyambu :
Eka mina a swi tano .
Hambi leswi ndzima ya nkoka yi endliweke , kuna swo tala kuri swi endliwa .
Ku tumbuluxiwa ka Mfumo
Hambiswiritano , ha lava ku endla swilo erivaleni eka rhavi ra timali .
I mhaka ya vutshembeki eka hina .
Ku twanana mayelana na loyi a faneleke ku fundziwa namuntlha navusiku a swi nga olovi .
Hi dinga maendlelo mantshwa eka mitlhontlho leyi yintshwa .
Exikarhi ka timhaka leti nga ta kaneriwa kuna :
Eka hina , xexo i nchumu wo vilerisa , hakunene .
Ku fanele ku va ni vukulu bya ikhonomi eka vukorhokeri bya vaaki .
Hi fanele ku famba hi ya emahlweni .
Va fanele ku pfumeleriwa ku cinca va ya eka rihlaza .
Hi ve hi boxile masungulo laya khumbaka xiyenge xa ntleketlo .
Ndzi tshemba na ku kholwa leswaku mi ta swi humelerisa .
Hi kume leswi faneleke ku endliwa .
Ndzi nga ku nyika xikombiso xo kongoma xa lexi .
Ndzi ehleketa ku ri swi tele ku tlurisa mpimo ku swi langutela .
Kambe ku na ku hambana exikarhi ka xivumbeko na vundzeni .
Leswi a hi ku fika ka misava leyintshwa ntsena .
Ku tirha ka mali leyi hlengeletiweke enkwameni
Ndzi vule leswi landzelaka :
Hambiswiritano , xiviko xi tsandzeka ku fikelela mahetelelo wahi kumbe wahi ya tipolitiki .
Ku ta fika sweswi swi famba kahle .
Ha swi tiva leswaku swo tala a swi fambi kahle .
Leswi swi katsa ku tirhisiwa ka switirhisiwa swa mfumo .
Ku hava munhu loyi a nga swi sivelaka .
Hambiswiritano , leswi swi nga cinca eka vumundzuku .
Ntirho wu ta hatlisisiwa lembe leri .
I va mani vangheneleri eka phurojeke ?
Nkhumbo eka vatatana ke ?
Sweswo hi lexi xi humeleleke .
Mahungu ya fambelana ni leswi landzelaka :
Minsayino a hi xiphemu xa nxavelano .
Vaaki hi ku angarhela a va hlayisi .
Ku hluvukisa ntirho wa mfumo tanihi xitirho xa nkoka eka nhluvukiso .
Ndza tshemba ndzi swi landzelerile kwatsa .
Hi hlawurile ku vhotela xiviko lexi .
Ndzi ehleketa hi ta ku navetisa , xikombiso .
Swi le nawini .
Xa vumbirhi , ku fikelela tikontiraka ta mani na mani .
Laha ndzi ta tirhisa ntsena marito yo karhi matsongo .
Ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku nyika marito yo karhi eka mixavo ya ntlakuso .
Vhoti ya namuntlha yi vile goza leri kongomisaka eka tlhelo rero .
Swi nga va nandzu wa vugevenga loko kuri u ta tivona nandzu .
ku boha eka Mfumo
Vhisa yi vula xikongomelo na nkarhi wa vuendzi .
Avanyisa mfumo lowu hi vuswikoti bya wona ku fikelela swikongomelo leswi vekiweke .
Hi fanele ku tirhisa swinawana leswi nga kona .
Hi fanele ku amukela nhluvukiso wa marungula na thekinoloji ya vuhlanganisi i swa xipolotiki .
Ndzi ni nxiximo wo hlambanya xiphemu xa vumbirhi xa palamente ya hina ya xidemokirasi kuva yi pfuriwile .
Humesiwile hi Hofisi ya Phuresidente .
Xiphiqo xin'wana lexi xi lavaka ku ololoxiwa i vukungundzwana .
I mani a nga ta hlela ?
antswisa risima ra vukorhokeri
Ku cinca koloko i nhlokomhaka ya xiviko xa hina
Kambe switori swa wena swi tivulavulela hi swoxe .
Swi vula mfanelo ya vutomi .
Tirhisa nkhaviso
Ndzi kombela u ndzi twisisa kahle .
Hambiswiritano , hi le ka ntila lowu lulameke eka sweswi .
Sweswo i xilaveko xa masungulo na ku va xa nkoka swinene .
I incini hi xi lavaka ku tsundzuka , naswona njhani ?
Komiti yi amukela ku humelela loku nga le ku endliweni .
Kutani ndzi yimele ku swi twa hi ntsakelo lowukulu swinene .
Dyondzo na Ndzemukiso
Ndzi ta papalata hikwalaho ka swivangelo leswi fanaka .
Nhlangano wa vatirhi na vandla ro kaneta
Sweswi swa ku thoriwa .
Ku vilela hi maendlelo ya swa xinawu ku fanele kuva xiphemu xo angarhela xa ku aleriwa hi nawu .
Ku hundzisela mali
Matlangele ya vona ya na migingiriko na ku tala hi fenya .
Leyi yi tirhisiweke hi xiviri
Sweswo i hinkwaswo leswi ndzi nga swi vulaka eka wena .
Mimbuyelo ya muganga .
Sweswo swi ta va kahle .
Mikarhi ya hofisi
Vuswikoti byo hlaya
Swa ha ri na ndlela yo leha ku yi famba .
Timhaka leti ti hoxa xandla hi ndlela leyinene eka nawu lowu .
Ndzi kanetana na kungu .
Matsalwa ya ta kombisa siku leri ya nga cinciwa ro hetelela .
Kambe hi fanele ku rivala hi mayelana na sweswo .
Vonelo ro hetisela .
Hi fanele hi lulamisa ku ringana loku tshamaka ku ri kona .
Xexo xa tirha na le ka nkambelo wa mphalalo wolowo .
Ndzi tava kona hi ku hela ka vhiki loko hi lava ku kanela leswi ku ya emahlweni .
Kungu ra hina ri kongomile eka yini ?
Yo tala ya minongonoko ya xifundza na rixaka yi sayiniwile .
Swi fanele swi endleka , hambiswiritano , ku nyika vumbhoni bya xisayense .
Swingari swa mina !
Kambe mi nga languteli tinhlayo leti mi nga ti vula .
Ndzi ku khutaza ku rhandza ntirho wa wena , hikuva leswi swi ta endla ku u ya emahlweni .
Ntsakelo wa hina i ku tiva leswi tirhaka na leswi swi nga tirhiki .
Hi ni ntshembo wa leswaku va ta endla leswaku hi tinyungubyisa .
ntshovelo wa hinkwaswo
Mahungu yalawo yo ngetelela ya ta kombisiwa eka swinawana .
Swikombiso swa swikoxo leswi i :
Sweswo ku pfumelelaniwa hi swona .
Hambiswiritano , a swi vonakangi ku ri na ku kaneta .
I incini switandzhaku leswi nga languteriwangiki swa makete wa vatirhi ?
Nsayino :  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Leswi hi nga eku swi endleni laha swi na mikucetelo yo karhi .
Hlamusela marungula eka xiviko ;
Ha swi tsakela , ha swi kota na ku va hi lulamile ku endla tiko leri na tikonkulu swi humelela .
Lexo i xikombelo xa mina .
Leswi swi vile swa xiyimo xa le henhla eka ku tlula malembe mambirhi .
Swi na vusiwana !
Yi vumbiwa hi Varhangeri va Mfumo wa matiko ya vuxirho .
Swo tala hi ndlela yaleyo a hi mhaka leyi kanakanisaka .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi ringanyetile kungu ra goza-hi-goza .
Ndzi tlhele ndzi vutisa Mulawuri-Jenerali ku vona leswaku xiyimo lexi a xi humeleli nakambe .
Xana a wu ehleketi ku sweswo i mhaka ya ntiyiso ?
Laha hi fanele ku hambanyisa exikarhi ka timhaka timbirhi .
I swa xifaniso lexi tekiweke eka masungulo ya switiviwa .
MFUMO WA MIGANGA WU TEKIWA TANIHI xiyenge xa mfumo lexi nga kusuhi na vanhu .
Leswi swi fambelana na nawu wa mimfumo eku nyikeni ka vavasati matimba .
Nkarhi lowu hundzeke vaaki a va nga hi tekeli enhlokweni .
Ndzi fanele ku twisisa leswaku .
Ndzi endlile hi ndlela ya kahle hi ku landza xiviko lexiya .
Tihakelo hinkwato letin'wana ti aviwa tani tihakelo ta sweswi .
Swi vula namadyambu .
Hi ku vona ka mina , leswi , i mahungu ya nkoka .
Maqhingha ya langutile eka tindhawu leti landzelaka :
Xitiviso a xi ringananga .
Ndzi ta endla ntwanano na wena .
Nsirhelelo wa mavuthu i , naswona a wu fanele ku va mhaka ya tiko .
Hi lavile ku vumba hi vuntshwa misava naswona hi lavile ku endla hinkwaswo hi ndlela yo hambana .
Xexo a hi xivangelo xo vulavula hi leswi .
Hi wona nhlanganiso lowo .
Leswi swi fanele kuva masungulo laha hi akaka ku suka kona .
Hi twisisa xiga xa wena .
Maendlelo ku nge si ngheniwa Khoto
Phepha leri ri hlamusela swilaveko swa makambelelo ya dyondzo ya le ndzeni na le handle .
Riqingho ro ka ri nga tirhi
Mahungu lama fambelanaka na swirho swa matiko ma fanele ma tisiwa eMahlweni eka vanhu lava nga na mfanelo yo nghenela nhlengeletano .
Eka swikombiso swo hetelela , hi tirhise maendlelo yo humelela swinene .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi faneleke ku xi amukela na ku khutaza .
Ku hlela kuya emahlweni .
Hlayela ntsengo wo lulamisa hi ndlela ya kahle .
Wena u nga ha vutisa ku hikwalaho ka yini .
Tithendara hinkwato ti fanele ku kandziyisiwa eka inthanete ;
Xavumbirhi , ndzi tshemba leswaku timfanelo ta vahlapfa ti fanele ku sirheleriwa .
Ku fikela sweswi , a ndzi kumangi hlamulo yoleyo .
Vatirhi va le mapurasini va vuyeriwa ku suka eka milawu leyi .
Vanhu va nga tiendlela swakudya swa vona vinyi na ku endla swo tala ku va va swi xavisa .
Xana hikokwalaho ka yini swi pfuna vona ?
Hi swona , hi ehleketa swo hambana swinene na swona .
MITLAWA YA VATIRHISI
Xa vumbirhi , a hi fanelangi ku rivala xivutiso xa vuphikizani .
Xana hi fanele ku ri teka njhani vonela eka lexi ?
Xikongomelo i kuva ni tisenthara exifundzeni xin'wana na xin'wana etikweni .
Ndzi tshembha kuva eka xiyimo ku endla tano kusuhi swinene .
Lexi i xivutiso lexi hi faneleke ku xi hlamula hinkwerhu eka xona .
Tiva vugevenga byo karhi .
Tiphurojeke ti hetelele eka leswi landzelaka :
Ndzi pfumeleleni ku mi khensa ku ndzi rhamba ku ta vulavula na n'wina namuntlha .
U nga heli mbilu .
Hi humelele swinene hi mayelana na leswi .
Va nyumisa .
Swi fanele ku ka swi nga tiki kumbe swa tihofisi ta mfumo swo leha .
Vanhu lava rhandza ku vutisa leswi amukeriweke : xana ku na yini leswi hi swi tlangelaka ?
Nkoka wa hina a wu cinci swinene vutomi bya hina .
Hi fanele ku tama ha ha tshembeka .
Xana i mani a nga kanetiwaka eka leswi ?
Hlamusela hilaha ku endliwaka leswi .
Maendlelo yo vevukisa : Mitlawa leyitsongo
Hi ku vula leswi , ndzi fanele ku tlhela ndzi vula leswaku a hi na vuswikoti bya swa rihanyo .
Ku hlengeletiwa ka datara ya mafu i xikombiso xa leswi .
A ndzi ta tsakela ku va a hi nyika nhlamuselo yo karhi leyi nga erivaleni .
Vuxokoxoko byo tala byi ta tivisiwa endzhakunyana .
Swivuriso swo tiveka swi nga tirhisiwa .
Leri i hungu ra nkoka ndzi tsakelaka ku ri siya na n'wina .
Swa nkoka eka malwandle .
Xi ta endla tano na le ka mhaka leyi .
Lowu i nxungeto wo tivikana eka nsirhelelo wa hina vini .
Sweswo ndza tshemba , ku ta va mongo wa mhaka .
Muholo wo ringana eka ntirho wo ringana .
Vutihlamuleri bya swa tindlu byi fanele ku cinca ku ya eka levhele leyi makunguhatelo ya endliwaka eka yona : ku nga levhele ya masipala .
Hi lava ku endla ka Kunene , naswona hi ku lava sweswi .
Swi tlhela swi nga tirheki eka muxaka lowu swi nga ka wona .
Mbulavurisano wu nga hlohleteriwa hi ku endla vadyondzi va :
Hi pfhumba leri hina vanhu lavantsongo va vula kuri :
Swichi ya S yi pfulekile .
Hikokwalaho a ndzi voni xivangelo xo hundzisela emahlweni ku vhota namuntlha .
Hakunene ha swi lava ku tirha eka leswi .
Hikokwalaho , khombo ra kona , a ndzi vhota ndzi kaneta xiviko .
Xexo xi hi fikisa eka , hambiswiritano , eka ntirho wa vumbirhi .
Mimpimo ya mali leyi hakeleriwaka ya ku lahlekeriwa ka tipholisi ta muholo .
Kutani ku nge vi ntirhisano lowu nga antswisiwa wa muxaka wihi kumbe wihi .
Tinhlayo ta mabindzu xikarhi ka matiko mambirhi hamambirhi hi leti landzelaka :
Xiyimo xa n'wana
Nawumbisi wo Cinca Dyondzo ya le Henhla eka ntirho wa Khansele ya Dyondzo ya le Henhla ;
Matshalatshala yo hlayanyana lama ya ka emahlweni ya kongome eku lulamiseni ka leswi :
Nawu wa Mafambiselo ya Mbango .
A hi fanele ku swi veka erivaleni swinene eka xinawana lexi .
Va swirhundzu na va matlhari , hi nga endleni xihoxo mayelana na lexi .
Hambiswiritano , vaofisiri vo lavisisa va na mavonelo yo hambana .
Nhlayo yo karhi ya milawu yi fanele ku amukeriwa .
Xikongomelo i ku nyika nseketelo eka vantshwa .
endlelo ro hundzisela
Wena wa ri tiva dorobankulu .
Nhlamulo yi vile yo hlamarisa .
Swa kahle na swo ka swi nga ri kahle
Dyondzo leyi yi ta ndlandlamuxiwa ku ya eka swihumesiwa swo swekiwa .
Naswona leswi swi hi tisa eka mhaka ya vumbirhi .
A hi fanelanga ku tixisa mayelana na leswi .
Ha khensa eka hinkwerhu kuva mi tile eka ku simekiwa loku ka nkoka .
Mfikelelo wa mahala eka ni ku suka emakete .
Ndzi hlangana na vanhu lava mundzuku , vanhu lava ndzi nga ku bela riqingho ndzi ri na vona .
Ndzi ta tsakela ku khensa muteki wa mahungu eka ntirho wa yena .
Hinkwato timhaka teto ha ti sirhelela tani hi tiko .
I incini va xi vonaka ke ?
A swi ta va kahle loko sweswo a swi nga lulamisiwa .
Hinkwerhu ha pfumela leswaku hi fanele ku pfuna .
Onge xipanu xo antswa xi nga hlula .
A swi na xivumbeko xa vatirhi .
Xo sungula , ndzi amukela endlelo leri .
Swi fanele ku fambelana na nawu wa matiko ya misava na wa ximunhu .
Ku laveka mighingiriko eka nkarhi wa sweswi .
U ta tekeriwa enhlokweni .
Mitlawa leyitsongo yi avelana magoza lama tirhisiwaka ku endla swiboho .
I xihlanganisi xa nkoka lexi hlanganisaka vaaki va matikoxikaya yo tala .
Hikwalaho ko va nkandziyiso wa khudzu wu hlawulekile emisaveni , na wena u tano .
Mahungu hinkwawo lawa ya longoloxiweke ehansi ka Maendlelo ya vekiwa ekhumbini ku va ya voniwa hi swirho hinkwaswo swa ntlawa .
Ndzi pfumelele ku ku khensa nakambe .
Vaaka tiko va fanele ku lemuka timfanelo ta vona .
Ha tsaka ku vika leswaku pfhumba ra hina ri humelerile ngopfu .
mitwanano ya matirhelo
Ina , ndzo tsakela ntsena ku hlamusela swoleswo .
Hlamusela xipanu .
Ndzi vile eka poso leyi ku tlula lembe .
A swi hlamuseriwangi hi ndlela .
Sweswo swi ndzi tela emiehleketweni tanihi nhlavutelo wo khuma .
U fanele ku tihlanganisa eka sweswo no swi kanela .
Swi le rivaleni leswaku swipimelo leswi swi lwisana na timfanelo ta vanhu .
Sweswo i xilo xi ri xoxe ndzi nga xi endlaka .
Kamba loko swileriso hinkwaswo swi landzeleriwile .
V&V bya ntirho wo simeka tiphurojeke ta masipala
Yi na makete ya nkarhi hinkwawo , ku katsa mfumo na masipala .
Xo sungula naswona xa nkoka , i ku cinca ku ya hi swiyimo .
Va nge swi koti .
Hi tshemba leswaku xitshunxo xi ta kumeka xa swona .
Ndzi tile ku ta vona Maputo tani hi kaya ra vumbirhi .
Mutshamaxitulu u ta pfula nhlengeletano kutani a hlaya ajenda hi ku landzelelana ka yona .
Xana ku na xivulavuri lexi xi seketelaka xikombelo lexi ?
Leyi a hi yona ndlela yo khutaza ntirhisano .
Ndzi ta sungula hi ku vulavula hi ntlhontlho wa swa timali na endlelo ra mpimanyeto .
Hikokwalaho ndzi nga wu amukela ntsena xiphemu xa kona .
Endzhaku ka masiku mambirhi , u ta va na nkarhi wo vula mhaka ya wena .
Ndzi ta nyika miehleketo .
Mitlhontlho leyikulu yi lava mianakanyo yintshwa .
Mhaka yi hi mayelana niloko leswi swi ri swa nkoka emakumu ka swona .
Xiyimo xa swilo xa sweswi xi hi ndlela leyi .
Milawu ya nhlangano
Yi tirha tanihi nete wa vuhlayiseki bya ku pfumaleka ka mitirho .
Xana u endla yini hi nkarhi na siku ro senga leri nga vekiwa ?
Vamanana na vatatana , mi twile ndhawu ya swona eka tipolitiki .
Nkululo
Hi tlhela hi va na mhaka hinkwayo ya xikombelo .
Xana kungu ra xihatla ri kona !
I , hambiswiritano , naswona xikombiso xa maehleketelo ya miehleketo yitsongo .
Swa fana eka matiko yo hlaya .
Swipimelo leswi i swa nkoka ku vona leswaku vunene bya vandla na migingiriko ya rona .
SWIYIMO SWA XIKHENSO
Swi fanele swi tsariwa ehansi leswaku leswi i swo sungula eka switiviso leswi taka eka lavo tala .
swi ya hi vundzeni bya mhaka
Xana i yini matwisiselo ya leswi ?
Ku hlamuriwa hi nomu :
Hambiswiritano , a ndzi fanele ku ku tatisa timhaka ti nga ri tingani to ka ti nga ri ta nkoka ngopfu .
Tanihi sweswi , ku simekiwa ka kungu leri swi ta vuyerisa xiyenge xa rihanyo hinkwaxo .
Hi vile hi twile leswi timhakankulu ti nga swona .
Swi tiva hi mani ?
A va si fikelela makumu .
Vamasipala vo hlaya va endlile tipholisi , kumbe marimba ya vona yo letela ya Tikomiti ta Tiwadi ta masipala wa vona .
Xa nkoka , xiyimo lexi xa olova .
Tanihi laha ndzi vulaka , ntirhisano wa matiko hinkwawo wa laveka .
Inkomu eka nkarhi wo vulavula na wena namuntlha .
Hi na matimba na tindlela to ku endla leswaku mfumo wa muganga wu tirha ku antswa .
Xikongomelo i ku tlakusa ku fambisiwa ka mahala ka nhundzu ni vanhu loko kuri karhi ku siveriwa ku pfumaleka ka nawu .
Sisiteme ya swa timali ya misava
Xana hinkwaswo swi ?
Minxavo ya swikweleti ya hlengeletiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Mintirho , vugevenga na mbango .
Hi ta swi kota ku lunghisa leswi .
Leswi swi ta tlhela swi hunguta ku xava loku nga endliwa ehandle ka Xifundzhankulu .
Swi komile nakona swi ba nhloko ya mhaka .
Leswi swi vula leswaku xiphemu lexikulu xa vanhu xi katsiwi eka gingiriko wa ikhonomi yo twala .
Hikokwalaho ndzi andlarile ku cinca loku nga na mbuyelo wolowo .
Ndzi amukela kungu leri ra migingiriko .
I nkateko lowukulu eka mina ku mi amukela eka ntirho wa madyambu lawa .
Nongonoko lowu wu mayelana na tinxaka hinkwato ta swiphiqo .
Sweswo hungu leri hi faneleke ku ri hundzisa .
Hi byona vundzeni bya mhaka .
Ha khensa swinene Mufambisi wa Phurogireme .
Leswi hi leswi vanhu va swi langutelaka eka hina .
Xana sweswo swi kaneriwile ?
Ku pfuleka na ku va erivaleni
Loko u navela ku endla tano , wa swi tiva ku njhani .
Xikombelo xa karhi xa hleriwa .
Nghenisa Xifundzantsongo
Sweswo swi fanele ku va xikongomelo xa nkunguhato lowu .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi fanele ku tekela enhlokweni swinene vutihlamuleri bya mutumbuluxi .
Inkomu eka mbuyelo wa n'wina .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi fanelaka ku xi cinca .
Kutani hi fanele ku tlakusa vulemukisi hi leswi .
Ka hari ni mabyanyi ya khale yo hisiwa :
Hi ri e-e , eka tinxaka hinkwato ta vunghwavava .
Leswi swi vula ndzingananiso wa swilaveko swa vumaki ehenhla ka swilaveko swa vaaki .
Ku humelela yini hi sweswo ?
Mahungu lawa ya katsa tinhlayohlayo na swiviko , leswi nyikaka mahungu ya masungulo eka wadi .
U na ntiyiso lowu heleleke , hikwalaho ndza tisola nakambe .
I xitirho xintshwa lexi xi nge eku tumbuluxiweni .
eka xiyimo xo lwa
Hi fanele ku tlhela hi langutisa eka makungu yo hlayisa .
Eka xiyenge xa dyondzo leswi swi katsa :
Hikwalaho hi na ku tshemba ka leswaku hi ta va ni ntirhisano wa kahle lowu nga ta heta nkarhi wo leha .
Hikokwalaho , a swi fanelangi ku angarheriwa hi mali .
Leswi swi ta lava hi ri na ku twisisa eka :
Naswona hinkwaswo leswi swi hansi ka vulawuri bya hina .
Naswona hi mpfumelelo wihi ?
Leswo swi herisiwile .
Xana ku humelele yini endzhaku ka ntlangu ?
Ku vile xivono nkarhi wolowo tanihi leswi nga xiswona namuntlha .
A xi ri xiphemu xa ku olovisiwa ka mbango wa mabindzu .
Hlawula , ku suka eka nongonoko lowu nga laha hansi , swikongomelo swa ntlhanu swa mpimanyeto .
Ha swi tiva leswaku Minhlangano ya Matiko yi langutisa swivutiso leswi hi tindlela to tala .
Hi nge swi koti , kutani hikwalaho hi nga ta tshika .
Eka nkarhi wa sweswi a ndzi si va na endlelo rero .
A hi ta tsakela ntsena ku vula ku ha khensa .
Swi nga humelela eka tiko rin'wana na rin'wana .
Leswi landzelaka hi swona khiya ra leswi katsiwaka eka endlelo :
Makambelelo ya vutisile swivutiso :
Xana mpimo wa ndzavisiso wu ta va wihi ?
Longoloxa swihlawulekisi swa laha swilo swo hambanahambana swi kunguhatiweke hakona .
Swoleswo i ku antswa loku humaka eka komiti .
A hi fanelangi ku tekela ehansi nkoka wa xona .
Laha , hilaha hi swi vonaka hakona , hi kona xiphiqo xi nga kona .
Tiphurogireme ta dyondzo na ndzetelo ti katsa :
Mhaka ya mina ya vumbirhi i ku matiko hinkwayo ya lava milawu ya nsirhelelo .
A hi fanelanga ku xisiwa hi leswi .
Phurojeke yo fana na yeleyo na yona yi lava tiawara to tala ku yi heta .
Laha hi ni nkarhi wa xiviko lexi .
Yini
Hi xivumbeko lexi xiviko lexi i miehleketo ya kahle .
Ku hava ku hlawula eka mhaka - hi fanele kuva na ku tiyiseleka .
Leswi swi tlhela swi pfuna ku hunguta khombo ro tluleriwa hi mavabyi .
A nga pfumeli
Leswaku hikokwalaho ka yini vanhu va nyika swo tala .
Ku hambana ku fanele ku hlamuseriwa eka xiviko ; hikwalaho ka yini mali yi nga tirhisiwangi , kumbe hikwalaho ka yini ku tirhisa mali ku tlula mpimo swi humelerile .
Swirho swimbirhi swintshwa swi ta ya eka nhlengeletano leyi landzelaka ya Komiti .
Ha khensa eka n'wina hinkwenu lava a mi khumbeka .
Ndza khensa , ndzi ta tekela enhlokweni mavonelo ya wena .
Hi fanele ku tlakusa no sirhelela leswi .
Swinawana swo letela switsongo swi vekeriwe ku simeka kungu .
Maendlelo ya phurojeke ya khumba ku tumbuluxa kungu ra phurojeke kumbe ra gingiriko leri :
Palamende yi endlile swiringanyeto swa yona .
Leswi swi nga endliwa hi ku tirhisa munhu wo xiya .
Swo fana na swona swi khumba xiletelo xa nkarhi wo tirha .
Hi ku tshamiseka , xivilelo mayelana ni vundzeni a ku ngari nchumu wuntshwa .
Ndza tshemba leswaku i xipimelo lexi ringananisiweke kahle .
A ndzi tshembi hi ta swi kota
Hi fanele ku endla leswaku vangwa leri ra hunguteka .
Leswi swi ndzi fikisa eka vundzeni bya xiviko .
Endlelo ro hlawuleka ri bohiwile .
Ku na swivangelo swa masungulo swo ringana ku endla tano .
Swilo sweswo swi fanele ku langutisiwa .
Swi fikeleriwa hi ku swi anakanya .
Leyi i ndlela ya swa nawu yi ri yoxe ya ku ya emahlweni .
Sweswo hi leswi faneleke ku rhangisiwa .
Hi rihi ra maendlelo lama landzelaka ri antswisaka ku fanana ka mindyangu ?
Ka ha ri nkarhi ku vula leswaku hi vahluri .
A swi kali swi laveka ku balekela leswi .
Leswi swi anakanyiwile swinene eka ku wa ka munhu ka xitereko xa masiku hi lembe .
NHLAMUSELO
Kambe xa nkoka swinene , hi lava vapfhumba va tshamiseka va tiphina .
Ku chipisa ka tinhundzu swi hi ndlela leyi landzelaka :
Leyi i mhaka ya ku vilerisa ko karhi eka vatswari .
Ndzi seketela ku cinca loku .
I masungulo .
Nhlengeletano yo lulamisela nkunguhato
Mbuyelo wa swona a hi lowu ngo tiveka swi nga si humelela .
Leswi i masungulo ya goza rintshwa .
Xana u twa ntshikelelo wo fika kwihi ku humelela exikolweni ?
Ku antswisa ku fanele ku endliwa eka dyondzo na ndzetelo .
Va fanele ku tirhela vululami na nawu .
Hambiswiritano , leswi a swi fanelanga ku va xivangelo xo tlhelela endzhaku .
Hi nga tinyungubyisa kambe , Ndza tshemba , swa koteka .
Swi suka eka mune wa swivangelo swa hina :
Ndzi lava ku tisa nyingiso eka mahetelelo yo karhi manharhu .
Hambiswiritano , ndza tshemba milawu ya kahle yi fanele ku tirhiseka .
Wanuna a nga fanelanga ku hlayisa n'wana onge a hi wa yena .
U arile ku endla tano .
Vadyondzi va fanele ku leteriwa ku :
Hi hina varhangeri hi nga endleka leswi .
Kambe ndzi lava nhlamulo yo twala namuntlha .
Ntirho lowu a wu ya emahlweni eka nkarhi wo karhi .
Ti nga khoma mintshamo ya vaaki .
Kombisa nongonoko wa mphakelo wa nhlengeletano ya swa vumaketi .
Timhaka to tala ti vulavula hi ntlawa wa mitlhontlho leyi vilerisaka vanhu vo tala
A hi xi kaneleni .
Leswi muxanisiwa a hlanganaka na swona endzhaku ka vugevenga swi tala ku bakanyeriwa etlhelo .
A wu nga swi langutelangi sweswo .
Phurojeke ya Khanya na yona yi ya emahlweni yi kula .
Swi salele hina ku ta na milawu yo antswa .
Exikarhi ka leswi kumiweke :
Hi seketela xiyimo lexi .
Sweswi ndzi ta eka nkunguhato wa vumbirhi .
Vonelo wa n'wina eka sweswo ?
A ndzi tivi , hambiswiritano , leswaku i mani loyi hi faneleke ku phikizana na yena .
swirho swa Komiti
A hi nge endli lexi .
Swa hina i nyimpi ya ku lwa no rivala na ndhavuko wa timfanelo ta vanhu .
I , hi ntiyiso , xin'wana xo tshembhisa swinene .
A hi kanerisaneni hi ta muxaka wa ntwanano .
Hlamusela hi mahlawulelo ya ndhawu .
Xivutiso xo tatisa .
Ntlhontlho i kuri ku tirhisisiwa ku yini ku tinyiketela ku hambanahambana na tiphurogireme .
Hi nga vona naswona leswaku swipimelo swa rimba i yini .
Swi tele swo tlangela .
Hi ku angarhela , i mhangu endhawini hinkwayo .
Nsirhelelo lowu pfunaka na matirhisele lama tiyeke ya nghingiriko wa mbuyelo wa hinkwerhu .
Swi na nkoka leswaku hi tshama hi karhi hi veka ntshikelelo .
Swakudya swa ninhlekanhi swi phameriwa eka phurojeke yo hetelela .
Kombisa vito , vuxirho na adirese ya poso ( ku sukela eka phepha ro sayinela kona )  .
Xana ku ta va ntsena xifundza kumbe tikonkulu hinkwaro ?
Xana wa tshembha leswaku leswi swa koteka ?
A hi laha ku sungula nkanerisano .
Munhu loyi a khomeke matomu u ta tsarisiwa tanihi dokodela ra swa vutshunguri .
Xitirho xo pfuna ku xi tirhisa hi nkarhi lowu i xikambelwana xa ' Loko-Kutani ' tanihilaha xi kombiweke hakona eka pheji leyi landzelaka .
Ku endla ririmi
Hi fikelele tindhawu to tala .
A ndzi tivi leswi u tirhanaka na swona hi mhaka ya xibalo .
Hi hava makumu ya xihoxo .
Ndzi seketela leswi nga bumabumeriwa .
Ku tirhisiwa hi mpimo wo ringanela ka eneji swa ha salele endzhaku , tanihilaha u vuleke hakona .
Ku hava nchumu lowu wu nga ta humelela ku ringana malembe yo tala .
Xiyimo xo endla maqhinga
Hlamusela mathema laya landzelaka :
Kanela vonelo ra wena eka mintshamo .
Hi ku vona ka mina , i swa nkoka hakunene .
Hinkwavo , hinkwavo va ndzi yowetela , kambe ndzi ta vulavula .
Ku akiwa ka xitichi xa gezi ku se ku sungurile hi matimba swinene .
Sweswo i xivangelo xa vhoti ya nxaxamelo wa mavito .
Eka leswi ndzi tshemba leswaku u na voko ra kahle !
Leswi i swa nkoka eka ku twisisa matirhelo ya sisiteme .
Kanela swintshunxo eka mintlhontlho ya thyakiso wa mati .
Xa vumbirhi , ku na ku kaneta hi ku landza vundzeni .
Swibumabumelo eka Milawumbisi leyi swi fanele swi rhumeriwa eka :
Hi lulamisile marimba laya faneleke ya milawu .
I vugevenga lebyikulu .
Hi fanele ku vekisa eka rihanyo , dyondzo na vuleteri .
Xivangelo xavumbirhi i xikopu xa makungu .
Hlamusela tinxaka to hambana ta swiboho swa maxavelo .
Hambiswiritano , i makete lowutsongo .
Kambe loko hi lava hinkwaswo leswi hi lava vayimeri vantshwa .
Ku vuyeketa swi fanele ku papalatiwa .
Vatshami va ndhawu va tirhisa pompi leyi naswona mikarhi yo tala va yi tshika yi pfuleriwile switsongo .
Nandzu wa gingiriko wu le ku tsakiseni .
U ri yini hi sweswo ?
KU RHAMBA EKA GINGIRIKO
Sweswo a swi fanele ku va xilaveko xoxe xa xiendlo .
Hikwalaho ka yini hi fanele kunga tsaki hi leswi ?
Ku hluvukisa Tindhawu to ka ti nga ri ta mfumo
Hi mayelana na ku aviwa ka timali , mitlangu yi fanele ku averiwa timali to ringana na hi ndlela ya kahle .
Kambe sweswo a swi fambelani na vumaketi byo kongoma .
Ndlandlamukisa xiyimo xa vona na kuva va tholeka .
Kambe sweswo a swi na mhaka .
Eka timhaka leti , a ku vanga ni ku tumbuluxiwa ka vuxaka lebyinene .
Sweswo a swi fanele ku va xikongomelonkulu xa hina hi ku famba ka nkarhi .
Ndzi seketela xiboho .
Kambe mfuwo wu le henhla ka nawu .
Lexi xi vanga xiphiqo .
Lowu hi wona ntirho lowu nga endliwa .
Hlamusela leswi maendlelo ma ndzavisiso ma hluvukisiwaka hakona .
Ku vulavuriwile swo tala mayelena na ku humelela .
Xiviko a xi kumeki kuva xa mani na mani .
Sweswo a swi ri xiyimo xa hina .
Hilaha ku nga heriki hi ta nwi tsundzuka tanihi mfungho wa nhlohlotelo eka hina hinkwerhu .
Leswo swi nga papalatiwa .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va hi ri karhi hi vhota hi ndlela leyi nga yimiki ni xiviko lexi .
Kutani swi fambelana hi ndlela yeleyo .
Ndzi n'wi navelela leswinene .
Ndyangu wa mina wa tinyungubyisa hi mina .
Kambe hi fanele ku tama hi xalamukile .
Xana swi nga lawuriwa hi ndlela yihi ?
Mavonelo ya fanele ya rhumeriwa eka :
Ku sungula ku fanele kuva hi siku leri bohiwaka hi Phuresidente .
Laha hi vilerisiwa hi ku cinca ko hambana ku nharhu .
Ku ringana kwalomu ka lembe endzhaku ka mphikizano , ka hari ni switsundzuxo swo tala swa Khapu ya Misava .
Xiviko xo hetelela xi amukeriwile hi vunyingi lebyikulu .
Swi na nkoka , naswona ndza n'wi khensa eka xona .
Hambiswiritano , matshalatshala ya endliwile ku sungula mikanerisano na vona .
Ribye ri hoxiwile ehenhla ka xihondzo .
Mo ikhonomi na matimba ya timakete ya ya emahlweni na xona .
Xo hetelela , ku navela , kambe hambi swi ku yini , ku swi lava .
Swiyimo swa le henhla swa nseketelo swa sweswi .
Leswi swi vika masungulo ya nguva yintshwa eka vutluti .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va hi ri karhi hi susumeta leswi swinene ngopfu .
Xexo xi nga tekeriwa enhlokweni hi xixikana .
Hlamusela khonsepe ya nhluvukiso wa matirhiselo yo hatlisa .
Swiphemu swo hambanahambana leswi tivisiweke ku humelerisa swikongomelo leswi .
Sweswo a swi olovi swinene ku swi endla eka ku endla .
Ha ri amukela eka nkanelo ya hina .
Swi tlhela swi va swa nkoka ku va munhu loyi a lahlekeriwaka hi ntirho wa yena a kota ku fikelela ntirho ku suka eka minongonoko ya mitirho kumbe swikimi swa mitirho leswi kumekaka emigangeni .
Hlamula xivutiso lexi nga eka maphepha yo hlamulela lama nga khomanisiwa laha .
U komberile matlhelo hinkwawo ku lava xitshunxo lexi nga tisaka ku rhula .
Phurogireme yi fanele kuva ni ntikelo loko wu fanele kuva ni nkoka .
Hala tlhelo hina a hi endli .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi nga sindzisa ku xi va kona hinkwerhu .
Kutani hi vumbile ntlawa wa tindzawulo ku tirhana na mhaka leyi ya nkoka .
Sweswo i xivutiso lexi xi tisiwaka eka hina .
Mufambisi wa Phurogireme , ndzi pfumelele ku ya eka mhaka leyi nga ya nkoka ku ringana na leyi-vantshwa .
Swipano leswi nga na vutivi byo hlawuleka swa vachuchisi na tikhoto to hlawuleka swi fanele ku tumbuluxiwa .
Swi katsa na ku tekiwa ka malakatsa na nkululo .
Leswi swi ndzi khomisa tingana .
Eka lembe ximali leri :
Hi lava ku suka .
Kambe hi xiya swinene xiringanyeto lexi .
Ntshikelelo wu ri woxe a wu enelangi .
Ku fanele ku va na mpfuno wo karhi eku sunguleni .
Nharhu na swo tala
Lawula na ku xiya mitolovelo ya swiyenge na mipimo
Ndzi nga swi endlisa ku yini ?
Xitshunxo lexi xi vile . .  .
Vakhumbheki hinkwavo va amukerile pulani na ku pfumela eka ku hlwerisiwa .
Switandzhaku swo vavisa swo fana ni nthyakiso wa moya .
Ndzi vile ni nkateko wa ku vulavula na vona .
tinoti ta khoso
Xana ndzi nga endla yini loko n'wana wa mina a khomiwa hi ndlela yo ka yi nga fanelangi ?
Hi ya emahlweni no nyika mhaka leyi nyingiso wa le kusuhi swinene .
Hinkwerhu hi tiva xikoro ku nga si tlangiwa na ntlangu .
Nhlamulo yo hetiseka yi ta va swinonisi swo humesa swakudya swo engeteleleka .
Hlawula swa xichavo ku tlula hinkwaswo ku hetisa xivulwa :
A hi ntsena mhaka yo bindzula eka tikhampani letikulu .
Vonele ro hetelela .
Xana swi ta cinciwa hi ndlela yihi ?
Hikokwalaho ka ha ri na mpfhukanyana ku wu famba .
Ndzi ta swi heta leswi .
Swi nga endleka ku ya hi swo karhi .
Sweswo swi vile goza ro sungula eka tlhelo ra kahle .
Hikokwalaho , a ndzi ta tsakela ku boxa xiheri xa hina .
Hi nga tirhisa ncino ku endla leswaku ku va na ku cinca .
Leswi swi tano hi swa ikhonomi ya miganga na nhluvukiso wa ikhonomi ya miganga .
Swilo leswi hinkwaswo a swi ri karhi swi tshwa hi katsongotsongo malembe lama hinkwawo .
U vurile sweswo , kahlekahle leswaku sisiteme ya tirha .
Leswo i ntiyiso hi ku hetiseka .
Xana sweswo swi vula leswaku hinkwaswo i mahungu lamanene ?
Nkarhi , i wa nkoka .
Ku antswisa minongonoko ya ndzetelo na ku aka vuswikoti .
Hikokwalaho ka xivangelo lexi , swi lava nyingiso wo hlawuleka .
Ndzi ehleketa ku ri ndzi kumile nhlamuselo ya sweswo .
Xana i levhele i nga ta va na vunavi lexikulu xa vulawuri ?
Hi fanele ku antswisa ku olova eka ndhawu leyi .
Bokisi ri fanele ri va na swipfalo leswaku swi ta pfariwa .
Kambe i yini ku Avelana Nhluvukiso na ku Hluvukisa ?
Leswi swi tlhela swi endla leswaku vanhu va matiko hinkwawo va swi languta .
Eka vundzeni bya mhaka , ndzi tiyisa ku seketela vaviki .
Ndza tshemba u ta hi pfuneta ku swi teka .
Lexi i xiphemu hinkwaxo xa xikatsa xa milawu .
Hi ku komisa , hi lava ku cinca mahanyelo ya hina ya swa masangu .
Palamente , hi ku tsakela ka yona yi ta vhota yi tsakela xiboho .
Xana ku nga endliwa yini ku twananisa mafambiselo ?
Vavasati na vantshwa hi vona va khumbhekeke swinene
Kuna mintlhontlho yo hlaya leyi langutaneke na xiyenge xa vumaki .
A ndzi tivi leswaku va ta etlerisa ku yini navusiku .
Lowu i nongonoko wo tirha hi wona wa lembe leri .
Lowu i nandzu .
Swi tano , hi kanetana ni mianakanyo ya muxaka walowo .
Hikokwalaho , swilo swi le ku fambeni .
Hi ta tlhela hi leteriwa hi mbuyelo wa ndzavisiso .
Hi ku vona ka mina , leri i endlelo ro hoxeka .
Hileswaku i swa nkoka ku xopaxopa xiyimo endzhaku ka minhlawulo leyi ya ha ku khomiwaka sweswi .
Leswi a hi ntiyiso .
Mahundziselo ya Avelano wa Ndzingano
Ndzi kombela hi tirhana na mhaka leyi nga kona .
Nxaviselano hi wona mbuyelo woxe wa nghingiriko wa swa ikhonomi .
Xiboho xa nkoka xi tekiwile .
Hi ta tirha eka mhaka leyi , hikwalaho .
Hi tshembha leswaku matshalatshala ya hina ya ta humelela .
Ndzi ehleketa ku ri leswi swi ta hi pfuna swinene .
Xiviko lexi hi xi kanelaka i xiviko xa matshalatshala .
Xexo xi humelela ku va vonelo ra mina ra xona .
Eka mhaka leyi swi lava ku va erivaleni swinene .
Hi swona swi endlaka leswaku hi nga fanelangi ku tsutsumisa swilo leswi swi nga fanelangi .
Hlwerisa ku komba xiphiqo na ku tumbuluxa xin'wana .
A hi yimeni hi kala hi va na mahungu hinkwawo .
Hi xona xirilo lexo .
Rhendzela nhlamulo leyi ku nga yona .
Hambiswiritano , ka ha ri na swivumbi leswi nga eku tirheni sweswi .
Va fanele ku
Hilaha ndzi kombiseke hakona ekusunguleni , nkayakayo wa ikhonomi ya misava wu hi werile .
V&V bya timali leti tirhisiwaka hi ku landza mavonelo lamanene
Ndza tshemba leswaku xileriso lexi xa mafundza i ku mhangu ku tilavela .
Mhaka ya nkoka yo sungula yi khumba mhaka ya vutumbelo bya xibalo .
Pfhumba leri ri ta engetela na ku seketela matshalatshala lawa .
Hambiswiritano , leswi swi se swi cincile eka malembe lama ha ku hundzaka .
Naswona hi rin'wana ra tindzimi ta Vantima ?
Sweswi ndzi ta heta mbulavulo wa mina , vamanana na vatatana .
Ndzi pfumelele ku endla xikombiso xo koteka .
Leyi yi vile mhaka leyi nga sala nkarhi wo leha .
Ku na timhaka ta mune ndzi lavaka ku ti vula laha .
Sweswo hi ntiyiso i ndlela ya khale ya maehleketele .
Murhandziwa wa wena u fanele ku nyika xitiyisiso xa nseketelo .
Xana maphorisa ya endla yini ?
Mali ya wena yi fanele ku tirhisiwa hi vutlhari .
Lexi i xilo xin'wana lexi nga sala ku kongomiwa .
Hi mavonelo ya hina , hi kotile ku fikelela hi ku sivela na ku tshungula switsongwatsongwana leswi tlulelaka .
Ku na Tikomiti ta Tiwadi
Ku fanele ku va ni milawu ya rixaka leyi nga ni matirhelo ya xiyimo xa le henhla ku tirhana ni leswi .
Hi vile hi vona swikombiso swo sungula swa leswi .
Hi fanele ku tlhela hi va na switirho swa ntirhisano wa swa tipolotiki .
Swi humela emahlweni .
A nga kona laha , u kwihi ?
Xana leswi swi humelela njhani ?
Kombisa na ku hlamusela mikongomelo na miehleketo .
Kutani u va rhamba ku avelana mahungu ya vona .
Hi vumina , hikokwalaho , ndza tshemba leswaku xiringanyeto lexi xi lulamile .
Yuniti ya Ku teka xiave ka Yuniti
A ndzi ni ku tsakela ku kanetana na sweswo .
Hi fanele ku xanisekela switandzhaku leswi .
Swona a swi laveki hikwaswo ka swona .
Ku cinca loku a ku si hetisiwa .
Kunguhata kuri rini naswona kwihi laha u nga fikelelaka vuleteri .
A ndzi ta tsakela ku ku hlayela xivutiso xa mina .
A ndzi ta rhandza ku nyika xikombiso .
Hi susumeta ku va na xitshunxo xa xihatla xa mhaka leyi .
Swi khumba timhaka hinkwato ta nkoka hi ntiyiso .
Swiyimeri swi tirhisiwa ku kombisa timhaka leti nga ta nkoka eka xiletelo :
Hikokwalaho , hi fanele ku endla hinkwaswo leswi lavekaka .
Khomixinara , ndzi tsakela swinene nhlamulo ya n'wina .
Ku fikeleleka - ku olova ka hilaha mahungu ya nga kumekaka hakona ;
Ndzi sola ntiyiso wa leswaku leswi a swi humelelangi .
Tiva ku hlanganisiwa ko olova na laha ku tirhisiwaka kona .
Nkarhi wa mina wu herile vamanana na vatatana .
Hi tirhele leswi malembe yo tala .
Nkateko lowunene eka mikarhi leyi taka .
Nkunguhato wa ndyangu a hi mhaka ntsena ya ku engeteleka ka vanhu na tindhawu .
Ndzi fanele ku vula ku pfuriwa ka angarhelo laha .
Vadyondzi va ta twisisa nhlamuselo ya theme ra nyangwa .
Kwalomu ka mamiliyoni ya nkombo ya vanhu va a vuyeriwa hi tikhoto leti .
Mukamberiwa u fanele ku tekela enhlokweni mavonelo ya vukhwatsi bya xitatimende .
Wadi Siku
Lexi i xiringanyeto lexi hi nga eku xi kaneleni laha namuntlha .
Vulawuri Nkulu byi na vutihlamuleri eka Palamente eka mafambiselo ya kahle ya swa timali eka Palamente .
Hi ku ya hi malembe ndhawu ya swa vurimi yi avelana swiphiqo swa yona swo ringana .
Vutomi na Ku Hanya
Hi swona swi endlaka leswaku laha hi dinga pholisi leyi swi vekaka kahle erivaleni .
U ta tumbuluxa endlelo rintshwa .
A ku na swikombelo swa nkarhinyana swi nga ta tekeriwa enhlokweni .
Mayelana na swa ikhonomi , kuna mhaka ya xihatla .
Hi endla leswi hikuva hi ta tshama hi rhangisa vanhu .
Ku fanele ku va na ku hambanisa ka le rivaleni eka vaxavi .
Sweswo i xilo xi ri xoxe va xi twisisaka lahaya .
Tsalwa leri i ra mahala .
Mintlhontlho yo Hluvukisa
Xana lowu i makete lowu fanaka xana .
Ehansi ka swiyimo swa njhani ?
Yuropo i ndhawu leyi nga simekiwa eka nawu , demokirasi .
Hi wona nongonoko .
Hi ku angarhela , hi pfumela ku olovisiwa loku .
Hambiswiritano , nawu a wu ringananga .
Ku fanele kuva ni vumbiwa
Xana i yini swiphiqo leswi nga va ka kona endleleni ?
Hi tiva hilaha mihlawulo leyi yi nga ta va ya nkoka hakona .
Kutani ndzi tsakela ku mi khensa :
Xexo a xi ri xitshembiso xa le rivaleni lexi hi xi endleke .
Kutani yanani emahlweni mi langutana na timhaka leti nga na nkoka .
I swa nkoka ku va hi tshama hi endla swilo hinkwaswo hi ndlela ya kahle .
Swirho swa vurhumiwa swi humesile nhlayo ya swivilelo na swivutiso ku landzela mbulavulo :
Wolowo i ntlhontlho , naswona hi lava ku khensa swirho hinkwaswo swa komiti .
thekinoloji na bindzu
Ntsena a swi koteki ku endla leswi .
Timovha a ti lunghisiwi hi nkarhi lowu faneleke .
Boxa swihlovo swimbirhi leswi faneleke ku sungula bindzu leri .
Hakunene , ka ha ri na kavanyisa ka timfanelo ta ximunhu .
Kutani swi ta va swi ri eka tikhoto ku teka xiboho .
Ku tshunxiwa ka vakhomiwa va swa tipolotiki ;
Sweswi hi na xitirho xo kambisisa sweswo .
Eka leswi kanetanaka na swona , swi ta yisa emahlweni ni ku nyanyisa ku biha ka xiyimo .
Nhlayo ya swivutiso ya ha ri kona .
Xo sungula eka hinkwaswo , ku antswisa vuphikizani .
Leswi ku vile ku mhangu eka hinkwavo lava khumbekaka .
Ndzi na nkarhi wo tirha ntsena na timhaka tingari tingani .
Swi ta teka nkarhinyana ku endla leswi .
Hi fanele ku herisa mapfhumba ya swa masangu .
Ndzi twa onge ndzi nga yimbelelela rixaka lowu nga ha riki na vumunhu .
Hakunene a swi nga fanelangi ku va xileswi .
Ku olovisa ku antswisiwa ni ku tirhisiwa ka swipfuno leswi nga kona .
Nhlengeletano yo nyika vuxokoxoko a yi ri hi mayelana na xivumbeko , mitirho na matimba ya Komiti .
Mfungho wa le henhla wu tirhisiwile ku endla bindzulo .
Ndza tisola ku va ndzi nga koti ku ku byela mavonelo ya mina n'wini .
Kambe leswi swi le kule na ntiyiso .
Xosungula i sayizi ya sampula .
Mitwanano yi fikeleriwile eka swiyenge swo tala , kutani hikokwalaho :
Hinkwerhu a hi endlisa sweswo nkarhi wo leha .
Eka leswi kanetanaka na swona , sweswo a hi swi lavi .
Hlamusela leswaku hikokwalaho ka yini swi ri ni nkoka ku hlohlotela xipano .
Xana hi lava ku va kwihi ?
Leswi swi lulamile na swona swi fanele kuva exivindzini xa leswi hi swi endlaka .
Tisisiteme ta vutlhari bya vutleketli
Khombo ra kona i ku vutshila byi kumiwa ntsena entirhweni .
Vo tala va vurile leswaku hi lava nkwama lowukulu wa mali .
Ku hlamusela timhaka ta timfanelo ta ximunhu .
Swi kahle , hi swona !
A ndzi nga pfumeleli ku miyela ka vona ku kamberiwa ku ya emahlweni .
Kombisa ku tiyimisela eku ololoxeni xivilelo .
Lexi xi fanele ku siveriwa naswona hi swona swi endlaka ku va na xiboho lexi xa mafundza .
Lexi hi xin'wana lexi a hi fanele ku va hi tivisiwile .
Hi le ka khombo ra ku ya ekule swinene .
Ku nyikela loku nga kahle ku fanele ku katsa ni vanhu lava nga vutsoniwa .
Tinhlayohlayo ta mabindzu ya matiko mambirhi :
Kungu ri tlhela ri dinga ku avela vutihlamuleri na mitirho eka vanhu vo karhi na ku veka swipimelo swa mikarhi swa nghingiriko wun'wana na wun'wana .
Sweswo swi kahle kutani hi fanele ku khomelela eka swona .
Matirhisele ya matirhisele ya e-Mfumo wa Nyimba leyi Landzelaka ya le ndleleni .
Leswi , hi ku vona ka mina , i ndlela leyi hi faneleke ku xi twisisa hi yona .
Hambiswiritano , hi fanele ku ya emahlweni na swiringanyeto swo engetela .
Ku engeteleka ka mfikelelo wa vukorhokeri bya kahle eka vaaki .
Hi nhlamuselo , ndhavuko wu hundziseriwa ku suka endzhaku .
Ejensi yi nga , hi ku pasisiwa hi Holobye , cinca kungu ra bindzu .
Ina , vatsundzuxi va thoriwile .
Eka xikongomelo xa Nhlengeletano lowu :
U humesile xiviko xa xiyimo xa le henhla lexi ringanisiweke swonghasi .
Malembe ya makumenharhu ya nyimpi i xiphiqo lexikulu .
A ku endliwangi swo enela eka dyondzo na vuleteri .
Vumbhoni byo enela bya vulavisisi .
Vuleteri ni ku lemukisa vaaki
Kungu leri ro tirha hi rona hikwalaho ngopfungopfu ri fanele ku amukeriwa .
Wu vile ntsako ku tirha na wena .
Kanela no nyika mavonelo .
Leswi a swi laveki .
Ku hava loyi a nga rivalaka swoleswo .
Swi khomisa tingana .
Ku rhula eka muganga wa hina i swa nkoka eka hinkwerhu .
Ndzi andlarile hundzuluxo wa ku endla leswaku leswi swi suriwa .
Ndzi bumabumela leswaku a hi fanelangi ku swi vhotela .
Hi ntiyiso a ndzi swi tivi leswaku leswi swi ta hi kwihi .
Ka ha ri na , hikwalaho , xivandla xikulu xo antswisa .
Ndza khensa , vatirhikulorhi .
Wa swi tiva leswaku yoleyo i mhaka .
Nhlangano wa Muyimeri wa swa Vusirheleri wa Vanhu wu ta sunguriwa eku heleni ka lembe leri .
Ntirho ( yini )
Nyika vukorhokeri bya endlelo .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi tshemba ku ri swiviko leswi i swa nkoka .
Mhawuri
I endlelo leri nga ringanisiwa .
Hi swona swi endlaka leswaku mihundzuluxo leyi fambelanaka yi nga amukeriwangi .
Nawu wa swa nhlangano wa tindhawu wu fanele na wona wu va wu simekiwile eka endlelo leri .
Ku tekela enhlokweni swikombiso swintsongo swa matimba lawa :
Ndzi seketela khwatsi mihundzuluxo leyi humelerisaka xikongomelo lexi .
Mfikeleleko - ku olova loku mahungu ya nga kumekaka hakona ;
Ndza tshemba ku na tindlela tinharhu ku lawula xiyimo lexi .
Xileriso xa Khoto :
Xana vanhu lava va ta amukeriwa njhani ?
Ndza chava leswaku sweswo swi se swi ri mhaka sweswi .
Leswi landzelaka i mbuyelo lowu languteriweke wa vulavisisi .
Langutisa eka rhasiti ya muholo laha henhla .
Sweswi ndzi tsakela ku cincela eka xiphiqo lexikulu xo nyuhela ngopfu .
Swiyimo swa ntirho a swi kahle .
Nkoka wo lawula swiringanyeto
A hi nga ta pfumelelana na swona eka swiyimo leswiya .
Khomixini yi ta langutisa xikombelo xexo loko ku kombisiwa xivangelo xo twala .
Naswona ndzi tsakile ku endla tano .
A wu yi exikolweni .
I xivutiso xa ku amukela xiyimo tanihileswi swi nga xiswona , xa nkoka ku tlula hinkwaswo .
A ndzi se amukela nhlamulo .
Swi hunguta ngopfu khonsepe ya vukorhokeri bya mani na mani .
Ku yimelela madzolonga loku a ku tshama ku ri emahlweni a ka ha ri kona .
Nkunguhato na endlelo ra matirhiselo swi lulamisiwa hi swiyenge swa ntlhanu leswi andlariweke hi ku komisa laha hansi .
Lexi i xikongomelo xo angarhela xa nkunguhato .
Naswona leswi a swiri hi nkarhi lowu vumundzuku a byi languteka byi ri ripala hakunene .
Mimbulavurisano na ndhavuko
Hi xixima ku tsundzukiwa ka yena swinene , ndza tshemba , hi yisa emahlweni ntirho wa ku hundzuluxa .
Kambe tlhelela eka nkarhi wa nkucetelo wa vanhu .
Ku dizayina na ku lulamisela vumundzuku
Xinawana na Pholisi
Tanihilaha hi voneke hakona , sweswo a ku nga ri leswi swi humeleleke .
Naswona timhaka letiya ti ta tekeriwa enhlokweni eka xiyimo xa kona .
Titliliniki to rhendzeleka
A hi endleni lexi .
Nhlamuselo ya swipimelo yi fanele ku va leyi nga erivaleni kahle .
Ku tivona ka hina na nkoka wa hina a ku nge kuli ku tlula mitirho leyi hi nga na yona eka vaaki .
Hi tshemba leswaku hundzuluxo wa xihatla i wa nkoka .
Ku tlakusa ku lemukisa ka vaaki
Hi tinyungubyisa swinene hi wena eka swona .
Hikokwalaho , hi fanele ku va na ndzinganano swinene eka leswi .
Swirho swa phanele leswi i :
Swi se swi endlile tano .
Vuswikoti byo tsala
Malwandle na wona ya hi pfuna hi swakudya na mitirho .
Ndza tshemba leswaku xikombelo xa mina xi amukeriwile .
Swivutiso hinkwaswo swi hlamuriwile .
I incini u xi lavaka ke ?
Leswi swi ta tama swa ha ri masungulo eka maendlelo ya hina eka ndlandlamuxo .
Leswi swi teka kwalomu ka awara na ntlawa lowu hlanganisiweke lowu nga va vatshami vandhawu eka wadi ku ringana kwalomu ka khume ra malembe .
Sweswo hi leswi ndzi nga ku byelaka swona sweswi .
Hi pfumelelana ni mahika ya xiboho lexi .
Ha swi dinga naswona ntirho i wa xiyimo xa le henhla swinene .
Ndzi ehleketa leswaku wolowo hi wun'wana wa mitlhontlho ya nkoka .
Ndzi yingiserile hi vukheta hinkwaswo leswi xivulavuri lexo rhanga xi nga swi vula .
Pimanyisa swilaveko swa masungulo swa vanhu va mitlawa yo hambana ku ya hi swiyimo na swa ikhonomiki .
Swi ta pfuna swinene ku n'wi tsundzuxa hi xivutiso xa yena .
Hi tekela enhlokweni hinkwerhu ka hina xilaveko xa swinawana swo tano .
Khombo ra kona , ku hundza ka nkarhi wo koma ko engetela a ku papalateki .
Swi kombisa makumu ya rhekhodo .
Vativi va ku suka eka vahlawuriwa lavambirhi va fikelerile xiboho lexi nga hela hi ku yimbeleriwa ka :
Hi hava matimba ya xinawu ku endla tano .
A hi nga pfumeli swihari leswi swi onha xifaniso lexi .
A nga hari kona kambe moya wa yena wa ha hanya ku ya emahlweni !
A ndzi lavi nchumu xo fana na sweswo ku humelela nakambe .
Xileriso xi fanele ku nghenisiwa eka huvo yo endla milawu ya tiko .
Ndzi ehleketa leswaku xexo i xiyimo xa timhaka xa le hansi swinene .
A ndzi ta tsakela ku tshikelela swoleswo nakambe .
Swilo swi ta cinca eka nkarhi lowu taka .
Eka xivandla lexi na xona , siku ro hetelela ri le kusuhi .
Ma swi tiva leswaku hi nge swi koti ku endla mati mo tala .
Hlamusela leswi u twisisaka hi leswi landzelaka :
migingiriko
Hikokwalaho hi nga hlamusela njhani xiyimo xa hina ke ?
Swi na nkoka leswaku hi tirhana na mhaka leyi .
Swi kahle ku vuya .
Hambiswiritano , leswi a swi ringanangi .
Hambiswiritano , rimba ra nawu a hi xivumbi xoxe .
Naswona a hi fanelangi ku khutaza ku endla tano .
Ku fanele ku tekeriwa enhlokweni muganga wa le kusuhi .
Ku vile mphikizano wa vutomi byo antswa .
Ku vile na nkanelo wo hetiseka e kholichi .
Swilaveko swa Ntsombano swi ta tirha :
U nga tlhela u vona nongonoko wa leswi humeleleke khale .
Laha hansi ku na nxaxamelo wa tibasari leti nga kona na mpfuno wa mali .
Hambiswiritano a hi lavi ku hambanisa matiko ya va woxe ku fana na leswi .
I ku cinca loku seketelaka ku tumbuluxiwa ka mitirho .
Swibumabumelo na swiringanyeto swi fanele rhumeriwa eka :
Ku ni swikombiso swo endla kunene swo endla kunene .
U ta va komba .
Vukona bya switirhisiwa emadorobeninkulu .
Ku tava ni ndzhendzheleko wo sungula wa swiviko swa mahungu ya lembe .
Va hoxa xandla eka rihanyo ra mindyangu ya vona na nhluvukiso wa tiikhonomi ta le makaya .
Ku nga va xivandla xa nawu xo hambana hi ku hetiseka .
Vaaki va khutaziwa ku nghenisa xiavi eka mafambiselo ya Palamente ya Xifundzankulu .
Hi suka kule swinene , kambe ku kayakaya a swi si hela sweswi .
( Leri katsaka Makungu na Minongonoko leyi Hlanganeke )
Leswi mhaka yi nga yimisa xiswona swa vilerisa , ku vula switsongo .
Vutihlanganisi
Vamanana na vatatana , namuntlha i siku ro hlawuleka swinene .
Xa vumbirhi , nkoka wa mpfuno .
A ndzi kaneti sweswo ; a swi kanakanisi leswaku swi tano .
Tindlela to tisirhelela leti faneleke ku tekiwa ;
Se nawu wo tinghenelerisa hi wu endlile na ku pfuniwa h mali eka rihanyo .
Timhaka ta eneji i ntlhontlho lowukulu wa mikarhi ya hina .
Leswi swi kumeka eka tindhawu ta :
Hi na xikombiso xa kahle xa leswi laha .
Hlamusela leswi timatheriyali to seketela ku dyondza na ku dyondzisa swi vulaka swona .
I vanhu vo tala valavo .
Mahanyelo yalawa a hi vugevenga ntsena .
Swo fana na swona swa tirha na le ka xivandla xa dyondzo .
Vadyondzisi a va nga ri na marungula hinkwawo .
Hi endla leswi hi swivangelo swa kahle swa ikhonomi .
Ku hava xiboho lexi tekiweke eka mhaka yo karhi ya Mfumo .
Kutani ndza tshemba sweswi u ta seketela ku cinca ka hina .
Leti ti katsa :
Nyingiso wo tala na switirhisiwa swi nyiketiwa eka ntirho lowu .
Ngopfungopfu , i xiphemu xa mafambiselo ya swa nawu .
Hambiswiritano , leswi a swi languteriwangi eka xiyenge lexi .
Tirhisa dayari ku seketela makungu lama endliweke .
Ntwanano lowu wu yimela goza ra nkoka swinene ku ya laha swi faneleke .
Hlamusela magoza lama faneleke lama mubi wa muchini wa le vhengeleni a faneleke ku ma landzelela .
Ku vile na ku kombisa ku vilela ku suka eka misava hikwayo .
Ku hava nchumu xa leswi xi amukelekaka hi xivumbeko xa xona xa sweswi .
Ku hlwela loku fambelanaka na kona a ku le rivaleni .
Hakunene , a hi lavi ku sivela nkhunkhulo hinkwayo  .
Hi le ku tekeni goza ra nkoka ku ya emahlweni namuntlha .
Sweswo a swi tivikani , kambe i ntiyiso .
Swa onha eka ku tirha ka lexo hetelela .
Ha ha hanya eka swiyimo swo tika swinene .
I ntiyiso leswaku swi na swiphiqo swo tala .
A hi tlheleleni eka mhaka leyi nga eku yi kaneleni namuntlha .
Eka masungulo yalawa , swi nga ka swi nga kumi nseketelo wa hina .
Ku na tindhawu timbirhi leti tisaka xivilelo .
Swi na vuxokoxoko bya n'wana naswona bya laveka tanihi vumbhoni .
Hambiswiritano , hi tiyimiserile ku vona leswaku leswi a swi pfumeleriwi ku humelela nakambe .
Sweswo i xiga xa nkoka hi ku vona ka hina .
Hinkwerhu ha pfumela leswaku handle ka sisiteme leyinene ya dyondzo , ku hava rixaka leri nga humelelaka .
Ku khensa ka mina ku ya eka muviki .
U fanele u katsa leswi eka xitsalwana xa wena :
Laha na kona hi le khombyeni ra timhaka leti hlanganisaka nhloko .
Holobye , ndzi na timinete timbirhi ta ku vulavurisana na wena .
Matimba ya vutivi ya fanele ku humelela ya basile eka mhaka leyi .
Leswi,hi ndlela yaleyo i xitandzhaku xin'wana xa ndlandlamuxo .
Swi nga tikomba tanihi ku pfuniwa hi mfumo wa le xikarhi .
Namuntlha u le ku kombeleni ka nchumu lowu lavaka ku fana na lowo sungula .
Ku lulamisiwa ka mpfapfarhuto wa xiviko swi tekeriwa enhlokweni swinene .
Ndzi fanele ku tshemba leswaku loko ndzi lulamisa swakudya swa mina kahle , swi ta xaviwa swinene .
Leyi hi yona ndhawu leyi a ku ri khale ku ri xiphemu xa pfhumba ra hina .
Swi ta va tano .
Xivutiso lexi ku twananiweke eka xona .
Vhiki leri landzelaka
Nhlangano lowu wu vula leswaku timasipala ti nga hlawula ku huma eka mitwanano leyi loko ti nga fikeleli .
Leswi swi le rivaleni leswaku swi ta va na switandzhaku eka matiko lama khumbekaka .
Mapfhumba yo tala lama sunguriweke na wona ya tirhiwile .
Leswi swi na nkoka swinene eka vatirhisi na tikhamphani .
Sweswi vanhu va hina va tiphina hi ntshuxeko wa mbulavulo , ku fambafamba na wo tihlawulela nhlangano .
Nhlayo ya leswi pasisiweke .
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ku tshikelela mhaka leyi landzelaka .
Ku khoma nhlawulo lowu ntshuxekeke no tenga swi ni nkoka .
Matirhelo ya nkarhinyana ma ta tlhela ma olovisa maendlelo .
A ndzi nga swi vuyelerisi .
Ndzi seketele tsalwa leri .
Hakunene , hi xona xi ri xoxe lexi nga tshama xi va na xona .
Swi khumba mhaka ya nhlanganiso nakambe wa ndyangu .
Ku ya hi swona Tikomiti ta Tiwadi ti fanele ku tiva leswi landzelaka :
Leswi swa vonaka eka xiyimo xa nawu wa swihangalasamahungu .
Hikwalaho mi nge ndzi hlamusela xiyimo xa hina eka leswi .
Kambe swilo swi ta humelela , hambi loko hi nga endli nchumu .
I ku onhiwa lokukulu ka vutomi bya vanhu .
Kutani Phuresidente , ha khensa swinene eka nkarhi no burisana na n'wina nhlikanhi lowu .
Vuxokoxoko i bya nkoka ku fana na mikutlunyo ya tikhodi .
Mahungu lama nga ta phakeriwa
Ku ni tindlela timbirhi
Handle ka swona , hi nga ka hi nga swi koti ku tshama hi ri eka levhele leyi .
Leswi swi teka nkarhi .
Eka timhangu hinkwato , vatswari va fanele ku nghenelela hi xihatla .
Swi sala , naswona swi fanele swi sala , etafuleni .
Ku na xivangelo lexi twalaka ku amukela endlelo leri .
Xana swikombeto hi swihi ke ?
Hi fanele hi hunguta nxungeto .
Ndzhuti wa vona wa fana hakunenenene , ku nga tekeriwi enhlokweni vukulu bya vona .
I xiphemu lexi lexi xi kayivelaka eka xiboho .
matshalatshala ya nga eku endliweni
Hi na vutihlamuleri byo endla leswi na swona .
Hi ndlela leyi va na vuhlayiseki bya ntlawa .
Loko swi vuriwile tano , a hi ngheneni eka mhaka ya ntiyiso .
Nakambe , ndzi lava ku hoyozela vavuyeriwa .
Hi rona ririmi ntsena leri va ri twisisaka .
Hi xona xidzana lexo .
Xiave xa mfumo na nkwama wa timali i ku nyika switiyisiso leswi lavekaka ku endlela leswaku tihakelo ti kota ku hakela swikweleti eka nkarhi wo leha , hi ku ringananisa ndlela ya mixavo .
Muxaka wa xifambo
Xiviko lexi xi yimela goza eka tlhelo leri .
A ku ri ntirho wa hina naswona swi ta tshama swi ri ntirho wa hina ku yisa emahlweni ntirho wa vona .
Swa nchumu lowu ?
Hi fanele ku va ni levhele ya le henhla ya ku navela ku fikelela swa kahle swa xiyimo xa le henhla .
Hi vona hoxa ka hina xandla eka hinkwaswo ka sweswo .
Vusirheleri bya mitirho i xivumbi xa ntshovelo .
Hambiswiritano , hi fanele hi va erivaleni .
MAGOZA LAMA TEKIWAKA
Ndzi teka leswi swi ri xikombiso xa le rivaleni xa xihlawuhlawu .
Leswi swi fanele ku hakeriwa , hambileswi u nga lulamisa ku nga landzeleli milawu ka wena .
Va lava no aka xitici xintshwa xa matimba ya nyutliliya !
Xo sungula a hi vuleni leswi xi nga riki hi mayelana na swona .
Emahetelelweni , xiphiqo a hi xona xa andziso .
Leyi i mitlhontlho yikulukumba leyi ndzi tivaka leswaku vaofisiri va hina va ta yi kota swinene .
Hambiswiritano , hi nga ya emahlweni .
Siku ro thoriwa
Matshalatshala hinkwawo yi vekiwile ku nyika vuhandzuri eka lava va nga na xidingo .
Xana xirhangana xa murhumiwa a kuri yini kutani ?
Tindzimi hinkwato ti nga dyondzisiwa eka swiyimo leswi landzelaka :
Swi le ka vona .
I mani navelaka sweswo ke ?
Ntwanano lowu i ku hlula eka ntwisiso .
A hi na ntlawahato ku ya hi rimbewu .
Swi tekeriwile enhlokweni leswaku :
A ndzi ta ku swi ya ngopfu hi munhu .
V&V bya timali to tirhisiwa hi mavonele lamanene
Xo hetelela , swi tano , swi ta tumbuluxa mitirho .
Ndzi amukela phurojeke leyi .
Khume ra minkoka ya masungulo i :
I incini xi faneleke ku endliwa ehansi ka swi swiyimo leswi ?
Xitirhisiwa xa dyambu xa ha ri kule na ku kumeka eAfrika-Dzonga .
Ku kambela na ku tshungula
Nhluvukiso eka ndhawu leyi a wu ta va wu herile .
Ndzi teka sweswo tanihi mhakankulu leyi tekeriwaka enhlokweni .
Kanela ku cinca eka xivumbeko :
Xana ku na munhu wihi na wihi loyi a navelaka ku kaneta kungu ?
Ndzi ni xivutiso xo engetela lexi fambelanaka ni mhaka leyi .
Mpimanyeto a wu le ka ku hlamusela ntsena swivono na milawu ya hina .
Hlamusela ntshovelo hi ku landza mimbuyelo ya wona eka vanhu , ikhonomi na mbango .
Va se va hi byerile .
Hi ku vona ka mina , lexi i xihoxo .
Ku fikela sweswi i ntlawa wa phephahungu wu ri woxe ku endla tano .
Nakambe , ha tlangela eka hinkwerhu na kuva ni madyambu yo tiphina .
I vanhu lava vekiweke hi ndlela yo antswa swinene eka ku endla tano .
Ematshan'wini vaxavi va fanele ku hlawula va ri na ku twisisa hi vutalo .
Ndzivalelano i mbuyelo wa vululami .
Ku hluleka , endzhaku ka hinkwaswo , a hi leswi fanele ku humelela .
Hlanganisa ndzima ya madyelo .
Kuna tidyondzo to tala leti nga dyondziwaka ku suka eka ntokoto wa tikhansele leti .
U nga ndzi vutisi ku hikwalaho ka yini .
Hi fanele ku olova .
Xiboho xa swirho swo tala ku tava xiboho xo hetelela .
Kambe xiyimo xa mavonele lama akaka hi yona ndhawu ya kahle yo sungula .
Ku na mavandla lama ringetaka ku endla leswi .
Hi fanele ku fikelela ntwanano lowu kotekaka laha .
Nakambe ndzi ri : swiyimo swi hi sindzisa ku tirha ku antswa .
Nxavo wa ximakiwa
Mbuyelo : Rimba ra ntwanano na vanakulobye , vuxokoxoko bya nxaxamelo wo sungula na mitwanano leyi fikeleriweke eka timhakankulu
Lexi i xiphemu xa pholisi hi ku angarhela leyi hi yi lavaka .
Loko swi endleka , swi ta antswa .
Xana vuxaka xikarhi ka mfumo na vamahungu ni vanhu byi antswile ke ?
Leswi a swi fani na loko ku byariwa rhayisi yo basa .
Ndzi tshemba leswaku hi fanele ku endla tanihi leswi landzelaka .
Bodo yi fanele ku hlangana ka mune hi lembe .
A ndzi ta tsakela ku heta swibumabumelo swimbirhi .
Hi tihlanganisile ni hinkwavo hi ku angarhela .
Sweswo swi ta va swi onha hi ndlela leyikulu .
Xo sungula , ku katsiwa ka rimbewu .
Longoloxa maendlelo eka ku mangala nghozi .
Ndzi ehleketa leswaku leti hi tona timhaka letikulu .
Hikokwalaho ndzi ta tsakela ku vutisa : xana nhluvukiso wu endliwile ke ?
Lava nga na ntsakelo eka phurojeke
Gezi na Ku cinca
Hlaya tsalwa !
Hi tshemba leswaku leswi kuva maendlelo yo hanya lama tirhelaka kahle ku ya emahlweni ka nhlangano lowu .
Xipano xa hina i tiko na misava ya hina .
Kwalaho ku kula eka vumaki bya swihlahla i ka nkoka eka mfumo .
Hi nga kuceteriwa hi lava nga eka nhlayo yitsongo .
Vunyingi bya xifundza hinkwaxo na byona byi vuyeriwile .
Kungu ra xiendlo
Vulavisisi byi le ku yeni emahlweni .
Ndzi vona swoleswo swi nga amukeleki .
Lexi xi tlula kotara ya vanhu va tiko ra hina .
Xiviko xi tekela enhlokweni ntsengo wa mali leyi yi tirhisiweke eka ndzavisiso .
Mavoni ya le switarateni swi antswisiwile .
Hikokwalaho ka yini hi nga lavi ku swi tirhisa ?
Xikombelo xa mina xi olovile swinene .
Mikanerisano yo leha yi khomiwile , naswona i yini mbuyelo ?
Ku ringeta ku nga endliwa ;
Laha a hi endli nchumu !
Lowu i nawu wa masungulo lowu hi hlanganiseke hinkwerhu .
Swa rixaka na mbango swo ke ' vululami :
Swa endleka va nga swi koti ku fikelela swoleswo .
Swi vula na leswaku swi ta fikelela hinkwaswo hi xitalo swa le hansi na swa le henhla .
A hi vanga lava tivisiweke hi ta nhlengeletano yihi kumbe yihi .
Hambiswiritano , leswi a ku ri manghenelo .
Eka mavonelo yalawa , hi antswisile nawu .
Eka mhaka leyi ku yisa ehenhla ka swipimelo swi ta kongomisiwa ku ya hi maendlelo lama landzelaka :
Vuhangalasi bya mahungu byi ta tirha swinene eka ku humesela erivaleni mafambiselo ya tindhawu ta vululami .
Ndzi lava ku lulamisa swivutiso switsongo swa nkoka hi ndlela yo tsemakanya .
Leswi a swi ri karhi swi ta khale swinene .
Hi vula leswaku leswi ku vile khomo lerikulu .
Tiko ro pfumala matimu a hi tiko .
A ndzi ta tsakela ku tshikelela eka mhaka leyi ya nkoka .
Eka endlelo ro vumba rimba ra ndlela yo langutisa eka tindlela ta maxavelo .
Ha khensa ku va u pfumerile ku teka xivutiso .
Vutomi byi kome ngopfu naswona a ku na nkarhi .
U tlherile a boxa tsalwa ra milawu ya timfanelo .
Swa khenseka ku vona ku kula eka ku nghenelela .
Hi tikuma hi ri eka xiyimo lexi fanaka namuntlha .
Vakamberiwa va nga titsarisela tidyondzo to tala hi laha va swi lavaka .
Xiviko a xi nga ri kona eka nhlengeletano yo hetelela .
Nawu wa laha tikweni wu ta lawuriwa hi ku tirhisa swinawana swa nawu .
Veka nkarhi wa muganga wa wena .
Xana hi endla yini ?
Namarheta leswi landzelaka eka tifomo ta swikombelo :
U tlhela u nyikiwa swikombo leswi landzelaka swa timali :
Mafambiselo na Komiti ya Maqhingha .
Vukheta hikokwalaho bya laveka .
Vamanana na vatatana , se hi ta eka njhekanjhekisano .
Mafambiselo lawa i ntirho wa timbala ta swihahampfhuka .
A ndzi na xisolo xo xi vula mayelana na ntirho lowu wa matimba .
Phepha ra tifomula ri khomanisiwile emakumu ka phepha leri ra swivutiso .
A ndzi nge rhumeli ku yisa emahlweni makungu wahi na wahi eka mhaka leyi .
Nawumbisi lowu yaka emahlweni ka Yindlu i wa rimba ra nawu .
Xana u ta langutisa leswi nakambe ?
Hlamusela hi mfanelo xikongomelo xa muxaka wun'wana na wun'wana wa sisiteme yo angarhela .
A ndzi ta alana swinene na vonele leri .
Ina ndzi swi vonile .
Xivangelo xo twala xa leswi ku vile yini ?
Mfumo wu taya emahlweni ku endla hinkwaswo leswi wu nga swi kotaka ku herisa xitereko .
Mi nge ndzi hundzulukela , xo hetelela , eka ntirho wa bindzu .
Ku tlhelela entirhweni , kutani !
Ndzi lava ku nyika swikombiso swi nga ri swingani swa ku cinca koloko .
I mhaka ya vululami .
Ndzi mi kombela nkarhi wun'wana wo engetela .
Hi ni swo tala ku tlula mpimo leswi hi fanelaka ku tirhana na swona .
Xana ku na vuleteri bya vakhanselara va tiwadi na swirho swa tikomiti ta tiwadi ?
Kutani swa antswa nawu wa swa swifundzha wu ta ya emahlweni laha .
Hambiswiritano , ntirho wo tala wa ha lava ku endliwa , hi ku tirhisana exikarhi ka swiyenge hinkwaswo swa vaaki .
A hi fanelanga ku endla xihoxo lexi nakambe .
Xana xivumbeko xi vuriwa yini ?
Mi nge ndzi tshikilela leswaku ndzi vula xiphemu .
Eka leswi hinkwaswo , ku na vuswikoti lebyikulu .
Eka hinkwaswo , i mhaka ya misinya ya milawu ya vumunhu .
Hi lulamisa njhani swiphiqo swa muxaka lowu ?
Sweswo swi fanele ku ololoxiwa .
Vukorhokeri bya nseketelo wa mpfuneto ;
A ndzi fanelangi ku vula nchumu , ku hava lexi humeleleke exihundleni .
Ku na timhaka to tala ta nkoka ku va ti kaneriwa .
Xivilelo xi fanele ku nghenisiwa eka maphorisa , lava va nga teka magoza ehenhla ka muxavisi .
Swilo leswi hinkwaswo se swi vuriwile .
Hikwalaho vaaki vo tala a va tala ku chava ku ya etindhawini leti .
Ndzi ta tsakela ku khensa vaaki eku hlayiseni ka nawu na ntshamiseko .
Swilaveko swa vona i swa nkoka naswona swa xihatla .
Se hi le ka ntsetselelo wa timakete ta le handle .
Leswi swi ta va nkanelo lowu nga ta landzeleriwa hi ku lava ku tiva .
Endlelo leri ri tekela enhlokweni leswaku :
Hi ku vona ka mina , lexi xi fanele ku va lexi langutisisiwaka swinene .
Ku pfuna hi swa timali loku ringaneke na kona ku fanele ku nyiki .
Leswi swi ta va tano na le ka nkarhi lowu taka na wona .
Sweswo swi hi tisa emakumu ka nhlengeletano wa swa mahungu .
Ku vhota swi herile .
Ndza tshemba leswaku ku na hungu ro olova laha .
Hi ntumbuluko i swa nkoka swinene ku hlanganisa tibajete .
Ku katsa na swiphemu leswi landzelaka emiehleketweni , hlamula swivutiso leswi landzelaka :
Xikongomelo xa nkoka swinene xa nhlangano i ku phakela vukorhokeri eka swirho swa wona .
Ku pfuna na ku onha ka tindlela leti ku hlawuriwaka eka tona ;
MALULAMISELO )
Leti landzelaka i tindhawu leti faneleke ku sirheleriwa hi ku kombisiwa eka sathelayiti leyikulu :
Namuntlha nakambe a swi vanga leswi nga mhaka .
Kutani a swi weli eka xikopu xa xileriso lexintshwa .
A nga twisisi swivutiso .
mali yo Lomba ya Misava
Hi pholisi ya swa tinhlampfi swi hambanile .
Eka vona leswi swi hundzuke ndlela ya vutomi .
A hi ta tsakela ku tiyisa ku ya emahlweni xiphemu lexi .
Ndzi na ku kanakana ka mina mayelana na ku koteka ka leswi hi xipolitiki .
" Hi fanele hi tirhisana hi mukhuva lowu fanaka eka vuandlalo bya timhaka hinkwato to karhi ta nkoka ku fana na ku antswisa mphakelo wa vukorhokeri na ku tiyisa mfumo wa miganga , ku katsa na Tikomiti ta Tiwadi .
Endlelo ra ntirho
Hambiswiritano , ha swi tiva leswaku a hi nge swi endli hi ri hexe .
Sweswo i ku vula leswaku i mhaka ya rixaka .
Sweswo a swi fanele ku nyikiwa nseketelo kusuka eka mitlawa hinkwayo .
Swi ringeti .
Hi ndlela leyi kotekaka .
Dyondzo na yona yi na nkoka .
Xiphiqo hi leswaku laha hansi swilo swi tala ku hambana .
Ku ta rhangisiwa emahlweni vatshami va sweswi va tindlu .
Ku hundzuluxiwa ka sisiteme ya vululami
Xivutiso xa vumbirhi xi khumba ku simekiwa ka nsinya wa xinakulobye .
Hi yisa emahlweni ndzingano ka swa rimbewu ku fana na tindzawulo hinkwato letin'wana .
Swivangelo swa ku va ndzi endlile leswi hi leswi landzelaka .
Hi tlhele hi vula leswi eka mfumo lowu hundzeke .
Swi le rivaleni leswaku hi lava nghingiriko .
A ku nga vi sweswo .
Nakambe ndzi rhandza ku tshikelela leswaku phurogireme leyi a hi ya mfumo ntsena .
Ndzi boxile khale muxaka wa ku hlanganisiwa ka tipholisi ta hina ta kwala kaya na ta ( matiko ) mambe .
Switirhisiwa hinkwaswo leswi nga tirhisiwa swi fanele ku kombisiwa kuri swi tirhisiwile .
Mpfuneto wa hina , hi ndlela yo nghenelela , wu katse :
A va se swi vula swoleswo ku fika sweswi .
exikarhi ka lembe
VARHANGERI VA NDHAVUKO
Swi lulamile vatirhi kulorhi ha khensa swinene .
Swifaniso i xihlovo xa kahle xa xinyanyuri eka xihungwana .
Hi xiviri hi le ku va endleleni swilo kambe va ngari xiphemu xa swona .
Vukorhokeri byi katsa :
Sweswo ndzi ehleketa ku ri hi leswi ndzi nga ku byelaka swona .
Mfumo wa miganga wu na vutihlamuleri eka miako na vukorhokeri bya masungulo , vukorhokeri bya vaaki na nhlayiseko , vulawuri na ku rhula eka vaaki , & makunguhatelo ya masipala
Ha tsaka ku n'wi seketela eka sweswo .
Phakela tiphotifoliyo xik , swa tindlu , rihanyo na nhluvukiso wa vanhu , nhluvukiso wa ikhonomi ya muganga .
I mani a faneleke ku rhangela ?
Swidingo swa vuleteri leswi ku pfumelelaniweke hi swona hi mitlawa hinkwayo
Inkomu swinene ku hi rhamba kuva na wena eka nkarhi lowu wo hlawuleka .
Xana hi yihi mimbuyelo leyinene leyi nga fikeleriwa eka nkarhi wa sweswi ?
A swi bohi ku boxa kumbe ku tiva matiko kumbe swifundzantsongo swa nkwetlembetano .
Xitshunxo xi ta katsa ku tsemiwa ka timali eka mavandla hinkwawo .
Xo sungula , ku na ku seketeriwa hi timali wa xiringanyeto .
Ndzi tsundzuxiwile mixo wa namuntlha leswaku a swi vuyisiwile hi Mudyaxihi lembe leri nga hundza !
Swi hambana hi nhlayo yo karhi ya timhaka ta nkoka .
Ndzi kholwa leswaku hi yona ndlela yi ri yoxe yi amukelekaka yo yi landzelela .
Vutihlamuleri - Ndzi tshikilela leswi .
A swi ringananga ku veka mitsengo yo pima .
Xo sungula eka hinkwaswo , ha khensa mavonelo ya n'wina .
Xo hetelela , mi nge ndzi lemukisa timhaka tingari tingani .
A ndzi ta tsakela ku ololoxa timhaka timbirhi .
Hi nga ka hi nga pfumeli swinene eka leswo hetelela .
Xa tivikana ku tlula hinkwaswo , kambe ku nga ri xitandzhaku ntsena .
Hakunene swi tano , kambe emakumu ya swona u na vutihlamuleri .
Hi lava leswaku miganga yi twisisa ntirho lowu hi wu endlaka eka Tisenthara ta Vululamisi .
Lexi i xiyimo lexi tumbuluxiweke xa pholisi .
Hikokwalaho , ndzi xi nyika ku vuyeriwa ka nseketelo wa mina .
Swihoxo leswikulu swi nga va swi endliwile .
Sivela ku haha ka nkahelo wa mati .
Mitirho ya tikomiti ta tiwadi hi leyi yi landzelaka :
Sweswi i nkarhi wa ku languta ejensi leyi hi vukheta .
Va nga hlamula hi ku olova eka ku cinca na swilaveko .
A ndzi ta tsakela ku vona xivutiso lexi xi lavisisiwa .
Mukondleteri wo tiyimela u ta fambisa tinhlengeletano .
Laha hansi ku na nxaxamelo wa swipimelo leswi faneleke ku ringanisiwa .
A ndzi ta tsakela ku vula vonelo ehenhla ka swileriso swa mafundza swimbirhi namuntlha .
A ndzi tshembi leswaku vanhu va vutisa sweswo .
Leswi kumiweke swa vulavisisi ku vile leswi landzelaka :
Ku humelela eka xiyenge xa vuphorisa swi lawuriwa hi leswi landzelaka :
A ndzi ta khensa titoloki eka ku lehisa mbilu ka vona .
Vulehi bya xivilelo .
Kutani hi fanele ku landzelela mphikizano eka ikhonomi ya misava .
Palamende yi hetile ajenda ya yona .
Vanhu va le xikarhi ka swivilelo swa nhluvukiso wo tiyiseleka .
Ku navela ka yena i ka leswaku a va wansati wo sungula endhawini .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku endla swilo swo talanyana .
Nkarhi wo aka wu le henhla ka hina .
A hi fanelanga ku tekela ehansi vukulu bya ntirho lowu .
Hambiswiritano , hi ya twile marito ya n'wina .
Xiphiqo xa mina xoxe namuntlha i ku pfumaleka ka ku va erivaleni .
Leswi swi vangiwa hi swivangelo swo karhi .
Leswi swi katsa leswi landzelaka :
Ku na mpfilungano .
Leswi i swo ka swi nga endleki handle ka swona , swa nhluvukiso wa swa tinhlampfi .
Ndzi nga n'wi yimela kumbe ndzi ya emahlweni ?
Vumbhoni byo komba leswaku ku na xihlawuhlawu na ku tekela ehansi rixaka rin'wana swi hambanile eka tindhawu to hambana ta misava .
Leswi hi swona hi ku kongoma a ndzi ta lava ku swi vula .
Ndza tshemba xexo xi fanele ku va xikongomelo xa hina na xona .
Migingiriko ya siku rin'wana na rin'wana yi ta tlhela yi landzeriwa hi nhlengeletano yo nyika vuxokoxoko .
Leswi swi vula leswaku havumbirhi mfumo ni lava fumiwaka va fanele ku va ni rito .
Wa tiva kuri a ndzi nga ta endla leswi khale .
Hikokwalaho , ndzi hlawurile ku vhota hi ndlela leyi nga yimiki ni xiviko lexi .
Naswona sweswi hi na ntlimbo wa vanhu .
Ha tinyungubyisa hi n'wina .
Tihakelo sweswi ti hakeleriwa eka ntlangu lowu .
Kambe u na xibalesa .
Ntirhisano wo tano wu ta va na nkoka hi ku engeteleka eka nkarhi lowu taka .
Vuyelerisa endlelo ro fana ra .
I ku antswa , ku nga ri xitshunxo .
Palamende yi swi seketerile .
Kuna swikombiso swo tala .
Leswi hi swona hi swi lavaka .
Nakambe , ndzi khensa muviki eka ntirhisano wa kahle .
Vuxaka bya mafundza byi yimisile matshalatshala tanihi hi masungulo yo lwisana .
Sweswo swi ta va swi nga ringanelanga misinya ya hina .
Hlayela nhlayo ya tibolo leti kayivelaka .
Swimbirhi kumbe swo tala
I mhaka ya makete wo tshunxeka .
Leswi swi kahle .
Leswi swi fanele ku vekiwa erivaleni eka nkarhi lowu .
Vukungundzwana i rito ra kahle eka leswi swi humeleleke .
A ndzi ta amukela swinene mavonelo ya wena eka vundzeni bya yona .
Hi endla vhoti ya hina hikokwalaho ka xitshunxo lexi fikeleriweke handle ko enetisa swilaveko leswi pimiweke .
Ndzi tsakile swinene hi mbuyelo walowo .
Hi dinga ku langutisana ni mhaka yaleyo ya ntiyiso .
Hikwalaho ka yini swi ri kona eku sunguleni ?
Hambi swi ri tano a hi nge vi na nkarhi .
Mpimo lowu wu kongomisiwile eka ku sivela xiphiqo xa mphakelo wo nonoka .
Wa ha ri na nkarhi wo endla tano .
Eka vatirhi va le purasini , rimba rintshwa ra swa nawu ri vumbiwile .
Ndzi ehleketa ku ri a hi fanele ku tekela enhlokweni mhaka leyi ya ntiyiso .
Hi ta va hi ri na nkayivelo wa tibiliyoni ta tsevu ku va hi ti tirhisa eka vukorhokeri bya vanhu .
Ku hundzuluxa na ku hluvukisa mihlangano , vanhu na vuswikoti .
Nyika tindlela timbirhi ta hilaha nkhenunkhenu wu nga sirheleleka hakona .
Xitiviso xa nhlengeletano
Tinhlayo ta vubindzurisi ti yimile hi ndlela leyi :
Hi le ku fambeni kahle .
Vantsongo va vona va le ka switulu swa le henhla .
Katsakanya xiviko xo tsariwa hi mbuyelo wa xiboho xa vufambisi lexi tekiweke .
Xana leswi swi nga va swi xungetiwa hi swivangelo swo karhi swa nthyakiso ?
Ku dlaya loku hlohloteriwaka hi swa tipolitiki ko va ntsena xiphemu xa leswikulu leswi swa ha ta ka .
Se ndzi hundzulukela eka mhaka ya endla swikepe swo phasa tinhlampfi swi va swa manguvalawa .
Vundzeni byi fanele ku kombisa ku cinca ka ndlela ya mitolovelo yo humelerisa swilo swo karhi .
Xa olova swinene .
U nga nwi no chayela .
Sweswi swi mayelana na ntirho wo endla kunene wa mundzuku .
Ha vumbirhi bya hina hi hlurile ku tikeriwa lokukulu eka nkarhi lowu nga hundza .
Inkomu nakambe .
Ha swi tiva leswaku ntwanano wo enerisa wu nga fikeleriwa .
Kunguhata ku fambafamba ewadini ku katsa matlhelo ya nkoka ya xivandla xa ndhawu .
Tiphurogireme to tano ti ta lava ku ngheneriwa hi swiyenge hinkwaswo ku katsa vanhu va mabindzu .
I ntlhontlho wo tirhana ni nyanyuko wa mafambiselo .
Leswo a swi koteki .
Hi fanele ku tshembeka .
Xo hetelela , i marito matsongo eka vutengi bya swa mbango .
Xana a hi lava ku vona yini ?
Swikongomelonkulu swa yona hileswi :
Mimpimo yinharhu leyi tirhisiweke laha i :
Sweswo hi xiphemu swi hi kwalaho ka endlelo leri ri landzeleriweke .
Xikombelo xa mina , hambiswiritano , i ku u nga endli swilo ku tlula mpimo .
Ndza tshemba leswaku hi na xiyimo xo tivikana xa vanhu hinkwavo .
Vona va tirhile kahle .
Hi nge vi na xiave eka vhoti leyi .
Ndzi ku vutisile kuri xana u va tiva swinene ke ?
A ndzi ehleketa leswaku swi vile .
Leswi a swi hunguti ku hiseka ka hina , kumbe hambi ku handza ka hina timhaka .
Tinyiki kwalomu ka tiawara timbirhi ta nhlengeletano leyi .
Xana xi njhani xiyimo mayelana na nawu wa malakatsa ?
A hi lavi ku lahlekeriwa hi mahika sweswi .
XIVANDLA XA NKOKA XA MATIRHELO
Ndzi tivisiwile leswaku Yindlu ya Rixaka yi heleketile swiringanyeto swa yona eka khomixini .
ku rhula exifundzeni .
Ndza swi tiva leswi u nga swi endlaka .
Ku amukeriwa ka swa rimbewu hi hinkwavo swi vula ku :
Hi ku komisa phepha ro kanela hi rona ri kunguhata :
Xana leswimbirhi swi ta hambanisiwa njhani , kutani ?
Nhlamuselo ya theminoloji :
Hinkwerhu hi tiva swilo leswi .
Ndzi kholwa leswaku leswi swi nga vuriwa laha hi swona .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi lulamisile xiringanyeto lexi hi ndlela leyi .
Xikoxo lexi a xi amukeleki .
Hilaha swi faneleke mfumo wa seketela eka ntirho lowu endliwaka eka xiyenge xa swa timali .
Rendzo ri kongomile ku :
Ndzi na khopi .
Ndzi tsakela ku va nkhensa eka ntirho wa vona .
Leswi a swi khumbani helo na tivhoti .
Vutshembeki,Vutiyimiseri na Nxiximo
Vatirhisi , vaakatiko , va fanele ku xiximiwa .
Sungula ku kombisa ku navela ku teka vulawuri eka dyondzo ya vona ;
Swi fanele ku endliwa hi magoza .
Ndzi dyondzile mhaka ya kona kutani swi tano .
Leto i timhaka to biha .
I marungula wahi ya faneleke ku rhekhodiwa eka xiviko ?
masungulo ya phurogireme
Leswi swi faneleke ku hlamuseriwa hileswaku :
Kahlekahle mimbuyelo ya mfumo lowuntshwa a hi leyi ndzi kokaka rinoko .
Ntwanano wu tlhela wu katsa ntwanano wa swa ikhonomi na miganga .
Ku ya hi yena , leswi swi tsanisa vukorhokeri .
swiphemu swa hinkwaswo
Hambiswiritano , xiringanyeto lexi xi tekiwile hi mafambiselo .
Vunyingi bya nhlayo yaleyo byi yisiwile ku ya tirha eka levhele ya muganga .
swi vula huvo
Rero i tlhelo leri hi lavaka ku ya eka rona .
Laha hansi ku na nxaxamelo wa vanhu lava ngheneleke tinhlengeletano ku fika namuntlha :
Nkarhi hinkwawo u endla swilo swi voyamela eka matitwelo .
Hakunene a swi tsakeriwi ku ololoxa mhaka leyi .
Maendlelo ya ku tsarisa ya kona eka webusayiti .
Lexi hinkwaxo xi mayelana na mitsengo leyikulu swinene ya timali .
Hi le ku tekeni ka xiphemu eka ntokoto lowu nga toloveriwangiki wa matimu .
Hi ku tlhandlekela , xi hava nkucetelo eka ku tirhisa mpimo lowu faneleke wa eneji .
Hikokwalaho hi hundzuluxeke .
Switirhisiwa leswi swi katsa :
Ehansi ka swiyimo ndzi ta vhota hi seketela .
Ku tirhisiwa ka mphalalo wa swakudya a hi xintshunxo lexi tirhekaka .
U le ndleleni ya kahle .
A swi nga fanelanga ku va xikongomelo xa rhengu .
Leswi swi nga hlayisa nkarhi na mali .
Leswi u swi endlaka loko wena kumbe n'wana wa wena a ri na swikombiso ?
Xikongomelo nkulu xa vika i ku :
Hi ku vona ka mina , vakhandziyi hinkwavo va fanele ku va na timfanelo to ringana .
Va twananile ku tshama va ri karhi va khumbana eka mhaka leyi kwala ku fambeni .
Xi antswisile .
Hambiswiritano , hinkwerhu ha swi tiva leswaku a swi ringananga .
Leswi i ntungu lowu khumbaka hinkwerhu ka hina .
Hi tlhela hi va ni swiphiqo ni mavonelo mayelana ni ntshuxeko .
Xana u na swipfuno swo enela ?
Ndzi tsakela ku khumba timhaka ta masungulo timbirhi .
Xana hi swihi swi nga ku kucetela ku teka xiboho ?
Tanihi Kungu ri vulaka :
Ndzi ehleketa leswaku ku na dyondzo leyi nga kumiwaka .
I nkarhi wo rhangela hi ku va xikombiso .
Hi le ku tekeni ka xiboho mayelana na vunene bya pholisi yo hlanganisa .
Naswona swo tika swa ha ta ta .
Swa durha ku lunghisa .
Xana swi ta humelerisiwa njhani ?
Kumbexana sweswi hi wona nkarhi wo languta leswi hi vuntshwa .
Sweswo hakunenenene hi leswi ndzi kanetanaka na swona .
Mitlawa yi ta kanela vundzeni bya xitshunxo .
Ku tlakusa ndzingano na ku nghenelela hi swirho swa vona .
A ndzi ta tsakela swinene ku kombisa timhaka ta mune ta nkoka .
Mavandla hinkwawo ya xaniseka .
Vutshunguri byi nga ha hlamuseriwa eka xiyimo lexi .
Matirhelo lama ma fanele ku tswala swikongomelo swimbirhi .
Swi tano ?
Ndza tshemba leswaku xi nga ka xi nga swi endli sweswo .
Loko a ku nga ri leswi xiyimo xo tika a xi ta nyanya .
Vanhu na mfumo va fanele ku tlanga swiphemu swo seketelana .
Ku tirhisiwa ka mbewu leyi ku ni swipfuneto swo karhi eka mbango .
A ku langutiwanga wena ntsena !
I ku hlasela ka masungulo ka timfanelo ta ximunhu .
Ku hlayisa mali ku ya emahlweni kuri ehansi .
Ntirho wa wena wo hakela a wu fambelana na kuva u vona kumbe u nga swi voni swilo .
Naswona ku beleriwa ka lwangu leriya ku le ku humeleleni .
Miehleketo ya kahle , kambe swi nge tirhi eka ntirho hi woxe ;
Ndzi langutele ku vulavula ka wena na njhekanjhekisano lowu nga ta landzela .
Xi fanele ku tlhela xi twisisiwa na ku amukeriwa hi mavuthu ya yena .
Ndzi twa swi ri swa khombo hambi ku anakanya leswi kunene .
Ndzi na ku tsakela ko va hi ringeta matimba yo endla switshembiso .
Swiboho swa swatipolitiki swo twisiseka swi fanele ku simekiwa eka mahungu lama nga tshembeka .
Swiyimo swo karhi swa hambana hi ku hambana ka matiko .
A xi fanelangi , hakunene , ku twisisiwa hi ndlela yaleyo .
Ndzi ehleketa ku ri i nkarhi wa ku khomelela .
Hi fanele ku fikelela ndzingananiso wolowo eka nkarhi lowu taka .
Mbuyelo hambiswiritano i wa nkoka swinene .
I xiendleko xa nkoka lexi cinceke matimu ya hina .
A swi ta va swi fanerile loko a hi fanele ku endla leswi .
Ndlela ya mbulavurisano ya komiti ya muganga
Sweswo hi leswi ndzi swi vuleke naswona swi hambanile .
Hi fanele ku tshamisekisa swilo swa hina kahle .
Hi swona swi endlaka leswaku hi dinga nongoloko wa milawu lowu nga erivaleni .
XIKALO XA MPIMO
Mi nga vutisa leswaku hikokwalaho ka yini leswi swi va tano .
Magidi ya vanhu emisaveni hinkwayo va sungurile ku tilulamisela hi ntlangu lowu .
Leswi swi hi swivangelo swo hlayanyana , ku katsa :
Xana hi fika lahaya hi ndlela yihi ?
Ndzi ehleketa leswaku ndzi hlamurile eka swivutiso hinkwaswo leswi vutisiweke .
Muholo
Vamanana na vatatana , yimani ndzi mi nyika matimu .
Tirhisa swifaniso leswi ku hlamula swivutiso .
Hi langutisa eka manghenelo yo ringanana ku nyika matimba .
A va nge faneli ku xi cinca .
A ndzi ta rhandza ku nyika swikombiso swingari swingani swa leswi .
Swiphiqo swi ve kona eka nhlayo leyitsongo timhaka ntsena .
Hambiswiritano , swiphiqo swa ha ri kona hambileswi ku nga ni matshalatshala lama .
Ku tlhela ku va na tindhawu leti hakunene hi faneleke ku ti hluvukisa .
Ndzi ta tsakela ku teka nyingiso eka swiphemu swa mune swa nkoka .
Hambiswiritano , swi ta endla mitlhontlho yo hambana .
Xana hi langutisela njhani ku tumbuluxa mitirho ?
Xi ta durha swinene naswona xi ta bohana swinene .
Swi fana swinene na le ka dyondzo .
Khoramu ya komiti yi tava vanharhu .
Vanhu va tsundzuka :
Naswona ndzi te : ndzi mina .
Swo fana na swona swi tirha eka mhaka ya magqweta .
Vuleteri bya xirho xa komiti ya wadi
XIGWEVO XA RIFU
U fanele u enerisa Mukhomixinara leswaku u :
Leri na rona i theme leri a ri amukeriwile hi komiti .
Hlanganisani ntsengo lowu lombiweke .
Kungu ri vumbiwa hi mipimo leyi landzelaka :
Vona hilaha u nga hi yisaka kahle eka tindhawu teto .
Hi ta vona leswi nga ta huma eka leswi .
Lowu i nandzu wa kona .
Ku pfumaleka ka dyondzo swi na xiave lexikulu eka vusiwana .
Mitirho ya mihlangano ya vatirhi , xikombiso , tiyuniyoni ta vatirhi .
Mimpimo ya Makambelelo lama nga ta ka ma nga katsiwi eka mitirho yo kambela leyi kunguhatiweke .
Ku na ku ya emahlweni ka mpfilungano lowukulu .
Xana se hi na kungu ro tirha hi rona ?
Nawu lowu i wa nkoka eka tiko leri nga na vumbiwa .
Leswi swi endla swi va erivaleni leswaku hi lava gasi .
Hi fanele ku sungula ku teka swiboho na ku teka goza .
Loko u tirha tanihi mulamuri Mfumo wu fanele ku humesela xiboho mayelana ni mhaka .
Eka xiteji lexi a ndzi nga ta kanetana na yena .
Hi yona nhlamuselo yaleyo .
U tlhela u lava Pasi ku vhota !
Ndzi khunguvanyekile swinene hikokwalaho ka mahungu .
Sweswo swi hi nyikile swo tala eka ku vuyeriwa .
Yi fanele yi endliwa hi nongoloko lowu :
Ku na mipimo eka ku tiyimisela ka hina ku tirhisana .
Hi tlhela hi rindzela minyikelo kusuka eka xiyenge xa le xihundleni .
Ndzi tsakisiwile ngopfu hi nseketelo , kambe hi nga endla swo tala .
Loko swi ri tano hi ndlela yihi ?
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi nga amukeli xiringanyeto lexi .
Ku humelele yini ?
LOKO xikongomelo xi fikeleriwa
Xana lexi xi nyika xikombiso xa njhani ?
Nkateko wa kona , tata wa mina a a ri mufambisi wa timhaka lonene kutani hi vile na makumu lamanene .
Hi tirhe kahle .
Hi fanele ku va na leswi hi le nawini .
Hi swihi leswi kaneriweke epalamente
Hlamula swivutiso laha hansi .
I masungulo ya rendzo ro leha no tika ku ri famba .
Swi tlhela swi lava ku tiyisisiwa eka ntalo wa mbalango na vulanguteri bya Hofisi ya Phuresidente .
Mfumo wu fanele ku dyondzisa vanhu va wona ku phasa hlampfi , ku nga ri ku va vaphakeri va tihlampfi .
Nkatsakanyo i ku vula hi marito ya wena ka ndzima leyi nga dyondziwa .
Leswi swi nga endliwa hi ku tirhisa nkunguhato wa mpimanyeto wa swa timali .
Lembe leri , xikongomelo i ku vona leswaku swiyimo swa matirhelo swa tumbuluxiwa .
I xiphemu xa ntirho wa hina xa nkoka .
Vuhleri bya muganga i mhaka leyikulu leyi nga ta endliwaka .
Hikokwalaho lexi xi ta va endlelo lerinene na ku va leri akaka .
A hi fanelanga ku tolovela xiyimo lexi .
vavanuna na vavasati
Minchumu leyi khumbhekaka yi nga lulamisiwa hi ndlela leyi leswaku yi ta pimanisiwa hi ku olova .
Xana fomula yi suka kwihi ?
Ndzi kombela leswaku u kombisa ku vilela ematshan'weni ya hina hinkwerhu .
Mudyaxihi
Ehleketa , u hlamusela leswaku hikokwalaho ka yini swi ri hi ndlela leyi ?
Kuna tinxaka timbirhi ta ku avelana mali , ku nga :
Swiyimo swa mafambiselo ya phurojeke
Hlamusela ku tirha kahle ka swa timali eka bindzu .
Ku tirhisiwa ka vahlanganisi ku hlwerisa ku humelela .
Ndzi ringanyeta ku tlherisela endzhaku vhoti ku ya eka nkarhi wa ntshamo lowu landzelaka .
Eka mhaka leyi , a ndzi voni swiphiqo leswikulu .
Khansele hi yona muthori naswona yi fanele yi ringanyeta swipimelo swa vukorhokeri bya vathoriwa .
Miehleketo leyi yi tshama yi ri tano eka swiyimo hinkwaswo .
Sweswi hi na tiphurojeke to ringana eka ndhawu leyi .
A swi humesiwangi .
Hi tinyungubyisa swinene hi .
Hinkwerhu , hikwalaho , hi na ku twela swinene eka mhaka leyi .
Hi wona hiseko wolowo .
Langutisa hi vukheta vuxokoxoko hinkwabyo .
Xana u nga nyika vuxokoxoko eka mhaka leyi ?
Xana hi vulavula hi tinghozi tingani ?
Hlamusela SWIMBIRHI swa swiboho leswi tekiweke .
Ku na swa timali leswi faneleke ku tekeriwa enhlokweni .
Swikombeto a hi xikongomelo hi vuswona .
Ndzi tshemba leswaku n'wana loyi a nga eka ntlangu , i n'wana loyi a nga riki ekhoto .
Hi nkarhi wa ntungu , mihlangano leyi landzelaka a yi katsiwile eka :
Leswi swi hetelela eka hunguto wo vonakala eka nkarhi hinkwawo wa lwandle lowu lavekaka eka ku nyika xitifikheti .
Swi ta tlhela swi pfuna ku tlakusa ku tshembana .
Kambe sweswo a hi nghozi ya ntiyiso .
U endla swona loko u vula xiphiqo .
Khomixinari , ndza khensa swinene , sweswo swa tshembisa swinene .
Mbirhi : swiletelo .
Ku pfumaleka ka mintirho swi le ku weni .
Palamente yi na ntirho wo hlayisa na ku tiyisa vutitshembi byolebyo .
Sweswi i nkarhi wo ya va ku tirhiwa .
Hi endle ndzima ya nkoka kuya eku pasisiweni ka Pholisi ya Vuxaka bya Matiko .
Kambe leswi , hakunene , i masungulo yo vilerisa swinene .
Xikolo xi le ka tlhelo ra voko ra xinene .
Hambiswiritano , papila leri ri nga ta hundzisiwa ri ta laveka .
mpimo wa nhluvuko
Mbuyelo wa vhoti a wu ri hi ndlela leyi .
Swi amukeriwile .
Nkul Xipikara , hi na xiphiqo .
Hi le ku kumeni misava yintshwa ku nyika vutshamo eka hinkwavo .
Swilaveko swa xikweleti leswi nga tirheki hi ndlela ya kahle a swi pfuni nchumu eka nawu .
Ku pfumaleka ka swikili ku kona eka tindhawu ta nawu .
Swi tlhela swi khutaza nhluvukiso wa mabindzu lamatsongo eka vumaki .
Leswi i swa nkoka swinene eka mhaka ya mavabyi ya xiwelo .
U hi endle hi tinyungubyisa .
Ku na ku nseketelo wo avelana eka nkarhinyana lowu .
Hi tshembha leswaku ntwanano wu ta fikeleriwa .
Swiphiqo eka rimba ra pholisi leyi nga kona swi kombisiwile .
Hlaya tafula leri nyikiweke laha hansi kutani u hlamula swivutiso leswi landzelaka .
Lexi landzelaka , pholisi ya vumaki .
Xo sungula xi khumba vulawuri bya xidemokiratiki bya pholisi ya mphikizano .
Nyika tindlela timbirhi ta hilaha xiyimo lexi xi nga lulamisiwaka hakona .
Hi fanele hi sirhelela hi tlhela hi koxa timfanelo leti .
Leswi i xilaveko .
Ndhawu ya ntirho
Naswona hi ta vhota hi vunyingi byo olova .
Loko a fika u vona nxaxamelo wa vanhu wo leha swinene kutani a fika a nghena eka nxaxamelo lowu .
Ku hava loyi a lavaka ku langutana na xiphiqo lexi .
Mimepe ya magondzo ya rixaka , ya swifundza ni mimepe ya le migangeni ; mepe wa misava ya swa vuendzi ;
Xiviko lexi hikwalaho xi endla ku hoxa xandla ka nkoka mayelana na leswi .
Hambiswiritano , a ndzi pfumelelani na ku vhota ndzi hambana na yena .
Tinhlengeletano to Lulamisa
Xiviko xa tinkota xo basa .
Hambiswiritano , xi werile hi ndlela leyi vonakaka eka nkarhi wo leha .
Nawu wa ku hlangana wu tlhela wu vonaka eku vumbeni ka Huvo .
I ntiyiso leswaku milawu leyi bohaka ku yi landzelela .
A xo ka xi nga pfuni nchumu ntsena .
Ku tlhela ku ri na mhaka ya nthyakiso wa lwandle .
Rihanyu i mayelano ni vanhu .
A hi si tshama hi va ni ntsakelo wa le rivaleni ku suka eka minhlangano ya Matiko ya Tinxaka .
Naswona hi fanele ku endla swo engeteleleka ku letela ku thoriwa .
Mfumo wa Xifundzankulu
Leswi a swi mayelana na mathoriwelo ya mathicara .
Ndzi ehleketa leswaku hi nga ya emahlweni manjhe .
Ku hungutiwa ka xitirho xo hisisa na ku horisa moya ku ya eka mpimo wa le hansi .
Ka ha ri na nkarhi wo yimisa goza leri ro pfumala vutihlamuleri .
Swi tano , ku ni swo tala swinene leswi faneleke ku endliwa .
A ndzi ta ringanyeta leswaku ku na xitshunxo .
Xivumbeko lexi ku navela ka yena ku nga ta xi teka xi kombisiwile eka Xiviko xa Lembe .
Ndzi byele !
Lexi hi xin'wana lexi na xona xi faneleke ku tekeriwa enhlokweni .
- Nhlokomhaka ya nhlengeletano
Leswi swi lava ntirhisano exikarhi ka swiyenge swa mfumo na leswi nga riki swa mfumo .
Nhluvukiso wa ku tiyiseleka eka swa timali hi ku tirhisana na swiyenge swa mfumo na leswi nga riki swa mfumo ;
Kutani , hi swihi leswi hi vulavulaka ha swona kutani ?
Nsirhelelo na vusirheleri
Ku hluleka a hi leswi languteriweke .
Tanihi mfumo hi sola ni ku lwisana ni vugevenga hi ndlela ya kahle ya vuswikoti bya hina .
Ndza chava hikuva nhlamulo i e-e .
Vamanana na vatatana , xexo i xikongomelo xa hina .
Nhlamulo ya mina yi ta va ina , hikuva ndzi fanele ku tlakusa ku tshemba nkarhi hinkwawo , makwerhu .
Swi ta koxa ntirho wo tika .
Mimpimo xiave ya ntswalo
ku twisisa ku hambana exikarhi ka :
Tinhlayohlayo hi ku komisa .
Ndzi ehleketa ku ri sweswo na swona swi ta va xitiyisiso .
Sweswi ndzi hundzulukela eka xileriso xo nyika mpfumelelo na xiviko xa mina .
Sweswi hi lava nghingiriko .
Swivutiso swo swi kanela
Tirhisa vukorhokeri bya mintirho ya mani na mani ;
MUHOLO WA MATIRHELO
Nhlamulo hi leswaku ku cinca loku i endlelo ku nga ri nkhuvo .
Hi ndlela yoleyo ku hava ku tlhelela endzhaku .
Na sweswo i xiphemu xa nawu hakunene .
A xi nge fambi .
Vatirhisi va fanele ku tsundzuka sweswo kona sweswi .
Hi mbilu ya mina hinkwayo , ndzi tshemba leswaku hi ta hlula .
A swi nga vi mayelana na ku maka .
Hileswaku , sweswi ku ya eka vumundzuku .
Hi ku swi languta hi ku angarhela , a va na nandzu nakambe .
Madzana ya vavasati va khomiwile va ya heta nkarhi ekhotsweni .
Ntlawa wa mina wa vaendzi wa swi tiva sweswo .
Ina E-e
A xi nge humeleli .
Ina , u tiyisile .
A nga nyikiwangi beyili .
Leswi vulaka leswaku ku thya mavito a hi mhaka .
A hi tsundzukeni leswi hi vulavulaka hi swona laha .
Angarhelo wa leswi sunguriweke eka pholisi leyi nga kona .
Masipala yi nga tirhisa Tikomiti ta Tiwadi ku kanela hi nkoka wa mpfapfarhuto wa milawu .
Hambi sweswi , a mi si simeka ku yirisiwa ka ku maketa .
Pfuxeta tihakelo hinkwato ta xikolo ku fikelela lava nga fikeleriki ku hakela .
Ntirho lowu faneleke wa xitsundzuxo xa nyimpi wu languteriwile .
Xiyimo xa muxaka lowu a xi fanelangi xi pfumeleriwa .
Hi le ku vulavuleni hi mhaka ya matimba lama tlurisaka mpimo .
E-e , ku hava swo muxaka wolowo .
Hlamusela kuri hikokwalaho ka yini xiyimo xa xiporo xi nga taka xi ngari xipfuni eka vanhu .
Ku hlayisa tirhekhodo i swa ntirho wa nkoka eka yuniti ya andziso wa matandza .
Ndzi tsakela ku khumba eka tinharhu ta teto .
Xana i yini nkoka wa ku ringanana ko sungula ke ?
Makunguhatelo ya Nhluvukiso lama Pfanganisiweke na Nsimeko
Ku ta fika sweswi ku hava swiviko , ku hava lava nga na swona eka nkarhi wa sweswi .
Hikwalaho hi kombela ku vekiwa erivaleni ka timhaka leti .
Hileswaku mi ni vutihlamuleri lebyikulu ku tlula mina .
Tiphurogireme ti fanele ti landzelela swipimelo leswi landzelaka :
Hi lava ku endla ku hambana .
Eka rhekhodo :
Komiti ya Wadi yi nga ha hlamusela ku nga enerisiwi ka yona hi ku tsalela hofisi ya Xipikara xa masipala hi ku nga tirhi ka khanselara wa wadi .
Hakunene i ku tikisa xiyimo .
Mihandzu leyi landzelaka ya nyikiwa ehansi ka nongonoko lowu .
Ku tlhela kuva na mbalango wo koma eka Kungu ra Vuhlayiseki bya Matikoxikaya .
A ndzi kanakani vuswikoti bya xona ku sungula nakambe .
A ku vangi na nhlamuselo leyi nyikiweke ya leswi .
Vumaki eka nkarhi wa sweswi byi le ku endleni swo antswa swinene ku tlula khale .
Wena u na eneji yaleyo .
Kambe ava lava ku endla sweswo eka khoto yo va erivaleni .
Feyisi leyi yi rhekoda magoza ya mphalalo - leswi i miehleketo leyi endlaka xivangelo xa ku va phurojeke yi endliwa na leswi yi nga ta swi fikelela .
Xikombiso xa vulamuri xi na switeji swa mune swa masungulo .
Naswona rihanyo ro antswa hi vula rihanyo ro antswa .
Langutisa tinxiyi .
Ndzi ehleketa leswaku havumbirhi va le ka ndlela yo ka yi nga ri kahle .
Kambe , i xiyimo xa mina lexintshwa xa vuhlayisi lexi ndzi faneleke ku xi hundzuluxa namuntlha .
Hi swona , khumenhungu ndzi ta ringeta , hi swona ndzi vulaka swona .
Ndzi tsakela ku ku byela hi makhombo mambirhi yo vava lama humeleleke hi vhiki .
Lexo xi na hakelo ya xona .
Hi nga tinyungubyisa hi leswi hi nga swi fikelela .
Ku na swilo swo hlayanyana xi kunguhataka ku swi endla .
Sweswi , hi vona ku tihlamulela eka swona .
Loko swi ri tano ya hambana njhani naswona ya fikelele yini ?
Palamente hi vutlhari bya yona yi ta boha leswi yi faneleke ku endla swona hi xiringanyeto lexi .
Ku na swiphemu swimbirhi swa nkoka mayelana na leswi .
Ina , hi fanele .
Ntirho lowu a wu na vuyimeri , swi le kule na wona .
A ndzi ta tsakela ku tivisa hi vumbirhi bya vona .
I incini maehleketelo yo kwatsa eka mhaka leyi ?
Ka ha ri na swo tala swinene ku swi endla .
ku nyika vuxokoxoko
Vanhu etikweni ra mina a va ha swi amukeli leswi .
' KU TIVA "
Ku tumbuluxa swa xidoroba i xilaveko xa kahle xa nhluvukiso wa ikhonomi . .  .
Hi khumbekile swinene hi mitlhontlho leyi yo hlaya swinene ngopfu .
Vona leswaku kuna ku tirhiseka ka kahle eka misava ya vurimi leyi nga kona .
Minongonoko yo hlayisa gezi yi na vuswikoti byo hlayisa gezi .
Kambe va fanele ku tiendlela .
Hi fanele ku va hi tinyungubyisa hi pholisi ya nkuriso .
Hi fanele hi endla swilo hi ndlela yo hambana , tanihi leswi Puresidente hakanyingi a hi khutazaka swona .
Ku ni swiphemu swinharhu eka phurojeke .
Xa vuntlhanu , mafambiselo ya chayeni ya mphakelo yi fanele ku tiyisisiwa .
Tafula leri nga laha hansi ri kombisa xiyimo mayelana na leswi :
I ntiyiso leswaku vuvekisi byi engeterile eka malembe lama ha ku hundzuka .
I nyingiso wutsongo lowu nyikiwaka eka leswi humelelaka .
A ndzi ta ku kombela u hlamula xivutiso xa mina .
Hi fanele ku khensa vanhu va ndhawu leyi eka ntirho wo tika wa vona .
Swi bumabumela ku sungula mimbulavulo yo nghena eka xiyimo xintshwa .
Hi ku endla kunene hi kanetana ni xiviko lexi .
Xana i nhlayo ya makizimamu yihi ya swipano swa bolo leswi nga endliwaka ?
ku fikeleleka eka vaaki .
Ku tlula kotara yo leha hi languterile mpimo xiave wa nhluvuko eka ntlakuko wa ikhonomi .
Ndzi ta tsakela ku vula marito ma nga ri mangani eka xin'wana na xin'wana .
Kambe eka vadyuhari ku hava xilo xo tano .
Xo sungula naswona xa nkoka , ku heta nkarhi wo leha .
Hambiswiritano , xiphiqo hi lexikulu .
Hi fanele ku engetela ku endla swilo erivaleni .
Hi fanele hi nyika vamanana mikarhi laha .
Hakunene , ku na swiphiqo swo tala ku suka eka vonelo ra hina .
Ndzi pfumeleleni ku avelana na n'wina hi miehleketo yintsongo eka xin'wana na xin'wana xa leswi .
A ndzi ta va na ku tsakela swinene nhlamulo yaleyo .
Hi na ntirho wun'wana wo tika emahlweni ka hina .
Xiyimo xa misava
Ku nyika vutihlamuleri bya photifoliyo
Mhaka leyi i ya matimba ku tlula sweswo .
Hukuri ku fika Nyenyenyani swi ta heleketiwa hi Nyenyankulu .
Nsivelo wa vukungundzwana na nxopaxopo wa tipholisi ta switirhisiwa swa vanhu na maendlelo .
Eka xifundzankulu :
Leswi swa hlamuseriwa eka swiviko swa nongoloko wo pfuneta .
Xidemokirasi xi kwihi ke ?
Ndzi lava ku khensa ndyangu wa mina ngopfu-ngopfu .
Rhijisitariwa ka mafu :
Xana i xifundza xihi xi nga na nhlayo ya le henhla ya milandzu hinkwayo ka yona ?
Xo sungula , hambiswiritano , ndzi fanele ku tsakela ku khensa muviki wa hina .
Kambe hi kota ku vona leswaku leswi a swi tano .
Hi tshemba leswaku sweswo swi fanele ku va nsinya wa hina wa ku letela .
Eka mina sweswo swi ta va swi ri switsongo swinene .
Hi ta tshama hi ri emahlweni .
Tikereke a ti ri emahlweni ku nyika dyondzo na rihanyo .
Naswona , hakunene , mi fanele ku va veka tihlo na vona .
Hi nga swi teka ?
Tanihi tiko hi langutana na mitlhontlho yo nyawula , naswona mpimo wa xihatla wu le ku tlakukeni .
Ku engeteleleka loku ku ta famba nkarhi wo leha ku nghenelela eka ntshikelelo wa ntlakuko wa minxavo .
Kambe matiko yo tala eAfrika a ya na kona ku tihlawulela koloko .
Matirhisele ya Maendlelo ya Ku Teka Vanhu hi Xihahampfhuka ;
Hinkwerhu ka hina hi ni ntirho wo vona leswaku leswi a swi humeleri .
A swi tirhanga hikuva mafambiselo ya tindhawu ya le rivaleni .
Ku endliwa ka swivutiso swa ndzavisiso ku ya emahlweni .
Na swona swi na ntsengo .
Hi ku komisa , swa nonoha hakunene .
Tikomiti ta Tiwadi a hi swiphemu swa nawu leswi nga endlaka mitwanano kumbe ku yisiwa ekhoto hikwalaho ka swihoxo swo karhi , mafambiselo lama hoxekeke kumbe manyala .
Hlamusela leswi vundzeni bya vulavisisi swi vulaka swona .
Ka hari hava vonelo rin'wana .
Ndzi ehleketa ku ri leyi i ndlela ya kahle ku yi teka .
Sweswo i xitlhavani xi ri xoxe lexi hi nga na xona ku xi tirhisa .
Nkarhi wo Tlharamuka .
Leswi a swi ta veka ndzhwalo wo engetela eka xiyenge .
Ku na timhakankulu timbirhi ku va tekeriwa enhlokweni .
Xivutiso xa mina xa vumbirhi i xa nkoka swinene .
Ndza khensa munghana wa mina , ndza khensa mutirhikulorhi wa mina .
Vutomi a hi nchumu wutsongo eka mina .
Va fanele ku kota ku teka vutihlamuleri bya vona vini .
Xiphemu xin'wana xa endlelo leri ku ta va mafambiselo ya vuxaka bya vatirhi .
A ndzi ta rhandza ku vona ku tinyiketela ko engeteleleka eka xivandla lexi .
Hi fanele ku amukela leswaku ku cinciwa ka ximakiwa ku kona .
Hi fanele ku va ni nhlamulo leyi nga erivaleni eka leswi .
A ndzi ta vutisa loko ku cinca loku ku nga amukeriwa .
Lowu i xitiyisiso .
A ndzi tshembi leswaku swi ni nkoka .
Leswi swi nga twala swi nga ri kahle , kambe a swi tano .
Swi hi nyika ku tshembo ku kulu .
Muofisiri wa swa rihanyo u fanele ku xiyisisa na ku sindzisa leswaku leswi faneleke ku landzeriwa swa landzeriwa .
Sweswo hinkwaswo swi fanele ku kaneriwa .
Dokumente leyi yi tumbuluxa khaqa , swiyimo leswi nga swona swa leswi hinkwaswo .
Swi fanele swi tshikeleriwa leswaku leyi i mhaka leyi bohiweke .
Sweswo swi hi mayelana ni mfuwo wa madzolonga na tihanyi .
Hambi swi ri tano , hi fanele ku tiyisela .
Riqingho ra mani na mani
MATIRHELE YA MIMPIMO LEYI
Xiviko lexi a xi cinci naswona a xi nga cinci xiyimo xolexo .
Matshalatshala ya vona ya fanele ku ya emahlweni .
Swa Ikhonomi na Mafambiselo
Nhlangano wun'wana na wun'wana wu lava wun'wana ku fuma .
Ndzi lava ku tshikelela mihundzuluxo mimbirhi leyi nga ya nkoka .
Ku hlengeletiwa ka switiviwa
Ku fanele ku tirhisiwa mali leyi hi xiviri .
Loko hi nga ri na ntwelavusiwana , hi lahlekile .
I tiko ro saseka swinene kambe leri nga ni mati yatsongo .
Tshalatshala rin'wana na rin'wana ri endliwile ku sivela swo biha ku tlula mpimo .
Ndzi va bela mandla na ntirho wa vona lowu va wu endlaka .
Mhaka ya mina ya vunharhu i mayelana na vavasati .
Xana u nga hlamula leswi ?
Mhaka ya nkoka hileswaku a wu swi kombelangi .
Komiti ya wadi
Samiti yo lwisana na vukungundzwana eka xiyenge xa vaaki .
Vundzeni bya macincelo
Swi khomisa tingana , kambe hi xona xiyimo xa kona .
Swiviko leswi swi ni vuxaka ni leswi landzelaka :
Hakunene leswi swi ta hi hlanganisa na vumundzuku .
Ntokoto wo karhi wu ta emiehleketweni mayelana na leswi .
Ndzi teka mitlhontlho hinkwayo eka dyondzo yi yi ri ya nkoka swinene .
Va na swivangelo swa kahle swinene ku endla tano .
Nakambe nkoka wo tirhisana wa chavisa .
tikomiti ta tiwadi ti fambisiwa hi khanselara wa wadi
Ndzi nga twisisa maendlelo lawa , naswona ndza ma seketela .
Tanihi sweswo , hi seketela ndzinganyeto hi laha swi nga languteriwaka hakona .
Ku tshembiwa leswaku ku tlhaviwa swi humelerile hi nkarhi lowu .
Matiko lama endleke xikombelo ya fanele ku nghenisiwa eka maendlelo lama .
Nawu wu fanele ku tirha ku ringana eka vaaki hinkwavo .
Exikarhi ka leswi i :
Hi kombela mamiliyoni ya n'wina ku tirhisa mfanelo leyi loko nkarhi wu fika .
Ndzi vutise kuri hikokwalaho ka yini a vule sweswo ?
Kambe vanhu vo hlayanyana va boxile mhaka leyi .
Xo sungula , ndzi ta languta mhaka ya nsirhelelo .
Swi hlwerile swinene .
Ku holeriwa
Ku ya hi maendlelo , sweswi i nkarhi wo vhota eka xiringanyeto .
Xihlawuhlawu a xi bihile .
Leswi landzelaka swi bohiwile :
Tinxaka to hambanahambana ta mahlelelo ta tirhisiwa eswikolweni .
Switshivelwa swo huma eka swa ntumbuluko a hi swona swivangelo swa nkayakayo , hambiswiritano .
Ku na vumundzuku bya swa eneji bya hina hinkwerhu .
Ha khensa eka hinkwawo marito yo khutaza .
Hi na swona .
I swa nkoka leswaku mali leyi yi tirhisiwa .
Vukorhokeri ku suka eka matiko mambe ku ya eka tiko leri khumbhekaka .  .
Nhlangula na Hukuri .
Hlayisa tifayili hinkwato .
Amukela vutihlamuleri hinkwabyo .
Hi fanele hi kunguhata na manghenelo eka mbulavurisano hi karhi hi tekela enhlokweni vayingiseri va hina .
Eka tindlela hinkwato , hi vekele masungulo yo humelela .
Xana hi lava ku kongoma kwihi ?
Switsongwatsongwana swi hangalaka hi ndlela leyi .
Komiti yi ringanyeta leswaku :
Leswi i ntiyiso ngopfungopfu eka xiyenge xa swa vurimi .
Hi alana na xona .
Malembe ya khumembirhi endzhaku ka ku tumbuluxiwa ka xidemokirasi , xifaniso a xi sasekangi ngopfu .
Hi fanele ku tisa ku rhula exihlaleni .
Kunguhata mahetelelo ya mintirho leyi u yi endleke .
Hi tama hi ri na tisisiteme to hambana ta swa nawu , tanihi xikombiso .
Ndza tshemba leswaku ku vile pholisi ya kahle .
Switandzhaku swa matimu ya hina i swa leswaku swivumbeko swa mahanyelo ya hina swi cincile .
Ndza khensa swinene eka sweswo , naswona ndza khensa swinene eka n'wina hinkwenu .
Xi hela matimba .
Hileswaku hi vuswona , ku vula switsongo , swa kanakanisa .
Ndzo lava ntsena ku boxa timhaka timbirhi .
Leswi hi nga swi endlaka i ku vhota hi seketela kumbe hi kaneta .
Swi le rivaleni kahle ku swi kona .
Kambe leswi a hi mhaka ya nkoka swonghasi na ku va ya masungulo .
Kutani , ndzi lava ku vula nakambe leswaku ku langutisa i ko helela .
Ku hlanganisa
Mimbulavulo yi nyikiwile hi lava landzelaka eka timhaka leti landzelaka :
Ndzi khensa hinkwavo lava nghenisile xandla eka nkanerisano .
maendlelo yo lulamisa
Huvo yi vona swi fanerile ;
Leyi i rhekodo ya swivumbi swa nkoka swa le handle ( swilo leswi xipano xa phurojeke swi nga riki na vulawuri ehenhla ka swona ) leswi nga swa nkoka eka ku humelela ka phurojeke .
Nhlayiseko wu fanele ku kamberiwa .
Hi seketela xiboho xa mafundza lexi xi andlariweke .
Xana swi famba njhani ?
Endzhaku ka nhlengeletano
Hi fanele naswona , hi va na pholisi yo hluvukisa yo anama .
Ndzi ta tsakela ku khensa swinene eka ntirho wa wena .
Hambiswiritano , swiphiqo swi tama swa ha lava ku kaneriwa .
Loko mi tshemba leswaku swa humelela , kutani ke , tekani mahungu lawa .
Mi nge ndzi swi langutisa .
Ndzi pfumeleleni ndzi nyika swiringanyeto swintsongo :
Wa rivala leswaku a ndzi nyikangi nhlamulo .
Hofisi ya xipikara
Hi ku engetela , mfumo wa vulanguteri byo angarhela wu ta vekiwa .
Hi lava swinawana lexi nga erivaleni .
Ku lwisana ka miehleketo
Mhaka ya vunharhu yi khumba nsirhelelo wa nhundzu ya swa vutlhari .
Endlelo ro pasisa i endlelo ro leha no tika .
Naswona ku na khombo ra ku va na xihlawuhlawu .
Hluvukisani vuhlayiseki bya vapfhumba .
U tiyisile swinene .
Magoza lamatsongo yo titoloveta , hakanyingi hi wona lama nga na nkoka .
Eka nkarhi wo koma , ikhonomi yi fanele ku tumbuluxa mitirho ya Maafrika-Dzonga lava nga tirhiki , lava vo tala va vona va nga vatsongo na ku va na swikili swa xiyimo xa le hansi , loko va ri karhi va tlakusa swikili na vutivi eka ikhonomi yo hambana eka mikarhi leyi taka .
Swo tano hakunene swi na vumbhoni bya ku va swi nga ri tano laha .
Tiva no vika ku cinca .
Timali hinkwato ti ta vuriwa hi ku vulavurisana na Holobyenkulu wa Timali .
U fanele u ndzi tivisa eka yena ndzo kombela !
Ntirho wa vatshila lava landzelaka wu nga kaneriwa :
Nguva ya masiku ya ku wisa ya funghiwa hi ntlakuko wa madzolonga hi ku angarhela .
Kahlekahle , ko va leswi hambaneke naswona .
Swirho swa Nhlangano wa Rixaka va rhambiwile eka ntirho ku katsa ni vamahungu .
Ku na swo tala leswi faneleke ku engeteriwa laha na kona .
Kambe , hambiswiritano , Manana Xipikara , hi vone swikombiso no teka magoza lama faneleke .
Hi fanele ku tidzunisa hi pholisi ya hina ya nkuriso .
Ndzi tshemba leswaku ma swi lava ku seketela leswi .
Loko ku ri na mali yo tala leyi tirhisiwaka kambe ku nga ri na mali yo tala leyi nghenaka swi vula leswaku masipala wu nga wa .
Ku engetela eka leswi , Huvo ya Masipala yi pimanyetela ku hlayisiwa ka tihositele .
Eka tindzawulo leti na tona , ndzi endla xikombelo lexi fanaka .
Endla leswo !
A hi mitirho hinkwayo leyi nga kotekaka ya Tikomiti ta Tiwadi yi nga kona eka nawu wa mfumo wa muganga .
Hambiswiritano , ku cinca ka vandla lowu swi fanerile .
Xihoxo lexikulu mayelana na mafambisele ya timhaka .
Hikokwalaho ndzi kombela muteki wa mahungu ku seketela kungu leri .
Swi ta tsema nhlana ku ka swi nga endliwi tano .
Misava yi le ka endlelo ro hundzuluka .
Xiviko xa nkarhinyana xa khomixini xi languteriwa hi ku hela ka Dzivamusoko .
Lulamisa mpimanyeto wa nxavo wo sungula eka ku cinca .
Tiva swihlawulekisi hinkwaswo swa Senthara ya Vuhlanganisi .
Makete wa nkarhi wo karhi / nguva : Ku sunguriwa ka makete wa nguva , swi hlanganisiwa na vuhangalasi bya midende ya mfumo , swi hlangane na ku humelela emasunguleni .
Mutshama-xitulu na varhumiwa , lawa i masungulo etlhelweni ra kahle .
Hi laha hi yimeke kona laha :
Ndzi ehleketa leswaku sweswo hi yona mhaka ya mina .
I vanhu lava faneleke ku kumeka va ri karhi va pfumeleriwa ku teka xiave eka tinhlengeletano leti .
Swirho swa Ntlawa wo Tirha
Eka leswi ha ha ri na ndlela yo leha ku yi famba .
Loko a swi ri tano , a hi ta swi seketela .
Hinkwavo lava va nga na xiave va hoxa xandla eka ku antswisa vukorhokeri na mphakelo wo hetiseka .
Maendlelo yo vilela a ya nge yimi endleleni ya valawuri va swa rihanyo kuva ku ndlandlamukisiwa phurogireme .
Ku lawula
Mitlangu na ku hanya loku nga na rihanyo lerinene
Loko leyi ku nga ri yona mhaka , kutani u na nandzu .
Ha tisola hi sweswo .
A ta endla kahle ku kumeka a vile ekule na swona .
Nhlengeletano leyi yi vuriwa ' nhlengeletano ya vavhoti '  .
A ndzi ta tlhela ndzi xi tsakela ku tshama xi ri hi ndlela yaleyo .
Ndza ha ku byeriwa leswaku a swi tano .
Kombisa mhaka yo hetiseka ya ntshovelo .
Machudeni ya nyikiwa nkarhi wo heta swivutiso .
Ka ha ri ku sunguleni ku hlamula xivutiso xolexo .
Swi le ku humeleleni sweswi .
Xexo xi koxa mali kambe xi fanele ku endliwa .
Vusirheleri bya vatirhi na ximunhu ;
Se hinkwaswo leswi i mhaka ya matimba ya xipolitiki .
Ndza khensa swinene ku va mi hi kombisile leswi .
Ndzi tshemba leswaku va ta hundza .
Hikokwalaho hi lava ku sungula hi va na sweswo .
Loko a swi ri kona , swiphiqo a swi ta herisiwa .
Mitlangu hinkwayo yi fikelele leswi a swi languteriwile .
Hi tilulamiserile ku tirha ku ya hi tafula ra mikarhi .
Munhu yaloye a nga le ku kumeni ka mpfuno kusuka eka nhlangano wun'wana na wun'wana .
Mhaka ya vumbirhi leyi ndzi yi vulaka i mayelana na swibalo .
Eka mhaka yo lulamisa , hakunene ndzi fanele ku kombisa ku vilela .
Sweswo swi fanele ku endliwa .
Loko swi ri tano , a hi ku vulavula ntsena hi ku teka xitoko xa ku humelela .
Ku engetela , swi tlhela swi va na xivangelo xa swa ikholoji .
Xana u swi kotile ku ya eka ndhawu liya ?
Ku amukeriwa ka Rimba ra Pholisi ya Rixaka ya Nhluvukiso wa Vantshwa .
Sweswo swi fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Mina hi ndzexe ndza va seketela .
Ku aviwa ka ku dyondzisa swi ta antswisa nawu mayelana na ku tirhisiwa ka ririmi hi mikarhi yo dyondzisa .
Cheke yi humesiwile .
Masungulo ya xitirhisiwa xexo ya nga avanyisiwa hi swiphemu swinharhu .
Ndzi tsakela ku va nkhensa hi xiviri eka sweswo .
Swi lava ku rhula ka xiviri .
Swikongomelo swa ku cinca ka milawu hi leswi :
I vonele ra hina lero .
Ku hava loyi a nga alaka sweleswo .
Khiya ra xihundla wa yona .
A yi kongomangi ku tirhisiwa eka fexeni yo ehleketiwa .
Ndza tshemba leswaku hi fanele hi tshikelela timhaka tinharhu ta masungulo .
Hikuva ndzi ehleketa leswaku i swa nkoka swinene .
Hi lexi xo rhanga .
Lexi xi ta teka nkarhi .
Lowu i ntwanano wa nkoka ku wu yisa emahlweni .
Kutani hi ta vona leswi fanelaka ku endliwa .
Hi mpimo wa le xikarhi , nkambela-vutivi wu teke nhlayo ya le hansi ya tiawara timbirhi ku va wu hela .
Boxa swilanguteriwa na swilaveko
Handle ka leswaku leswi a ka ha ri ntiyiso .
I ntiyiso leswaku naswona a ku ri na swiphiqo swa vulawuri .
Ku na vunyingi byo chavisa bya vugevenga ehenhla ka rixaka ra vanhu .
Mpfuneto wo helela wa timali a wu si humesiwa .
Hi ta endla swo hambana na sweswo kotlo .
Nhlanganiso Xana hi lava ku lulamisa yini nakambe leswaku swi humelela ?
Xiviko lexi hi xi tekelaka nhlokweni namuntlha xi kahle swinene .
Hinkwerhu hi nga vuyeriwa ku suka eka leswi .
Walowo i mongo wa hundzuluxo wa masungulo lowu andlariweke .
Hambiswiritano , hi ta seketela xiviko lexi .
Hambiswiritano , eka mhaka leyi , xiyimo xi hambanile hinkwaxo ka xona .
Misinya yi fumisa misava naswona yi phakela misava hinkwayo hi okisijeni .
Hambiswiritano , a va na rito ro hetelela .
Leyi i miehleketo leyi hi tirhaka hi yona .
Xiviko lexi xi endla sweswo .
Xavumbirhi , mi hi kombela ku languta tlhelo ra swa le handle .
Xo hetelela , ndzi ta lava ku boxa xiyenge xa vunhungu .
Eka xiyenge lexi .
Xana u njhani ekaya sweswi ?
Hi fanele ku endla hinkwaswo leswi hi swi kotaka ku herisa ku pfumala vutivi bya dijitali .
Vanhu vo tala swinene va ni tiyindlu .
A ndzi tshembhi leswi .
Hi fanele ku amukela milawu ya masungulo ya ku mpfumaleko wa nseketelo wa xipolotiki .
Sweswo swi nga va ntiyiso , kahlekahle a swi kanakanisi leswaku i ntiyiso .
LESWI NGA TA KATSIWA EKA MAKUNGU YA WADI
Hikokwalaho ku cinca eka pholisi ka laveka .
Photifoliyo ya leswi fikeleriwaka .
Hambiswiritano , hi dinga tindlela ta ku endla tano .
Sweswo na swona a swi amukeleki .
Swi le rivaleni leswaku vuxokoxoko bya munhu byi kumile nkoka eka swa makete .
Kambe hi nga ka hi nga vi na ntiyiso wa swona .
Xana mfungho lowu landzelaka wu fanerile ni le eka ntlawa wo fana wa tinhlamuselo ?
A hi nga vanga na mikanerisano nkarhinyana .
Ndzi ta ringeta kambe .
I nkateko eka mina ku vulavula na n'wina mixo lowu .
Ndza swi lemuka swoleswo .
Ntirho wu endliwile eka swiyenge swimbirhi :
Swo fana , hi le ku endleni ka ndzima ya kahle eku antswiseni tinhlayohlayo ta hina ta ximunhu .
Sweswi hi fanele ku ringeta ku hetisa maendlelo .
Hambiswiritano , ndza tshemba ntwanano lowu akaka i ndlela yo ya emahlweni .
I ndlela yo tiveka swinene ya nsirhelelo eka timhaka ta muthelo .
Endlelo ro hlamusela makete a hi vugimamusi hi roxe .
Nhlengeletano ya vamahungu yi ta tirhana ni leswi landzelaka :
Hi ndlela yihi na yihi a swo va xihundla .
Mune ku suka eka tafula laha henhla .
Hikokwalaho , swi na nkoka leswaku a va laha .
Hi fanele ku twisisa swinene xiringanyeto xa hina .
Hikokwalaho , i ntirho wa hina ku va hi avelana , ku katsa na vanhu va le migangeni .
Hi khutaza matiko lawa ya ha hluvukaka ku hlonipha tifanelo ta ximunhu .
Ntumbuluko wa wona wo katsana wu katsa swiyenge hinkwaswo swa vuhlayiseki .
Xo sungula , eka mhaka yo tivikana ya xigwevo xa rifu .
Hi fanele ku endla swa hina swa kahle swinene ku tlula hinkwaswo ku swi sirhelela .
Ku na swikombiso swo tala .
Ku na swivutiso swo tala ngopfu , hilaha ndzi vuleke .
Ku ya emahlweni na kungu
Ehleketa hi leswi u nga na swona eka layiburari leyitsongo eka hinkwato leyi hlawuriweke .
Hi fanele ku tsundzuka tlhelo leri na rona .
Swi lava ku vungheneleri bya matimba ya swa tipolitiki .
Ndzi tsakela ku kombisa leswi hi ku tirhisa timhaka ta nkoka tinharhu .
U vula leswaku ku hava nhlamuselo yo tiya yo lawula swihangalasamahungunyingi .
Hi lava ku va na sisiteme leyi tirhaka kahle swinene .
Ku tirhisa switirho leswi swi nga pfuniwa hi ku tirhisa mahungu ya xithekinoloji lama ya olovisaka ku tirhisiwa ka switiviwa ( data ) , swo fana ni xikatsa xa switiviwa .
Pfumala nkateko , sweswo a hi mhaka ya xikhoma-nomo .
Hi fanele ku va lava tshembekeke eka vaaki va hina .
Ndza tshembha leswaku hinkwerhu ka hina hi ta tiva endlelo leri ra matimu .
Mfumo wu ta tekela enhlokweni mpfumaleko wa mitirho na vusweti .
A ndzi ta ku tsundzuxa ndzi kanetana na leswi .
Eka malembe ya khume lama hundzeke mfumo wu kombisile ku tinyiketela ko chavisa loku nga ta fikeleriwa .
Leyi i mhaka leyi lavekaka swonghasi leyi nga na nkoka hakunene .
vuxokoxoko bya leswi mitlawa yi hanyaka hi swona
Ku va leswi swi humelela , hundzuluxo i mhaka leyi faneleke handle ko kanakana .
Ku na ku hoxa xandla ko pimiwa ka swiyenge swa ikhonomiki .
Leswi hakunene , i swa nkoka eka matiko lama ha hluvukaka .
Lexi a kova xitatimende xa xivangelo ntsena .
Xana mimbuyelo yi fikeleriwile ?
Sweswi xiyimo xi nyanya ku biha .
Kahlekahle a xi ku yingiseleni .
Phurojeke
Hi lowu nxaxamelo wo kambisisa wa swilo leswi faneleke ku endliwa loko ku lulamiseriwa nhlawulo wa swirho swa komiti ya wadi .
Swi nga ha va swi ri na vumbhoni hi swoxe kambe hi leswi swi nga xiswona .
A hi ta lava ku tiva leswaku hikwalaho ka yini swi ariwa .
Ku endla leswaku swo yingiseriwa na voniwa swa ndzhaka swi fikeleleka eka MaAfrika-Dzonga hinkwawo .
Ku simekiwa ka endlelo swi sunguriwile .
Ndzi ehleketa leswaku i ku pfumala vutihlamuleri .
Rhijisitara wa tiphurojeke
Xo sungula , vhoti a yi ta va kona mundzuku ninhlekanhi .
Ku fanele ku langutisiwa swinene eka ku nghenelela eka Ikhonomi ya Vumbirhi ;
Eka mbango wolowo , ndzi navela ku vula swibumabumelo swinharhu .
A hi na xiphiqo xo amukela maendlelo yo tano .
Mimbuyelo ya ku nghenelela loku ya khutaza .
A ndzi nge ringeti na ku hlamula eka xivutiso lexi hi nkarhi lowu .
Endzhaku ka nkarhi wo rila i swa nkoka ku ya emahlweni ni vutomi bya wena .
U nga tirhisi tikhomphyuta ta mani na mani .
Hambiswiritano , ku ya hi mina hinkwaswo leswi a swi enelanga .
Entiyisweni , leswi a hi xihlamariso hakunene .
Ntirho wa kona wu vumbiwa hi migingiriko mimbirhi leyi landzelaka :
Vito ra munhu / vanhu lava nga na vutihlamuleri
Hlamusela xilaveko xa moya .
Ku va ehansi ka mali ya tiko na ku va ehenhla ka matirhiselo ya mali swi fikisile eka ku engeteleka ka ku ya ehansi ka mpimanyeto .
Hambiswiritano , ku twanana a ku laveka ku fikelela ntwanano .
Eka mhaka ya nkwetlembetano , va ta langutisa eka xifaniso lexikulu ku nga ri vuxokoxoko .
Xana hi nga endla yini ku pfuna ?
Hambi leswi hi nga titwaka leswaku hi hlamurile kahle , ku papalata ntlimbo swi vanga leswaku vanhu va nyangatseka , va khunguvanyeka , va twa ku vava na ku nga tirhisani swi vanga leswaku ntlimbo wu vuya nakambe .
A swi kanakanisi , leswi a swi nga yi helo na swona .
Hakunene , ku sele swo tala swo swi endla .
Switsongo hi leswi maphephahungu ya hi byelaka swona .
U lava kuta na kuva a ku vona .
A hi ku hlamarisa ka xihehlo xa pholisi ya hinkwavo vatirhi hi tihlampfi !
Hikokwalaho , hi fanele ku ya emahlweni hi khatsa ndzima ya kahle .
Palamente a yi ta tsakela siku leri nga erivaleni ra goza ehenhla ka leswi .
Ndzi pfumelele ku vula rito ro hetelela .
Ku sukela sweswi ku yisa emahlweni swilo swi ta antswa .
Timhaka tinharhu i ta nkoka ngopfungopfu eka hina .
Ndza tshemba leswaku hi fikelerile makholo .
Ndza ku kombela ka .
Hinkwaswo leswi swi andlariwile eka xileriso .
Xikongomelo xa wona i :
Hikokwalaho , ndzi ta papalata .
Ndzi lava ku humesela marito yo chavelela eka mindyangu hinkwayo leyi khumbekeke na le ka xikolo .
Leswi a nga hi byela swona swa tsakisa .
Vukheta i bya nkoka .
Xikongomelo xa Nawu lowu
Leswi swi kanetana na xiyimo xa swa maphorisa .
Hi ku ya hi mhaka leyi , ntirhisano wu ta seketela :
I nkarhi !
Hi ku ya hi vuxokoxoko bya mina ...
Mi nga va rixaka rikulu .
Hi lava ku vumba vumundzuku !
Vanhu va hundzile emisaveni .
Sayizi ya vumaki
Nangutelo na nkambisiso wa matirhelo ya masipala .
Leswi swi dinga xivutiso:i mani Yunivhesiti ?
Hi dinga ku tekela mhaka leyi ya ntiyiso enhlokweni .
I goza ro ka ri nga ri kahle .
Hi fanele ku teka magoza ya ku lulamisa ku nga ringanani loku .
Hi tiva swinene mikunguhato ya xithekiniki .
Hinkwerhu a hi tsundzukeni leswi nkarhi hinkwawo .
Mo ndzi koka nkongomiso wa n'wina wa miehleketo eka timhaka timbirhi ngopfungopfu .
Tintambhu to manyanisa ku sivela a ti nge pfumeleriwi .
A wu vulavula hi nkanakano wo titshemba .
Hi engetele xihlawulekiso eka nkhumbho wolowo .
I mani a nga ta veka valanguteri tihlo ?
Kambe va landzelela swilaveko ke ?
Hakunene hi fanele ku kanakananyana laha .
Ndzi ta vula swo tala mayelana na lexi ku nga ri kahle .
A hi pfuneni ku basisa moya .
Lexi i ku pfukela matimba .
I swo tala leswi faneleke ku endliwa eka swivandla swo tala .
Hlamusela hi ku kongoma mahlawulele lamanene ya goza leri nga ta tekiwa .
Timhaka leti a hi leti nga erivaleni eka xiteji lexi .
Ha tshemba leswaku u ta yimela tiko hi xikongomelo eka nhlangano lowu .
Hambiswiritano , ku fanele ku tiyisiwa mhaka ya ndzingano .
I incini xi nga ta humelela eka mikanerisano ya vutiyi ?
Leswi a kuri mpfuneto wa nkoka wa swa tipolitiki ta vanhu eka muganga lowu .
Hi na miehleketo ya le rivaleni swinene ya xiyimo .
Matsalwa ya nhlangano
Milawu leyi yi tirhela hinkwerhu :
Ndzi le ku vulavuleni ehenhla xiyimo xo angarhela laha .
A ku nga ri na vumbhoni bya pholisi yo tano .
Leswi swi nga endla kumbe ku tshova ntshembo wa vavekisi ku vekisa eka ikhonomi .
A hi fanele ku pfumela , kutani hi endle tano .
I khume ra malembe lama hundzeke kambe swi languteka wonge i tolo .
Hikokwalaho ndzi seketela swibumabumelo swa xona .
A hi nge swi rivali sweswo .
Nakambe madzanadzana ya vanhu va sale va ri hava makaya .
Xana ku nga va muxaka wihi wo antswa wa phakeji ya matirhelo ku endla leswi ?
Ku kongoma ka hina i ku vona leswaku hi antswisa mphakelo wa vukorhokeri .
Hi swi lemukile .
Laha nakambe a ndzi siyi ehandle tiko ra ka hina .
Sweswi ndzi ta eka vumaki bya xikhemikhali .
Hi mpimo wa le hansi leswi hi leswi hi nga byeriwa swona .
Ndza tshemba a swi kongomi eka tiko lerikulu leri vumbiweke hi tinxaka to hambanahambana .
Ku khensa ni ku ndhundhuzela ka hina ku fanele ku yisiwa eka lava hoxeke xandla eka ku tekeriwa enhlokweni ka mhaka leyi .
Miganga yi fanele ku teka vutihlamuleri bya tiphurojeke leti nga endleriwa ku pfuna vona .
A ndzi vuli sweswo tanihi xivhiko .
Leswi swi ya hi swivangelo leswi landzelaka :
Naswona a ku ri yini vuyimelo bya sweswo ?
Hi mavonelo ya mina , hi nga enetisiwa hi ku twisisekaka .
Ndzi khomiwa hi tingana leswaku ku cinca loku a ku amukeriwangi .
Eku heteleleni va endlile leswi a nga swi vula .
Hi hundza hi le ka nkayakayo wo karhi eka mitlangu .
Mahakelelo ya Mfumo
Kambe ha xi tiva lexi ke ?
Naswona hi lava ku endla leswi emisaveni hinkwayo .
Na leswi , hi engeteriwa , exikarhi ka .
Eka nkarhi wa sweswi ku hava xiboho naswona ku hava ntwanano .
Ndzi fanele ku vula leswaku leswi a hi swo sungula swa mina .
A xi ri hi mayelana na yini ?
Hambiswiritano , a hi fanelangi ku tekela ehansi mintlhontlho leyi hi hlanganaka na yona .
Hi ta vhota hilaha swi faneleke hakona ku nga ri khale ngopfu .
Xana i muxaka wa njhani wa leswi fikeleriwaka hi wu vekaka ?
Hi ta tlhelela eka timhaka ta kona hi ku famba ka nkarhi .
Vanhu hikwalaho ka vukhale , rimbewu , vutsoniwa , va tala ku siyiwa ehandle eka maendlelo yo teka swiboho naswona loko va nga katsiwi eka nkunguhato wa phurojeke va tala ku lahlekeriwa .
Tindlela to yingisela hi vukheta
Kutani , hi boheka ku va eka swona .
I mani a nga ta endla tinkota ?
Ku cinca loku tsakeriwaka
U ni digiri ya Masitasi ya vurimi .
XIRHAMBO EKA THENDARA
Lexi hi xi lavaka i makete wo fana wo kala swiphiqo .
Xiphiqo hi fanele ku tirhana na xona .
Ku khirha i xitirhisiwa .
Ku hlota swi ngari nawini a swi si vanga nxungeto eka ku tumbuluxiwa ka ntanga .
Xihlovo :
Ku hoxa xandla eka ndlandlamuko wa ikhonomi lowu tekaka nkarhi wo leha , vutomi na vuxaka bya vanhu .
Hikwalaho , hi tirhana na masungula ya milawu .
Leswi i swivutiso leswi hisaka ku tlula hinkwaswo eka nkarhi lowu .
Ka ha ri na swiphiqo swo tala leswi ku faneleke ku switshunxo .
Va swirhundzu na va matlhari , a ndzi ta tsakela ku kombisa swiviko swimbirhi .
Xana swiphiqo swa sweswi swi nga ahluriwa njhani ke ?
Va ta yingisela njhekanjhekisano wa hina .
Phurojeke na swikongomelo swa yona
Xana u nga swi hlula njhani swilo leswi ?
Vanhu va vabya na ku lova
Hofisi ya majisitarata yi fanele ku nghenelela eka timhaka leti .
Yena u na ntirho wo tika .
A hi yeni emahlweni na ntirho lowu .
A wu avelani
Wa swi vona leswaku leswi a swi fanelanga .
Huvo ya swa mati yi fanele ku lulamisa na ku amukela xitatimendhe xa pholisi .
Vumaki ku hlamusela
Laha hansi ku na xikombiso xa phurogireme ya madyondzelo .
Endla xiviko eka mbuyelo wo kambela .
Ndzi kombela ku hlamusela leswi hi vuenti .
Xiviko a xi yi kule ku ringana , hambiswiritano .
Kutani ku fika kwalaho u na xikweleti xo karhi .
Ku vile na tidyondzo to tala leti nga dyondziwa na ku avelana maendlelo lamanene .
Hlohlotela lava nga eka tiwadi ku hakela mithelo na swibalo .
Tsundzuka , swi nga humelela eka wena .
Hi na ntshembho leswaku hi tiyimiserile ku endla ntirho lowu .
A ka ha ri na xintshunxo xin'wana xo olovisa xileswi .
Xana hi na khefi ?
Tiva mitolovelo
Loko swi ri tano swo tanihi kwihi naswona kwihi ?
Lexi i xilaveko xo rhanga eka nhluvukiso wa nkarhi wo leha wa swa tihlampfi .
Vamanana na vatatana , leswi i swilo leswi hi nga swi endlangiki leswi a hi fanele hi swi endlile .
Vanhwanyana va le khombyeni ku tlula vafana .
Ku hava swipfuno swa nseketelo .
A ri muhluri na yena eka xiyenge xa rihanyo .
Ndza tshemba leswaku nseketelo lowu na ku twisisa loku swi ta ya emahlweni .
Ku tlula mbirhi xanharhu xa lava i vamanana .
Sweswo hi leswi xiyimo xa vanhu hinkwavo xi veketeriweke hakona hi marito .
Xiviko xi fanele kuva hi xivumbeko xa ndzimana .
Naswona ku va ku endliwa sweswo , hi dinga mali .
Kutani , hlaya swivutiso leswi u hlawula leswi u lavaka ku hlamula swona .
Xana hi lava komiti ya vulavisisi ?
Mpfapfarhuto wa nongonoko wa nsimeko
Ntila wo sungula wu ni siku leri fayili yi nga tumbuluxiwa .
Muganga wu ta vuyeriwa ku suka eka mpfuxo wa miako ya ncheleto .
Ku endla leswi , hi endlile xitoloveto lexi nga kambela leswi landzelaka :
A kuri ku tirha hi matimba .
Lexi a xi na nkwetlembetano .
Swo fana swi tlhela swi tirha eka ku akiwa hi vuntshwa ka tiko .
A ndzi tivi loko swihehlo leswi swi ri ntiyiso .
Vanhu va fanele ku khensa leswi swi vulaka swona .
Loko swi koteka , swiletelo swi fanele ku hungutiwa hi nhlayo .
Xikombiso xin'wana i pholisi ya maxelo .
Hi lava ku naswona hi fanele ku endla swo fana .
Vafana na vanhwanyana .
Vusirheleri byi ta nyikiwa eka tindhawu to paka .
Kutani hikokwalaho ndzi arile ku vhota eka xiviko .
A a tlula hinkwavo exikarhi ka lavo antswa .
Hi ku famba ka nkarhi hi ta engetela matimba ya hina .
Vanhu va fanele ku tivisiwa hi lexi .
A hi tiyisiseni leswaku hi vahlayisi va nkoka lava swi tirhisaka hi ndlela ya vutlharhi .
Ehleketani hi nkarhi lowu lavekaka eka ku hlela .
Xiyimo lexi xi na nkhumbo wo biha eka ku ya emahlweni ka nkarhi wo leha .
Hi mpimo wa le hansi ku na swilo swimbirhi leswi swi humeleke erivaleni .
U fanele ku endla sweswo mikarhi yo tala .
Handle ka swona , a ndzi ta va ndzi nga pfumelelanga ku cincana ka leswi .
Hi swona swi endlaka leswaku hi fanele ku hlula xiphiqo lexi
Hlamusela na ku vula swiphemu swa vuhlanganisi .
Swi fanele ku endliwa xiphemu xa endlelo ra vusirhelelo emapurasini .
Mhaka ya vumbirhi yi khumba data ya xisayense leyi kumekaka eka hina .
Lama i masungulo .
Ndzi tsakile ku vika leswaku xiyimo xa vuyimeri bya rimbewu xi antswile swinene .
Kumbe ku teka mhaka yo sungula leswintshwa kumbe ya ndzavisiso .
Leswi na swona swi lava ku tekeriwa nhlokweni .
Nyika swihlawulekiso leswi endliweke swa vuhungasi :
Nyenyankulu lembe leri ku ta va makumu ya nkarhi wa malembe mambirhi .
Swilaveko swa vuleteri swa swiyenge swo hambana swa vatirhi .
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku vula leswaku ndza khensa eka nhlamulo ya wena .
Ku tilawula a swi enelanga .
Hambi ku ri nhlayo ya timhaka leti faneleke ku tshikeleriwa yi le hansi swinene .
Leswi hi leswi a hi tirhisa xiswona hi tiphurojeke ta hina .
Hi tiyimiserile ku tirhana na leswi hi ndlela yo kariha .
Hi ndlela leyi
Ku pfumaleka ka ku ringana eka swa rimbewu swi nga ka swi nga vulavuriwi hi ku ringanela handlekaloko ku pfumaleka ka ku ringana ko huma eka leswi swo hambanahambana swo tala na kona ku nga lulamisiwa .
Xana hi tihi timhaka leti tekeriwaka enhlokweni ?
Swiga leswi a swi amukeriwile .
Hi khensa phuresidente eka sweswo .
Ku fikela sweswi a hi kumanga nhlamulo yo huma eka wena .
I nxaxamelo wo tirha swinene .
Ntlawa lowu hi wona lowu nga hansi swinene eka phiramidi .
Nhlengeletano yi kongome :
Palamende yi lava ku pfuna .
Hi fanele ku endla hi ndlela leyi fanaka mikarhi hinkwayo .
Xo biha , hi hlulekile ku kumana hi ndlela yo helela leyi lavekaka .
A ndzi titwangi ndzi kota ku kaneta mpimanyeto lowu .
Yi tlhele yi pasisa ku simekiwa ka tindlela ta timali .
Kambe hi fanele ku khomana .
Xiga xa vunharhu i vuleteri .
Leswi swi ta ku byela swikongomelo swa mfumo wa miganga
Hi fanele ku vula xilo hi leswi xi nga hi xiswona .
Ha pfumela no amukela ntirho wa kahle lowu endliweke hi ti-NGO eka xiyenge xo pfuneta lava pfumalaka .
Lawa i masungulo yo sirhelela mutirhisi yo pfuna na yo va kahle .
Mhaka ya mina yo hetelela i mayelana na ku rhumela nhundzu ehandle .
Naswona va ta hleriwa lembe na lembe eka xiyimo xa le henhla ku tlula hinkwaswo .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzimana yo engetela yi va yi fanerile ku amukeriwa .
Ndzi ta tsakela ku vula nakambe hi ku olova swivutiso swa mina swimbirhi swa nkarhi lowu hundzeke .
Ina , hi nga swi endla eka xiyimo xa vanhu kumbe mitlawa mimbirhi .
Swirho swa Komiti ya Wadi swi fanele ku langutisa swiphemu swa mpimanyeto leswi khumbaka vanhu eka wadi ya vona .
Swilo swi ya eka vanhu hi ndlela leyi .
Xana ku vile na Nkanelo hi pholisi ya vahlampfa ke ?
Wolowo i ntirho lowu hi nga ta wu endla hi mbilu hinkwawo .
Sweswi ndzi ta veka xikombelo eka vhoti .
Tihakelo ta ntsengonkulu
Ku tlula lembe leri hundzeke , Pholisi ya Mafambiselo ya swa Xibindzu swa Tikhampani ta Vuvekisi bya Mani na Mani yi tivisiwile eka mani na mani .
Kambe leswi a swi enelangi .
Leswo swi fikeleriwile .
A wu tava u endle ku antswa .
Hambiswiritano , a swi fanelanga ku endliwa .
Phuresidente , tanihi mukondleteri , u fanele ku teka goza eka swiviko swihi na swihi .
Ntlangu lowu hundzaka wu ta endliwa hi ku famba ka nkarhi .
Ri kongomana na ku sungula maendlelo mantshwa ya mphamelo wa vukorhokeri .
Ndzi kungela ku ya emahlweni ku xiya ku humelela eka mhaka leyi .
Vito
A hi tlheleleni eka swilo swa masungulo ; n'wana wa wena i n'wana wa mina .
Ndzi seketela matirhelo lama cincekaka .
Ndzi teka leswi tanihi mhaka ya nkoka swinene .
Xana swi lulamisa mimbuyelo yo hambanahambana ?
Kungu ri tirha malembe ya ntlhanu naswona i rimba ro angarhela ra nhluvukiso endhawini yo karhi .
Nawu wa Tisisiteme ta Masipala wu vula leswaku :
A ndzi ta tsakela ku n'wi khensa hi ku hetiseka .
Kambisisa xivangelo xa ku tlakuka ka leswi .
A ndzi ta tsakela ku komisa xiyimo hi ku komisa swinene .
Hi tlhele hi tsundzuka timfanelo ta hina ta nawu na vumbiwa .
Kambe hi na timfanelo to tala ta masungulo .
A swi nga swi endli swi ri swoxe .
Maphepha ya switiviwa ya ndhawu ni mbango
Makungu hinkwawo ya nhluvukiso ya na xiphemu xa xivandla
Swa antswa , ndzi ringeta ku vulavula mayelana na ntiyiso wa mhaka .
Ku olova i swa nkoka ku va mucini a twisisa .
A hi fanelangi ku tshika ku lwa hikokwalaho ka ntshikelelo wa vaaki .
A ndzi nga vi na ku kaneta .
Ndza pfumela leswaku ka hari na xivandla xo antswisa .
A hi vulavuli hi mayelana na xiphiqo xa mahlamuselelo ya swilo .
Leswi swi engetela ndzingano wa mpimanyeto eka nongonoko lowu .
Swa koteka ku tlherisela endzhaku endlelo leri .
Vavasati va taya emahlweni kuva vavuyeriwa eka mali ya mpfuneto .
Hi tlhela hi swi tiva leswaku a nga na lunya .
Loko vanhu a va landzelela ntwanano , lexi i xiviko xo saseke ngopfu .
Hambiswiritano , ka ha ri na gondzo leri nga tala swo tika emahlweni .
Hlamusela ntirho wa Bangi ya le Xikarhi eka ikhonomi .
Ndzi nyikile n'wana nkarhi wo vutisa swivutiso .
Khokho leri ro sungula i rimba ro lawula ro tiya .
Lexi xa koteka hakunene .
Rero hakunene a hi vonelo ra hofisi leyi ya phuresidente .
Naswona ha pfumela leswaku hi fanele ku nyikela mpfuno hi ku hatlisa .
Lowu i gingiriko wa nkoka swinene .
Vhoti ya mina xikongomelo xa yona i ku va xikombiso .
Vula vito ra xiphemu xa byongo :
Tsundzuka leswaku ku rhamba nhlengeletano ku yi khoma hi siku rero a swi amukeleki handlekaloko ku ri nhlengeletano ya xihatla swinene .
Xi fanele ku ya eka rixaka leritsongo , na nhluvukiso wa vona .
Leswi swa boha .
Ku hava ku tiyimisela eka xiphemu xa mfumo ku hlwerisa minhlawulo .
Leswi swi fanele ku vona leswaku va va na vutihlamuleri eka swiendlo swa vona .
Hileswaku , eka hinkwaswo , i xivutiso lexi talaka ku vutisiwa hi vanhu .
Hambiswiritano , swi faneriwa hi ku hoyozela ko huma embilwini .
Wolowo i nkarhi wa minhlawulo ya hina .
Hi swona swi endlaka leswaku hi ri lava nga kotiki ku amukela hundzuluxo .
Tiva tinxaka to hambana ta tihlampfi .
Ntirho wa xiyenge xa mfumo na lexi nga riki xa mfumo eka mphakelo wa vukorhokeri ;
Xana wa swi vona kuri swotala swa ha lava ku endliwa ku nge si va ni mpfuneto wo karhi lowu vaka kona ?
Hi faneriwa hi ku langutisela swo antswa ku tlula sweswo .
Ku susumeta ku cinca ku fanele ku hlohloteriwa .
A hi tshembeni swihoxo swo fana a swi nga ha endliwi nakambe .
Hi fanele ku endla xin'wana na xin'wana ku swi sivela ku ya emahlweni .
Ndzi lava ku tshikelela leswi .
Kungu ra Dyondzo hi xitalo .
Xana swiletelo i milawu ?
Ndzi avelana na wena ku vilela ka wena na matitwelo ya wena eka nhlokomhaka leyi .
Dyondzo , ndzetelo na tilevhele ta swikili swi dinga ku antswisiwa .
Siya ndzhaka .
Tisenthara ta swa timali ta matiko ya misava ti tala ku va ni swikongomelo swo yelana .
Kambe tirhisa nkarhi lowu ku endla swibumabumelo .
Swi tirha ni nxaxamelo wa vatirhisani va mfumo ni vo ka va nga ri va mfumo eka matiko hamambirhi .
Vatirhi vo tiyimela na ti-NGO va ta pfuna ku vona leswaku kuna ku tirha swi va erivaleni .
Ndza swi tiva leswaku ko va xin'wana na xin'wana kambe lexi olovaka .
Leswi a hi ku kotlana .
I khokho ra nhundzu ya ikhonomi .
Xi kule eka mina !
Swi fanele swi tlhela swi fambelana na nawu wo gangisa .
Mi nge ndzi hlamusela hikokwalaho ka yini .
Khomixinari , ndzi endla xikombelo xa xihatla eka wena .
Ku fanele ku endliwa xiave eka xikongomelo xa rixaka xa ku kula loku tekaka nkarhi wo leha .
Xexo se xi ringetiwile naswona xi hlulekile .
Leswi a hi ku humelela loku ku nga voniwiki .
Kambe ndzi ta va wo sungula ku tsundzuxa hi vubihi bya ku titsakisa .
Xiyenge xa nawu
Leswi yo va ndlela yo ringeta ku hundzuluxela wachi endzhaku .
Xin'wana xi fanele ku endliwa hi xikalo xa ku hiseka .
Namuntlha i xivumbi xa nkayakayo hi vuxona .
Sweswi hi kongomile eka tlhelo leri hambaneke .
Masungulo ya swidzidziharisi ya ha ri eku lavisisiweni .
Swikambelo swa vutshunguri swi fanele ku endliwa lembe na lembe .
Mafambiselo na makambelelo ya xiviko .
Swikhenso vamakwerhu , mi vile tingwenya , ndzi kombela leswaku mi khomisa xisweswo eka ntirho lowu wa kahle .
Sweswo swi seketela xiboho lexi hi xi tekeke .
Va tava ni xiave xa nkoka xo tlhontlha nhluvukiso wa ikhonomi ya ndhawu na ku tumbuluxa mintirho .
A ku na nchumu eka xiviko hi mayelana na leswi .
Nakambe , timbati ta dyondzo ti ta pfuleka !
Inkomu swinene , swirho swa vuteki bya mahungu .
Nakambe hoyozela eka Swirho swa Huvo .
Ndzi ehleketa leswaku nghilazi ri ngava ra moya .
Swirho swa xipanu xa ntirho xi katsa :
Lemuka xiyimo xa maxele na hilaha ya nga cincaka hi ku hatlisa hakona .
Mhaka leyi a yi tiyiseleki eka hina hinkwerhu .
Makungu ya leswi a swi ta endliwa ya le tafuleni .
Vadlayi va vona va ha ta tengisiwa ekhoto ya nawu .
A swi fanele ku endliwa ematikweni ya tinxaka .
Swoleswo i xipimelo xa mina xo vhotela xiboho .
Xiringanyeto xa nkoka swinene hakunene .
MPFUMAWULO WA RITO RA WENA SWI NGA KOMBA LESWAKU A WU NA NTSAKELO .
Vuxokoxoko bya rendzo byi hi ndlela leyi landzelaka :
Hambiswiritano , hi fanele ku fikelela ntwanano hi ndlela yo ringananisa .
Mikarhi
MALEMBE
Hi fanele ku hlohlotela tindhawu to tiyimela ku seketela leswi sunguriweke hi rixaka .
Hi tlhela nakambe hi lava ku engetela ku cinca ka swivumbeko eka ndlela ya hina yo kula .
Sweswo swi nga ku khunguvanyisa , kambe i ntiyiso .
Ku avelana ndzhwalo i xilo xa kahle .
Nyika ndzingano .
Eka matiko yo tala , a swi si pfumeleriwa .
Ndza tisola eka leswi no tshemba leswaku swi ta cinca .
Tivutisi kuri hikwalaho ka yini u hlawule ntirho wolowo .
Xana a hi na ndlala ya ku kula ka ikhonomi ke ?
Hikwalaho hi nga kotiki ku vula ina wa le rivaleni .
Xiyimo lexi xi lava ku hundzuriwa hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
Tekela enhlokweni leswi landzelaka :
Hikwalaho ka sweswo nseketelo wa hina hi ku angarhela .
Ku endla mpfuneto wa xihatla ;
Vaofisiri va tindzawulo ta mfumo ta le ka levhele ya le xikarhi , Xifundzankulu na miganga .
Ha sweswo , vamanana na vatatana , ndzi ta fika emakumu .
Swihlovo swa mali leyi nghenaka
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi ndzi n'wi navelela ku humelela hinkwako .
Hi le ku vulavuleni hi mayelana na nyimpi yo lwa na vusweti .
Ku na vumbhoni byo tala .
Hi kombela vhoti eka kungu ra hina .
Mimpimo leyi faneleke ku kamberiwa
A ndzi koti ku twisisa hikokwalaho ka yini .
Nakambe swoleswo swi na nkoka swinene eka nkarhi wa sweswi .
Ndzi navela ku seketela mhaka leyi hi matimba lamakulu .
Hi ehleketa leswaku ku na swivangelo leswinene leswi tisaka ku sola .
Ku na swikongomelo swimbirhi leswikulu swa mbuyelo wa maendlelo .
U va na vutihlamuleri bya ximunhu .
Siku ri fanele ku pasisiwa hi mulawurinkulu wa tirhekodo ta swa mafambiselo kumbe mabalana wa khoto .
Ndza tshemba leswaku a hi nga ku khomisi tingana .
Sweswo swi le rivaleni swinene .
Ku suka sweswi ku ya emahlweni swi ta va swi ri eka vona .
A ndzi kholwi leswaku leswi i mhaka ya vutsongo .
Leswi swi engetela eka ntshikelelo lowu hi nga na wona eka switirhisiwa .
Vonelo ra mina ro hetelela ri khumba ku dyuhala ka vanhu va le makaya .
Laha hi laha kahlekahle ha ha riki na swiphiqo .
Ndzi pfumelelana na mahetelelo manharhu ya muviki .
Ndzi tshemba leswaku u ta tiphina eka nkarhi wa ku tshama ka wena exifundzeninkulu xa hina .
leswi languteriweke eka phurojeke
Swi yimela hikokwalaho goza ra nkoka ku ya emahlweni .
Swivumbeko leswi i mbuyelo wa ku vuya nakambe ka vutshembi .
Leswi vuriweke a swi kali swi ringanele ku hlamuriwa .
Ndzi ehleketa swo fana ku humelela .
U nyikiwile xiphemu xa misava lexi eka xona u humeseke matamatisi .
Leyi i mhaka ya nkoka leyi a yi nga fanelanga ku rivariwa .
Vuyimeri byi langutanile ni mintlhontlho leyi landzelaka :
Ndzavisiso wu kombile leswaku tipholisi ta sisiteme ta Komiti ya Wadi ti fanele :
Kutani hi fanele ku ya emahlweni hi tirha eka xileriso lexi .
Hikokwalaho xiviko xi nga kotiki ku swi kanela .
Xipano xi ta thoriwa ku hluvukisa pulani .
Kambe , hambiloko nyimpi yo tika kanjhani , a hi nga tshiki .
Leswi swi hundzile .
Hileswaku kwalomu ka TINHARHU ta timhaka leti landzelaka ti fanele ti tekeriwa enhlokweni :
Kutani hi ta va hi va endlerile masungulo .
Hambiswiritano , xana yaleyo a hi mhaka hinkwayo ke ?
Vululami byi endliwile .
Ku ni ku naveleriwa leswinene etikweni ra hina .
Hambiswiritano , kuna ku pimiwa ko karhi loku vekiweke hi Nawu eka ku fikelela marungula walawo .
Hi ku vona ka hina , tinhlamuselo ta swa tipolitiki ti le rivaleni
U vurile leswaku ndzavisiso wu fanele ku va vutihlamuleri bya rixaka .
Xana ku humelela yini loko khanselara wa wadi a nga tivisi hofisi ya Xipikara leswi komiti ya wadi yi lavaka leswaku Xipikara xi swi tiva ?
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi tshemba leswaku mihundzuluxo ya hina yi va ya xiyimo xa le henhla .
Makumu ya pharagirafu ya cinciwile .
Nakambe ndza khensa vurhangeri na switsundzuxo swa wena .
Leswi swi vula leswaku sweswi hi nga ya emahlweni .
Hi na ku tsakela .
Timhaka ta vundzeni
Xana ndzi ehleketa yini no titwa hi swona ?
Xi tama xa ha ri xileriso xo pfilungana kambe lexi xi tlhelaka xi va xa nkoka swinene .
Ndzi endlile xifaniso xo angarhela xa mintlhontlho na mbango .
Cinca loko swi nga cinciwangi .
Xiyimo xi lulamisiwile ku amukela swikulukumba leswi taka .
Vateki hinkwavo va mahungu va rhambiwa kuva kona .
Hi kunguhata leswaku nhlengeletano leyi yi tivisiwa hi mimbuyelo ya nhlengeletano leyi .
Xana a wu ri wihi mpimo wa ntirho lowu hetiweke ku ta fika sweswi ?
Swo tala swi nga endliwa naswona swi fanele ku endliwa eka xiphemu lexi .
Sweswi hi dinga ku ya emahlweni ni ku kunguhato .
Nkitsikitsi wa swa ikhonomi na wona wu ve na nkhumbo .
Ku languta endzhaku , swo tala a swi fanele swi endliwile , naswona ka ha ri emasungulweni swinene .
Leswi swi fanele ku tisiwa ku ta kamberiwa .
Kutani hi ta kota ku ololoxa swiphiqo leswi .
Hikwalaho ndzi vutisaka .
Leswi i matimba lawa hi nga akaka ku suka eka wona .
Ndzi ta tsakela ku endla hi ku olova switsundzuxo swi nga ri swingani swa vutlharhi .
Sweswo a swi nga koteki .
Leyi a hi yona ndlela yo antswisa nsirhelelo .
Swi herile .
A swi kombisi ku va ni vutihlamuleri eka muchayeri loko a chayela hi rivilo lerikulu ngopfu .
Swi tisa ku nyanyuka lokukulu .
Swa tikomba , hi hava makungu ya ku siva pholisi ya rixaka .
Se xi vile na ku lwa ko biha ku tlula hinkwako .
Hi amukerile ntlhotlho ku rhangela tanihi xikombiso .
Hilaha tsalwa ri timfanelo ri fanele ku tekeriwa enhlokweni ?
Nguva yintshwa yi le ndleleni .
Mafambiselo ya timhaka ta Nawu ti fanele ti fambisiwa hi Huvo .
Varhumiwa va le handle va hlamusela swiphiqo no hlengeletela mahungu , hi ndlela yaleyo hi vona va fumaka vuxokoxoko .
U nge koti ku thoriwa tanihi mudyondzisi loko u nga tsarisangi .
Kapa Vupeladyambu yi tshame kahle kuva na minkateko eka swivandla .
Leswi swi fanele ku sirheleriwa na ku hlayisiwa hi mikarhi hinkwayo .
A xi nge tirhi .
Mfumo wu tsakela ku basisa xiyimo xa wona eka mhaka leyi .
Hikuva a hi tivi .
U tile na purasi leritsongo .
Ndzi pfala hi ku hoyozela muviki eka ntirho wa yena .
Swi vangiwa hikuva tiejensi to tirhana na nawu ti kota ku endla tirho wa tona .
Sweswo a hi ndlela yo tivikana ya ku endla swilo .
Swilo sweswo leswi hi nga swi vonaka , twaka no swi khoma .
Matimba ya nyutliliya a ya weli kona eka vumundzuku .
Mitwanano yi fikeleriwile eka swiphemu swo tala kutani hikwalaho ka sweswo :
Kutani hi ta teka xiboho .
A hi se swi tiva leswaku hikokwalaho ka yini swi humelerile .
Mbuyelo wa phurojeke leyi wu nga languteriwa ku nga ri khale .
Leswi swi vumba xiphemu xa kahle xa pulani .
Sisiteme ya ku lemukisa nghozi hi xihatla swinene yi fanele ku tshama yi ri xitirho xa tipolotiki .
Ku nghenelela eka n'wangulano wa vanhu a swi ri rhengu ro sungula ra kungu ra hina .
Vulawuri byi langutisa leswaku i vukorhokeri byo angarhela .
Boha , hi ku tirhisa milawu yo hambanisa :
Sweswo i goza ro sungula na ku va ra nkoka swinene .
Hi nga ka hi nga fikeleli ku lulamisa timhaka leti .
Leri a ku ri vito ra yena .
Hambiswiritano , swi na nkoka eka ndhawu .
Hakunene xi lava ku kambisisiwa nkarhi na nkarhi .
Leswi swi vula leswaku a hi le ku fikeleleni nchumu .
A hi nga tava hi ri leswi hi nga xiswona na laha hi nga kona .
Hi ta tlakusa ncincano lowu wa mahungu .
matimba ya rihanyo
Dyondzo yi hetisiwile .
Hi pfumelelana na n'wina swinene .
Hambiswiritano , hi fanele hi kombisa ku tiyimisela ku humelela swinene eka matlhelo hamambirhi .
Mpfilungano wa swilo wu nga va kona laha muyimeri a sukaka eka ntlawa wa ntsakelo laha ntlawa walowo wu nga ta ka wu nga humesi munhu loyi wu n'wi hlawuleke eka komiti handle ko tihlanganisa na vahlawuri .
Swi na nkoka lowukulu leswaku hi tshama hi tsundzuka leswi .
Tinoti leti nyikiweke laha hansi ti nyika nhlamuselo yo koma ya swivandla leswi :
Ndzi xi seketela hi mikarhi hinkwayo .
A ndzi na ntiyiso wa leswi vuriwaka hi vutivi bya swa tipolitiki to rhula .
Xi nge swi koti naswona a xi fanelangi ku va xi ri hava rheferense leyi .
Vulawuri bya Palamende byi fanele ku tiyisiwa .
Hi ta tirhisa rivala leri nga kusuhi na xikolo ku endlela leswaku ...
- Ku tlakusa nkwama wa holo ya xikolo
Xana munhu loyi a ha hanya hi siku ro hetelela ra lembe ra mahlelelo ?
A hi mhaka ya swa nawu .
Hi langutela miehleketo ya wena eka ku humelela ka matimu ya Nhlengeletano leyi .
Sweswi ndzi hundzulukela eka ntirho wa mahungu na vuhlanganisi .
A ku fanele ku vile vhoti yo kaneta .
A hi matirhelo hinkwawo ya lavaka swilo leswi .
Hi simekile goza ro sungula ra ku tihlanganisa na vaaki .
Ku hakelela nkayivelo wa mpimanyeto wa swa rixaka ;
Ku fanele ku fikeleriwa ndzinganano wo karhi , leswi endlelo ra muxaka lowu sweswi ri kayivelaka .
Maphepha ya rihlaza ya ta humeseriwa eka vaaki ku ta vula swo karhi na ku khoma mbhurisano hi wona .
Eka vuhlayiseki bya muganga :
Hi le ka moya wo langutela swa le mahlweni .
Swi le rivaleni leswaku vanhu hinkwavo vo twisisa va ta pfumelelana na xikombelo lexi .
Khombo i kuri mikarhi hinkwayo a va na ku twela eka vatsoniwa .
Hi dinga leswaku u hi pfuna hi rito ra wena .
Hi ta seketela mpimanyeto .
Lulamisa nakambe vundzeni , loko swi fanerile , ku nyika nhluvuko .
Tata swa matsalwa hinkwaswo lama faneleke .
Ntiyiso wa nkoka wa ntirho wu nga ka wu nga hambanyisiwi eka xivutiso xa risima .
Xana wa ti tiva ?
Lexi nga xa nkoka hileswaku swi ringene .
Loko swi fika ko karhi , matimba ya na vona .
Hi ku kanetana na swona , muxaka lowu wa matikhomelo wu le ku engeteleni .
Lexi hi xona xi twakalaka .
Ndzi na xikombiso xin'wana .
xiviko xa lembe na lembe
Mi nge ndzi va erivaleni hi nomu lowu .
Mi nge hi ku komisa ndzi khumba leswi hi nga swi endla .
Eka hina sweswo swi fanele ku tshama swi ri xirhangana .
Mimbuyelo yo Dyondza yi nga endliwa yi ri yoxe .
Ndzi seketela xiviko lexi hi ku tsaka .
Hi rhandza ku khensa miganga eka ku vika vugevenga na ku nghenelela eka ku lwa na vugevenga .
Ina , u fanele u ndzi tisela swikombiso .
Kutani,ku fika kwalaho hi nga enerisiwa swinene
U se u tiva xiyimo xa mina emhakeni leyi .
Ndzi ni timhaka timbirhi leti twalaka ta ku kanetana ni leswi .
Hi rihi endlelo ro rhekhoda ?
Hi ya kona kwale .
Xinawana kumbe hi nawu wun'wana wihi kumbe wihi :
Hi swona swi endlaka leswaku hi seketela kunguhato wa vukamberi bya mbango .
Kutani ha swi tiva leswaku i phurojeke yo tiyiseleka .
Maendlelo na swipimelo swa matholelo
Eka ku famba ku ya eka mitirho ya xiyimo xa le henhla eka hinkwavo , xirhangana xa nkarhi wo koma xi fanele ku va ku tlakusa mitirho na ku nyika mali ya nhlohlotelo eka ku nghena ka vanhu lavatsongo eka makete wa vatirhi , loko ku ri karhi ku tekeriwa enhlokweni ku sivela ku siviwa kumbe ku tsongahatiwa ka nkoka wa swiyimo swo tirha leswi nga kona sweswi .
Xiviko xa hluleka ku amukela leswi , tanihilaha a swi fanele swi ri xiswona .
KU LULAMISA
Mavulavulelo ya kahle ya antswisa ntiyiso na vunene bya mfumo .
I mhaka yo tika swinene .
Maendlelo ya nga va na nkoka , naswona hi fanele hi endla swona .
Kuna tinxaka to hambana ta ntirho lowu endliwaka , xik .
Xi fanele ku sindzisiwa eka hinkwavo na le ka marhavi hinkwawo .
Loko swa ha te tani , xana hi endla yini ?
Lawa i masungulo ya kahle eka ntirhisano wa nkarhi lowu taka .
A swi se katsiwa ka xiviko xa mina .
Hi fanele ku seketela xiringanyeto lexi tanihileswi xi nga xiswona .
Ku hava ku vekeriwa ku nga ta endliwa eka Endlelo leri .
Tsundzuka hi le ku languteleni ka NTSHEMBHO namuntlha , vamanana na vatatana , na switshunxo .
Hikokwalaho , hi amukela hundzulo lowu vulaka leswi .
Hi lava vanharhu va vona .
Ku vumba vuswikoti bya komiti ya wadi na vuleteri swi katsa hi ku angarhela tinhlokomhaka leti landzelaka :
Hileswaku ku tlangela loku ku fungha mhaka ya nkoka eka matimu ya hundzuluxo etikweni ra hina .
Papalata ku tihumelerisa eka mati .
Swoleswo hi leswi nga landzelelangiki swinawana .
Hambiswiritano , i swa nkoka na swona ku vekisa eka switirhisiwankulu swa vaaki .
Swi tirhisiwa tanihi ndlela yo endla leswaku vanhu va tshama va gingirika .
Hambiswiritano , leswi a swi nga tshami swi ri tano .
Eka timfanelo ta ximunhu , nawu na ntirhisano wa swifundza .
Vuxopaxopi na byona byi ta laveka .
Ndzi ta swi endla .
A hi ri na xo xi hlawula .
A ndzi ta tsakela ku endla sweswo sweswi .
Pfumala nkateko , a hi va khomi ku fana na sweswo .
eka vundzeni bya bindzu ra tinxakaxaka
A ndzi lavi ku kanela ku ya emahlweni leswi nga humelela .
Hi sindzisa eka lexi .
Hi ku vona ka mina marito lawa a ma fanelangi hakunene .
Ndzi kholwa leswaku a va fanele ku katsiwa eka magoza hinkwawo ya nkanelo .
Hi teleke enhlokweni swinene leswi u lavaka ku swi endla .
Leswi swi nga fikeleriwa hi maendlelo yo karhi ya muxaka lowu .
A swi fanele ku nghenisiwa eka angarhelo wa xiletelo .
Xitshamo xa mfumo xi kaneriwile hi mikarhi yo tala .
Ku khensa ka hina ko katsana ku ya eka :
U komba ku tinyiketela lokukulu eka ku tirha ko hlawuleka .
Ririmi ra swo phata , loko ri kanetana na mbulavulo wa siku na siku .
Hikokwalaho hi ku vona ka mina a hi xintshunxo .
Ndzhendzheleko wa phurojeke - simeka mitolovelo ya xithekiniki na mipimo
Mhawuri- Ndzati
A hi veni erivaleni leswaku nkayakayo lowu i wa yini .
U vurile mhaka leyi a yi nga lulamangi hinkwayo ka yona .
Ndzi ta teka xikombiso xa ntwanano eka vusirheleri .
Hambiswiritano , a hi fanelanga ku balekela leswi .
Hi ku angarhela hi tsakile hi leswi hi swi voneke eka switirhisiwa .
Kasi mbuyelo wu vile wo tsakisa .
Ndzi dyondzile leswaku ku tsandzeka swi nga endla leswaku u humelela .
Vadyondzi va fanele va kota ku :
A swi koteki ku hlayela hi ku kongoma hikwalaho ka ku hambana ko tala .
Xana u nga hi byela xiyimo xa wena eka nhlokomhaka leyi ?
Hi fanele kuva na hanyelo .
Kutani u vule leswaku wo va na ntsena timinete ta le hansinyana ka khume .
Kambe vanhu vo tala eka matiko ya tinxaka va mi seketerile .
Va na matimba yo :
Mi nge sweswi ndzi hundzulukela eka nhlayiseko wa mphakelo .
Kambe a hi fanelangi ku tshika vutihlamuleri bya xipolotiki .
Hambileswi ku veke na nhlawulo .
Ndzi tshemba leswaku xi .
Ku vonaka ku ri na ku pfilungana kutsongo laha .
Naswona leswi swa hlekisa .
Swa vonaka , xikombiso , leswaku xilaveko xa timali ta mabindzu xi tiyile na ku andza .
Xiyimo eka tiko leri pfulekeke xi tlhela xi tika swinene .
U nga pfumeli .
Kunguhata ku tirhana na swilaveko swa vaxanisiwa va ku xavisiwa ka vanhu .
Hi ku va erivaleni , ndza tshemba leswaku ku endla xi va xa ximanguvalawa swi vile leswi enerisaka .
Hinkwavo va lava ku vona ku humelela eka nyimpi yo lwisana na vukungundzwana .
Leyi i mhaka ya nkoka leyi faneleke ku tekeriwa enhlokweni hi swa xipolitiki .
Swi ta tekiwa hilaha u vuleke hakona .
Xi nga ha tlheriseriwa endzhaku , kambe xi nge koti ku ariwa .
Ku tlhela ku ri na mhaka ya nhlayiseko wa vanhu .
A ndzi sungulanga vutomi ndzi ri leswi ndzi nga swona namuntlha , ndzi ri na leswi ndzi nga na swona sweswi .
Pimanyeta yinhla ya ndzingano eka leswintshwa leswi lavaka ku ringetiwa .
Yimani ndzi mi byela hi swona .
Kambe va fanele va tiendlela hi voxe .
Lahaya a hi na ku hlawula : namuntlha hi rona roxe leri hi nga hlawulaka eka rona .
Mhaka ya mina ya vumbirhi yi fambelana na vuhlayiseki bya michini leyi .
Ku hava miehleketo yo karhi hi vumundzuku bya xitulu xa bodo ya swa mitlangu .
I , hambiswiritano , ku tiyimisela ko fana .
Xitereka lexi nga sungula hi Musumbhunuku lowu nga hundza wu vange ku kayivela ka mafurha .
Mali yo tshamela ro lombisiwa
Xa vumbirhi , hi navela ku tekela enhlokweni timhaka ta nhluvukiso .
Nkunguhato lowu a wu hlamuli xivutiso xolexo hi ku hetiseka .
Thekinoloji yi hluvukisiwa hi vanhu eka vanhu .
I yini swi yimelaka hi D ?
Hi enerisekile leswaku phurojeke leyi yi hetelele yi humelerile hi ku hetiseka .
Hi nga pfuna hi ku pfula timakete ta hina .
o antswisiwa ka mipimo ya nkoka hi ku famba ka nkarhi .
Mhaka ya mina ya vunharhu i mayelana na timakete ta swa timali .
Ndzi vula leswi tanihi xitsundzuxo .
Nxavo na swa ikhonomi
Kutani hi tiyisile milenge ya hina .
Ndzi lava ntsena ku tiva leswaku hi kwihi ku hambana eka leswimbirhi .
Sweswo swi fanele ku hlohletela vunyingi bya hina ku seketela nhlokomhaka .
Hi dinga ku ringeta ku cinca ntshikilelo walowo .
I ntwanano wa vutinyiketeri .
Leswi i ku dlaya muganga hinkwawo .
Hi laha namuntlha ku ta herisa nchavo lowu .
Entiyisweni,a hi tshama hi ri na swivulwana swo tisirhelela .
Hikokwalaho ka yini ku nga endliwi nchumu ?
Vatirhisi a va nge vi na vutitshembi eka nxaxamelo wo tano wa swiendleko .
Ku hundzuluxiwa ka vumaki hi nhluvukiso wa mabindzu lamantsongo swi tava leswikulu .
A ndzi nga n'wi engeti .
Sweswo swi ndzi tlherisela laha ndzi sunguleke kona .
Nkatsakanyo wa mafambiselo ya phurojeke
Entiyisweni a swi olovi .
Hinkwaswo swi lava ku katsiwa eka vulawuri byihi na byihi bya mbango .
Ndzi pfumeleleni leswaku ndzi tshikelela swiphemu swimbirhi swa xiviko .
Basisa switolo nkarhi na nkarhi .
Hi arile xiringanyeto xexo .
Va kumile mahungu eka swihlovo swa vona vinyi .
Leswi swi vula ku mikarhi yo hundzuluka ka mhaka yaleyo yi hatlisa ngopfu .
Xiyenge xa vumbirhi i ntirhiso wa swa xithekinoloji leswintshwa .
Hikokwalaho , a ndzi ta tsakela ku swi boxa laha .
Xana ndzi tiva dyondzo ya ku va munhu a dyondza a ri kule ku ringanela ku va ndzi nga kota ku teka xiboho ke ?
A swi vangi xihlawuhlawu .
Leswi hi swi lavaka i ku lota mianakanyo ya hina ku vona tinhlamulo toleto .
Xana hi nga ka hi nga kumi vuhleri bya leswi ?
Ndzi ehleketa leswaku a swi kali swi ri nchumu .
Loko swi ri tano , ndzi va rhamba ku endla tano sweswi .
Na mina ndzi swi hlayile .
Leri i rimba ra endlelo , leri tumbuluxiweke hi xiyenge no rhangeriwa hi mfumo .
Swa fanele ku tshahiwa hi ku anama :
Sweswi hi ya emakumu ka nkarhi lowu wa nhungu wa malembe lama hi nga pfumelelana .
Va tlhela va langutela ku antswisiwa eka swipimelo swa vona swa matirhelo .
Namuntlha vhoti leyi yo pfumela i xiphemu xa maendlelo yalawo .
Se hi endlisa ku yini swilo leswi hinkwaswo ?
Endzhaku ko hetisiwa ka makungu , ku ta endliwa vulavisisi bya vuswikoti .
Vito ra muvuyeriwa :
Hi fanele hi hanya eka mixungeto .
Ntirho wa mina ehenhla ka xiviko hikokwalaho wu ta hundzuka swa hava .
Voko ra nawu ri lehe ngopfu .
Ntlawa wa mina , va swirhundzu na va matlhari , wu lava ku vumbiwa hi vuntshwa .
U ndzi byela leswaku ku vile na mimbuyelo .
Vutomi bya Xipolotiki na bya Mani na mani .
Nkarhi wa siku
Hi fikelele ntwanano wo enetisa eka komiti .
Naswona ku na mhaka hinkwayo leyi rhendzelaka ku lebula ko yelana na swa mbango .
A ndzi ta rhandza ku kombisa timhaka to hlaya .
Ndzi ehleketa leswaku a ndzi fanele ndzi swi vule eku sunguleni .
Madzolonga a ya susiwile eka vahlaleri , hikwalaho ka ku nonohwa ka ku ma endla ya khorwisa .
Hi tshikelela nseketelo na ku tiyimisela ku tirha na wena eka mhaka leyi .
Hi fanele ku endla nhluvuko eka ndhawu leyi .
Xixima no fikelela ku tikarhata ka wena eka lava khumbekaka .
Naswona a ndzi ndzexe eka leswi .
Swirho swa Komiti ya Wadi swi nyikiwa tiphotifoliyo to karhi .
Vatirhisi va fanele ku tiva leswi va swi xavaka .
Timhaka leti vuriweke ti nge voniwi tani hi mitlangu .
Loko ndzi languta malembe ya le ndzhaku , ndzi vona ku humelela lokukulu .
Ndza tisola ku vona sweswo swi hlulekile .
Swi tlhela swi va swa nkoka ku nghenisa vatirhi emhakeni .
Ku fanele kuva ndzhwalo wa rixaka ra sweswi .
Timali ti laveriwa
Ndzi ta ringanyeta hi ku endla sweswo hi ku languta xijumba xa timhaka .
Ndzi vula leswaku hi swoleswo .
Mayelana na sweswo , hi vona ku ya emahlweni .
I swa nkoka ku va na n'wangulano wolowo .
Swikongomelo swa Nawu lowu
Tirho eka xivutiso lexi se wu sungurile .
Rito
Ndzi nga ka ndzi nga kumi leswi eka nxaxameto .
Hambiswiritano ku ni swihlawulekisi swo karhi eka nawu .
A wu si va na swona .
Hi fanele ku ya emahlweni hi ndlela leyi sweswi .
Leswi swi katsakanya njhekanjhekisano , swi nyika nhlamuselo leyi nga va ka yi ri yona .
Vathori na vatirhi va vumbe xiphemu xa maendlelo lawa yo aka .
Hikwalaho ka yini hi tirhisa tikhomphyuta ?
Mindzelekano ya hina yi katsa leyi ku nga ngheniwaka ha yona hi le moyeni , hi le lwandle na hi ndlela .
Hlayela matimba yo chayela sisitimi ya bandi .
Xana hi wahi mavonelo ya wena eka vutswari ?
Swo fana swi ta tirha eka antswisiwa hi vuntshwa ka mimovha ya khale .
Nhlengeletano leyi landzelaka ya ntlawa wa ntirho yi lulamiseriwe ku sungula ka lembe leri taka .
A ndzi ta tsakela ku heta hi nkambisiso wa mina n'wini .
Hambiswiritano , hi nga ka hi nga tshami hi mavoko .
Ku tirhisa na ku hlayisiwa ka switirho na switirhisiwa .
Swo tala swi le ka ntsengo wo hakela swikweleti .
VANHU LAVA KATSIWAKA
Ku tlakusa ntirhisano exikarhi ka Swiyenge swa Mfumo ku endlela ku fikelela swikongomelo leswi .
Mali ya tiko yi kombiwa yiri nete ya mali ya xibalo .
Va katsiwile eka kharikhulamu hi ndlela ya kona .
I swa nkoka swinene leswaku marito ya vaakatiko ya twiwa .
A hi tshemba leswaku ku ta va ni ku famba ko karhi eka leswi .
Leswi hi nga na swona eka nkarhi wa sweswi i ku tiyimisela swinene .
Kambe a hi na mihlayiso yihi kumbe yihi ya mpimanyeto kwalaho .
Mavhiki mangari mangani lama nga hundza , mfumo wu simekile nongoloko wa wona wo lwa na vusiwana .
Mpfuno wu fanele ku vonakala .
Leswi swi ta tlhela swi ya hi ku i dyondzo yo karhi .
Vona va fanele ku amukeriwa .
Xi rhwariwile .
Eka sweswo , ndzi na tihlamulo timbirhi leti ndzi lavaka ku ti nyika .
Xa vumbirhi , ndzi ta tsakela ku khumba leswi fambelanaka ni rihanyo .
Ku hlayisiwa ka gezi
A hi tekeni nkarhi wo veka miehleketo eka swona !
Hi fanele ku simeka pholisi ya eneji leyi fanaka .
Hambiswiritano , ndzi tshembha leswaku leswi ndzi nga ta swi vula a swi nge weli etindleveni to pfaleka .
I xivutiso xa loko swipimelo swi enerisiwa .
Mhaka ya vumbirhi i nhlamuselo ya makete .
Leswi swi tano ku tlula khale .
Makambelelo i xiphemu xa nkoka xa ku dyondzisa na ku dyondza .
Hi na vutihlamuleri ehenhla ka xivandla lexiya hinkwaxo .
Xana i incini lexi faneleke kuva eka nongonoko wa makungu kutani ?
Ntwisiso wo angarhela wu tumbulukile leswaku komiti ya wadi i komiti leyi simekiweke eka ndhawu yo karhi leyi mindzilekana ya yona yi hlanganaka na mindzilekana ya tiwadi .
Swivangelo swa muxaka lowu swi fanele ku khutaziwa .
Mhaka leyi hi yi kanelaka i ya ntikelo ku tlurisa .
Mhaka yikulu i ku sirhelela rihanyo ra vanhu .
Timhaka timbirhi to kongoma .
Swe le rivaleni , a wu hembi .
Kambe hi fanele hi vumba mahetelelo lama lavekaka ku suka eka leswi .
Vuswikoti byo tumbuluxa byi tele .
Mekhenizimi ya nhluvukiso leyi baseke ya hlamuseriwa hi ndlela leyi .
Ndzi ringetile ku basisa mhaka leyi .
Xitshunxo xi fanele ku kumiwa .
A ndzi ta tsakela ku humesa timhakankulu tinharhu .
Tidyondzo hinkwato ti komba leswaku leswo swi tano .
Hakunene ha swi lava ku lulamisa leswi .
Swo biha , a yi tirhangi .
Xo hetelela , va swirhundzu na va matlhari , hi fanele hi khomelela eka ndlela ya hina .
Xo biha , ku vile siku ro tika !
Laha swi faneleke , nseketelo wa miganga ya matiko ya misava yi nga xaxameta , ku katsa swicelwa .
Vutshamo eAfrika Dzonga ?
Ndza tshemba leswaku , eka mhaka leyi , a hi nga ta swi kota .
Eka mina , sweswo hakunene swi na nkoka hakunene .
Naswona swi nga endliwa kuri hava ku vekisa eka swa michini leyintshwa .
Eka xiyimo xa mfumo wa miganga , malawulelo ya swa timali ya na swikongomelo swa masungulo swa mune :
Hi amukela ku hoxa ka wena xandla .
U na ntirho exitandini .
Xitirho xi tirhisiwile ku kala no pima switichi swa maphorisa hinkwaswo .
Xo sungula xi fanele ku tirhana ni vulavisisi eka eneji .
Swi fanele ku pfumelela matiko lawa ku nghenela .
Swoleswo a swi vuli leswaku hi fanele hi tirhisa mali leyitsongo .
Mitirho leyi landzelaka yi fanele ku endliwa :
Ndzi ta tsakela ku teka nyingiso wa wena eka timhaka timbirhi .
Sweswo swa olova ku swi vula , kambe swa tika ku swi fikelela .
Hambi ku humelela yini kumbe yini , xexo i xiyimo xa ntlangu .
Ku ni timhaka ta nkoka to hetelela leti ndzi lavaka ku tirhana na tona .
Yena u tshemba eka makete .
Swi fambelana na nawu .
Hi swona leswaku hi nga ka hi nga swi koti ku lahlekeriwa hi rifumo ra ndzhaka .
Swivutiso leswi u nga vutisaka :
Ha pfumela swi hetiseka leswaku leswi i endlelo ra kahle .
Tsalela ku tivisa , ku nga ri ku tsakisa .
Xitshembiso lexi xi fanele ku tekeriwa enhlokweni swinene naswona xi fanele ku fikeleriwa .
Kambe ndza tshembha mi tiva swinene hi tinhlayohlayo na tifigara .
Leswi swi ta pfuna na ku hatlisisa mhaka yo koxa misava .
Leswi a swi amukeleki naswona a swi fanelangi ku ka swi nga seketeriwi .
Hi sweswo , xivangelo xa leswi xi vile xa tipolotiki swinene .
Khopi ya xiviko yi fanele ku yisiwa eka Khomixini ku langutisisiwa .
Hikokwalaho hi fanele ku languta pholisi ya vanhu hinkwavo ya vurimi .
Lowu i nkarhi eka wena ku endla tano .
Xo sungula hi mhaka ya vugevenga byo lulamisiwa i maendlelo lama nga ku yeni emahlweni .
Kambe swa ha koteka ku sayina !
Nkongomelo : Ku Pfuneta ku Kula ka Ikhonomi eAfrika .
Tanihilaha swi boxiweke hakona laha henhla , vuxokoxoko bya migingiriko , tindlela na tihakelo a swi fanelangi swi kumeka eka tafula ra nkambelo ra vufambisi , kambe eka tixedulu ta migingiriko na ta switirhisiwa .
Laha hansi ku na nkatsakanyo wa tinhlokomhaka ta mbulavulo wa kona .
Hi fanele ku veka nkunguhato lowu eka mhakankulu ya wona .
Vona va xixima timfanelo ta ximunhu .
Kambe ku nga ri eka mhaka leyi !
Ndzi wela eka ntlawa wa vanhu lava tisolaka eka leswi .
Xana ndzi ta swi tivisa ku yini leswaku ndzi humelerile ku fikelele xikongomelo xa mina ?
Swa fana ni mimburisano ya bindzulo wa Maafrika .
Loko u xisiwana u nga lova .
Tindlela to vuyelerisa xinkambana xa mphomiso :
Hi hexe eka ku va hi kota ku endla leswi .
Ku Hola na Matirhiselo ya mali eAfrika Dzonga .
Ku siya ehandle mali leyi lombiweke ya tipholisi eka swilaveko leswi nga boxiwa .
Mpfuno wa ntirho wo kumeka wu ta tirha ku xava
Swi tlhela swi va mhaka ya swa rihanyo ra tiko .
Kutani hi laha hi nga kona mayelana na minhlawulo .
swi ta vulavuriwa
Vamanana na vatatana , ndzi fanele ku kombela ntirhisano wa n'wina .
Swi ta tlhela swi tirha eka ndhawu leyi .
Rixaka hinkwaro ri le khombyeni ra ku lahleka .
Naswona hi byeriwile leswaku hi swi endlisa kuyini .
Maphorisa va nga va xihlovo xa kahle xa vuxokoxoko mayelana ni vugevenga .
Loko endlelo leri ri hetisiwile , mfikelelo wa vuhangalasi bya mahungu wu ta sungula .
Swi le rivaleni , lava nga ni vutihlamuleri va fanele ku tengisiwa .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi tshineta emahlweni ku nyikiwa ka ku tshunxiwa .
Kambe xiphiqo a xi le ka hlaluko ro karhi .
VUHLAYISEKI BYA LE MAPATWINI
Hi simekile nongonoko wo pfuneta lowu hi ku pimanisa wu nga anama swinene .
E-e , hi lava ntwanano wa matiko ya misava hi ta vuvekisi .
A nga koti ku hlamusela leswaku mali yi le kwihi .
Xavumbirhi , a ndzi ta tsakela ku boxa mhaka ya swa timali .
Xana ku ta va na swo tlula swoleswo xana ?
Ku tirhisana ku ta tekela enhlokweni ni leswi :
Hi tlhela hi tsakisiwa hi mayelana na xileriso xa ku alana na xihlawuhlawu .
Leswi swi tano emisaveni hinkwayo .
Sweswi hi vona mbuyelo .
Nghenelela eka migingiriko leyi .
Ndzi ehleketa ku ri a swi ta hi yisa ekule swinene .
Ku tlhela kuva ntiyiso leswaku ku tava na ku engetela ka le henhla eka minxavo ya gezi .
xirho xa ntlawa
Kutani u ta teka xiboho , tanihilaha ndzi vulaka hakona .
I yini leswi ?
Hinkwerhu hi swifumi kumbe swisiwana .
Xexo i xiphemu xa xivangelo xa xihumelelo lexi .
Sweswo i ntlhontlho lowukulu eka hinkwayo na ku va wa nkoka swinene .
Ku landzelerisa ko hetiseka na vukorhokeri bya vuxoperi .
Vantshwa va vumba nhlayo ya le henhla ya vaaki etikweni ra hina .
I nkarhi wo tekela swilo enhlokweni swinene , sweswo i ntiyiso .
Kambe xi tirha kahle .
A hi fanele ku va na ku vhota ka vukulu ko pimiwa eka xivandla lexi .
Ndza tshemba hi fanele ku angula eka swirhambo leswiya .
Ku heta nkarhi wo leha na swona i swa nkoka .
Boxa maendlelo lama faneleke ku tirhisiwa eka vatirhi .
Ntirho wa n'wina , na wa hina , i ku tlakusa swiyimo swo landzelela swileriso
Xana hi nga byi tiyisa njhani vuyimeri .
Leswi na swona i mhaka leyi hi faneleke ku yi tlakusa .
Ka hari na mitlhontlho yo hambana leyi saleke .
Xivumbeko xa xiyimo lexi pfuxetiweke xi le ku tumbuluxiweni .
Hi anakanya khwatsi leswi ku va yi ri mhaka ya matimba .
Swivutiso hi Vukala-xihundla
Ndzi ta tsakela ku langutisa eka tiphurojeke titsongo ta nkoka leti .
Xo hetelela , mhaka ya tihakelo ta vhisa .
Ku kambela na ku teka mitolovelo ya kahle leyi tumbulukaka .
Xana u wu kurisa njhani ?
Hi hava masungulo ya xinawu eka xivandla lexi .
Ku kunguhata na ku simekiwa
Maendlelo ya ta va yo vava , kambe a ya papalateki .
Ku ngungumerisiwa ka vamanana ku hlanganisiwa na swa ku rhurha .
A wu nge tiyi ngopfu !
Ku cinca ka vunharhu ku mayelana na hundzisiwa ka xileriso .
Xana ndzi ta ahlula njhani nkoka wa nhlengeletano ?
Nhlayo ya swibumabumelo ehenhla ka mpfapfarhuto wa Nawumbisi swi amukeriwile ku suka eka minhlangano yo hambanahambana ni vanhu .
Xivono lexintshwa xi vuriwa ' Sisiteme ya ku Teka Xiave ka Wadi ' naswona i xiphemu xa nkoka swinene xa sisiteme yintshwa .
Lawa i masungulo ya nkoka ya pholisi ya swa vanhu na xifundza .
A ndzi nga ngheni ka swihlawulekisi swa tipolitiki .
Ina , swi kona .
Xana minhlangano yeleyo ya boha ?
Twisisa milawu ya nongonoko wa minxavo .
Vamanana na vatatana , leyi yi vile phurosese yo leha .
A ndzi ri karhi ndzi vulavula nkarhi wo leha swinene .
Ndzi ta tsakela ku langutisa mhaka leyi .
Vanhu va tiko ra hina i nhundzu leyikulu .
I xitsariwa xa muxaka wo hambana hi ku hetiseka .
Tekela enhlokweni ku lava ntwanano wo antswa wa ndzindzakhombo .
Swivangelo swa ku hisa swi nga va :
Ndzetelo eka tindhawu ta nkoka , leti kunguhatiweke na mali ya vugevenga ;
Eka leswi , lava nga na xihoxo i vatirhi .
Hambiswiritano , angulo wu fana swinene kumbe switsongo .
Xo sungula , nxaxamelo wa milandzu wu lava ku engeteriwa .
Kutani hi vulavula hi xivutiso xa swa thekinoloji lexikulu xa nkoka .
Ku nga ri sweswo ntsena , kambe a hi fanelangi ku tirhisa xinawana hi tindlela to hambana eka vanhu vo hambana .
Tinyimpi ta tipolitiki ti endle ku nghenelela loku eka vutomi bya mindyangu .
Kambe hi teka vulemuki bya kahle swinene eka xiringanyeto lexi .
A mi vakhandziyi eka nhlangano lowu .
Sweswi hi vula leswaku wo va ntsena mphalalo wa nsirhelelo wa ximunhu .
Bindzu etikweni ra hina ra ha ri emavokweni ya valungu hi xitalo .
Xo hetelela , eka nhlokomhaka ya malawulelo ya swa timali .
Hi fikile eka ku twanana eka timhaka ta nkoka .
Nyika tinhlayo ku seketela nhlamulo ya wena u endla swibumabumelo eka xin'wana na xin'wana .
Swi na nkateko wo endla swoleswo .
Nakambe , ndza khensa eka n'wina hinkwerhu mi nga nghenelela .
U tile na mhaka ya nsinya wo lemukisa .
Vuswikoti byo humelela i byikulu .
Lowu i nawu lowu simekiweke ka matlhelo mimbirhi .
Xo sungula , leswi hi swi vulaka maendlelo yo xiyaxiya .
Kambe lexi xi bihile ku ringanela .
Vumbiwa byi na nkoka wo karhi eku hlayiseni ka timfanelo ta vatsongo na ta munhu .
Swivutiso swi hambana ku suka ka swo olova ku ya eka swo tika swinene .
Xiviko xo va ntsena masungulo endlelo hinkwaro .
Ndzi ta ringanyeta leswaku hi swi tshika eka ajenda ya hina .
I mpfumelelo wa mafundza wa tipholisi ta ku hluleka .
Ndzi ku kombela hi mbilu hinkwayo leswaku u endla sweswo .
Hambiswiritano ntirho wa wena a wu na ntlhontlho .
Hi wena u nga na vutihlanganisi na vaaki .
Swi fanele swi va ku hiseka ka hina ku fikelela leswi .
Ku kula koloko ku fanele ku katsiwa .
Kombisa na ku hlamusela swivumbi leswikulu swa swakudya swa rihanyo lerinene .
Loko ku nga ri na nchumu , hakunene hi ta ya fika kwale .
Xavunharhu , ku antswisiwa ka mfikelelo eka tithekinoloji letintshwa .
Hi na xivangelo xin'wana na xin'wana xo tlangela ntwanano lowu .
I xiboho lexi cinceke xikandza xa mfumo .
Ku ringana eku tekeni ka swiboho i swa nkoka eku nyikeni matimba vamanana .
Siku ro vuyela entirhweni :
Swakudya a hi mhaka yo olova tanihi ndlela yaleyo .
Swa fana na leswi laha henhla .
Leri i rixaka leri hi ku komisa ri nga kateka swinene .
Hi endlile ndzima ya kahle :
Ndza mi khensa ku ndzi pfumelela ku vula marito matsongo .
Hikwalaho ka yini lexi xi ri eku humeleleni ?
Hi tiphinile hi swona .
Ehandle ka loko xileriso lexi xi nga va erivaleni , a xi nga tirhi .
A ndzi ta rhandza ku vuyelela xikongomelo xa xiletelo lexi .
Swikongomelo swa Phurogireme
Leswi swi nga komisiwa hi ndlela leyi landzelaka :
I mani a nga ta ta emahlweni a vulavulela ku seketela ?
Ndza kholwa hi ku hetiseka leswaku hi ta fikelela lexi .
Tanihi laha ndzi vulaka , ndzi avela nxopaxopo .
Vutitivisi bya rixaka na ririmi swi le ka rimitsu ra vutumbuluxi .
Hinkwavo va fanele ku hlohletela ku nghenela migingiriko leyi .
Komiti ya Wadi yi tlanga xiave eka ku vevukisa endlelo leri katsaka lava nga na xiave hinkwavo
Hi fanele hi angula na ku tirha ku antswa , hi vutlharhi na hi xihatla .
Leswi hambiloko swi ri tano , swi nga erivaleni ku va ku ri na xiphiqo xikulukumba .
Ku na xikombelo xa hundzulo wo vulavuriwa kunene .
Ku cince yini ?
Eka leswi nawu lowu tsakelaka vatirhi lava kondleteriweke ?
Ku hava lexi nga endliwa .
Swiyenge swa rixaka na swa xifundza swi tlhela swi va na matimba na mitirho ya swona vini .
Vona leswaku u teka nkarhi wa ku tivisa Komiti ya Wadi eka ntlawa wa ntsakelo na ku va nyika vuxokoxoko bya wena bya vutihlanganisi .
Naswona hi fanele ku hunguta ku tala ka mpfuno .
Leyi i mikunguhato ya kahle leyi ndzi vuleke leswaku ha yi seketela .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi ya emahlweni eka ndlela leyi .
Hi ndlela leyi khomisaka tingana , a ku na nkarhi wo enela wa mavonelo yo engetela .
Swi lava leswaku hi hlangana eka ku hambanahambana ka hina .
Sweswi ndzi ta eka nkongomelo wa vunharhu .
Hi vulavurile eka mitirho yo hambana .
Vukhale bya hina i bya nkoka eka leswi ...
Ndzi hoyozela ntsumi ya hina .
Swi ta vula ku hlamusela mafambiselo yo tirhisa misava .
Ndza tisola leswaku a ndzi vangi kona laha hi nkarhi wa nkhuvo .
Tona tanihi leswi landzelaka :
Ku Dyondza ka Vutomi hinkwabyo ka Hinkwerhu .
Ntlangu lowukulu wu fanele ku voniwa tanihi nkongomelo naswona ku nga ri nkongomelo wo hetelela .
Hi fanele ku endla hinkwaswo leswi hi nga swi kotaka ku pfuna .
Pfumelela mati ya khuluka !
Naswona sweswo ntsena loko hi nga kota ku tsundzuka .
Xa ha ri xitsongo no olova .
Xitiviso xa Mfumo xa nomboro .
Oho , xana ndzi ta ku vona rini ?
Leswi swi ta vhoteriwa eku heteleleni .
Leswi a ku nga vi goza ro sungula ro tano .
Swi vula leswaku a ku nga vi na ku engetela ku fika kwalaho .
Mikavelo leyi hakeriweke kumbe leyi averiweke lembeximali ;
Mbalango wu le rivaleni naswona hi lowu tshamaka wu ri karhi wu fana .
A hi pfumelelana eka nandzu wun'wana na wun'wana .
Eka mhaka yaleyo , ndza tshemba ku olovisiwa ka swipimelo swa mfumo swi fambile kahle .
Lowu hakunene i nkarhi wa matimu , hilaha swi nga tshikileriwa hakona .
Ndzi lava ku tlhelela eka pheji ya nharhu eka ku hlela maendlelo ya vululami bya vugevenga .
Kambe xi hava xitirho xo boha ku endla leswi .
Wu nge vi ntirho wo olova .
Ku olovisa sisiteme ya mafambisele eka ku humesiwa ka mindziho .
Tihakelo to angarhela
Xiyimo xa ku xaxamela ni tipholisi ta vona ta vuvekisi leti pasisiweke .
Sweswi i nkarhi wa hofisi ya Xipikara leyi nga ta endla leswi landzelaka :
Ndzi tshemba leswaku eka swiyimo swo hlaya , va swikotile ku humelela nkarhinyana .
Hi ndlela yoleyo , i vito ro biha .
Kambe , ku hambanahambana swi vula swo tala ku tlula ku hambana ka vanhu loku nga simekiwa eka mfuwo , rimbewu na malembe .
Bumabumela tiphurojeke leti nga ta antswisa vutomi bya vanhu lava tshamaka eka wadi
Ku vile hikwalaho ka xivumbeko xo hlawuleka eka yuniti leyi .
Ku fanele ku va ni swivangelo swa leswi leswi hi nga swi kumaka .
Nkoka wa ntirho lowu nga lulamiseriwa eka tikontiraka leti .
U nga endla xikombelo xo cinca xivongo xa yena :
A xi kona ; a xi koteki nakona .
mabindzu eka vaaki
Leswi landzelaka swa nkoka , ku nga :
Swihlawuriwa swinharhu swa malulamisele ya nhlangano swi nyikiwile .
Hi tsaka swinene ku ku vona laha .
Hi fikile emakumu ka nkanerisano lowu .
I incini xi nga ta va ntshikelelo eka sisiteme yaleyo ?
Kumbe ku hava ?
Swo fana na swona i ntiyiso eka swimila na swihari .
Kambe , hambi nyimpi yo tika kanjhani , a hi nga tinyiketi .
Hi lava ku vumba sisiteme ya mfumo wa muganga yo angula , ya vutihlamuleri , yo pfuna na ku tirha kahle .
Hi ta jekajekisana leswi loko nkarhi wu ta .
Hakunene a ndzi ku sweswo swi nga fikeleriwa njhani .
Wo endla ntsena xitatimende lexi yisaka eka ku vutisiwa ka xivutiso .
Xana leswi swi ta tirha njhani loko swi endliwa hi xiviri ?
Hi siku ro rhula , loko ndzi yingisela hi vukheta , ndzi kota ku twa ku hefemula ka yena .
Va tsandzekile ku humesa layisense kutani vaehleketeleriwa lavambirhi va khomiwile .
Hikokwalaho ndzi ta khumba ntsena timhaka tingari tingani leti ndzi kholwaka ti fanerile .
Vito ra Khoto
Ku ni tinxaka timbirhi ta mindzhuti leti nga kona .
Hambiswiritano , ndzi na ku kanakana leswaku hi le ku xi fikeleleni .
Hi fanele ku tsakela ku va na xona xi nghenile eka swa mundzuku .
I xiphemu xa nhlayo ya le henhla ya switirho swo xopela nhluvukiso .
Ndza tshemba leswaku sweswo swi le ka nkarhi wa kahle swinene .
Vanhu lava sukaka ehandle ka nhlangano kumbe phurojeke
Kambe , a ku si va na nghozi .
Nkhuluko wa kahle wa nhundzu , vukorhokeri , mali na vanhu ;
Hi lava mpimanyeto lowu kongomisaka swinene .
Leswi swi le hansi ka mpimo lowu languteriweke wa ku tlakuka ka minxavo .
Hikokwalaho , hi fanele ku ehleketa mayelana na vutihlamuleri bya hina .
Eka mbango lowu , hi tivekela xikongomelo hi kambirhi .
Ku sivela rihanyo ra mavabyi swi le xikarhi eka ku antswisa nkoka wa vutomi bya vanhu va ka hina .
Ndzi kholwa leswaku muviki u swi tirhile kahle swinene .
Xin'wana ku ta va ku endla leswaku vanhu va kota ku xi fikelela .
Hi tshemba leswaku leswo hetelela ku vuriwa hi swona mhaka ya kona .
Kambe swi le rivaleni leswaku a hi nge fikeleli ku ri hava ntirhisano .
Wu vile ntsako ku tirhisana na yena .
Hambiswiritano , matshalatshala lama a ya si enela .
Hlamusela xikalo xa swa misava mayelana ni :
Ku kota ku pima matirhelo ya phurojeke hi ndlela leyi vuyerisaka , ku fanele ku va na swikombo swa tinxaka tinharhu :
Avelano wa timali
Holobye a nga lava .
Vurimi na swihlahla
Mhaka ya nkoka sweswi i ku xi tirhisa .
Mayelana na leswi , swi fanele ku lemukiwa leswaku endlelo leri ri sungurile .
Boxa xihluvi xa mbulavulo lexi tirhisiweke laha .
Hi fanele ku endla swo tala .
Milawu ya swidzidziharisi na tipholisi ;
Leswi swi le rivaleni a hi yona ndlela leyi nga tekiwa eka xiviko .
Swikongomelo swa tidyondzo ta ndhavuko wo voniwa swi nga katsakanyiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Swi fanele ku xiximiwa hi ku hetiseka .
Xana hi lava ku teka goza eka levhele ya matiko hinkwawo ?
Kutani hi swi endlile swoleswo ke ?
Vito ra mudyondzi :
Vumaki byo aka byi fanele ku tekeriwa enhlokweni tanihi ndzhaka ya rixaka .
Ntlhontlho a wu ntsena eka vutumbuluxi kambe ni le ka xiphemu xo vuhangalasi .
Swi vonaka eka mina hi fanele ku endla hilaha swi faneleke .
Kuna minongonoko ntsongo :
Naswona hikokwalaho ka yini ndzi sindzisa ?
Swi nga ha tirhisiwa eka masiku ma nga ri mangani lama landzelaka .
Hi xin'wana ndzi xi tlakusaka .
Miganga ya hina yi tiyiserile swinene .
Ku tlhela ku ri na tlhelo ra le handle eka leswi .
Demokirasi na mfumo wa nawu swi ta hundzuka swahava .
Hambiswiritano , a hi langutisiseni mphikizano eka xikalo xa misava hinkwayo .
I xiphemu xihi xi sukaka eka xona ?
Kambe ndzi nga ha va ndzi hoxile .
Ndza tshemba va ta teka xiboho lexi nga xona .
Hi fanele ku xi tekela enhlokweni .
Vuxokoxoko bya xiviko xa vateki va mahungu byi hi ndlela leyi :
Naswona lexi xi vula yini ke ?
Hi ta hundzela sweswi eka xivulavuri lexi landzelaka .
Leswi swi ta pfuna eka ku antswisa mitirho leyi taka na ntshovelo wo hetelela .
Hi seketela ku cinca lokumbirhi loku a ku andlaleke .
Xiyimo xa vatirhisi xi lava ku tiyisiwa .
Kahle kahle , i tinharhu .
o Xana i va mani lava nga ta khumbeka ?
Ndzi ehleketa leswaku i antswiso lowu nga erivaleni .
Hi kwihi
Vatirhikulorhi ku suka eka Mitirho ya Mfumo ;
Ndzi ta va ndzi vuyela eka xivutiso lexi hi vuxokoxoko byo engeteleleka .
Vahluri va rhengu ro sungula va tiyimiserile hi ndlela leyi landzelaka :
Kambe a hi voni xilaveko xa ku va hi hunguta ku xiyaxiya ka hina .
I mani faneleke ku teka vutihlamuleri ?
Leswi swa xiximiwa .
Mimpimo ya maahlulelo yi pfulekile .
Matirhele ya Rimba
Ndzi kholwa , hambiswiritano , leswaku matikhomelo ya muxaka lowu a ya kahle .
Switirhisiwa na Vuvekisi
Xana i yini lexi hi lavaka ku xi vulavula hi ntambhu leyo lala ?
Swiyimo swi le ku hundzukeni .
Miehleketo ya mina yi na wena hi nkarhi lowu wo tika .
Leswi swi ta pfuna vamahungu ku va va tiva hi tipholisi na tiphurogireme ta mfumo .
Hikwalaho ndzi vula leswi tanihi munghana .
Xi fanele ku rhekhodiwa .
Swa ha kayivela leswo .
Kambe leswi a swi nga olovi .
ndlela ya vutomi .
Vanhu va ha lova .
Ndzi lemukile leswaku vanhu vo tala va ni swiphiqo swo yelana .
Hi ehleketile leswaku matimba a ma fanelangi ya tekiwa .
Ku cinca hi mahungu swi le rivaleni leswaku i swa nkoka .
Rhekhodo ya hina ya rixaka yi tele hi ku tirhisiwa hi ndlela yo ka yi nga ri kahle xihundla xa munhu .
Lexi i xiyimo xa hina .
Ku nga ri na ku kanakana swoleswo a hi xikombiso xa kahle xa nhluvukiso wa nkarhi wo leha .
I swa nkoka ku kambela leswaku kuva xivangelo xihi xa kuva ku tirhisiwa timali hi ndlela leyi yo nanayila .
U swi vonile i swikulu .
Wena endlelo ra mafundza .
Ha khensa swinene vamanana na vatatana .
Swoleswo i swinawana swa kona .
Samiti yi ta langutisa eka xiyimo xa nhlayiseko wa swakudya eka xifundzantsongo .
Swi nga va njhani u n'wi nyika khadi ya bindzu kutani u vula leswaku u fanele a hlamula ?
Swi tiyile eka endlelo na ku tshembeka masiku hinkwawo .
Leswi swi endla leswaku ndhawu leyi rhendzeleke pompi yi va na ndzhope na ku tlhela yi tisa tinsuna .
Swi humelele ehenhla ka nkarhi wo leha swinene
Ndzavisiso wo anama wu endliwile hi nkarhi lowu .
Mayelana na leswi , kungu leri ra twala .
Sweswi u le ku wiseni ekaya endzhaku ka ku tshunguriwa loku ko sungula .
Mufambisi wa Nongonoko , ntirho wa hina eka Samiti leyi a hi ku tlhela hi sungula hi vuntshwa .
A ndzi nga swi amukeli leswi .
Naswona leswi swi katsa ku letela na ku hundzisa thekinoloji .
Hi ta va hi tshama hi rindzile eka mhaka leyi .
Vavasati na madzolonga
Ndzi ta tsakela ku sungula hi ku nyika miehleketo yi nga ri yingani .
Twanana mayelana na loyi a faneleke ku fundziwa vusiku bya namuntlha a swi nga olovi .
Hinkwaswo leswi humeleleke swi nghenisa xiavi eka ntirho wa ku vumba rixaka .
Nghenelela ni ntokoto wa wena wa swa misava .
Hlamusela leswaku ntlawa wun'wana na wun'wana wu fanele ku langa muviki ku va a nyika xiviko .
Kambe sweswi kuna ku hunguteka loku hi nga ta vulavulaka hi kona ?
A hi mavonelo yantshwa eka matirhisele ya kharikhulamu leyintshwa , u swi vurile .
Hakunene u famba eka tlhelo leri faneleke .
Nkongomiso wa maendlelo ya komiti hi lama landzelaka :
Leswi a swo fambelana na mahungu ntsena , swi fambelana na nhlanganiso .
Ku aka mfumo lowu tirhaka no tirhela .
Ha lemuka hi matimba walawo .
Hi na swipanu swa ntlhanu eka nkarhi wa sweswi leswi nga ku tirheni eka swifundzha hinkwaswo .
Hambiswiritano , ndza ha ri ni swo karhi ku swi vula ehenhla ka mafunghelo .
Swibumabumelo leswi swi nyikiweke eka xiviko i masungulo lamanene .
Ndzi na nxaxamelo wo leha laha , kambe ndzi ta teka swivulavuri swinharhu .
Hi lava swinawana leswiya .
Ku hlanganisa varhangeri va Xintu ;
Loko swi kotekaka hinkwaswo , hi ku hela ka lembe ?
Hi fanele ku vona swilo hilaha swi nga hakona hakunene .
Eka nkarhi wa sweswi lexi a xi ta va hungu ra nkoka ku ya hi tipolitiki .
Ntwanano wu lava ku fikelela leswi landzelaka :
Oyili na gasi ya ntumbuluko
Vunavetisi - I rito leri sukaka eka ra ' navetisa ' leswi vulaka ku tisa ku rhula kumbe ku hlanganisa matlhelo mambirhi .
Eka mhaka yaleyo ndzi navela ku vula leswi landzelaka .
Hi fanele ku tshembheka swinene hi mayelana na leswi .
Hi amukela ku cinca loku .
Tanihilaha ndzi vuleke hakona , nghingiriko lowu wu vanga ku onhaka lokukulu .
Hinkwavo a va hlomile hi swibalesa swo ka swi nga ri enawini .
U hetelele hi ku pfumela .
Ka ha ri ni nyangwa wa nkateko lowu hi nga wu tirhisaka .
A nge hlawuriwi !
Khomixinara , ndzi na swivutiso swimbirhi eka n'wina .
A ndzi na nkungu ro tirhisa mpfumelelo lowu wa vumbiwa .
I vonele ra mina lero .
Tanihi leswi hi vuleke , lavana na vonelo ra swa nawu eka mhaka leyi .
Xana hi ku vona ka wena xiyimo lexi xi nga ololoxiwa kahle njhani ?
Hambiswiritano , ndzi navela ku nyika timhaka tinharhu to koma .
A swi olovi ngopfu ku fikelela swinawana swo angarhela misava hinkwayo .
Hi ku tshembeka hakunene , xexo a xi nga ta va kahle eka vuhlayiseki .
Ndza swi tiva kuri u le ku tlangeni .
Leswi i vukhume bya mpimanyeto wa swa timali hinkwawo .
Ku na mihundzulo yo hlaya mayelana na leswi .
Leswi swi katsa ku susa malakatsa , mati , nkululo na gezi .
Kotala hi endla ku antswa swinene ku tlula hilaha hi ehleketaka hakona .
Xana u nga nyika vonelo hi lexi ?
Sweswo hileswi ku ya hi mhaka ya ntiyiso wa xiheri nsinya wu tirhisaka xiswona hi ku angarhela .
Hi fanele ku swi endla maendlelo ya tindlela timbirhi .
Ndzi rivalele .
Naswona leyi hi yona ndlela leyi vanhu va xifundzankulu xa Kapa-Vupeladyambu va nga xiswona .
Hikokwalaho a swi nga amukeleki .
Mhaka leyo sungula yi khumba nkarhi wa sweswi wo endla minongonoko .
Ndzi kholwa leswaku hi le ku endleni ka sweswo eka mhaka leyi .
Vadyondzi va vonaka va tiva swo tala hi tiko ra vona , ku ya hi vadyondzisi va vona .
Swi olova ngopfu ku pfumala ntshembo .
Xa vumbirhi , ndzi ta tsakela ku khumba mhaka ya dyondzo .
Wundla no hlayisa n'wana
Xana hikokwalaho ka yini hi fanelele ku engetela eka swona ?
Nkambelo wa mimpimanyeto yo ya hi mavonelo
Leswi i ku tlanga hi mali ya vahakeri va xibalo .
Hikwalaho ka yini tindhawu leti tiri laha ti nga kona .
Ndzi va hluvulela xihuku !
Sweswo hi leswi a ndzi lava leswaku a swi tiva .
Hinkwerhu , hi ku ehleketa ka mina , hi seketela ku endlela swilo erivaleni .
Patironi ya manelo ya mpfula ya nge fani .
Xitiviso xa Khomixini .
A hi tekeni xikombiso eka xiyenge xa mimovha .
Leswi a swi ta antswa eka vaaki hinkwavo .
Loku i ku sola ka ntiyiso naswona hi fanele hi languta eka mimbuyelo leyi a yi nga kunguhatiwangi .
I nkarhi wo vula leswaku swi ringene .
Mapapila yo chayela a ya amukeriwi .
Kunene ha swi lava leswi .
Eka mfumo wa muganga
Adirese ya poso yi ndlela leyi landzelaka :
Sweswi swi tika ngopfu ku va hi ehleketelela leswi nga endliwaka hi nga langutisi ngopfu mbuyelo lowo biha .
Goza ro sungula i ku twisisa swipimelo swa tipolitiki ta vanhu ehansi ka leswi vanhu va hina va hanyaka eka swona .
Rixaka ra hina ri le nyimpini yo lwa na mpfangano lowukulu wa madzolonga na rivengo .
Ndzi ehleketa leswaku ku na swilo swimbirhi leswi nga ta fikelela leswi .
Ku ni tinxaka timbirhi ta tifomo ta swikombelo leti nga kona :
Hinkwavo ka vona , hi leswaku .
Ku yingiseriwa ka ha emahlweni .
Ku hava loyi a tlula vumunhu .
Leri i tlhelo ra nkoka swinene ro antswisa vusirheleleki bya le magondzweni .
Xi ta va xiletelo eka mavonelo ya timali lama landzelaka .
Naswona hi na matimba yo khutaza sweswo .
Leswi i ku onhiwa ka timfanelo ta ximunhu ta masungulo .
Hikokwalaho ku na ku laveka ka matshalatshala na vuxokoxoko bya ndzavisiso mayelana na mhaka leyi .
Xandla xa Holobye xi ta nyika marungula hi xitalo eka leswi .
Ndzi tsakela ku hoyozela vantshwa lava hlawuriweke eka nongonoko lowu .
A hi endleni tano .
Leswi swa ha ri kona .
Kutani sweswi xivutiso xa mina hi lexi nge , xana sweswo swi vula yini ?
Swikombiso swi lulamile .
Va pfune loko va nga ri na ntiyiso wa swona .
Xana hi yihi mimbuyelo ya nghingiriko lowu ke ?
Kungu ra vunharhu ri khumba matiko lama engeteriwaka .
Lexi i xilo xo hetelela lexi vaaki va lavaka ku xi vona .
Mundzuku hi nga ha boheka ku vula hi ku - a ka ha laveki mati , ku laveka ndzilo nkarhi lowu taka !
Ndzi ehleketa hi mayelana na penceni .
Xana makambelelo ya tirhisa mintirho leyi koxaka ku gingiriteka leyi humaka eka vutomi bya siku na siku ke ?
Yaleyo i ajenda .
Endla nongoloko wa swipimo ku ku pfuna ku hlawula xintshuxo xo antswa .
Ndza tisola eka ntirho lowu wa matimu .
Sweswo a hi , hakunene , leswi a swi endleriwe swona .
Loko swi ri tano , yi nyikiwe mani ?
A swi kali swi ehleketiwa leswaku hi nga za hi swi pfumelela .
Ndzi tibohile eka swoleswo .
Tiko ra hina ri langutanile na ndzindzakhombo mayelano na ku tumbuluxiwa na ku phakeriwa wa gezi .
Lexi a xi vuli leswaku swibalo swi fanele ku fambelanisiwa .
Ku tsariwile swo tala mayelana na nhlokomhaka leyi .
Hi wona mbuyelo lowo .
Ntumbuluko hi woxe wu hi nyika ndlela yo fikelela leswi .
I ntirho wa hina ku swi landzelerisa hi mfanelo .
Ku tirhisana na vaaki
Ha ha ri ntsena eka goza ra ku veka swikongomelo .
Fikelela swihlovo swa marungula eka tidyondzo to karhi ta vutivi .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku hi tlhele hi cinca xiga xexo .
Swi se swi lulamisiwile .
Ku hundzuluxa swi fanele swi vonaka swinene .
Eka mhaka leyi , na yona , vangwa ri engeterile hi ndlela yo hlamarisa .
Eku heteleleni , a ndzi ehleketi tano .
Xana hi na yini lexi nga andlariwa etafuleni namuntlha ?
Vamanana na vatatana , ndzi na xitatimende lexi ndzi lavaka ku xi endla .
Swimbirhi kumbe swo tala swi tluriwile .
Hinkwerhu hi fanele ku nghenelela eka endlelo leri .
Ku fika sweswi , komiti ya pfumela .
Hi fanele ku va nyika xivumbeko xo karhi xa ku tshemba ko karhi .
Sweswo a swi ri swona hi ndlela leyi nga kanakanisiki , swa ha ri swona na sweswi .
Nakambe hi hoyozela Khansele yintshwa .
Ku hambana na leswi vuriweke , nawu lowu nga na matimba swinene wa laveka .
Hi fanele ku ya emahlweni .
Tsundzuka , mi kona ku va mi yimela wadi ya n'wina .
Lexi hi xona , na xona !
Ku vuyelerisa leswi ndzi swi vuleke .
Xaku hi endla yini ku hlayisa mbango ?
Hi xixima ntshamiseko wa tipolitiki eka matikweni ya hina .
Ku fanana a hi matimba eka rixaka ra vuxokoxoko .
I norho lowu matiko mo tala ma wu navelaka .
Mavoko mambirhi ehenhla loko a ku , se hi leyi .
Kambe ndzi ta tshembheka eka wena .
Hi byeli xitori .
Hi mi kombela ku nghenisa ndzinganyeto wo yelana .
A ndzi kholwi leswaku bajete leyi a yi ri kahlekahle ya ximanguvalawa .
Xa vunharhu , ku hava nchumu lowu nga na nkoka ku tlula timhaka leti vulavulaka hi vanhu .
Hi fanele hi tiva leswi yi tirhisaka swona na ku hi nga yi fikelela njhani .
Ndzi pfumelelana na xilaveko xa ku tirhisa magoza yo karhi .
Fole i xipakaniso xa rihanyo ra vanhu .
Hi nge vi xiphemu xa muxaka lowu wa maendlelo .
Nkoka wa xona wu fanele ku sirheleriwa hi mikarhi hinkwayo .
Nyika endlelo ro nghenelela .
Tindlela to humelela ta ku fambisa ku hambanahambana ti fanele .  .  .
Mayelana no siva swivandla :
Hambiswiritano , swa koteka ku langutisa eka vangwa ra swakudya tanihi nkateko wa kahle .
Ku hava nchumu lowu vuriwaka swakudya swa mahala swa nanhlikanhi .
Leswi swi va tano loko tihuvo ta muganga ti tumbuluxa tipholisi ta Tikomiti ta Tiwadi eka masipala wa tona .
Makungu ya xiyenge xa miganga
Ndzi tsakela xileriso xa rimba .
Ku endla mpimanyiso wo tano , tinhlayo to tshembheka ta laveka .
Kutani lowu i nkandziyiso wo sungula .
Foramu yi endleriwa ku :
Leswi swi khumba vugevenga byo kunguhatiwa na ntshuxeko wo fambafamba .
Siku ra ku kumisisa :
Ntirho walowo , ndzi nga ku byela , wu ya emahlweni vhiki leri .
Milawu ya swicelwa na swikombelo swa vona swa vurimi .
Sweswi i nkarhi wa ku vula swilo tanihileswi swi nga xiswona .
A swi lavi ku pfuniwa na switsongo .
A ndzi ta tsakela njhe ku vula hi ku hatlisa miehleketo yo karhi yinharhu .
A hi se endla swinene leswi tikombaka leswaku hi tirhile hambileswi se hi nga sungula ku tirhisa miehleketo eka tindhawu ta mfumo .
Ku tlhela kuri na xilaveko xa vatirhi lava nga na vuswikoti .
Nkhumbo wu humelerile eka ku herisa ntlimbo lowu a wu ri kona exikarhi vona .
Hikwalaho , a ku na mpfapfarhuto wa nawu lowu ringanyetiweke eka nkarhi wa sweswi .
U nga endla swo tala hi vutomi hi digri ya sayense .
Leyi i mhaka yo vilerisa ngopfu .
Lavisisa no tivisa makungu yo hlaya ya maasesele .
Hi ku endlisa leswi , misinya leyi yi tlhela yi yisa emahlweni matirhelo ya xidemokirasi eAfrika-Dzonga .
Ku khutaza ku nghenelela eka vurhangeri .
Hi ku vona ka mina , sweswo i ntiyiso swinene .
Hikwalaho , va komberile mukondleteri leswaku a va nyika ndhawu .
Ku fanele ku va na ku tinyiketela ku tirhisana .
Ku titsarisela ka vona ka tipolitiki a swi fanelangi ku hlohlotela ku hlawuriwa ka vona .
Hlamusela xitshunxo kuya hi :
Leswi swi ta tlhela swi kondletela ni ku tirhisiwa ka tindzimi leti ti nga tivekiki ngopfu .
U kombise vutihlamuleri hi ku siva switirhisiwa swa khale .
Hi xona xo karhata lexo .
Kambe leyi i nhlayo ya vanhu va mfumo leyi hi nga riki na yona .
Ina , xilaveko xa ku kamberiwa xi endliwile .
Hi lava wena u hi pfuna ku endla swo tala hi xihatla eka xiyenge lexi .
Sweswo i xivangelo xa mitila leyi ya mpimanyeto .
Tsondzela nhlamulo ya wena .
Ku antswa eka malawulele ya swipfuno swa timali na tisisiteme ta mafambisele ;
Xana hi xihi xikongomelo xa hina xa vutlhari ?
Leyi i pholisi leyi hi faneleke ku yi susumeta .
Leswi , phela , hi leswi ku ahlula hinkwako ku nga komba swona .
Ndza tshemba leswaku lexi i xa nkoka swonghasi .
Hambiswiritano , eka swiyimo swo tala leswi a swi si endliwa .
Ndzi kholwa leswaku hi nga veka ntshikilelo eka leswi .
pfuna eku hluvukiseni
Swi tlhela swi hlayisa switirhisiwa swo hlaya swa masipala endhawini .
Ku hunguteka ka vatshami va le tindhawini ta le makaya i ntiyiso .
Kambe kuna swo tala leswi nga endliwaka .
Xi ta va kona nkarhinyana wo leha .
A hi fanelangi ku pfumelela ku nyanyuriwa .
Xana hi wihi nxavo wo sungula wa ku ringana ?
Hi le ku endleni ka nkunguhato mayelana ni leswi fambelanaka na leswi .
Xa vumbirhi , ku pfumaleka ka vuxokoxoko .
Xikhenso xa mina eka muviki .
Xilaveko xa vukorhokeri xi tlakukile hi xivangelo xa endlelo leri hangalasiweke .
Nhlayo ya vanhu yi teke leswi .
Tidyondzo ti hlwerile ku sunguriwa esikwini .
Hambiswiritano , ha ha lava tinhlamulo leti nga erivaleni ta swivutiso swimbirhi .
Ku tlakusa ku fikelela eka swa timali .
Xiphiqo xi mayelana ni hilaha swi nga humelerisiwaka hakona .
Nkambisiso lowu wu kongomisiwe eka matirhelo ya mfumo .
Xiviko xi amukeriwile hi hinkwavo , ku ri hava wo papalata .
Ndza kholwa leswaku leswi a swi nge vi swa nkoka .
Hi ndlela leyi nga erivaleni , xexo xi nga xa xi nga fanelangi .
Swirhapa swa swakudya
Hambiloko ku ri na ku nga tshembi , ndzi tshemba leswaku sweswo swi ta fikeleriwa .
Hi fanele , swi le rivaleni , ku xiya xiboho .
Va tshembha leswaku vukhongeri byi fanerile eka tindhawu hinkwato ta vutomi bya vona .
EKA NDHAWU YALEYO
Ndzi ta vuyela eka nhlokomhaka leyi eka xiviko xa mina .
Miholo ya malembe lama taka yi ta hungutiwa hi ndlela yo tivikana .
Mahungu ya tlhela ya nyikiwa loko ku yelanisiwa eka timhaka .
Kutani ndzi ehleketa leswaku hi tekela ehenhla swinene mhaka yaleyo .
Teka goza leri faneleke ku ahlula swiphiqo leswi pfelelaka eka ku hambana ka mindhavuko .
Xi fanele ku avelaniwa naswona xi endliwa eka xinakulobye .
Nakambe ku ni xiphiqo xa swidzidziharisi .
Ku fikelela Vulula - mayelana na timhaka ta xikaya na ta vugevenga .
Muxaka wa Xikweleti
Hi ntiyiso a hi tivi nomboro kotlo .
Leswi swi rhekhoda xiphemu xa leswi ndzi nga swi vula .
A ndzi tshembi leswaku sweswo a swi ri swona !
Hi ta vuyelela eka nhlokomhaka leyi sweswi .
Hi hakela mali yo tala ku lunghisa swikolo .
A swi ringananga ntsena ku lawula mindzilakana .
Swinawana swi ta kandziyisiwa lembe leri .
Mimovha yintshwa yo tleketla vavabyi se ya kumeka .
Hambiswiritano , xiyimo xa vanhu xa ha tika swinene .
Ndza wu tiva mpfilungano hi tshalatshala leri .
Ku twananiwile leswaku ntirho wu fanele ku ya emahlweni eka tinhweti tintsongo leti landzelaka .
Kambe swo tala se swi fikeleriwile .
Vamanana na vatatana , se yi hundzile awara ya tsevu .
Tinxaka to hambana ta vapfhumba na swivangelo swa leswaku hikwalaho ka yini va ri eka tendzo swi fanele ku kaneriwa .
Xana ku vile na mimbuyelo yihi kumbe yihi ?
A ndzi kholwi leswaku sweswo swi pfuna ngopfu eka vona .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi lava timhaka leti ta nkoka ku ri ti hundzuluxiwa .
Lexi xi ta va xa nkoka swonghasi .
Loko swi ri tano , swi ta teka nkarhi wo tanihi kwihi ?
Kutani i yini xi fanele ku endliwa ?
Xana xiphemu xa xitirho lexi xi tirhisiwa yini ?
Ku pfumaleka ka vukorhokeri bya swa dyondzo ni leswi olovisaka dyondzo
Hinkwerhu a hi tilavela xivandla edyambyini .
Tindhawu ta nkoka ti katsiwile eka ku hlamusela kuntsongo loku katsiweke :
Nkongomelo wa nhlengeletano a xi ri xiviko lexi .
Hi tshembele eka vutlharhi na ku olova ka wena .
Lexi xi fanele ku amukeriwa .
Migingiriko ya mahlelelo yo hlawuleka na wona ya nga endliwa .
Eka lembe ximali leri taka , hi ta engetela ku tirhisiwa ka mali eka vulavisisi bya xisayense na nhluvukiso .
Leswi swi fanele ku va xirhangana enkarhini wa nkayakayo wa swa timali .
Ndzi seketela mikuriso ya vumundzuku .
Swilo swi hambanile laha .
Vaphasi va hina va tihlampfi va xaniseka .
Hi rila na wena eka ku lahlekeriwa .
Vhoti yi ta va kona hi nkarhi wa ntshamo wo hetelela .
Hambiswiritano , va ha fanele ku landzelela nawu .
Lulamisa kungu ku vona leswaku leswi vekiweke swa fikeleriwa .
Kutani , ku lulamisiwa ka ndhawu yo yima swikepe ku ta humelela hi ndlela yeleyo .
Hi rhambile hi ndlela yo lulama antswiso eka ndhawu yaleyo .
Hi le kusuhi swinene ni vandyangu .
A hi nge amukeli leswitsongo ku tlula leswi hi tilulamiseleke ku swi amukela nkombo wa malembe laya hundzeke .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va ndzi amukela swiringanyeto leswi swa ku pfuna ka swa timali lokutsongo .
Hi na n'wina emiehleketweni .
Leswi swi ta pfumelela vanhu ematiko xikaya ku fikelela thekinoloji leyi ya manguva lawa .
Khakhuleta vholumu ya xilembe xa le hansi .
Ku na xivilelo lexi nga hangalaka .
U na vuswikoti byo fikelela swilo swa le henhla eka dyondzo .
Vamanana na vatatana , leyi i mhaka ya vutsongo .
I swiyimo leswi hi nga eku tirhaneni na swona laha .
Ku ta fika sweswi , swi kahle swinene , kambe hi fanele ku ya emahlweni .
Ha tsaka hi ndzima leyi tikombaka hi ri eku yi endleni .
Hi fanele ku teka makungu yo tika eka mhaka leyi .
Timfanelo ta tinxaka letitsongo ke ?
Vutleketli bya vanhu bya masipala
Xana ndzi ta tiva njhani mbuyelo wa xikombelo xa mina ?
Ku ta tshama ku ri na ndlela ya ku sivela ku humelela .
Lexi xi khomisa tingana hikuva ku na swiringanyeto swo karhi swa kahle .
Vukungundzwana eka levhele ya mfumo byi fanele ku herisiwa .
Holobyenkulu wa Vutleketli
I yini Mafambiselo ya Timali ?
Hambiswiritano , sweswo a hi leswi a ndzi lava ku swi vula .
MIPIMO
Xana swi fanele kuva hi ndlela leyi ?
Hi fanele ku va lava tilulamiseleke ku cinca ka matimba loku ko leha .
Ndzi fanele ndzi tshikelela leswi .
Loko ku ri koxe , ku cinca swi nkoka wutsongo kumbe swi va hava nchumu .
E-e u humile .
Hikwalaho , hi nga si vona mavonelo ya matlilapisi , hi fanele ku vona Moya .
Xihatla xa mhaka xi kombisiwile kahle .
Hikokwalaho , hi ni mfanelo ya ku vutisa swivutiso switsongo .
Rito mayelana na swa mpfuneto wa swa timali .
Swi nyikile vutinyungubyisi bya vutomi bya xikhale endhawini .
Ndzi ta ku hlamusela nakambe loko ndzi tlhela ndzi vulavula na wena .
Xitirho lexi xi tirhisiwa eka xiyimo xa ku tiva
Ndzi tsanile swinene .
Kambe hi leswi a hi swi komberile .
Kutani mi nga va mi tirhisa xivumbeko xo karhi eka ntirho wa kona .
Hi na mhaka ya nkoka eka ajenda ya hina namuntlha .
Tirhisa tifomula leti landzelaka :
U nga langutisa etlhelo .
Lowu i antswiso .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi fanele ku fikelela ndzinganano lowunene .
Mhaka yo Hlawuleka : Swikongomelo swa Nhluvukiso wa Mileniyamu .
I nchumu wa nkoka ku tlula hinkwayo epalamente .
Mavonelo ya vona ma ta nghenisiwa eka xiviko .
Kambe n'wangulano a wu enelangi .
A swi lavi gezi , mati kumbe ku hlanganisiwa ka nkululo .
Mimpimo ya nhlayo ya ntswamba i swikombiso .
Kambe leswi swi fanele ku kombisiwa hi vanhu hinkwavo exifundzeninkulu .
Tikomiti ta Tiwadi na vanhu lava ti va yimelaka va na mfanelo ya ku langutela manyikelo ya vukorhokeri .
Ndzi lava ku anakanyisisa eka vuhlayiseki eka ntirho wa vululami .
Varhangeri va xintu va tsakile swinene hi goza leri .
Matsalwa hinkwawo lawa ya fambelanaka na n'wana ya kumiwile hi nkarhi wa ntsariso ;
ku lemuka hi ku angarhela switandzhaku
A hi tshembeni leswaku swi nga fikeleleka .
Vona a va nge vuli .
A hi fanele kahlekahle hi fambile ku hundzanyana laha .
Ha swi tiva leswi .
I wanuna loyi a nyikaka tlhelo rintshwa swinene eka rito ra ntshembo .
Sweswo swi ta lwisana ni nsinya wa mpfumo lowu lawulaka leswi nga kotekiki ku endliwa eka levhele ya laha kaya .
Ku languta lomu mali yi yaka kona , hi nge tsakeli tinhlamulo .
Nkateko wa kona , tirhelo ri le mahlweni ka pholisi eka ndhawu leyi .
Inkomu swinene naswona ndzi mi navelela leswinene !
Hambiswiritano sweswo a swi enelangi naswona xiviko xa swi lemuka .
Ndzi langutela ku yisa ntirho wa kahle kusuka eka yena .
U manana .
Hoxa xandla eka ku tumbuluxa muholo na mitirho .
Sweswo a swi fanele ku va swi nga tanga eka wena tanihi xihlamariso .
Ndzi tsakela ku gimeta hi ku nyika marito yo karhi hi ku angarhela .
Murunguri u ni mavonelo ya kahle hi tlhelo ra rihanyo .
Switirhisiwa swa timali swi ri swoxe a swi nge pfuneti ku fikelela swikongomelo swa hina .
Leswi swi ta hi vuyerisa swinene hinkwerhu ka hina .
Sweswo a swi nge tshuki swi va kungu , hakunene .
Ndzi ehleketa leswaku hi swona leswi ku tirhaniwaka na mhaka leyi .
Hambiswiritano , a ko va ntsena xiphiqo xa mali .
Sweswo i xiyimo xa timhaka lexi khomisaka tingana swinene .
Xitsundzuxo eka timhaka ta vuvekisi ;
Xiviko lexi xi ta
Tinhlamulo ti nyikiwile hi vatokoti eka dyondzo .
palamente ya Riphabiliki
Munhu a nga yimisa voko leswaku a ta nyikiwa tsalwa .
A ku nga tshuki ku va na ku hlwela eka ku endla swa kahle .
swi tirha eka swirho
Kutani ku hava xivutiso hi swona .
Ku avanyisa tiko hi swiphemu swimbirhi a swi amukeleki .
Ku fikelela leswi , vuxaka bya swa rimbewu byi fanele ku hundzuluxiwa .
U dinga mali ku hakelela riqingho na timboni .
Hinkwerhu ha swi tiva sweswo .
Kambe muganga hinkwawo wu na swo tala ku vuyeriwa eka mimbuyelo leyi .
Handle ka sweswo , hi ta khomiwa hi ndlela ya rivengo leri nga ta va ri hi fanerile .
Hambiswiritano , ndza tsaka ku landzelerisa mavonelo ya wena .
I nkateko lowu faneleke ku vutliwa .
Ku hluleka ko tala ku nga languteriwa .
Vukorhokeri ya poso byi tlhela byi va vukorhokeri bya vanhu .
A ku na leswi nga languteriwa .
Hinkwaswo swi ni nkoteko wa ku tumbuluxa mitirho na vukulu .
Mi nga nakambe ndzi tlhela ndzi khensa mhaka leyi sunguriweke .
Hi taya emahlweni ku valanga ku simekiwa ka ku tiboha loku kumekaka eka Mintwanano yo Dilivhara .
Ndzi lava ku pakanisa ntsena eka switirhisiwa swa muxaka walowo swimbirhi .
Ku na mali yo tala swinene yi khumbekaka .
Ndzi rhamba hinkwenu ka n'wina lava tsakelaka ku nghenela .
Masungulo mantshwa ya laveka .
Swihoxo swa endleka .
Xana hi rihi vito leri tivekaka ngopfu ra tiswichi leti ti tirhisiwaka eka xitoloveto lexi ?
Xana ntirho lowu wo kambela wu komba yini mayelana na leswi ndzi nga swi dyondza ?
Ntlhontlho i ku tirha ehenhla ka tidyondzo leti .
Leswi a hi ku kungela ka hina .
Xiviko eka leswi xi le kusuhi no hangalasiwa .
Eka xiyimo xa mina tanihi muviki , ndza mi khensa .
Tinoti ta khoso
Naswona leswi nga vaka khombo swi hetelele swi ri nkateko .
Nhluvukiso wa swa timali wu nga ka wu nga vi lowu vulavulaka hi mali ntsena .
Mimpimo ya ntirho wa xibalo xa nhundzu leyi nga ni layisense yi ni xiave eka leswi .
Loko ku ri na vutihlamuleri , xana vaavanyisi va na vutihlamuleri eka mani ?
Hi teka swiave hinkwaswo eka njhekanjhekisano hi moya lowuya .
Ku ni swiphiqo swo hambanahambana .
Hi ku pfuniwa hi wena a ku nge vi na mpfumaleko wa nawu sweswi .
A ku ri ku khomisiwa tingana letikulu .
Matsalwa lawa ya fanele ku hlayisiwa nkarhi wo ringana ntlhanu wa malembe .
Leswi swi nga va makete wuntshwa wo pfuna wa ntshovelo wa swa vurimi .
Tisete to engetela to letela ti ta katsa nhlayo yintshwa ya xitoko lexi hundziseriwaka emahlweni .
Nawu wa Yuropo a wu tirhisiwi hi mfanelo eka xivandla lexi .
Phepha leri andlalaka vuxokoxoko leri nga na mikarhi ya le tliliniki
Xana nkanelo lowu I wa mayelana na yini ke ?
Sweswi i nkarhi wa ku sungula ku vulavula .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo hi swona swi endlaka leswaku hi ringanyeta kungu .
Lexi xi tlhela xi tshikeleriwa eka xiviko xa wena na le ka xiboho lexi xa mafundza .
Kambe a swi si simekiwa .
A ku laveki swihundla .
Ku longoloxela
Xikomiso xa vumbirhi i xa pholisi ya eneji .
Swikombo swi fanele ku va leswi faneleke , swo ringanela , swo kongoma , swo pimeka , swo ka swi nga durhi no va kona .
Hi fanele ku endla ntirho lowu hikokwalaho ka malembe-gidi .
Hi tlhelo rin'wana , swisiwana swi tsakela ku cinca xiyimo xa vona ku ya eka xo antswa .
Sweswi ndzi jikela eka nkunguhato wa mavabyi lama kalaka .
Ku fanele ku ri na muholo wo ringana eka ntirho wo ringana .
Hinkwaswo a swi vonaka .
NTSENGO WU HELERILE
Ndzi ta tsakela ku heta hi ku nyika mavonelo ya mina .
Kutani sweswo i xiboho xo karhi etikweni .
Loko va va ri vona , va ta voniwa tanihi tinghwazi .
Leswi swi olovile ku swi endla .
U tirhile swinene ngopfu eka leswi .
Ndzi tshembha leswaku lembe leri , nhlayo yeleyo yi ta katsa swirho swa Yindlo leyi .
Swi tlhela swi va xilaveko xa ntlakuso wa ndzinganano .
Gqweta ra Ndyangu :
Ku kaneta ka mina ku simekiwile ehenhla ka swivangelo leswi landzelaka .
Tinhlayo ti nga hambana kuya hi swiyimo swa maxelo .
Ku hava nchumu lowu humeleleke kufikela namuntlha .
I vutihlamuleri bya mina .
Hikokwalaho , a ndzi ta tsakela ku seketela xikombelo .
Hlamula swivutiso ku suka eka swiyenge SWIHI NA SWIHI SWIMBIRHI .
Moya wa ku chava wa tumbuluxiwa .
Ku akelana ku lwisana exikarhi ka swirho swa Komiti na huvo .
Kutani , hi wihi nkoka wo sungula nakambe ?
Ndza mi khensa hinkwenu
Tiphurogireme letikulu ku kombisa ti le xiporweni .
Swi tikomba leswaku leswi a kuri endlelo ra kahle .
Ndza chava leswaku a ndzi nga avelani ni mhaka ya nkoka ya mavonelo
Hi ku vona ka mina ku hlawula swa olova .
Ndzi khandziyile tambha kutani ndzi ehleketa leswaku lexi i xihlale .
Ndzi pfukile , wena ke ?
U swi tiva hilaha ndzi swi tivaka ha kona .
Swipimelo leswi vekiweke ku sivela swiendleko swo yelana leswi nga humelela swi katsa :
Vurhumiwa byo simeka
Hikokwalaho , a hi swi kotangi ku seketela xiringanyeto lexi .
Xana i mani a nga ta boha eka tiphurojeke ?
Mavonelo ya hina ya hambana mayelana ni masungulo ya swa nawu .
I ntwanano wa vona .
Kambe leswi a swi tshami swi ri tano .
Hikwalaho ku kula ko avelana ku tshama ku ri xiyimo lexi ngo naveriwa , mhaka leyi hi tirhelaka ku yi fikelela siku na siku .
Xi ta tlhela xi olovisa swinene vutomi bya vaxavi na mabindzu .
A swi ta tlhela swi koteka ku ya emahlweni swinene .
Hlanganisa hi kanharhu eximatsini xa ndzingano .
Ndzi ta heta hi swoleswo .
Leswi hi leswi ndzi ehleketaka leswaku swa kayivela eka xiviko lexi .
Ndzi navela , hambiswiritano , ku mi tsundzuxa eka ku tluleriwa .
Endzhaku ka sweswo hi ta kanerisana .
Kutani ndzi na ntwelo vusiwana wo tala eka mhaka yaleyo .
Emahetelelweni , hi swi vonile leswi eka nkarhi lowu taka .
Hi ta hlela matirhelo na ku tirheka ka mpimanyeto .
Na mina ndzi ta tsakela ku sungula hi mbalango .
Ku vevukisa ndzwalo wa xibalo hi ku engetela masungulo ya xibalo .
A va nga hlangana hi mavonelo .
Hi yimele nawu lowu ku va wu dlayiwa .
Hi mi navelela swa kahle eka minjhekanjhekisano ta n'wina .
Ndzi tshembele eka n'wina , naswona hi ku pfuna ka n'wina , hi nga nga hlula tintshava.
Ku hlamula ku hi ndlela leyi landzelaka :
Nxaviselano wa swimakiwa swo huma ehandle wu yile ehenhla swinene ni le matikweni yo hlaya swinene .
Vavhoti va nga titsarisela va ta pfumeleriwa ku vhota .
Swi humelerile eku vekeni nhluvukiso wa vantshwa exikarhi ka mafambiselo ya mfumo .
A ko va ntsena leswi vanhu va swi vulaka .
TENDZO TA LE MAKAYA
Timhaka hi leti landzelaka :
Vamanana na vatatana , lexi i xiringanyeto xa mina eka n'wina .
Swi hundzuluxa swiyenge leswi ku tivisiweke swiphiqo eka swona ntsena .
A hi ringeteni hi ndlela yeleyo .
Mi nge ndzi mi byela .
A hi fanele ku va eka xiyimo xo xi ala .
Swi le ka Maafrika-Dzonga hinkwavo ku lulamisa vumundzuku , ku sukela namuntlha .
A hi ehleketi leswaku leswi hi yo mhaka ya kona .
Naswona mhaka a hi mhaka ya tinyiko .
Vaxavi va hakela khexe eka vachayeri hi voxe .
Mo ndzi hundzulukela sweswi eka timhaka ta nawu wa masungulo .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi nga na vutihlamuleri eka xona .
U rhumiwa ku suka laha ku ya pfuna ku ponisa vutomi byo tala hilaha u kotaka hakona .
Yi nyikiwe ntirho wa ku :
Ku hava lexi nga kumekaka eka swo hetelela .
Leswi tsariweke ehansi swi ta tirhisiwa ku languta madyondzelo na kungu ku ya emahlweni .
I incini ndzi lavaka va byeriwa swona ?
I xin'wana xa swikongomelo swa hina swa nkoka .
Ku nyika swivutiso leswi talaka ku vutisiwa na mahlamulele ya swona .
sindzisa mbuyelo lowu nga veketeriwa kahle ku suka eka huvo ku ya eka Komiti ya Wadi .
Swi tlhela swi lava ku vumba rhijisitara eka vatirhi hinkwavo va mati etikweni .
Komba sisiteme leyi nga laha henhla ya ncheleto .
Hi vumbirhi bya n'wina !
Hi rindzerile nkunguhato lowuntshwa hi ntsakelo lowukulu swinene .
Xiyenge lexi xi na nkoka eka mbango wa kona .
Swirho swa va mahungu swi rhambiwile ku va kona eka ku endza ka holobyenkulu .
Mhaka ya mina ya vumune i mayelana na mimpimo .
Hambiswiritano , ntiyiso wu hambanile .
Mhaka nkulu leyi langutisiwaka eka Tsalwa ra timfanelo na ntwanano wa matirhelo i ku :
c . Switirhisiwa leswi lavekaka
Leswi i ku tumbuluxiwa ka mitirho no hungutiwa ka vusweti .
Hikokwalaho hi lava leswaku ku va na mahanyelo yo twisiseka .
Xikombiso , mhaka ya ntsindza wa yona ya ha pfulekile .
Xiyimo a xi nge olovi ku ololoxiwa , kambe xi fanele ku ololoxiwa .
Ndzi languterile ku yisa mbhurisano lowu emahlweni .
vulavula hi mhaka
swipimelo swa mahanyelo yo antswa
Ku tshemba ko angarhela eka ku pfumaleka ka vuswikoti eka vamanana
Nomboro ya fekisi na khodi
Ku dzaha hikokwalaho i nxungeto wo tivikana wa rihanyo ra vaaki .
Adirese
Hi lava ku fika laha hi ya ka kona ; hi leswaku ku hundzuluxa .
Mavonelo na swikili swo tano swi nga va :
Tinxaka ta vuvekisi :
Ndzi titwa ndzi boheka ku boxa sweswo .
Xipano lexi ku fika sweswi xi nga n'okisiwa .
Kanela goza ro lunghisa leri nga ta tekiwa ku landzelerisa khodi ya matikhomelo .
MAHUNGU
Ku hava nchumu lowu nga humelela .
Swi ta tshama swi va swa mundzuku endzhaku ka bajete leyi .
Ku tlherisela endzhaku switandzhaku swa tindhawu ta xihlawuhlawu
Matiko mambirhi ya hina ya tshunxekile .
I ndzhukano .
Muongori loyi a titsariseke u ta lawula vukorhokeri bya swa vuongori .
Leswi swi nga endliwa hi ku avanyisa nhlayo ya vugevenga hi nhlayo ya vanhu .
NT Nkwama wa Rixaka
Manyikelo ya swilo lama lulamisiweke ya tirha eka xitsundzuxo xo tsariwa kunene xo hetelela :
Ngopfu-ngopfu , hi pasisile mfanelo wa tipholisi ta ikhonomi to angarhela :
Hi nhlangano wa mimfumo na matiko ya le handle , ku va ku yisiwa emahlweni ku humesela ehandle tshunxeko wa vutitwi :
A hi swi endleni loko hi lulamerile .
Vutshembeki bya xona bya xungetiwa .
Miehleketo yi fanele yi tlhela yi nyikiwa eka nandzeleriso .
Lembe leri Mfumo wu ta tirha ku humesa vutihlamuleri bya wona bya sweswi bya tinxakaxaka .
Leri i khombo ra kunene naswona swi fanele ku amukeriwa .
A ndzi pfumelelani ni vukhale bya leswi .
Xana ku endliwe yini hi vuleteri ?
A ku ri na swiphiqo , hambiswiritano .
Ndzi ta endla sweswo emakumu ka nkanerisano .
Swiendlo hinkwaswo swi fanele ku tekela leswi enhlokweni .
Sweswo hakunenenene hi leswi vanhu va vilelaka hi mayelana na swona .
Hi swona swi endlaka leswaku hi lulamisa mhaka ya eneji .
Ntwanano lowu a wu ringananga , wu le kule ngopfu .
Kambe khombo ra kona sweswo na swona i khale ngopfu .
Mhaka ya nkoka yi fanele ku lulamisiwa hi komiti .
Endlelo ri katsa :
Ku hava ikhonomi leyi nga fikelelaka ku kula ko koteka na nhluvuko loko yi langutane na ku tlakuka ka minxavo .
Matwisiselo ya hina hi timfanelo ta ximunhu ta ha ri tano .
Hi ringanyeta maendlelo yo hlayanyana eka xiviko .
Hi muchini wa rixaka :
Bajete leyi i buloho ro ya eka nkarhi lowuntshwa wo endla minongoloko .
Eka mhaka leyi na yona hi pfumelelana na vaviki lavambirhi .
I kungu leri nga ka tilevhele timbirhi .
Mhaka ya vunharhu i ntirhisano exikarhi ka vatirhisi va vaaki na va swa nyimpi .
Swo tala swi humelerile himpfhuka ka swona .
A ndzi ta tsakela leswaku swoleswo swi lulamisiwa .
Xivutiso xo hetelela ntsena .
Hlamusela , u ri karhi u nyika swikombiso , xilaveko xo cinca tixedulu .
Ku tiva muxaka na swilaveko swa mabindzu ya le matikweni ya le handle .
Hileswaku , hi ta swi kota .
Ndzi vula nakambe , leswi a swi vanga ntirho wo olova .
Hambiswiritano , xiphiqo a xi xa vutumbuluxi .
Hi ku endla sweswo , hi fanele ku languta ntiyiso .
I yini nhlamulo ya n'wina eka leswi ?
Tirhisa nhlayelo ku tirhisa switiviwa ku komba tihlamuselo .
Naswona u endlile leswi hi vunene .
Leswi landzelaka i xiyimeri xa mpfindluko wa tikhemikhali emisaveni .
Hambi swi ri tano , ku laveka switirhisiwa .
Eka mhaka leyi , nhlayo ya swibumabumelo swi ta endliwa kuva ku nyika swintshunxo .
Swikongomelo swa Holobyenkulu wa Dyondzo ku suka eka Masagwadi ma Dyondzo ya Tiko hi leswi :
A wu ri mbuyelo wa ntwanano lowu a wu endliwile kahle .
Nkanerisano wa swa ndyangu , ku vulavula hi swirho swa ndyangu .
A hi ta tsakela xin'wana xo fana eka nkarhi lowu taka .
Hambiswiritano , va fanele ku hunguta nghingiriko .
Timhaka leti ku vulavuriweke hi tona ti katsa :
Ndza khensa , kambe ndzi fanele ku ku tsema .
Ndzi hlohloteleka ku tshemba leswaku swi ta hlayisiwa .
U ta tirhisa papila ra dokodela ku kombisa leswaku a vabya .
Ku kholwa ka mina i ku nhlamulo ka ha ri e-e .
Mudyondzisi u fanele ku katsa xiyimeri eka mpfapfarhuto wo sungula .
Xana swilo swo fana na leswi swa humelela xana ?
Ku ni mimbuyelo yintsongo swinene ya vavanuna ;
Ndzi ta tsakela ku nyika miehleketo sweswi eka mphikizano .
I incini lexi mi xi endlaka laha ?
Xo hetelela , ku ya xi swiphiqo .
Switivisa swi landzela hi ku landza ndlela leyi .
Ntshembho wa timakete a wu ringananga .
Phurogireme ya nawu ya hundzuluxo .
Xana hi nga endla ku hambana ?
Eku heteleleni , ku tshama ku ri mutirhisi loyi a hakelaka .
Hi tumbuluxile mikunguhato leyi tiyeke ku ta fikela eka leswi .
Xana ku ta va na ndlela yo vulavurisana sweswi , na lava nga katsiwa ?
Swikongomelo leswi i :
I swa nkoka ku tekela enhlokweni swoleswo .
Nakambe hi le ka tintswalo ta matimba lamakulu ya ikhonomi ya misava .
Vumundzuku byi ku rindzerile laha handle , leswaku u ta ta vumba milorho ya wena .
Ku na xin'wana a ndzi fanele ku ya xi teka hi ku hatlisa tolo .
I ntshamo wa mhaka yo hlawula hi mbala ?
I xivandla lexi hi fanelaka ku xi antswisa .
Hi ku endla , i incini ku hiseka loku , xivono na ntshembo lowu wu vangiwaka hi xikongomelo ?
Leswi i swilo swo tika swinene ku swi langutisa .
Sweswo i mbuyelo wo pfuna wa xitoloveto lexi .
A ndzi ta rhandza ku khensa hinkwavo ka vona .
Tirhisa mahungu lama nga eka ndzimana leyi nga laha henhla ku hlamusela xitsundzuxo lexi .
Eka hinkwaswo , swi fambile kahle swinene .
Mi fanele ku tirhana na swona tanihi vugevenga byo kondleteriwa .
Xiphemu xa kotara xa khalendara xi tekiwa xi ri kotara leyi heleleke .
Swi le ka hina ku fambisa swa timali ta ndzhendzheleko lowu hi ku hambanahambana .
Hi lava ku va nyika nseketelo wo vonaka .
Nxopaxopo wa hina i wa hilaha leswi swi nga ta ta endliwa ha kona .
Ku akiwa ka rixaka swi katsa ku pfuxetiwa / akiwa hi vuntshwa na nhluvukiso .
Maendlelo yo vevukisa : Ximbirhimbirhi na Makunguhatelo
Swi vonaka eka mina leswiya swi tlule mpimo na ku va swi nga ri swinene .
Ku na ku tshemba .
Swi nga katsa :
Ndzi ehleketa leswaku nhlamulo namuntlha yi le rivaleni .
Mhaka ya vumbirhi yi khumba xikopu xa xileriso .
Tindzawulo ta mfumo na vavekisi vo ka va nga ri va mfumo va na ku tsakela lokukulu ku vekisa eka vamasipala loko va veka erivaleni makungu ya nhluvukiso .
A wu nga lavi xintshuxo .
Ndzi kholwa leswaku leyi i mhaka ya nkoka lowukulu .
Phurogireme yo aka vuswikoti yi tava na yona yi simekiwile .
Vuhlanganisi na Ntirhisano
Loko swi langutisiwa hinkwaswo , swi fanele swi yimela mitlawa leyi vumbiweke hi vutshila .
Tanihi laha ndzi vulaka , hakunenenene ndza khumbheka .
Leswi a swi kali swi seketela misinya ya masungulo ya demokirasi na vutsongo .
I muakelani wa matimba swinene .
Nsirhelelo a wu vangi mitirho .
E-e , mhaka a yi pfukangi sweswi .
Mitirho eka Swiletelo swa Makambelelo ya Dyondzo .
Siku rin'wana na rin'wana , hi jamelana na swikombiso swa ku aleriwa ku nyika mavonelo .
Hakunene ku na !
Sweswo a swo va ntsena nkhutazo hi marito .
Mitlawa yo tirha leyi endlaka swikongomelo
Ndzi mi navelela leswinene eka mikarhi leyi taka .
Rimba ri ta hetisisiwa ku ngari khale .
Walowo i ntirho wa hina tanihi vayimeri va vanhu .
Ndza engeta , xexo a hi xivutiso .
Ntirho wa hina wu ta va wu ri eka swiyimo hinkwaswo eka xifundzha .
N'wangulano wun'wana wu ta sunguriwa eka nkarhi lowu faneleke .
Ntirho lowu endliweke hi khomixini ya nkarhinyana wo sasekile swinene naswona ndzi wu bumabumela .
Ku nga rivariwi leswi hundzeke .
Mfumo a wu lavi ku hlohlotela vanhu lava nga ni timfanelo va xivandla xin'wana ni xin'wana ya ikhonomi .
Leswi swi vile tano eka swivutiso leswi fambelanaka na maendlelo eka ku tlula milawu .
Lexo i xikongomelo xa mina .
A hi nga hlongoriwi .
Kuna ku tirhisiwa ka matimba yo endliwa hi vuntshwa ko pimiwa , ka nkoka eAfrika Dzonga .
A swi koteki ku sirhelela xexo emahlweni ka vaaki .
Ndzi twisisa leswaku hikokwalaho ka yini kambe a ndzi tsakangi hi swona .
Hi xona xifaniso lexo
Hambiswiritano , leswi hi swi vonile eka nkarhi lowu nga hundza .
Hi dinga ku hambanisa exikarhi ka timhaka timbirhi laha .
Ndzi mi navelela leswinene eka minkanerisano ehenhla ka masiku ya ntlhanu lama landzelaka .
Vuhlayiseki bya vutleketli bya le mapatwini byi fanele ku antswisiwa .
Hambiswiritano , ku na tlhelo ro ka ri nga ri kahle .
Tisisteme ta vuphakeri leti nga kona na mafambiselo ya phurojeke
Hi fanele ku herisa sweswo laha .
I xiyimo xo twisa ku vava , ku ya hi mina .
Swi nyika nkateko ku nghenisa xandla eka :
Ndzi tsakela ku vulavula hi mhaka leyi ndzi kongoma .
Hikwalaho ka sweswo nkoka wa xiviko , lexi ndzi xi seketelaka .
Goza rihi na rihi ro tlhelela endzhaku ku ta va ku ri xihoxo .
Vatinyiketeri va a pfuna hi tindlela to tala to hambanahambana .
Ndzi tsakela ku khensa vatirhikulorhi va Khabinete eka nseketelo wa vona .
Leswi swi ta vumba xiphemu xa endlelo ro anama ra Ntirho wa Mfumo wo Ndlandlamuka .
Palamente yi tekile vonelo ra kahle eka mhaka namuntlha .
Yi tirhisiwile njhani kumbe yi tirhile njhani ?
Ku ta fika sweswi hi le ka mfikelelo .
U nge E-e Eka ku Kombisa ku Vilela eka Swidzidziharisi .
Swi ve na vumbhoni byo tsandzeka ku cinceka .
Hambiswiritano , swi fanele ku tiyisisiwa leswaku ku nga vi no debyisa .
Lexi i xivangelo lexi faneleke ku tekeriwa enhlokweni .
Ririmi i xitirho xo ehleketa hi xona ni mbhurisano .
Leswi swi ta nyika tinhlamulo eka swivutiso swo tala leswi tlakusiweke eka ku kula ka ikhonomi .
Ndzi ta va nyiketa hi xivumbeko xa tsalwa .
Timhaka leti kaneriweke .  .  .
Tende ri tava xiphemu xa nkoka xa foramu ya nhlengeletano ya minhlangano yo ka yi ngari ya mfumo .
Mhaka leyi yo vula erivaleni yi huma ekule ngopfu .
Hlamusela swivumbo swo hambana swa pulani ya bindzu .
Ringanyeta tindlela timbirhi laha ku phasa tihlampfi swi nga ri nawini ku nga herisiwaka .
A swi kali swi lava ku ya eka tikhoso to durha - wo landzelela vuxokoxoko .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi kombela ndzulamiso .
Xa vunharhu , ku siva ku hambanisiwa hi dijitali i ntlhotlho lowuntshwa .
Loko swi humelela , mfularhela i ntiyiso .
Hi amukerile mpfuneto enkarhini lowu hundzeke , na sweswi swa ha ri tano , naswona ha ha swi tsundzuka na namuntlha .
Nhlamulo hi leyi nga erivaleni kahle , e-e , a swi nga vi tano .
Tiva leswaku misava yi na ndlala ra swiendlo , ku nga ri marito .
Xipakaniso xi le ka ku humelerisa kungu ra nghingiriko hi xiheri .
Xo sungula , hambiswiritano , a ndzi ta lava ku khensa muviki wa hina .
Phepha leri nga tsariwa ro fambisa swa mabindzu ri kombisile eka tindhawu to tala ;
Ku hluvukisiwile sisiteme
Timhaka ta nsirhelelo wa vanhu
Ku landza memorandamu lowuya , ku ta va na xitiviso .
Hlamusela theme ra mbango wa ikhonomi .
Tanihi laha u swi tivaka hakona , a ku na munhu loyi a ya ka eka xiendleko a ri na xikongomelo xo kala a nga tiphini .
Ntirho wa Komiti a wu si hlamuseriwa ku fika kwalaho .
Ku ni swikombiso swa leswi nga eku humeleleni .
Laha switiviwa swa masungulo swi nga riki kona , swi fanerile ku teka switatimende swo angarhela swa antswiso :
A hi lavi ku ya enyimpini .
Komiti ya silabasi yi faneleke ku tekeriwa enhlokweni ka matlhelo laya tekiweke eka yona hi Vulawuri .
Leyi yi tava minhlawulo yo sungula yo tshunxeka ehenhla ka malembe ya makumenharhu .
Levhele yo kunguhata nongonoko .
Ku kandziyisiwa mpimanyeto wa malembe manharhu ku tava goza lerikulu kuya emahlweni hi roxe .
Eka mhaka ya Vuahluri , hi nhlayo ya le henhla ya Mavandla ya Mfumo ;
Kambe ku humelela yini na yini , ku onhiwa ka timfanelo ta ximunhu swi fanele ku yima .
Mfumo wu nghenelerile hikuva hi hlawurile hi ri karhi hi titwa ku endla tano .
Leswi swi ta nyika ku tiyimisela leswaku ntirhisano xikarhi ka mfumo na vanhu swi fanele ku fikeleriwa .
Ndzi na ku kanakana ko karhi hi mayelana na endlelo leri , hambiswiritano .
A ndzi ta vula leswaku leswi swi nga xiswona swi hambanile swinene .
Sweswo a hi ntiyiso .
Lembe leri , hi ta va hi ri karhi hi pima ku nghenelela ka hina ku lwisana na mavabyi lawa .
Hambiswiritano , hi ta swi langutisisa .
Eka mhaka leyi , ndzi seketela muviki handle ko tipfinyinga.
Vamakwerhu ku hava mali .
Hileswaku , loko u swi tsakela , nhlamuselo ya ndlandlamuxo .
Eka mhaka leyi , hi tekerile enhlokweni xilaveko xo twisisa ikhonomi ya hina ya xifundzankulu .
Ku na mpfumaleko lowukulu swinene wa leswi .
Sweswo swi kahle naswona i matshalatshala lama twalaka .
Hi swivangelo swa vusirheleri , mfikelelo wa mimpimo yo hambanahambana yi ta akiwa eka sisiteme .
A swi enelangi ku lulamisa ntirhisano wa swa nhluvukiso .
A hi humeni .
Vanhu va tlharihile ku tlula leswi hi swi ehleketaka .
Mafambiselo ya xipanu xa nhluvukiso .
Ku fambisa tiphurogireme ku tlakusa ...
Hinkwaswo leswi swi fanele ku akiwa na ku antswisiwa .
Goza ra yena ri fanele ku seketeriwa hi hinkwerhu ka hina .
Vakamberi va fanele ku kumisisa magoza na tlhelo ra inthavhiyu .
Hi lava ku teka goza .
Kutani ku na nhlamuselo ya pholisi ya matiko mambe ya xiviri .
Sweswo a hi endlelo leri hi ri lavaka .
Leswi swi ta tirhisiwa ku xopaxopa tisampulu ta mayelana na swa vutshunguri .
Xa vumbirhi , ku tlhela ku va na xilaveko xa vuvekisi byo tala .
Leswi swi fanele kuva erivaleni na ku pfumelela ku kamberiwa hi vuenti ku tlula khale .
Xana ndzetelo wa hoxa xandla eka nhluvuko ?
Eku sunguleni ka mileniyamu yintshwa misava yi hundzuke ndhawu leyitsongo .
Swintsongo hi swi vonaka eka Ntumbuluko sweswo i swa hina ;
Ku yingisa ka hina ku fanele sweswi ku kongomisiwa eku akeni ikhonomi .
Ku hava lexi nga endlekaka handle ka ku xixima timfanelo ta ximunhu .
Hi khensa swikhongelo swa n'wina swa siku na siku .
Loko ku kunguhatiwa i swa nkoka ku tekela enhlokweni :
Minxavo yi le ku tlakukeni .
Ndzi tiboha ku alana na mbuyelo .
U endle ntirho wa kahle .
Vanhu lava tshamaka kusuhi na ndhawu
A hi swimakiwa swa thyaka swa le makaya hinkwaswo leswi nga tlhelaka swi tirhisiwa .
Lowu ku tava nkarhi wa kahle wa xifaniso .
Vutihlamuleri bya hina tanihi vantshwa i ku tirhisa mikarhi ya xidemokirasi ya hina .
Jenerali-wa-Tinkota u nyikile xiviko eka leswi landzelaka :
Mo ndzi mi vutisa mayelana na nawu wa lwandle .
Swi ta va durhela mali .
Hi na xivulavuri lexi seketelaka xikombelo xexo .
Ndzi le ku ku kombeleni hikokwalaho ku veka rivilo .
Hi dyondza eka swihoxo swa hina .
Hi byeriwa leswaku xiphiqo i mpfumaleko wa vutivi .
Hinkwaswo swiviko leswi i swa xiyimo xa le henhla .
Ndzi ehleketa leswaku leswiya a ku ri ku hlawula lokunene .
Hi lava pholisi ya matiko hinkwawo .
I referendamu xana ?
A hi lavi ku n'okisa mpimanyeto .
Tindhawu hinkwato ta vulawuri bya xifundza ti ta herisiwa .
Mutshamaxitulu wa Komiti ya Ikhonomi na Ximunhu :
Tifeme letitsongo na leti ta le xikarhi na tona ti vona leswi ku ri xiphiqo .
Hi ya yimisa njhekanjhekisano eka nkarhi wa sweswi .
Kumbexana hi ta tlhela hi va ni nkateko nakambe .
Leri ku tava vonelo ra hina .
Xana ha swi lava na ku kota ku gingirika ?
Mitlhontlho ya nkoka yi katsa :
Kahlekahle swa ha lo sungula .
Swi boxiwile nakambe ka mikarhi yo tala .
Hinkwaswo swi le rivaleni .
Ndzi ehleketa leswaku luwa a wu ri nkarhi wa nkoka .
Vaaki i xivumbiwa xa ximunhu na mfuwo .
Mafambiselo ya Huvo
Hi tikuma hi ri eka xiyimo lexi yelanaka namuntlha .
Vanhu lava leteriwaka eka ku rima matsavu
Ku lulamisa leswi i mhaka ya xihatla .
Kahlekahle , a ndzi lava ku nyika xipichi xo hambana swinene .
Misava yi le ku lulamisiweni kuri ku ta akiwa .
Mhaka ya vumbirhi yi fambelana na vuhlayiseki na vululami .
Swirho a swi nga tirhi .
Vito ra Vandla
I swa nkoka swinene eka vumundzuku bya vona .
Swi bohene naswona swa tika .
Handle ka swona , a hi fanelangi ku ringana ehansi ka nawu .
Vaavanyisi va nga lahleka eka xiyimo xo tika naswona va nga twisisa mhakankulu .
Hi lemuka kuri leswi swi onhela vanhu vutomi bya vona bya vumunhu na mitirho .
I mali ya hina !
Hileswaku , eka hinkwaswo , yo va mhaka ya ku tlanga hi marito .
nxavo wa swimakiwa
Hikokwalaho hi fanele ku tlhela hi tirha na mitlawa ya vanhu .
Leswi swi ta langutisa eka timhaka ta vukhavisi na mafambiselo ya xibalo .
Swilo swa muxaka wolowo a swi humeleli nkarhi hinkwawo .
Swi teka nkarhi naswona a hi swo ndzi voneni .
Mpfumelelano na wona wu fikeleriwile wa fomula yintshwa ya maavele ya timali ta tiko .
Ndza tshemba hi fanele ku tivilerisa hi mpingu wa vona .
A xi kwihi ?
Xana tsalwa ri vonaka kahle ?
Kahlekahle , nkanelo lowu a ndzi wu twisisi .
Vumbiwa ra Khomixini
Hi hava vutihlamuleri .
Vutumbuluxi bya nhundzu ya timali hi ku angarhela byi tiveka tanihi mali .
Ku papalata ku humelela ka swilo swo fana na swoleswo , goza ra xihatla ri ta va ri fanerile .
Ku lulamisela mitirho
I incini leswi swi nga ta va switandzhaku swa vaaki na ikhonomi ?
Hakunene hi fambile ndlela yo tika no leha tanihi vanhu .
I incini xikongomelo xa hina ke ?
A ndzi ti twi kahle hi leswi .
Lavisisa no kanerisana hi tinxaka ta ku homboloka ka madyelo leti talaka ku humelela .
Eka mhaka leyi swi fanerile leswaku mhaka ya ntirho yi endla xiphemu xo endla tikontiraka .
Xana leswi swa ku vilerisa ?
Xi ta endla leswi eka malembe mambirhi lama taka .
Miehleketo leyi namuntlha i nhlokomhaka ya mpfumelelano .
Ku kula lokuntshwa ku hambanile swinene ku suka eka lokuya ka nkarhi lowu nga hundza .
Tinhlengeletano ta ku teka swiboho ti humelela eka levhele yo karhi .
U nga hlamusela leswaku hikokwalaho ka yini ?
Khomixini yi bumabumela leswi landzelaka eka xiviko xa yona :
Naswona i yini xivangelo xa swona ?
Ndzi ehleketa leswaku sweswo swi tlhela swi va xiphemu xa mahlelelo ya xiviri .
Mikanerisano yo bohana na ku landzelelana ya sungurile .
Ha mi hoyozela .
Mfumo wu languteriwa ku tirhela vanhu .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo swi hi pfuna ku phakela .
Xana u nga nyika mavonelo eka vuxaka byebyo ?
Kambe Kapa-Vupeladyambu yi ta endla hi vuenti swinene .
Lexi i xiyimo lexi nga amukelekiki .
Vuxaka
Hlanganisela matwisiselo ya ntswalo .
Ku nghena hi vaaki i mahala .
Ndzi tlherile ndzi tshikelela leswaku nkayakayo i wa matimba .
Swi fanele ku rhekhodiwa .
Swi tano , xikongomelo xa ku endla tano a hi lexintshwa .
Kambe ndzi vula sweswo tanihi Mukondleteri hi hava muxaka wolowo wa tshunxeko .
Leswi swi tikombisile ku va swi pfuna ku antswisa vuxaka bya mindyangu .
Xikongomelo xi hlaya :
Kuna swo tala leswi muganga wa misava wu nga swi endlaka laha .
I mhaka ya ku xiximiwa ka nawu wa matiko ya misava .
Xana ndzi nga ku vutisa xivutiso ?
Ku pfumale ka timali ni vuswikoti ku hluvukisa makungu ya xiyenge ;
Xana sweswo hakunene i hinkwaswo leswi hi nga kotaka ku swi endla ?
Lexi xo ka xi nga amukeleki !
Ndzi tshemba leswaku leswi swi nga antswisiwa eka nkarhi lowu taka .
Hi ntiyiso , mphakelo wa vukorhokeri swi khumba vanhu lava hi va tirhelaka .
Nyika masungulo ya nkoka wa ku dyondzisa hi ku kambela leswi u swi dyondziseke.
Swi tano , ndzi ta va ndzi ri karhi ndzi vhota hi ndlela leyi nga yimiki ni xiviko .
Tiphurojeke leti humelelaka ti fanele ti twisisa leswaku mitlhontlho leyi yi sungula eka sete yo karhi ya vuxaka bya matimba na ku pfumaleka ka ku ringana eka swa vutomi loku lavaka ku langutisisiwa leswaku ku ta lulamisiwa xiphiqo .
I ku hoxa xandla ka nkoka .
Kwalaho swimakiwa swa vurimi i endlelo ro hambana .
Leswi a swi nge pfumeleriwi kuya emahlweni .
Hikokwalaho , fambiselo ro fana ro tisirhelela a ri kaneriwi .
Ku laveka ka swa gezi swi khumba swa maxelo .
Xavunharhu , doroba ro basa na rihlaza ri ta antswisa vuhlayiseki bya vanhu va rona .
Xikongomelo lexi a xi fikeleriwile .
Mahungu ya pholisi ya Nkunguhato lowu simekiweke eka vaaki
Valava matsalwa matsongo .
Ndzi lava ku vuyelela leswi ndzi nga swi vula ekusunguleni : nkarhi wa ku langutana na ntiyiso wu fikile .
Xivandla lexi , hilaha mi tivaka hakona , a hi xintshwa eka hina .
Fambisa nhlengeletano ku fikelela swikongomelo eka nkarhi lowu vekiweke .
Hi fanele ku swi tirhisa , ku nga ri ntsena ku vulavula hi swona .
Hambiswiritano , sweswo a hi mhaka leyi ku tirhaniwaka na yona madyambu lama .
Hikokwalaho hakelo ya khumbheka eka nkarhi lowu .
Vavanuna na vavasati le va lwela ntshunxeko wa vona .
Nsirhelelo wa switiviwa i xikombiso xa nkoka swinene .
Mhaka yo hetelela ntsena .
Naswona hi dinga maendlelo yo va na sisiteme eka pholisi ya eneji .
Ku ni xidingo xa xiviri xa nseketelo wa ndzavisiso wa nkoka wa le henhla .
Swi fanele ku heleketiwa hi swilaveko swa mafambiselo leswi faneleke .
Leswi swi hi byela swilo swo hlaya hi ikhonomi :
Miako i khokho ra ikhonomi .
Timhaka to tala ta ha sele .
Mihlangano yo tala swinene ya ha fambisiwa na ku rhangeriwa hi vatatana .
Lexi i xiphemu xa nkoka xa mbulavurisano lowu .
Ku ta va ku nga ri ku hlawula ko hetelela eka leswi kongomaneke na vadyondzisi .
Hi haleni namuntlha ku vula leswaku leswi swi cincile .
Hlamusela u ri karhi u tshaha tinhlayo ku seketela mavonele ya wena .
Hikwalaho , a hi vatsakeri va maendlelo lawa .
Ku engetela sayizi ya mihandzu .
Xivangelo xa khombo xa hari xihlamariso .
Hi taya emahlweni hi tirha hi nga karhali ku vona leswaku kuna vutomi byo antswa eka hinkwavo .
Marungulo ya ta nyikiwa .
Hi tsanile ku va hundzulo lowu wu nga amukeriwanga .
Xana pulani leyi yi tirhisisiwa ku yini eka xiyimo xa xifundzankulu ?
Nkarhi wu fikile ku vulavula hi swigevenga na ku humesela swi erivaleni .
Ndzi ta tsakela ku vula kwalomu ka tindhawu timbirhi to tala .
Hambiswiritano , i swa nkoka ku tiva leswaku ku hambanahambana ku tlhela ku lava ku voniwa eka timhaka to yelana na matimba na switirhisiwa .
Hakunene lexi vuriweke eka xiyimo xa vumbirhi xi na ku hoxa xandla ka nkoka ku ku endla .
Swi ta vekiwa hi xihatla loko swa ha ku vuya .
Ku khensa ka mina hi mbilu hinkwayo ku ya eka yena hikwalaho ka sweswo .
Hinkwaswo swi mayelana na matimba .
Lexi i xirhalanganyi xa masungulo eka ku endleka ka ku rhula .
Kombisa mitirho ya ndzulamiso kutani u yi andlala leswaku yi ta tirhisiwa .
Hikwalaho ka xivangelo xexo , hi vona ndzimana yi nga amukeleki
Hi ta amukela xiboho ku nga ri khale .
Kambe hikokwalaho ka yini ?
Hi na makungu yo ya emahlweni na nongoloko wo phakela gezi .
Pfumala nkateko , ku ta va ku nga ri ro sungula .
U twisise kahle leswaku leswi swi mayelana na yini .
Nkoka wa vurhangeri i wa risima eka nhluvukiso wa rixaka rin'wana na rin'wana .
Kombisa magoza yo ku sivela ku onha ka huwa .
Ndza tshemba a swi ri na nkoka ku vuyelela misinya liya .
Leswi swi ta va swa nkoka swinene eka vuphikizani bya nkarhi wo leha .
Xikambelo lexi xi hambanisiwile hi swiyenge swimbirhi :
Leswi hambanaka swinene no sungula nchumu wuntshwa .
Palamende yi endlile ntirho wa yona .
I yini swi ringaneleke hi ku Pfuxetiwa nakambe ?
Hikokwalaho vumbhoni bya vona byo navela ku dyondza byi kona .
Xitiyisiso xi amukerile ku suka eka ndyangu .
Hi ku vona ka mina , ndzi komberile nhlamulo yo hlawuleka .
Sweswo i mhaka ya leswaku hi le ndleleni yo kula ka ikhonomi no tiyiseleka .
Sweswo hi swona naswona u vula swona hakunene .
Sweswi nongonoko wu fambe ku ringana malembe manharhu laya hundzeke .
Sweswo ngopfungopfu hi leswi swi nga xiswona hi mayelana na mpfuneto wa vurimi .
Ndzi ehleketa leswaku hi endle ntirho wo saseka .
Eka xivangelo xexo , ndzi seketela hi vutalo xiviko xa sweswi .
Eka mbango lowu , ntirhisano wa lexi xikarhi ka swifundza wu tlanga xiave xa nkoka .
Ku hluvukisa tindhawu leti swi ta antswisa mfuwo wa tiko .
I rhekhodo ya leswi ku twananiweke swona leswaku lava nga na xiave va ta langutisisa ku humelela ka ntirho .
Nkarhi lowu ntwanano wu teke hawona wu na nkoka swonghasi eka ku humelela ka wona .
Hambiswiritano , ha gingirika hakunene eka rhavi leri na rona .
Swi veka ku tiyimisela ka Mimfumo eka :
Khombo ra kona , a swi si va tano .
Tanihilaha vo tala va vuleke hakona , vutomi bya ndyangu na byona bya khumbeka .
Ndza swi tiva leswaku a yi ri mhaka yo bohana swinene .
Ku hluleka eka vulawuri bya laha ndzeni .
Va hunguta mpimo wa xitsongwatsongwana engatini .
Ndza tsandzeka ku twisisa swoleswo .
Hi vona longo ra vaakatiko hinkwaro .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi kumeka ndzi tsakisiwile hi xitshunxo lexi .
Tani hi mfumo , hi tinyiketerile eka xikongomelo xo antswisa dyondzo ya hina .
Xiviko xo hetelela xi languteriwile .
A ndzi ta tsakela ku kombisa swilo swinharhu swa nkoka .
Hinkwerhu hi nga va vahluri kuya hi matirhelo ya hina .
Lexi i xivutiso xa kahle , lexi olovaka ku xi hlamula .
Xi tlhela xi va xiviko lexi nga emahungwini na ku va lexi fambaka na nkarhi .
Hambiswiritano , na loko hi ri karhi hi kula , mitlhontlho leyintshwa ya humelela .
Doroba ri tiyimiserile ku tlakusa ku hambana no katsa , xidemokirasi na timfanelo ta ximunhu eka hinkwavo .
Ha swi lemuka , kambe a hi endli nchumu .
Ku boxiwile xivilelo mayelana na ntsengo wa tipulani ta bindzu leti nga andlariwa .
Ndzima leyi landzelaka yi endliwile eku fikeleleni leswi vekiweke :
A hi xikombiso xa vumundzuku .
Xana xiyimo xi njhani eka wadi ?
Tikhomiki i ndlela ya kahle ya vuhlanganisi , a vula .
Ku tirhana na ta ku onhiwa ka timfanelo ta vanhu na ku lava ndlela yo swi ololoxa .
Mi nge se ndzi hundzulukela hi ku kongoma , eka xiletelo xa rimba .
Wa swi tiva leswi swi tikisa xiswona .
A ndzi koti ku twisisa ku hikwalaho ka yini leswi swi nga langutiwanga hi mfanelo .
Leswi i swikombiso swa ku pfuleka , naswona swi na nkoka .
Sweswo i xivangelo xa xiboho xa hina xa mafundza namuntlha .
E-e , a hi swona .
Ndzi pfumelele ndzi basisa nhlayo ya swilo hi nge si sungula .
Leswi swi fanele ku paluxiwa swinene swi va erivaleni eka xiringanyeto .
Ndzi va navelela swa kahle nakambe no kombisa ku khensa ka mina .
Xikombelo xin'wana na xin'wana xi fanele ku heleketiwa hi :
Leswi a swi fikeleriwangi hi ku olova .
Swiphemu swa nkoka swa vuleteri
Ku nyika mali
Hlamusela xikongomelo na ntirho wa makanelwa ya nhlengeletano .
Nsindziso i goza ro hetelela .
Kambe a hi le ku endleni ka nchumu ku swi cinca .
Nkhuluko wa phepha :
Switirhisiwa leswi swi tirhisiwa eka goza ra andziso , xik .
Nyika magoza MAMBIRHI .
A hi tshembi leswaku swi tiyile ku ringana .
Vanhu va ni mfikelelo eka vuxokoxoko bya tinxakaxaka hi ku tirhisa inthanete .
Ndza khensa nongonoko lowu u wu andlaleke .
Maendlelo yo tisa switshunxo swa ntlimbo ya fanele ku kumeka ya ri kona ku endlela leswaku ku hambana loku ku kumeka ku ri loku akaka no hoxa xandla eka ku cinca na ku humelela lokunene .
Sweswo i xivangelo xa vuhlanganisi bya matwisiselo .
EKapa na le Kapa-N'walungu .
A swi olovi ; u fanele u tihlawulela .
Hi nga boxa laha :
Hikokwalaho , a ku na xidingo xa ntlakuko lowukulu wa mimpimo .
Kumbexana lexi a xi endleriwangi ku tekiwa hi ndlela yo tivikana .
Lexi xi endliwile naswona xi fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Hi langutela leswi leswaku swi antswa lembe leri .
Hi lava ku kanerisana .
Lexi i xilo xin'wana lexi hakunene xi faneleke ku lavisisiwa .
Maendlelo ya xibalo ya nga tirhisiwa ku hlohlotela mintirho .
Leswi se i ntirho wa hina .
Ndhawu ya swihahampfhuka ya tika naswona yi na mphikizano swinene .
Ntlawa wa mina wu nyikela ku twanana eka xivutiso lexi .
Eka mhaka ya tiko ra ka hina , xi hi kambirhi .
Hi fanele ku kota ku angula eka leswi .
Eku heteleleni ka swona , swi tala ku kumeka ku ri mutirhisi loyi a hakelaka .
Leswo swo va erivaleni .
Nhlamuselo
Leswi swa ha ri rimba ra nkoka eka nkanerisano wa laha namuntlha .
Nkarhi lowuya hi wona lowu .
I swilo swa nxavo lowo durha leswi vekeriweke eka mpimanyeto .
Nkunguhato lowu a wu ri xiphiqo ku suka ekusunguleni .
Hinkwerhu hi fanele hi vonisisa leswaku vavasati hinkwavo va tiphina hi timfanelo ta vona .
Hakunene , swa tika .
Vuxokoxoko bya leswi byi ta landzela .
Leswi antswisiweke eka fomula swa hlamuseriwa eka xiyenge lexi .
A hi kambeleni mbuyelo wa vukamberi bya mfumo bya khume ra malembe .
A hi pfuneni ku herisa nkayivelo wa mati yo nwa .
Kambe a ndzi kholwi leswaku swi va karhata swonghasi .
Swi le rivaleni ku tlhela ku va na xivutiso xa ntirhisano wa matiko ya misava .
Masungulo ya ku hluvukisa tiko ku fanele kuva ntiyiso .
Nhlayo leyikulu swinene ya vanakulobye a yi fanele ku katsiwa .
Hi ta tihlanganisa na vurhangeri bya vuswikoti .
Hi avelanile miehleketo na mintokoto e gondzweni ro ya eka singita rolero .
Hi rona kungu ri ri roxe etafuleni .
Lava nga na swa vona va sirheleriwile hikuva a swi vanga ni xiave eka vutomi bya vona .
Sweswi ndzi ta ya emahlweni eka xivutiso xa mina xo hetelela .
Nyikiwaka hi ku hlanganela hi :
Va nga swi endla ?
Ku vile nhlengeletano ya matimu .
Basisa switirho swo borha na switirhisiwa .
Loko hi kongoma ku hambana loku hi ndlela yo pfumela hi nga vula leswaku ' swi endla leswaku misava yi tsakisa swinene naswona swa hi fumisa '  .
Hikokwalaho , mihundzuluxo leyi andlariweke i antswiso wa nkoka swinene .
Ndzi seketela xiviko hinkwaxo .
A ndzi nga ha ya emahlweni ; nongonoko wu lehile .
A swi va ngi erivaleni .
Hinkwerhu hi kholwa swinene leswaku swi tano .
U nga sirheleriwa eka ku chavisiwa .
Sweswo swi tlhontlha xiphiqo xa xikombiso xa hina xa swa vurimi .
Ku na swintshunxo , hi xivumbeko xa migingiriko leyi landzelaka .
a ) Nxopaxopo wa xiyimo
Hikokwalaho ndzi khumbeka hi swivilelo swa n'wina .
Hi ta nyika , hakunene , leswi ku langutisisa hi vukheta .
Leyi hi yona mhakankulu leyi nga endla leswaku a wini xidlodlo xa vunghwazi bya vanhu .
MALI YA MISAVA
Minkhuvo ya vurimi yi longoloxiwile mahala .
Tinhlayo toleto ti na nkoka .
Hinkwabyo vutomi bya vanhu byi laha .
Hi lava nseketelo wa swiyenge hinkwaswo .
Matiko lama hinkwawo a ya fanelangi ku vuyelerisa swihoxo swa hina .
Xitandzhaku lexi nga riki na nchumu a xi hi tsakisi .
Xi hi tisela mitlhontlho yo hlayanyana , hambiswiritano .
Hambiswiritano , ku fikeleleka ko olova a hi swona ntsena swi lavekaka .
Hakunene ndza swi tshemba swoleswo .
Hi xikongomelo xa ntiyiso .
Tindlela to pfuna ti fanele ti tirhisiwa hi xihatla .
Vona va vile va xiyimo xa le henhla .
Lava i vatswari lavatsongo va hina .
Lexi xi na nkoka ngopfungopfu .
Kutani va ta khomiwa loko va tlula mindzelekano ya hina .
Xivutiso xa mina xa vumbirhi i mayelana na milawu ya mpfumelelo .
Timali ta phurayivhete ti tisiwile eka tiphurojeke tintshwa ta magondzo ya hina .
Swi tlhela swi hlamusela mikarhi yo fuma ya tinhloko ta matiko .
Ndzi tiva leswi ku suka eka ntokoto wa mina hi ndzexe .
Loko swi endla sweswo , kutani swi ta va na nseketelo wa hina .
Ndza tsaka swinene leswaku hi avelana miehleketo yo tala .
Se maendlelo lamantshwa eka mhaka leyi ya laveka .
Leswi swi ta kavanyeta muxaka wa mavandla .
Leswi swi ta onha swinene .
Hikwalaho hi lava va nga ta rhumeriwa .
Loko swi nga ri tano , hi ta tikuma hi ri eka swiyimo swo tika swinene .
Lexi i xitikaneti !
Hambiswiritano , hi tlhela hi vilerisiwa hi ku tumbuluxa mitirho leyintshwa .
Swi le rivaleni leswaku , hi tshembha ku a swi amukeleki .
Ntiyiso i ku ku humelela ku ve ko khomisa tingana .
Ntlawa wa hina wu hlambanya erivaleni ku pasisiwa ka leswi kumiweke eka xiviko lexi .
Leswi fanaka , hi ta yisa emahlweni ku tekela enhlokweni ndhawu ya nkoka eka nhluvukiso wa vurimi .
A ndzi kholwi leswaku ku hlela loku ku fanele ku rhanga .
Vapfhumba lava va endzela swiphemu swa tindhawu ta misava to hambana .
Matlhelo hi xikombelo .
Xilaveko xo pfuna
Huvo yi le ku languteni ka pulani yo twisiseka ya nhluvukiso wa swa vurimi eXifundzeninkulu .
Kambe a ri murhangeri loyi a rhangela a ri emahlweni .
Ku lulamisa sweswo swi boheka ku va xirhangana .
Muchaviseki xirho u le ku vulavuleni .
Tihakelo ta vukorhokeri ta hambana kuya hi swikambelo leswi lavekaka .
Hi dinga ku endla hi ndlela leyi tisaka xitshunxo eka nandzu lowu .
Hi fanele ku amukela leswaku leyi hi yona mhaka .
Hikuva ku na nsalo ke ?
Hi fanele ku va erivaleni hi mayelana na leswi sweswi .
A hi nongonoko eka ku cinca ka swifambo na swifambo swa mani na mani .
Naswona hi seketela leswi mi nga swi vula mayelana na nkuriso .
Swo antswa i ku i vutshila bya leswi kotekaka .
Ku lunghisa hi ku penda a swi nge pfumeleriwi .
Hlamusela mimbuyelo ya vutiolori .
Laha hi le ku tirhaneni ni tihlamuselo ta vhoti .
A ndzi ta rhandza ku tiva loko swakudya leswi swa madyambu swi vile kona .
Hi fanele ku andlala miehleketo ya malawulelo mantshwa .
Hikokwalaho ndzi ala kungu leri .
Hi ta ya emahlweni na leswi hi ndlela leyi nga ehleketiwa kahle .
A hi lavi ku fihla leswi hi pfumelaka eka swona .
Ndzi khensa nkarhi hinkwawo leswinene na leswo tika swa nhlangano lowuya .
Ndzi seketerile xitsariwa lexi xa nkoka .
Ndzi fanele ku vula leswaku ndzi endlile mihlolo mayelana ni leswi .
U nga tlhela u tihlanganisa na yena ku endla xikombelo xa switirhisiwa .
Switandzhaku swa onha swinene eka ku ku pona ka rixaka ra vanhu .
Manghenelo ya tibuku ya vula leswaku :
Leswi yaka emahlweni
Lexi i xilo xin'wana lexi a xi fanele xi tekeriwa enhlokweni .
Ntirhisano wo tshunxeka hikokwalaho ka Nhlangano wa Bindzu ra Misava wu hlanganisile matimba ku hluvukisa vumaki .
Ehansi ka fomo leyi , ku na xikombiso xa hilaha u nga yi tataka hakona .
Swi ta kaneriwa
XIKONGOMELO XA TSALWA
Xana hi swihi swi endlaka ntirho ?
Balansi ya ndzinganano wa tihakelo .
Ndza mi khensa swinene eka ku yingisela ka n'wina .
Ndzi hava tindzawulo eka swifundzankulu swihi kumbe swihi .
Kambe xisolo xi le rivaleni .
Swo tano hi leswi swi nga xiswona eka xiyimo xa namuntlha .
Ndzi khutaza vaaki kuva xiphemu xa xitshunxo .
Ndza tsaka swinene ku va ku cinca loku ku endliwile .
Eka nkarhi wa sweswi , a swi endli tano .
Ndzi amukela xiyenge lexi .
Hakunene , ndzi fanele ku vula leswaku a swi vava swinene .
Lowu a hi angulo lowu lulameke eka xiyimo lexi .
U nga hlamusela njhani leswaku xiphato a xi ri njhani ?
Leswi swi fanele ku tirha eka mhaka leyi na nkarhi lowu taka .
Leswi a hi leswi a swi fanele ku va xiswona eka xidemokirasi .
Sweswi vanhu va muganga lowu va nga fikelela vululami bya ntiyiso .
Hi ta vona !
Vateki va mahungu va rhambiwa .
Na hina hi tirhile eka leswi .
Kwalaho manghenelo yo tala yo leha ya laveka .
Naswona hikwalaho hi lavaka tindlela tintshwa .
Ku na n'wangulano .
Kombisa ku pfumala ku ringanana endzeni ka na le xikarhi ka miganga .
Sweswi hi fanele ku teka ndlela yo tiya .
Ndzi hlayile atikili .
Xivutiso lexi landzelaka xi nyikiwile vakamberiwa ku xi hlamula :
Hi amukela leswi nga eku endliweni .
A ndzi teki leswi yi ri mhaka ya nkoka lowukulu .
A ndzi ta rhandza ku tlakusa matlhelo yo hlayanyana ngopfungopfu .
Ku va na vutivi na ndlela a hi hinkwaswo .
Herisa ku miyela .
Leswi swi yimela engetelo wa vumune wa le henhla swinene etikweni .
Vunyingi bya vona byi na .
Eka mfumo lowu , ha vilela .
Namuntlha hi hanya eka misava leyi cincaka hi xihatla swinene .
Nyika xihlambanyo na mafambiselo ya tindhawu eAfrika Dzonga ;
Komiti yi vone leswi landzelaka :
Swi vonaka eka hina onge ku tivonela swa laveka .
Michumu leyi vumbiwaka i tibuloko to aka ta masungulo eka phurosese leyi .
Xana ndzi lava ku veka tinhlengeletano ta ntlawa wun'wana na wun'wana wa ntsakelo ?
Leswi swi fambelana na vuvekisi bya mani na mani na bya xihundla eka ndhawu leyi akiweke .
Hlamula swivutiso leswi landzelaka hi sisiteme ya misiha .
Hambiswiritano , hi andlarile ku cinca ko hlayanyana .
Mimpimo leyi ya laveka .
Mahungu lama ma ta va ya xihundla hi ku ya hi xikombelo xa Mfumo lowu khumbekaka .
Mavonelo ya fanele ku katsa :
Nkhaqato malembe ya nhungu lama nga hundza .
Magoza yo endla leswi kuva swi humelela :
Na sweswi a ndzi si va na nhlamulo ya xivutiso lexi .
A swi nga amukeriwi , kambe ku ringeta swi kona .
Ku ndlandlamukisa Nkoka wa Vutomi bya Vaaki va hina
Ndza tshemba hi le ku tirhaneni na xilo xin'wana xa nkoka swinene .
Lava i vavanuna na vamanana lava hlawuleke ku tiyimisela .
Hi ku seketela leswi , swikongomelo swa xiyenge xa phurogireme i ku :
Mavonelo , loko ya ri kona :
Hi fanele hi tikarhata hi kambirhi .
Tinhlamulo ta wena kumbe ti le ka lava vo karhata ku tlula hinkwavo .
Lexi a vekiwangi erivaleni hi ku enela eka xiviko .
Kambe , ndhavuko wu nge pfumaleki etikweni leri .
Naswona , se sweswi ku ve ku na tindlela to hlayanyana to hlawula eka tona .
Xiyimo xa hina xi ta va lexi nga erivaleni eka leswi .
mphakelo na swikoxo
Ku na milawu leyi byelaka vanhu leswi va nga swi endlaka na leswi va nga fanelangiki ku swi endla .
Vhoti yi ta va kona hi nkarhi wa xiphemu xa sexini lexi nga ta landzela .
Ximakiwa xi fanele ku vonaka .
Nhlamuselo ya vhoti hi nomo .
Hi ta swi kota ku swi endla .
Nxopanxopo lowu wu bohanile naswona wu ta teka nkarhinyana .
Lava khumbekaka va khumbiwile ku kambela swimakiwa swa vona .
Tsala ntsena letere na nhlamulo leyi lavekaka .
Mfuwo wuntshwa wu tumbuluxiwile .
Yuniti leyi tirhisiweke eka ntsengo wa mugayo .
I ntsako ku ku vona u ri laha .
Nongonoko wu tlhela wu kombisa ntlawa lowukulu wa vanhu lava tluleriweke hi mavabyi .
Xikombiso xa vusirheleri i xa kahle swinene .
Lexi na xona xi na nkoka .
ku kombisiwa ka swa vanhu na ndhavuko
Xiyimo xo hlawuleka xa vamanana va le makaya i xa nkoka wo karhi eka hina eAfrika Dzonga .
Xiyimo xo amukela tiphurojeke
Hikokwalaho swa tikomba leswaku ntshovelo na ntirhiso swi fanele ku cinca .
Ku ta humelela yini hi swona ?
A ndzi ta kombela hikokwalaho leswaku vhoti ya yena yi herisiwa .
Ndzulamiso
Va taya emahlweni va seketela xikolo .
Vadyondzisi a va tala ku tumbuluxa timatheriyali ta vona vini .
Swiendlo swoleswo swa fanele ku yisiwa emahlweni naswona loko swi koteka ma tlakusiwa .
Xin'wana xa nkoka lexi hofisi leyi yi xi endlaka hileswaku hofisi i mayelana na mfumo wa miganga eka mbuyelo wa mafambiselo ya timali ya mfumo wa miganga .
Hi le ku vulavuleni hi mayelana na tsalwa ra maqhinga .
Ndzi tsakile leswaku endlelo leri ri le mahlweni swinene .
Hi swihi swirhalanganyi na leswi swi nga hi pfunaka ?
Xexo a xi vuli leswaku ndzi enerisekile hi vutalo .
Ndzi langutele minjhekanjhekisano ya Komiti yo Hlawuleka mayelana na leswi .
Hambiswiritano , tindlela leti ti fanele ti ya emahlweni .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku hi tlhela lava ku hambanisa .
Hi ku engetela , vuswikoti bya vufambisi bya vatirhi va le henhla lava va tirhaka eka mbango wo pfilungana wa nhlangano , wa tipolitiki na vanhu byi lava ku langutisisiwa swinene .
Swifundzankulu i tindhawu ta nkoka swinene ta ndzhaka eAfrika Dzonga .
Ndzi lemukile sweswo naswona hi rindzerile papila ra wena .
Nkul Phuresidente , vamanana na vatatana .
A ku na lexi vuriweke xa xikongomelo xa ku thoriwa hi vutalo .
Ndzi tsakile leswaku :
Mikarhi yo angula , hikwalaho , a yi nonoka swinene .
Xo hetelela , mpimanyeto .
Ndhawu ya Vusirheleri
Xana ndhawu ya A yi hi byela yini ?
I yini n'wamabindzu ?
Hi amukela leswaku vunyingi bya vatirhisi hi ku angarhela va landzelela .
Hikokwalaho hi ringanyeta leswaku tshalatshala leri ri ariwa .
Hi ku angarhela , hi tsakile hi ndzima leyi endliweke ku fika sweswi .
Nawu wu veka erivaleni xiyimo xa vamasipala na ku nyika rimba ra ku tumbuluxiwa ka vamasipala .
E-e , a hi nge pfumeli .
Hi fanele ku hlonipha swiboho leswi hi swi endleke .
Vabohiwa va tirhile kahle swinene tanihi ndlela ya ku kombisa ntsakelo wa vona wa ku cinca .
Loko swi ri tano , hi swihi ?
Mi nge ndzi vula naswona swilo swingari swingani hi ku angarhela .
Kunguhata ku fambisa nhluvukiso wa tipulani ta vuvekisi bya miako ya ndhawu .
Ku teka xiave hi ku lava ku vuyeriwa hi rifuwo
Vatswari na vona va fanele ku tinghenisa .
Xa vumbirhi i mphikizano exikarhi ka tindlela to hambana ta vutleketli .
Xana hi wahi mavonele ya nkarhi lowu nga kusuhi ?
Va ta vona hilaha va nga rhendzelekaka hakona va tshunxekile .
Pfala vangwa leri nga xikarhi ka ntiyiso lowu nga kona sweswi na leswi languteriweke eku heteleleni hi mfumo .
Ku laveka goza ro ololoxa .
Ku twisisa xifaniso ku antswa swi ta pfuna swinene .
Sweswo i endlelo leri ndzi ri tekeke .
ntlimbo eXikarhi-Vuxa
Hambiswiritano , ndzi tshemba leswaku hi ta swi endla .
Switandzhaku swa mbango na swona swi fanele ku tekiwa hi ndlela ya matimba swinene .
Vatirhi va fanele ku leteriwa eku tirhaneni na swilamulela mhangu .
Tlhandlakambirhi , hi fanele ku tlakusa mitolovelo leyinene ya swa vurimi .
Kambe hi mani ?
Eka phurosese leyi , xana a wu swi lemukile leswaku tikhonsepe leti ti vula yini ke ?
Ku yisiwa ka Nongonoko wo Hluvukisa Ndhawu wu fanele :
Eka nkarhi wa sweswi , vanhu vo tala va na swiphiqo na leswi .
Xivutiso i xa hilaha hi nga xi hlulaka hakona .
na milawu wa nkwama
Na hina a hi swi tivi kahlekahle ku hi fanele ku yisa ku yini emahlweni .
Hi ku tlhandlekela , a ku ri nkongomiso wo hlawuleka eka swinawana .
Hikuva xiphemu lexi xa mhaka xi fanele ku katsiwa .
Xikongomelonkulu xa masungulo ya mbulavurisano xi hi tindlela timbirhi .
A hi ripfumelo .
Xo hetelela , a ndzi ta tsakela ku vuyela eka swihlovo .
Switirhisiwa leswi nga kona a swi ringanelangi .
Milawu yintshwa ya matikhomelo leyi nga pfala vangwa eka ndlela ya matshinyelo .
Ndza swi tiva leswaku u rindzerile vhoti .
Ku tilulamisela a swi nge sirheleriwi hi ku miyela .
A hi fanelanga ku pfumelela leswi nakatsongo .
Nhluvukiso wa Ikhonomi na Vanhu
Vukarhi bya Tipolitiki na ku Lwetana eAfrika-Dzonga .
Leswi a swi fanelangi ku pfumeleriwa kuya emahlweni .
Hikokwalaho , ndzi ehleketa leswaku leswi swi hi nyika mhaka yo ehleketa hi yona .
Naswona ndza ku khensa na wena eka marito ya wena .
Vamanana na vatatana leswi hi swona leswi nhlengeletano ya tidyondzo leyi yi lavaka ku swi fikelela .
Ndzi ehleketa leswaku hi laha ku nga na xiphiqo .
Matirhele na Matirhisele ya khodi ya matikhomelo
Hi lava vuswikoti eswikolweni swa hina naswona hi byi lava sweswi !
Mo ndzi mi nyika swikombiso swimbirhi ku suka eka sekitara ya vutleketli .
Ndza khensa .
Kambe hi nge koxi leswaku maendlelo a ya ngari ni xihoxo .
N'wangulano lowu wu simekiwile , ngopfungopfu ehenhla ka timfanelo ta ximunhu .
Leswi a ku nge vi gingiriko wa vumbirhi kumbe nchumu wa vuhungasi .
Hi yima laha namuntlha ku tsundzuka switshembiso swoleswo .
Swi mayelana na xilaveko xa ku cinca ka swivumbeko .
Hikokwalaho , a ndzi ta khensa ku hundziseriwa emahlweni .
Ku vava loku va ku tweke ku vile ka xiyimo xa le henhla ku tlula rifu hi roxe .
Hinkwerhu ha swi tiva leswaku leswi swi nga va swa nkoka njhani .
Kambe a ku si hela nkarhi .
Lexi xa koteka hinkwaxo .
Vo tala va vona va lahlekeriwile hi vutomi .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku n'wi seketela eka xikongomelo lexi .
Lowu a wo va makete ntsena : i muganga .
Moya wo ka wu nga ri kahle wu nga tlhela wu va kona eka timhaka to karhi tanihi ku nyika vukorhokeri , kumbe misava na switirhisiwa swa ntumbuluko .
Hileswaku ku ni mitirho yo hlaya swinene .
Ku tirhisiwa ka xihatla ka milawu ya eneji ya vunharhu ka laveka .
Ku antswisa xiyimo xa dyondzo swi lava malawulelo ya vukheta , nseketelo ku suka eka mavandla hinkwawo lama nga na ku tsakela na nkarhi .
Ku vile na swivilelo mayelana na mahungu yo hlanganisa nhloko .
Hileswaku xikongomelo xa xiyenge lexi
Swiyenge leswi khumbhekaka eka mhaka leyi ;
A swi tirhi eka nkarhi wa sweswi .
A ndzi ta tsakela njhe ku kombisa timhaka leti vonakaka ngopfu .
Ndza khensa ndzi tlhela ndzi ku hoyohoyo .
lembe hinkwaro
Ku xopaxopa mahungu yo kunguhata
Tshaha eka ndzimana ku seketela nhlamulo ya wena .
Mimpimo yi katsiwile eka giredi .
Swi khumba switiviso leswi vuriwaka etlhelo hi mulawuri kumbe vufambisi bya phurojeke handle ko yingisela tinhlamulo ta vanhu .
Swi tlhela swi khumba goza ra nsivelo eka ku langutela swiphiqo .
Hi fanele ku ya emahlweni hi tirha na ku va na njhekanjhekisano lowu .
Leswi nga humelela ku nga ri khale swi hi kombile leswaku milawu leyi yi na nkoka .
Tindhawu to tala ta ka masipala emakaya a ti hluvukisiwangi .
Ku antswisa ka nkoka ko tala eka pholisi swi ta hetisiwa hi ku famba ka lembe .
Xipikara , hi nyikiwile misava leyi leswaku hi yi hlayisa ni ku yi rima hi ndlela ya vutihlamuleri
Xana hi lava ku tlangela yini , naswona hi ndlela yihi ?
Sweswo swi vula leswaku sweswi ku ni swinharhu leswi ku nga hlawuriwaka eka swona .
Ntirho lowu wu nyikiwa tanihi phurojeke ya vulavisisi ya xivumbeko lexi nga riki na swipimelo
Tanihi xikombiso , mfanelo ya ndzhurho ku suka eka matiko mambe a yi kona .
I ntirho lowukulu .
Hlamusela switandzhaku , ku vuyerisa na swipimelo swa ndzavisiso wa makete .
Mphikizano wa hina etikweni na ikhonomi ya misava swi ndlandlamukile swinene .
Ndzi tsakela ku boxa no tshikelela eka mune wa timhaka ta nkoka .
Swilo swa misava swi ta cinca .
Hi fanele hi engetela vutihlamuleri ku endlela ku tirha na mbuyelo .
Nakambe , hi khensa sagwati leri .
Kumbexana mi nga hi byela ndlela leyi swi faneleke ku vuriwa ha yona .
Tindzimi ti fanele ti dyondziwa .
Va fanele va endla xiphemu xa vona na vona .
Lexi i xitshunxo eka xiphiqo xa ku pfumaleka ka mitirho .
Leswi swi ta humelela ku suka eka mfumo wa rixaka ku ya eka mfumo wa mbango .
Swi tano , ndzi nga ka ndzi nga ngheneleli eka mhaka yaleyo .
Mbumambumelo : lexi ku fanele ku va xikambelo xa buku yo pfuriwa .
Swi vanga ku onhakeriwa lokukulu .
Ndza tshemba xiboho xo hetelela xi ta landzela ku nga ri khale .
Kutani ku na ntirhiso .
Vadyondzi va fanele ku va na mfikelelo eka switirhisiwa hinkwaswo leswi lavekaka .
Xopaxopa n'wangulano na ku endla , na vuxaka na ximunhuhatwa na nkongomelo .
Mahlelelo a ka hari nchumu lowu hi wu engetelaka emakumu ka dyondzo .
Leswi a swi helelanga , hambiswiritano .
Rhijisitara ra doroba a ri si pfuriwa .
Hi tlhela hi seketela nsinya wa vukamberi byo hlawula hi ku tsavula kunene .
Ku na tielemente tinharhu ta nkoka leti ndzi ti vonaka .
Hikokwalaho swi kahle swinene ku va na vukheta .
Xana mbuyelo wa nghangiso lowu i yini kutani ?
Lexi hakunenenene hi lexi hi nga eku ringeteni ku xi cinca .
Kambe timhaka timbirhi ta pfuna nakambe ku herisa xirhalanganyi lexi .
Ku humelela lonkulu ku fikeleriwile kuri mbuyelo wa ntwanano lowu .
swi nga hava swi endliwile
Swi fanele naswona swi nyika vuhlayiseki bya mundzuku .
A swi koteki ku swi tirhisa .
Ntlawa wa mina wu ta seketela leswi .
havambirhi ka vona
Xana hi ya emahlweni hi ndlela yihi ?
Ndza swi tiva leswaku eka xivandla lexi a wu na nchumu .
Phositara yi fanele ku kombisa hi ta makhombo ya ku tirhisiwa ka swidzidziharisi hi ndlela yo homboloka .
Naswona ku ta va na mikarhi yo pimiwa ya swiendliwa na michumu yo hlawuleke .
Xexo ntsena xi ta tumbuluxa mitirho hi ku famba ka nkarhi .
Hikokwalaho a hi karhi hi gingiriteka eka sweswo .
Mintwanano ya matirhelo
Minongonoko leyi nga ku fambisiweni yi katsa :
Leswi swi lava leswaku ku endliwa swilo swo hlayanyana .
Hikokwalaho , a hi ndzinganano lowu olovaka ku wu tisa .
Ku nghenelela ka nhluvukiso wa vantshwa na tiphurogireme swi fanele swi lawuriwa hi milawu leyi landzelaka :
Loko swi nga ri enawini , hi fanele ku sungula maendlelo ya ku tshova nawu .
Sweswo hakunene i nsusumeto wa xiringanyeto xa mina .
Tikomiti na tona ti pfumerile eka leswi landzelaka :
Swimbirhi swa swoleswo swi ta va eka vhoti ya lava nga kona .
Ndzi vona leswi tanihi goza ra ku yisa emahlweni leri twalaka swinene .
Se ndzi karhele hi mipfuno leyi ya swa timali .
Swi tlhela swi va na nkoka leswaku ku ya ehansi ka swilo na kona ku katsiwa .
Hambiswiritano , ndzi na swivutiso swi nga ri swingani .
Hikokwalaho , va swirhundzu na va matlhari , havumbirhi bya ina na swisolo ?
NHLUVUKISO WA VANHU NA RIXAKA
Milawu leyi i :
Ku ni ndhurho wa swa ximunhu , ikhonomi na vanhu eka leswi .
Hi fanele ku tisa ku humelela eka swona .
Tikereke , swikolo na tiholo ta muganga na tona ti ta tirhisiwa .
Ndzi lava ku vula leswaku kuna vumbhoni .
Kambe namuntlha ndzi ta pakanisa eka vutihlamuleri .
I ndlela yo leha ku suka eka xiboho ku fika eka leswi swi nga xiswona .
Naswona hikwalaho ka yini swi nga vi tano ?
I swa nkoka ku twisisa leswaku hikokwalaho ka yini
Nkayakayo wa swa timali wa misava
U nga vona ndzima leyi endliweke .
Switatisi swa swakudya swi nga pfuneta swinene eka rihanyo .
A ndzi ta tsakela ku tiva ntsengo wa ntiyiso .
U tlhele a simeka ntlawa wo seketela wa le henhla eka vatirhikuloni .
Swi fanele hikokwalaho ku va hungu ra ntshembho .
Hikokwalaho , leyi i mhaka leyi faneleke ku lulamisiwa .
Eka xiviko hi endla swiringanyeto swi nga ri swingani .
Ku ta fika sweswi , swi kahle swinene - hinkwaswo ka swona !
Xiphemu lexo sungula xi pasisiwile ku tlula lembe leri nga hundza .
Mimbuyelo ya ka matiriki ti antswisiwile nakambe .
I switsongo leswi humeleke hi ku ya hi ku simekiwa .
Mfumo wa Xikwembu a wu ti hi ndlela yo lava ku voniwa .
SWI OLOVILE KU VA SWI LANDZELERIWA HI NDLELA YOLEYO .
Hi le ku tirheni eka swilo leswi hinkwaswo .
A ndzi lavi ku ri ntshamo wu kavanyetiwa .
Xavumbirhi , hi navela ku vula mhaka ya swirhalanganyi leswi nga riki swa tihakelo .
Xiphemu lexikulu xa leswi xi hundzela eka mbango .
Hambi swi ri tano , ku humelela yini ?
Ndhawu yintshwa ya swa ikhonomi yi ta tumbuluxiwa .
I ndlela yo pima nkoka wa ntirho wa swa mbango .
Valanguteri va fanele va va na vulawuri lebyikulu ku tirhana na timhaka to hlaya , leti katsaka .
Goza eka vundzeni .
Hikwalaho ka hina hi hlela kuya emahlweni ?
Hlayela gezi leri hundzisiweke .
Sweswi ku hava vaofisiri va nseketelo wa vadyondzi eswikolweni .
LOKO vuleteri byi nyikiwa
Swi le rivaleni leswaku ku na mhaka ya ntirhisano wa matiko .
Loko swi ri tano , ndzi ta n'wi nyika nkarhi .
Ndzi tlhela ndzi amukela pholisi ya vuhlanganisi leyi xi yi rhambaka .
Komiti ya ku Tluriwa ka Timfanelo ta Vanhu
Ri tirha kahle ku hambanyisa exikarhi ka maendlelo yo hambanahambana lawa ya nga tirhisiwaka ku ololoxa ntlimbo :
Phepha ra switiviwa hi vundhawu na mbango
Nyika swikombelo swa nkoka swo hlamusela fureme ya rheferense .
Hakunene , ndzi ta hlamusela hiku hetiseka hi mayelana na leswi .
Xilo xin'wana na xin'wana xi lawuriwa hi maendlelo ya xona .
Hi fanele ku ya emahlweni na ku teka endlelo leri ro fana .
Xana nkarhi na ndhawu ya migingiriko swi fanerile xana ? )
Xifundzankulu xa hina xi le ka gondzo ra kahle eku fambiseni tiphurogireme ku tirhela vanhu .
Ku ni ntwanano lowukulu swinene wa mbulavulo mayelana ni switandzhaku swa mitirho .
Kambe swi nge endliwi swiri swoxe .
Xivutiso lexi landzelaka xi hi mayelana ni ku katsiwa ka vaaki hakona .
Ku humelela na vusweti
A vaviseke swinene .
Hi navelela sekitara hinkwayo ku va yi va na vuphikizani .
Matimba hi ku landza Nawu lowu .
Ku tumbuluxiwa ka tifeme letintshwa ku fanele ku khutaziwa .
Khombo ra kona , i xiviko xa swa vutumbuluxi naswona ku nga ri nawu .
Ku na ku hlanganisa ko tala loku nga endliwaka hi ndlela yo ka yi nga sindzisi .
Hi twile eka nkanerisano wo hetelela hi mayelana na mati .
U twe huwa ehandle kutani a pfula rivati ku kamba .
Nkarhi wu fikile sweswi wo va a teka goza .
Hikwalaho ka yini rimba ra swa nawu ?
Sweswo i xivutiso xo tika swinene ku xi hlamula .
Swinawana na milawu leyintshwa a hi mikarhi hinkwayo ku nga nhlamulo .
I nkateko eka mina kuva ndzi burisana na n'wina eka nhlikanhi lowu wo hlawuleka .
Hambiswiritano , hi fanele hinkwerhu hi dyondza tidyondzo to karhi ku suka eka xiviko lexi .
Hi ta khensa tinghwazi ta hina leti loveke enkarhini lowu taka .
I endlelo leri munhu , loyi a nga MURHUMELI , a rhumelaka hungu eka munhu wun'wana loyi a kumaka mahungu , yena i MUAMUKERI .
A hi endleni masungulo ya ntirho lowu wa nkoka !
Projeke yi fikelerile leswi landzelaka :
Eku heteleleni namuntlha endzhaku ka mune wa malembe lama hundzeke , hi nga vika leswaku :
Leswi hi leswi hi fanelaka ku ringeta ku swi fikelela .
Ndzi teka vonelo ra wena eka mhaka ya mavandla .
Swi le rivaleni leswaku timhaka leti ta hlangana .
MIANAKANYO
A hi ta mi kombela ku yima ku endla sweswo .
Xana ku tirhisa mali swi ringanerile ?
xinawana xa vumaki
Leti i timhaka ta nkoka kambe a ti enelangi .
I swa nkoka ku va ku asesiwa mimbuyelo ya vutshila bya ntlawa .
Xivutiso xa mina xi khumba xilaveko xa swipimelo leswinene swa mphikizano .
Hi fanele ku landzula ku pfinyiwa na ku xanisiwa ka vamanana .
Vurhangeri bya ndhavuko
Leswi swi tlhele swi tshikeleriwa madyambu ya namuntlha .
Hi dinga ku rhumela hungu leri nga erivaleni .
Pholisi ya mphikizano i ya nkoka eka vukorhokeri bya swa timali .
Ndzo pfumala nkarhi ntsena .
U nga titwi u xungetiwa , makwerhu ; a wu yi helo .
Tirhisa tafula laha henhla tanihi xiletelo .
Xo sungula , hikokwalaho ka yini hi dinga nongonoko lowu ?
Hinkwaswo leswi swi hlamuseriwe kahle eka pholisi ya hina ya eneji .
Hi ku vona ka mina , hi humelerile eka ku endla lexi .
Ndzi hlamarile swinene .
Hlamusela masungulo ya rimbewu ra wanuna hi ndlela leyi :
Leswi swi tlhela swi va mhaka ya swa vuthekiniki , hakunene .
Ku na mpimo eka ndlela leyi swoleswo swi pfunaka ha kona .
Gasi yi tirhisiwile tanihi tlhari .
Swivandla swa vona eka ku kanerisana swi tiyisisiwile .
Tifomula leti ti nge nyikiwi eka phepha ra tifomula .
A ndzi ta lava angulo eka sweswo .
Tisisiteme to pfuna ngopfu to fambisa na ku lawula ti fanele ku tumbuluxiwa .
Xana u hlamusela njhani mali ya swa rixaka ?
Hikokwalaho , ku laveka ku cinca eka xileriso xa sweswi .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi va ndzi ri karhi ndzi vutisa xivutiso lexi rhangeleke leswa ha taka .
Ndzi ta vuyisa miehleketo ya mina eka swimbirhi .
Nhlengeletano yi fikile emakumu .
Mhaka yo hatlisisa swa nhluvukiso wa vumaki bya swa vapfhumba yi tiyile .
Mitirho na yona yi na xiave eka leswi .
Xiviko xa nkarhinyana xi ta yisiwa eka Holobyenkulu ku hela ka Nyenyenyana .
Khomixini yi endla swiringanyeto swo pfuxeta swa nhlangano leswi nga na switandzhaku swo hambanahambana ku ololoxa matirhelo lamo ka ma nga ringani na ku va kotala ya va ya xiyimo xa le hansi ya vukorhokeri bya vaaki na mfumo wa miganga .
Swipyopyi swi na nghozi .
Xana hi boha leswaku a ku vanga na ku hundzuka ?
Loko va NGA RI vona mi hi byela na hina .
Sweswo i xiphemu hinkwaxo xa ku sivela vumbabva , hambiswiritano .
hoxa xandla eka xitshunxo
Sweswo a swi le ka mitsakelo ya musunguri .
U munhu loyi a faneleke eka ntirho wolowo .
Ndzi lava ku endla swi va erivaleni swinene leswi leswi swi vulaka swona .
Xa vumbirhi , doroba ro basa na ku hlayisa mbango ri ta antswisa matitwele ya vanhu .
Xikombelo xo hlayisa gezi na xona xa amukeriwa .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi tshemba ku ri xileriso xa vuhlayiseki bya timali i xa nkoka .
Eka leswi , nseketelo wa macincelo ya xivumbeko ma ta lava ku :
Hi xin'wana ndzi xi alaka .
Nomboro ya mihlawulo
Va tava va hisekela ku ringeta mintlhontlho yintshwa na ku dyondza eka yona .
Xana leswi swi nghenise xiavi eka matitwelo lawa hi ya vonaka sweswi ?
Mhaka ya mina ya vunharhu naswona yo hetelela i mayelana na mpimo lowu vekiweke .
Xana hikokwalaho ka yini hi lava pholisi leyi ?
Hi fanele ku valanga ku koteka ko endla leswi landzelaka :
Vutirhisani byi fanele ku avelana ndzavisiso na mahungu ya vugevenga .
Tidokhumente ta vaaki ti fanele ku kumeka hi xivumbeko xa xielekitironiki .
I ntiyiso leswaku hi fanele ku swi amukela .
Ku hambana na leswi vuriweke , swi hlangana na swona hi tindlela timbirhi .
Hi ku komisa , leswi nhlokomhaka ya nkoka swinene , loko yi hlomula mbilu .
Mi nge ndzi veka leswi landzelaka erivaleni .
Hi amukela sweswo naswona hi nga ya emahlweni .
A hi ta lava ku ku tlangela , hakunene .
Tiva dyondzo
Ndzi seketela xiboho lexi hi ku hetiseka .
SWA NHLUVUKISO WA MUGANGA
Kahle kahle , a hi ntiyiso !
Xa vunharhu , leswi holobye a swi vuleke na swona swi na nkoka swinene .
Xiyenge D : Swikongomelo , maqhinga , tiphurojeke
XIKOMBISO :
Hi ku kanetana na swona , hi lava pholisi ya vanhu hinkwavo ya nsirhelelo vahlapfa .
Ndza tshemba minongonoko leyi yi va leyi yaka emahlweni eka vumundzuku .
A ndzi tsakerile ku vhota hi tlhelo leri nga yimiki na hundzuluxo .
Sweswo a hi xilo lexi ndzi navelaka ku xi vona .
Sweswo ndza tshemba hi leswi hungu ri faneleke ku va xiswona .
Sweswo hi nkhaqato hi leswi xiletelo xi nga swi pfumeleliki .
Maendlelo ya ndzhendzeleko wa phurojeke
Yena u vurile xinawana xo sirhelela .
Tinhlamuselo ta laveka .
Ndzi vhotela leswi hambanaka hikwalaho ka swivangelo leswi .
Yi kombisa levhele ya kahle ya mavonelo na ku twisisa .
KU TSHOVA TIMFANELO TA VANHU
Swi tano na leka ku cinca eka ndhawu leyi nga na xidemokirasi .
I xiphemu xa endlelo ro hlamusela leswaku hi va mani .
I incini swiphiqo leswi ke ?
Lulamisa switirhisiwa .
A ndzi pfumelelani na swona .
A hi zangi hi vula leswaku wu ta va ntirho wo olova .
Sweswo hileswi leswi swi nga hi mayelana na swona nakona sweswo ntsena !
Hi yo mhaka swi pfumelela ku hlawula ko anama ka swihlawuriwa swa nawu ku va swi humelela .
Ndzi kholwa leswaku , mayelana na ku ehleketelela , ku va exikarhi swa laveka .
Hi nga languta eka swikombiso leswinene swo huma eka nkarhi lowu nga hundza .
Ku ya hi vonelo ra mina , swikongomelo leswimbirhi a hi leswi nga katsiwangiki hi ndlela ya maendlelo ya ntirhisano .
Hi fanele ku tirha ku va hi endla leswaku va tirhisana .
Hi ku vona ka mina , lexi xi vile ku hoxa ka yena lokukulu xandla ku tlula hinkwako .
Xitatimende xa xikongomelo
Ku yisa emahlweni nongonoko swi ya hi mali yo nyikela eka malembe manharhu laya taka .
Ndzi tsakela leswaku va kambisisa leswi .
Handle ka leswi nga humelela , a hi swihundla swa mfumo .
Sweswo a swi tikombi yi ri mhaka leyi nga eka ajenda .
Lexi hi xona xivangelo xo va hi nga fanelangi ku hela matimba .
Ndza tshemba leswaku hi fanele ku va na ku yirisiwa ko hetiseka .
Xexo xi ta va xi ri xikombiso xa kahle no hlohletela .
Boha vholumu ya bokisi .
Hakunene hi nga tsakela ku swi tiva .
Hikokwalaho , xiyenge lexi xi lava ku langutisisiwa swinene .
Ku vile na ku hunguteka eka matirhiselo ya timali eka vatirhi .
Hlamula hi ndlela leyi faneleke eka swivutiso .
Hambiswiritano , hi le kusuhi swinene ni ku fika emakumu .
Sweswo swo va ntsena ndlela ya xidemokirasi xa hina .
Hi ntiyiso , ku nge vi na nxaviselano ku ri hava ntshembo .
Xana swi ta tirhaniwa kumbe ku lawuriwa njhani ?
Hikokwalaho , a swi fanelanga ku va swi bumabumeriwa .
Ndzi ta tsakela ku hlamula swivutiso leswi swimbirhi hi ndlela leyi .
Xana a lulamile .
Eka ku kunguhata Makungu ya Tidyondzo i swa nkoka eka :
Tiva tindhawu to durha leti funghiweke A ku fika eka E.
Eka ntlawa wa vona , va nga xaxameta hi vuntshwa timfanelo sweswi .
Va fanele ku kumeriwa xiboho xa swa tipolotiki .
Xo sungula , kotala ku na xiphiqo xa nseketelo wa mpimanyeto .
Eka mhaka leyi , hi lemukile mintlhotlho leyi landzelaka :
Makumenharhu wa malembe laya hundzeke , vantshwa va teke vumundzuku va byi veka emavokweni ya vona .
Ku sukela a sukile ekaya a nga si voniwa .
Xa vumbirhi , a ku na vuleteri byo enela bya vatirhi na dyondzo .
Kutani a xi nga ri eka xiyimo xa ku endla tano .
Hikokwalaho ka yini ndzi ku mfuwo i wa nkoka ?
Vangheneleri lava nga kona va longoloxa vutshila , vutivi na nkoka .
Leswi swi ta katsa ku twanana eku vekeni ka swiringanyeto swa xiyenge .
Hi na nhlayo ya le henhla ya vamanana tanihi vaholobye va khabinete emisaveni .
Swi tano , hi fanele ku endla leswaku tisisiteme leti ti va ta ximanguva lawa .
Swilaveko swi vula mikarhi leyi na swilaveko ;
Hi lava ku nyika ku pfuna ku kulu .
A ku na vumundzuku kwalaho .
Hi ndlela yeleyo a ya ri magoza mambirhi yo ya emahlweni , hikwalaho ka swivangelo swimbirhi .
Ku sivela swa ha ri khokho ra kungu leri .
Xivangelo xi olovile .
Eka leswi kanetanaka na swona , mhaka yo tanihi yaleyo a yi koteki .
Kombisa ya nhlayo ya marito ya wena endzhaku ka nkomiso wa wena .
Vanhu vaka hina va lava ntshembho .
Goza leri landzelaka i ku pfumelelana eka matirhelo leswaku hi fikelela ntwanano .
Leswi i ntiyiso swi fana na xiwelo lexi vaka kona loko ku endliwa masangu .
Kombisa na ku xopaxopa swilaveko swa timali na xivumbeko xa matirhiselo ya timali .
Lowu a hi njhekanjhekisano wa muxaka wun'wana .
Hikokwalaho ku endliwa swilo leswi ?
Xikongomelo xa Swinawana
Kungu ra xiendlo eka swa ku hambanahambana ri nga katsa :
Hambiswiritano , ndza mi khensa eka swiringanyeto leswi swo tsakisa ngopfu .
Xana wa avelana na vonelo ra mina ?
Vusirheleri byi fanele ku antswisiwa , tanihi leswi mapurasi yo tala ya nga na vusirheleri byi tsongo .
A hi nga langutelanga leswaku ntirho wa vona wu olova .
Naswona eka swoleswo , hi lava vanhu lava hi nga tirhisanaka na vona .
Sweswo i xilo xin'wana lexi ndzi ehleketaka leswaku xi rhamba vukambisisi .
Xana i xivutiso xo landzela xexo ?
Ku na ku cinca ka mune lo ku nga kunguhatiwa eka xiyimo lexi fanaka .
Ntirho wa Tikomiti ta Tiwadi
Xiyimo xo fana na xexo a xi kona ka xivandla xa swa sayense .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku hi hlawula ku seketela xiviko .
Swi huma ka mani ?
Nkhaviso lowu amukelekaka wu fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Phakela mafambiselo ya nxungeto ni makhombo .
Ku fika sweswi , a ndzi se amukela nhlamulo ya leswi .
A swi nga ta va swi ri swa mayelana na nkarhi .
Avuxeni , Vamanana na Vatatana no mi khensa swinene kuva laha .
Pholisi ya xibalo yi ntirho wa nkoka lowu yi wu endlaka .
Leswi swi ta pfula tindlela ta moya wa swa timali ta mapurasi eAfrika-Dzonga .
Mati , entiyisweni , i mfanelo wa masungulo wa ximunhu , laya bohaka eka vutomi .
Ndzi amukela kungu leri hi ku eneriseka lokukulu .
Hikokwalaho ndzi seketela ku cinca loku .
Mpimanyeto wa ntsengonkulu
A hi tekeni goza leri .
Siku ro heta na ku yisa .
I ntiyiso leswaku hi fanele ku teka goza ku ya emahlweni .
Switshunxo swi fanele ku kumeka naswona hi swona sweswo .
Hi mi navelela ku humelela hinkwerhu ka n'wina .
Ku tlakusiwa ka ku ringana ka rimbewu na ku nyikiwa matimba ka vamanana .
Ndza ku tshembisa , ndzi ta ku vutisa nakambe !
Lowu na wona i ntiyiso swinene eka xiyimo xa misava hinkwayo .
Ku na swintshunxo swa xithekiniki .
A hi tshembhi eka sisiteme yoleyo .
Phakeji leyi ya maxelo na yona i ya mayelana na vumundzuku bya swa tipolitiki .
Antswisa vutomi bya vo tala .
Buti , ndzi ku byerile leswaku ndzi ta tirhisa tindlela ta mina .
Fomo yo endla xikombelo xa vhisa yi tatiwile hi mfanelo .
Ndzhendzheleko wa swa ikhonomi wu sungula eka xiyenge xa ntirhiso .
Ndzi teka swoleswo swi nga amukeleki .
Vutivi bya vutirhisano entirhweni .
Xikongomiwa / mbuyelo
Hi ndlela leyi swi tikombaka i swa nkoka leswaku matiko ya va na ikhonomi ya vumbirhi .
I incini xi faneleke ku humelela ke ?
Palamende yi na swiphiqo swo hlayanyana hi xiringanyeto lexi .
Swi langutisiwile eka ( i ) laha henhla .
Naswona rito ro hetelela :
Dirowa tilayini ta swikwere ku endlela switirhisiwa .
Vatlangi lava nga katsiwa a va ha fani na khale .
Sweswo i vutihlamuleri bya vayimeri va vatirhi na vathori .
Leswi swi katsa varhangeri va swa ndhavuko .
Swi nga pfuna swinene ku vangamisa timhaka leti fanaka hi muhlovo wo fana ku seketela ntirho wa vuhleri .
Misava yi le ku cinceni hi xihatla swinene .
Na xona xi fanele ku va xa mani na mani .
Muholo lowu barisiwaka na tanihi mbuyelo , xibalo lexi hleriweke xi engeteriwile .
Kambe lexi a hi xivangelo xa ku va ku endliwa ku rhula .
Nawu a wu tekeli enhlokweni switandzhaku swa swipyopyi swa matimba .
Mahungu eka tafula leri kumekaka laha henhla ya hlamuseriwile hi ndlela leyi landzelaka :
Ntirho wa wena na wona i wa nkoka - loko ku nga ri ku nkarhi wun'wana swi tlula kwalaho - ku tlula mfumo wihi kumbe wihi .
Yaleyo yi ta va ndlela leyi twalaka swinene ku yi teka .
Komba swipimelo swo sivela ndzilo .
Hi fanele ku tihumesa eka ku vhotela xiviko lexi .
Ha swi tiva sweswo , sweswo i matimu .
Nseketelo wa N'wana na wa Ndyangu .
Vumbiwa lerintshwa ri boxa swivutiso eka levhele ya misava hinkwayo .
Matlhelo hamambirhi ya fanele ku teka vutihlamuleri hi vutalo eka mhaka leyi .
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku tshikelela mhaka yo hetelela .
Leswi swi nga katsa ku cincana ka vatirhi .
Mhaka ya vumbirhi i ya ku khomeriwa loku boxiweke .
Eka nkongomelo wa ximunhu ku ni ku antswa swinene na ku herisiwa ku ya hi tinxaka eka vukorhokeri bya vanhu .
Ndzi ta endla xin'wana na xin'wana lexi ndzi xi kotaka ku tirha kuya eka leswi .
A ndzi seketela ku nghenelela eka n'wangulano na yena .
Anakanya hi ta swiphiqo leswi nga swa nkoka swinene .
U khomiwile no pfaleriwa .
Leswi i ntsena ntwanano , lowu nga endliwangiki namuntlha .
Tikomiti ta Tiwadi ti fanele ku :
Swi hume ndleleni .
Hikokwalaho hinkwerhu ha pfumelelana leswaku swinawana swa laveka .
Milawu ni maendlelo
Swikongomelo swintshwa swo tala swi vekiwile .
Va khomile munhu wa kona kwalomu ka tsevu wa tikilomitara ku suka eka ndhawu ya xihumelelo .
Vuhangalasamahungu byi ni vutihlamuleri bya ku korhokela vaaki mitsakelo ya vona .
Leswi engeteriweke . Tsala ku ya hi magoza lama landzelaka :
Ndzi kanetana na leswi .
I incini hi nga xi endlaka antswisa xiyimo lexi ?
Wu lava nkarhi , matshalatshala na ku tinyiketela .
U vulavule hi ku thoriwa , xiyimo xa ikhonomi na nkulo .
Xosungula , ku tumbuluxa mintirho .
A hi fanelanga ku tsipa tihlo eka sweswo .
Leswi swi nga vonaka swi ri swo hlekisa , kambe a swi tano naswitsongo .
Ku sivela leswi :
Swa haxiwa nakambe eka switichi swa radiyo swa vaaki swo tala .
Hikokwalaho , hi ta ehleketa hi sweswo hinkwaswo .
Tinhlamulo ta n'wina ti fanele ti kona no kongoma .
Mi nge ndzi mi nyika xikombiso xa vayimeri va swipimo .
A hi tshikeni ku tlanga .
Hikokwalaho ka swivangelo leswi , ndzi seketerile xiviko lexi .
A swi ki swi lava ku vuriwa , a ndzi tsakisiwile hi lexi tanihi muviki .
Eka mavonelo ya wena , leswi a ku ri xitshunxo xa kahle xa ntirho hinkwawo ?
Xana kungu ri tirhisa swivono na vuswikoti bya vamanana na vatatana hi ku hetiseka ?
Xaxameta vundzeni byintshwa .
Ndzi ehleketa leswaku ku na tinxaka timbirhi .
Swiviko hi tiphurojeke na minongonoko swi fanele ku nyikiwa .
Vanhu va tiko rero ri fanele ku teka xiboho eka leswi swi faneleke ku n'wi humelela .
Hi nga ka hi nga tshami na swiphiqo hi tshemba leswaku swi ta famba .
Vanhu lava va dlayeteriwa hi ku landzelelana .
Tiphineni leswi hetisekeke eka ntirho wa kahle lowu tirhiweke .
A hi swi tivi loko leswi swi ri ntiyiso .
Sweswo swi nga ololoxa xiphiqo lexi vuriweke ?
U fanele ku va na xo titivisa eka wena , ku teka khadi .
Leswi swi na nkoka ku ku pfuna ku tiva ntirho wa wena tanihi xirho xa komiti ya wadi ;
Sweswo swi ta va swi antswa .
Swi sungule tanihi khamphani ya mfumo .
Ndzingano wa rimbewu i xikongomelo nkulu nakambe xa pholisi ya ikhonomi .
Swi hetisiwile mixo lowu .
Hambi rini , nimixo ?
Laha hi ni endlelo leri nga erivaleni swinene .
Ndzi khensa ku va mi teka ndzhwalo wo hlangana laha eka nhlekani lowu .
Sungula xiyenge xin'wana na xin'wana eka pheji rintshwa .
Tanihi Mfumo wa Kapa Vupeladyambu ha swi tiva swo biha swa kahle .
Vumaki bya tibangi
Mimpimo ya Nawu ya Bindzulo ya swa Vurimi .
Hi fanele ku vona leswaku swirho sweswo swi nga cincela eka vutomi bya kahle eka vaaki va hina .
Pholisi ya eneji yi ta tlanga xiave xa nkoka swonghasi eka leswi .
Xana hikokwalaho ka yini a nga swi vuli sweswo ?
Hambiswiritano , leswi a swi vuli ku swi tlhantlha .
Kambe hi ta ya emahlweni !
A wu si hlamula xivutiso lexi .
Hi swona swi endleke leswaku ndzi lavile ku vhota hi ndlela leyi nga yimiki ni xiboho xa hina .
A hi languteni mitlawa minharhu ku sungula .
Hi ta humesa nawu eka swipimelo leswi swi tumbuluxiweke .
Endleni tipulani ku tirhisa milawu hi ku endla .
Lexi ngopfungopfu xi na nkoka eka swiyimo swa nkarhi wa sweswi swa ikhonomi .
Holobyenkulu u ta yisa xiviko loko ntirho wu ri karhi wu famba leswaku Khabinete yi teka xiboho .
U tsandzekile ku swi endla kutani waranti ya ku khomiwa ka yena yi humesiwile .
Ndzi ta tsakela ku ku vula leswaku vavasati a vo kala matimba .
Inkomu kuva mi yingiserile .
A wu fanelanga ku vula matheriyali wa switirhisiwa wihi kumbe wihi .
Hikwalaho ka leswi , Ejensi yi ta sungula hi endlelo ro cinca mafambiselo .
Ku langutisiwa swinene ka ku nga thoriwi swa endliwa eka xiviko .
Tifomo ta tikontiraka to thendara na tindlela to lawula matirhelo .
Siku i matimu eka hina .
U fanele ku endla swilo kahle loko u karhi u ya emahlweni .
Ndzi ta va ndzi vhota ndzi landzula kungu ra kona .
Hikuva hi hava ntokoto wa swona .
Phuresidente , ndzi lava ku hoyozela muviki eka ku tiyisela ka yena .
Ku tiyimisela eka xikongomelo xo fana .
Ku komba mavangwa na tindhawu leti faneleke ku tirhiwa ku ya emahlweni .
Hlamusela nhlamuselo ya thema ra datara ya vuandlalo .
E-e , u ta ndzi khomela , a ndzi amukeli sweswo .
Vhoti yi ta va kona eka xiphemu xa sexini xo hetelela .
Hunguta ku tirhisiwa ka swivutiso swo rhangela .
Ku endla kungu ra wadi
Ndzi swi vula ku tinyiketela hi ku olova .
A swi fani .
Ndzi ni ntsakelo hi xiviri eka mhaka leyi .
Xa vumbirhi , hi na mhaka ya vutiyisisi bya swa nawu bya tikhamphani .
Swi avanyisiwile hi swiyenge leswaku swi ku pfuna .
Leyi i ndlela yi ri yoxe ya ku fikelela xikongomelo xa hina .
Komiti ya Nkatsano wa Vaholobye yi tumbuluxiwile ku tirhana ni mhaka leyi .
ku nyika ajenda eka swirho swa komiti ya wadi ku nga si va na nhlengeletano , endzhaku ka loko yi amukeriwile ;
Maendlelo na Swikongomelo
vutihlamuleri eka migingiriko ya vona
Lexi i xiyimo xa kahle xa timhaka , hi ku ehleketa ka mina .
Ku ringana exikarhi ka vavanuna na vavasati swi sungula ekaya .
Hikokwalaho , hi le ka mikanerisano eka mhaka leyi .
Nakambe , ndzi mi navelela Lembe Lerintshwa ra ntsako , ku rhula no humelela .
Swi khomisa tingana leswaku u xwile eka nkarhi wa sweswi .
Ndzi ta ringeta ku endla leswi hi ku komisa hilaha swi kotekaka hakona .
Swi na nkoka ku kombisa hi xiyimo xa le henhla eka misava ntirho lowu hi wu endlaka .
Tiphurojeke na migingiriko
Ndzi tlangela leswaku swa tika swinene .
Ndzi seketela ku hlangana ka le rivaleni .
Ku endla nakambe tiphurojeke leti humeleleke ; leswi swi le ku humeleleni sweswi .
Laha hi le ku vulavuleni hi mayelana na mutirhisani wa swa maqhinga .
Hikokwalaho ka yini kuri ni nkayivelo wa mpimanyeto wa wena ni sweswo-sweswo ?
Mikarhi hinkwayo fambela eximatsini ;
Hikokwalaho swi na nkoka ku nkhwatihata xiga lexi
Ina , ndza pfumela .
Naswona hi vilela hi maavelo ya swipfuno .
Mbuyelo wa ntirho lowu wu ta kumeka haxawa .
U nga endli switatimente swo leha .
Swinene ngopfu .
Leswi hikokwalaho ka kuva vanhu va vona hi tindlela to hambana .
I , hikokwalaho , xibalo xo tlherisela rixaka ndzhaku .
Hi langutela ku ku vona kona .
Xi ta antswisa vuhlayiseki bya le magondzweni na ku lwisana na vuxisi .
Xana u endla yini ku humelerisa swiboho leswi kuva swa ntiyiso ?
Hi nkongomo wa I Nkarhi !
Xa lawuriwa hi hilaha lexi xi endliwaka hakona , hambiswiritano .
Kunene , a xi tano .
Hikokwalaho hi huwelela hinkwaswo ku va swi dyondziwa .
Swinyenyana leswi swi hava mfikelelo wo kongoma wa mapurasi ya tihuku .
Hi byona vuyimelo lebyo .
Hambiswiritano , leyi a hi yona mhaka na switsanana .
Papila ra swikoxo ri fanele ri va na leswi landzelaka :
Phakela vukorhokeri bya nkoka byo fana ni mati na nkululo ;
Maendleo ya bindzu yo kombela vukorhokeri bya le handle ya le ku endliweni .
A nga vangi na nkarhi wa kahle .
Ndzi mi tshembisa swi ri erivaleni leswaku ku na timhaka timbirhi to hambana .
Ku nga tshamiseki ka ntlakuko wa mixavo swi wisa ikhonomi .
Hi ku vona ka mina , leswi i ku hambuka endleleni .
Lexi i xivono xa nkoka no va na ku titshembha .
Hi fanele ku papalata swiwelo swoleswo nkarhi lowu taka .
Ndzi ta va ndzi vhotela xiviko lexi .
I xivutiso xa ndhawu .
Xana byi njhani vuxaka exikarhi ka vavanuna na vavasati ?
Hofisi ya Xiyimo xa Vamanana
Hambiswiritano , hi nga hunguta ku tirhisiwa ka swona .
Swi ndzi nyika ntsako kuva laha namuntlha .
Kambe swo tala swa laveka .
Eka hinkwaswo hi rhandza ku nyika vuhlayiseki bya kahle ku suka eka vatirhi .
Tiko rin'wana na rin'wana ri na ajenda ya rona ya xipolotiki .
A ndzi nge vuli leswaku hi mina .
A swi kanetiwi leswaku swi durha mali .
A hi na swo ringanela .
A ndzi na ntiyiso swinene eka sweswo .
Mpfapfarhuto wa xiviko xa mihlangano ya vaaki xa xitshunxo xa swivilelo xi amukeriwile hi Khomixini hi Nyenyankulu .
Kutani , nakambe , ndza n'wi khensa hi mbilu ya mina hinkwayo .
Ndza mi khensa eka swoleswo .
Nkongomelo wo andzisiwa tinhundzu .
Vamanana na vatatana , i nkarhi wo phaphama .
Ka ha ri na nhlayo ya tindhawu leti nga na xiphiqo .
Nhlamulo ya xivutiso yi olovile swinene .
muxaka wa Khoto
Dyondzo a yi fanelangi ku pfumelela mhaka yi tisa nkwetlembetano .
I manyala hakunene .
Va vile erivaleni swinene mayelana na swiphiqo leswi hi langutaneke na swona .
Ndza tisola .
Leswi swi tele , kambe a swi si enela .
Tshama u kongomisile miehleketo , hikokwalaho , eka leswi u swi andlaleke .
I mani a vuyeriwaka ku suka eka swona ke ?
Ku tirhisiwa ka mali ya switirhisiwankulu swa mfumo na swona swi le ka tilevhele ta le hansi hi mimpimo ya matimu .
Vululami kusungula , hikuva hi vulavula na vavanuna na vavasati .
Swoleswo i swilo swo hlamarisa ku swi endla , kambe ya na emahlweni .
Loko swi ri tano , u kunguhata ku swi endla hi ndlela yihi ?
Hi ntiyiso hakunene , ndzi ehleketa ku xi tirha kahle swinene .
I pulani yo tsakisa ni ku tiya kambe hi tshemba leswaku yi ta fikeleriwa .
Ndzi mi khongotela ku seketela xiboho lexi .
Ndyangu i xiphemu xa nkoka wa nhlayiseko wa vanhu .
Vavasati va ha xaniseka hi xihlawuhlawu xa le mitirhweni .
Naswona i incini hi xi endlaka ke ?
Maphakiti yo hlanhleka a ya nge tekiwi .
Ri tirhisa ku tirhana na ntlimbo hi ku ololoxa xiphiqo na ku kanerisana na ku languta eka ndlela leyi ntlimbo wu nga yisaka eka mbuyelo wa kahle eka hinkwavo .
Nkongomiso wa hina lembe leri ku tava :
Kambe , swi le rivaleni , , xiphiqo a xi laha .
Swa hi khumba hinkwerhu ka hina .
Hi swona swi nga lulama leswo .
I ku lwisana na mavabyi yo tshunguleka , yo tala ya kona laya sirhelelaka .
A hi ri ku kombeleni ka phakeji leyi malembe layo tala .
Ku va va hlohletela ntshembo eka nkarhi wo hela matimba , ha va xixima .
Hambiswiritano , ndzi titwa hi lava ku va ha ha ya emahlweni .
Naswona eka vo tala va vona , nghingiriko wa kona a wu twisiseki kumbe ku olova .
Sweswo ku ta va ku ri maxangu ya le tindhawini ta matikoxikaya .
Khanselara wa wadi ya n'wina a nga ha va na kopi - loko swi nga ri tano mi nga tihlanganisa na hofisi ya murhangeri wa masipala kumbe hofisi ya Xipikara .
Xifundzantsongo xi tlhela xi va xihlovo xo fuwa xa timhandze .
Mimpimo ya ntlimbano eka switirhisiwa leswiya i xiphiqo lexi yaka emahlweni .
I ntirho wo tika .
NKOMISO
Tanihi muviki ndzi hambana na leswi hambi ku humelela yini na yini .
Mpimanyeto lowu wa swa timali wu ta va wu simekiwile eka milawu yinharhu .
Swilo leswi hinkwaswo se swi le tafuleni .
Sexini yo tirha yi khomiwile na vachayeri va swihahampfhuka .
Leswi swi ta va swo vuyerisa vatirhisi na mbango .
Lexi xi vangile xiyimo lexi khomisaka tingana xa hasahasa .
Vanhu na swilaveko swa vona
Leyi i mhaka ya nkoka leyi nga vekiwangiki erivaleni .
Ndzi ehleketa ku ri ndzi tiva nhlamulo ya xivutiso xexo .
E-e , ndzavisiso a wu endliwanga .
Kutani hi fanele hi tiva leswaku xikongomelo hi xihi kahlekahle .
Mhaka ya vumbirhi i pholisi ya vanhu hinkwavo ya matiko mambe na nsirhelelo .
Phalamende yi vile ni timfanelo letitsongo eka maendlelo lama .
Milawu leyi yi vula leswaku :
A ndzi fanele ku endla sete yo karhi ya tidyondzo .
Emagondzweni , hi khoma nyiko ya nghozi emavokweni ya hina .
Timali to hlawuleka ti fanele ti :
Lexo i xiyimo xa mina .
Ndza kholwa hikokwalaho leswaku xiringanyeto lexi vumba xa twala .
Leswi swi ta tisa ku engetela xilaveko eka swimakiwa swa vurimi na vukorhokeri .
Tidokhumente a hi leswi hi swi lavaka ku lwisana na vugevenga .
I incini xi nga ta endliwa hi mayelana na leswi ?
A swi lulamangi .
Ku hlangana ka n'wina laha , hikwalaho , a hi xihoxo .
Ndzi rhandza ku pakanisa eka xivandla xa mafambiselo ya vurhangeri na khoto .
Ndza tshemba leswaku sweswo ku ta va ku ri ku hlula .
Hakunene i langutelo wa nkarhi wo leha .
Xi hetisekile .
Ndzima leyi yi nyika nkatsakanyo wa :
Ndzi ta tsakela ku vula hi ku olova leswaku ndzi yima naswona .
Vanhu lava endlaka mali
Ndzi ehleketa leswaku sweswo i marhekhodelo ya le hansi swinene hi ku angarhela .
Kambe kuna swiyenge swinharhu .
Sweswi va vile ni mimbulavulo yinharhu .
Wa pfumelelana na swona kumbe wa kanetana na xitatimende lexi ?
Ku vona leswaku kuna vuhlayiseki bya eneji ;
Mune wa minongonoko na swikongomelo swa yona swi hi ndlela leyi landzelaka :
Leswi swi ta katsa :
Naswona hi xi kumile .
Nsimeko
xiphemu xa xitshunxo
Tanihilaha mi swi tivaka hinkwenu , rin'wana ra matshalatshala yalawo i samiti leyi ya ha taka ya ku kula na nhluvukiso .
A ndzi ta tsakela ku twa vonelo ra yena .
Leswi swi yisa eka mpfilungano wo engetela eka maendlelo hinkwawo .
Tsala miehleketo leyi yi teke emiehleketweni loko u karhi u hlamala hi mayelana na yona .
Leswi swi fanele ku endliwa hi ndlela yo vonaka no kongoma .
Lexi xi ta va xilotlela xa ku ya eka ku rhula , ntshamiseko na nhluvuko .
Nkarhi wun'wana ndzi na ku kanakana .
Hi swihi leswi ndzi faneleke ku swi vona ku suka eka swona ?
Ndzi nga komisa mayelana na nsinya wa tiko ra masungulo .
Vuxaka bya khale exikarhi ka matiko mambirhi sweswi byi le ku tirhisiweni ku vumba ku hlangana ka le kusuhi ka ikhonomi .
MANGHENELO
Ndzi vulavurile timinete timbirhi .
Ntiyiso i ku , hi ta dinga mbulavurisano wo ya emahlweni .
Hikwalaho ka swona , a ndzi yimi na xona xitshunxo lexi .
Hambiswiritano , phurosese yi sunguriwile yi karhi ya famba .
Xiyimo xa sweswi xa vantshwa
antswisa ikhonomi
Rendzo yo ya eku humeleleni ri sungurile .
Ntwisiso lowunene wa xifaniso wu ta pfuna hakunene .
xiyimo xa mahanyelo .
Ku ya hi matshamelo ya nhlangano , hofisi ya phuresidente yi vile leyi humeleleke swinene .
Lulamisa leswi landzelaka :
Ku tlula mavhiki manharhu .
Leswi swi xiximiwile .
Ku lahlekeriwa ka xona ka nsirhelelo wa data ya munhu a swi amukeleki .
Mi nge ndzi se ndzi hundzela eka xileriso .
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku khensa vatirhikulobye va mina hinkwavo .
Kambe loko swilo swi nga fambi kahle , va nga endla tano hi rivilo leri chavisaka .
Ku nga ha va vutihlamuleri bya yena ku nyika xiphemu xo karhi xa vukorhokeri kumbe byi helerile .
Xana mbuyelo wu humelele kwihi ?
Vunyingi bya tiphurojeke byi kumeka emakorhweni ya matikoxikaya ya vusweti .
Lowu hi ndlela leyi nga na vumbhoni i mfularhelo eka leswi ndzi swi vuleke .
Leswi hi leswi Nongonoko wo Pfuxa hi vuntshwa na Nhluvukiso wu nga xiswona .
I xiphemu xa rhengu ra hina ra mikanerisano .
A wu tivi leswaku ku ya humelela yini .
Kumbe swi endlile ?
Swi nyika ntshembo eka vantshwa va hina leswaku vumundzuku byi ta va byi antswa ku tlula namuntlha .
Kambe sweswo a hi swa lembe leri taka .
Swi tikomba yi ri miehleketo leyi pfunaka .
Hi swona switsongo hi kotaka ku va endlela swona .
[ Hoxa logo ya munyiki wa vukorhokeri ]
Leswi swi ta tumbuluxa ndhawu yo tswala vugevenga .
Xo sungula , ku na vutihlamuleri bya vatumbuluxi va swakudya .
Longoloxa timali hinkwato leti u ti kumeka .
Laha na kona ku hava nandzeleriso wa xiviko lexi .
Kumbexana lexi a xi ta yisa eka ku kula ka ikhonomi na ku thoriwa swinene .
Xo biha , leswi a swi kumeki ntsena eka lava pfumalaka vatsongo .
Eku heteleleni yuniti yi ta tlheriseriwa eka vaxanisiwa .
Varhandzani va lovile hikwalaho ka leswi .
Nhlangano
Kutani , ndzi lava ku heta hi leswi .
Mihlangano leyi yi kona ku va vaaki vayi tirhisa ku sirhelela timfanelo ta vona .
Swikolo leswi khale a swi katekile swi fanele ku pfula tinyangwa ta swona eka hinkwavo .
Xa vunharhu , i xikombelo xa ku va ku avelaniwa ndzhwalo .
Hikokwalaho , a ku na xivangelo xa ku fularhela nghingiriko lowu wa mafambiselo .
Hi ku vona ka mina , hi fanele hi tiyisile thoni ya hina .
I ku tiyisela ka wena :
Hikwaswo leswi swi faneleke ku langutisiwa eka mina swi vonaka swi ri na nkoka .
Ehenhla ka lembe leri hundzeke hi vone leswaku vavuyeriwa eka tiphurojeke leti va nyikiwa matimba .
Ndhawu yo Dyondza Tindzimi .
Ntsalelano - leswi i mapapila lama kongomisiweke eka komiti kumbe mapapila lama rhumeriweke hi komiti .
Ntshuxeko wa hina wa ku fambafamba , wo tihlawulela nhlangano , na wa mbulavulo wu tiyisisiwile .
Doroba ri hlamurile hi ndlela leyi :
Hinkwenu ka n'wina laha mi yimela Kapa-Vupeladyambu .
Ku tinyiketela hinkwako eka ku asesa ko aka ku pakanisa leswi landzelaka :
Swilo leswi a swi fanelangi ku pfumeleriwa ku va swi humelela nakambe .
Leswo swi le rivaleni .
Kutani ku na mhaka ya matiko lama nga riki ya Nhlangano wa Yuropo .
Ndzi ehleketa hi ta nghenelelo wo hetelela .
Hakunene swotala swi vuriwile na ku tsariwa hi ku ya ehansi ka ikhonomi ya misava sweswi .
Xiphemu xa vumatsalana xi ta seketela matiko lama nga swirho hi ku :
Swo fana swi nga ha vuriwa hi mhaka ya vuakatiko .
Xi file .
Byelebyo i vutihlamuleri na ntlhotlho eka vurhangeri .
A swi olovi ku hlula swiphiqo leswi .
Hlayisani xivumbeko xa ntlawa wa n'wina hi ku olova hilaha swi kotekaka .
Khomixinari , ndzi tshemba swinene leswaku leswi swi ta humelela hakunene .
Ndzi seketela sweswo hi ntalo .
Kumbexana hileswi ku se ke ku hundzile malembe mambirhi ntsena .
Ndzi kumile leswaku a ndzi nga ta ya emahlweni ni ku hlaya .
Ndzi ku navelela hinkwaswo swa kahle .
Leswi swi ta pfumelela mudyondzi ku :
Eka xiphemu
Demokirasi a yi kali naswitsongo yi ri mhaka ya ntiyiso .
Vanhu lava tinyungubyisaka va nga ka va nga pfumeleli ku vaaki va ntlawa wa vumbirhi .
Kambe ku na swo tala eka pholisi ya swa vanhu ku tlula leswi .
Eka lexi a ndzi ta tsakela ku n'wi seketela swi va erivaleni .
Swipimelo leswi hinkwaswo a swi amukeleki .
Hi ku vona ka mina swona i mhaka yo hlawuleka .
Ku ta va lembe ra swiphiqo .
Lowu i nawu lowu faneleke ku landzeleriwa kuri hava swipimelo .
Ku antswisa na dyondzo
Kwalaho hi ku khutaza ku lulamisa ku avelana ntokoto wa wena maendlelo .
Hakunene , i xiyimo lexi nga amukelekiki eka muako lowu .
Hlamusela matirhiselo yo kamba khwaliti eka maendlele yo tsema gasi .
Xirhangana xa vumbirhi i mfanelo yo va na mati .
Eka ku nghenelela , hi ta :
Ku hlohlotela ku tumbuluxiwa ka mitirho .
Ku hava munhu loyi a nga na vutihlamuleri byo tiseketela hi vandla ra tipolitiki rin'wana na rin'wana .
Ndzi ya emahlweni .
Vanhu lava khumbekaka
Ndzi seketela swibumabumelo leswi .
Sweswo swi enerile : hi yile ekule ku tlula mpimo .
Kutani hi nga swi languta hi nkarhi lowu fanaka .
Leswi swa chavisa naswona i vugevenga .
Rhekhodo ya matirhelo laya nga navumbhoni .
Xo hetelela , eka xivutiso xa tipolitiki .
Se hi na Nhlengeletano yi nga le ku humeleleni .
Xana atikili yi ringanyeta leswaku swakudya leswi nga na rihanyo ra kahle hi swihi ?
Xana swi nga va ntiyiso ?
Kutani ndzi pfumeleleni ndzi vula ku khensa ka mina ko hetiseka na le ka vona
Mindzilo a yi fanelanga ku tshikiwa yi nga languteriwanga , naswona yi fanele ku timiwa endzhaku ka ku tirhisiwa .
Nxaxamelo lowu wu nga lunghisiwa , amukeriwa kumbe ku pfumeleriwa .
Sweswo i tlhelo ra nkoka swonghasi hi mhaka leyi .
Lexi i xihoxo lexi faneleke ku lulamisiwa .
Xikombelo xo tsarisa
Xiviko ku tekeriwa enhlokweni .
Leri i goza rintshwa naswona vuleteri sweswi byi le ka xiphemu xa nkunguhato .
Palamente yi kumile ndlela yo olova na ku sirheleleka .
Va tirha .
Xana hi nga teka xiphemu xo hetelela xa swivutiso ?
Xana u nga hlamusela xi va erivaleni xiyimo lexi ?
Hikokwalaho ka swivangelo leswi , hi landzula mpfapfarhuto .
Hileswaku ndzi anakanya mikarhi yo tiya swinene .
Swipimelo mayelano ni vundzeni na ku nghenelela eka ku ringeta ;
Ndzi pfumelelana ni nsinya wa ku lulamisa hi ndlela leyi vuyerisaka .
Hambiswiritano , manyikele ya midende hi swoxe a swi enelangi .
ku kota ku dirowa
Vanhu lava nga eka mfumo va na vutihlamuleri bya ku vevukisa switshembiso swa vona
Migingiriko leyi ku faneleke ku sunguriwa eka yona i :
Xinawana lexi hi xi kanelaka namuntlha a hi xintshwa .
Nhlamulo ya hlanganelo i ya nkoka ku hlamula lexi .
Ma boheka ku endla leswi landzelaka :
A hi tshembeni leswaku xi ta paluxa vonelo ra xona ku nga ri khale .
Nhlamuselo yo helela ya nxaviselano lowu ringanyetiweke .
U vulavula hi kuva swi tele ngopfu .
Ku na matimba mo hlawuleka etibukwini .
A va fanele ku kota ku tirhisa mfanelo ya vona yo hlawula .
Ina , leswi swa kha swa lwiwa na swona hi matlhelo yo hlaya .
Ndzi tshemba leswaku hi nga kanerisana hi timhaka leti .
I vonelo leri nga erivaleni .
Nkunguhato lowu wo sungula i masungulo ya kahle .
Namadyambu
I yini ntirho wo Hlela ?
Kutani , i kungu ro pfuneta ra ntlhanu wa malembe .
Ku na mhaka ya masungulo yo yisa emahlweni leyi nga eka xiyimo xa khombo .
Eka mhaka leyi ndzi ta tirhana na yona hi ndlela leyi nga tolovelekangiki .
Timbilu ta hina tiva twela vusiwana .
Ndza tshemba ku na swiphemu swinharhu eka mhaka leyi .
Hi ri rixaka leri nga hlanganisiwa hi ku hambana ka hina .
Hi tshama hi ri karhi hi tsundzuka ndzhaka ya hina yo tiyisela .
Swi tano , muviki u tlherile a yelanisa na leswi .
Hi langutele leswi ku rhangela minxavo ya le hansi ya theme ya le xikarhi .
A ndzi ta tsakela ku hetelela hi mahungu manharhu .
Mhaka ya yona a yi si tiyisiwa hi vumbhoni .
Leswi swi landzeriwa hi malulamiselo ya maandlalelo ya mhaka yo hetelela na matheriyali ya switirhisiwa .
Kombela muchuchisi wa vaaki ku hlaya xitatimende xa wena hinkwaxo .
Mi vanhu lava vangaka swoleswo .
Xivutiso xo sungula xi mayelana na vuvekisi .
Kutani i mhaka leyi lavaka ku langutisiwa .
Hlaya Swikongomelo na ku pfala tsalwa .
xik .
Xana hakunene xi ta vuyerisa vaxavi ?
U xiximiwile hi muganga wa ka n'wina na xifundzankulu xa ka n'wina .
Ntirho wa makambelelo wu nyikiwa tanihi phurojeke leyi pfulekeke matlhelo hinkwawo :
Ku leteriwa ka timininjhere ;
Naswona a hi hexe eka ku lavana na nhluvukiso wo tiyiseleka wo ringana .
Leswi swi endla goza ra nkoka swinene hi nkarhi lowunene hikuva ku hiseka ntsena a ku enelangi .
U ta ya eKhoto mixo wa namuntlha .
Ndzi sungurile ku kumisisa hi mitirho-vutomi .
Hi tlhela hi kombela swilo swimbirhi .
Xa vumbirhi , mphakelo wa ntirho .
A ndzi ta tsakela ku amukela hinkwaswo swoleswo .
Ntiyiso wo olova hileswaku hi langutene ni nkayakayo wa vutihlamuleri .
Tikhamphani to Antswa ku Tirha eAfrika Dzonga .
Kuva muthori .
Swipimelo swo lwisana swi fanele ku papalatiwa .
Xana i maendlelo mo lulama yalawo xana ?
Hi tsakile hi ndlela leyi phurojeke yi fambaka ha kona ku fikela sweswi .
Ndzi nga ku tshembisa leswaku hi ta endla tano .
Tidyondzo na ntokoto
I xivutiso xo engetela .
Maendlelo ya ndlandlamuxo ya fanele ku va hi tlhelo leri ra mavonelo .
Ndzi langutisela xiyimo xa le henhla xa matirhelo lama nga erivaleni .
Ndzi ehleketa ku ri a hi fanelangi ku chava sweswo .
Xikombiso , lava nga na xiave hinkwavo va nga pfumela leswaku vatirhi va mfumo va fanele ku tirha hi ku hetiseka .
Xana i matiko wahi lawa ya vuyeriwaka ku suka eka swona ?
Hi fanele ku tlhela hi nyika miehleketo eka sweswo .
Nakambe ndzi ri : swiyimo swi hi sindzisa ku endla ku antswa .
Nxopaxopo wu fanele wu fambelanisiwa na xifaniso .
Vanhu lava voniweke nandzu wa vukungundzwana ku tirhaniwa na vona kuya hi nawu .
Xiyimo xa muxaka lowu a xi fanele ku lulamisiwa eka nkarhi lowu taka .
Ntirho wo lulamisela nhlawulo wu nga sungula eka mavhiki lama landzelaka .
Xo sungula , munhu u titwa onge u omile swirho .
Swirho swa muganga
Hlengeleta swiviko hi ku ya hi nandzelelano wa ku hetiwa ka mitirho .
Lexi xi tlhela xi va xi ri hi xikombelo xa vaakatiko .
Leyi i levhele leyi swi endlekaka ku yi fikelela .
Leswi hi swi lavaka i vulawuri bya mabindzu eka levhele ya matiko hinkwawo .
Hi tshemba leswaku leswi sweswi swi tiyisisiwile .
A hi sunguleni hi xiringanyeto lexi mubi wa riqingho a nga xi endla ekusunguleni .
Hinkwerhu hi na ku tsakela eka ku antswisiwa ka swikolo swa hina .
Hi fanele ku endla leswi endlekaka eka nkarhi lowu taka wa sweswinyana .
Ku hluvukisiwa ka miako ya nhluvukiso wa ikhonomi :
Lexo a xi fani xoxe .
Matiko ya mune kumbe manharhu ntsena eAfrika ma na lunghelo wa mabindzu ya makete yo ka ya nga ri ya mfumo .
Xo hetelela , hi switirhisiwa swa vinyi .
Hambiswiritano , ha twanana eka timhaka to angarhela na to endla kunene .
Ku hoxa xandla ka le xikarhi eka mphakelo wa gezi wa rixaka ku suka eka swihlovo swa gezi ro pfuxetiwa .
Hambiswiritano , i xitshunxo .
Ndzi na ntsena nkarhi wo vula tipoyinti tingari tingani .
A ndzi ta tsakela ku vuyelela leswi ndzi swi vuleke eku sunguleni .
Hi se hi swi twile mayelana ni leswi hinkwaswo .
Hi wihi ntirho wa ntirhisano ?
Hi vona masungulo yo ya emahlweni yo saseka ya mphakelo wa vukorhokeri .
A swi kunguhatiwile .
Hi ta papalata ku vhota mayelana na ndzhundzhuluxo lowu .
Xana muxaka lowu wa ku tswalelana wu vuriwa yini ?
Xo biha a hi matiko hinkwawo laya nga vulaka swo fana .
Manghenelo yalawo ya laveka swinene hi ku ya hi mimbuyelo ya nhlawulo .
Swi katsile mikanerisano leyikulu .
Mfumo na vanhu va tisiwa kusuhi na kusuhi hi tindlela to tala .
Vukheta eka vuhlayiseki bya landzeleriwa .
swihlawulekisi swa malapi
Khoto ya Vugevenga ya Misava
Ndzi ta gimeta hi ku boxa timhaka ta nkoka timbirhi .
Loko va nga ri , hi ta na swiphiqo na swona .
Ndzi ta eka nawu wa swa mahungu .
Phepha leri ri fanele ku kombela leswi landzelaka eka vangheneri :
EKA LAVA NGA NA XIAVE KU NA NHLAYO YA SWIVUMBEKO LESWI NGA VUMBIWA HI SWIKONGOMELO SWA KU ENDLA PHOLISI , NKUNGUHATO , VUHLANGANISI , NANDZELERISO NA MAVIKELO .
Swivangelo swa nkwetlembetano :
Hlamula eka ku cinca ka maxelo
Hambiswiritano , hi fanele ku leteriwa hi voko ra nawu no hlonipha timfanelo ta ximunhu .
A hi ntiyiso !
Xiviko lexi xi teka magoza yo hlayanyana ku ya emahlweni .
Naswona , xa tirha .
Hakelo
Swi andlariwile hi mikarhi yo tala .
Swoleswo i mhaka ya nkoka leyi faneleke ku tekeriwa enhlokweni .
Loko swi nga endli , xana a swi nga fanelangi ku va na matimba yalawo ?
Mhaka ya mina yo hetelela i ntleketlo wa swiharhi .
Endlelo ro xaviselana mahala .
Nhlayiseko wa swiharhi na vuhlayiseki bya swakudya swi fanele ku va xirhangana xa hina .
Ndzi khensa hi ku tshembeka eka hinkwenu ka n'wina ntirhisano wa n'wina .
Ntirho wa hina i ku fambisa maendlelo yo hundzisela .
Eka khansele .
Ndzi ku kombela ku seketela xiringanyeto lexi .
A hi fanelanga ku tekela ehansi nkoka wa leswi .
Handle ka leswi , vundzeni byo anama bya tika .
Swi tano , swi vumbiwile hi ku fikelela mitwanano handle ko landza swipimelo leswi vekiweke .
Teka mhaka ya swikumiwa swa nsirhelelo wa swimilana .
Swikambelwana swa laveka .
Timhaka timbirhi i ta nkoka wo hlawuleka eka hina .
Hi seketela mfanelo yo kombisa ku vilela .
Nhlohlotelo lowu a wu fanelangi ku va va wu tekeriwa .
Xana njhekanjhekisano wu ta swi kota ku ya mahlweni ?
Swirho swo engeteriwa a swi na timfanelo to vhota eka huvo ya vulawuri .
Tlhela u nyika ntsengo .
Mfikelelo wa mahungu ya mahala ya mfumo hi vantshwa , vo pfumala mitirho na vavasati .
Yi fanele ku pasisiwa hi Vulawuri .
Vutshunxeki bya swa vululami
Hi hlanganile loko misava yi langutanile ni ntshikelelo wa ku ya ehansi ka ikhonomi ya misava .
Hi ke ka xiyimo xo antswa ku va hi pfuna .
Xikombelo xa mitwanano ya misava hinkwavo
Ntshikelelo a wu le ka vundzeni bya ku endla milawu , kambe eka masimekelo ya kona .
Mihlawulo leyi a yi enetisi mimpimo ya misava hinkwayo hi ndlela yihi kumbe yihi .
A ndzi kaneti leswaku ku na xilaveko xa xinawu .
Switirhisiwa hinkwaswo swi lunghisa hi tiko leri rhurhelaka .
Eka ntlangu lowu , u ta tivisiwa .
Mhaka ya vumbirhi yi khumba xiyimo xa matiko lama ya ha hluvukaka .
Leswi swi na switandzhaku leswi nga erivaleni eka makete wa swa mitirho .
Xi tipimela eka timfanelo ta ximunhu leti ta xisungusungu .
Lexi xo va ntsena xivutiso xa xithekiniki naswona a ka ha ri na nchumu xin'wana .
Xivutiso xa vumbirhi .
Kavanyisa loku ku sungula ku languta tinhlamuselo ta ku hambanahambana .
A ka ha vangi na ku ya emahlweni ku suka nkarhi wolowo .
Manghenelo yo koteka ya fanele ku khutaziwa .
Ndzi tsakela kuva u endla leswi hi wena .
U ringanerile rito ra ntiyiso eka Mfumo .
Ndza tshemba leswaku mpimo wa nkarhi wa laveka laha .
Hambiswiritano , ku tumbuluxa swona ntsena a swi enelanga .
A ku cinci nchumu .
Hikokwalaho , hi boheka ku tiva loyi a khumbekaka .
Tikopi ta nawu lowu faneleke , swiletelo swa rixaka na tirhelo ra huvo mayelana na ku teka xiave ka vaaki na tikomiti ta tiwadi
A hi sunguleni hi xivutiso xohetelela .
Ku tlakusiwa ka litheresi ya sayense na thekinoloji exikarhi ka mani na mani hi ku angarhela , ngopfungopfu vantshwa .
Hlamusela maendlelo lama tirhanaka ni swiyimo swa xihatla .
Khomixinara , mo hi nga hlweli ngopfu .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo , hi ndlela yoleyo , i endlelo ro lulama .
Yana emahlweni u tirha ku fikelela xikongomelo .
Entiyisweni , swi byarile mphikizano na vutumbuluxi .
Swi njhani sweswo ?
A ku na switiviso eka swibumabumelo swa xipano xa ntirho eka vugimamusi .
Hi fanele ku swi vula , hi fanele ku swi amukela .
Ku fika sweswi hi ni nkarhinyana wa ku lulamisa .
Ndzi tlhela ndzi tshemba leswaku nsivelo i wa nkoka .
Lexi a hi lexi hi nga ta xi endla .
Ku tumbuluxiwa ka kungu ro vumba ntalo eka vaaki .
Hambiswiritano , ha ha fanele ku tirha ku antswa ku ya emahlweni .
Hi ku tlhandlekela ehenhla ka marito , hi lava ku vona magoza .
Xo sungula , eka rhavi ra tipolitiki .
Hi hava swiphiqo swo karhi na matiko lawa .
Mpfapfarhuto wa xiletelo xo simeka wu pasisiwile .
Hi vumbirhi bya hina hi lava ku vona ku tumbuluxiwa ka mitirho loku simekiweke eka ku kula ka ikhonomi na ku humelela ka tiko ra hina .
Xivutiso xa mina xo hetelela hi lexi .
A ndzi ta tsakela ku hetelela hi ku vula timhaka timbirhi .
Ku tshikelela ko karhi ku vekiwa eka ku lwisana ni madzolonga ehenhla ka vamanana .
Maendlelo yo cukumeta thyaka ma fanele ku va lama hlayisekeke naswona ma sirheleriwile .
Maqhingha hi mayelana na ku lulamisa nongonoko ;
Ndzi ehleketa leswaku ha karhi .
Swiletelo na swipimelo
Sweswo hi leswi xiviko xi endlaka hi matimba ku swi sirhelela .
Khoma munhu loyi a nga na vutsoniwa hi xichavo .
Tikhodi ta matikhomelo na tikomiti ta matikhomelo .
Kambe leswi hi susumetaka swona swa hanya .
Nkuriso i xikombiso .
Ku tiva swiphiqo leswi kumekaka eka xiyenge xa sweswi .
Hi tshembha leswaku sweswo swi fanele ku va nsinya wa milawu yo letela ya hina .
Mina hi xiviri ndzi pfumela leswaku xiboho lexi i xa nkoka swinene .
Hikwalaho hi vulavulaka hi mhaka leyi fambelanaka na ikhonomi .
Lexo sungula xi fambelana na mhaka ya tivhoti ta xihundla .
Swi languteka swi ri ntiyiso leswaku swa tikomba swinene .
Nkarhi wa hofisi
Nyika timaraka ta ririmi hi ku landza tafula leri landzelaka .
Ndzi tlhela ndzi amukela ku hlangana ka mavonelo eka leswi .
Langutisa vugevenga bya hina eka timakete .
Xibukwana xo letela no hlela .
I wansati a ri yexe eka xipano .
Ndzi lava ku swi vutisa sweswo .
Tima mphakelo sweswi .
Xana ha swi tiva leswaku swi endliwile kumbe ku tirhisiwa rini ke ?
I nkarhi wa vona wo yingisa !
A ku na xintshuxo xa nyimpi eka nkwetlembetano lowu .
Sweswi yi le kusuhi na mune wa mamiliyoni .
Ndzi tiyimiserile ku yima na vona .
Ku hava timaraka leti nga ta nyikiwa .
Ngopfu-ngopfu , swikongomelo swa swona swa le handle i ku :
Xi fanele ku yimisiwa naswona xi fanele ku yimisiwa .
Swi fanele ku koteka ku humelerisa leswi .
Hambiswiritano , khombo ra kona , a hi nga swi koti ku pfala nkarhi lowu nga lahleka .
Leswi landzelaka swi vumba vuxirho bya Huvo :
Hoyohoyo eka hinkwavo lava endleke leswaku Samiti yi humelela .
Hungu ri fanele ku va erivaleni mayelana na nkoka na ku titsarisela loku nga ku teni .
Hi tlhela hi va na ndzinganyeto eka mitsengo ya vuhundzuluxi .
I ntiyiso mayelana na tisisiteme to hakela na ku tshamisekisa .
Lembe leri hundzeke hi kumile nhlayo yikulu ya mintsariso leyintshwa .
U swi kumile .
vumbhoni ku suka eka khale
Swiyenge sweswo leswi nga tirhisiweki swa lahliwa .
Swi vavisa ngopfu .
I nkarhi wo famba hi suka eka marito hi ya eka swiendlo .
Sweswo swi ndzi yisa eka swivutiso leswi kongomaka swinene .
Walowo i ntirho lowu hi faneleke ku wu humelerisa .
Nhluvukiso wa kahle a wu koteki va nga ri kona .
Leswi hi leswi a hi ringeta ku swi lulamisa .
Kambe ku hava loyi a nga ta tlherisiwa .
I xiendlo lexi tikaka ngopfu ku xi ringananisa .
Swikhongelo swa mina swi na lava va vavisekeke .
Naswona ku aka vuswikoti yi fanele ku ya yi ri karhi yi tlakuka ku tshembiwa .
A ndzi ta tsakela ku tshikelela mhaka yaleyo na yona .
Mpfuneto wa mali wu nga huma eka mfumo wa rixaka kumbe wa xifundzankulu nakambe na le ka vamasipala a xifundza .
Hi se hi swi tiva leswaku a swi enelanga .
Hi fanele ku vumba eka ndzhaka wa hina wo fuma no tirha swinene ku tlherisela xiyimo endzhaku .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku hi ringanyeta ku tumbuluxa rimba ra swa nawu .
A swi koteki ku kombisa nkarhi lowu mitlhontlho leyi yi faneleke ku lulamisiwa .
Vavasati va nghenisa xiavi xa nkoka eku hluvukisiweni ka rixaka rihi kumbe rihi .
Kambe i incini nkoka wa goza ro tano ?
Matimu ya hina ya sweswo ya vile yo hlanganela na ndzivalelano .
Photifoliyo yo khavisa yi ta endliwa hi thema yo sungula .
Hlawula SWIMBIRHI ntsena eka swivutiso leswinharhu .
Xexo xi tikomba xi ri xintshunxo xa kahle ku tlula hinkwaswo eka mina .
Kuna tilevhele leti nga amukelekeki eka ku onhiwa ka Timfanelo ta Nhundzu .
Ndzi nga avelana na xivilelo xa wena hi ntalo .
Khavisa xiviko xo lulamisa swilaveko eka xiphiqo xo karhi .
Phepha leri ri tshikelerile swilo swo tala .
Swi tiye ngopfu na ku pfuna swinene .
Foramu leyi yi nyika nkarhi eka lava nga na xiave ku yimela mitsakelo ya vaaki .
Nkwama wa Mafambiselo ya Nhundzu ;
A ndzi ehleketi leswaku xin'wana na xin'wana xi fanele ku va leswi tshunxekeke eka swipimelo leswi vekeriweke ku humelerisa mhaka yo karhi .
Ndza leswaku hi na .
Hi tlhela hi tiboha kuva xirho lexi tirhaka xa muganga wa matiko ya misava .
Wa ha ri eka nkarhi wa xihlawuhlawu .
U hlulekile ku ndzi nyika nhlamulo ya lexi .
Lawa i mavonelo ya nkarhi wo leha ya kungu ra nhluvukiso ra xifundzankulu .
Nakambe , a ndzi ta tsakela ku khensa hinkwavo lava nga nghenelela .
Hikwalaho a ndzi nga ngheni eka vuxokoxoko mayelana na swona .
Ndzima mayelana na leswi ku fika sweswi yi vile yo khutaza .
Mehleketo ntsena ya mina hi xiviri eku sunguleni .
Ndzavisiso wa hari eka swiyimo swa le kusunguleni .
Ku kaneriwa ka mpimanyeto
Hi leswi swa ku amukela mfumo .
Vutiyimiseri bya hina byi le rivaleni .
Ndza tshemba hi pfuna swinene eka vuxiyaxiyi bya bajete .
Loko u vhotela leswi , a wu faneli .
Ndzi sungurile ku tirha eka ndhawu ya ndzindzakhombo .
U vurile ku i xivutiso xa ku olovisa maendlelo ya mafundza .
Xiyaxiya hi vukheta ku tlakuka hi xihatla ka minxavo ya swakudya na minxavo ya mafurha ;
Ekusunguleni , phurogireme yi kongomise eka :
Ku hava nchumu lexi hetisekeke , naswona mikarhi hinkwayo ku na nkoteko wa ku antswisa .
Loko swi nga ri tano , ku hava lexi hi nga ta xi fikelela .
A ndzi ta lava leswaku a veka sweswo erivaleni .
Eka Poso yihi na yihi .
Munhu wihi na wihi a nga swi vona leswaku swivangelo hi swihi .
Loko hi endla , a xi nga humeleli hi mhangu .
Leti i timhaka leti hinkwerhu hi fanaka eka tona .
Xihingakanyo lexi a xi tirhisiwa ku avanyisa vanhu a xa ha ri kona .
Hambiswiritano , ku ni timhaka ta nkoka timbirhi leti ndzi faneleke ku ti kaneta hi matimba .
Nhlokomhaka ya xiviko xa mina i mfanelo ya xinawu ya mutumbuluxi na timfanelo leti fambelanaka .
Ndza tshemba hi ta humelela eka xikongomelonkulu xexo .
Swiboho eka huvo swi tekiwa ntsena hi tikhanselara kasi Tikomiti ta Tiwadi a ti na matimba ya ku va na xiave eka swiboho leswi tekiwaka hi nkarhi wa tinhlengeletano ta huvo .
Matiko wahi ?
Mi nga xisiwi .
Swi ta kavanyeta , ngopfungopfu eka ku kaneta xidemokirasi .
Ndzi lava nhlamulo leyi twalaka eka wena .
Xi nga va xa nkoka swonghasi eka ku humelela ko antswa ka ikhonomi .
Ndzi seketela mongo wa xiviko .
Sweswo swi nga ka swi nga cinciwi hi nkunguhato lowu .
Vuxokoxoko byo enela byi ta tlhela byi nyikiwa eka sweswo .
Xivutiso xa vumbirhi xi khumba ku nyikiwa ka timali ka endlelo hinkwaro .
Mininjhere wa masipala Komiti ya Wadi ku dumisa tinhlengeletano
Hlamusela tinxaka ta MUNE tihi na tihi eka ku hlanganisiwa ka ikhonomi .
Hlamusela mbuyelo wa swikambelo .
U kombele fambiselo leri hlanganeke ra swa ikhonomi .
Vaaki va misava hinkwayo a va na mfanelo ya ku tama va ha ri lava hambaneke .
Xiboho lexi , swi tano , i ku vula ka ku tiboha koloko .
Xivutiso i xa hilaha hi nga tirhanaka na leswi hakona .
I mani loyi a lawulaka ke ?
Ku na tiphurojeke to tala ta nkoka enkarhini lowu .
Swivilelo swa vona swi fanele ku amukeriwa hi ku komba ku tisola .
Xiviko xa Tikhomixini ta vatsundzuxi va le ka Holobyenkulu xi fanele yi tsariwa ehansi .
Xana ku khumbeka ka fambiselo leriya ku ta va yini ?
Hikwalaho hi tshika ku vhota eka swiviko leswi .
Va fanele ku katsa mahungu lama landzelaka eka nkanelo wa vona .
Ntsengo lowu nga kumiwa
A ndzi ta tsakela ku vhota .
Hi nkarhi lowu fanaka , rivilo ra ku vonakala ri sunguriwile .
Xana swi lulamile ?
Leswi swi tirha na le ndhawini laha ku nga na vatirhi vo huma ematikweni mambe .
Xo sungula , a hi fanele ku tshika swiviko leswi eka ajenda .
Hi ri ina eka ku olova , kambe na le ka vuhlayiseki .
Tindhawu ta hina ta le makaya leti nga hansi ka nhluvuko malembe lamo tala .
Maendlelo yo xopaxopa eka xiyenge lexi ya bumabumeriwa .
Ku tlangela leswi , ku kunguhatiwile migingiriko yo tiphina ha yona .
Ndzi seketela muteki wa mahungu eka ku antswisiwa loku a ku kunguhateke .
Sweswi xiyimo xa timhaka hi lexi tsemaka nhlana swinene .
Lexi a xi tshamisekangi .
A ndzi tivi leswaku i yini xi faneleke ku antswisiwa .
( i ) khanselara wa wadi , kumbe
Vurhangeri bya hina eka tikonkulu byi ya emahlweni kuva xiphemu xa mhaka ya vuhlayiseki bya matiko ya misava .
Ndzi tlhela ndzi lava ku khensa :
Timhaka tinharhu .
Hi ku kanetana na swona , xi va petile eka xona .
Mhaka hi leswaku i switsongo leswi nga ku humeleleni .
Naswona xi endlile tano .
Sweswo i xisolo xi ri xoxe eka xiviko lexi .
Xivutiso i ku lava ku tiva loko hi nga tshembela eka ntirhisano wa wena .
Lexi , hambiswiritano , a hi ku rheta ka ririmi .
Handle ka swona ringanyeta vundzeni bya xirhendzevutani .
Ku tiyisa nhlangano exikarhi ka mabindzu lamatsongo .
Hi fanele tanihi nhlengelo hi teka nkarhi lowu eka matimu ya ximunhu .
Sweswo a swi ta hi kotisa ku endla nhlahluvo wo angarhela swinene .
Poso eka Akhawunti ya Bangi eka Buku ya Timali ta Mani na mani .
Ndza tshemba leswaku hinkwerhu hi ta tirha hi kongomisile eka leswi .
Eka mina leswi swi vonaka tanihi ku copeta ka tihlo ko hlamarisa .
Ndza tshemba leswaku xiviko lexi xi angula eka miehleketo yaleyo .
Hi dinga ku titsundzuxa hi mixungeto .
Leswi swo lava vulemukisi na pfhumba ra dyondzo .
Ku yisa eka malembe ya makumembirhi , sweswi swi lava ku va ntiyiso .
Hikokwalaho hi nga ringeteni ku tumbeta swilo .
Ku na ku navela ku lawula leswi hi swi xavaka eka matiko ya le handle .
Ku enhla ka muxaka lowu ku yimela ku cinca ka xivumbeko .
Maendlelo ya nkoka ya laveka , tanihilaha ndzi vuleke hakona .
Xikombiso , vadyondzi va fanele va dyondza ku :
Sweswi i xitshembiso .
Huvo yi pasisile mpimanyeto wa xitediyamu vhiki leri nga hundza .
Nghingiriko : Vuleteri
Hileswaku hi ya eku cinceni maendlelo lawa .
engetelo wa matirhiselo ya xicelwa
Loko hi tiyimiserile , ndzi ehleketa leswaku hi fanele hi hlamusela xivutiso lexi hi ndlela leyi faneleke .
Endlelo ro fikelela mpfuneto wa timali hi leri landzelaka :
ku tirhisa modlele
Xana hi ya kwihi ku suka kwala ?
Lexi xi na vuxaka na mpfilungano wa swinawana leswi .
A swi yi hi leswi u swi hlayeke eka mahungu .
Mimpimo yinharhu yo karhi ya laveka .
Magoza yo hlaya ya fanele ya tekiwa eka nkarhi wo koma .
Ndzi tsakela ku gimeta hi switatimende swimbirhi swo angarhela .
Leswi swi vula leswaku munhu yoloye u lahlekeriwa hi mhaka ya nkoka .
Nhlamulo yi vile kona hikwalaho ka xitirho lexi .
Tipholisi na Xinawana
Leswi swi tlhela swi tirha eka swivandla swo hlayanyana swo engetela .
Ku hoxa xandla ka mfumo i ka nkoka eka xidemokirasi xin'wana na xin'wana .
XANA MAENDLELO LAMA YA KHUMBA YINI ?
Hambiswiritano , hi hlwerile ngopfu eka leswi .
A ndzi telangi ku mi sindzisa leswaku hinkwenu mi ya dyondzela ku dyondzisa .
Kumbe u nga ha teka tihlamulo ti ngari tingani ku suka eka ntlawa wun'wana kutani u hundzela eka ntlawa wun'wana .
Hilaha hi nga vula hakona mixo wa namuntlha , leswimbirhi swi hlanganile .
Ku na khombo ra xiviri ro vuyelela ntirho kambirhi .
Xi tlhela xi va mayelana na timfanelo ta nhundzu ya vutumbuluxi .
Pfuxeta dayari nkarhi na nkarhi .
Hikokwalaho , ku na vutihlamuleri eka ku endla swoleswo .
Hi dinga ku hlamula swivutiso swo hlaya swinene .
Leswi swa nonohwa ku swi landzelerisa , handlekaloko mimpimanyeto ya swa timali yi vekeriwa etlhelo yi kongomisiwa eka vamanana kumbe eka vatatana kumbe migingiriko ya swa rimbewu .
Swi lulamile , swi tikomba kuri na ku cinca .
Swi vuriwa leswaku ku humelela swi twala ku humelela .
Malembe ya nhungu ya tirhisiwile eka mhaka leyi .
Tani hi xipano :
U nga vutisa ntsena xivutiso .
Hakunene hi na makungu yo cinca vutomi bya vona .
Ku ava pholisi leyi pfuxetiwaka leyi ku vulavuriwaka hi yona .
Hi ta veka tihlo ra vulanguteri eka swilo .
Ndzi navela ku kaneta lexi hi marito yo tika swinene .
Hi akile masungulo eka vanhu ntsena na ikhonomi leyi kulaka .
A a ri kwihi eka masiku lama hundzeke .
Ntirho lowu wu le ku hlanganisiweni na swifundzankulu leswi khumbekaka .
Ndzi ta yima lahaya .
Ndzi tivisiwile leswaku swikambelo swi endliwile eka vanhu kumbe swiharhi .
Hikokwalaho , swi nga va leswi faneleke eka ku kula na mitirho .
Hi fanele ku twisisa leswaku ku hava minkanerisano leyi lavekaka .
Nyika nhlamulo nkarhi na nkarhi hi ku humelela ka mhaka ;
Hlamusela mbuyelo wa ku tsalela webusayiti .
Hi tiva hi ta ku onhiwa ka vululami bya ntumbuluko .
Vutleketli eka patu na xiporo
Vayimelakulanghwa va tipolitiki va kotile ku endla mapfhumba ya nhlawulo .
I incini mimpimo ya kona ya vuahluri ?
Hikokwalaho u tirhile hi ndlela yo naveta na hinkwayo mitlawa ya tipolitiki .
MUFAMBISI WA MASIPALA SIKU
Hi hlanganile hi xiviri .
Ntlawa wa hina wu ta vhotela xiviko lexi hi ndlela leyi tiyeke .
Rirhandzu ri fanele ri tlangeriwa siku na siku .
Mhaka leyi yi ta tama ya ha ya emahlweni .
Matimba ya thekinoloji i ya xiyimo xa le henhla swinene naswona hi lama nga le henhla ka vuehleketeri bya hina .
Hi fanele ku langutisisa swinene makhotso ya hina .
Naswona swi khumba hina , swi kombisa rifuwo ra ndhawu leyi hi yi vulaka kaya .
Ntshamiseko wa xiyenge xa swa timali i nchumu lowu bohaka ku fikelela ku kula na nhluvukiso .
Hi tshemba leswaku xiyimo i xa matimba swinene ngopfu .
Timfanelo ti fanele ku va hi mitlawa mimbirhi .
Hambiswiritano , sweswo swa ha ri ekule no ringana .
mukhaladi
Hi fanele hi endla leswaku xiyenge xa mabindzu lamatsongo xi kula , naswona xi kula hi ku hatlisa .
Timhaka leti hinkwato ti se ti vuriwile laha .
Rhekhoda mianakanyo nkulu na yo seketela tanihi leswi lavekaka .
Ndzi kombela hi va tshikisa xileswi va nga xi swona .
U nga ha swi kota kahle ku hundzisela switiviwa .
Mpimanyeto wa masipala wu endliwa hi mpimanyeto wo tirha na mpimanyeto wa ntsengo .
Muxavi loyi u fanele ku sirheleriwa , swo tala swi le rivaleni .
I nongonoko wa magoza .
I incini kutani xiyimo eka matiko ya ka hina ?
I swa nkoka swinene ; goza ri fanele ku tekiwa hi ku hatlisa .
Xivutiso xo fikelela vululami i mhaka ya le xikarhi eka ku fikelela swikongomelo leswi .
Hi mayelana na maendlelo , ndzi ehleketa ku ma nga antswisiwa .
Hikwalaho ka sweswo goza ra xihatla ra laveka ku lulamisa xiyimo lexi .
Hakunene hi swi vula hi ririmi ra wena .
Yaleyo i mhaka ya vutshembeki na vulawuri bya matikhomelo lamanene .
Hi ku vona ka mina sweswo a swi fanele swi endleka .
Eka tindhawu leti hinkwato , nhlengeletano ya le xikarhi ka mifumo yi kombisile ku nga tirhi .
Vekela xitirho kuri xi tirha .
" Swivandla leswi nyikiweke " swi tala ku lawuriwa na ku endliwa swa mihlangano hi ku tirhisa xikatsa xa tipholisi na milawu .
Hoxa xandla eka nongoloko wa hina wa nhluvukiso wa vanhu vo tirha .
Ku hava goza ra swa nawu leri a ri boha .
Se ndzi hundzulukela eka swiyenge swo hambana .
Lowu i nkarhi wa kahle wa swifaniso .
Ndzi vonile leswi hi mahlo ya mina .
Vunyingi a byi nga koti ku endla tano .
Xo hetelela , ndzi navela ku vula leswaku vutumbuluxi i bya rihlaza .
Tiva leswaku , i miehleketo ntsena leyi tsariweke leyi nga ta amukeriwa .
A ku vangi na ku kanela ka xiviri ku fika sweswi .
Ina , leswi i mpfuneto wa nkoka eka swa ikhonomi .
Sweswo i xikongomelonkulu xa xiboho lexi xa mafundza .
Hikwalaho ka yini xi ri tano ?
Xana swi nga tirhisiwa na le ka leswi ?
Lowu i ntsengo lowukulu swinene wa mali .
Nakambe , lembe leri nga hela hi simekile Pfhumba ro HLANTSWA .
Kutani , xana hi nga pfuneta njhani ikhonomi ya hina ?
Eka xivangelo xexo , vuleteri bya swikili swa ntirho byi lava ku hluvukisiwa .
A ndzi ta khensa loko u nga hlamula kwatsa .
I nkarhi wo yima na ku susa tindhawu to tshama to ka ti nga ri enawini .
Kombisa na ku rhekhoda matirhele ya leswi landzelaka :
Ku humelela ko hetelela ka phurojeke leyi ku kombisa phurojeke swilo swo karhi .
Kutani a ndzi nga kongomisi eka matirhelo ya swa nyimpi .
I yini xikongomelo xa endlelo mukontiraka wa tlilasi ?
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi ta kumeka ndzi ri karhi ndzi vhota hi ndlela leyi nga yimiki na xona .
Xa vumbirhi , ku na xivutiso xa maendlelo ya milawu .
Hinkwaswo leswi hi swi kumeke leswi ndzi swi boxeke a swi ta va swi lahlekile .
nomboro ya swihoxo
A hi voneni leswaku tivhoti ti ta famba njhani .
Xikombelo xo pfuniwa
Ndzi fanele ku vula leswaku swa ndzi kanakanisa .
A hi ku lovisiwa ka lava va hambanaka na hina .
Hi le ku tirheni swinene endzhaku ka mintlhontlho ku tisa hundzuluxo lowu .
Hi landzelela swileriso .
Hikokwalaho , hi ehleketa leswaku hi fanele ku tiyisa nawu lowu .
Nhlamulo i nchumu wun'wana na wun'wana .
Fambisa no kunguhata minongonoko ya vuxaka bya tiko .
Hikwalaho , ndzi ri na wena u ri karhi u ndzi seketela , xana a ndzi ta hoxa njhani ?
Mfikelelo eka vukorhokeri
U tiyimisele ku simeka nhlengeletano leyi rini ?
Mpfumelelo wo cinca ku hela ka lembe wo fanele ku kumiwa eka Khomixinara .
A hi xi tekeni .
Swihlawulekisi swa mpimo wa le henhla wa ku hanya
Ndzi ehleketa ku ri i phuphu ya ndzinganano wa vanhu .
Ndzi pfumelelana hi ku hetiseka ni vonelo rero na xitatimende xexo .
Swi hlohlotela miganga na ku nghenelela ka swirho hinkwaswo leswi khumbekaka eka swiyenge hinkwaswo swa sisiteme ya rihanyo .
Swikongomelo nkulu swa pfhumba i :
Xana hi yihi ndlela leyinene yo hlula vuhlonga ?
Se sweswi hi tshinelela ku hetisiwa ka ntirho .
Sweswi ndzi ta tsakela ku hundzukela eka mhaka yo hambana .
Ha swi tiva leswaku hi fanele ku va na ntiyiso .
Kutani hi langutisa swinene eka tikhasimende ta hina .
Xana i yini leswa ha lavaka ku vuriwa ?
Ekule ku suka eka xona , hi ntiyiso .
Hi tshemba leswaku ku fanele ku va ni mbhasiso wo karhi wa timhaka .
Pfuxeta ndzima leyi endliweke .
Hambiswiritano ndzi venga ku pfumaleka ka ndzinganano eka xiboho .
Lexi ngopfungopfu xi na nkoka eka mabindzu lamatsongo na ma le xikarhi .
Xikongomelo xa sisiteme ya xijumba i ku :
Hi fanele ku hlonipha tinhlamuselo ta marito .
Khodi yi lawula vathori hilaha va khomaka hakona vanhu lava va nga ni vutsoniwa entirhweni .
Vula loko ndhawu yi ri nhundzu ya mukomberi :
A ndzi ta rhandza naswona ku tlakusa mhaka yo lava ku vulavuriwa .
Ndzi titeka tanihi muaki wa laha misaveni .
Nhlengeletano yi vile kona tolo kambe xiviko xa muxaka walowo a xi nghenisiwanga .
Tinxaka to hambana ta vuhlanganisi .
Swi khomisa tingana ku ku na ku cinca ko tala swinene .
Ndzi tsakela ku khensa hinkwavo lava ngheniseke xandla eka endlelo leri .
Swi hoxa xandla eka ntshamiseko wa tipholisi ta hina leti hluvukaka .
Miholo yo kala yi nga ringani
Ndzi ku navelela ku humelela ka kahle eka matshalatshala hinkwawo ya wena .
Ndzi xixima ngopfu nsinya wa ku nga ngheneleli ku va ku nga va na sweswo .
Hikokwalaho , ndzi teka leswi tanihi ndzinganiso lowu nga twaliki .
Hakunene , ha nkhensa eka leswi .
Matlhelo mambirhi ma twananile eka leswi landzelaka :
Vadyondzi va fanele ku endla xiphemu xa vona .
Mitlawa leyi Hlawuriweke swi vula Vantima , vavasati na vatsoniwa .
Mitlhontlho i yikulu .
Hakunene ndzi ehleketa leswaku hi na swona .
Ku na swiphiqo leswo tala swinene swo hambanahambana .
Xikombiso xa ku ololoxa ntlimbo xi kahle ku pfuna Tikomiti ta Tiwadi .
Ku vuyeriwa ka muganga hi ku nghenelela nkarhi na nkarhi eka nongonoko wa vutiolori :
Malulamiselo ya ta endliwa eka hina ku fikelela .
Wu tumbuluxeriwile mikova na mabiloho .
Ku fanele ku va maendlelo ya kahle no tshembeka .
A hi swoleswo ntsena .
Naswona sweswo swi vuriwile .
Tilayini leti ti tshikelela miehleketo ya ndzhendzheleko .
Ndzi navela ku endla xitiviso eka vanghana va mina vo chaviseka .
Lexi i xiphemu xa nkoka xa xikombiso xa hina .
Xo sungula , i xiphiqo xa vumbiwa lerintshwa .
Xikongomelo xa hina i ku tlakusa nhlayo ya tithendara leti tlulaka mindzilekano .
Tsundzuka leswaku mpimanyeto wu nga ha lava vuxokoxoko byo tala kumbe byitsongo ku ya hi loyi byi nyikiwaka yena .
Nxaxamelo wa Vutihlanganisi wa Swirho swa Komiti ya Wadi
Ntiyiso hileswaku ku tirhisiwa ka eneji ku le ku tlakukeni .
Lowu i ntirho wo tsala wo kongoma .
Swa tika naswona a swi lulamangi .
Hikokwalaho , leswi swi ta voniwa tanihi ku engetela .
Lexi i xivandla xa nawu lexi nga cincaka hi ku hatlisa .
Naswona tlherisela eka khoto leyi leswi u nga swi endla hikwalaho ka yona .
Leswi a kuri maendlelo yo tshikelela ya mintirho leswi swi nyikaka matimba .
Hi ndlela ya ku tisola , mihundzuluxo leyi hi yi andlaleke yi landzuriwile .
Ku ya hi miehleketo ya mina , swa mfularhelo hi leswi nga swona mhaka ya kona .
Hi vuthu leri faneleke ku tekeriwa enhlokweni .
Hambiswiritano , ndzi fanele ku tsakela leswaku hi va ha ha ya emahlweni .
Ndzi langutela swo tala .
Swi tlhela swi khumba swiendlo swo sivela hi ku langutela swiphiqo , ku yelanisa matirhelo ya xiviri na matirhelo lawa ya kunguhatiweke .
Xa nkoka swinene hi muxaka lowu wa phurojeke i :
Hi fanele ku languta xiphemu xexiya xa nawu .
Leswi na swona i elemente ya xiringanyeto xa hina eka mhaka ya chukela .
Ndza khensa swinene ndzi tlhela ndzi mi navelela ku humelela eka mimbulavurisano ya n'wina .
I yini Mintolovelo ya Mafambiselo ?
Hi teka goza ro ya etlhelo relero namuntlha .
Hi fanele ku yima hi vona leswi humelelaka laha .
Komiti yo tsundzuxa yi ta veka mafambiselo ya tihlengeletano ta yona .
A hi nge swi pfumeleli sweswo .
Leswi swi ta pfula tindlela letintshwa eka vantshwa na vamanana .
Hi ta yimela mbuyelo ya ku tihlanganisa leyi .
Tindhawu ti ringanerile .
Ndzi nga kombela ntsena vukorhokeri ku kambisisa lexi .
Nhlangano wun'wana na wun'wana wu fanele kuva na leswi landzelaka :
Ndzi ehleketa leswaku a hi xiboho xa kahle .
Lexi i xin'wana xa nkhumbo lowukulu wa xiletelo .
A ndzi ta tsakela ku engetela swilo swimbirhi .
Nkomiso lowu nga laha hansi wu andlala swihlawulekisinkulu swa nhlengeletano leyi rhangelaka nkunguhato na endlelo .
Kutani sweswo a hi leswi ndzi vulaka swona .
I mhaka yo va na mbango wo antswa .
Swi na ntiyiso eka matiko lama ha hluvukaka .
Ndza swi tiva leswaku a wu se u swi tivile .
Leswi swi ta lava ntirho wo tikarhata swinene ku tlula ekusunguleni .
Hi vona ka hina , leyi i mhaka ya nkoka .
Eka leswi , matiko yo hlaya va tirhisile matshalatshala ku lulamisa mhaka leyi .
Hi jekajekisana hi switirhisiwa na leswi a hi nga swi endla .
Tiva magoza laya nga tekiwaka hi mfumo ku lulamisa mpfumaleko wo ringana wa nkarhi lowu hundzeke na vusweti .
Swikongomelonkulu swa Matshalatshala ya Gezi leri Hetaka Nkarhi wo Leha i :
Tindlela leti nga lavaka ku tirhisiwa eka muxaka wo karhi ka ntirho .
Swiyimo se swi lulamile ku va ntirho wa ku endla kunene wu sungula .
Ndzi lava ku landzelerisa eka swona .
I endlelo ro ya hi swiyenge .
Hlamusela hi ku komisa , u ri karhi u tshaha vumbhoni ku suka eka xivutiso .
Xiyenge xa nhloko ya xikolo xi lava ku herisiwa .
Ku humelela ka endlelo swi ya hi levhele ya le henhla ya ku va na xiave ku suka eka swirho swa wadi eka nkunguhato wa wadi .
Kombisa ndhawu yo karhi ya bindzu .
Ndza khensa swinene nseketelo wa wena na ntirhisano .
Eka nkarhi lowu , swifuwo swa tluleta eka vanhu na swigalana .
Hi maha maendlelo lama nga tava mari kahle ngopfu ?
Wu xanisiwa hi xiyimo xa nhlayo ya le henhla yo pfumeleka ka mitirho .
Xixima vatirhikulobye va wena na ntirho wa wena .
Loko swi nga ri tano , kutani ndzi ta bumabumela leswaku u yi langutisa .
Va ta yimeriwa eka levhele ya le henhla swinene .
Huma u ya tlangela !
Tihakelo leti ringanyetiweke ti hi ndlela leyi landzelaka :
Vo tala va vona i vanene .
Hambiswiritano , ntirho wa hina eka leswi a wu se hela .
Ku kanakanisa swa durha swinene .
Hakunene , ku tinyiketela loku ku le xivindzini xa sisitimi ya nkoka leyi rhangeriwaka hi mfumo .
Ku ni swo tala eka swona leswi faneleke ku ndhundhuzeriwa .
Tona i timhaka to hambana .
Ndza vuyelela , a swi ta va nghozi swinene ku vhota swi kanetiwa .
U nga swi tshembha sweswo .
Ku fambelana na xiphiqo xa swa tinhlayohlayo , ku na nkanakano wa maendlelo .
Maphorisa va lolohisa vavasati ku teka magoza .
Muxaka wo karhi wa rimbewu wa timfanelo ta vahlapfa wu ta tlhela wu kamberiwa .
Hetisisa pholisi ya hina ya loko xikolo xi tele .
Ha vilela hi hungu leri vunavetisi byi nga na rona .
Loko ku ri karhi ku va na " ku hlula ka xihatla " loku faneleke ku fikeleriwa eka xin'wana na xin'wana xa swivandla leswi , maqhinga lama ya ta teka nkarhi ku va na switandzhaku swa mpimo lowukulu eka vusweti .
Ndzi ta tsakela ku heta hi miehleketo leyi landzelaka .
Ku cinca loku ku fambelana ngopfu na miehleketo yo va hi katsiwile ?
Tsundzuka ku hlayisa na ku pfala fayili .
Ndzi ehleketa leswaku sweswi swi ta va na masungulo yo ka ya nga cinca .
Kutani mi na leswi swi nga ringanaka lembe .
Avuxeni no khensa nkarhi wo burisana na n'wina .
Ku tatisa xiviko xo koma xa ku veka tihlo
Mhaka leyi landzelaka yi fambelana ni switiviwa swa mbulavurisano .
Tihloko ta swa tindlu sweswi ti le ku lulamiseni ka mhaka leyi .
Makungu lawa ya sweswi a ya lulamisi xiphiqo lexi .
Sweswo hi leswi ndzi swi twala naswona hi leswi ndzi pfumelaka eka swona .
Nakambe , ku na timhaka to fikelela vutleketli na ku timakete leswi faneleke ku tirhaniwa na swona .
Mavonelo yo khuma ya leswaku vamanana va hava vuswikoti
Kambe hi endle yini ku kanetana na leswi endliweke eka hina ?
I murhangeri wo tiya loyi a nga hlayisa vanhu va yena swinene .
Leswi swi tumbuluxa ntshembo exikarhi ka hinkwavo lava nga na xiave
Swi na matimba yo hlanganisa vanhu hi ndlela leyi leswitsongo swi endlaka .
Rero a ri ta va goza eka tlhelo leri nga rona .
Xiyenge A
Xana va humelela njhani eka vukhongeri byo hambanahambana ?
Tlhela u tsala swivulwa leswi landzelaka tanihi swivutiso :
A ndzi ta ku khutaza ku xaxameta leswi hi mfanelo .
Hlamusela switandzhaku swa khodi ya matikhomelo eka nhlangano .
Xo hetelela , ku khomana ka vanhu va hina ku fanele ku tiyisiwa .
A ko v a ntsena hi tlhelo ra mphakelo wa eneji .
Ku lulamisa ku le ndleleni .
Hi fikile
Hambiswiritano a hi boheka ku nga ngheni eka ku vhota .
A ndzi ta rhandza ku tlakusa timhaka ta mune .
Hi katsile leswi eka xiviko xa hina .
Matimu ya phurojeke :
Langutisa Xikambelo xa Endlelo laha .
U ri yihi hi hina ?
Xa vumbirhi , ndzi ta tsakela ku rhekhoda leswi landzelaka .
Mimbuyelo ya ntirhisano lowu yi katsa :
Leswi landzelaka i nkomiso wa xiyenge xin'wana na xin'wana xa ndlela leyi nga ta fambiwa
Namuntlha , leswi swi hundzuka swa xihatla ku tlula nkarhi wun'wana eka matimu ya hina .
Swipanu swa nyikiwa :
Swi le rivaleni leswaku matiko lawa ya tala kuva ya fumile hi swicelwa no kumeka eka tindhawu ta kahle .
E-e , a hi nge pfumelelani .
Hi vona varhangeri emisaveni eku tshunguleni na ndzavisiso wa rifuva .
Hambiswiritano , hi fanele ku amukela tlhelo ra kahle .
Lexi na xona hi xona xivangelo xa ku va hi landzelerisa leswi humelelaka hi ndlela yo antswa .
A ku na switirhisiwa swa vuhungasi eka Wadi ya A.
Oho , wa swi tiva , u tifanele na . .  .
Ndzi hava marito yo ringanela ku tshikelela leswaku xibedhlele lexi i xa n'wina .
Hi ta boheka ku hlalela leswi nga eku humeleleni hi vukheta swinene .
Na hina ha pfumela .
Ku vuriwile swo tala mayelana na vukala-tlhelo bya xithekinoloji .
Nkunguhato , vufambisi na vusimeki bya
Ndzi ta ya emahlweni ndzi ri na ku kanakana ka mina .
Ndzi navela ku khensa muteki wa mahungu eka xiviko lexo saseka ngopfu .
Hinkwaswo leswi ndzi nga swi vulaka hi leswaku swi terisa vusiwana .
Nawu lowu nga kona a wu katsi mhaka leyi .
Naswona vukungundzwana na vugevenga swi tsanisa hikuva swi tele ngopfu eka vanhu va ka hina .
Ngopfungopfu namuntlha , mi nge ndzi sungula hi lexi xa vumbirhi .
Tiva magoza yo simekiwa ka xiboho .
Ndzi ehleketa leswaku a swi lulamanga ku ringana .
Xiyimo xa vukati
Lexo sungula i ku tlakusa ntshikilelo .
Ku na tielemente tinharhu letikulu eka ntwanano .
Ndzi ehleketa leswaku lexi i xihoxo xa ntiyiso .
Nkarhi hi wona ku swi tirhisa , kambe njhani ?
Twisisa swilaveko .
Nyingiso wu kongomisiwa eka ndzingano lowu faneleke wa ntshamiseko na ku cinca .
I tiko leri kumaka hakelo yo biha .
Eka nkambisiso wa hina , xiphemu xa nawu xi tirhisiwile kahle , xi ta pfuxelela miganga ya hina .
Ndza na vuxopaxopa hi xiyimo xa le hansi xa ku nyikiwa ka timali .
I vutihlamuleri lebyikulu .
Leswi swi kombisiwa hi ntokoto wa sweswinyana eka xiyenge xa mina n'wini .
Hi ni nkarhi wa ku lulamisa swihoxo swa hina .
U taya tengisiwa ku nga ri khale .
Eka ndhawu hinkwayo ya ka masipala tisenthara ta rihanyo ko va timbirhi ntsena .
Hi fanele ku landzelela vaonhi eka xivandla lexi .
Ku nghenelela hi Mfumo wa le Xikarhi ku ta langutisi eka swikongomelo leswi landzelaka :
Xo sungula hileswaku hi lava xitatimende hi ku angarhela .
handle ka nkarhi
Hi fanele ku va khutaza ku endla sweswo .
Vona hikokwalaho va ariwa
Hi tisile mati yo nwa la ma nga basa eka mindyangu yo ta la laha ka xifundzhankulu .
Mina hi ndzexe a ndzi tshembi leswaku leswi swi ta humelela .
Swi tlhela swi tiviwa tanihi swinonisi swa manyoro .
A hi mhaka yintshwa .
Leswi a swi se swi katsiwile eka nkunguhato wa nkarhi lowu nga hundza .
Mbilu ya Vumbiwa i Nxaxamelo wa Timfanelo .
Ndza swi tiva leswaku ku engeteriwa ka chukela ku ta tekiwa xiboho ehenhla ka swona .
Ku nga ri khale va lava ku hlawula holobyenkulu .
Hi na xivilelo xa leswaku ku dlaya loku , ku nga va ku hlohloteriwa hi swa tipolitiki .
Nhlamuselo ya tinhundzu na / kumbe vukorhokeri .
Ku pfumeleriwa ka kungu hi wadi
Hi lava hi ku hatlisa ku hela ka ku cukumetiwa ka vaaki .
A hi mfumo lowu lavaka leswaku ku va ni ku tlhela ku hlanganisiwa ka vanhu .
Kungu ra endlelo ri katsa :
Swikambelo eka ku langutisa hi ku hiteka :
Ayitheme yi pfariwile .
Sweswi hi sungula ku vona mihandzu ya ntirho wa hina wo tika .
Hi ku tekela leswi enhlokweni , ndza khensa swinene .
Xa vunharhu , ...
Xana leswi swi vula yini eka tidyondzo ta wena ?
Khakhuleta nhlayo ya tixere tintshwa leti nyikiweke .
A ku fanelangi ku va na xihlawuhlawu xa rimbewu , vaaki , nghohe tipolitiki kumbe vukhongeri .
Hi lava maxelo yo angarhela ku humelela .
Lexi i xintshunxo lexi eku heteleleni xi nga ta fikeleriwa .
Naswona ku na nseketelo wa timali wo engetela wo hlanganisa wa dyondzo ya le henhla .
Xo sungula , i ku landzelerisa vutiyimiseri bya vutinyiketi .
A hi mhaka ya loko swi ri tano .
Xilotlela xin'wana xa vufambisi bya nhluvuko ku vile nhluvuko eka vumaki .
Eka malembe matsongo laya hundzeke , hi cincile ndlela leyi mfumo wu kunguhataka matirhiselo ya timali .
A wu vulavula hi ntlimbo wa vutitshembi .
Ndzi na ku tshemba leswaku leswiya swa va khumba .
Endlelo ra hina , hi ku kanetana , hi leri akaka .
Mbulavurisano i endlelo leri vanhu va cincanaka timhaka na mavonelo .
Ku humelela lokukulu eka dyondzo emalembeni ya khume lama hundzeke ku katse :
Hileswaku leswi swi lava timali leti nga ringanela .
Swifundza mikarhi hinkwayo swi vile vatirhisani eka nongonoko wa rimba .
Ndzi tisola eka swoleswo .
U tihlanganisile na vanhu vo tala .
Sweswo swi fanele ku tshikeleriwa .
Ku tisa mhaka leyi , Phuresidente a vula :
Mhaka ya nkoka i ndzinganiso lowu faneleke .
A ku na nxungeto nawutsongo eka vuhlayiseki bya pato .
Ku lulamisa Ntirho
Swikombo leswi kombaka ntalo swi vula tinhlayo na tiphesente ta vamanana na vatatana kumbe mihlangano leyi katsiwaka kumbe ku khumbeka hi nghingiriko kumbe ntlawa wo karhi .
Leswi a hi ku avelana ka kahle ka mahungu .
E-e , a swi tsakela kambe u hetelela a nga ha fambangi .
Timfanelo ta ximunhu ti fanele ku sirheleriwa .
Mahungu lama hinkwawo ma ta kumiwa eka imeyili .
Xikongomelo xa lexo sungula xi fikeleriwile .
I yini ntirho wa xiphemu lexi ?
Naswona ; leswi i phuphu ya ku nyika vavasati matimba .
A hi yeni emahlweni hi aka tiko leri nga ni vanhu lava hlayisanaka leri tlhelaka ri katsana .
Swiyenge swa vahluri hi leswi landzelaka :
Mpimanyeto wu ta yisiwa eka Huvo leswaku yi pfumeleriwa hi Mudyaxihi .
I nhluvuko wa nkoka naswona wo ka wu nga ri kahle .
Naswona kutani ku na ku lwisana na vugevenga bya matiko ya misava .
Nhlamulo ya mina yi nga ku hlamarisa .
Xana va / u pfumelelana na xiringanyeto xa mina ?
Vuxokoxoko bya mayelana na samiti byi ta tivisiwa endzhaku nyana .
Hi swona swi endlaka leswaku hi fanele ku yisa emahlweni eka gondzo leri .
Hundzisela phepha ra nhlamulo exineneni .
Khomixinari , mhaka ya mina yo sungula yi kongoma ntirho wa nyutliliya .
Xana hikokwalaho ka yini u nga teki goza rin'wana ku ya emahlweni ?
Hi ntiyiso ndza hlamala leswi xi nga le ku swi endleni kwalano .
Ku ni ntalo wa vuswikoti etikweni ra hina .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swa laveka leswaku swi tekeleriwa .
Sayizi ya mpimotsongo yi ta endliwa tanihi ndlela leyi landzelaka :
Mpfumaleko wa timali wu siverile phurojeke ku humelela .
Swi tlhela swi va , naswona ehenhla ka hinkwaswo , mhaka ya tipolitiki .
A ndzi ta tsakela ku seketela xivulwa xin'wana ni xin'wana .
Hikokwalaho , hi kombela leswaku mi vhota hi ndlela leyinene .
Swi tano ku ta tihlanganisiwa na phalamende eka leswi .
Leswi i mhaka ya tingana , hikuva njhekanjhekisano i wa nkoka swinene .
Ajenda i nongoloko wa timhaka leti faneleke ku kaneriwa hatona eka nhlengeletano yo karhi
I nkarhi wa ku herisa matimba ya nyutliliya .
Ndzi lava ku kanela timhaka ti nga ri tingani njhe eka xona .
Xiphemu xin'wana i ku pfumaleka ka vuxokoxoko na ku endla swilo erivaleni .
Xana swiboho swi endliwa njhani ?
Hikwalaho hi hlawuleke kuva pfuna hi timali tanihi leswi hi endlaka ha kona .
Kambe a va vuli ku i yini .
Xilo xo saseka !
Xana u yile exikolweni namuntlha ?
Fomo leyi nyikiweke laha yi ringanyetiwile ku olovisa sisiteme ya mavikelo .
Na nhlamulo yi le rivaleni i e-e .
Nhluvukiso wa mirhi , vutomi , swa munhu na ntlakuso wa rihanyo .
Sweswo a swi ta va swi ri eka ntsakelo wa hina hinkwerhu .
Hi te e-e .
Mhaka ya mina ya vumbirhi i mayelana na ndlela yo phakela timali .
Naswona swa yini ?
Mfikelelo wa kahle wa le xikarhi dorobankulu
Ndzi vula leswaku a swi tshembisi .
A ndzi ta khensa loko vito ra mina ri nga tatisiwa .
Lexi hi xin'wana lexi hinkwerhu hi lavaka ku hoxa xandla eka xona .
A ku na xivangelo xo tivikana .
Ku khoma tinhlengeletano ta mikarhi hinkwayo ta komiti ya wadi : a hi vakhanselara hinkwavo va tiwadi lava endlaka leswi hikokwalaho leswi swi fanele ku va xiphemu xa makambelelo ya matirhelo ya vona .
Leswi a swi fanelanga swi tlhela swi humelela eka xiyenge xa swa swakudya .
Ku hlela ka pulani ya mabindzu lamantsongo sweswi ku le ku endliweni .
Nhundzu leyi rhumeriwaka eka adirese eka tiko leri ku rhumeriwaka eka rona .
Kambe hi fanele ku xixima hiseko wa vanhu .
Swi tano hileswi a nga wansati .
Handle ka swona , swi kumeka hi ku olova swi ri nongoloko wa switatimende leswi nga tshembekangiki.
Swi pfumelela matiko ku kombisa swikili swa wona na vutivi bya maendlelo .
Endzhaku ka sweswo , nkarhi wa ta lowu va nga ta teka xiboho hi wona .
Nkarhi hinkwawo ehleketa vuhlayiseki bya vadyondzi va wena .
Mfumo wa xifundzankulu wu endlile mhaka leyi hi ndlela ya vutihlamuleri .
Ndzi kunguhata ku endla switiviso hi mhaka leyi ku nga ri khale .
U tirhe kahle .
Hikokwalaho ndzi ringanyeta leswaku hi sungula eka leswi .
Tiyuniti ti laveka ntsena eka nhlamulo yo hetelela ya nhlayelo .
Sweswo a hi rito ra mina ro hetelela eka mhaka leyi .
Leswi ku tava maendlelo ya nhluvukiso .
A ndzi lavi ku hlwerisa timhaka .
Maendlelo lama ma antswisile ku thoriwa na ku nga hlongoriwi ka vatirhi entirhweni .
Ndza ku xixima .
Kombisa goza leri nga fanele ku tekiwa .
Ntwanano wo lombisa a wu si sayiniwa .
Ku olovisa Nxungeto wa Vuhlayisi bya Ntshovelo .
Kambe swi tikomba hi pfalekile mahlo eka mhaka ya nkoka leyi hi nga yi ndlandlamuxaka .
Hi lava ku endla ku vutinyiketeri bya nkarhi wo leha .
Ku tirha kahle , xi fanele kuva na switirhisiwa swo enela .
Vona leswaku vapfuneti ematini va nga ku vona loko u ri endzeni ka mati .
Hi lava hinkwavo ka vona va tshunxiwa .
Swi khumba vathori na vathoriwa hinkwavo .
Ndzi twa leswaku a va tsakanga .
Ku ni switirho leswi faneleke swa ku tirhana ni swiyimo leswintshwa .
Ku nyikiwa ka timfanelo
A swi kanakanisi leswaku ku na swo tala leswi lavaka ku antswisiwa .
Nawu lowu wu fanele ku endliwa hinkwako laha Riphabiliki .
Ndzi ehleketa leswaku u hoxile swinene .
Yi na switirhisiwa .
Siku ro humelerisa a ri tiveki .
Ndzi tiyimiserile leswaku hi fanele ku swi endlisa xisweswo .
Leswi a hi swilo leswi hi nga swi tolovela .
Ku hundzuluxa ko yisa emahlweni ka vumbirhi ku endliwile .
Vusweti i ku tluriwa ka timfanelo ta ximunhu naswona swi onha mindyangu .
Vamanana na vatatana , tanihi leswi mi swi tivaka , kuna muhluri eka mphikizano wun'wana na wun'wana .
Pfumelela tinhlamulo to pfumala makumu .
Xikalu xa ntlhontlho xi hi ndlela ya leswaku maendlelo ya xintu ya mpfuxelelo ma tava ya nga ringanangi .
Ndza tshemba leswaku a swi vumbi xiphemu xa xihumelelo xo sungula lexi nga ta tirhisiwa tanihi xikombiso .
Swi le rivaleni , ku nga landzeleli ko tano ku fanele ku herisiwa .
Leswi i mhaka leyi humelelaka lembe na lembe .
Ntirho lowu wu le ku yeni emahlweni .
Swi humelele hi nkarhi lowu a ri ku humeleleni .
Mhaka ya vumbirhi leyi ndzi yi vulaka i mayelana na mitirho .
Handle ka wena a hi tava hi ngari lani sweswi .
Hi nga lahli ku tshemba .
Nkucetelo wa tintangha wu ni xiave lexikulu eka nhluvukiso wa vona wa vuxaka .
Hambiloko ku ngari xilaveko , matshalatshala yo hlawuleka ya endliwile ku khumbha vamanana eka phurogireme .
Ndzi teka leswi tanihi leswi ringananisiweke kahle swinene .
Walowo wu ta va mongo wa mhaka .
Ku nghenelela loku ku humelela ehansi ka nhlokomhaka ya Vantshwa eka Endlelo ra Sayense .
Ntsakelo wa hina i ku va xiphemu xa leswi .
Xana wa n'wi tiva ?
Ndzi ta rhanga hi xivutiso xa vumbirhi .
Ndzi twa ku vava ku endla leswi .
Xo hetelela , i marito matsongo eka pholisi ya xifundzatsongo .
Hi na ku tshemba lokukulu ka leswi mi nga ta swi fikelela .
Ndlela yo mati
Ndza tshemba leswaku hi nga va na n'wangulano wa kahle laha .
Sweswo a swi ta va rendzo ra kahle ku ri teka .
Ku nga tihlanganisiwa na vona hi ku tirhisa Khoto ya le Henhla .
Vuvekisi i mhaka ya nkoka swinene .
Boxa ni ku hlamusela swinharhu swa leswi landzelaka leswi faneleke :
Matshalatshala yo vutivi byo hlaya no tsala ma fanele ya ehleketiwa tanihi xiphemu xa goza ra nkarhi wo leha .
Handle ka sweswo , swi avanile swinene ku suka eka tiko rin'wana ka ya eka rin'wana
Ku twisisa xikombiso
Hikokwalaho ndzi ta tihumesa loko swifika eka vhoti .
Xedulu ya switirhisiwa
Ku vilela eka Huvo
Lexi nga xa nkoka eka nhundzu xa laveka .
Vanhu lava nga na matimba ya vulawuri va nga ka va nga endli swilo hi ku rhandza ka vona ntsena
Malembe ya khume lama nga hundza , a hi nga swi tivi leswaku i incini .
Ku tumbuluka ka kahle ka vonaka eka ikhonomi ya hina .
Kambe wolowo i nhluvukiso wuntshwa wu ri woxe .
Moya lowu wu fanele wu hlohloteriwa .
Sweswi hi vulavula hi mayelana na swiviko swa nkoka swimbirhi .
Xana u kunguhata ku tirhana na xiphiqo lexi na xona ?
A ndzi ta tsakela ku va ni tihlamulo leti kongomaka swinene .
Leswi hi leswi swilo swi nga yimisa xiswona eka nkarhi lowu .
Sweswo swi vuriwile , a ndzi laha ku ta ndhundhuzela ntsena .
Xintshuxo xa swa tipolitiki xi fanele ku fikeleriwa eku heteleleni .
Lembe leri hi tirhile kahle swinene .
Lowu i ntirho wa hina ku wu hlayisa .
Ku xi endla ntsena xi olova a swi nga ololoxi xiphiqo .
ku va swi sasekile a swi enelanga .
Xo sungula , vutumbuluxi bya ikhonomi na ndzavisiso .
Vula ntiyiso .
A ndzi nge ngheni eka vuxokoxoko laha , Vamanana na Vatatana .
Ku sukela nkarhi wolowo :
Ku ni swo tala leswi fikeleriweke hi mfumo na miganga hi ku angarhela hikokwalaho ka vuxaka .
Swi ta va swi tsakisa ku tlula mpimo ku swi tiva .
Va fanele ku katsiwa eka maendlelo lawa .
Hi le ku seketeleni ka lexi .
Ha swi tiva hinkwerhu leswaku matiko la ma humelelaka ma akiwa hi ikhonomi yo tiya .
Laha hi le ku vulavuleni hi mayelana na ndhavuko na nhluvukiso wa vanhu .
Sweswo hi leswi hi nga eku tshembeni ku swi hluvukisa .
Mina hi vumina ndzi ta hi le ka dorobankulu ra vutumbuluxi bya swikepe .
Leyi i sensasi ya rixaka ya vunharhu ku suka ku sungule dimokirasi .
Ley i levhele yo kanakanisa yo biha ngopfu yi nga si tshamaka yi va kona eka mfumo wa xifundza .
Ku nyika ntshungulo eka vaxanisiwa va swa xihlawuhlawu .
Ndza mi amukela hinkwerhu .
Va na mpimo wa le henhla wa ndzetelo hi nxavo wa le henhla eka mfumo .
Hikokwalaho a hi vekeni swilo tanihileswi nga xiswona na ku tshembeka eka hina vini .
Ku tlhela kuva nkateko eka wena ku tlakusa swivilelo swa Tisenthara ta Makhotso ta sweswi .
Hlamusela maendlelo ma swilo Swinharhu leswi faneleke swi tirhisiwa .
Swi vile kona nkarhi wo leha .
Va twananile hi leswi faneleke ku endliwa - swi le ka ntwanano .
Hi ehleketa kuri i goza lerikulu eka tlhelo lerinene .
Nkongomiso wun'wana lembe leri wu ta va eka ku basa ka swikolo .
Xikombelo xa milawu yo fambisa xi hlamuseriwile eka matirhelo ya swa mirhi .
Loko va nga ri na nghozi , kutani a ku na nxungeto .
Vamanana na vatatana , hina a hi vadyondzi kumbe vatinyiketeri !
Hosi a yi yimelela hi ndlela leyi ?
Hambi eka mhaka leyi , a ku nga ri mpfumelelano wo angarhela .
Xana hi Kwihi Ndzi nga Kumaka . .  .
Hi ntiyiso , mpimo wa vuxaka wu fanele wu lawuriwa hi muxaka wa xiphiqo xa vugevenga .
Papila ra nkoka wa mutirhi , ro vula tindhawu laha ku lavekaka ku humeseriwa erivaleni .
Kwalomu ka xirho xin'wana na xin'wana xa komiti xi vulavurile hi leswi .
Sweswi i mhaka yo va swi tirha ntsena .
Foramu leyi na yona yi tumbuluxiwile eka levhele ya xifundzantsongo .
I mhaka ya tipolitiki hi ndlela ya xiyimo xa le henhla , ndza ehleketa , ehenhla ka hinkwaswo .
Swi na nkoka ku tumbuluxa mbango wa kahle leswaku ku va na ku vulavurisana loku tirhaka .
Hlayisa no pfala matsalwa hinkwawo .
Wena u xi vurile lexi .
Ndzi lava ku ku tsarisa ntwanano wa mina wa xiheri eka mhaka leyi .
Mhaka yikulu i maavele ya switirhisiwa .
Va tlhela va vona nkoka wo va bindzu ra vona ri va na mali yo ringana .
Hambiswiritano , vonelo ro tano ri ta va leri hoxekeke .
SWIKOMBISO SWA NKOKA SWA MATIRHELO
Mpfumaleko wa vatirhi
Ku landzelerisa ku teka goza eka dyondzo yo katsa vanhu hinkwavo .
Ha swi tiva leswaku hi nga tshembhela eka wena tanihi vatirhisani eka rendzo leri .
Vusweti na ku onhiwa ka mbango swa yelana swinene .
Ku pfumaleka ka leswi ku hava vumundzuku .
Hi fanele ku ya emahlweni hi va nyika nseketelo wa hina .
Matirhiselo lamanene ya ririmi ro gega .
A hi fanelanga ku swi tshikela eka ntshikilelo wa vaaki .
U fanele ku kombisa kahle lava nga eka nxungeto .
I , kahlekahle , mhaka ya misava hinkwayo .
Hi tsakela ku amukela swibumabumelo swa dokodela eka mhaka leyi .
Naswona nchavo lowu twisisekaka a wu nge ahluriwi .
Xivilelo xa ku hlayisa nkoka wa swa mbango na xona xi vile lexi tiyeke .
Yuropo yi na nkoteko wukulukumba eka ndzavisiso na thekinoloji .
Mpimo wa swa Timali
Maendlelo ya swilo hi ndlela leyi toloveriweke no tiveka ya ta tirhisiwa eka swibalo leswi nga kona sweswi leswi landzelaka :
Mpfapfarhuto wa ajenda wu fanele ku hangalasiwa ku nga se fika siku leri ku twananiweke rona eka nhlengeletano .
Sweswi i xivutiso xa ku languta eka nkarhi lowu taka .
Xitsariwa lexi i xa nkoka swinene eka mbango .
Ha mi khensa eka nkarhi wo vumba vuxaka bya hina bya ku rhula , ku humelela na ndzingano .
Sweswo hakunene hi leswi muviki a nga eku swi xiyaxiyeni sweswi .
Eku heteleleni a hi dyondzeni eka swihoxo swa hina .
Nakambe , eka xiyimo xa misava hinkwayo hi fanele hi rhangela hi ku kombisa .
Hi fanele ku hambanyisa exikarhi ka swivangelo leswi .
I muxaka wa njhekanjhekisano .
Nhlengeletano ya palamente na yona yi fanele ku ehleketiwa kahle .
Ku teka magoza hi nkarhi naswona hi ku fambelana ni nkunguhato .
Xikombelo lexikulu xa Kungu hileswaku :
Xivutiso xa wena xita hlamuriwa hinkarhi lowu faneleke .
Mpfapfarhuto wa nawu a wu se tlakusiwa ni sweswi .
Vukorhokeri bya Vuchuchisi bya Tiko .
I nhlaselo wa xiviri eka titlilasi ta vatirhi .
A ndzi ta bumabumela hikokwalaho leswaku u kaneta ku cinca loku .
Ntlawa wa mina wu ta vhota hi ndlela ya kona .
Sisiteme ya sweswi yi dya mali yo tala .
Ku tumbela hi mindzilakana a hi leswi ku nga hlawuriwaka eka swona .
Ndzi ehleketa ku ri hi fanele ku vutisa xivutiso xexo hi matimba .
Kambe endzhaku ka swona , na hina hi na swilaveko swa hina vini .
Ringanyeta tindlela ku endla tinhlengeletano ti famba kahle .
Nkarhi hi wona lowu .
Swi nga va ku hlanganisiwa ka ku nghenelela loku vekiweke .
Hi lava nsirhelelo wo antswa .
U nga tlhela u engetela tinomboro ta nkoka ta wena n'wini eka nxaxamelo lowu .
Lexi i xiyimo xa timhaka xo tika swinene .
Loko hi endla lexi , na hina hi ta humelela .
Ku fanele ku landzela magoza .
Leswi swi seketeriwile hi vo tala hi ku angarhela va komiti .
Hambiswiritano , xivutiso i mpfhuka wo tanihi kwihi hi faneleke ku wu famba .
Xivutiso : U suka hi Wavumune .
Leswi swi ta fikeleriwa hikwalaho ka vutlhari byo hlanganeriwa .
Ndzi kombela leswaku mi ndzi pfumelela ku va ni marito yo karhi manharhu yo engetela .
A swi na vutihlamuleri .
Vamanana na vatatana , ndza mi khensa loko mi ndzi yingiserile .
Swikongomelo swo twisiseka swi vekiwile na vutihlamuleri byi phakeriwile .
Khakhuleta nkoka wa xitoko xo pfala wa minchumu ya xitoko mimbirhi .
Hi khensa swinene eka ku hoxa xandla xa nkoka eka dyondzo .
Kambe a hi veni erivaleni .
A hi fanele ku tlakusa ikhonomi na ku avelana mimbuyelo ya yona .
Xana u ehleketa leswaku leswi swi ta angarhela swilaveko swa wena hinkwaswo ke ?
A va ta .
Hikokwalaho , ndzi rhamba vatirhikulorhi ku seketela xiringanyeto lexi .
U endle swiringanyeto swi nga ri swingani .
Lexi hi xona xivangelo xo va ndzi arile eka xitsariwa lexi .
Ku yisa emahlweni ka nkarhi wo leha ka xitediyamu ka ha tiyile .
Kambe a swi ringananga ku nyika ntsena mahungu .
Ndzi tirhile hi ku va ndzi rhumiwile ku va ndzi vona vukorhokeri bya ndhavuko wa hina eka tiko ra mina .
Lexi i xiyimo xa kona .
Ntirho wu nga va :
Ndzi pfumeleli ku endla xifananiso lexi nga rivaleni .
Nawu lowu wu tlhela wu sirheleleka loko hi languta eka nkarhi lowu taka .
Hi tsakile ku va hi tlangela goza leri na n'wina madyambu ya namuntlha .
Pholisi ya matiko mambe yi fanele ku tama yi ri ehansi ka vutifumi bya matiko .
Nakambe ndzi tsakela ku mi khensa swinene hi malwandla ya n'wina .
Ku fikela siku leri ra namuntlha , leswi swi vile xiphiqo lexikulu swinene .
Makungu ya nkarhi wo leha I endlelo ra khale ematikweni yo tala .
Ndzi endlile leswi ndzi swi endleke hikuva ndzi tshembile leswaku a kuri mhaka yinene ku yi endla .
Ndhawu ya nawu
Nchumu lowu ringanyetaka mphakelo :
A ku na rito eka ku tiya ka makete wa vatirhi .
Ntshunxeko lowu wu , hitlhelo , humelerisile mitirho leyo tala .
Leswi swi katsa kwalomu ka leswi landzelaka :
Sweswo a hi ntiyiso , tanihiloko hinkwerhu hi ri karhi hi swi lemuka .
Ntirho wo tala wu endliwa hi voko naswona wu heta nkarhi wo leha .
Languta tinhlamulo ta vona va ri hinkwavo .
Ndza mi khensa swinene ngopfu .
Hi ta seketela Nawumbisi .
Hi vekile mimpimo .
Leswi swi ta tlhela swi endla mali yo tala leyi nga kona ku hakela swikweleti .
Ku hunguta vusweti eka vamanana ;
Xikombiso xin'wana hi lexi xa ntirho wa vavasati .
Mbuyelo i xiviko lexi nga ringanisiwa kahle lexi ndzi xi seketelaka .
Nkoka wa mali - Mbirhi
Ku engetela , ku na mhaka yo thya .
A nga cincanga .
Tindlu leti ti nga lo akiwa xiphemu ntsena , kambe timali ti herile ;
Xengetelo wa lembe wu kona hi tindlela hinkwato to endza eka lembe leri .
Kombisa swilaveko na ku langutela ka vaxavi .
Xa vuntlhanu , ku na mhaka ya koporo .
Ku ya hi vuxokoxoko bya muviki , leswi swi endlaka laha .
Ku na nhlamuselo yo olova ya xiyimo lexi .
Matimba ya munhu i nkongomo wo tiya eka ntlangu lowu .
Hambiswiritano , hi lava swipfuno loko lexi xi fanele ku humelela .
Kambe hi swi kumile leswi a hi kunguhatile ku swi endla .
Loko vanhu va kumeka ngopfu va ri ni ku kanakana , swi endla leswaku va kumeka ngopfu va ri karhi va khomelela eka miehleketo ya vona ntsena .
Hi fanele ku vulavulela lava nga swi koteki ku tivulavulela .
Leswi na swona i nchumu lowu hi nga ta ka hi nga faneli ku wu hunisa .
Mfumo wu lawuriwa hi switsundzuxo leswi wu swi kumaka .
Ku tlakuka ka ku tirhisiwa ka rhadiyo ku tiyisisile ku hangalaka lokukulu ka vuxokoxoko .
Senthara na Senthara ya Vuhlanganisi bya Rixaka .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va ku ri na ku hlawula loku faneleke ku endliwa laha .
Tsundzuka leswaku i swa nkoka ku va swirho hinkwaswo swa komiti swi teka xiave eka nhlengeletano .
Timfanelo a ti fambi toxe , kambe ti fambisana na vutihlamuleri .
Eka xiyimo xa muxaka lowu , xin'wana na xin'wana xi nga humelela .
Hambiswiritano , a swi katsiwangi ka xiboho xa nhlengelo .
Ku pfumaleka ka mintirho swi le ku tlakukeni .
Kumbe leswi swi koteka .
Tlhelela eka xiviko .
Mhaka ya vumbirhi i vuswikoti bya ku hlayisa eneji .
Bindzu hi swa masangu ri le ku engeteleni hi mpimo wo chavisa .
A hi yeni emahlweni hi va lava pfulekeke na ku tiyisela .
Hikwalaho ka yini vanhu va lava ku herisa vutomi bya vona hi mavoko ya vona ?
Xavumbirhi , ku bohana .
A hi fanele hi languta naswona mhaka ya malakatsa ya nyutliliya .
Ndzi byele , xana leswi ko va ntlhontlho ntsena kumbe i xiphiqo ?
A ku na xilo xo fana na mpfumaleko wa khombo wa ziro .
Lexi nga xa nkoka hileswaku hi antswisa vuhlayiseki .
Naswona hakunene ndzi vurile leswi swi va erivaleni , leswaku leswi swi tama swa ha ri mhakankulu leyi faneleke ku kongomiwa .
Leswi swi ta endliwa hi ndlela yo hluvukisa tiphurogireme ta mpfuxo-vululami na ku nyika ka matimba-vaxanisiwa .
Naswona u swi endlile leswo .
Yunivhesiti yi hi nyikile ndhawu ya ku va hi lulamisa .
Xa mina a xi hambananga .
Hi le ka xiyimo xa vumune xa ikhonomi ku tlula hinkwaswo emisaveni .
Hikokwalaho , hi fanele ku ntshunxa makete wolowo .
Ndzi tshemba leswaku ku ta va na ku ya emahlweni mayelana na leswi .
A swi tika .
Namuntlha , a hi ntirho wa mina ku vulavula hi timhaka leti .
Sweswo i xiphiqo xa wena .
Nyika mbuyelo na ku katsa swikongomelo swa tidyondzo ku suka eka mitlawa hinkwayo ya vukhale .
Leswi na swona i muxaka wa xipfuno xa nhluvukiso .
Mukhomixinara , hi tshembela eka wena hi mpimo lowukulu .
Sweswo i xilo xin'wana lexi xi faneleke ku hi endla hi tinyungubyisa .
Swipfuno swo enela hikokwalaho swi fanele ku averiwa eka xikongomelo lexi .
Hikokwalaho ka yini nkunguhato lowu ?
Hambiswiritano , xivutiso xa mayelana ni swiphemu swa xinawu swa xiboho lexi .
Xana matlhelo ya swilaveko swa vuvekisi hi wahi ?
Eka malembe lama ha ku hundzaka , wu vile mfumo lowu lawuriwaka na ku sirheleriwa hi wun'wana wa ximanguvalawa .
Lembe rero , ndzi ehleketa ku , ri vile lembe leri fambeka kahle swinene eka feme ya hina ya tifilimi .
Hambiswiritano , hakanyingi hi xi pfumalaka i nxopaxopo lowu ringaneke .
Ku tsariwile swo tala hi nhlokomhaka leyi .
Swi mayelana na vanhu na ku tirhisiwa ka swikambelo leswi swa ntshikelelo .
Hambiswiritano , leswi hi nga ku swi voneni namuntlha , swi entisa mafambiselo mo ka ma nga ri kahle , switirhisiwa na mikarhi .
Kutani , hi wa hi magoza yo kongoma lama a hi ta ma teka .
Xana i yini lexi kumekaka hi ntiyiso eka hina ?
Leswi i swa nkoka eka leswi hi swi endlaka .
Hi mavonelo ya wena , hi nga lulamisa njhani ku tshamiseka ka mbango ?
Hi fanele ku gingirika hi nkhinkhi eka mhaka leyi .
Mhaka yo sungula yi khumba muholo wo ringana wa ntirho lowu ringanaka .
Xipakaniso xi le ka ku hungutiwa ka vusweti , leswi kumekaka swi ri kahle .
Sweswo swi fanele ku kombisiwa hi ndlela leyi nga erivaleni eka xiviko lexi .
Vutirhandzi swi fambisana na nkoka wa nhlangano wa hina .
Hi nga tlhela hi vika sweswo kuya hi vukorhokeri bya mani na mani :
Xikombiso xin'wana i pholisi ya timali .
Mafambiselo ya switirhisiwa ya kahle naswona ya fambelana na kungu ra maendlelo .
Hi ku kombela ku kambisisa vhoti .
Tindhawu leti khumbhekaka ngopfu
Musirheleri a nga :
Mhaka yo tsundzuka timhaka .
Vuvekisi eka xiyenge lexi ku fanele ku ahlula :
Xiyenge xa mitirho xi ta nyika mahungu yo fana na :
Hakanyingi , mafambiselo a ma endliwa hi mfumo wa xifundzhankulu .
Ina ku ni mintlhontlho yo tala swinene leyi nga sala .
Ndzi xiyaxiya kahle leswi u swi vulaka , ndza khensa .
BOKISI RO HOXA MAPHEPHA YA TIVHOTI
Xavunharhu , ku na mhaka ya ku tumbuluxa mitirho .
Kambe ndzi ehleketa ku namuntlha hi le ka endlelo leri .
A ndzi swi vulangi swoleswo .
U wo tinyungubyisa eka mitirho ya mfumo .
Kutani ha ha ri na nkarhi .
Nongonoko lowu wu pfumelela ku . .  .
A ndzi ta tsakela ku kanela timhaka tinharhu ta nkoka .
Xexo a hi xivutiso xintshwa .
Xa nkoka swinene , hi nga endla leswi hi ku tirhisa dyondzo na vuleteri .
Ndzi pfumelelana ni swivulavuri hinkwaswo leswi nga hundza .
Vavanuna na vavasati va ni nandzu wo ringana eka leswi .
Ndzi pfumelelana swinene na leswi swi vuriweke laha .
Phurogireme ya Switirhisiwa swa Vumaki ?
Xana hi wahi mahiselo ya swihalaki eku sunguleni ka xikambisiso ?
Ku hava nchumu lowu vuriwaka mali ya mphakelo leyi tiyisisiweke .
Tikomiti ta Tiwadi ti voniwa ti ri xifambo xa ku tshikelela xidemokirasi emugangeni na xitirhisiwa lexi vuakatiko byo hetiseka byi nga hluvukisiwaka .
A hi swi tiva sweswo .
Swi nga teka mavhiki mambirhi ku va mfungho wa vutitivisi wu tsarisiwa .
U nga tlheli u xi aka hambi xiyimo xo va njhani .
Hi tsakela ku dirowa ndzilekana xikarhi ka nkwetlembetano wo aka ni wo onha .
A ku na nchumu xa nkoka lexi endliwaka mayelana na nkayivelo wa xidemokirasi .
Ntsengo lowu pimanyetiweke
Ndzi ni swivutiso swo hlayanyana swo tatisa .
Wa swi tsundzuka ?
Matirhisele ya xikimu xa vutsundzuxi .
Sweswo i xilo xin'wana lexi ndzi nga na vonelo ra matimba hi mayelana na xona .
Xikongomelonkulu xa nawu lowuntshwa xi le rivaleni .
A swi na nkoka ku va u tsala hinkwaswo leswi vuriweke enhlengeletanini .
Hambi swi ri tano , ku na nhlamulo .
Vatirhisi kotala a va swi tivi leswi ku nga timfanelo ta vona .
Xana leswi hi nga swi papalata hi ndlela yihi ?
Xidemokrasi eAfrika Dzonga .
Swi ve nyimpi yo leha , yo tika .
Hi fanele ku endla hinkwaswo leswi kotekaka ku sivela leswi ku va swi humelela .
Xitirho
Ndzi khensa hikokwalaho ntirho lowu endliweke .
Tshika ku miyela - vulavula hi madzolonga .
Nkufumelo wa misava hinkwayo i xivutiso xa nkoka swinene .
Komiti ya Wadi na vakhanselara va wadi va teke xiboho xo vitana nhlengeletano ya vaaki .
Hlawula matheriyali lama faneleke eka swa ntshovelo .
Ku engetela kwalaho , lexi a xi ta yimela ku hunguteka ko tivikana eka madurhelo .
I xikongomelo xa hina xexo .
Hi ku vona ka mina , leswi i goza ro tlhelela endzhaku .
Va ri va tshemba leswaku va nga ka va nga ngheneleli eka ku teka swiboho emindyangwini .
Nimixo , nindzhenga , nimadyambu - na nivusiku .
Nkoka wa ikhonomi eka vumaki wo thatheriwa .
Hi fanele ku va erivaleni kahle mayelana ni leswi .
Leswi hakunene i mhaka ya nhluvukiso wa xifundzha .
Ndza mi tlangela hinkwenu naswona ndzi mi navelela leswinene .
Nawu lowu wu le hansi ka nkambisiso lowu wa ha ya ka emahlweni , ku endlela ku cinca .
Kumbexana hi nga ehleketa mayelana na xivutiso xa vumundzuku .
Matiko lawa ma ntshunxekile hi vumbiwa .
Ku laveka swipimelo swa nawu .
Mali leyi hi yona ntsengo wo xava lowu ku twananiweke wona exikarhi ka mavandla .
Ndzi mi navelela ku humelela swinene eka leswi .
Nyika mbalango wa Nawu wa Ndzingano wa Mitirho .
Sweswo swi tlhela swi va xilo xin'wana lexi hi nga eku xi endleni .
U ta hi kumela muringanisi la tshembelaka eka hina .
Nhlawulo wa mani na mani i xiphemu xo boha xa vutomi bya tipolitiki bya xidemokirasi xin'wana na xin'wana xo twala .
Xiviko lexi xi avanyisiwile hi swiphemu swa mune :
I nkarhi wo endla leswi sweswi .
Minhlangano ya nkoka leyi khumbhekeke hi leyi landzelaka :
Hi seketeriwa hi vamanana emisaveni hinkwayo .
Ku humelela ku hi kwalaho ka Ntirhisano !
Leswi swi fanele kuya mahlweni .
Ku kula na mitirho , dyondzo na swikili , na mfumo lowu nga na vuswikoti na nhluvuko
Mhaka yo saseka hileswaku vanhu va yi akile hi mavoko ya vona .
Vumbhoni byi kona .
Ku endla leswaku hi kota ku tiyisela swikoxo leswi hi langutelaka ku hi ta hlangana na swona .
Ku nga ri nakambe !
Vuxirho bya minhlangano yeleyo i byo tinyiketela .
Bodo leyi heleleke :
Hi fanele ku tsundzuxa vaaka tiko va hina hi mhaka yoleyo .
A hi le ku ringeteni ku twananisa tisisiteme ta rihanyo .
N'wangulano wa Ximunhu wu tiyimiserile wona eka :
Ku hungutiwa eka ntsengo hinkwawo hikokwalaho swi fanele ku amukeriwa .
EAfrika Dzonga hi byeriwa hi leswi landzelaka :
Hi tirhisile nkarhi wo tala hi ri eku endleni ka sweswo .
Xilaveko a xi tsanile na xona .
Swi le ka yena ku hlawula nhlangano wa yena .
Kahle-kahle , sweswo , i yini .
Xiyimo xa sweswi xa mhaka xi terisa vusiwana .
Timhaka timbirhi ndzi lavaka ku ti vula hi leti ti landzelaka .
Xiviko xi le rivaleni na le ka sweswo .
Leswi swi nga katsiwa eka vukamberi bya le ndzeni bya ririmi .
Mpimo wa ntirho wu ta katsa leswi :
Ndzi kombela leswaku u va ni matitwele ya vutihlamuleri .
Lowu i ntirho lowu tiviwaka swinene .
Hi fanele ku vekela netiweke ya vanhu lava va avelanaka xivono xa hina xintshwa .
Komiti ya Wadi yi nga hlawula matsalana na museketeri wa matsalana kusuka eka swirho swa yona , kumbe masipala kumbe khanselara a nga hlawula matsalana .
A ndzi ehleketi leswaku ku ya hi timhaka ta ntiyiso sweswo hi swona .
Xihlawulekisi xo fanana xa swikolo leswi fambisiwaka kahle i vurhangeri .
Vo tala va n'wina mi vulavurile hi mhaka yo kambela .
Swakudya leswi hlayisekeke swi fanele ku tumbuluxiwa .
Nhlamulo yi olovile .
Xo hetelela , hi fanele ku ehleketa hi ku vumba rixaka .
Mayelana na leswi hi seketela kungu ra wena .
Hi dinga ku swi endla swinene ku tlula ku hlamusela .
Xiboho xo nyikiwa ka mpfumelelo xi ta tekiwa vhiki leri taka .
Hambanisa xikarhi ka tinxaka to hambanahambana ta switirho swa gezi leswi nga tirhisiwaka eka maendlelo yo fana .
A ku na ku hlwerisiwa eka ku lunghisa buloho .
Dyondzo yo lavisisa yi hetisiwile no kamberiwa eka makete .
Ku ni mhaka ya vumbirhi leyi a ndzi ta tsakela ku yi paluxa .
Ku sukela eku sunguleni , mphikizano wu kurile hi sayizi .
Ku na nkhumbo wo biha eka ntirhiso wa mali mayelana na vuvekisi .
Xi le ku endleni xihlekiso xa mimpimo hinkwayo ya xidemokirasi .
Swipimelo swo hambana swi le ku nghenisiweni ku lulamisa mitlhontlho leyi .
Eka misava leya ha hluvukaka , switandzhaku swi nyanya swinene .
Tiko ri nga swi kota :
Nhlamuselo yi vula eka :
Siku ro pfala leri engeteleriweke .
I nhlengeletano ya kahle hi nkarhi wa kahle .
U NGA tirhisi xo hlanganisela ku hlamula xivutiso lexi .
endla xibumabumelo
Leswi i swa nkoka swinene ngopfu eka vumundzuku bya vanhu va hina .
Ndzi ehleketa kuri swi lulamile kuva hi langutisa eka matimu ku suka hi tlhelo rin'wana .
Mpimo : Ku katsa kambe a swi hungutiwangi ku ya eka :
Wolowo i nkarhi wo hetelela ndzi koteke ku vulavula na yena .
Naswona swoleswo swi katsa ku hundzisela ndzetelo na thekinoloji .
Leswi swi katsa :
Minkunguhato ya hina yi fanele yi famba swinene ku tlula mfikelelo wa nseketelo wa timali .
Kwala na sweswi .
Hakelo yi hi ndlela leyi :
Mimpimo yo tlhelela eka dyondzo ka rixaka i yikulu .
Sweswi ndzi jikela eka tsalwa leri tisiweke eka hina .
Leswi swi nga va swi vangiwa hi swivangelo swo hlayanyana .
Xiyaxiya , ku tala ka migingiriko swi ta fambisiwa hi wadi .
A hi tshembeni leswaku va landzelala xitsundzuxo lexi .
Ku sukela nkarhi wolowo , ndzi xi kanetile hi matimba .
Eka nkarhi wa sweswi , hambiswiritano , swivutiso swa mune swi ta emiehleketweni .
Nhlengeletano yi tlhela yi langutela ku xopaxopa :
Lowu i mfikeleleko wo sungula , ku tiyisisiwa ka matshalatshala ya hina .
Ntirhisano wa hina i wa nkoka .
Endlani hi ndlela yo fanana , va swirhundzu na va matlhari !
Xavunharhu , i swa nkoka ku sirhelela mutirhisi .
Nkoka wa ntirhisano wa nhluvukiso a wu fanelangi ku tekeriwa ehansi .
Leswi na swona swi tsariwile eka ajenda .
Leswi i ku lahlekeriwa lokukulu eka hina .
Ku thola swi ta endliwa sweswi .
Sweswo a ku ri ku tihlawulela ka mina .
Hikokwalaho ndzi ya emahlweni ndzi tshembela eka nseketelo wa wena .
Dyondzo yo koma na ku tinyiketela , leswi endlaka vuswikoti bya le henhla .
Ndzi se ndzi boxile leswaku ndzi gqweta .
A hi languteni swilo leswi swi hi hlanganisaka .
Laha hi na kungu .
A ndzi ta ku tsundzuxa ku nyika lexi miehleketo yo karhi .
Nsirhelelo wa xiyimo xa le henhla xa vumaki bya muganga ;
Xana va ya veka swiboho swihi ?
Swinawana swi kahle .
Matiko yo tala ya na vutihlamuleri eku humeleleni eku hlanganiseni ka le Dzongeni .
Va fanele va va na ku tshemba eka sisiteme ya vululami ya swa vugevenga ku va yi khoma hi ndlela leyi tisaka ku antswa na ku tengisa swigevenga leswi swi onhaka vuhlayiseki bya vanhu na miganga .
Hi fanele ku nga heli mbilu .
Hi fanele ku tlhela hi va erivaleni hi mayelana na leswi .
A ku ri xitatimende lexi a xi endliwile .
Kutani i mhaka leyi a nga pfumeleriwa hi ku hetiseka ku yi endla .
Naswona swi ve eka ku langutela ko leha ku fana na ka ndlopfu .
Vuxokoxoko byebyo a byi nga nyikiwangi eka komiti .
Ndzi ta tlhelela eka mhaka leyi ya nkoka .
Ndzi tsakile ku va hi swi endlile .
Leswi swi katsa ku endla ku nseketelo wa mali wu kumeka laha swi faneleke .
Va tsakela swinene matiko lawa va nga taya yimela .
Leswi swi endla leswaku swi va swa nkoka swinene leswaku mfumo wu endla swo karhi ku tirhana na tilevhele ta le henhla ta vukungundzwana eka swirho swa wona .
Yana emahlweni , ku hava xo xi vona laha .
Ndzi ni ntsakelo eka leswi u swi vulaka .
Eka nkarhi wa sweswi , i mhaka yo hisa swinene eka tipolitiki .
Hi langutele nhlamulo ya wena eka xiviko .
Minkhuvo eka swo hambana ;
Ikhonomi ya hina hi xitalo yi kumeka yi ri leyi simekiweke ehenhla ka vutivi .
Leswi landzelaka swi ta endliwa :
Eka tinhlokomhaka leti , swi le rivaleni ha kanetana na muviki .
Mhaka yo sungula i ku yi hetisa ni ku pfumelelana eka yona .
Swirho swa muganga a swi ri kona ku va timbhoni ta ntirho lowu .
Vakamberiwa va fanele va pfumela kumbe ku alelana na xitatimende .
Mhaka ya vumbirhi leyi ndzi yi vulaka i mayelana na nkarhi .
U nyika minongonoko yo letela hi swa ntirho eka vona .
eka milandzu yo tala
Hi ku vona ka mina , i xikombiso xa ku tivona hi hi ri na mavonelo ya xiyimo xa le henhla hi ri hexe ku tlula mpimo .
Xibumabumelo xi le rivaleni naswona ndza xi seketela .
Hi ta langutana na leswo , hakunene .
Xin'wana kambe .
A hi fikeni kwale hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
Eku heteleleni , vamanana na vatatana , ndzi lava ku mi amukela hinkwerhu eka nhlengeletano ya hina yo sungula .
Hi ntiyiso , vantshwa hi vona vanhu va mali eka swifundzankulu .
Lowu i makete wa misava hinkwayo lowu hi tirhaka eka wona .
Hi fanele ku tirhisa vutivi bya kona hi tindlela to antswa .
Longoloxa swikongomelo swo hlanganisa ni ku avana .
Endlelo leri ri ta langutisisiwa na ku kamberiwa .
Ndzi ku susumeta vonaka hi matimba eka xiphiqo lexi .
Foramu yi fanele ku vumbiwa hi masipala ku ya hi swilaveko swa yena .
Ndzi lava ntsena ku basisa timhaka ta nkoka to hlayanyana .
Xikongomelo xa nkoka hi xin'wana lexi nga fikeleriwaka .
Hi vulavula hi xin'wana lexi nga xa nkoka swinene .
Muthori a nga fanelangi ku tinghenisa eka xin'wana na xin'wana xa leswi landzelaka :
Yima ndzi veka leswi erivaleni .
Xana xiyimo xi njhani naswona xi khumba njhani eka swikongomelo swa rixaka ?
nkayakayo wa swa ikhonomi na timali
Nkoka wa ku phakela
Makungu mambirhi lama nga emahlweni ka hina i ma nkoka naswona ma pfuna .
NGO Nhlangano lowu nga riki wa Mfumo
Ndzi tshemba leswaku xi ta va na xitshunxo ku nga si hela nkarhi wo leha ngopfu .
Lowu i ntshunxeko wa swa inthanete wa nkoka swinene lowu nga nyikiwa .
Leswi swi pfuna ku tiyisa xidemokirasi xa muganga
Rosungula eka Palamente , kutani eka vaaki .
Leyi a hi mhaka ya ku tsakela ka mina ka tipolitiki .
Tsalwa ro hetelela ri le rivaleni swinene eka mhaka leyi .
Maendlelo ya Tinhloko ta Timhaka ma cinciwile .
Hinkwaswo , hambi kuri vutomi - byi na hakelo .
Hambiswiritano , swi tlhela swi va xiboho xa mpimotsongo .
Ntwela vusiwana wu hi ku teka goza .
Kutani hi nga hlayisa tinharhu .
Nongonoko wu ta dinga switirhisiwa leswi ndlandlamukeke swa vanhu .
Kumbe Matikhomelo yo biha , hilaha swi nga vaka ha kona .
Eka nkarhi wo koma , hi tinyiketerile ku tlakusa mphakelo wa vukorhokeri endhawini .
Xiphiqo xo sungula i mpfumaleko wa vuswikoti bya mafambiselo .
Eka xivangelo xexo hi fanele ku veka mpimo .
Maphepha ya marito ya tiphurojeke ni mitlawa ya ntirho
Xana u fikelele mahetelelo wahi ke ?
Swo antswa i ku i ndlela ya kahle ya ku yisa emahlweni i ku swi endla hi ndlela ya ku hambanahambana .
Swi tolovelekile .
Hambiswiritano , xiviko xa xiyimo xi ta endliwa eka xirho xo hlonipheka hi nkarhi .
Hikokwalaho a ndzi ta tsakela ku hetelela mafambiselo sweswi .
Hina , tanihi ntlawa , hakunene hi ta sungula ku khumbeka .
Eka malembe manharhu lama hundzeke ,
Se hi ta yimisa njhekanjhekisano wa swa vurimi .
Hi nge pfumeleli swilo ku ya emahlweni hi ndlela yeleyo .
I ntlhontlho wo lwa ni ku rivala laha hi humaka kona .
Hi ku hluvukisa wadi , xibedhlele xi ta kota ku :
Swi lava ku fikelela leswi landzelaka :
Ndzi susumeta no tshemba leswaku leswi swi ta humelela ku nga ri khale .
Hi na xidemokrasi lexi khutazaka no sirhelela timfanelo ta vanhu lava nga na vutsoniwa .
A hi nga tlheleli eka njhekanjhekisano wa tolo .
Sisiteme yi vumbiwa hi swifundzho swa masungulo na swa vumbirhi .
Xivutiso xa mina xi fambelana na . .  .
Mali leyi ya nhluvukiso wa matikoxikaya na yona yi fanele ku engeteriwa .
U nga endla xikombelo swa kuva la nga tumbuluka kwalaho loko u :
Xo hetelela , naswona hi fanele ku va na pholisi ya swa mitirho ya ntiyiso .
A hi ntirho wa hina ku vilela .
Phalamende yi komberile ntwanano wa ntiyiso wa misava hinkwayo .
A ndzi ta khensa eka nhlamulo ya xivutiso lexi .
Hi swona swi endlaka leswaku hi dinga xikongomelo lexi fanaka .
Ku cinca ka laveka ku sirhelela mbango wa ntumbuluko loko ku ri karhi ku pfumeleriwa tiko ku vuyeriwa ku suka eka tidipoziti ta rona ta swicelwa .
Tanihi leswi ndzi vuleke ku sunguleni , lowu ka ha ri ntirho wa nkoka swinene .
Naswona wolowo i ntlhontlho wa kona .
Hi ku komisa , xileriso lexi xi ta hi nkarhi wa kahle .
A hi nga tiyiseli ku va swikolo swi tirhisiwa tanihi swivandla swa nyimpi swa mitlawa ya vugevenga .
Odara ya bindzu
Ku boxiwa ka mahungu
Nkoka wo vonaka wu ngeteriwa eka ku hanya ka vona na endlelo ro hlayisa .
Handle ka swi nga ri swingani leswi nga katsiwangiki , hi kumile ntirhisano wa xiyimo xa le henhla .
Ku tlherile ku va ni mavonelo yo hambana eka nhlokomhaka eka komiti .
HIKWALAHO KE HI TIBOHA KU TUMBULUXA MBANGO - LOWU LULAMELEKE KU HERISA VUSWETI - HI KU FANA EKA XIYIMO XA RIXAKA NA XA MISAVA HINKWAYO .
I ntiyiso kumbe a hi ntiyiso ?
Lexi i xilo xo hambana swinene ku suka eka vonelo ra vaaki .
Ndzi vona timhaka ta nkoka timbirhi eka mhaka leyi .
Vandla rintshwa ri tava :
A ndzi ta lava mahungu lama nga erivaleni eka mhaka leyi .
Nkatsakanyo wa dyondzo:Nhlamuselo , xikongomelo na xikopu xa dyondzo .
A hi ta tsakela leswaku mi vula swokarhi hi leswi .
Hi endle xihoxo xexo nkarhi lowu hundzeke .
Mfikelelo wa tindhawu wu fanele wu va wuntsongo .
Hlawula xiphiqo xa kunene xa vutomi eka xiyimo xa muganga .
Hikokwalaho sweswi a hi nkarhi wo yima .
Vuhlayiseki byi fanele ku tiyisisiwa .
Hi khensa mfuneto wa nwina na nseketelo lowu yaka emahlweni .
Hinkwaswo a swi tshamisekangi .
Hi languta emahlweni eka lembe leri taka ro kombisa ndlela .
Se ndzi ta eka ntlakuso wa ku thoriwa na swikili .
Xitatimende xi na mahungu hinkwawo yo seketela .
Xiyenge xa mune xi kombisa xiyimo xa le henhla xa maendlelo yo simekiwa ka pulani .
Seketela ntirho wa Khoto ya Vugevenga ya Matiko ya tinxaka .
Xiletelo xa kona i khale xi ri eku teni .
Ku hava lexi a xi ta va xi ri kule na ntiyiso .
Ntlawa wa mina wu seketela xiviko lexi .
Hikokwalaho hi fanele ku olova .
A ndzi nga swi endli leswo .
Ku tlakuka ka minxavo ka sweswi kuna switandzhaku swo tika eka swisiwana .
Hi fanele ku teka leswi tanihi xirhangana xa xihatla .
Kambe mavonelo ya hina ya tshama ya ri tano , naswona ya ta xiximiwa .
Hi le ku tirhaneni na mhaka ya ntlhaveko swinene .
A swi na swihlawulekisi swo fana swa swa swikepe .
Swivutiso swo hambanahambana swa vumbiwa :
Ku fuma ka nawu a ku si va kona .
swi fanele swi yisiwa eka khansele .
Ku olovisiwa ka swinawana ko tano ku fanele ku va xiphemu xa swinawana swa swifundza .
Mitlawa ya vanhu yi fanele ku kumiwa hi nkarhi lowu rhangelaka nkunguhato na ku tiyisisiwa eka nhlengeletano yo simeka ya muganga , kambe mitlawa yi ngetelela yi nga ha kumiwa hi nkarhi wo kunguhata .
Eka leswi , ndzi ta tsakela ku kombisa leswi landzelaka :
Yena u endlile lexi lulameke .
Leswi landzelaka i swikombiso swa matsalwa ya swihalaki :
Ndzi nyikela Mpimanyeto lowu eka Yindlo , ha khensa .
Ndza khensa naswona sweswi ndzi ta amukela swivutiso swa n'wina .
Swihlovo swa timhaka ta ajenda swi kombiwile na ku hlamuseriwa .
Mpimanyeto wa tindzawulo ku ya hi minongonoko leyi hlamuseriwaka swi va erivaleni .
A hi tshembeni , hikokwalaho , leswaku lexi xi ta va veka xikombiso .
Hi huma ekule swinene ku ya eka ku fikeleleni ka leswi .
Xana u tihlayisa njhani ?
Hambiswiritano , xiboho mayelano ni ku siva Khansele ya Timfanelo ta Vanhu ya amukeriwa .
Nkucetelo wo angarhela wa phurojeke lowu eka wona phurojeke yi hoxaka xandla
Swi angarhela matiko lama nga na vuswikoti emisaveni .
Xigwevo xa rifu i xikombiso xa kahle .
Xivumbeko xa ntirho xi ti lombisa eka ndzetelo wa swikili eka ntirho .
Vumbhoni byo Kambela :
Ku na , hambiswiritano , swivutiso swo karhi hi faneleke ku vutisa .
Ku endla ku ringeta
Mhaka yo hetelela i ya mayelana na swikimi swa swivumbeko .
Leswi hiswona swi endleke hi endla masungulo lama tiyeke .
Hambiswiritano , ku ni vumbhoni byitsongo swinene bya leswi eka ku endla kunene .
Hi tiyimiserile ku hunguta nxavo wa ntwanano wa swibindzwana na mabindzu lamakulu .
Ndzi twanana na wena swinene leswaku ku hlanganisa i swa nkoka swinene .
Xintshunxo xa tikomba
Hikokwalaho , ka ha ri na swo tala swo swi dyondza .
Xivutiso lexi xi ta hlamuriwa eka swinyikiwa swo endla swileriso .
Swikombiso swa matirhelo
Tekela enhlokweni leswi :
Xiyimo lexi xo chavisa na xona xi fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Hlamusela ku hangalasiwa ka maendlelo .
Ku na swipimelo leswi vekiweke hi Mukhomi wa timali leswi swi faneleke swi tirhisisiwa xiswona .
Hi na xivono na phurogireme leswi nga kona .
Leswi swi ndzi fikisa eka mhaka ya mina ya vumune , naswona yo hetelela .
Yuniti a yi fani na Kungu ra Dyondzo .
Hi le ku vulavuleni hi pholisi ya vutumbuluxi leyi leteriwaka hi swikoxo .
Sweswo a swi le ku pfuneni - kahlekahle i mfularhelo .
Lexi a xi nga endleriwi ku lemukisa .
Xo tiya , a hi ri eka mhaka yo hakelo maphorisa eka nkarhi wun'wana .
Timhaka timbirhi ta kumeka eka xiphemu lexi xa vunharhu .
Naswona ha ha ri na xiphiqo xa xengetelwa .
Mina ndzi vona swi hlamarisa , ku vula switsongo .
Makungu yo hlawuleka swinene na wina ya fanele ku endliwa .
Endzhaku ka sweswo , hi twananile leswaku leswi hi ta swi herisa .
Kambe a hi fanelangi ku rivala leswi hi swi endlaka .
Ndzi ringanyeta leswaku hi ya emahlweni hi ndlela leyi .
Hi swi kotile ku endla sweswo mikarhi hinkwayo .
Xiviko xa yena xi hlanganile .
Xiyimo xi fanele ku fambisiwa , ina .
Hambiswiritano , swo tala hi ndlela yo hlamarisa swi lava ku endliwa .
Va xisile vanhu nkarhi lowo leha .
Leswi swi tirha eka Dzivamisoko .
Sweswo hi leswi faneleke ku va xipakaniso xa nyingiso wa hina .
Ntlhanu wa malembe handle ka ku cinca a hi leswi hi nga swi hlawulaka .
Mhaka ya mina yo hetelela yi khumba nyangwa wo ya eka ndzavisiso na thekinoloji .
A ndzi ta tsakela ku boxa timhaka tinharhu to kongoma .
Mhaka ya swipimo swa swa mbango na yona i ya nkoka ku ringana .
Ndzi taya mahlweni .
Timfanelo ta ximunhu ti fanele ti xiximiwa .
Hikokwalaho wolowo wu ta va ntirho wa nkoka eka hina .
A ndzi se vona xikoweto xa leswi .
Laha hi laha nakona hi nga na swiphiqo leswikulu .
Mali ya mpfuno yi fanele ku vonaka eka mpimanyeto wa masipala lowu amukelaka .
Vo tala va vanhu lava a va khumbheka eka makete yo rhumela ematikweni ya le handle .
Hi fanele ku yima hi yimela nsinya wa vutsongo .
Naswona wa swi tiva .
Se ndzi ta hundzulukela eka vulanguteri bya swa timali .
Ndzi ehleketa leswaku , hi swoxe , a swi tirhi .
A hi fanelangi ku tekela ehansi matimba yo onha ka minhlaselo leyi eka dyondzo .
Hi na switirho leswi lavekaka leswi hi nga swi kumaka namuntlha .
Hi fanele ku va erivaleni eka mhaka yoleyo .
Ndzi ta tsakela ku tiva leswaku misava hinkwayo swi vula yini .
I muxaka wa vutshila lowu fanaka woxe , lowu tirhisaka miri tanihi xitirho xa vuhlanganisi .
Ndzi ni marito yo karhi ku ya nyika mayelana ni mhaka ya nkoka leyo hetisela .
ntshovelo wa hinkwaswo swa rixaka
Leswi swi nga va tano , xikombiso , eka mavabyi ya xiwelo .
Ndzi tsakela ku hlamusela swibumabumelo leswi landzelaka swa Komiti ya Timali :
Leswi nga sala hinkwaswo leswi bohiweke eka mavonelo lawa ya nawu wa swa timali swi kombisiwile eka Vumbiwa .
Phepha ra girafu ri ta humesiwa loko swi fanerile .
Ku dziva ka minimamu ku ta ya hi tafula leri nga laha hansi :
Xileriso xi humesiwile hi ku kongomisiwa eka mhaka yo karhi ;
Nkombiso wa nkunguhato wa mafambelo wu kunguhatiwile hi ndlela leyi :
Khombo ra kona , a va hlangananga na ku angula ka kahle .
Wa swi tiva leswaku i wanuna loyi a dyoheke .
Hi xivangelo lexi , ndzi tsakile leswaku u ya emahlweni ku tirha na hina .
Hambi namuntlha wa ha nyika ntshembho eka vantshwa va tiko ra hina .
Sweswo a hi nkongomiso wa nkanerisano wa hina sweswi .
Nkongomo wun'wana lembe leri wu ta va eka ku basa ka swikolo .
Swi mayelana na vanhu na xiyimo xa ntirho na ku dyondza ka vutomi hinkwabyo .
A hi tirhanga kahle eka xiyenge xexo .
Vonelo ra mina ra tiveka swinene .
Kutani u ta kota ku vuyeriwa ku suka eka mpfuno lowu landzelaka :
Hi tsakile masiku lama ya le ndzhaku ka hina .
Naswona hi fanele ku amukela sweswo .
A ndzi ta tsakela vhoti ya nxaxamelo wa mavito ehenhla ka lexi mundzuku .
Ku nghenelerisa vavasati eka ku teka swiboho i swa nkoka .
Hi fike kusuhi na ku pfala njhekanjhekisano wa Xiyimo xa Rixaka .
Ntshunxeko eka yini ?
NDLELA - ku nga . hi nomo , ku tsariwa , hi riqingho
Mafambiselo ya ntlimbo na swikili swa nkanerisano
Kambe matirhelo mo hlengeleta ma le ku antsweni .
Loko se swirho hinkwaswo swa komiti ya wadi swi hlawuriwile , swi fanele hinkwaswo swi ya eka vuleteri bya ku tivisa .
A hi swi heriseni hi xihatla .
A ku na nchumu wo khumbana na swona .
Ku engeteleka ka le henhla ku ta va eka ku hatlisisa ku tlhela ku lulamisiwa ka tinhundzu ta khale .
Xitsundzuxo xa mina eka vona a swi olovile ngopfu .
Ririmi ra le kaya kumbe Ririmi Rosungula ro Engetela ri fanele ku tekeriwa enhlokweni laha .
Leswi i mhaka ya switshunxo swa nkarhinyana ntsena .
Lexi hi xona xivangelo xo va hi lava endlelo ro angarhela .
Hi tlhela hi tshikelela nkoka wa mfikelelo eka vutshunguri .
U pfumerile eka maphorisa .
Hi tlhela hi va hi tsakile swinene hi mayelana na nhlawulo wa wena .
Hi fanele ku langutisa eka leswi bohaka .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku mhaka leyi yi tika swinene .
I mhaka yo fana eka ku hambana ka muganga wa Mamuzilimi .
Hi ta kota ku ololoxa lexi .
Eka swilo swo tala ku hambana exikarhi ka ku fuma na vusweti ; ku thoriwa na ku ka u nga thoriwangI ; doroba na matikoxikaya ; ku dyondzeka na ku ka u nga dyondzekangi swi tala ku vumbiwa hi swa vutomi naswona swi na vuenti bya swa tipolitiki .
Timhaka ta nongonoko wa nhlengeletano wa ikhonomi ya matiko mambirhi wu katsa :
Leswi humelelaka laha i vuxisi .
Va vulavule hi xiyimo xa tipolotiki eAfrika na le misaveni .
Swi le ka nawu wa vululami .
Kombisa na ku hlamusela minongoloko ya tikhonsepe ta swivumbeko swa switiviwa .
Ku humelela ka mavabyi .
Hakunene i ntsako kuva laha na ku nghenela eka ku sunguriwa ka xihlovo xa ntshembho .
Rhekhoda ku macincelo hi ku lulama eka jenali yo angarhela .
Kambe hi na xiboho xo kota ku teka swiboho hi ku yimela Vusirheleri
A swi si lulama .
Mhaka ya nsirhelelo wa vatirhisi yi boxiwile mikarhi yo tala .
Sweswo swi tirha na le ka naswona ngopfungopfu eka ku aka hi vuntshwa .
Swi na khombo hi mayelana na vurimi .
hlayela ku sungula
I incini ndzi nga xi vulaka ke ?
NDZA PFUMELA A NDZI PFUMELI A NDZI TIVI KAHLE
Mukamberiwa u fanele a katsa timhaka leti landzelaka eka nhlamulo :
Xiphemu xa Mfumo
Mimpimo ya milawu leyi landzelaka i ya nkoka ku endlela ku cinca vutshila , ndhavuko na ndzhaka .
Xo sungula , hi fanele ku tiva nala .
A ndzi ri karhi hundzisa mahungu lawa .
Loko swipakaniso leswi vekiweke swa matirhelo swi nga fikeleriwi , ku fanele ku endliwa matshalatshala yo pfuneta munhu yaloye ku fikelela swikongomelo swakwe .
Vumbhoni byo hambanahambana byi laveka eka :
Mpfuneto wa timali eka Poso ka SA hi ndlela yeleyo yo hunguta mpfuneto hi mfumo .
Sweswi hi le makumu ka sweswo .
Vadyondzisi kusuka eka tinharhu hinkwato va ta katsiwa eka makambelelo .
Ku hambana na leswi vuriweke , va tsakile ku va va va vhotela .
Hi fanele ku antswisa vuswikoti bya hina bya ku endla sweswo .
Kumbe a swi laveki ?
Leswi swi ta hi pfuna ku papalata ku ka ku nga hambanyisiwi swilo loku nga fanelangiki .
Tshaha vumbhoni ku seketela nhlamulo ya wena .
Cinca xiviko .
Rimba ra nawu na pholisi ra nhluvukiso wa mfumo wa muganga
Lowu i nkarhi wa matiko ya misava wa thekinoloji na marungula .
TIMINETE TA MAFAMBISELE
Eka xivandla xa swa mati hi ni vamanana vo tala swinene lava nga humelela .
I mani laha loyi a chavaka rito ra vanhu ?
Leswi se swa lulamisiwa .
Swi nga hungutiwa swi va fomula yo olova .
Nseketelo wa Switirhisiwa swa le tlilasini .
Ntokoto wa hina mayelana ni endlelo leri wu vile wa kahle .
A ndzi ta rhandza ku vuyelela nkoka wa xivandla lexi .
Hi ringanyete ku cinca hi ndlela yo fana .
Hikokwalaho mali yi ta ya eka tinxakaxaka ta matiko .
Xiringanyeto lexi xi pfuneta eka ku tisa xitshunxo eka xiphiqo xikulukumba .
A hi fanele ku entisa ku tinyiketela ka hina eka xifundza hinkwaxo .
Hikokwalaho , a hi yeni emahlweni na makete wa hina .
A ndzi ta tsakela ku vula ku khensa ka mina eka xexo .
Vamanana lava nghenelelaka eka ku sirhelela timfanelo ta ximunhu va fanele ku sirheleriwa .
Ha khensa eka nkarhi wo hlangana na n'wina laha kaya .
Vuvekisi byi ta engeteriwa eka tindlu , switirhisiwankulu swa vutshamo na vukorhokeri .
Eka votala va hina ntlangu i ku tlanga eka ntlangu .
Xitatimende a xi na nawu lowuntshwa .
Ha swi tiva sweswo , leswi tirheke .
Nxaxamelo wa mikarhi ya swikolo wu fanele ku kunguhatiwa ku endlela xihlawulekisi xa leswi .
Hi fanele ku tumbuluxa mitirho ya hinkwavo lava nga tirhaka .
Lexi i xiringanyeto xo va na khombo hikwalaho ka swivangelo swo hlaya .
Hi dinga ku tirha hi ndlela leyi fanaka mikarhi hinkwayo eka xivandla lexi .
Hikokwalaho , vukorhokeri byo fana na byebyo byi fanele ku nyikiwa byi simekiwile eka vutinyikeri .
Makete lowu i wa vumbirhi hi ku kula laha misaveni hinkwayo .
K - Kula ku ringana
Swikolo swi nga endla swikombelo swa ku tlakuseriwa nomboro ya vadyondzisi hi ku tirhisa inthanete .
Ku fanele ku tlhela kuva ku rhula ka misava ka kahle .
Vuxokoxoko bya ku simekiwa kuva loku landzelaka :
Khoto leyi ku endliweke xikombelo eka yona yi ta :
Makumenhungu wa tiphesente ta tikomiti ta tiwadi ti simekiwile .
Swi le ku humeleleni emisaveni hinkwayo .
Samiti yi languteriwe ku kanela hi timhaka leti landzelaka :
Hi heta kwalaho .
Kutani , ina , ku na mhaka ya vuvekisi .
Lexi a xi tikombi xi hlamarisa .
Kunene swi terisa vusiwana .
Hambiswiritano , hi fanele ku hlayisa timhaka timbirhi swinene emiehleketweni .
Ndzi vona mhaka leyo hetelela yi ri na nkoka swinene .
A hi nga fanelanga ku va na ku chava mayelana na leswi .
Leswi swi hi pfumelela ku sungula ku pulana swa nkarhi wo leha .
Hambiswiritano , a ndzi pfumeli .
Vumundzuku bya hina : a hi endleni leswaku byi tirha
Phurogireme yo simeka ya nkarhi lowu taka .
ti nga landzelerisa matirhelo ya masipala na ku boxa swivilelo eka wadi ya muganga ;
Ndza swi tiva kuri u vekile swo hlaya .
Phurojeke yo kumela vo tirha etimayini tindlu
Kambela na ku lunghisa nakambe handle ko onha nchumu , naswona hi ndlela leyi hlayisekeke .
Xo sungula , a swi nga ha fanelanga leswaku ku va ni ku tumbuluxiwa ka xivumbeko xa matirhelo nakambe hi vuntshwa .
Naswona hi xikongomelo xo endla sweswo , hi lava mali .
Hi vonile nxungeto wolowo eka njhekanjhekisano lowu namuntlha .
Xiviko xin'wana xi khumba ku kondleteriwa ka tiawara ta ku tirha .
Hileswaku hi fanele ku languta eka ku ndlandlamukisa muxaka lowu wa goza .
Ndzi se ndzi vonile khopi ya xona .
Kambe ku na swo tala eka pholisi ya vaaki ku tlula leswi .
Holobyenkulu loyi a langutanaka na vusirheleri u ta va na vutihlamuleri eka palamente mayelana na Vuthu ra Vusirheleri ra Rixaka .
Swona a swi hlayiwi .
Swona a swi hi yisi helo .
Hi fanele ku khutaza n'wangulano .
Xileriso lexi xa mafundza xi nga pfuna .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va hi ri karhi hi lavana ni ku tumbuluxa nawu wa xitayili xin'wana .
Endlelo ra vuvekisi : Mitlawa ya vanharhu
Girisi i xiphiqo eka nkarhi wa sweswi .
Khansele yo humelerisa ya xifundzankulu yo hetelela yi ta hlawuriwa haxawa .
Ku endla ku cinca kutsongo eka kungu ra phurojeke
Mudende wa vaaki i vutihlamuleri bya mfumo .
Hi fanele , eka ntirho wihi na wihi , ku va na nkucetelo wa swa tipolotiki .
Kahlekahle , hikokwalaho k ayini u nga lavi ku endla leswi ?
Entiyisweni leswi swi tirha na leka nhlengelo wa switsariwa lowu .
Muxaka wa nkucetelo wa matimba ya vukoloni hi lowu nga erivaleni ku va wu kota ku voniwa .
Xikweleti xa xiyenge xa mani na mani a xi ri ku kuleni ku tlula mpimo .
A hi veni erivaleni mayelana na thoni liya yintshwa yo tiya .
Eka swona , hi lava mali .
Ku na makungu lawa se ma nga ntiyiso .
LESWI NGA HUMELELA
Hakunene , a hi nga tivi hilaha hi faneleke ku angula hakona .
A wu ri ntokoto lowunene swinene hi ndlela yihi kumbe yihi .
Sweswo swi na nkoka swinene .
Tirhisa khonsepe
Handle ka leswi nga humelela , ndzi khumbheka hi vundzeni .
Xana u endla njhani xikombelo xa kuva mutswari wo ka a ngari wa ngati ?
A ndzi swi twangi .
Tsalwa ra kahle ri ta nyikiwa tanihi ndlela ya masungulo .
I xiphemu xa xiyenge hinkwaxo xa switirhisiwa swa rihanyo ra vaaki na vukorhokeri bya nseketelo .
Lawa i mahungu lamanene swinene eka mitlawa ya ikhonomi na timali .
Ku sele yini kutani ?
Siku ro simeka
Matirhiselo lamanene ya switirhisiwa
Ndzi ri lava khumbekaka eka mitirho leyi ya tingana na vugevenga va fanele ku swi tshika !
Leswo hetelela a swi na vutivi bya leswi .
Naswona a ndzi kholwi leswaku hi lava tidyondzo tintshwa .
Xo sungula , ntirho .
Vumaki bya ndzindzakhombo wa nkarhi wutsongo ku ta hlanganiwa na kona hi ku famba ka nkarhi .
I nkarhi wa hina ku vuyela entirhweni .
Hi lava nkarhi .
Hi tshemba leswaku swi yimerile antswiso lowu vonakaka .
Hi tshemba kuri vumbiwa ra hina ri koxa leswi naswona swi fanele kuva xiphemu xa mimbhurisano ya hina .
Nongonoko wu amukerile maendlelo ya mukontiraka .
I swa nkoka leswaku mfumo wa xibalo wu seketela vuvekisi bya xihundla .
Ku na mhaka leyi faneleke ku lulamisiwa laha .
Swi lulamile .
A swi fambelani na ku hunguta tshunxeko wo tihumesela erivaleni .
Ndzi ehleketa hinkwerhu hi ta tirha kahle kuva hi nga rivali dyondzo leyi .
Hambiswiritano , sweswo a swi nga ri ntiyiso tanihilaha hi swi tivaka hakona .
Ku humelerisa I swa nkoka .
Ndzi tiva ntirho wa yena .
Mpimanyeto i kungu ra mali .
Ndzi mi nkhensa swinene hinkwenu ka n'wina .
Mati yo tisiwa ya huma hi le hansi
A ndzi ta khutaza hinkwavo vatirhikulorhi ku xi seketela .
Kambe a swi yi hi tinhlayo .
Hambiswiritano , i tshamelo
A hi tweni leswi mi nga swi vulaka hi mfumo wa n'wina .
Vatswari va muchudeni a va ni vutihlamuleri bya ku hakela mali ya xikweleti leyi lombiweke .
MATIRHELO LAMA NGA ERIVALENI
Matsalwa yo kombisa vutitivisi na xiyimo xa n'wana , xikombiso :
Ku antswisiwa ka nkoka hi ku landza mphakelo lowu wu le ndleleni .
Loko swi nga ri ku tirheni , swa ha hlayisekile .
Naswona Magoza lama tekiweke ya fanele ya languta eka vumundzuku .
Eka mhaka yaleyo , a ku nga vi na ku rhula .
Swi tano , ka ha ri na swo tala leswi faneleke ku fikeleriwa .
Ndzi ehleketa leswaku leswi i mhaka yo ka yi nga ri yo laveka .
Kambe na sweswi a xi si lulamisiwa .
xivangelo xa gingiriko .
Loko va nga ri eku endleni ka leswi , va le ku endleni ka swo hoxeka .
Vona va hava timfanelo .
I ntiyiso leswaku ku ya emahlweni a ku nonoka .
Hinkwerhu ka hina hi fanele ku kongoma eku tirhiseni nkarhi wun'wana ni wun'wana ku tumbuluxa mintirho .
Xikombiso , ku rhumeriwa entirhweni ka vunharhu a ku vanga kona .
Hi xihi xona naswona ku ta va xihi ?
Yi tlhela yi nga vi vhoti leyi hambanaka na yuniyoni ya timali .
I nawu wa swa vutirhisani lowu nga enghozini .
Ku vile nkateko lowukulu ku mi rhurhela .
Hambiswiritano , khombo ra kona a swi talangi ku tlula leswi .
Xana i yini rimba ra matirhele lamanene kutani ?
Ndzi lava ku lulamisa timhaka timbirhi ta xiviri eka xiviko lexi .
Ndzi tshemba kuri nkarhi wo vulavula hi mintlhontlho ya hina wu herile .
Naswona hi ta boheka hakunene ku swi boxa nakambe .
Loko yi ri ndlela , i incini makumu ?
Leswi a swi kanakanisi hi swona xivindzini swa ku cinca
Tindlela to simekiwa ka swibukwana :
Eka tindhawu laha ku nga hava nawu , leswi swi yimela nhluvukiso .
Vatirhi va tlharihile naswona va pfuna , kambe ndlela ya kona ya ha vava .
Ha khensa , Xandla xa Phuresidente .
Va ta ku tivisa hi ku tsala mbuyelo wa xikombelo xa wena .
Xiviko xi langutisiwile no pasisiwa hi Komiti .
Ku na magoza yo tala lama nga tekiwaka naswona lama faneleke ku tekiwa .
Hambiswiritano , hi tlhela hi va eka tlhelo ra ntsakelo wa ximanguva lawa .
Ku lavisisa xiyimo xa matimu yo karhi .
Mfumo lowuntshwa a wu si va kona .
Hikokwalaho endlelo lerintshwa ri ta tirhisiwa ku hunguta nxaniso , lowu wu katsaka :
Leswi i swinawana , minchumu leyikulu :
Walowo i nchumu wu ri woxe lowu hi ku vutisaka wona .
Kutani loko swi te tano , a hi fanelangi ku tirhisa maendlelo lama nga tirhisiwa eka nkarhi lowu nga hundza .
Hi swona , ndza swi amukela swoleswo .
Swiyenge swa masipala , nawu & maendlelo
A hi nge humesiwi .
Sweswo a hi ku vula leswaku a ku humelelangi nchumu .
Ndzi yi kombela ku ka yi nga endli leswi .
Ndzi twisisa swivilelo leswi vangeke kungu leri .
Hikokwalaho hi ta tlhela hi vhota hi ndlela leyi faneleke .
Longoloxa mitirho ya mafambiselo eka nhlangano .
Laha hi fanele ku va na mavulavulelo yo kongoma .
Muphakeri u fanele ku tihlanganisa ni Khomixini hi pulani leyi faneleke .
Mpfuno wu lava ku va endliwa wu va erivaleni .
Vavasati va hlawuriwa eka mitlangu .
Ematshan'weni , u endla yini .
Leswi swi tekiwa swi ri xiphemu xa ku fikelela hi ku ringana ka vukorhokeri bya mani na mani .
Timhaka ta swa Vuxaka na Mbango
Eka ndzinganiso , hi leswi nga mhaka ya kahle swinene .
Hi tlhela hi ri karhi hi vulavula mayelana ni tisisiteme ta phenxeni leti ringanaka .
Hi tshemba leswaku hi nga nyika xiviko eka vurhangeri bya xifundzantsongo kwala xikarhi ka vhiki .
Hi twanana swinene eka timhaka leti .
Hikokwalaho a swi laveka ku veka swipimelo .
I xiphemu xa ku kambela ka ku hela ka lembe .
Minkanerisano yi ta humelela eka vhiki leri landzelaka .
Nxaxamelo wa mahungu
Ku hava xikombelo xo fekisiwa kunene xi nga ta amukeriwa .
I mani loyi a nga ta veka vahlayisi tihlo ?
Tiphesente ta le henhlanyana ta timhaka ta kona ti hele hi xigwevo .
Ndzi pfumelele ku kombisa nghozi .
Swifundza hinkwaswo swi ta va swi ri karhi swi tlangela ntlangu lowu .
Swi tano , xiviko i xivoni xa ntiyiso .
Hi ku hetelela , ndzi seketela swiringanyeto leswi nga eka xiviko .
Yo tala ya mabindzu lawa ya le ku humeleleni eka xifundza xa kona .
Hikokwalaho hi vutisaka .
Hi lava ku vona huvo ya ntiyiso ya palamente .
Sweswo a ku ri vonelo ra mina .
Khomixinara a nga
Ndzi hlambanya sexini ku va yi pfurile .
Entiyisweni wa mhaka , mina ndzi lwa na vona .
Ndzi tsakela ntsena ku boxa swikombiso swimbirhi laha .
Swa tshembisa , xexo xi fanele ku hi pfumelela ku engetela ntshembo .
Hikokwalaho swibalo hakunene swi boheka ku tlakusiwa .
Ka mpimo wihi ?
Hikokwalaho ka yini swi ri hi ndlela leyi ?
Xopaxopa vuxaka
Eka mhaka leyi xana ku cinca eka nxavo a swi ta vanga ku nga cinci eka ntsengo lowu koxiwaka ?
Eka Mfumo wa Miganga :
Leswi swi fanele kuva exikarhi ka nongonoko wa rixaka ra vunharhu .
Longoloxa no kanela hi swivangelo swo alela swikhomelo swa swigwitsirisi .
Hlamula swivutiso SWINHARHU .
Hambiswiritano , hi yona nhlokomhaka ya njhekanjhekisano lowu wa xihatla .
Vavasati na vavanuna , nkoka wa nhlengeletano leyi a wu lavi ku tshikeleriwa .
Ku na nkombiso wutsongo lowu u nga wu vonaka hi nkarhi wa wena .
Mikarhi yo tala masalela ya tala ku tirhisiwa ngopfu ku hluvukisa bindzu ra ntirhisano .
Nhlamuselo ya nghingiriko
EAfrika Dzonga , mati i xitirhisiwa xo kala swinene .
Hlamusela makete hi ndlela yo nghenelela yo anama .
Vanhu va tshunxekile ku handzela mindyangu ya vona ntsena loko swi fambelana na nawu
Hi le ka tlhelo ra ntsakelo ra nseketelo swinene wa leswi .
Matimba ya Gingiriko wa Ntirho eka nhlengeletano leyi .
Ntirho mayelana na leswi wu le ku yeni emahlweni .
Hi na mali .
Ku onhiwa ka timfanelo ta ximunhu swi humelela eka matiko yo tala .
Eka mhaka ya mina ya vumbirhi , ndzi navela ku va erivaleni swinene .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi tshemba leswaku xiviko lexi xi amukeriwa .
Lexi a xi nge pfumeleriwi .
Ndzi vile ni nkateko wo vulavurisana ni vavasati lava nga eka phurojeke leyi ya nkoka .
Ndzi ta eka xiphiqo xa mitsengo .
Ku fanele ku tlhela ku va na vulawuri bya mani na mani eka ndzavisiso .
Malulamiselo laya landzelaka ya endliwile :
Ku fanele ku va na ndzinganano eka tinhundzu .
Makumetsevu wa tiphesente ta mitirho etikweni ra hina ti le ka bindzulo wa swa vurimi .
Ku hava lexi nga le kule na ntiyiso .
Naswona loko swi te tano , hikokwalaho ka yini ?
Xiyenge xi thola ku tlula kotara ya mamiliyoni ya vanhu .
Xana hikokwalaho ka yini u hlawurile xiyimo lexi xa nxaviso ?
Xo sungula , ndzi ehleketa ku vukorhokeri byi fanele ku pfuleka eka mphikizano .
Kahle-kahle u swi tirherile !
timhaka ta swa mbango na swiphiqo
Hi langutele swikombelo swo tala hi ku famba ka nkarhi wa ndzivalelo .
Hi vhota hi kaneta nsusumeto wo teka xiboho .
A hi veni erivaleni na kona eka mhaka leyi .
Humesela ehandle pompo leyi nga eka xifaniso lexi nga laha henhla .
Hi mukhuva lowu a swi nga languteriwangi , swi famba tano eka mfanelo ya ku vhota .
Kutani , mundzuku ndzi ta ya ndzi ya vona munhu yoloye .
Xexo i xivutiso xo sungula lexi hatlisaka ku ta emiehleketweni .
Xitlhavana xo hetelela lexi ndzi lavaka ku xi boxa mixo lowu i xitlhavana xa minkoka .
Nsirhelelo wa hina wa le ndzeni na wona a hi mhaka , hakunene
Hikokwalaho ndzi swi teka swi amukeriwile .
Ndzi navela ku seketela hi ku hetiseka leswi muteki wa mahungu a nga swivula .
Leswi swa hi nonohela swinene ku swi avanyisa .
Lexi ka ha ri xiyimo xa masungulo eka mikanerisano .
Mahungu ya matirhelo yo engeteleleka ya kombisiwile eka tafula leri nga laha hansi .
Swivangelo swa mina hi leswi landzelaka . .  .
Ku nyika nkumbetelo eka pholisi ya xibalo ;
Nkarhi wa xona wu fikile .
VUSWIKOTI
Handle ka leswi , a swi nge tirhi .
U ta tirhana na timhaka ya muxaka wolowo hi ndlela yeleyo .
Leswi swi tlhela swi endla swi koteka ku langutela nawu .
Ndzi ta tsakela ku hundzisela ku khensa ka hina ko hlawuleka eka leswi .
Huvo yi fanele ku boha hi ta lembeximali ra yona .
Naswona leswi i ku tiyimisela ka hina .
Nyika nhlamuselo ya rito makete .
A hi pfumeleriwangi eka nkanerisano wolowo .
A xi endli .
A swi pfuni nchumu ku hlamula xivutiso lexi .
Vanhu lava xavaka swakudya ku suka eka varimi va swirhapa
Hi andlarile mihundzuluxo ku ya hi ntwanano lowu fanaka .
Va ta fanele ku va na ntirho wo va xikombiso .
Swi fanele ku tshikeleriwa leswaku mimpimanyeto leyi ya tihakelo yi yimela swokarhi .
Ku khensa vanhu lava ndzi kuriseke .
Mpfuno a wu fanelanga ku hungutiwa hikokwalaho ka swivangelo leswi nga riki swona .
Kambe a ndzi ehleketi ku nghena eka vuxokoxoko sweswi .
Mitirho leyi yi landzeriwa hi xiviko xa Hungu ra Xiyimo xa Rixaka hi puresidente , ni Xiviko xa Hungu ra Xiyimo xa Xifundza na mbulavulo wo vika mpimanyeto .
U nga pfuna ku fikelela leswi .
A ndzi vangi ni nhlamulo leyi hetelelaka yi yisa eka xiboho xo karhi eka sweswo .
Kambe leswi swi humelela mikarhi yo tala .
Nkoka wa nsinya wa vuxiyaxiya wu le rivaleni .
Nghenelo leri ri le ka moya wa vunghana , ntirhisano na ntwelano .
Xo hetelela , hi fanele ku tirha swikombiso swa matirhelo swintshwa .
Vamanana na vatatana , hi ve na tinhlengeletano to tala to leha .
Hetisa xivulwa :
Loko swi te tano , xona i xiphiqo xa rihanyo ra vaaki lexi kulaka .
Nhlengeletano yi nyikile misava matimba ku lwa na vusweti yi tlhela yi sirhelela mbango .
Xitshunxo a ku ta va ku va na switatimende swa rixaka .
Hi nga swi kanela sweswo .
Tirhisa girafu ku hlamusela datara eka tafula .
Mhaka leyi ya ku va na lunghelo ro ya eku wiseni ya tika .
Hi fanele ku va hi nga cinci eka ndhawu leyi .
Hlamula swivutiso leswi landzelaka mayelana na tisisiteme to pompa.
A ndzi ta hambana hikokwalaho na ku yimisiwa nkarhinyana ka endlelo hinkwaro .
Leri hi rona hungunkulu ra pfhumba ra hina .
Vusirheleri i mhaka ya rixaka .
I swa nkoka leswaku leswi swi fambisiwa ku antswa .
Vakamberiwa va fanele ku hlamula tinhlamulo timbirhi eka ta nhungu .
Ku fika eka mpimo wolowo swi le rivaleni .
Handle ka sweswi ku hava nchumu .
Ndzi chava leswaku mintlangu yi ta vula bolo ya milenge eka malembe ya tsevu lama landzelaka .
Ku landzelerisa hi swihlawulekiso leswi vekiweke swa ku simekiwa ka ntwanano .
Hlanganisa swivulwa leswimbirhi .
Mikongomelo ya pholisi leyi i ku :
Xana hiya njhani emahlweni no endla leswi ?
Yaleyo yi vile nhlamulo ya hina masiku matsongo lama hundzeke .
Tona i tinhlokomhaka ta nkoka .
Eka Yuniti leyi u ta kota ku tiva :
Vundzeni bya timhaka bya nkhaqato byi andlariwile eka xiviko .
Hi tlhela hi vulavula hi mayelana na tisisiteme ta phenxeni yo ringana .
Xana hi nge swi tshiki eka xiyimo lexiya ke ?
Ku na xidingo xa minongonoko leyi twalaka ya mihundzulo .
Xana ka ha ri na xivutiso xin'wana ? ?
Marungula laya landzelaka ya kumeka eka vaaki eka inthanete :
Lexi hi xona xi nga endla leswaku ndzi seketela hi malwandla endlelo leri ra xihatla .
Swi tano na leka njhekanjhekisano mayelana na vumbiwa .
Swi hi mhaka yo tirhela vanhu .
Hikwalaho ka yini hi faneleke ku hakela xibalo naswona hi vuyeriwa njhani eka ku xi hakela ?
Hi ya emahlweni hi langutana ni xiyimo xa madzolonga lama tlakukaka .
Xiviko xi ta yisiwa ePalamante ku nga ri khale no kandziyisiwa endzhaku .
Leswi ha kaneta .
A ndzi ta rhandza naswona ku sungula mbulavulo wa mina hi ndlela leyi .
A ndzi ta tsakela ku hanya ka xidemokirasi .
Hikwalaho ka sweswo xivangelo xa vhoti ya hina ku hambana na xiringanyeto lexi .
Xo sungula , hi fanele ku pfumelelana hi nkambisiso wa leswi swi nga xiswona .
Leswi swi lava ntirhisano exikarhi ka tindzawulo hinkwato eka ntlawa wa vululami , nsivelo na nsirhelelo wa mfumo .
Hi nga lahlekeriwi hi ku vona mhaka hi vukulu bya yona .
Hakunene i ntirho ku endla tano .
Phalamende yi tekerile enhlokweni marito yo karhi lama wena u ya endleke .
Ndzi tsakela ku vulavula na wena .
Eka nkarhi wo fana , swa tsakisa na ku xonga .
Hlahluva no hlamusela marito lama nga kona eka kontiraka hi ku tirhisa ririmi ro olova .
Vantshwa va tiko ra hina va tlange xiave lexikulu eka ku humelela ka ntshunxeko .
Xo sungula , vutshembeki ematihlweni ya vaakatiko va ka hina vini .
Ku hambana na leswi vuriweke , i xilaveko xo rhanga xo swi hluvukisa .
Ku hava magoza laya tekiweke .
Tikamara to dyondzela eka swikolo leswi landzelaka ti herile :
Xivutiso xa matlhari ya nyutliliya i xa nkoka ku tlurisa mpimo .
Ku fana na muviki , ndza vilerisiwa hi leswi .
Vasirheleri va tivisile maphorisa .
Khakhuleta nhlayo ya matheme eka nandzelelano wun'wana na wun'wana .
Ku kongoma ku le timhaka teto leti nga ta nkoka .
Ku pfumaleka ka mitirho ku le henhla endhawini na switirhisiwa swa kala .
Projeke leyi a yi tirhani na minhlawulo leyi nga ku teni na mapfhumba ya mavandla ya tipolitiki .
Va titwa onge va fanele ku tshama kona .
Hikokwalaho , sweswo hi ku angarhela hi swona timhaka ta tipolitiki , hi ntiyiso xiviko xa ntirho lowu wa ha yaka emahlweni .
Xana hi yihi ndlela yo olova yo huma eka xiyimo lexi ?
Ndzi ehleketa ku mfumo hinkwawo wu lava ku vona timhaka ti ahluriwa hi xihatla .
Swinawana swa bindzu
Hileswaku mimbuyelo hinkwayo
Tivani leswaku a swi koteki ku hlongola vatirhi lavambirhi sweswi .
Ku vile na ku hunguteka lokukulu ka mabindzu exikarhi ka matiko mambirhi .
Sweswo i ndlela ya kahle ku tlula hinkwato ya nhluvukiso wo engetela .
Leyi i yunivhesiti , thekinikoni na sweswo .
Hlamusela kuri hikokwalaho ka yini muxaka lowu wa maendlelo ya bindzu wu hlulekile eka nkarhi lowu hundzeke .
Lama i mahungu lamanene .
Hikokwalaho ka swona u xanisiwa hi nsusumeto wa ngati wa le henhla .
Hikokwalaho , hi le ka xiyimo lexi ringanisiweke swinene .
Hambiswiritano , ku na ku hambana xikarhi ka swikolo swa mfumo ni swo ka swi ngari swa mfumo .
Hi ku komisa , xiyimo xa swidingo swa vanhu xi heta matimba .
A ndzi ta ku susumeta ku vhotela xileriso lexi xa mafundza .
A ndzi tsakeli ku hambuka eka ku hluleka ka mintwanano yo tala .
Ntirho lowu wu lava maendlelo ya tidyondzo to hambana lawa ya lavaka mavonelo mantshwa yo hlaya naswona ya tirhisa tindlela ta madyondzelo yo lulama naswona ya vumbeke kahle .
Lawa i matirhelo ya nkoka lawa hi nga ma tekaka .
Swi le rivaleni leswaku hi fanele ku cinca .
Handle ka vona , nongonoko lowu a wu nga ta humelela .
Swivutiso leswi nga tekiwangiki swi ta hlamuriwa hi ndlela ya ku tsala kunene .
Swi nge pfumeleriwi .
Hambiswiritano , swi tala ku olova ku tlula ku swi endla .
I xirhangana eka hina hinkwerhu .
Xiviko lexi a xi fanelanga ku va makumu ya ntirho lowu .
Hi swi lemukile eku sunguleni leswaku :
Swirho swa Huvo ya Mimphikizano .
Hi fanele ku ku nyika ndlela yo humelela .
Ndzi ehleketa leswaku hi na nseketelo wa Holobyenkulu wa Timali eka leswi .
Mhaka ya le kule yi ta tekiwa tanihi xiphemu xa khoto .
Bali i ndzima - ku hava ku kanakana hi mayelana na sweswo
ku va ehofisini
Vakamberiwa a va languteriwi ku hlamula hi vuxokoxoko byo tani .
Eka swikombiso swo fana na leswi maendlelo lawa ya hlamuseriweke laha ya ta va ya nga fanelangi .
Ku cinca loku ku va ka ku rhula hambileswi matimu ya tiko ya nga ya madzolonga na ku va munhu a tekeriwa leswi nga swa yena .
Va faneriwa hi vutomi byo tenga no humelela ku tirhisana na ntumbuluko .
Ndzi mi navelela swa kahle eka swa vumundzuku .
Yaleyo yi ta va yi nga ri sisiteme ya ringanisaka swinene .
Hikokwalaho , ndzi tsakile ngopfu loko xi amukeriwile .
Ku fikelela rixaka leri hlayisekeke swi vula ku tirhana na swivangelo swa masungulo swa vugevenga , leswi swi lavaka switirhisiwa swa mfumo na miganga swo hambanahambana .
Swifambo swi ta nyikiwa .
Ku na swilo swimbirhi leswi hi nga pfumelelanaka eka swona .
Leswi swi ta famba nkarhi wo leha ku vuyisa ntshembho wa vanhu wa xiyenge xa mfumo wa muganga .
Ndzi nga ka ndzi nga pfumeleli sweswo swi vuriwa .
A ndzi kumangi nhlamulo leyi nga erivaleni eka leswi .
Swi tano , swi karhi ku burisana hi swona eka nkarhi wa sweswi .
Swinawana leswi swi tirha ku hunguta ku durha ka ku nghena emakete ya vahaxi va kwala kaya .
Hi fanele ku xi cinca mundzuku hi hundzulo wo vuriwa hi nomo .
Leswi swi ya hi swilaveko hinkwaswo swa Nhlangano wa Matiko ya Misava wo Hahisa .
A ndzi nga swi kanakani swoleswo .
Mitlhontlho ya misava
Xiphiqo xa vumbirhi xi sukela eka nkayakayo wa swa ikhonomi .
I nkarhi wo va hi teka mhaka leyi yi ri ya nkoka .
Ku fikela sweswi , lexi ku vile xiphiqo lexikulu .
Eka maendlelo , vululami a byi le ku endliweni ntsena .
I tidyondzo tihi u ti tivaka swinene ?
Ndzi ku kombela ku teka mhaka leyi yi ri yo tivikana .
A ndzi vonanga tinomboro hinkwato .
Ku hava nchumu lexi nga hoxeka kumbe xo ka xi nga amukeleki eka leswi .
Ku fanele ku va na tisisiteme ta ku endla leswaku varhangeri hinkwavo erixakeni va boheka ku tihlamulela eka matikhomelo ya vona .
MBUYELO LOWU FIKELERIWEKE
A swi koteki ku hundza eka mpimo wolowo .
Ava tinxaka to hambana ta ndzilo .
Ku hambana ka ndzhavuko , ximunhu na tipolotiki .
A ku ri na vukhamba byikulu bya swifuwo , hambi dyambu xi lo hosi .
Naswona hi ta endla .
Loko sweswo swi ri vuriwile , ku na swivangelo , hambiswiritano , swa ku langutela leswinene .
Ku fikelela ka hina ku tiyile na ku vonakala .
Hikokwalaho , ndza tshemba leswaku nhlamuselo i ya nkoka swinene ngopfu .
Ndzi navela hi ku komisa ku humesela ehandle timhaka tingari ti tingani .
Mukhanselara yoloye u fanele ku tlhela a va muyimeri wa nxaviso .
Ndzi lava leswi swi humelela .
Leswi swi endlile xilaveko xa matirhisele ya tiphurojeke ta hina .
Kunene i xiphiqo .
I xirho xa Huvo ya Varhangeri va Foramu ya Tiko ya swa Vukhongeri .
Xitandzhaku lexi nga ri ki kahle lexi xibalo xintshwa xi nga va ka na xona eka vuvekisi ;
nhlangano wu tekile
swi hlamuseriwile eka nkunguhato
Hi fanele ku tlhela hi hlamula eka nkarhi wo koma .
ti hlangana na ikhonomi ya misava .
Ndzi tiyimiserile swinene eka mhaka leyi .
A ndzi ta tsakela ku khensa volavo va tumbuluxaka mitirho yintshwa .
Hi lava ku antswisa vulawuri bya mindzilikani ya le handle .
Tanihi xirho xa mfumo
Hi swihi swilo leswi hi nga swi endlaka ku vumba ntalo wa vaaki ?
Ndhawu yo tshama vanhu leyi nga riki enawini yi le kusuhi na xitichi xa gezi .
Ndzi xiya hi ku tisola leswaku leswi a swi nga ri tano .
KU THORIWA KA MUCHAYERI WA GANDAGANDA WA NKARHI HINKWAWO
Matwelo ya vulavuri
Sweswo a swi vanga mfikelelo lowu nga tivikaniki .
Sweswo swi vula leswaku ku hlaseriwa ka vanhu swi ya emahlweni .
Hi le ka xiyimo xa nkayakayo etikweni leri .
Hikuva swi vile kona naswona hinkwaswo swi le nawini .
Hikokwalaho hi na ntshembho eka wena .
MIHLAWULO LEYI TSHUNXEKEKE , LEYI TENGEKE NO VA KONA MIKARHI HINKWAYO
U swi endlile !
Hambiswiritano , hi twa onge leswi a swi enelangi .
Hi ta veka swilo tihlo .
Swivangelo swo engeteleka ka ku duvuriwa ka maphorisa .
Xikongomelo , swirho swa vachaviseki , xi vula swo tala .
Miehleketo ya hina , ndza tshemba , yi na mindyangu ya vona .
Swi tiyimiserile ku va na vuolovi byo engeteleka ?
Kuya hi leswi mbango wa ikhonomi ya matiko ya misava wu nga xiswona , mahungu ya kahle :
Hambiswiritano , ntirho a wu se hela .
Ku fikelela ku langutela loku i ntlhotlho eka hinkwerhu ka hina .
Leswo i vulovolovo.
Swa tika ku hlamusela ku hambana .
Pfhumba ro tano , hikokwalaho , ri fanele ku amukeriwa .
Ku ni timhaka ta nkoka timbirhi leti a ndzi ta tsakela ku ti paluxa .
Nhlamulo i ina .
Swi ta ya emahlweni swi sindzisiwa eka nkarhi lowu taka .
Nhlayo ya vadyondzi lava hlwelaka ku fika yi yile ehansi , ku sukela loko ku amukeriwile endlelo leri .
Loko ku vuriwile sweswo , ka ha ri na xivandla xo antswisa .
Va yimela vanhu lava nga eka nkarhi wo hetelela , vinyi va swifambo swa le mapatwini .
Matsalana wa komiti ya wadi u na mitirho leyi landzelaka :
I ndlela leyi swi vumbiweke ha yona .
Leswi swi fanele swi hambana hi malembe ya khume .
Hi le ku Vumbeni Rixaka .
Handle ka sweswo a hi nga yi helo .
A swi ta olovisa swinene ku humesa nhlamuselo eka swileriso leswi fambelanaka .
A hi lavi ku kavanyeta endlelo rero .
Hi tlhela hi dinga ku teka magoza yo karhi yo endla kunene .
Se swi le rivaleni xi tlhelele eka ajenda ya xipolitiki .
Lexi i xivangelo xa nkoka swinene eka hinkwaswo .
Nawumbisi wu yisiwile ePalamende wu ya langutisiwa na ku va vanhu va wu yingisela .
A ndzi ri muviki wa xiviko xa kona .
Leti i timhaka leti ndzi vilerisaka .
Ndzi ta n'wi bela riqingho , hikuva loko wena wo n'wi bela a nge swi lavi , waswivo .
E-e , a xi endlanga .
U tlhela u lava rivanti na mafasitere mambirhi .
Swiyimo hinkwaswo swo Hlela swi fanele ku hleriwa .
Hi vona vutleketli bya mani na mani ku ri xilaveko xo sungula .
Leswi swi ta lava ku endliwa hi xivumbeko xa goza ra kungu .
Tirhisa tafula laha hansi kuva ri ku pfuna .
Nkarhi lowu vekiweke lowu fambelanaka na masungulo lama wu yimile hi ndlela leyi :
A swi kahle ku va xiyimo lexi xi ya emahlweni .
Naswona ku hlanganisa loku ku ya emahlweni ku va ka nkoka .
Eka leswi , ngopfungopfu leswi Dyondzo yo Yisa Emahlweni na Vuleteri yi nga swona hinkwaswo .
Ndza tshemba hi fanele ku yisa nkongomiso wo hlawuleka wa miehleketo eka lexi .
Khomixinara , hi vulavule ko tala hi mayelana na swona .
Vatirhi va nhluvukiso wa vaaki
Leswi hi nga fanelangiki ku swi endla i ku miyela .
vundzeni hilaha byi tirhisiweke hakona
Xana i xitoloveto xa njhani lexi u nga ku xi endleni ?
Ndzi ehleketa leswaku i ntiyiso .
Swi fanele swi va mhaka eka mpimanyeto wa swa timali lowu cincaka .
Vurhangeri na Swikoxo .
I miehleketo yo chavisa .
Xana mfumo wu vile ni xandla eka rifu ra yena ?
Swi veke eka xiyenge lexi nga riki xa mfumo , naswona munhu yoloye u famba hi xihatla .
Ndza swi tiva leswaku ku fanele ku kumiwa ntwanano lowu fikeleriwaka handle ka swilaveko leswi pimiweke .
A hi ta lava ku vula swokarhi leswi landzelaka .
Leswi hi nga swi fikelela .
Mi nge ndzi teka xikombiso xa le ka tiko ra ka hina .
Swi le rivaleni , hi amukela memorandamu .
Xo hetelela , ku ni milawu ya timakete ta misava hinkwayo .
Ku chavelela kuya eka vandyangu , vatirhi kulorhi na vanghana vo tala .
Tanihi laha swi tikombeke hakona eka ku Hleriwa hi Mfumo wa Xikaya hi Holobyenkulu wa Timali :
Migingiriko yo hlawuleka yi ringanyetiwile ku nyika nkoka eka swikongomelo ku katsa :
Va tinyiketerile ku tirha ni mfumo ku fikelela hinkwaswo leswi .
Mukoloti- Munhu loyi a kolotaka mali .
Sweswi ndzi ta tshikelela eka ku humelela loku .
Hi ndlela yo tivikana , hinkwerhu hi tekela enhlokweni xilaveko xa ku tirhisana .
Eka xiyimo xo sungula , hi fanele ku yimisa nkarhinyana mphalalo .
Kuna swo tala leswi faneleke ku endliwa .
Hi ku vona ka mina , leswi swi nga tisiwa swa soleka swinene .
Kahlekahle , leswi hi leswi hi swi endleke laha .
Hlaya ndzimana laha hansi .
Xana mfumo i yini ?
Vavanuna a va fanelanga ku siva swivandla swa mitirho leswi v aka kona .
A hi nge tsakeli ku herisiwa ka matimu ya hina .
I ku tiboha ka hina loko .
Vatatana na vamanana , ehleketani hi leswi loko mi vhota .
nhloko ya tafula
Ku na mapfhumba yo tivisa ya rixaka na ya swifundzankulu lama nga ku endliweni .
Sweswi a hi si va na nhlayo .
Swo hlayanyana swa leswi swi kombisiwile , swi katsa mitlawa yo tala yo hambana .
Hileswaku ntsena nhlayo ya swivutiso leswi humaka eka xitatimende .
Ndzi tshemba leswaku leswi swi ta endleka eka goza ro hlaya ra vumbirhi .
Xana hi tihi tinxaka to hambana ta ku hambana ke ?
Mayelana na sweswo , ku kombela switsundzuxo a swi ringananga .
Sweswo a ku ri xiboho xa vona
Hakunene hi le ku ringeteni ka ku herisa swiphiqo leswi .
Mali leyi tirhisiwaka yi tsariwa eka kholomo leyi
Leri i vonelo leri tiyisisiweke hi ku vuyelela eka Khoto ya Vumbiwa .
Hikokwalaho hi fanele hi tirhisa mafambisele ya nkhuluko wa nandzu hi xihatla .
Timhaka timbirhi , hi mavonelo ya mina , i ta nkoka ngopfu .
Ndzi na swivutiso leswi landzelaka .
A hi languteni ntsena eka tindhawu letinharhu ta ntirho .
Hambileswi swi nga sunguriwa hi swipano swo kanerisana , a swi si amukeriwa .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va ndzi lava ku vulavula hi leswi .
A wu lavi va tiyimela .
Ndzi ehleketa leswaku leswi i swa nkoka .
Hlaya vundzeni bya leswi nga ta dyondzisiwa .
Kambe ndzi nge kumi mahungu eka vukorhokeri bya swa nawu .
Ha swi tiva leswaku hi nga tisa ntshikelelo eka miganga ya hina hi ku endla leswi .
Sweswo a swi nga ha ta koteka .
Ndzi khumbeka hi xiviri mayelana ni xiphemu lexi .
Fomo yi nga lulamisa nkarhi na nkarhi .
swa tiko ra mina
Kanela ku tekela enhlokweni vumunhu .
Ku cincana ka mafambiselo i ka nkoka na kona .
Lexi i xilo xin'wana lexi xi karhi xi tlakukaka .
Ku na , hikokwalaho , ndhawu ya mihlangano yo ka yi nga ri ya mfumo .
Kunene , swoleswo swi fanele ku humelela .
Leswi a swi fambelani na ku tirhisa ka xiletelo xa tindhawu to hanya eka tona .
Nyika nhlokomhaka a wena loko ku ri leswaku a yi fanele ku nyikiwa .
Lowu hi wona mpimo lowu hi vulavulaka hi wona .
Ntsalelano
Huvo yi vula leswaku a va khomekile naswona swirho swa Komiti ya Wadi va titwa va siyiwile ehandle .
Xiviko xa Khomixini
I swa xitayili no olova .
Swa antswa ku vekisa switirhisiwa eka dyondzo na vumaki .
Swi herise .
Tindzawulo ta Mfumo wa le Xikarhi ta Dyondzo .
Hi fanele ku khoma mhaka leyi hi ndlela yo fana .
A ndzi swi tivi loko a ku ri na ku nga twisisa ko karhi .
Sweswo i xikoweto xa kahle eka mikanerisano .
Hina tanihi ntlawa hi seketela sweswo swinene .
Vanhu va vulavurile hi mayelana na xilaveko xa ku hambana lokukulu .
Eka hinkwavo , ndza khensa .
Loko ku vekiwa mindzilikano , Huvo yi fanele ku languta timhaka leti katsaka ku koteka ka ndhawu yaleyo eka swa timali , nhlanganiso wa ku hambanisiwa hi muhlovo na ku ringanisa eka ku teka swiboho swa masipala .
Xihlovo !
A swi laveki ku hatlisisa maendlelo lawa .
Huvo yi ta avanyisiwa hi swirho swa khume .
Naswona sweswi hakunene i nxungeto lowu ndzi wu vonaka .
Swi le rivaleni kutani .
Hambiswiritano , ndzi ta seketela ku cinca ka hina .
Vutisa vanhu ku lavisisa xiphiqo .
Swi tano , ntlhontlho wo kongoma a tshemba leswaku na hina hi ta pfuka , hakunene wu fikeleriwile .
Swikongomelo swa nhlengeletano i ku :
Leswi hi fanele ku swi fikisa emakumu .
Swi tala ku va swo tlula sweswo , hambiswiritano .
Maendlelo lama hluvukisiweke hi lama simekiweke ehenhla ka ntoloveto wa misava hinkwayo .
Vanhu va ta nyikiwa ku hlawula hi ku landza ndlela ya matshungulelo lama va ma tsakelaka .
Tanihi mbuyelo wa phurogireme leyi ,
Xin'wana xikombiso eka xiyimo xa le makaya i ntirhisano na O.R.
Mihlangano leyi nga riki ya mfumo yi le xivindzini xa pholisi ya nhluvukiso hi ku angarhela .
Xana xiyimo xi hi laha xi hlamuseriwaka hakona ?
Xitirho lexi xi ta tirhisiwa exikarhi ka theme ya vumune .
Mikarhi ya ku humelela
Swi fambelana na ku tirhisiwa ka mali hi khamphani eka muganga na mbango .
Hi sweswi kumbe swi nga ha endleki .
U nga vhoteli .
Ndhavuko tanihi mahanyelo ya vanhu wu nyikiwile ndhawu eka Vumbiwa bya hina .
Papila ri fanele ku tsariwa hi xivumbeko xa tindzimana .
U tlhele a ololoxa mhaka ya tihakelo ta swa nawu .
Ha ha ri na ntirho lowu hi faneleke ku wu endla .
Ndzi boxa leswi hikuva hi swona swi fanelaka ku lawula ndlela yo aka tindhawu .
Hikokwalaho , kunene ndzi ta tlhela ndzi vuya eka mhaka leyi .
I xikombiso lexi nga na nghozi hi matlhelo hinkwawo .
Leswi hi swi vonisaka xiswona , ku katseke swilo swimbirhi swa nkoka .
Va swi lava .
Swiringanyeto leswi swi hi mayelana na ku hluvukisa swihlawulekisi leswi swi lavekaka ku seketela kungu leri .
Ku dlayelela , mbango wa sweswi wa ikhonomi wu tsakisa swinene .
Hi mikarhi hinkwayo swi tekeriwa ehansi hi matlhelo lamambirhi .
Xinghana xa hina xi ve kona nkarhi wo leha .
Leswi swi ta antswisiwa eka lembe ximali leri taka .
A ndzi ta tsakela ku boxa timhaka ta nkoka tinharhu .
Tinhlengeletano leti kumeka ti fambisiwa kahle , swi lava makunguhatelo lama tiyeke .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo hi tona timhakankulu .
Ha lemuka xihatla xa ntirho lowu .
A hi ku saseka ka hungu ra ntshembo eka lava nga na ndlala .
Na mina ndzi khumbekile hi xiphiqo lexi .
Ku engeteleriwa ka matimba
Ku hava ku hetisisa .
A nga humelelanga .
Xiviko a xi endli vululami eka xiyimo xexo .
Leswi swi vile na nkhumbo lowu vuyerisaka eka swa ku thoriwa .
Lowu i mfungho wo khomeka wa hundzuluxo wa tilayiburari etikweni ra hina .
Kahlekahle , a hi voneni hilaha tivhoti ti fambaka hakona .
Hikokwalaho ndzi kombela u ndzi byela leswi ndzi faneleke ku swi endla .
Leswi a hi xiphiqo , hilaha vo tala va vonakaka va ehleketa hakona .
A ndzi tivi laha sweswo swi humaka kona .
Swihlawulekisi swa nkoka hi leswi landzelaka :
Kambe a hi tshikeni Mintanga yiva tano .
Hi ndlela ya vutshembeki , a ndzi yimi na swona swisolo leswi .
Leswi tiseke ku humelela eka swiyenge swo sungula na swa vumbirhi swi fanele ku hlayisiwa .
I kuya hi matimu lawa leswaku Mfumo wu fanele ku hlamula no teka goza .
A hi ri karhi hi rhangela phurojeke leyi .
Ku pasisiwa swi vula ku pasisiwa hi Vufambisi .
Swa Xiphurofexinali na Xithekiniki
Ku ni vaavanyisi vanharhu lava va nga ni vutsoniwa .
Tsutsumela endhawini
Xana ku humelela yini hi swona sweswi ?
Leswi swi onha ku tshembeka ka xivandla lexi hinkwaxo xa pholisi .
Nyika xivangelo lexi bohaka xa leswi .
Eka mhaka yaleyo hi teka vonelo ro hambana hi vutalo .
Ku na matiko mambirhi lama hi akelaneke na wona ya nga na masimu ya mimova .
U tlhele a endla swiringanyeto swo hlaya leswi nga endlekaka .
Mhaka yo angarhela swa misava a hi nchumu wuntshwa .
Sweswo hi swona swi nga na nkoka .
Va nga vuyeriwa ntsena hi nghenelelo wo tano .
Naswona , khombo ra kona , swi hakeriwa hi lava va tsaneke ku tlula hinkwavo .
Ku tlhela ku va na swiphiqo swa vukungundzwana na vugevenga byo lulamisiwa .
I kungu leri simekiweke eka lojiki .
I mhaka ya tiko .
Swo tala swa ha fanele ku endliwa endhawini leyi .
Holobye wa Vutshila na Mfuwo u vulavurile eka nhlengeletano ya xiyimo xa le henhla hi mhaka leyi .
Hlamula NTSENA novhele leyi nga yi dyondzeke .
A hi boheki ku byeriwa nhlamuselo ya ntshuxeko .
Komba na ku tlakusa tisenthara ta vuswikoti .
Sweswo i mfanelo leyi vavabyi va faneleke ku va na yona .
Swi tlhela swi koteka leswaku khoto yi nga lava kuva yi ku vutisa swivutiso .
Nongonoko wa Tikhomixini :
A ndzi teki leswi swi ri hunguto wa hiseko .
Endlelo ra nhluvukiso wa swiletelo a ri ri ra vutihlanganisi bya xiyimo xa le henhla swinene .
I mani a nga ta teka vutihlamuleri byo chuchisiwa ?
Ku hava tindlela timbirhi eka leswi .
Hi nga pfumeleli ndzhaka ya yena yi nyamalala .
Lava va vekiseke na vona ;
Ntokoto lowu nga faniki na wun'wana wu ta tsundzukiwa malembe laya ha taka .
Va fanele ku tekiwa ku suka eka vatirhi va xiyimo xa le henhla eka nhlangano wa kona .
Xichudeni xi ta kota ku hlamusela tikhonsepe to hluvukisa tisisiteme .
Hlamusela kuri hikokwalaho u titwisa hi ndlela yaleyo .
A swi nyiki vito ra kahle eka mfumo na vukorhokeri bya vanhu .
I mani loyi a nga tiviwi ?
Hi fanele ku hunguta ntalo wa malakatsa lawa hi ma tumbuluxaka .
Enkarhini wa sweswi swiboho swi endliwa hi tindlela to hambana .
Ndzi ehleketa ku ri hinkwerhu ha swi tiva sweswo .
Swi tlhela swi endla xihlawulekisi xa migingiriko ya vukorhokeri bya timali ePosweni .
Matiko ya le dzongeni .
Xo sungula , hi fanele ku fambisa nawu hi ndlela leyi nga ta hunguta nxungeto wa ntlakuko wa mixavo .
Leswi swi ta pfuna ku tlakusa nsirhelelo wo lwisana na vukungundzwana .
Ha mi rungula hinkwenu .
Switirhisiwa : Tikopi ta nkombiso hi ku endla mfikelelo wa switirhisiwa , xiyimo xa ' ku tekela enhlokweni timhaka ta rimbewu eka migingiriko ya wadi ' na xiyimo xa ' ku katsiwa ka swa rimbewu eka tiphurojeke ta nhluvukiso '
Nongonoko wa vuxokoxoko bya matimba wu humesiwile .
Ku endla miganga yi hlayisekile .
Hikokwalaho swi na nkoka swinene leswaku hi endla lexi xi va xa nhlangano .
Xana hi twisisa njhani misava ya hina namuntlha ?
Nhlayo ya vona yi kurile hi ka tsevu eka malembe ma nga ri mangani lama nga hundza .
Ndza ku khensa eka nkanerisano lowu wa nkoka swinene na ku tsakisa .
Hambiswiritano , mahlelelo ya xilaveko xa misava eAfrika Dzonga xi le ku endliweni .
Hi ta va hi veke tihlo swinene eka mhaka leyi .
Leswi a hi yona nhlamulo .
Kumisisa u tlhela pimanyeta muxaka wa xivilelo .
Eka xivangelo lexi , khomixini yi nga amukela ku cinca loku .
Hikokwalaho leswi swi fanele ku kombisiwa eka vuxirho bya rona .
Kutani , ndzi ta papalata .
Ku tlhantlhiwa ka matirhiselo ya timali eka tiphurojeke hi timbirhi hi loku landzelaka :
Xo sungula eka hinkwaswo , hi fanele ku endla tshalatshala ra xiviri .
Ndza tsaka ku vula leswaku matshalatshala ya humesile mbuyelo wa kahle .
A va kona laha va fambe hi Musumbhunuku .
Xiyimo xa vamanana i xikambelo xo hluvuka .
Eka mhaka leyi , ndhawu ya timayini hi yona yi nga ta rhanga yi tekeriwa enhlokweni .
Tiko ri ta yima ri ku hwii .
MUXAKA
Hikokwalaho hi ringanyeta leswaku ndhawu yo ringeta yo hambana yi hlawuriwa .
A ndzi twisisanga swinene makumu ya xivulwa .
Marito a ma vangi kona eka xitsariwa lexi .
Ndza tsaka leswaku lexi hi lexi xi humeleleke .
Lowo i ntshembo wa mina .
Xiphiqo lexi xi tiveka eka xiyimo xa matiko ya misava .
Toya ri vutisa xivutiso : Xana ku hlayisekile ?
Swi le rivaleni leswaku , endlelo ri fanele ku antswisiwa .
Ku ni matsalwa ya xinawu ya faneleke ku sayiniwa .
Eka nkarhi wa sweswi hi hava muchuchisi wa vaaki .
Leyi a hi ximhakana , i ya nkoka hakunene .
Ku kambela rimba ra ntsengo hinkwawo wa tiphurojeke
A ndzi yimbelela hi vutomi bya mina .
Xilaveko xo lulamisa mafambiselo ya kahle xi le rivaleni .
Xana xitsalwana lexi xi endla yini ?
Ku kunguhata no tirhana endlelo ra mpimanyeto .
Wa swi tiva leswaku ndzi kongomise kwihi lahawani.
Xivutiso xi le rivaleni .
Hi vekile tipholisi , switirhisiwa , tigiranti na vutihlamuleri ku va kona .
Hilaha swi nga vuriwa swi va erivaleni hakona , a yi ri vhoti yo vhota hi ku vitana mavito .
Leswi hi nga swi endla laha namuntlha swa soleka .
Ha swi lemuka leswaku xivandla lexi xi tsekatseka ku fika
Endlelo ro tano ri katsa :
Ndzi ta tsakela ku n'wi khensa swinene eka sweswo .
Kambe na mani ?
Ku hlayiseka na ku sirheleriwa eka vugevenga na nxaniseko emakaya
Pfumala nkateko , mihluvukiso a yi yi eka tlhelo rero .
E-e , a ndzi Xandla xa Holobyenkulu .
Swi hi vutomi bya ntiyiso .
Nhlokomhaka ya vumbirhi i nxiximo wa nawu .
Hi ku vona ka mina , lexi i xiviko xa kahle .
Nkarhi wu fikile wo hlela mbuyelo .
Mphikizano ya swifundzantsongo yi hetisiwile .
I ntirho wa khanselara wa wadi ku rhamba nhlengeletano ya ku hlawula swirho swa komiti ya wadi .
Naswona sweswo hi leswi ndzi swi vulaka .
Ntirhisano eka xiyenge xa yingisela no vona
A hi swintshwa , ku va leswi swi humelela .
Makete na wona wu nga va ni xiave eka leswi .
Eka xiyimo xa mfumo wa muganga , mafambiselo ya timali ya na swikongomelo swinharhu swa n\masungulo
Vugevenga bya vumbirhi byi khumba ku va n'wana a dyondzisiwa timhaka ta swa masangu .
ehansi ka Nawu lowu
Ntshunxeko i ndlela yi ri yoxe yo endla tano .
Hi fanele ku veka tihlo ra vukari eka leswi .
Ku hava ni munhu wa murhangeri a kotaka ku teka ntirho lowu wo tika swinene hi yena hi yexe .
Naswona , loko swi ri tano , hi ndlela yihi ?
Ndzi pfumeleleni leswaku ndzi hlamusela swivangelo swa vhoti ya mina .
A swi tano eka mhaka leyi .
Hlamusela kuri hikokwalaho ka yini ku tsaka ka khasimende ku ta khumbheka hi ndlela ya kahle .
Ku pfala mavangwa eka ku dyondza ku cina , vadyondzisi va nga tsakela ku tekela enhlokweni leswi landzelaka :
Swi xungeta mafambiselo ya kahle ya timali na ku heta nkarhi wo leha ka Hofisi ya Poso .
Hikwalaho hi ve ni ku humelela ka xiyimo xa le henhla .
Tisayense ta Vurimi ti langutisa eka dyondzo ya :
Leri i lembe ra wena .
Swivangelo swo hlundzuka .
Leswi hakunene swi khomanile na ku twisisa ka nkayakayo wa kona .
Ndzi ta nghena hikokwalaho eka mhakankulu .
I madurhelo wahi ya khumbhekaka ?
Ndza swi tiva leswaku u ta langutisisa leswi .
Hi seketela ku tumbuluxiwa ka milawu ya matiko hinkwawo .
Matirhisele ya switirhisiwa swa Vanhu
Mafambiselo ya matirhelo ya masipala
Hi lava ku tiva leswaku i dyondzo yihi yi nga ta endliwa .
Ku na mitsakelo ya kahle yo tala leyi hambanaka eka sekitara leyi .
Ndzi ni vonelo leri fanaka kwatsa !
Nongonoko wu kumiwile ehenhla ka ku tshemba hi ku pfumela kunene ka ntirhisano .
A va swi tivi leswaku va na xitsongwatsongwana emirini ya vona .
Swi ta hi kambela hinkwerhu , nkarhi wun'wana hi tindlela to tika .
Kambe a hi fanele naswona hi hundzisa levhele ya mifumo yo nghenelelana .
Kambe hi kombela n'wina ku ba pempe hi vatirhelamfumo va vukungundzwana .
Ku cinca vukorhokeri bya mfumo hi ku landza nawu wa vuyimeri byo anama ;
Xana laha hi kona hi lavaka ku helela kona xana ?
Leswi i swikongomelo swo anama swa ikhonomi , vanhu na mbango
Hi vile eka ntirho wa hina hi kombisile swipfuno leswi tani hiloko swi ta kombisiwa .
Kutani leswi , hi leswi hi swi lavaka ku twisisa .
Lowu ku tava nkarhi wa kahle wo teka xifaniso eka swirho swa vamahungu .
Xana vanhu va nga endla yini ku komba ntwelavusiwana wa vona ?
Ku dzuneka ku ya eka n'wina hinkwenu .
Ndzi lava ku engetela swilo swimbirhi ntsena .
Ina , vuyimeri byi kumekile .
Ndza ha tshembisiwa hileswi , hilaha ndzi tivaka leswaku hinkwerhu swi tava tano .
Xavumbirhi , xana ku ta humelela yini hi ku endliwa ka leswi nga nyikiwa eka nawu sweswi .
Migingiriko yi fanele ku endliwa .
Ku tikarhata ka hina ku biwile hi makatla .
Hinkwaswo leswi hi swi tivaka , nhluvuko wu nge humeleli kuri hava dyondzo .
Xana maendlele mpfhuka ka nhlawulo a ya ri erivaleni ke ?
Hi na nchumu lowu wo xisaka emisaveni .
Leswi hi swona hi lavaka ku swi endla .
Leti hi tona tindlela timbirhi ta masungulo .
Hi nyika ku khensa ka hina .
Hi ta vonana eka khonsati !
Hi tshemba leyi ku va yona mhaka ya nkoka swinene .
Ndzi ta sungula , xo sungula , hi masungulo ya swa nawu .
Kusukela nkarhi wolowo swilo swi cincile .
A ndzi ta tlhela ndzi tshikelela xiave xa vukorhokeri bya vaaki .
Ntirho wa Tikomiti ta Tiwadi eka manyikelo ya vukorhokeri
I mani a nga ta lahlekeriwa ?
Hambiswiritano , hi fanele ku teka ndlela yaleyo ya swa tipolotiki .
Milenge ya hina enyangweni .
A swi ta tikomba leswaku a swi tano , hambiswiritano .
A swi le rivaleni leswaku minkavelo ya ku pfuneta yi vulavula hi yini .
Hambiswiritano , leswi i nkanerisano .
I nkarhi wo hlawula leswi va lavaka swona .
Vanhu vo tala nkarhi na nkarhi va endla swo fana .
Vuhlayiseki bya swakudya i mhaka ya nkoka lowukulu swinene .
Ndzi kombela ku vekiwa erivaleni hi n'wina .
Hikokwalaho mali yi kona .
Ku va hi nga rivali siku , ku na myuziyamu yo hlayisa miehleketo ya kona yi tshama yi ri karhi yi hanya .
Leswi swi tlhela swi tirha eka xivandla xa swa vutleketli .
Naswona va fenele ku heta mirhi hinkwayo leyi va nyikiwaka .
Vekela swiphemu swa kona eka xin'wana ku humesa ximakiwa .
Leswi i mhaka ya matlhelo mambirhi .
Swikombo
Hi fanele ku vona leswaku vanhu va ta kumiwa .
Ku tiyisa ku xiximiwa ka timfanelo ta ximunhu na swona i swa nkoka .
Hikokwalaho , ndzi seketela xiviko lexi tisiweke eka hina .
Kambe hilaha hi nga vula hakona , xiphiqo i mali ya kona .
Sweswo xi nga va xikongomelo - hikwalaho ka yini swi nga vi tano ?
Milawu leyi rhangelaka swikongomelo leswi i :
A hi fanelangi ku boheka ku yima nkarhi wihi kumbe wihi wun'wana .
Endlelo ro lulamisa a ri tolovelekanga
I nxungeto lowu nga ta lwa endzeni na le handle ka tiko .
Leri a hi rona goza ra vutihlamuleri .
I incini xiphiqo xa kona ke ?
Lama i mahungu ya kahle naswona i goza lerinene ku ya emahlweni .
Mina n'wini ndzi tirhile nkarhi wo leha na hi matimba ehenhla ka xinawana lexi .
Ndzi vula leswaku mi nga endla hi swimbirhi .
Swi fanele .
Tsundzuka ku hefemula .
Swivulavuri swo hlaya swi kongomisile eka swona eka njhekanjhekisano wa namuntlha .
Vanhu lavatsongo , ndza mi khutaza hinkwenu ku teka matirhiselo yo biha ya swidzidziharisi tanihi timhaka yo nyawula
Ririmi eka ndhawu yo tirhela eka yona :
Muchaviseki wa wena , vamanana na vatatana ;
Ku na swiphemu swo hlaya leswi endlaka ndzhendzheleko wa ntlimbo .
Na mina ndzi ta tsakela ku papalata nkayakayo wa vutitivi .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va hi ri karhi hi vhota hi ndlela leyi nga yimiki ni xitshunxo .
Matiko ya le Yuropo
Hi fanele ku tshama hi tiyile eka xikongomelo lexi .
A hi khampani .
Naswona a hi lavi ku kamiwa tekeriwa hinkwaswo hi sarisa sweswi .
Ku engetela kwalaho , maendlele yo vuyelelana ya sunguriwile .
Xifaniso lexi nga laha hansi xi kombisa endlelo ra mbulavurisano
Ndzavisiso na nhluvukiso i swiphemu swa nkoka eka endlelo rero .
Kamara yo lawulela kona .
Sweswo hi nkhaqato i xiyimo xa timhaka sweswisweswi !
Loku mbuyelo wa xiyimo xa le henhla lowu kumeke hi ku tirhisa nongonoko lowu .
A swi pfuni nchumu .
Wa swi tiva leswi ndzi vulaka swona laha .
I swa nkoka swinene ku leswi swi endliwa .
A hi nge va tsandzeki .
Leswi swi tlhela swi va nkarhi wa ku tikambela hi ku angarhela .
Tindhawu leti landzelaka ti kongomisiwile eka tona :
Kambe a hi tsakanga hi switshembhiso .
Ku hava ku nghenisiwa ku nga endliwa eka tibuku ta xipano .
Ndzi ehleketa kuri swilo swa vanhu swa hlanganana .
Leswi a swi , hikokwalaho , kali swi ri mhaka namuntlha .
Kanela mavonelo ya wena ya mhaka leyi .
Nyika swikombiso swa rimba ra dyondzo na xedulu ya ntirho .
Eka leswi na swona , nhlamulo i ina , swi le rivaleni .
Hi fanele ku langutana na xiphiqo lexi hi vurhena .
Hi fanele ku lulamisa xexo .
Hikwalaho ka sweswo vhoti ya mina leyi hambanaka na swona .
Ku na timhaka to tala leti pfunaka eka nongonoko lowu .
Yuropo na yona yi fanele ku tirha tanihi xikombiso endzeni .
Vutomi byo tala , ku katsa na bya mina , byi le mavokweni ya vanyikeri hi ngati .
Lexi hi xin'wana xa swiviko lexi faneleke ku yisiwa eka Samiti .
Valawuri va twa onge vinyi va minkavelo va fanele ku eneriseka hi matirhelo ya khamphani .
Swi ta endliwa eka nkarhi hinkwawo wa lembe-ximali .
Laha minkoka leyi nga tirhisiwa eka fomula i :
Khombo ra kona , i ndhawu ya swidzidziharisi , mitlawa na madzolonga .
Ndzi ehleketa leswaku hi le ku yeni emahlweni swinene .
U fanele ku ringeta ku landzelela xiletelo xa maavelo ya nkarhi lexi nga bumabumeriwa .
Ku tirhisa vutivi na maehleketelo yo huma eka ntirho wo kunguhata wa tiwadi .
Swo tala swi vuriwile hi mbuyelo lowu amukelekaka .
Hofisi yi kumeka e :
Ku susiwa ka matlhari eka xiyimo xa matiko ya misava swi na nkoka swonghasi .
E-e , ku hava vangwa eka mpfuneto wa timali .
Xivutiso xa vumbirhi hi leswaku hi nga swi fikelela hi ndlela yihi leswi .
Xikombiso , swilaveko swi ta nghenisiwa hi switsongotsongo .
Mimfungho yo engetela leyi landzelaka na yona yi nga ha tirhisiwa :
Vamanana na vatatana , a ndzi xikalatlhelo .
Hi fanele hi tlhela hi langutisa eka mhaka ya nkoka ya ndzingano wa rimbewu .
Vurimi na Vusirheleri bya Swakudya
Ku ta fika sweswi , swi tano .
Sweswi maendlelo lama ya hi xielekitironiki hi ku hetiseka .
Tanihileswi swi boxiweke , mo ndzi tlhela ndzi vula leswaku ripfalo ra mina ri basile .
A ku ri goza eka ntirhisano wa hina .
Swi endleriwe ku yisa emahlweni tindziminyingi .
A hi yimelanga switirhisiwa swa nkoka swo tala hi nga si tirha .
Kambe hinkwaswo swivandla leswi swi lava matirhele ya le rivaleni yo engeteleleka .
Kambe a ndzi ta ku kombela ku ka u nga endli tano .
Kanela xikongomelo xa matsalwa .
Laha ndzi humaka kona ndzi ni switsundzuxo swo saseka swa xikolo .
Hlamusela xivangelo xa matikhomelo lawa .
Hi ta langutisisa mhaka leyi hi vukheta lebyikulu swonghasi .
Hlamusela leswi tshoveriweke mayelana na nkoka wa swona lowukulu .
Ndza pfumela leswaku mihlawulo i xikambelwana lexikulu .
Vundzeni bya nxaxamelo :
Vanhu vo tala va ehleketa leswaku kova xiphiqo xa vukungundzwana .
Ngopfungopfu eka lava nga hakeriki .
Hi languta eka sweswo hi xihatla lexi kotekaka .
Kutani ku na xivutiso xa nandzeleriso wa nhlawulo lowu .
Hi lava goza naswona hi ri lava sweswi .
A ku na muako emugangeni ku seketela xiyimo lexi xa nxungeto .
YA NTUMBULUKO
Vamanana na vatatana
A swi ri na nkoka , hakunene ku ololoxa swiphiqo .
Xi nga va xi nga hetisekangi .
Emahlweni ya mina , a swi ringananga .
Hambiswiritano , a hi phuphu yi ri yoxe leyi hi nga na yona .
Swi tlhela swi khumba ku tivisiwa ka swirhalanganyi na mitlhontlho .
Timfanelo ta vanhu naswona i timfanelo ta ximunhu .
Ku khansela ka mahlangano a ku pfumeleriwi .
Vutirhisani byi fanele ku avelana hi ndzavisiso na mahungu ya swa vugevenga .
Wadi ya :  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Tani hiloko khomixini yi ri nhlangano lowu tshunxekeke , yi komberiwile ku nyika mavonelo ya yona .
A ku hundzukanga nchumu .
Va vule leswaku u na nsele .
Ku fikelela swikongomelo swa hina hi fanele hi antswisa maendlelo ya hina .
Walowo i mbuyelo wa tipolotiki kambe ku nga ri ku rihiseta !
Swi na mitirho yo tala naswona swi nga tumbuluxa mitirho yo tala .
Tipholisi ta nkoka ta mfumo ku fikelela leswi i :
Nsivelo wa vugevenga a xiboho xo olova !
Ku tivisiwe swipimelo swo tala swinene .
Ku nghenisa gezi eka titliliniki
Xana hi na maendlelo yo tano ?
Hi ku vona ka hina havumbirhi bya tona i timhaka ta rixaka .
Leswi swi hi tisa eka ntirho wa siku .
Eka nhlengeletano mbirhi xanharhu xa swirho swi vumba khoramu .
Xiyenge xa eneji i xikombiso lexi nga erivaleni xa leswi .
Loko swi nga ri tano , ku na leswi nga hoxeka hi nhlanganiso .
Hakunene swi komba eka tlhelo leri nga hoxeka .
Ku na , hikwalaho , xidingo xa mali yo engetela .
Manana Muvulavuleri , ndzi pfumelele ku kombisa ku nkhensa swinene eka :
Leswi a hi xiphiqo xa vamanana ntsena .
Eka nkarhi wolowo a hi nga kumanga papila .
Swi tlhela swi va mayelana na ndzhuti exivandleni xa ntirho .
Ku tava ni ku tihlanganisa hi ku angarhela eka mhaka leyi .
Xikombelo xi fanele xi endliwa tanihi xilaveko xa matimba yo nyika vulawuri .
Ndzi ta teka tlhelo ro hambananyana .
Timhakankulu leti nga ta langutisiwa ti katsa :
Ndzhurho wu le kusuhi na swivilelo na mitsakelo ya vaaki .
Eka nkarhi wa sweswi , hambiswiritano , tinhlayohlayo ta tivulavulela .
Hikokwalaho , xikopu xa nawu lowu xi anamile .
Hi fanele ku swi fikisa emakumu sweswo .
Nxopaxopo wa nsalo
A ku ta va na khombo ra nyimpi ya muvango.
Eka nkarhi lowu nga hundza hi endlile swihoxo swo tala .
Xikombiso xa mahlelelo ya xiphemu xo sungula :
Ndza tsaka ku xiya leswaku vaahluri hinkwavo lava va nga kona laha i vayimeri vo huma eka vaakatiko .
A swi amukeleki hikuva ku na ku lahleka vutomi bya vanhu lava nga hava nandzu .
Ndzi ni xiphiqo ni tiko leriya .
Hileswaku hi ta yimela sweswo .
Tiphineni hi ku famba ka nhlengeletano .
Vutihlamuleri na Ku tirhisana ka swa mabindzu
Hi fanele ku ya emahlweni hi langutisa eka mhaka leyi .
I mani laha , loyi a chavaka rito ra vanhu ?
Yi katsa marungula ya sweswi eka xiyimo xa mbango eAfrika Dzonga .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele .
Hi na swiphiqo kwalaho .
Humesela erivaleni swikongomelo swa wena mayelana na :
Hinkwavo va hlulekile ku tirhisa swileriso swa rimba .
Hakunene i ntirho wo nonoha no va wo hiseka .
Tidyondzo titsongo ti nga dyondziwa ku suka eka mitlangu ya masiku matsongo laya hundzeke .
Ku na timhaka ta mune leti a ndzi ta tsakela ku ti vula .
Mfuwo i phuphu ya hilaha vanhu va tikhomaka hakona .
Xavumbirhi , a hi fanelanga hi nga languti ntirho wa vaxanisiwa .
Xana hi swihi a swiri endzhaku ka ku chayisa ?
U nga wundla mudyondzisi .
Hi sete leyi faneleke ya tipholisi .
Leswi swi kombisa ku humelela .
Lexi i xiviko lexi nga xa nkoka eka maehleketelo ya hina .
Ku pfuxeta hi vuntshwa ndzhaka ya migodi ya khale .
Tiko ra wena ra hi khutaza na hina .
Nongoloko wa mavito ya vahlaleri .
Vumaki byi dinga ku sungula eka levhele ya purasi hi tlhelo ra vatirhi .
Vutifumi na ntshuxeko
Kambe ndzi lava ku tlhandlekela rito ro lemukisa .
Sweswo swi tlhela swi vumba xiphemu xa rimba ra swa nawu .
Ku ni vutivi bya tiphurojeke eka levhele ya le kaya .
Leswi hakunene swi yimela ku tlhelela ka hina eka ku tinghenisa emhakeni ya timitsu ta hina .
Swiviko leswi swa kumeka eka vukandziyisi bya mfumo .
Leswi swi tekiwe swi twala .
Thendara ya ku akiwa ka xitirhisiwa lexi yi humesiwile xana ?
Xi ta nyikiwa njhani xiviko
Mayelana na leswi , kuna ku nghenelela ka tsevu loku nga le rivaleni loku nga ta endla :
Leswi i muxaka wa xibumabumelo wa matshalatshala lama nga ku endliweni .
Ndhawu leyi yi ta languta eka mfikelelo wa dyondzo ya xiyimo xa le henhla .
I nkarhi wa nghingiriko , vutumbuluxi na ku nghenelela .
Tikhoto ta hina ti hlomile ku tirhana na milandzu yeleyo .
Hi ntiyiso ku na xitshunxo xo olova .
Madzana ya vanhu ya languteriwile ku nghenela eka nhlengeletano leyi .
Rifuva ri na ntshikelelo eka vumaki bya vuamukeri .
Swi ta fanele swi va tano .
Vurimi i phuphu ya vusirheleri bya swakudya .
A swi koteki !
A hi nge ringeti ku swi sirhelela no vula leswaku ku tikeriwa loku a ku kona .
Ku na swo tala swo fana leswi hi nga tirhaka hi swona .
Hikuva hi leswi swi fikaka eka swona .
Lexi a xi nga ta koteka .
Hlamusela , mafikelelo , xivono na nkoka wa khamphani u swi yelanisa na ntirho .
I mbuyelo wa ku nghenelela eka ku teka swiboho swa tipolitiki .
Leswi i masungulo ya ku chava ka masungulo .
Hi nga va vona xana ?
Xana a swi fanele ku va hi ndlela leyi ?
Kambe hi le khombyeni ro susumeta ngopfu leswi hi swi lavaka .
Ndza tshemba va ta hlamula hi ku kongoma .
Hi na kungu ro leha ro aka hi vuntshwa mabindzu ya mfumo .
Vutihlamuleri
Ku ya emahlweni , ku ni ku tshemba eka mfumo lowu ku tisa vutomi byo antswa eka hinkwavo .
Hi swona swi endleke leswaku nghingiriko wa ku tirhana ni leswi wu vile wa nkoka .
Endla tinhlayo kutani u ta swi vona .
Leswi swi ta katsa leswi landzelaka :
A hi na vutihlamuleri byo kongoma laha .
Khonferense leyi yi yi vitaneriwa ku humesa switirho leswi faneleke .
Eka xivangelo lexi , ku tlhantlha hinkwaswo a swi laveki .
Hi fanele ku nghenisa etikweni naswona hi fanele ku rhumela ehandle .
Xiviko xa Hosi
Ndzi anakanya leswaku u tekela xitatimende lexi enhlokweni .
Ku hlela mpimo wo nyika mpfumelelo wa ntlawa wo karhi :
I ntirho wa hina ku va hi nga va nyumisi .
Veka hi ku olova , nxavo lowu ya ka ehenhla wa ku tumbuluxiwa ka mitirho .
Hinkwavo a va ri vantima .
Swo hundza swoleswo ndza tsandzeka ku vula .
Mafambelo hi nkarhi wa nkunguhato
Kotala hi na nkarhi wutsongo swinene eka lexi .
Hikwalaho hi vuye nakambe eka leswi ndzi swi vuleke .
Tindlela ti fanele ku vekiwa eka swiyimo swo hambanahambana swa maendlelo ya vulavisisi .
Hi le ku humeleleni ka kahle eka mhaka leyi ya nkoka .
A hi tivi leswaku ku ta humelela yini laha .
Holobye u ta yisa xiviko eka Khabinete ku nga ri khale .
I mani a faneleke ku soriwa ke ?
Hi ku engetela , mpimo wa maahlulelo eka timfanelo ta ximunhu wu ta tiyisiwa ku ya emahlweni .
Hi swi tshikela tixaka leti taka .
Swa ha ri swa nkoka , hambiswiritano , ku twisisa matirhelo ya masungulo .
Mongo wa malembe lama hileswaku i nkarhi , endla ku hambana .
tumbuluxa swo hlawuleka
Kumbexana , kumbe a swi tano .
Ndlela yo landzelerisa yi laveka swinene sweswi .
Mafambiselo ya phurojeke ma angarha swilo swa mune swa nkoka leswi katsaka :
Leswi a swi languteriwi kwihi na kwihi emisaveni .
Hinkwerhu ka hina hi lava ku hunguta nxungeto no engetela ku titshemba na ku va rivaleni .
Nxopaxopo wa vugevenga
Hi fanele ku tshemba leswaku mihundzulo yi ta tshungula leswi .
Ku hava .
Ndzi ehleketa ku ri i nchumu lowu hi faneleke ku wu hlonipha .
Swilo swimbirhi swo tatisa .
Ku ni titliliniki na swikolo swo tala .
Hi tumbuluxile vuxaka exikarhi ka matiko ya misava
Leswi swi lulamisiwa hi maendlelo yo hambanahambana yo hanya kahle emirini .
A ndzi fanelangi ku vula nchumu , a swi tano .
Ku hlamusela hi ta mananga .
Hi xona xiphiqo lexo .
Kambe hi tano .
Fungha swiphemu swo hambana swa xifaniso lexi hlanganisiweke .
Sweswi , i mhaka ya ku dyondzisa vanhu vutomi hinkwabyo .
Lawa i manghenelo mambirhi yo hambana eka vumundzuku bya tikonkulu ra hina .
nkarhi na vukorhokeri
A hi vonangi vumbhoni byihi na byihi bya swona .
Ajenda yi sukela eka mune wa minongonoko .
Vugevenga byi nge tirhiwi hi ku hetiseka hi maphorisa ntsena .
Wena hi wexe u vurile leswaku nkarhi wa hela .
Tilevhele leti ti hlamuseriwe ti ri ta le henhla , ta le xikarhi na ta le hansi .
I nkarhi wo va xiboho lexi xi pfumeleriwa .
I yini endlelo ro sivela vugevenga bya muganga ?
Hikuva , swi le rivaleni , hi lava vuhlayiseki bya vaphakeri va eneji .
Wanuna kumbe wansati i xirho xa nawu wun'wana na wun'wana .
Leswi swi na mimbuyelo yo twala .
Leswi a swi ntiyiso eka vutleketli bya le moyeni ntsena .
Mimpimo ya Nhlangano ya Misava .
Hambiswiritano , hi ku vula sweswo , ha ha ri ni ku hambana loku nga erivaleni .
Naswona leswi hi leswi hakunenenene hi nga eku swi endleni namuntlha .
Vanhu va byeriwa hi ta leswi bohiweke kumbe leswi humeleleke .
Kambe , hakunene , xiphiqo a xi kumeki laha .
Hinkwerhu ha pfumela leswaku swoleswo i mhaka ya kahle .
Ndzi se ndzi vulavurile ku tlurisa mpimo mayelana ni mihundzuluxo .
Xana u vula yini hi mitirho yo fuma ?
Leswi swi ta mi pfuna ku vona loko mi fikelerile leswi a mi swi vurile leswaku mi ta swi fikelela .
Hi seketerile xiviko lexi namuntlha hi masungulo yalawo .
Xin'wana xa swiyenge leswi nga eka ajenda yoleyo i ku nyiketa maqhingha ya vona yo hundzuluxa .
Hi landzelerile nawu naswona wu le Palamente sweswi .
Nseketelo lowu ku fika sweswi , wu katsile nkavelo eka :
Huvo yi fanele ku katsa eka milawu ya yona khodi ya matikhomele ya vanhu lava tsarisiweke .
Swihoxo swi endliwile .
Xivutiso xa mina i ku : hikokwalaho ka yini ?
Vulavisisi byi fanele ku endliwa .
Ndzi ta vula swimbirhi ntsena , leswaku ndzi ta komisa .
Ku na tinhlamuselo to tala ta mali ya swa mpfuneto .
Ku tava miehleketo yo hambanahambana hi nhlamulo leyi faneleke eka xivutiso xexo .
Khombo ra kona swo fana swi nga vuriwa hi xitimela xa hina .
Hambiswiritano , ndzi tekela enhlokweni xitsundzuxo xa wena xa vutlhari .
Vuswikoti bya ku kula ka mitlangu i byikulu .
U khomelerile eka xivono lexi .
Hi ta va hi ntiyiso hi karhi hi titekela vutivi lebyintshwa , vuxokoxoko na nhlohlotelo .
A ndzi tshembi leswaku leswi swi enerile .
Vatshami va na mfanelo wo :
Ndzi ta tsakela ku n'wi khensa hakunene ngopfungopfu eka sweswo .
A hi ta tsakela ku miyela hi mayelana na xona .
vayimeri va nhlayo ya vanhu .
I incini hi xi vulaka hi ntwanano lowuntshwa ?
I nsalo lowu u faneleke ku wu fikelela .
Ku tlhela ku va na xilaveko xo yisa emahlweni ntirhisano wa swa mabindzu na yunivhesiti .
Swiyimo leswi i swa nhlawulo wo saseka naswona wa mani na mani ?
Kambe lowu i nawu lowu vavaka ku wu amukela .
Ndzi tshaha eka yona .
Kombisa ntila wavumbirhi wa adirese ya poso ya mutirhi .
Ndzi kholwa , hikwalaho , leswaku matshalatshala lawa ya faneriwa hi ku lemukiwa hi hina hi ntiyiso .
Leswi faneleke
I ku tsakela ko titsongahata ka mina leswaku a ku nge vi ro hetelela .
Ku ya hi mbuyelo , matshungulelo ya swa mbeleko ya ...
Minkoka a yi fani na matikhomelo .
A hi tshembeni leswaku ku tsandzeka loku ku ta lulamisiwa .
Ku hava ndhawu ya leswi eka masiku ya namuntlha .
Hambiswiritano , swi tele ku tlula sweswo .
Nkoka wo hlayisa misava na swicelwa swa yona .
Xana swi fanele swi pimiwa swi helela eka phuphu ya vumbirhi kumbe ya vunharhu ?
Milawu ya swa vuthori yi tumbuluxe ku tiya swinene eka vanhu lava ringaneleke ku tirha .
Namuntlha ku simeka laha i mhaka ya nkoka swinene .
Vulawuri a hi nsinya , i xitirho .
Tanihi dokodela , ndzi seketela swinene leswi .
A xi fanelanga ku va tano eka nkarhi lowu taka !
Leyi hi yona nhlamulo ya nkoka mixo lowu .
Swi hoxa xandla eka ku tlakusa xidemokirasi xa hina lexi xa ha hluvukaka .
NHLOKOHATA WA PROJEKE
Rito ro hetelela eka mpimo wa matiko hinkwawo .
Ku hava ndhawu ya leswi eka nawu .
Hi na mbuyelo lowu hi nga tinyungubyisaka hi wona .
Ndzi ehleketa leswaku makete wa vukorhokeri bya eneji i wa nkoka swinene .
Hikokwalaho , ntirho lowu nga laha hansi wu lava ku endliwa hi vuxiyaxiya lebyikulu swinene , loko ku nga va wihi kumbe wihi :
Kunene , ndzi vulavula hi mayelana ni nsivelo .
Xikombelo xolexo xi fanele ku famba na mahungu lama faneleke .
Hlamusela tithekiniki to bajeta mayelana na muxaka wa bajete .
Hi ta humelela ku fika kwihi , a ndzi tivi .
Pulana kuri swi ta ku tekela nkarhi wo leha ku fika kwihi ku heta phurojeke .
Hi fanele ku kanela na tlhelo ra swa vanhu .
Ndzi tshembele eka wena .
Xa hina i matimu yo lwela misava leyi twisisekaka , na ku ringana swinene .
Kutani va ta ya mahlweni eka ndlela leyi hundzaka hi le xikarhi ka doroba .
Ndzi pfumelelana na swivilelo swa vona .
Vutleketli na Mitirho ya Mfumo swi ni vutihlamuleri byo aka swikolo ;
Ndza twisisa ku nga eneriseki ka swivulavuri swo hlayanyana .
Kambe ndzi na ntshembho leswaku ku nga ri khale swi tava tano .
Swi simekiwile eka ku xixima nawu .
I endlelo
Vahlayisi va le kaya va sungula ku endzela vanhu emakaya ya vona
I levhele ya mfumo lowu nga le kusuhi na vanhu .
Nhlangano wa Yuropo .
Ku humelela yini hi swa wena ?
Leswi a swi ta vanga ku ya emahlweni ko onhiwa ka mitirho .
Ndzi ku navelela swa kahle eka minkanerisano ya n'wina .
Ku rhandza ntlhontlho na ku tiyimisela eka wona .
Xifundza Xikulu xa Mativa
Namuntlha hi le ku tirhaneni na xiyimo xa ntiyiso .
A ndzi pfumela hi ku hetiseka .
Swimbirhi swi tele ku tlula mpimo .
Ina , lexi i xitori xa ntiyiso .
Mpimanyeto a wu vuriwile .
Ehandle ka swilaveko swa nawu wun'wana na wun'wana .
Ku va ni garantiya yo tano swi nge koteki .
A hi na tindlela to ringana to hambanahambana ta nkatsano wa eneji .
Hi ku vona ka mina , leswi i swa nkoka swinene .
Xana rito ra vanhu ra karhi ra yingiseriwa ?
Mitsakelo leyi na yona yi nga ha hambana na miehleketo ya swirho swa Komiti ya Wadi .
Hi leyi nhlamuselo ya vhoti ya mina .
Mbuyelo wa lembe wu hundzile .
Swoleswo I xiyimo lexi hi nga langutana na xona eka vumundzuku .
Hi lava ku teka xiboho xa nkarhi wo leha .
Hambanisa tafula .
Ku na ntsengo lowu nga vekiwa eka switirhisiwa .
Ntirho wu karhi ku ya emahlweni na kona eka mhaka leyi .
Swirho swintshwa i :
Xa vunharhu , makete lowu nga wexe .
Kambe ku na swikombiso swo tala swinene swa kahle naswona .
Hi fanele ku endla hinkwaswo ku swi susa hi matimba .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo hi yona ndlela leyi faneleke .
Swi lulamile swinene .
Ku hava xivutiso hi ntiyiso .
Xana swi vula yini ku va mudyondzisi wa nhlohletelo ?
Leswi hi leswi xiyimo xa timfanelo ta ximunhu kahlekahle xi nga yimisa xiswona .
Swi kahle ku ndzi sungula hi ku ti tivisa .
Sweswo a hi leswi a ndzi karhi ndzi swi twa .
Xana ndzi nga langutela tinkota rihi ?
Leyi a ku na ku kanakana leswaku a hi mhaka yo hlwela .
Vukona i mhaka ya ku kaneta vuwena .
Swikongomelo swi kongoma eka :
I swa nkoka swinene leswaku hi va na njhekanjhekisano lowu .
Swiphemu swa xivumbeko leswi landzelaka swi fanele ku katsiwa .
I incini xitiyisiso xa kona ke ?
Loko ku ri ku u ta tirhisa swidzidziharisi , timaraka ta wena ti ta ya ehansi .
Hambiswiritano , i xivandla xo pfilungana swinene .
Phurosese , swi fanele ku tshikileriwa , i yo tinyiketela .
Xiphiqo xa vumbirhi i xa xinawu .
Kuve a hi pfumali matimba eka mhaka leyi .
Siku ra xikombelo :
Xivumbeko xi fanele xi hlayiseka no sirheleleka eka maxelo .
Matitwelo eka nhlengeletano yo sungula .
Hi ndlela yoleyo , mali yo aka hi vuntshwa i ya nkoka .
Xikongomelo i ku nyika swivandla swa mitirho eka vantshwa .
Pholisi ya matholelo i ya nkoka eka hinkwaswo .
Ndzi kombela leswaku mi endla leswaku leswi swa ahluriwa hi xihatla lexi kotekaka .
Lexi i xivutiso lexi hi faneleke ku xi vutisa .
Hi nga ka hi nga tshami hi ri lava nga gingirikeki eka mavonelo lawa .
Ndzi na ku tshemba leswaku u ta endla leswaku hinkwerhu hi tinyungubyisa .
Sweswo i xilo xin'wana nakambe lexi hi faneleke ku xi kanela .
Hi byeriwile leswaku vukungundzwana byi tele eka ndhawu leyi .
Hlamusela nhluvukiso wa kungu ra tisisiteme .
Ndza tshemba leswaku swi ta va laha endzhakunyana .
Swi endla leswaku mitirho yi va na swiboho swo olova .
Vanhu vo tala va karhatekile .
Ndzi seketela nhlokomhaka leyi kongomisaka eka xiboho .
Hikokwalaho hi ta lava xivangelo xa swa nawu eka xexo .
Ku ponisiwa kumbe ku hlayisiwa ka vanhu lava va nga ntshikelelo .
Hi twile leswi mikarhi yo hlayanyana namuntlha .
Hi ku vona ka mina , hundzuluxo lowu wu pfumala nkhaqato .
Mapfhumba ya lulamisiwile eka ku tshunxa vabohiwa va swa tipolotiki .
Hi n'wina vanhu lava vangaka sweswo .
Hi fanele ku aka vuswikoti ku sukela ehansi ku yiwa ehenhla .
Lawula na ku xiya mitolovelo ya swa bindzu na mipimo
Kutani sweswo swi ta humelela lembe leri taka .
Ndzi ta tsakela ku twa nhlamulo ya wena eka xivutiso lexi .
A ku fanelanga ku va na le hansi ka nhungu wa tinhlengeletano to hlawuleka hi lembe .
Na kona kwalaho mbulavurisano wo sungula wu endliwile .
Mayelana na Ikhonomi yo Sungula , hi ta simeka nongonoko wa goza lowu landzelaka :
Swivilelo swa vanhu swa masiku hinkwawo
Mihundzuluxo yo hambanahambana eka tsalwa leri yi se yi andlariwile .
Ndhawu ya Dyondzo :
Naswona , maendlele yo thola ya ya emahlweni ya antswa .
Swa hlohlotela .
Xi tshemba leswaku swibumabumelo swa xona swi ta langutisisiwa .
Swivangelo swo karhi eka swiendlo :
Nxopaxopo wa mpfampfarhuto wa le Xikarhi-ka-Nkarhi wu ta yisiwa eka Khabinete eku heleni ka Mudyaxihi .
Kuna mimbuyelo yinharhu ya nkoka ku suka eka phurojeke leyi ndzi lavaka ku vulavula hi yona :
Naswona eku heteleleni hi sele na yini ?
Ndza tirha .
Leswi swi nga pfuna swinene ku tumbuluxa mitirho .
A ndzi ta rhandza ku heta ntshaho .
Mikarhi yo pfula :
U komberile pholisi ya swa timali leyi twisisekaka .
Loko u ri karhi u nghena eka vuphorisa , tiva leswaku a hi xin'wana na xin'wana xi nga ta olova .
Hi nga tshuki hi rivala swoleswo .
Leswi swi nga vuriwa xiyimo xa KU HLULA .
Swilo hinkwaswo swi fanele ku humelela .
A hi lavi ku va na ku pendiwa loku .
Kutani a ndzi nge nyiki mavonelo eka sweswo .
Hi lulamile no tiyimisela kuva hi tirhisa ntalo lowu .
Naswona sweswo hi leswi hi bohekaka ku tirhana na swona .
MPIMO WA NTIRHO
Ndzi kanetana na xigwevo xa ntambu .
Hi fanele ku endla swo karhi ku herisa vusweti na mpfumaleko wa nhluvuko eka tikonkulu ra hina .
Hi fanele hi tirhisa ntokoto wa hina vinyi kutani hi kunguhata ku ya emahlweni .
Swi sukela eka ku twisisa leswaku :
Tihakelo ta swikweleti
Hileswaku , nakambe nkhensa hinkwenu ka n'wina .
Tanihi leswi u nga swi tsundzukaka ,
Ikhonomi i phurojeke ya kahle swinene ya rixaka .
Xiviko xa mina , ro sungula , xi tisa nhlamuselo .
Mikarhi hinkwayo hi tekela enhlokweni timhaka leti ta nkoka .
Maendlelo lama hi nga na wona hi lamaya ya ntolovetiso wa xiyimo xa le henhla ku tlula hinkwaswo .
Ndzi amukela ntshikelelo eka xiviko lexi eka mabindzu lamatsongo .
Khomixinara , ndzi amukela swinene miehleketo ya n'wina .
Leswi na swona a swi amukeleki .
Leri i goza ra nkoka eka tlhelo leri lulameke .
Ndzi ehleketa leswaku leswi ha swi lava .
Hi vona leswaku nhluvuko wa swa thekinoloji wu katsa makhombo yo hlayanyana .
Vanhu va ka hina va lava mfumo wu rhangela .
Sweswo hakunene a swi enelangi .
Ndzi ehleketa ku ri a hi fanele ku tsakisiwa hinkwaswo sweswo .
Ndzi ehleketa ku ri leri i goza ra kahle ku ri teka .
Hi ku vona ka hina , swi na nghozi swinene ngopfu .
Swiboho swo hambanahambana swi amukeriwile mayelana ni mhaka leyi .
Hambanisa exikarhi ka swipimelo swa mphakelo na xilaveko xa swimakiwa swa vurimi .
Hambiswiritano , nsivelo wa vukanganyisi wu fanele ku nyikiwa xirhangana .
Entiyisweni swi olovile , hakunene .
A hi lava ki hlwerisa vuvekisi .
Swi tano na hi tigiridi ta gezi , na masimu lama ku tshamaka switsotso swo hambana .
Hi na swivangelo swo tala ku famba hi tlhelo leri .
Hi fanele ku tlhela hi va ni switirho swa ntirhisano wa swa tipolotiki .
Mo ndzi songasonga hi ku tirhana na xiphiqo xo kongoma swinene .
Leswi swi ta aviwa ku ya hi ndhawu ya le hansi :
Vaaki va wadi na va tiwadi leti nga kusuhi
MaAfrika-Dzonga , Va tiveka njhani kwale ?
Xidemokirasi xi na nkoka swonghasi , hakunene .
A ku nga vi ni mhaka leyi va bohaka ku vuya .
Ku tlhela ku endla leswaku khanselara wa wadi u ta va mutshamaxitulu wa komiti ya wadi na ku sindzisa huvo ya masipala ku endla milawu leyi lawulaka maendlelo yo hlawula swirho swa Komiti ya Wadi .
Kambe swihoxo swi endliwile .
Kutani , ndzi tshembha leswaku sweswo swi ku pfunile ku olovisa miehleketo .
Hikokwalaho , ndza tshemba leswaku timhaka ta nkoka leti boxiweke ti ta hlayisiwa .
A hi le ku kombeleni ka xilo xo fana na xexo .
A swi vumbi ku cinciwa ka miholo ya vatirhela mfumo .
Vonelo eka riqingho :
Eka mhaka yo sungula , ndzi na leswi landzelaka ku swi vula .
A ku na ntshuxeko wa vuxaka eka mavandla ya swa tipolitiki .
A hi endleni tano , kutani , tanihi mhaka ya xirhangana .
Yuropo yi vile na xiave xa nkoka eka maendlelo walawo .
Vanhu va hanya eka mpimo wa le hansi swinene wa vusweti .
I xintshwa .
Nongonoko lowu hi le xivindzini xa nawu wa nhluvukiso .
Leswi swi kondletela vuswikoti eka maendlelo ya tihakelo .
Miehleketo yo biha naswona a yi nge tirhi eka ku swi endla .
ku endla ku tiyimisela
Hi swona swi endlaka leswaku hi ta kumeka hi ri karhi hi seketela hundzuluxo walowo
Leswi swi katsa ku tirha na :
Hikokwalaho ka yini hi enerisiwi hi ntwanano lowu fikeleriweke ?
Xikongomelo xa khodi xi hlamuseriwile .
Ku twananiwile leswaku Xiviko xi fanele ku humesiwa eka vaaki .
Swo tano i xivutiso xa mina xo sungula xa nkoka eka mbango lowu .
Ku antswisa xiyimo xa dyondzo
I incini swi nga ta va switandzhaku swa nkarhi wo leha swa sweswo ?
Varhangeri va nhlangano wa bindzu
Xihlawuhlawu a xi tivi ndzilikano .
A ku na xivangelo xa xa ku va ni mikanerisano leyi hambaneke eka sweswo .
A ku na xidingo xo pfuxa njhekanjhekisano .
Lexi xi fanele ku cinciwa .
Miako ya Masipala hi yona phuphu ra bindzu ra timasipala .
Nkwetlembetano wu humelele ku tlula madzanadzana ya malembe .
Ha khensa , Mutshamaxitulu .
Hi le ku tirhaneni ni xiyimo xa xiviri xa namuntlha .
Khamphani i ya huvo naswona yi hlamula eka huvo hi matirhelo ya yona .
Xana hi le ndleleni leyinene mayelana na leswi ?
Hikokwalaho , hi hlawurile ku papalata ku vhota .
Ku hava swo hoxeka ku endla tano .
Xana hakunene ha xi lava lexi ?
Pholisi ya ntwanano na yona i mhaka leyi rhangisiwaka emaninginingini .
Hi vonaka onge a hi pfuki hi dyondzile tidyondzo to huma eka matimu .
Ndza ku tiva !
Naswona nkateko wa kona , hi mavonelo ya mina .
Naswona a ku humelelanga swo tala eka mhaka yeleyo .
Pfhumba ri pakanisa eka rimbewu na vutsoniwa .
Sweswi swi pfulekile .
Hikwalaho ndzi ta tlhelela eka ajenda .
Ndzi tsakile ku tivisa leswaku Khabinete yi pasisile ni Nawumbisi lowu .
Hambiswiritano , xiviko lexi xi hi mayelana na mixungeto eka swihlahla swa hina .
Hi swona sweswo .
Phurogireme yi ta rhumeriwa hi ku famba ka nkarhi .
Leswi va swi lavaka i vatirhi vo tala .
I swa nkoka swinene ku tirha hi kongome leswi , hikwalaho .
I swa nkoka ku veka timhaka leti erivaleni .
Hi tsaka swinene na hi sweswo .
Walowo i muxaka wa xiyimo lowu hi faneleke ku burisana ha wona .
Ku tivisiwa ko sungula ka timhaka ta xiviri ku nga olovisa mafambiselo ya nandzu .
Ku tshunxa timali :
A ndzi ta tsakela ku vula swibumabumelo swinharhu swo koma swinene .
Hi fanele ku tirhisa nkateko wa mhaka yaleyo .
Hinkwerhu hi tiva matimu yo tekeriwa etikweni ra hina .
Se hi fanele ku va na ku hlela ko hetiseka ka maendlelo .
U nga endla leswi u swi tsakelaka .
Hikokwalaho , lowu i ntirho wa nkoka eka hina .
Vuhungasi hi leswi vanhu va tiko leri a va yimerile swona .
Rhekhodo ya nhlengeletano & vuhlanganisi
Laha u vuyaka nakambe .
Mabindzu na tisisiteme ta nseketelo na matirhelo lama vuyerisaka na ku va lama hatlisaka .
Swa koteka ku fikelela lexa vumbirhi .
A ndzi ta tlhela ndzi n'wi kombela ku papalata ku endla tano nakambe .
Migingiriko leyi landzelaka yi ta endliwa :
U nga hlaseriwa eka sweswo !
Milawu ya mabindzu yi fanele yi tirha ntirho wa yona eka vundzeni bya mhaka leyi .
Tikhampani ta Migodi na Timfanelo ta Ximunhu eAfrika Dzonga .
Sweswo a swi nga cinci hambi eka vumundzuku .
Xivutiso xa vunharhu i xa vanhu va tiko rero .
U NGA hlamuli swivutiso hi swimbirhi .
Mina hi ndzexe a ndzi rhandzi theme ra ku khotsa .
Lexi xi tlhela xi va xivutiso xa ku lawula nkarhi wo tirha .
Ku na tidyondzo timbirhi ta nkoka leti xihumelelo lexi xi hi tsundzuxaka tona .
Vutihlamuleri bya vanhu bya le ndzeni ni bya le handle .
Lexi a hi xiyimo xa timhaka lexi nga na rihanyo ra kahle .
Hi chava swo biha ku tlula hinkwaswo .
Hakunene ndzi ta vhota ndzi kaneta xiviko mundzuku eka nhlengeletano yo helela .
Vuswikoti bya vurhangeri bya phurojeke .
Vurhangeri bya vavasati hi ku landzelelana .
Se hi fanele ku ya emahlweni hi va na ku humelela .
Sisiteme ya mafambiselo ya matirhelo yi katsa :
Kuna mimpimanyeto yimbirhi yo hambana .
Tumbuluxa swiyenge swa switiviwa ku lulamisa na ku hlayisa switiviwa .
Swo tala se swi endleriwile vahlapfa .
A hi vulavuleni ngopfu .
U nga ha hoxa xandla swinene eka leswi .
Ndzi nyika xitsundzuxo .
I yini ntirho wa mfumo eku tlakuseni ku tumbuluxiwa ka mitirho ?
Entiyisweni matiko ya xaniseka .
Mpfumaleko wa timovha to kambela .
Ndzi ta swi amukela hi ndzexe .
Nhluvukiso - ku humelela kumbe ku kula ka nkarhi wo leha
Ku hava loyi a a fanele a yimela etlhelo a pfumelela leswi ku humelela .
Hi leswi nga ta ta emahlweni ka Yindlo .
Ku na ntsakelo lowukulu eka swona .
Ku veka swinawanawana eka vunyingi bya swilo a hi xintshunxo naswona a swi fanelangi ku va xintshunxo .
A swi olovi ku va ku ri ni mali yo ringana ya nsirhelelo wa eneji .
Naswona kwalaho hi laha ntirho wa wena wu nghenaka kona .
Hlamusela matimu ya ku maketa .
Ku lwa na vupfumalantirho a swi lavi pholisi .
A va tirhani na rimitsu ra mhaka .
Mimbuyelo ?
Xivumbeko xa xitimela .
Misava hinkwayo yi se yi swi lemukile leswi .
Xiphiqo a ku ri yini ke ?
Kambe leswi sweswi hi swi lavaka i mphakelo lowu vonakaka hi ndlela leyi :
Fambelanisa switirhisiwa swa yona na swikongomelo swa yona .
Xana ndzi nga ku kombela ku lulamisa sweswo ?
Ndza navela ku tiva ku i incini xi nga kona hi ntiyiso ku xi tlangela .
Ku hava vanhu vo va hlayisa emakaya
Kumbe u nga kombela fomo hi ku tsalela eka :
Eka tlhelo ro biha :
Swi nga tlhela swi va xiphemu xa xitshunxo .
Lemuka
Mamiliyoni sweswi ya tiphina hi mimbuyelo ya gezi .
A hi na swona leswi etikweni ra hina swoleswo ndza swi tiva .
Entiyisweni , a swi tano .
Lowu i ntlhontlho eka hinkwerhu lava hi nga laha namuntlha .
Tsalwa ra timfanelo ri herile eka swiyenge leswi landzelaka :
Swi tano , hi tlhela hi ri ku voneni mitlhontlho leyi vonaka swinene .
Endla nakambe xiringeto hi tixaka to hambana ta swimilana .
Hi fanele ku swi kanela !
Mali leyi yi fanele ku nyikiwa eka nkarhi wo koma .
I swa nkoka swinene ku hi lwa na leswi nga ku humeleleni .
Ha swi tiva swiyimo swo tika leswi vakondleteri va twaka ku vava eka swona .
Titlilasi eka swikolo leswi landzelaka ti herile :
Ndzi twa ndzi fanele ku paluxa xiphiqo xexo .
Kutani hi swona sweswo .
Ku simekiwa ka ntwanano wa matirhele lowu sayiniweke .
Swi onha hi ku olova makete .
A ndzi ta khensa loko u endla xexo xi lulamisiwa .
Ndzi vhota ndzi kanetana na swona .
kusuhi ni tikhoto
ya swa swiphiqo
Wena u na xo xi hlawula .
Kungu ra nghingiriko ri hoxile xandla eka antswiso lowu .
Hi vekisa eka maendlelo yo tumbuluxa na ku ndlandlamukisa switirhisiwa swa ka masipala .
I swa nkoka leswaku matirhelo lawa ya hlanganisiwa .
Mpimo wa bindzu ni vuvekisi wu engetelekile swinene .
Naswona leswi i switandzhaku swa kona !
Swipimelo swa bindzu
Swi nga pfuna ku aka xipanu , ku katsa na ku ku pfuna ku twisisa swo tala mayelana na wadi .
Ku nghenelela ka wena i ka nkoka ku fikelela mhaka ya vutomi byo antswa eka hinkwavo .
A ndzi ta rhandza ku tlakusa timhaka tinharhu .
Vona a va nge tirhi .
Ku tluriwa ka tifanelo ta ximunhu swa humelela eka matiko yo tala .
Mhaka ya mina ya vunharhu hileswaku hi lava vutirhisani lebyinene .
Ku na swilo swimbirhi leswi a ndzi ta tsakela ku swi tshikelela .
Va fanele ku tiva leswi va nga swi endlaka na leswi va nge kotiki ku swi endla .
Ndzi tshemba leswaku xiboho xi ta tekiwa xo kongoma sweswo .
Milawu ya swo xavisa matlhari eka matiko ya le handle yi fanele ku tikisiwa .
Ekaya
Pulani leyi pasisiweke yi ta tirha ku sukela eka siku leri yi hangalasiweke .
A nga ri na marungula .
Tikhampani ti endlile minongoloko ya vutihlamuleri eka rixaka .
Tipholisi ti sivela mfikelelo wa vutivi na thekinoloji ya misava .
Hinkwerhu ha pfumela leswaku vanhu va hina a va fanelanga ku langutana na vusiwana na ku pfumala mitirho .
Ku cinca swi tala ku fananisiwa na ku hundzuluka .
Leyi i mintlhontlho leyi nga ni vuxaka swinene .
Tiyuniti leti humesiweke hinkwato ti xavisiwile .
Kambe hi tiyimiserile ku humelela .
swivangelo na mimbuyelo
Rero a ri ta va ri ri endlelo leri nga rona ra vumundzuku .
Maendlele ya ku tshamisekisa swivilelo ya ta va ya antswisiwile .
Ku teka xiave ka ku hlanganeriwa swi vula :
Oho sweswo swi bihile .
Xosungula eka hinkwaswo , tanihi leswi mi vuleke , a hi nchumu lowu kamberiweke .
SWIHLAWULEKISI
U nga swi navelela , kambe a swi vuli sweswo .
muxaka wa xivutiso .
Phuresidente u te :
Swi le rivaleni , mpfumaleko i wukulu .
Lexi lavekaka i fambiselo ra nsivelo ra ntiyiso .
Sweswo swi fanele ku yimisiwa .
A wu boheki ku hakela mali ku endla xikombelo .
Xavumbirhi , hi fanele hi tekela enhlokweni xiyimo lexi nga ehansi ka nxopanxopo .
Leri i endlelo leri ndzi nga ta va ndzi karhi ndzi ri teka .
Lexi xa tsakisa hakunene .
Ndzi fanele ku ku kombela ku twisisa leswi .
Xo hetelela , mi nga ndzi vula rito hi pholisi ya eneji .
Endla mitirho leyi landzelaka :
Naswitsongo swa swona .
Eka xiyenge lexi ku na swivutiso SWINHARHU .
Ku na swiphemu swinharhu leswi hi faneleke ku swi fikelela .
Maendlelo yo endla - ya khumba ku endliwa ka kungu hi ku tirha migingiriko leyi nga eka kungu .
Hi xikongomelo xa ku fikelela lexi , hi lava mpimanyeto .
Misava hinkwayo timali ta vukorhokeri bya swa rihanyo i ntlhontlho lowu nga ku kuleni .
Dyondzo leyi yi vona leswaku Vadyondzi :
Ndzi lava ku endla swivangelo swimbirhi swa ntiyiso eka nkanerisano lowu .
A ndzi fanele ku swi tiva .
Tanihilaha ndzi vuleke hakona , hi landzelela mihlawulo ekusuhisuhi swinene .
Hi ku komisa , mhaka leyi i ya nkoka .
Lexi i xivutiso lexi nga rivaleni lexi munhu a nga taka a nga xi hunisi .
Kutani hi se hi ri kusuhi na ndlandlamuxo .
Hi lava ku vulavula .
Mi nge ndzi sungula hi angarhelo wa xiringanyeto .
Hinkwaswo ka swona , ndzi vona leswi kuri ntirho lowu endliweke kahle - khomisani tano .
Ku hambana na leswi vuriweke , swi nyika swipfuno swo hlayanyana .
Ntiyiso hi leswaku ku na swiphiqo swo tala lahaya .
Leswi swi vula leswaku hi vile na swiboho leswi faneleke swa xipolitiki .
Ma byi tiva hinkwenu vuswikoti bya yena byo tirha na vanhu .
Nsalo wu averiwile eka Swifundzankulu leswi saleke .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku swi va na nkoka hakunene sweswi .
Maendlele yo va erivaleni ya ta hlohletela mphikizano .
Mfumo wu ta landzelela xiboho xa khoto .
Yaleyo ndza tshemba ku ri a ku ta va ku ri mianakanyo yo biha hakunene .
Leswi swi katsa ku landzelerisa xiboho xa Khoto ya Vumbiwa .
Lexi a hi xirhambo lexi nga hundzukaka xa nghozi .
Lexi xi vangiwa nakambe hi mafambiselo lamanene ma ikhonomi .
Swi hambane ngopfu na sweswo .
Hambi ku va ndzi lava leswaku xona xi xi tleketla na ku xi fikisa .
Ndzi tsakile ku vika leswaku ntlimbano wa milandzu wu herile .
Leswi vekiweke swi kombe ku humelela swinene .
U tiyisile ku swi vula mintlangu ya tipolitiki .
Ndza swi tiva leswaku swi nonoha ngopfu ku endla tano .
Leswi i ku hlula eka ntlangu eAfrika .
Swi lulamile , hi ntiyiso a hi swi tivi .
Vatirhi va Vukorhokeri
Swi tano , xiphemu xa leswi i ku nyika swivangelo leswi twalaka swa maendlelo ya swo karhi .
Hi ku vuyelela , ndzi vurile leswaku vumaki bya tifeme i bya nkoka eka nhundzu ya tiko .
Paka vundzeni .
Swi nga hi pfuna ku yisa emahlweni ku kula ka ikhonomi na nhluvukiso .
Mpimanyeto wa yona wu fanele ku engeteleka , naswona vatirhi wa wona va faneleke ku engeteleka .
Swi le rivaleni leswaku a yi nga fanelanga ku amukela ndlela yihi kumbe yihi ya nhlanganiso .
Vutitshembhi byi ta hlula .
Hi fanele ku antswisa xiyimo na ku tumbuluxa swinawana .
Lavisisa tinxaka to hambana ta ntirho lowu endliweke hi nhlangano .
Xiviko lexi xi nga heleketiwa hi kungu ra swa nawu .
Eka mhaka leyi , ndzi ta ku nyika xiringanyeto .
A yi hlomanga ku nghenela nyimpi .
Xi tumbuluxiwe hi vayimeri va vanhu !
Hi na swivilelo swimbirhi ku swi boxa .
Kungu ri pfumeleriwa hi wadi
Papalata ku tirha swiphemu swo fana na matirhiselo ya ririmi swi ri swoxe .
Lexi a hi xihoxo .
Xa vumbirhi , hi lava mfembo lowu nga erivaleni wa xiyimo .
Naswona swi kumeka eka nawu .
MURHANGERI WA VANDLA RO KANETA : Ku tisola ?
Sweswo , vamanana na vatatana , i xiviko lexi amukeriweke .
A swi tirhi swi nga ri eka ku pfumala nseketelo wa xinawu .
Maphorisa eswitarateni i ndlela ya kahle ya ku sivela vugevenga .
Boha avhareji ya ku hlaya kambirhi .
Hambiswiritano , sisitimi ya timali yi fanele kuya emahlweni yi hlamulana na swilaveko swa mfumo .
Va nga va va
Leswi swi hlamuseriwile na le ka xiviko xa mina .
Rito ro rhanga
Tiphurojeke
Tirhisa vuxokoxoko ku vumba tinhlamulo .
Xana u fanele ku tshova milawu ku endlela leswaku nhluvuko wu hatlisa ke ?
Hambiswiritano , sweswo hi leswi nga eku humeleleni kahlekahle .
Vatswari va fanele ku tivisiwa hi nongonoko .
Kutani ndzi ta vona mbuyelo eka swifundzha .
A hi languti xikombiso lexi nga laha hansi na hilaha xi nga tirhaka hakona .
I xiyimo xin'wana .
Va vule leswaku hikwalaho ka muxaka wa ntirho wa vona , va fanele kuva va nga katsiwi .
Mufambisi wa bangi u pasisile xikombelo .
Kambe ntsena loko a tiva leswaku a ndzi khumbheki , wa swi vona .
Ka ha ri ni swo tala swo swi vula eka nhlokomhaka leyi .
Laha ku antswisa ku fanele ku endliwa .
Hi le ku vulavuleni hi tsalwa ra maqhinga .
Twisisa na ku tirhisa mafambisele ya nkarhi .
Sweswi hi nyika tinkota to Angarhela ta Mfumo na Xiyenge xa Vaaki .
Kambe sweswo a hi ntiyiso , kwihi na kwihi .
Vuswikoti bya tiko byo fikelela swiyimo swa le henhla swo sirhelela ndhawu .
Vona i mfularhelo .
Vuswikoti bya ku tisa ku cinca na ku teka swiboho swo tika .
Leswi swi vula vhoti ya ku pfumelelana ka hinkwavo , kambe ku hava ku twanana ka hinkwavo .
Hi dinga ku endla hi xihatla hilaha swi kotekaka hakona .
Ku nghenelela ka kahle eka ikhonomi
Ku kumeka ka mati
Hi te tani .
Tidyondzo leti i :
Hambileswi ku nga na sweswo , ndzi na mavonelo yo karhi ku ma vula .
Naswona ku suka eka ku nghenela ku humelela ku humelela ka hinkwavo !
Hikokwalaho hi lexi hi faneleke ku xi landzelela .
NA MANI ?
Swa tikomba ndza swi tiva leswaku ku na swiphiqo swo karhi .
Ku na ku kanetana lokukulu exikarhi ka leswimbirhi
Timali to pfuneta eka miti leyi nga swela ti fanele ku kongoma na ku va erivaleni hilaha swi kotekaka hakona .
Hi fanele ku gingirika hi ku ya hi minsinya ya milawu ya hina .
Hi hava marungula laya nga kona .
Hi lwerile leswaku nchumu wa kona wu hlayisiwa .
Nkoka wa xona wu fambelana na ndhawu ya hundzuko .
Komiti ya le xikarhi yi ni vutihlamuleri eka Huvo .
Hikokwalaho , swi vile swilo swa kahle hi nkarhi wa lembe leri hundzeke .
KU FIKELELEKA - swi vula leswaku vukorhokeri a byi yisiwi ehansi hikwalaho ka nkarhi na mpfhuka
Ndzi hlonipha ntirho wa vona .
Mitlawa ya phurojeke yi tirhisa swikombo ku kota ku langutisisa ku humelela .
Leswi swi ta tlakusa ku tsakeriwa ka nawu wa lowu nga khomana .
Vamahungu va rhambiwile eka mbulavulo hi ndlela leyi landzelaka :
Ku tava na nkarhi wa swivutiso ku suka eka vateki va mahungu .
Hikokwalaho , hi fanele ku teka goza ra misava hinkwayo ku ahlula xiphiqo .
A va fanele ku katsiwa ; a ku na ku kanakana eka swona .
Xi ta va kwala mundzuku .
Leswi hi tiyimiserile ku vona leswaku .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku hi va hi langutanile na swiphiqo leswikulu .
Hi ku tlhandlekela , va ta sirheleriwa eka migingiriko leyi nga riki leyinene .
Vamanana na vatatana , ndzi mi navelela ku tiphina hi swakudya hinkwenu .
Hi tikuma hi ri eka xiyimo lexi fanaka nakambe .
Swiboho leswi tekiweke e nhlengeletanweni swi le ku endliweni sweswi .
Hi tlhela hi lava timhaka ta mbango ku twisiseka ehansi .
Ha pfumela hinkwerhu eka xilaveko xa ntirhisano na matiko ya le handle .
Lexi hi xona xiyimo tanihi leswi hi xi vonisaka xiswona .
Leswi swi humesa swivilelo swo tika swo hlayanyana .
Ndzi vona voko ra Xandla xa Holobye .
A ndzi nge nyiki vonelo eka sweswo , eka loyi a nga tava Holobyenkulu wa Dyondzo la landzelaka .
Ku kala u nga endli nchumu swi heta matimba , kambe ku ringeta ku tsakisa vanhu hinkwavo na swona swi tshova mongo .
Kutani timhaka ti ta hlamuseriwa ti va erivaleni swinene .
Matiko yo hambana ya na mfanelo yo veka swikongomelo swo hambana .
Matshalatshala yo tlakusa swiyimo swa vutivi na mapfhumba ya ntsariso ;
Ndzima ya nkoka yi endliwile mayelana na Tikhodi ta Matirhelo ya Kahle .
Loko hi yima hi minsinya leyi ya milawu , hi ta endla nhluvukiso .
Minongonoko yi fanele ku fikelela swilaveko leswi landzelaka hi mayelana na vatirhi :
Leswi swi fike eka ku tumbuluxiwa ka Bodo ya Vuhlayiseki ya Vutleketli bya le Magondzweni .
Ndza tshemba leswaku va ta swi endla hi ndlela leyi nga yona .
I nxungeto ku fikelela dyondzo eswikolweni swa hina .
Hi ku gimeta , lexi i xiviko xo hlawuleka .
Nkhaviso wa xikambelo wu fanele ku endliwa kuya hi milawu ya gezi .
Loko swi nga endli tano , hi ta lahlekeriwa hinkwerhu .
Tikomiti ta Tiwadi a ti na matimba ya xinawu eka swiboho swa huvo .
na ku va erivaleni leswaku hi swihi swi tirhisiwaka eka swiyimo swo karhi
Sweswo swi boheka ku va khiya ra ku humelela .
Leyi i ndlela ya kahle swinene yo papalata ntalo .
Xana ndzi nga ya emahlweni na nhlamulo ya xivutiso lexi ?
Havumbirhi bya hina hi na swo tala swinene swo fana .
Tirhisa tlilasi eka njhekanjhekisano leyi vulavulaka hi :
Langutisa eka marungula ya nkoka ya xikambelo .
Lexi hi xin'wana lexi a hi ta va hi endla swona loko hi xi tshikilela .
Ndzi karhatekile .
Timasipala to tala ti lava ku antswisa vuswikoti bya vukorhokeri bya vona bya mati na nkululo .
Sweswo swi fanele ku va swi enerile .
Lexi i xiphemu xa vumune xa vumaki .
Loko swa ha te tano .
Ku rhurhela emadorobeni - ku na ku cinca ku suka ematikoxikaya ku ya etindhawini ta le madorobeni .
Swi fanele ku tlhela swi tlakusa tindlela timbirhi ta ntokoto .
Hi nge fikeleli xiyimo xo hetelela ehenhla ka leswi namuntlha .
Makwenu , kumbe i xiphemu xa khamphani liya .
Ku vuyeriwa loku heleleke ku fanele ku nyikeriwa nhlavutelo wa mungheneri yoloye .
Ku ngari khale , timhaka ta vatirhi ti humele emahlweni .
Ka ha ri na ntirho wo wu endla mayelana na leswi .
Ndzi tsakile mayelana na leswi .
Leswi hi leswi se hi nga na swona : maendlelo ya nkarhinyana .
Timhaka leti eka mina ti vonaka ti ri ta nkoka .
Ntlhanu wa malembe endzhaku ka swona , xiyimo i tingana ta tihanyi .
Hi le ku antswiseni ka nawu wa hina hi nkoka wa varhangeri va ndhavuko .
mimpimo hi ndlela leyi faneleke
Loko va nga , va nga ka va nga tirhi eka makete .
Nhlangano wa Tinxaka
Ntwanano a hi wo endla xivilelo .
Hikokwalaho ku na xidingo xa masi ya mapa .
Hakunene , swa ha koteka ku antswisa endlelo leri .
XITEJI XA NDZHENDZELEKO WA PHUROJEKE
Hi hanya eminkarhini yo tsakisa swinene , mayelana ni dyondzo .
Laha u nga xavaka tsalwa leri :
Ndza pfumelela hi ku angarhela .
Hi fanele hi languta eka swivilelo swa vanhu va nhlayo ya le hansi , swivilelo swa Makula .
Tani hileswi ndzi nge , leswi swi ta teka khumentlhanu wa malembe ku va swi hleriwa .
Ku ova swinawana swa mphikizano a swi lulamangi .
Ndzi ehleketa leswaku na hina hi na vutihlamuleri byikulu laha .
Hi pfumelelana na swona .
Hi fanele ku swi vula , hi fanele ku swi lemuka .
Sweswo a swi ta hi pfumelela ku ya emahlweni hi xihatla swinene .
Yuniyoni yi pfumerile ntwanano lowu yi nga si tihlanganisa na swirho swa yona .
Swi nga tirhisiwa ku ri hava ku cinca mavandla .
Nxavo wa makete i nxavo .
Laha hi kona nsinya wa vuakatiko wu hi yisaka kona .
Kutani , u na matimba .
Lexi i xilo xin'wana hi nga ta ka hi nga fambisani na xona .
Leswi swi ta pfuna eku hluvukiseni na le ku lweni na vusweti .
Leswi swi tshikeleriwa swinene eka xiviko .
Xana a hi ta va hi nghenile njhani eka xiyimo xo tano ?
Xo sungula , xikongomelonkulu i ku tlakusa vutumbuluxi .
Swi tano , ntirho a wu se hela .
Nyika nseketelo wa swa mafambiselo eka swiendleko swa mpimanyeto .
Ndzi lava ku tlakusa timhaka tinharhu ngopfungopfu .
Loko swi endleka vanhu va nga tsarisiwanga leswaku i vavhoti eka rhijisitara ra vavhoti , a va nge swikoti ku vhota .
Vuhangalasamahungu bya rhambiwa ku ta nghenela ntirho .
Hluvukisa switirhisiwa swa vanhu
Wena u ta tsundzuka lexi .
A hi tsundzukeni leswaku hi tirhana na matiko lama ha hluvukaka laha !
Leswi hakunene swi wela emavokweni yo kokela le xineneni .
Hambi eka lava hi tshikileleke .
Vatirhi lava a va nga sivi vatirhi va mfumo .
Mbuyelo lowu wu tisa swivilelo swo karhi etikweni ra mina .
Leyi hi yona ndlela yo olova yo huma eka swona , kambe yo hoxeka .
Nhlamuselo yo endla makungu
Hi ta endla ntwanano .
Ku kambela ku fanele ku endliwa hi vatirhi lava nga na vutinyiketeri na vutihlamuleri .
Vulavisisi byi kona ku va byi thumba swilo leswi hi nga swi tiviki .
Hikokwalaho , a hi fanele ku vhota hi kanetana na xiviko .
Swirho swa palamente
Ndza tshemba leswaku se ndzi swi vekile erivaleni kahle sweswi .
Hlamusela rito ra swa Timakete hi Ntalo .
Hlawuriweke hi Nhlengeletano ya Rixaka :
Milawu leyi yi fanele yi tiyisisiwa eka xiyimo xa matiko ya misava .
Va na xiphemu xa xona .
Ndzi rhandza ku vula leswaku ndzi khomiwile hi tingana .
ntlawa lowu kongomiweke
I swa nkoka ku va Tikomiti ta Wadi ti tiva leswaku mahungu ya swibalo ya kumeka kwihi hikuva i mhaka leyi vaaki va talaka ku yi vutisa .
Xi onhakile hi ku hetiseka .
Ndzi ehleketa ku ri hi fanele ku teka goza eka leswi .
Timfanelo ta ximunhu a ti avanyiseki .
Ku fambisa vuxaka na lava va nga na xiave
Pulani yo angarhela na ya bindzu swi ta teka maendlele ya tindlela tinharhu :
Hi ndlela yaleyo , misava yo antswa yi nga vumbiwa .
Ndzi tsakile hi mbuyelo wa nandzu .
Swichudeni swi fanele ku hlamula eka swiyimo swa ku vuyiseriwa mali leswi nyikiweke .
Swi nga ha koteka ku hluvukisa ku tshembana exikarhi ka vanhu .
Hambiswiritano , swikongomelo swa xihatla leswi landzelaka swa karhi swa fikeleriwa sweswi :
I muxaka wihi wa vanhu ndzi nga ta tsakela ku tirha na wona ?
Hi tshemba leswaku leswi swi fanerile nyingiso lowu yisaka emahlweni .
Khonsepe ya vuswikoti byo welidela ka hlamuseriwa .
Ha swi tiva hinkwerhu leswaku dyondzo a ku ri xona xitirhisiwa xa xihlawuhlawu .
Ku fikelela swilaveko swa vaaki va hina hikwalaho i swa nkoka swinene .
Ndzi hoyozela muviki eka ku lehisa mbilu kakwe .
Hi burisanile hi miehleketo ya yena , kutani yi yime hi ndlela leyi .
Ndza tshemba leswaku lexi i mbuyelo lowunene swonghasi .
Loko swi fika ko karhi , mi endlile swikoxo swo hambana
Hiswona , hi twile mavonelo ya n'wina .
Ku cinca ka thekinoloji
Mhaka ya vumbirhi leyi ndzi yi vulaka i mayelana na vundzeni .
Yi fanele ku humelela .
Hi nyikeni nkarhi .
A wu na mhaka yo kombisa ntshamiseko wa mafambiselo .
- huvo
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi kombela nseketelo wa wena .
Vito ra nhlangano .
Tidokumente ta swikombelo swa vukorhokeri ti fanele ya tekiwa hikuva ku hava swikombelo swo rhumeriwa hi poso .
Ku tumbuluxiwa ka ntirho wa kahle na swidingo swa vutomi bya vanhu leswi tiyeke ku yisa emahlweni .
Huvo ya masipala yi nga endla swinawana leswi yi pfunaka ku tirhisa matimba ya yona ku endlela leswaku yi tirha hi ku hetiseka .
Ndzi alana na mhaka ya leswi swa vukhale ;
U tirhile ntirho lowukulu eka swona .
U nga tsundzuka leswaku hi tivisile hi phurojeke leyi lembe leri nga hundza .
Hikwalaho ka xivangelo xexo , vuleteri bya mitirho byi lava ku hluvukisiwa .
Swiviko leswi nga ta endliwa hi sisitimi swi katsa leswi landzelaka :
I mfanelo ya xinawu .
Mbhurisano wu ta endliwa hi ndlela yo olovisiwa .
U nga kaneti ku va u tirhani na swona .
Leswi swi tano emakaya na le migangeni leyi nga riki kahle eAfrika Dzonga .
I ntirho wa hina .
Vumbhoni byo ringanela ku endla vuavanyisi bya vuswikoti
Ntlakuko wo phakela mali .
Mayelana na sweswo hi teke xiboho lexi nga xona .
Ha swi lava ku landzelela milawu .
Hi nkarhi wa tidyondzo ta wena u ta tlhela u lava ku :
Xo hetelela , hi nga rivali timfanelo ta vatirhisi .
a ) makunguhatelo ya masipala na mafambiselo ya matirhelo
Va karhatiwa ngopfu hi ku kayivela ka mahungu .
Xiyimo xa hina , na xona , xi hlawulekisiwa hi swiphemu swa mbango .
A xi karhati .
Ku pfula timakete ntsena hi swoxe a hi ku fikelela swo karhi .
A ku na ku cinca kukulu eka ku cinciwa ka samanisi .
Marito ya vafana ma tsindziyela loko va kula , ya vanhwanyana a ma endli tano .
Hambi swi te tano , hi boheka ku ya hi nawu ku tihumesa eka ku vhota .
Ku fika laha , hi na nhundzu ya nkoka swinene : ku kula .
Xivindzi xa bindzu ra hina i :
Sweswo i xilo xin'wana lexi hi faneleke na ku boheka ku xi xixima .
Hi tihi tidyondzo leti u lavaka ku ti hundzisela eka komiti ya wadi kumbe masipala wa ka n'wina ?
Xivilelo xa hina lexikulu ku fanele ku va vanhu .
A ndzi tivi loko ku ri leswaku va le ka nkanerisano madyambu lawa .
Hilaha mi nga vonaka hakona , swo tala swi le ku humeleleni laha .
Manghenelo : mukamberiwa u fanele ku kombisa hilaha xivutiso xi nga ta hlamuriwa hakona .
Ndzi seketela swinene mhaka leyi .
Ku aka swi sungurile etimbaleni ta xikolo .
Leyi i Mali leyi nga tirhisiwa eka masipala .
Hi kunguhata ku tirhisa tiposo to engetela hi ndlela leyi landzelaka .
Swi tlhela swi va xiphemu xa makete wa le ndzeni .
Switsundzuxo swo pfuna tikomiti ta tiwadi ku tirha hi ku humelela
A hi vatirhisani lava ntsena va nga xiphemu xa nhluvukiso eka nkayakayo lowu .
Xikolo xa wena a xi kombisi Nchumu handle ka ntiyiso .
Hi fanele ku gingirika hi ndlela leyi fanaka .
Njhani
Nkarhi wu nga engeteriwa hi ku twanana .
Xo sungula eka hinkwaswo , timfanelo ta ximunhu .
Yo tala ya mintshamo yi khomiwile evanhwini .
Naswona xa laveka .
Ndzi nge veki hikokwalaho xikombelo lexi eka vhoti .
Hi famba hi xedulu .
Ndzi tsakile ku pfumelelana na leswo .
A ndzi tivi loko ku ri na goza rihi kumbe rihi rin'wana .
Hileswaku ntirhisano i nkoka wa vutomi eka vaakatiko .
Eka mpimo lowu , swi ta endliwa ntsena endzhaku ka malembe mo hlaya .
Leswi swi komba leswaku ku na moya wo fana exikarhi ka hina .
Vusirheleri na vuhlayiseki
Hinkwaswo swa ha ri kona eka ajenda .
Hikwalaho ku na ku twanana lokukulu .
Nawu wa vugevenga i xitirho lexi nga lavekaka swonghasi eka mhaka yaleyo .
Hi yime nkarhi wo leha hi yimele swinawana leswi .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi va ndzi tsakisiwile hi xiviko lexi .
U mutshama-xitulu wa ntlawa lowu tirhaka .
Hi languterile ku vona mbuyelo hi ku hatlisa .
Xana tlilasi yi lava kuya kwihi ?
Eka mhaka ya ku landzula
Vaakatiko hinkwavo va :
Longoloxa swiyenge swa masungulo eka kungu ra makete .
Hi fanele hi toloveta xilogene xa hina .
Ku fanele kuri ni ajenda ya nhluvukiso .
Swisiwana swa misava swi languterile eka khonferense leyi ku tisa ku hambana eka vutomi bya vona .
Lexi i xikombiso leswi nga tiviwiki , lexi nga hlamuriwaka hi tindlela to tala .
Hambiswiritano , leswi swi nga kumeka swi nga enelanga .
Ndzi twa onge a swi ri swa nkoka ku basisa mhaka yaleyo ya nkoka .
Swa chavisa , a hi Ntiyiso .
Ndza swi tekela enhlokweni swoleswo .
Mipimo yo kala migingiriko
I incini xi siyiweke ke ?
Leswi swi ndzi yisa eka ku boxa mhaka ya vumbirhi .
Vuxaka na N'walungu
Hileswaku u fanele ku tirhisa nharhu ku ya ntlhanu wa tifomo to hambana .
Mianakanyo ya ntalo wa mali .
Xosungula
U mutshamaxitulu wa ntlawa wo tirha .
Xana ku humelerile yini hi yena ?
Ku na swilo leswi swi lavaka hina ku swi teka hi ndlela yo tivikana .
Xopaxopa na ku hlamusela ntirho wa tithekiniki eka Swilo leswi kombisiweke .
Hambiswiritano , leyi i mhaka yo nonoha .
Ku nga ri hansi ka ntlhanu wa vaxanisiwa va dlayiwile ekaya eka rona doroba relero .
Bindzu leri , xiphemu xa rona , a xi twisiseki hi ntiyiso .
U le ka xiyimo xo chavisa exibedhlele .
Ku fanele ku tekiwa magoza yo kucetela ndlela leyinene ya mahanyelo .
Hi kombela leswaku u titivisa .
Leswi i swikongomelo .
Hi fanele ku tiendla ntirho wa hina hi hexe .
Hi tiva mitlhontlho ya hina .
Swi fanele swi tiyisisiwa hi nawu .
Sweswo ko va ku nga ri ndlela yona ya ku hundzela emahlweni .
Ntirho lowu wu ta ya emahlweni hi rivilo leri faneleke na ntikiso .
A ku tekiwanga nchumu endlwini naswona a ku munhu loyi a nga vaviseka .
Nawu wa swifundzankulu lowuntshwa wu ta lawula vukorhokeri bya tiambulense eka tindhawu hatimbirhi ta mfumo ni to ka ti nga ri ta mfumo .
Hikokwalaho a hi hlayiseni ku tiboha ka hina eka ku rhula .
Eka Ndzimana leyi
Swiboho swi fanele ku tekiwa .
Ku nga hava wun'wana wa ntiyiso kambe sweswo ku ngava hinkwaswo leswi nga swona .
Maphorisa ya tile hi xitalo .
Tatisa fomo ya xikombelo hi ndlela leyi vekiweke .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va hi ri laha : ku vulavula hi pfulekile .
Ku fana na matiko ya misava , Tikonkulu ri twa ntshikelelo lowu .
Hlanganisa mali ya bindzulo ya masimu lamambirhi .
Ku nghenela ka muganga swi vula swo tala ku tlula ku lava ntsundzuxo .
Ndzi vonile n'wana a wela hansi , wa vula .
Lexi hi vulavulaka ha xona i nkoka lowu engeteriweke .
Xikombiso lexi a ku na xidingo xo xi landzeleriwa hi ku helela ka xona .
Ndzi pfumelele ku gimeta hi mianakanyo leyi landzelaka .
Swi lava ku pfuniwa kutsongo .
Leswi hi leswi ntwanano wu swi lavaka eka hina .
Ndlela ya matikhomelo yi hlayiwile no hlamuseriwa .
Mihundzuluxo na yona i ya nkoka eka makete wa vatirhi .
A ndzi kanetana na swona .
Ku tlangisa switirhisiwa swa ntumbuluko
Yi hava naswitsongo vanhu vo tirha .
Hi fanele ku va nyika ku langutela emahlweni eka vumundzuku .
Xana ndzi endla yini ?
Xa vumbirhi a ndzi ta tshikelela leswaku mhaka leyi i ya xihatla .
Ntokoto wu kombe leswi .
Lawula ntiko wa miri .
I xivutiso xa nsirhelelo wa vaaki wa muyimeri eka matiko mambe .
Ndzi vile na hlakala ro tshoveka malembenyana lama nga hundza .
Ndzi nga seketela vunyingi lebyikulu bya ku cinca .
Hikwalaho ka yini eka tiko rin'wana ?
Tikhemikali ti ndzi tsakisile ku sukela eka malembe ya vutsongo swinene .
Huvo yi fanele ku kunguhata lembe-ximali ra yona .
Nhlayiseko lowunene wu ta laveka .
I swa nkoka swinene ku va hi fikelela ntwanano .
Kumbe xitshunxo xihi kumbe xihi xin'wana xo twala .
Nandzu hi ku landza Nawu wa le Ndzeni wa Vusirheleli .
Ndza tshemba leswaku hi fanele ku hlamula swivutiso leswi .
Ndzi ehleketa ku ri lexi i xiyimo lexi nga amukelekiki xa ku enerisiwa hi swa xiyimo xa le hansi .
Valanga migingiriko yo tiyimela .
Endlelo ro hambana hi ku hetiseka ri fanele ku tekiwa .
I mani a endlaka yini ?
Loko ku ri na nkarhi lowu faneleke , katsa vatatana na vamanana .
Hileswaku i xifaniso xo twisiseka xa maendlelo eka xiyimo hi nkarhi .
Nhlayiseko wa mani na mani na vusirheleli swi tekeriwa enhlokweni eka mintlangu .
Matirhelo ya tikomiti
Swimakiwa swi fanele ku khumbhana na laha hansi .
Hambiswiritano , i swingani swa swona swi kaneriweke swi tiviwa hi mani na mani ?
Ndzi tsakela ku sungula hi xivutiso xo hetelela .
Ku na tlhelo ro tika swinene ra leswi .
Vaakatiko va na swikongomelo leswi landzelaka :
Nkuriso wun'wana lowu endliweke eka nkandziyiso wu katsa :
Sweswo swi ta lulamisiwa .
Tithekinoloji ta swihanyi i xiphemu xa tithekinoloji ta mikarhi leyi taka .
Swilo swo tala swinene swi fambelanisiwa ni maendlelo lama .
I xiphiqo xo angarhela .
A hi ta lava ku vona ku endliwa swokarhi mayelana na swona ,
Tikhoto ta Vugevenga ti nga avanyisiwa hi mintlawa mimbirhi :
Ntirho wa tindhawu ta vuhangalasamahungu to ka ti nga pasisiwangiki na wona se wu hundzukile wa nkoka .
Mbango wa xidoroba i mhaka ya nkoka eka hinkwerhu ka hina .
Ndzi vulavula hi ku humelela .
Tindhawu leti ku faneleke ku sunguriwa hi tona hi leti landzelaka :
Ndzi ta tsakela ku kombisa mhaka ya mina hi swikombiso swinharhu .
Ku cinca swiphemu hinkwaswo swa xiyenge xa dyondzo .
Ku fika sweswi swipimelo leswi landzelaka swi ta tirhisiwa :
Hi ta vona leswaku leswi swi tirhisa ku yini ntiyiso .
Ku nyikiwa na ku pfumeleriwa ka mpimanyeto
Ina , hi seketela hi ku hetiseka ku lwisa vukungundzwana .
Hi langutela lembe ro nyanyula .
Hi nga ka hi nga vitaniwi ku ta endla xin'wana na xin'wana .
Timfanelo na swipimelo
Nongonoko wa Dyondzo yo Hlata na Xedulu xa Ntirho .
A ndzi ta teka swoleswo ku ri endlelo ro hoxeka .
Hi taya emahlweni hi tirha ku hunguta madurhelo yo endla bindzu etikweni ra hina .
Phurojeke yi ta fambisiwa ku tlula malembe manharhu .
Lexi hi xona xivangelo xo va ndzi ala ku vhota .
Vanhu va hi langutisile va ri ni ku langutisela ka leswa kahle swinene , leswi swona swi nga ntiyiso , u vurile .
Swikongomelo swa phurojeke hi leswi landzelaka :
Hikwalaho ka yini hi sungula laha ?
Ndzi ta tsakela ku nyika marito ma nga ri mangani ya nhlamuselo .
Hi khensa hi mbilu na moya na ku hoyozela muviki .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi pfumelelana hi xiheri ni xipimelo lexi xa vutshunxeki .
Xi na xiave lexikulu xa nkoka ku xi tlanga laha .
Loku ku vile ku fikelela ko humelela .
Mukhomixinara , ndzi kombela u ndzi yingisa .
Swicelwa eka ikhonomi
I swa nkoka swinene ku hi lulamisa leswi .
Leswi swi endliwa tanihi nkanelo wa ntlawa naswona swi teka kwalomu ka tiawara timbirhi ku ya eka tinharhu .
Xiyenge lexi xi na nkoka swinene eka mpfampfarhuto .
Vululami na ku Rhula .
Kambe ku na ntirho wa vumbirhi wa nkoka .
Sweswo swi lulamile naswona swi na nseketelo wa mina .
Sweswo hi ntiyiso i mhaka ya nkoka hinkwayo ya xitoloveto .
Huvo yi fanele ku ringeta ku fikelela swiboho swa yona hi ku twanana .
Hi ku vona ka mina , xiboho lexi xa ta ku nga ri khale .
Swivangelo swa tikomba .
Hi yi seketela eka sweswo .
Leswi swi onhela ntirhisano lowu nga na sisiteme na ku pfuna .
A ndzi tsake ngopfu ku twa sweswo .
Maendlelo yo kunguhata - ya endla leswaku phurojeke yi famba kahle naswona yi ri na swiphiqo switsongo hilaha swi nga kotekaka hakona .
Kutani i nhluvukiso wukulu wuntshwa tanihi thekinoloji ya nyutliliya .
Ndzi tshemba leswaku u ta twisisa leswaku leyi I mikanerisano ya xihundla .
A hi nga ta va hi teka xiave eka vhoti leyi .
Goza ro sungula ku fanele ku tshama ku ri nsivelo walowo .
Matlhelo hamambirhi ma pfumerile eka ku cincana ka mintlawa ya vuhlanganisi ya Palamende eka dyondzo ya Ndhavuko .
A ndzi ta tsakela ku vutisa xivutiso xo fana na xolexo .
Ndzi pfumelelana na yena eka timhaka to tala .
Nkanelo eka mhaka leyi wa boha !
Xitsariwa lexi i mbuyelo wa ntwanano .
Hi avelana vonelo leri .
Kambe a hi tiko lerintsongo .
Ehleketa hi ta muganga wa ka n'wina , kutani u tekela enhlokweni swivutiso leswi landzelaka :
I xipano xihi xi tikombaka swinene ku va xi ta wina ntlangu wo humesana .
ku twisisa vuxaka
Leswi swi vile tano hambi leswi hi nga na switirhisiwa swo pimiwa .
Vuyimeri eka tikomiti teto ya fanele kuya hi Milawu yo Hlanganela ya Palamente .
Leswi swi lava ku gingirikela ku nghelela ka tiko leri ra ha hluvukaka .
Eku heteleleni , ku twanana ku ta fanele ku amukeriwa .
Minhlangano ya miganga leyi khumbhekaka :
Hambiswiritano , xin'wana xi nga endliwa .
Swikombelo swi fanele swi yisiwa eka :
Ndzi lava ku kombisa swimbirhi swa leswi .
I yini ku Maketa ?
Xikweleti xo kumeka hi ku olova .
Swiyimo leswi rhendzeleke mhaka :
Ina , u nga va u ri na ntiyiso .
Nawu lowu ku kaneriwaka ha wona wu kongomile eka tlhelo leri nga rona .
A hi amukelanga xiyimo xo karhi eka leswi .
I xivilelo xa hina .
Eka nkarhi wa migingiriko ya wona , Khomixini yi kandziyisa matsalwa yo hambana .
Ku na swivutiso leswi swa ha lavaka ku basisiwa .
Tsundzuxa n'wamapurasi leswi a faneleke ku swi endla .
Boxa timhaka tinharhu leti nga kucetelaka muhlovo wa misava .
Leswi swi tumbuluxa swipimo swimbirhi , leswi swi nga xiphiqo lexikulu .
Ku avelana xikongomelo na vutihlamuleri bya nhlengelo .
Ku hluvukisa swikongomelo
Timhangu leti ti fanele ku soriwa hi ndlela ya xiyimo xa le henhla .
Ndzhendzheleko wa ntlimbo
Leswi hi nga na swona laha i xiyimo xintshwa .
Hi hava xivangelo xo wisa .
A swi olovi , kambe swi fanele ku endliwa .
Ndzi tsakile ku seketela xiviko lexi .
Mi nge ntsena ndzi vula timhaka timbirhi hi swona .
Mphikizano i wa nkoka swinene eka ndhawu leyi .
Switshunxo leswi nga endlekaka swi kumekile , swi enerisa vo tala .
Naswona , maendlelo ya nseketelo wa timali na wona a ya lava ku antswisiwa .
A hi voneni loko hi nga enerisa ku vilela ka vona .
Naswona ha swi tiva leswi matirhiselo yo biya ya xihoko ya nga swi endlaka eka rixaka na le mindyangwini .
Hakunene swi tano leswaku ku nyuhela ku tlula mpimo eka vanhu vo tala swi kona .
Vanhu vatsongo namuntlha va kanakana hi sweswo .
Ha ha ri na ndlela yo leha ku yi famba ku fikelela ku hunguta mafu emagondzweni .
U fanele ku teka goza leri faneleke eka leswi .
Na leswaku a a pfumelerile angarhelo wo anama wa ntwanano .
Va fanele ku va na mahungu hi vanyiki va tibasari .
Sweswo i hungu hi faneleke ku ri hlamusela ri va erivaleni .
A wu fenele se u kumile kopi .
Lexi i xilo xin'wana lexi ndzi nga tikhorwisa hi xona .
Xikongomelo xa hina i ku thola vamanana vo tala ku tlula vatatana .
Kambe hi bohiwa hi vumunhu ku swi fikelela .
Hi ntiyiso , a va ehleketi sweswo hi ndlela yihi kumbe yihi .
Laha ku na swiphemu swinharhu
Matiko lama hinkwawo ma khumbekile hi xiboho lexi .
Xitulu xa Khomixini xi ta bohiwa hi Phuresidente .
A xi karhi xi kaneriwa ku ta fika eka minete yo hetelela .
I maendlelo lama hi faneleke ku ma tirhisa .
Ku va swi hlamuseriwe hi swipimelo swo tano swo angarhela , leswi a swi lulamangi .
Mhaka leyi yi hambanile .
Hambiswiritano , hi fanele hi ringeta .
Va tlhele va twanana ku kucetela swifundza swa valangi swa vona ku :
Leswi swi vula ku nhlayo yi nga ri yingani ya mbango lowu nga tshamisekangiki wa makaya .
Hi mayelana na mongo ndzi ta komisa swinene .
Hambiswiritano , xexo i xilo lexi a nga xi endlangiki .
Ku hi tindlela tihi vukhongeri byi nga xiphemu xa xiphiqo ?
Handle ka swona , hi ta papalata .
Hi ta humelela .
Hi ku angarhela , mimbuyelo leyi ya kahle swinene i mhaka ya swivangelo leswi :
Khansele ya swa Ikhonomi na Vanhu
ti nga seketela khanselara eka ku herisa nkwetlembetano , ti nyika mahungu mayelana na matirhelo ya masipala ;
Bindzu a ri kahle eka Mulawuri wa swa Ndzilo .
Ringeta kuva u NGA hambuki eka yona .
Goza ehenhla ka lava nga tirheki ri fanele ku tlakusiwa .
Hambiswiritano , i khombo ra ndhawu hinkwayo .
Swinawana swi le rivaleni naswona a swi fanele ku tirhisiwa .
Hinkwaswo swi cincile .
Nakambe , ku nga va na endlelo ra vugevenga .
Swi na nkoka ku kondletela vucincanisi bya mixaka hinkwayo .
KUTANI ntshovelo wu ta humesiwa
Xana ku vile na ndzima ke ?
Ndza tiva mayelana na xiphiqo lexi .
Lowo i nkoka wa xona .
Nakambe Khabinete yi kombisile leswi .
Swi ringene leswo .
Xana i incini lexi vumbaka xiyimo xa munhu ?
I muxaka wa nkanerisano na ntwanano lowu mpimo wo ka wu nga fikeleriwanga .
Malulamiselo hinkwawo ya fanele ku endliwa kuya hi swipimelo swa Vumbiwa na milawu leyi faneleke .
Kambe , na leswaku leswaku u nghenisa eka xona , swihlawulekisi swo avelana .
Hi fanele hi tirha swinene eka swa vutshila .
Swikili swi ta kamberiwa :
Hikokwalaho , ndzi tshemba leswaku ku ni xivangelo xa ku vuyela eka leswi .
Ku khumbheka ka vaaki
Nakambe a ku humelelangi nchumu .
Khanselara wa huvo a nga pfuna ku endla tikhopi .
Hambiswiritano , leswi a swi enelangi .
swo tala swa leswi landzelaka
Hi fanele ku hluvukisa vuxaka bya hina na vona .
A hi sunguleni hi mhaka ya gezi .
A swi hlwelanga ngopfu ku sivela nyimpi leyi .
Ku humelela ko sungula ku vile ka ku thwasa ka vabohiwa leswi swa ha ku humelelaka sweswinyana .
Xiyimo xa hina xi le rivaleni swinene .
Ku cinca Nawu wa Mabindzu ;
Hlawula nhlamulo ku suka eka nxaxamelo lowu landzelaka :
magoza lama faneleke ku landzeleriwa
Tolo a hi xi kumanga na switsongo .
Ku ya hi xifundzankulu , a ku nga ri na nkayivelo wa vadyondzisi .
Xo sungula eka hinkwaswo , ndzi lava ku hoyozela muviki .
Hambiswiritano , ku ni swivandla switsongo leswi hi faneleke ku burisana ku ya emahlweni ha swona .
A swi ta pfuna loko hinkwerhu a hi lemuka leswi .
Xivutiso xi hi mayelana ni mijeko ya ku olovisa swilo .
Sweswo hi leswi ndzi lavaka ku swi tiva .
Vuxokoxoko bya nandzu byi fanele ku nghenisiwa eka rhejisitara ra nkambisiso .
Nhlayo ya tinomboro ta riqingho yi ta tama ya ha ri tano .
Siku ro titimela swinene ra lembe .
Hi fanele ku cinca pholisi .
Hlayela nkoka wa a na b .
Na yona ndza yi seketela .
Hi kombisiwe kuva hi hoxile .
Xa tikomba eka mina xexo i xiyimo xo tivikana hi ndlela leyi hetisekeke .
Nhlamulo hileswaku a swi voni sweswo .
Ndzi kholwa leswaku ku na matlhelo mambirhi lama faneleke ku tshikileriwa .
Swi tlhela swi va mahungu ya kahle eka mavandla ya swa timali .
Tshaha swivumbeko swinharhu swa swikombo swa timali ku seketela mavonelo ya vona .
Lava tinomboro ta vuhlayiseki - kambe tiva lava u nga na vona .
Kambe u ta hundza kwalaho ?
A ndzi ta tsakela ku vuyela eka mhaka leyi vuriweke .
Swi kahle ku mafambisele ma va kona .
Hi fanele ku ya emahlweni hi va nyika nseketelo .
Entiyisweni , hi le ku hlanganeni na ku cinca eka xiyenge xa swa timali eka xikalu lexi a xi nga languteriwangi .
Hinkwerhu hi tiva swirhalanganyi swa ku rhula .
Xi vona leswaku ti na nkoka eka hunguto wa vusweti na tipulani ta nhluvukiso .
Sweswo swi endla namuntlha xihlovo-mananga ya hina hinkwerhu .
Nhlayo ya le henhla ya swa ikhonomi na nhluvukiso wa vanhu .
Hi ku sula kumbe ku siva xiyengetsongo .
Xa vumbirhi , ku fanele ku va ni pholisi ya mafunghelo ya matimba .
Ndzi amukela nkunguhato lowu .
Ina , hi lava pholisi ya swa matiko ya le handle leyi nga riki ya swa mavuthu .
Hambi loko yo hundzuka nkarhi wa xivilelo .
Nyika timhakankulu TINHARHU .
Ndzi mi navelela swa kahle eka ku tlangela loku .
A ndza ha ri na mahungu yo engetela .
Hi na kholichi .
Na namuntlha ?
Ndzi vulavurile mayelana na nawu .
Kumbe a hi fanelangi , kutani , ku tivekela tipakani ?
Mhaka ya vumbirhi i ya mayelana na maendlelo yo hlawula .
Hi nyike xiviko xa kahle swinene laha .
Kambe xa laveka hakunene ke ?
I mayelana na nkarhi wo tiboha hi ku sayina .
Va nga twa ku hisa emovheni .
A swi si siviwa .
Loko ku ri na lava tsakelaka ku endla leswi , va pfumeleli va swi endla .
Ku fambafamba ku fanele ku koteka endzhaku ka nghingiriko wa kahle .
Xana hi ta tirhisana njhani eka mhaka leyi ?
Kopa u tlhela u tata tafula leri nga ehansi .
Hi na ntokoto wa bindzu ro tshunxeka eka rifuwo .
Lowu i nkarhi wo aka xivumbeko xa swiyenge leswi .
Leswi a hi swo ka swi nga koteki swi fanele kuva ntiyiso wa hina .
Hi ku famba ka lembe hi kunguhata ku rhurhela samiti yo hisa mayelana na timaka leti .
Hi tlhela hi dinga ku langutisa eka vumundzuku .
Nawumbisi wu ta :
Vavanuna vanharhu va khomiwile .
Ku ta va yini , eka nkarhi lowu taka , migingiriko kumbe leswi swi nga ta dyondziwa ?
Nkitsikitsi wu le kule na ku hela .
Ndzi ehleketa ku ri swo tala a swi ta va swi vulavuriwile mayelana ni sweswo .
Ndzi dyondza swilo swintshwa vhiki na vhiki .
Endlelo ro hetelela i mphakelo wa kahle wa vukorhokeri eka muganga .
Twisisa timhaka ta maxelo ya thekinoloji .
Hi vekile hundzulo wo kongoma sweswo .
Vadyondzisi va vuswikoti hi vona khiya ra dyondzo ya khwaliti .  .
Ku hatlisisa ku nyika matimba eka vamanana .
I incini swiphemu swa nkoka swa nongonoko lowu ?
Vuleteri ku suka eka mudyondzisi byi ta laveka eka swiyenge hinkwaswo swa ntirho .
Hambiswiritano , a hi ta lava ku ya emahlweninyana .
Lexi a xi nge amukeleki .
Ndzi langutela njhekanjhekisano wo enta no aka eka nawumbisi .
Kambe swi va swa nkarhi wutsongo .
Matsalwa walawo a hi ya ntumbuluko .
Nkatsakanyo lowu i nkomiso wa kungu leri , wa xiyimo xa le henhla .
Ha khensa swinene eka xipano xa n'wina .
Xiletelo xa vukorhokeri , xo sungula ku tlula hinkwaswo , i vumbhoni .
akhawunti ya mutirhisi
Hinkwenu mi ni navelo na vuswikoti bya vutlhari ku pfuneta ajenda leyi .
Timhakankulu eka nawu lowu , Nhlengeletano yi na matimba ya nawu eAfrika-Dzonga .
Ntshovelo lowu pimiweke wa swimakiwa swa vurimi .
Ko va ntsena mhaka ya nkarhi .
Endlelo ra ku ya hi matirhiselo ya swo karhi ri hi fikisile eka yinhla leyi .
A hi vekeni marito eka swiendlo .
Hikokwalaho a ku fanelanga ku va na ku tekeriwa ehansi xiyenge lexi .
Swirho swa pfumeleriwa ku va na vayimeri va xinawu , kambe swa tihakelela .
Rero i kungu ra kahle , naswona i goza ro ya emahlweni leri lavekaka swinene .
Ku ya hi mhaka ya vumbirhi u lulamile swinene .
Hi vile hi khumbile leswi endzeni ka komiti .
A ndzi ta tsakela swinene ku seketela xiviko lexi .
Hambi ku ri namuntlha na sweswi ya ha ri mhaka yikulu .
Loko swi tirha hi nga ya emahlweni .
Xihoxo lexikulu .
Vuswikoti byo fambisa
Hi ku kanetana , xa le kusuhi . .  .
Hakunene hi tshemba leswaku leswi i nxaniso .
Ndzi ku kombela ku yimisa nkarhinyana ntshamo lowu .
A ndzi kanakani leswaku ndzi ta va ndzi ri karhi ndzi vhota hi ndlela leyi nga yimiki ni xibumabumelo mundzuku .
Tiphurojeke leti ti kongomanile ni leswi :
Matsalwa
Naswona leswi hi leswi hakunenenene hi navelaka ku swi endla !
Swa olova ku nghenelela eka minjhekanjhekisano leyi .
NTSHUNXEKO WA NHLANGANO
A swi enelangi , kambe swi tirhile .
Hi tekile goza hi nga ri na xipfuni kumbe xipfuni xa ntokoto .
Mali ku suka eka ku xavisa exikarhi ka dorobankulu
A swi tika ku lawula mali .
Goza a ri lehile .
Ko va xibumabumelo ntsena .
Maendlelo a hi hinkwawo ya bohaka .
Byela ntlawa leswaku wu ta va wu ri karhi wu languta nkombiso hi ku endla .
Hambiswiritano , xiphiqo hileswaku hi fikile endzhaku ka nkarhi lowu vekiweke swinene .
Twisisa nkoka wa tihlengeletano to kambisisa matirhelo ta nkarhi na nkarhi .
Komiti ya Wadi na
Ku hlangana exikarhi ka swiyenge swa ikhonomi :
Xana xi tiyimisele ku endla yini mayelana na leswi ?
Xin'wana i ntirho wa varhangeri va ndzhavuko .
Xana vadyondzi va vona va swi tiva ku hlaya ?
Ndzi ni marito yo karhi ya mune ku ya nyika ehenhla ka xiviko lexi .
Swi bohanile swinene .
Ndzi twisisa vonelo .
Hakunene , ku ni mintlhontlho .
A xi tikukumuxa swinene , ku vula switsongo swa kona .
Nhloko ya Khomixini
Mafambiselo ya Maxavelo ya Nhundzu .
Nhlanganiso wa vulawuri bya nkayakayo wa vanhu na mavuthu wu ta ya emahlweni .
A etlela endlwini .
Swi tekiwile swi ri swa nkoka eka ku hoxa xandla eka nhluvukiso wa ikhonomi .
Naswona i yini ?
Leti hi tona timhaka ta masungulo ta mikarhi leyi taka .
Ntiyiso hileswaku hi le kule swinene ni xipakaniso .
Sweswo swi fanele ku cinca .
Susa tsalwa leri kombisaka ku vekeriwa ka tafula .
Namuntlha , ku antswisiwa ka xiyimo i ko ka ku nga tiyanga.
Hi tilulamiserile ku va kongoma .
Vunene , xana hi endla yini mayelana ni leswi ?
Nhlokomhaka leyi yi hi ku phorisa .
A va na nchumu , a va na tlhelo .
Nkateko wa yena a a tiva purasi kutani a kota ku ambambela ndlela .
Swi ya hi leswi faneleke ku endliwa ku hambana .
Hi tlhela hi mi hoyozela eka ndlela leyi xikolo xi nga fambisiwa hakona .
A ndzi voni nchumu lowu humelelaka eka tlhelo rero .
Swi le rivaleni , a va fanelanga ku tisa nxungeto eka rihanyo .
Swi tano , sweswo a swi twali .
Eku endleni , hambiswiritano , nongonoko wu fanile hi ku nonoka ku tlula mpimo .
Ku nonoka swi ta durha na ku va ni khombo .
A hi ndzhukano .
U nge endli swoleswo u fanele u tirhisa makhadi sweswi .
Tikomiti ta Khomixini
Kombisa swiendliwa leswi faneleke na vukorhokeri ku fikelela swidingo swo karhi .
Xana i mani a nga ta va na vutihlamuleri ?
Hikokwalaho hi seketela hi ndlela yo tiya kungu ra xiboho xa mafundza .
Mindyangu leyi rhangeriwaka hi vavasati
Hikokwalaho , ku ni xidingo xa xihatla xa ku hluvukisa tipholisi leti .
Xikombiso xa vundzeni bya fayili leyi tsariweke :
Naswona swi na nkoka swonghasi leswaku hi fanele ku sivela leswi .
U vutisile xivutiso mayelana na timhaka ta nawu .
Kambe i incini lexi humeleke ku sukela ke ?
Ha swi tiva leswaku njhekanjhekisano wa tiko wu na nkoka ntsena loko wu ri na mahungu .
Na ku yisa emahlweni .
A swi ki swi lava ku vuriwa , a ndzi ta tsakela ku hlamusela mhaka leyi yi va erivaleni  .
Ku tirhela erivaleni swi teka xiave xa nkoka eka endlelo leri .
Hi hina hi ri hexe hi nga endliki tano .
Hambiswiritano , vakulukumba lava va boxiwile eka ntwanano .
Lexi xi le ku endliweni .
I swa nkoka swinene ku leswi swi humelela .
Lexi xilaveko xa masungulo lexi lavekaka swonghasi eka endlelo ra nkuriso .
Nkarhi lowu landzelaka , ndzi ta ku nyika hafu ya minete yo engetela !
Ndzi mususumeti wa sisiteme .
Ha khensa eka mavonelo .
Xa vunharhu , hilaha swi nga vuriwa hakona , ntirho wa mitlangu eka vanhu .
Maxavelo na malulamiselo :
Ndzi nghenisa nhlokomhaka leyi eka vhoti .
Laha , vuvekisi bya hina byo tlula hinkwabyo i sisiteme ya dyondzo .
Hi marito ya vona , i ntirho lowu wa ha ya ka emahlweni .
Leswi i ku nyikiwa ka matimba ko tiya ka vumundzuku .
Ndzi seketela misinya leyi andlariweke eka xiviko .
Ndzi fanele ku tsakela swinene ngopfu vuxokoxoko eka leswi .
Kutani swi khumba vanhu lavakulu lava nga eka makete wa swa mitirho .
Xana u ehleketa leswaku dizayini ya tirhiseka hi mitlawa hinkwayo ya vanhu ke ?
Hileswaku u hlawurile ku lwela ntshunxeko .
Leswi swi ta basisiwa sweswi .
Ku hava nkayivelo wa mimovha .
Hikwalaho mi nge ndzi mi kombela ku hlayisa switshembiso swa n'wina .
Va swirhundzu na va matlhari , ndzi kumile swikombelo swo tala ku vulavula .
Milawu ya le rivaleni eka mhaka leyi ya kayivela .
U lava tifayili leti nga longoloxiwa laha hansi ku hlamula swivutiso .
Mfumo wu ta nyika swiletelo eku simekiweni ka xiringanyeto lexi .
Xiyimo xa tika kambe xi le hansi ka vulawuri .
Lawa i maendlelo lamanene , hambiswiritano , naswona a ya fanelanga ku papalatiwa .
Chayela u hlayisekile eka rivilo leri lavekaka .
Mfanelo ya yona yo va yoxe yo nghenisa swiringanyeto a yi amukeleki naswitsongo .
Hi seketela xexo .
Vurhumiwa byi tsundzuxile masipala ku tsema byanyi eka xivandla lexi .
Sweswo i ku hambana exikarhi ka nsirhelelo na nsirhelelo wa tikhamphani ta laha tikweni eka ta le matikweni mambe .
Hi khensa swinene eka vaahluri hinkwavo .
Lava nga na swirhalanganyi swo dyondzisa .
Migodi ya matala yi tale ku tlula mpimo
Xo hetelela , ndzi na ntsena swo vula swingari swingani .
Hi ku vona ka hina , a ku na xo karhata .
A hi ku va na vutihlamuleri .
Ku vile na minjhekanjhekisano leswaku leswi swi nga endlisiwa ku yini .
A xi tirhi .
Nyika mitirho ya mbulavurisano lowunene .
Kambe hinkwavo va humesela erivaleni leswaku moya wa munhu a wu tivi rixaka hi nhlonge .
Switandzhaku swo hluleka ku landzelela swa tika .
Swi lava ku sirheleriwa no wundliwa .
Endlelo leri ri ta leteriwa hi swinawana na swiyimo swa M&E .
Hina vutihlamuleri byo humelela .
Sweswo a swi amukeleki kutani a hi fanelangi ku xi amukela .
Loko hi nyikiwile , hinkwerhu hi tsakela ku hlawuriwa nakambe .
Va ehleketa leswaku hi vona va mani .
Hi tsakile swinene ku joyina eka foramu leyi .
Xana hi tihi tidyondzo hi nga dyondzaka ku suka eka swiphiqo leswi phurojeke leyi yi swi tokoteke ?
Hi ku vona ka mina , ku olovisiwa ka swipimelo swa mfumo swi ta ta loko ku vile na switandzhaku leswi nga amukelekiki .
Rimbewu hi xona nchumu wun'wana lowu va pfumelelaka leswaku va nghena .
Ku tshika ku nyika nseketelo wa nkoka , i nandzu wa ku lwisana na vumunhu .
Na swona sweswo i swa nkoka eka demokrasi ya hina .
Mpimo na Xikombelo
Hinkwaswo leswi i mintirho ya nkarhi lowu taka .
Ri tlhela ri vona leswaku ku simekiwa ka minongonoko yeleyo na tipholisi swa valangiwa no hleriwa .
Hi fanele hi vulavula hi mhaka ya swivangelo swa vutsoniwa .
Hi langutele ku hetisiwa hi xihatla ka mhaka leyi .
Maendlelo lama ya khumba ku humelerisa kungu hi ku tirha migingiriko leyi nga eka kungu .
Swi tano na le ka nxiximo wa misava hinkwayo wa timfanelo ta ximunhu .
Hikokwalaho ka yini leswi hi swi endlaka sweswi swi ri swa matimu ?
Nkarhi wu fikile .
Ku tlhela kuva na khodi ya matikhomelo eka valanguteri .
Kambe hi karhi wa yini ke ?
Kahlekahle , a ndzi tivi leswaku hikokwalaho ka yini u siya vamanana ehandle eka mhaka leyi .
Swi tlhela swi kumeka hi tindzimi hinkwato .
VADYANDZHAKA
Ku olovisa swi endla leswaku swi twisiseka .
Siku leri vekiweke ku tivisa mhaka leyi ri ta vuriwa khalenyana kwala lembeni .
I incini xi nga tirhangiki ke ?
A ndzi ta rhandza ku tsavula ntsena mune wa tipoyinti ta nkoka .
Leswi i swa nkoka na ku amukela ku cinca ka pholisi .
Ntshembho i njhini ya ku kula ka ikhonomi .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi fanelaka ku xi tekela enhlokweni .
Xana ku humelele yini hi nkatsano wa hina ?
Eka sweswo ndzi hundzisa nakambe swikhenso swa mina hi mbilu ya mina hinkwayo !
Ku vona tindlela ta swa mabindzu .
Hikokwalaho , swiengetelo swoleswo swi ngo amukeriwa ntsena hi ku twanana .
Hi ku engetela , nsinya wa ku tshembana a wu fanelangi ku tekeriwa ehansi .
Swi tala ku ka swi nga teki mavhiki lama nga hansi ka mune ku heta .
ku bohiwe :
Swi hlayisi emiehleketweni .
Hi fanele ku va nyika ndhawu exikarhi ka vanhu .
Hikokwalaho ndzi vulavula hi ntirhisano ku kombisa vuxaka byo vuyerisa bya ku twanana .
Ndza kholwa leswaku ku na hiseko wa vanhu hinkwavo .
Ndlela yi fanele ku :
A ndzi lavi ku sungula ku ava xisolo sweswi .
U tirhile hi matimba ku tisa ku rhula .
Milawu yo lawula matimba ya khoto ya hambana .
Ndzi ta mi siya na swivutiso leswi .
Hlamusela leswaku pholisi ya swa timakete i yini .
Ndzi lava ku ya kona naswona ndzi lava ku vulavula .
Mimbhurisano a yi leteriwa hi rimba leri landzelaka :
I nkarhi wa vurhangeri byo tiya bya politiki .
Kunene xi na nkoka swinene .
Ku fana na vo tala va n'wina , a ndzi mutivi wa swa tisayense .
Kambe xi kona .
Hi ntumbuluko , ntirho lowu wu fanele ku ya emahlweni .
Ku vulavula hi ku yelanisa , lexi xi kahle eka nkarhi lowu .
Xikongomelo xa pholisi leyi i :
Ndzi pfumelelana na wena .
Kambe sweswo : hi wona masungulo .
Hi fanele ku tiva ku antswa .
Tsala mafambelo lama u nga ta nyika muchayeri wa bazi .
Leswi a hi swa tiphilisi , muchini i wa mina .
Ku tshova timfanelo ta vanhu
A swi ta va swi nyanyile .
Mfumo wu landzelerile endlelo leri hi marito na ntsakelo lowukulu .
Ku hambana lokukulu ku suka eka nawu sweswi ku ta amukeriwa .
Leswo a hi swona .
Tinghozi ti nga humelela , swi nga ri na mhaka leswaku ndhawu yi tsarisiwile kumbe e-e .
A ndzi ta tsakela ku vula leswi swi va erivaleni swinene .
Muxaka wa nghingiriko
U tiva vuandlalo bya yindlu .
U faneriwa hi ku endla ku hlawula koloko .
Ndzi kombela leswaku sweswi mi ndzi pfumelela ku tlhelela eka ntirho wa hina wa swa nawu .
Ndzi hoyozela vatsari .
Ku hambana ku fanele ku hloniphiwa .
Kutani hi lava ku vona swilo swi tshamisa sweswo .
Hi lava vanhu vo tala lava nga na vuswikoti na vatirhi vo kota ku hlaya .
Swikongomelo i :
Xana wa tshembha leswaku swi tano ?
Leswi swi fanele ku tekeriwa enhlokweni loko ku lulamisiwa mihundzulo .
Nsirhelelo wa mfumo
Naswona leswi swi te hi nkarhi wa njhekanjhekisano .
Ndzi amukela nongonoko wa nghingiriko na swibumabumelo swo karhi .
Vona va fanele ku va tano .
Lowu i nkitsikitsi lowu hi faneleke ku tirhana na wona .
Mintirho ya tikomiti ta rihanyo na vuhlayiseki .
Kwalaho ku na swo tala leswi faneleke ku endliwa .
Xitiviso mayelana na swona xi ta endliwa endzhakunyana ka swona .
Ntshamo wa khoto
Sweswi , xana leswi a swi nge tati tirhiselo ra mali ya ndhawu ?
A hi fanelangi ku tekela ehansi masiku yo tika lawa ya taka .
I tiko leri ra ha hluvukaka , hambiswiritano , leri ri nga na vunyingi .
Leyi i mitlhontlho leyi hi hlanganaka na yona .
Hakunene xiyimo lahaya i mhaka leyi vilerisaka .
Ndzi ehleketa ku ri xiletelo i xa kahle .
Sweswo a swi hi siveli .
Ku hluleka masipala a hi mhaka ya Xikwembu .
Nkarhi wo aka wu fikile .
Hambiswiritano , ku vekisa lokunene ku tlula hinkwako i ku vekisa eka dyondzo .
Migingiriko yintsongo ya miri exitejini i ya nkoka swinene .
Walawo i marito yo tika , hakunene .
Nkarhi ntsena ?
Ku fanele ku va na sisiteme ya kahle ya vululami .
Rhengu ra nhluvukiso wa vatirhi ri humelerisiwile .
I goza leri nga ta teka bolo ya milenge etikweni ra hina ku ya eka xiyimo xa le henhla .
Vuvekisi byebyo eka dyondzo na rihanyo i swa nkoka swinene .
Xo sungula eka hinkwaswo , swi tama swa ha ri ni maendlelo yo leha lama faneleke ku landzeleriwa hi xinawu .
Va nkhensa matirhelo ya xiyimo xa le henhla eka swiyenge swo hambanahambana swa tiawadi .
Ntlimbo a hi mhaka ya mindzilakana ntsena .
Ku cinca ka xinawana
Ririmi leri xikolo xi ri dyondzisaka .
Hi le ku yeni emahlweni swinene eka xiringanyeto lexi .
Swi bihile eka vona .
Vuxaka bya kona na mumangari :
Timhaka ta matikhomelo ti tirhaniwa na tona na ku tirhisiwa .
Nakambe , leswi swi ta lava leswaku hi ta endla ku nghenelela ko hlaya .
Vanhu vo tala swinene va ehleketa leswaku timfanelo ta ximunhu kuva marito ntsena ephepheni .
Tindlela hinkwato ta madzolonga ti fanele ku aleriweke .
Hikwalaho hi faneleke ku ya emahlweni hi xihatla .
Swikolo swo dyondzela vudokodela a swi na vuswikoti byo letela vatirhi lava ringaneleke .
Hi ta endla sweswo eka xiboho xa mafundza xa nkarhi wa sweswi .
A hi nga endli sweswo eka ku hlaya loku ku vumbirhi .
Switirhisiwa swa nkarhi na swa mali swa laveka ku cinca leswi .
Ku ya hi vumbiwa , nawu wa swikongomelo swa vaaki i :
Nghingiriko wa hina wu ta va eka masungulo ya nkarhi wo leha .
Mitlangu yi tlanga xiave xa nkoka swinene eka rixaka .
A ndzi voni swiphiqo .
Ntirho wa vamahungu
Hambiswiritano , milawu yi fanele ku landzeleriwa .
Ntirho lowu engeteriweke wu vuriwile laha .
Hakunene hi fanele ku languta eka vumbiwa .
Leswi a ku ri hi ku langutisa ku vekela ku cinciwa ka marito .
Laha ndzi fanele ndzi ku e-e .
Mimbuyelo ya nkoka yi koxa vadyondzi ku kota ku :
U vutisile loko leswi swi lulamile .
Ndza tshemba leswi a swi humeleli .
ku nga koti ku
Eka lexi hi lava vanakulobye .
Hi vona vo sungula ku vulavula hi mhaka yo pfinya , madzolonga na ku dlaya .
Poso na vuhlanganisi ;
Nhlamuselo :
Muvabyi wa Mfumo ;
Ku fungha leswi :
A swi enelangi , ndzi nga ringanyeta .
Leswi swi ta pfumelela vavhoti ku tirhisa mfanelo wa vona wo nghenelela eka minhlawulo .
Hakunene , ku na ku jamelana loku nga faneki exikarhi ka mitlawa mimbirhi .
Ku endla vululami kuya hi nawu swi le xikarhi ka ntirho wa vuahluri .
Xana ku endliwe yini ku fika sweswi ?
Fomo leyi ya xikombelo yi fanele ku nyiketiwa loko ku endliwa xikombelo xa nhlelo wa ntshikelelo wa mbango .
Ndzi nga mi byela leswaku swilo swi yime njhani .
Hileswaku ku tekeriwa enhlokweni i mhaka yo kala swinene .
U nga swi vona leswaku leswi a swi amukeleki .
Hi tlhela hi pfumela leswaku mitlhontlho ya ha ri kona .
Leswi hi ta swi endla kuri hava ku chava kumbe ntsakelo .
Leri i kungu ra tiko hinkwaro , hikokwalaho , swiyenge hinkwaswo swa rixaka swi fanele ku byarha vutihlamuleri ku endla leswaku ri humelela .
Kombisa ku twisisa ka vuswikoti bya swa gezi .
Hi swona swi endlaka leswaku hi nyika nseketelo wa hina eka xiviko .
U vile ni swiphiqo ku tirhisa ndhawu ?
Xo hetelela , ndzi pfumeleleni ku hetisa hi hungu lerinene .
Leswi swi komba muxaka wa tinhlayo leti hi vulavulaka hi tona .
Ndzi vula leswi hi ku tisola .
Hi leswi swi nga xiswona hi vulavula mayelana na swipimelo swo fana .
Milawu yo hambanahambana yi nga endliwa hi ku landza swiyenge swo hambanahambana .
Hikokwalaho , sweswi hi nga ya emahlweni no vhota .
Tikomiti ta tiwadi leti seketelaka hi masipala ti languteriwa ku kambela lembe na lembe ku vumbiwa ka vuswikoti bya tona na swidingo swa vuleteri na ku tumbuluxa minongonoko ya xirho xin'wana na xin'wana xa komiti na mpimanyeto wa kona .
Lowu i ntlhontlho wuntshwa hinkwawo ka wona eka matiko ya ka hina .
Hi wahi madurhelo eka vadyondzi ?
Nkayivelo lowu wa mahungu wa vilerisa .
Eka mhaka leyi , ku pimanisa tindhawu leti tirhisanaka swi ta va swi nga fanelangi .
Vaaki a va le ku vulavuleni mayelana ni leswi hinkwaswo .
Khiya ro sungula i mbulavurisano na vuxokoxoko byo tshembeka .
Makete wa xifundzantsongo eka nxungeto wa swa vurimi .
Kombisa nkoka wa mbalango wa makete eka nxaviso .
Hi lava xivono xa ikhonomi ya makete .
Ndzi kholwa leswaku hi fanele ku ya emahlweni na ajenda ya hina .
A va pfumeli naswitsongo swiringanyeto swa ndzhundzuluko wa vanhu .
Tipholisi ti vumbe ku kula ka mpimo wa misava naswona tipholisi ti nga ha cinciwa .
Ku hlohlotela nxiximo na nhlonipho wa vanhu ;
Ku nghenelela hi tlhelo ra swa ximunhu na swo akiwa ka laveka .
Hi fanele ku suka eka misinya ya milawu ku ya eka ku endla .
Mfumo wa mani na mani eku heteleleni
A hi timasipala hinkwato ti nga na pholisi ya matirhelo ya komiti ya wadi .
A swi hetisekanga ku vula leswaku hi na mavuthu lama nga ta ya endhawini .
Ndzi ta tsakela ku endla switsundzuxo swa mina swo hlayanyana .
Swoleswo swi tirhile kahle ku ringana dzana ra malembe .
Ko va timhakankulu ti nga ri tingani .
Xi fanele ku va ndlela leyi eka swiyimo hinkwaswo .
Hi pfumelelana hi mbilu hinkwayo ni xilogene lexi .
Ku pfuxeta leswi fanelaka ku rhangisiwa , ku vumba xivono , swikongomelo
Mafu ya tincece ya andzile eka khume ra malembe lama nga hundza .
Hlamusela tiayitheme leti faneleke ku katsiwa eka makanelwa ya nhlengeletano .
Leswi swi tiveka tanihi xidemokirasi xo nghenelela .
A swi kanakanisi leswaku ndzavisiso na nhluvuko i swivumbi swa nkoka .
Mutshama xitulu a n'wi khensa eka ku hoxa xandla eka mburisano .
KU LWA NA VUGEVENGA
Hikokwalaho , a hi nga swi tiyiseli ku soriwa hi ndlela leyi nakambe .
Tshunxeko wa swa Timali eka Vamanana .
Lowo i nsinya .
A nga ndzi nyikanga nhlamulo .
Leswi landzelaka swi fanele ku katsiwa eka mavonelo ya nhlengeletano :
I , hambiswiritano , tlhelo ra nhluvuko .
Kutani leswi hi swona hi faneleke ku swi endla .
Ndza tshemba leswaku nyingiso wu seketeriwile ku ringana .
Ku avela switirhisiwa eka tindhawu leti faneleke i hafu ntsena ya nyimpi .
Tanihi mhaka ya ntiyiso mimpimo ya vuahluri yo tano se ma kona .
Ku tsandzeka ku hlaya na ku tsala swi tama swa ha ri xiphiqo lexikulu .
Ndzi kholwa leswaku wolowo i ntirho lowu hi faneleke ku wu endla .
Nandzelelo
Mimbuyelo yi nyika .
Loko u langutisa nhlayo ya swiyenge swo tala u nga kota ku vona swivandla leswi eka swona ku nga na ku nghenelela ka mfumo loku tlakukeke kumbe loku nga na xivumbeko lexi cinceke .
Hi tshembha leswaku ri humelela eku endleni tano .
Ku fika laha , hi tlhela hi lava milawu na swinawana .
Inkomu eka ku tiyisela ka n'wina .
Lowu i ntiyiso hi vutleketli bya vakhandziyi na vutleketli bya tinhundzu .
Hambiswiritano , a nga hi byelanga nchumu swintshwa .
Switirho leswimbirhi a swi si za swi sungula ku tirhisiwa .
Xiyimo xa swa Nawu na Vuswikoti .
Ku na swilo swo karhi swo olova swinene leswi swi nga endliwaka .
Mayelana na ku kambela no hlela , rimba ri le ku tumbuluxiweni .
A ndzi pfumelelani na vona .
Vutivi bya tinhlayo i vuswikoti byo tirhisa na ku twisisa tinomboro .
Hi langutela swo engeteleka ku va swi endliwa mayelana na leswi .
Hi leswi ndzi swi twisisaka xiswona .
Mfumo wu le ku tirheleni vanhu .
Hikokwalaho rimba ro tiya ra swa nawu i ra nkoka .
Kambe eka vanhu vo tala a ku vanga na ku papalata vusiwana lebyo chavisa .
Holobyenkulu , hi kume marungula ku suka eka vuteki bya mahungu na minhlangano ya vatirhi .
Vumba xitshunxo eka xiphiqo xa vukhavisi .
Lexi hikokwalaho i mhaka leyi hi faneleke ku tirhana na yona .
Ndzi ehleketa ku ri va le ku fambeni hi tlhelo ra kahle .
A ndzi ta va ndzi tsakerile endlelo leri ku kombisa swinene ku tiyimisela ku humelela swinene laha .
mafambiselo ya mbango
Hi ta endla hinkwaswo leswi hi swi kotaka ku va pfuna .
A ndzi ehleketi leswaku swi ta fika kwalaho .
Swi kahle swinene , hi ta tekela enhlokweni miehleketo leyi mi nga yi nyika .
Tsundzuka leswaku makanelwa i rhekhodo ya xinawu ya nhlengeletano , hikokwalaho , swi na nkoka swinene leswaku ya vekiwa laha ku hlayisekeke swinene .
Hi swona swi endlaka leswaku u nga ri ni nhlamulo leyi nga erivaleni .
I swa nkoka ku kunguhatela vumundzuku .
Xana swi ta sungula kwihi hinkwaswo ?
Nyika maendlelo ya khamphani ya matirhiselo ya xitirho xa vuhlanganisi .
Ndzi nga tsakela ku tiva no khensa leswi landzelaka :
Wena u vulavule hi mayelana na lexi .
Ku fika kwalaho , na n'wina mi na vutihlamuleri eka swona .
Xa nkoka ku tlula hinkwaswo , swi le rivaleni , i nkuriso .
Sweswo i switsongo swinene .
Mbuyelo wu katsa vulemukisi eka xilaveko xa ku vumba vumundzuku byo tiyiseleka .
U nga vileli . Ndzi swi tiva hi vutalo sweswo .
Vuswikoti byo hakela swikweleti hi nkarhi , kumbe ku hakela swikweleti leswi hetaka nkarhi wo leha .
Ntwanano wa xihatla wa koteka .
Vusiwana hambiswiritano , byi ya emahlweni byi tisa ntlhontlho endleleni ya hina yo fikelela xivono xexo .
Hi laha ku ta hlahluva xiyimo .
Hikokwalaho hakunene hi rhumela eka matiko lama ha hluvukaka .
Hi pfumeleleni hi mi hlayisa vusiku bya namuntlha .
Swo fana na swona swa tirha eka ku nga hangalasi .
Ndzi tshemba leswaku hi ta .
Xiboho lexi hi nga na xona laha xa tivulavulela .
Ndzi nyikile nseketelo wa eka nhlengeletano leyi .
Lowu i ntiyiso lowu hi nga fanelangiki ku wu tumbeta .
Ku tshika ntirho swi ta sungula ku va tona hi siku leri bohiwaka hi Palamente .
Hlamusela timhaka
Lexi hi xona xivangelo xa njhekanjhekisano lowu wo leha .
I ndzima yihi yi endliweke ?
Leswi a swi hambanangi na le ka xiyenge xa gasi .
Hambanisa , hi ku pfunetiwa hi tidayagiramu , exikarhi ka leswi landzelaka :
A ndzi ta tsakela ku tshikelela xikombelo lexi namuntlha .
Ndzi kombela ku rivaleriwa eka leswo .
Ku endla vulavisisi na tidyondzo eka swiyenge swa mitsakelo leyi fanaka .
A ndzi tivi laha hi yimaka kona .
Vadyondzi va ta languteriwa ku ahlula swiphiqo eka xikambelo lexi .
Ha ku khensa swinene eka swona .
Xo sungula , ku ni nongonoko wa rimba ra vunkombo .
Mihundzuluxo hi leyi veke eku lulamisiweni nkarhi wo leha .
Xilo xo fana xa tirha eka swinawana eka xiyimo xa misava hinkwayo .
Mitirho leyi humesiweke eka vukhongeri byo hambanahambana byo tanihi :
Swivilelo swa mina swa vuhlayiseki a hi swa magondzo ya hina ntsena .
Lexi i xilo xin'wana lexi ndzi lavaka ku endla xi erivaleni .
Hlamusela switandzhaku swo rhwala nhundzu leyi tlulaka xikalo emimovheni .
swilaveko swa mbulavulo
Lexi hi xona xiyimo lexi sweswi hi faneleke ku xi lulamisa .
Eka va matiriki na vona ndzi na swo swi vula swo hlawuleka .
Kambe hambiswiritano , xiyimo xa mavonele lama akaka hi yona ndhawu ya kahle yo sungula .
India na rona ri le ku ngheneni eka nghingiriko .
Ku fika la , swa ha tshamisekile .
A ndzi ehleketi vuxaka bya hina hi ndlela yeleyo .
Xa tirha hakunene !
Ndzi seketela hi ku hetiseka xikombelo xa nsinya wa mfumo lowu lawulaka leswi nga kotekiki ku endliwa eka levhele ya laha kaya .
Hi ku famba ka nkarhi hinkwerhu hi lovile .
Ku ni milawu mimbirhi yo letela leyi nga tirhisiwaka eka mintlangu ya vanhu lava nga ni vutsoniwa :
Hikokwalaho a hi fanele hi tirhana na timhaka leti endzhaku ka nkarhi .
Phurojeke/ Nghingiriko
Hakunene a xi !
Kumbexana leswi swi khomanisiwa ni mhaka ya nkoka ya nkarhi lowu hundzeke .
Ndzi ehleketa leswaku swi kahle .
Va swirhundzu na va matlhari , swi le rivaleni i nkarhi wa ku cinca .
NDZA PFUMELA
Tirhisa mepe , nxaviselano na switsariwa leswi nga tiendla ta nkanelo lowu .
Kutani u tirhile !
Lexi xi tivikana ku tlula mpimo .
Ku kondletela ku yisiwa ka mpimanyeto .
Xiviko a xi , hambiswiritano , khumbi leswi .
Kungu ra matimba ra hina ri lava ku va ra sayizi leyi faneleke na xivumbeko .
Ndzindzakhombo wa rixaka wa swa rihanyo
Vadyondzi a va fanelanga ku xupuriwa ku va va nga langutanga eka yona .
Sweswi a hi nkarhi wa matlangwana .
Kwalaho hi laha xivutiso xa mpimanyeto xi nghenaka kona .
Vamanana na vatatana ndza mi khensa kuva mi ndzi yingiserile ; ndzi mi navelela eka minjhekanjhekisano ya n'wina .
Leswi landzelaka i nongonoko wa leswi nga ta endliwa :
Sweswi hi ni xitirho xa ku kambisisa sweswo .
Xana u tirhisa njhani tinhundzu leti ku ku pfuna eka tindlela ta wena to tihanyisa ?
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku tshikelela mhaka yo matholelo .
Ngopfungopfu ndzi lava ku vula ntlhavelo .
Hi ku angarhela , vuxokoxoko bya munhu byi fanele ku sirheleriwa hi ku landza swikongomelo leswi landzelaka :
Xo hetelela , ku na nxaxamelo wa timhaka leti tsakisaka .
Mukomberi wa ntirho wa le handle ka tiko i , hi swikongomelo swa swipimelo leswi :
Hi lava ku nghenelela ka tiyuniyoni eka maendlelo lawa .
Twisisa na ku hlamusela mitolovelo ya vaendzi na vaxavi .
Hi nga va na vhoti yo hambana eka sweswo .
Kambe ndzi ehleketa leswaku swi nga lulamisiwa .
A ndzi voni mhaka ya ku va hi kanela mhaka leyi ku ya emahlweni .
Swi ta lava vuxaka lebyikulu ku suka eka hinkwerhu ka hina .
Hikokwalaho i swa nkoka ku pimela nsindziso wa makete .
U ndzi komberile ku vulavula hi ku n'wi yimela .
Swa nkarhi wo koma na swa nkarhi wo leha swi fanele ku fana .
Swikumiwa leswi faneleke ku maketiwa swi fanele ku va leswi fanaka .
Ku na timhaka ta mbhurisano ta kahle to hlayanyana ta ku endla tano .
Handle ka swona , hi ta tlhela hi kumeka hi ri lava hlweleke ku fika nakambe .
Kambe ku ta fika sweswi leswi swi lunghisiwile .
Hambiswiritano , ku titoloveta hi xiviri ka ha ri ntlhontlho lowukulu .
Hi swona swi endlaka leswaku swivutiso swo hlaya swi dinga ku vutisiwa .
Kambe a ndzi ta rhandza ku va vona va endla ku antswa .
A hi nge amukeli hi xiheri ku hambana loku endliwaka hi nkoka wa vutomi bya vanhu .
Loko leswi swi tsandza , vanhu va tiko va ta pfumala ko tsutsumela kona .
A kuri nhlangano wa nkoka wo yimela vatirhi wa valungu .
Ku chichiwa ka mixavo ;
Ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku boxa mhaka ya milawu ya matikhomelo lamanene .
Nhlamulo i , ku hava .
Leswi a swi ri karhi swi tirha exifundzeninkulu .
Matimba ya swona eka mahanyelo na vutomi bya ikhonomi se swa karhi swa twala .
Vuxokoxoko bya nkombiso wa le mapatwini byi hi ndlela leyi :
Hlamusela swivangelo na mimbuyelo ya ku hluleka ka bondo .
Hinkwaswo i ku onhiwa loku nga amukelekiki ka timfanelo ta ximunhu .
Ku boha nkhamu a hi nsinya , i ntwanano .
Rihanyu na Vuhlayiseki
Swivutiso leswi nga ta hlamuriwa :
Sweswi eka mhaka yo hetelela leyi ndzi lavaka ku tirhana na yona .
A ndzi vangi na swona .
Hi fanele ku langutisa tindlela to hlawuleka ku endla tano .
Timhaka ta nkoka ti katsa leswi landzelaka :
Vatirhisi va titheminali vo tiyimela va taya emahlweni va kula .
Leswi swi vula leswaku hi fanele ku lawula hunguto eka tihakelo .
Ku hava tirhekhodo leti vekiweke mayelana na leswi .
Kwalomu ka swirho hinkwaswo swi ta vhota hi ku seketela .
Mbulavurisano wo antswa wu ta antswisa vuxaka exikarhi ka Komiti ya Wadi na masipala , na ku tlhela wu pfuna ku tisa ku teka xiave ka mani na mani .
Eka levhele ya xifundzantsongo , swi tlakusa :
I mani lava nga le mahlweni naswona i mani va nga le tlhelo ?
Ndzi lava ku vula leswaku sweswo a swi ta tsakeriwa swinene .
Kutani sweswi i mhaka ya ntiyiso , ku nga ri switshembiso swa hava .
Hakunene , ku na swikoweto leswaku xiyimo xi le ku cinceni .
Swoleswo i tlhelo rin'wana , kambe leri nga na nkoka .
Ematshan'wini , xihlawuhlawu i xinawana , kumbexana i nchumu lowu nga landzeleriki swinawana .
I mhaka yo sungula yeleyo .
Tihlengeletano timbirhi ti ve kona eka mavhiki lama ha ku hundzaka .
Switirhisiwa leswintshwa swi endliwile kuva swi va kona ku endla kuri vukorhokeri bya le henhla byi va bya ximanguvalawa .
Nhundzu ya xilamulelamhangu yi fanele ku va kona yi tlhela yi hlayisiwa .
Vona va fanele ku tirhisana .
Ha mi khensa !
Endlelo ra minkanerisano ri le ku humeleleni sweswi .
Hikokwalaho hi ta ya emahlweni .
Sirhelela ntirho
Khomixinari , xana u nga lava ku angula eka xivutiso ?
Ndzi kombela vatirhikulobye ku vhota ndzi swi seketela .
Mhaka yikulu yi nga ha endliwa kona .
Leswi i xiphemu xa masungulo xa xiboho .
Ha hari na ndzinganelo lowunene laha namuntlha .
Laha hi kona laha mphakelo wa vukorhokeri bya siku na siku wu humelelaka kona .
Vutisa vanhu .
A wu nyikangi miehleketo eka leswi .
Eka nkarhi wa sweswi a ndzi nge vuli leswi nga humelelaka .
Manana Xipikara , ndzi kombela Huvo ya Rixaka ku pasisa nawumbisi lowu .
Hikuva i hungu ra le rivaleni leri u ri nyikaka .
Xivutiso xa vumbirhi i ku : nandzu i wa mani ?
Nhlamuselo ya nhundzu .
Hi fanele ku tlhela hi endla sweswo eka mhaka leyi .
Hi tava na nkarhi wo tlangela hi vuyimbeleri na ku cinca .
Eka lembe leri taka hi ta hatlisisa ku simekiwa ka ntirho lowu .
Swo haka mimovha yo rhwala nhundzu swo hlawuleka swi fanele ku tirhisiwa laha swi faneleke .
I ku endlela ku fikelela sisiteme ya ndzinganano .
Xo hetelela , ndzi tsakela ku kombisa swivangelo swa xilaveko eka Pholisi ya Vutleketli bya Nhundzu .
Hi le ka endlelo ro humelerisa nhlengeleto wa switiviwa leswi nga ta vika tisetifikheti ta muxaka lowu .
Mhaka ya vunharhu i ku lwa na vusiwana .
Xiviko lexi xi nyika nkomiso wa xikombelo xa tiphurogireme to dyondzisa eswikolweni .
A ku na ntwanano wun'wana , lowu hi wona ntwanano wa ntiyiso .
A ndzi ta tsakela ku hi vona hi tirha ehenhla ka xexo .
Leyi i mhaka ya nkoka ya xiviko xa hina .
Nxaxamelo wa mikarhi wu ta rhumeriwa eswikolweni .
Swibumabumelo swi fanele swi tisiwa swi tsariwile eka :
Hi ka nkarhi wa mimbulavurisano ya matiko hinkwawo .
Mitirho ya Bodo
Nkwama wa Vutshunguri na Dyondzo .
Ntlawa wa mina wu kota ku seketela mihundzulo hinkwayo .
Hikwalaho ka yini va tshikiwa na matirhelo ya le hansi ka mpimo lowu vekiweke lembe rin'wana na rin'wana ?
Ndzi khensa vaviki eka ku tikarhata ka vona .
Nhlayo ya timhaka ta nkoka ti humelerile ku suka eka samiti naswona ti lava ku boxiwa .
Ndzi ehleketa leswaku i ku antswisiwa ka nkoka loku nga katsiwa .
Hi tsandzekile ku va sirhelela eka nkarhi lowu nga hundza .
Hikokwalaho , ndlela leyi yi ta hi nkarhi wa kahle swinene .
Vamanana na vatatana , ndzi ta heta hi swoleswo .
Ku hlanganisa timhaka swi nga fikeleriwa hi minkomiso .
Loko ku vuriwile timhaka leti , ndzi ta swi tshika kwalaho .
Kwalaho ndzi ta ku kombela ku va u tshembeka swinene .
Mina ndzi tshemba eka swona .
Nkarhalo wu nga kucetela rihanyo , vuhlayiseki na matirhelo .
Nhlayo ya swirho leswi faneleke ku va kona ku teka swiboho enhlengeletanini .
Kombisa leswaku xitatimende xa mali leyi nghenaka na matirhiselo ya mali swi tala ku laveka kangani .
A ndzi tivi ku lexi hi ta xi ololoxa njhani lexi .
Lexi ku ta va ku pfumala vutihlamuleri .
E-e , Ndzi ta vulavula tanihi munhu wo kokela etlhelo tanihi n'walungu .
Ndzi vona ku antswa eka vumundzuku .
Eka xiteji lexi , hambiswiritano , mune wa swivutiso swi ta emiehleketweni .
Yi humese vakumi va timendlele vo tala va Tiolimpiki eka malembe matsongo laya hundzeke .
Va fanele ku va na switirhisiwa swo endla ku hlawula loku .
Xana , sweswi hi yime kwihi ?
Leswi , hi ku angarhela , i rimba ra endlelo ra hina eka vumundzuku .
A hi le ka tlhelo leri seketelaka ku hlongoriwa ka mitshungu .
Sweswo i ku humelela loku eka kona hinkwerhu hi avelanaka .
A ndzi tshembi leswaku lexi xi ta cinca swilo swihi kumbe swihi .
Xana swi tikomba swi ri swa khale , naswona loko swi ri tano , hikwalaho ka yini ?
Timbilu ta nghala - hi leswi ti nga xiswona .
Hi ta endla leswo eka xiboho xa sweswi .
Nthyakiso wo tlula mindzilekani i xiphiqo .
Xana hi kota njhani ku lawula ku yisa emahlweni na ku cinca eka vundzeni bya timfanelo ?
Ha swi tiva leswaku misava a yi kahle .
I swirilo leswi nga eka hina ku va hi tsandzeka ku ringanisa kahle matirhiselo ya timali ta misava .
Sweswo a hi nkarhi wo leha , sweswo i mundzuku .
Hi swihi swilaveko swa maphepha ma xibalo ?
Xi fanele ku teka goza ro karhi .
Ku tlangela ka mina eka vanhu hinkwavo lava va nga hlawuriwa no hlayiwa vahluri .
I tiko leri nga tsakangiki .
Hambiswiritano , leswi swi na nkoka .
ku tirhana na swivilelo
U swi teka leswaku hi fanele ku cinca switirho .
Ndzi titwa kahle swinene hi mhaka leyi .
Maendlelo ya ndzawulelo ya ku titsarisela nakambe ya hi ndlela leyi landzelaka :
Xiviko xa lembe xa Palamente xi fanele ku yisiwa eka endlelo ro valanga .
Vuxokoxoko bya vavhoti byi fanele kuva bya ntiyiso .
Naswona sweswo i mhaka ya ikhonomi .
Swi ta engetela tilevhele ta vuswikoti .
Xana ziro yi vurile yini eka nhungu ?
Nongonoko wa Swikili wu katsa mipimo leyi landzelaka ya yuniti :
Xopaxopa xiphiqo lexi ku vona leswi swi vulaka swona eka mimfuwo yo hambana .
Leswi swi koxa matekelo ya swiboho lama nga erivaleni na maendlelo lama lawuriwaka hi vanhu .
Nkuriso lowu taka wu ta engetela eka xiphiqo lexi .
Makungu ya lembe i ya nkoka eka nkarhi wa komiti ya Wadi .
Nawu lowu wa boha eka Tiko .  .
Loko va tsandzeka ku endla tano va endla xihoxo .
Hi vona swilo leswi haswimbirhi tani hi mhaka ya timfanelo ta ximunhu na mhaka ya rihanyo ra mani na mani .
Hi ku ringana , hi lava ku va na mpimanyeto wo nonohwa .
magidi ya mitirho yi lahlekile
Nhlayiseko i wa nkoka swinene .
Lexi i xikambelwana .
Hikokwalaho , ndzi vula leswi hi ku tshemba lokukulu swinene .
Hi swona swi endlaka leswaku tsalwa leri andlariweke laha ri ri ra nkoka swinene .
Leswi , hambiswiritano , i ku hoxa xandla ko aka eka xiyimo hinkwaxo hi ku angarhela .
Hlamusela minkhetekanyo wa maendlelo ya sisiteme ya khomphyuta .
Ku thoriwa loku landzelaka ku endliwile eka tikomiti ta phurojeke :
Xana i yini leswi hi saleleke ku va hi swi endla ?
Ndzi endzele makhotso .
Hi leswi faneleke .
Valavo i vanhu lava ndzi vulavulaka hi vona .
Hikuva a hi vulavuli na va matimba ku va kombela ku hi nghenisa .
Ntshuxeko wa hina wu endle swi koteka eka hina ku vuyisela matimu ya hina .
Maphorisa ya vitaniwile naswona dokodela u tekiwile hi maphorisa .
Xi vula leswaku nhluvukiso eka mfumo wa miganga wu fikeleriwa hi :
Ku hava rito leri vuriweke hi xona .
Va swirhundzu na va matlhari , ntirho wa xiviri wa sungula endzhaku ka vhoti .
Vandla rihi kumbe rihi ra Mfumo ;
MaAfrika-Dzonga va nyanyukile hi xivangelo xa kahle .
Ku endlela ku endla leswi , mudyondzi wu fanele ku :
A xi na xikongomelo xa ku hlanganisa tisisiteme ta nsirhelelo wa vaaki .
Swi ta lawuriwa swi nga kongomisi hi mfumo .
Hinkwavo va fanele ku tiva leswi .
Sweswi njhekanjhekisano wu herile .
Kambe maendlelo ya xidemokirasi a ya tlheriseriwi endzhaku .
Ku tirha na ku vulavurisana na vanhu lava nga na mitsakelo na matwisiselo yo hambanahambana swi nga vanga ntlimbo .
Tiphurogireme to nyika matimba eka vamanana .
Ha swi twisisa sweswo .
A hi va hlayiseni hi ku hetiseka .
Hikokwalaho leswi swi na nkoka ku tlula mpfuno wa swakudya .
Projeke leyi yi hetiwile hi Dzivamusoko .
Hinkwaswo leswi swi nyikiwile mavito yo hambana .
Eka vona sweswo a ku ri xiphiqo eka varimi .
Hi le ka maendlelo yo xopaxopa swo hambana leswi hi nga hlawulaka eka swona .
Tanihi laha ndzi vuleke , hi na vutihlamuleri bya xipolotiki .
Mihluvukiso yi famba hi ndlela ya kahle .
Vululami eka hinkwavo
Ndzi vhota ndzi hambana na xiviko hinkwaxo ka xona .
Nsivelo i wa nkoka kambe a hi nchumu wun'wana na wun'wana .
Ku avelana matimba
Havumbirhi , kutani , va fanele ku soriwa .
Ku tava ni ntirho wa mani na mani laha swirho swa tiko va languteriwaka ku nghenela .
E-e , ku hava xiboho lexi tekiweke hi mayelana na leswi .
Swa tikomba eka mina leswaku lexi xi fanele ku endliwa .
Sweswo eka miehleketo ya mina , swi humelela endzhaku ka nkarhi lowo leha swinene .
Xana swi nga ka swi nga vi tano hi ndlela yihi ?
Ndzi ni marito yo tsundzuxa manharhu ku ya vula mayelana ni xivutiso lexi .
Hikwalaho xi vuriwa xiyimo xa xiviko xa rixaka .
Ndzi tshemba leswaku leswi swi ta kombisiwa eka vhoti .
Xana hi fanele ku endla yini sweswi kutani ?
Xiyimo lexi xa swilo xi nge pfumeleriwi ku ya emahlweni .
Timhaka ta ximunhu ta hlamuseriwa .
Hi amukerile rimba na ku tumbuluxa komiti .
Hi se hi endlile mikunguhato ya masungulo ya swa nawu .
Loko swi nga ri tano , ndzi chava leswaku swi ta nyanya .
Swi endliwa hi ku tumbuluxa tihakelo hi ku tirhisa tindlela to hambana .
Ndza tshemba hi nga endla tano handle ko onha bayothekinoloji .
Ina , tanihi muendli wa xikombelo .
Valanga no tumbuluxa :
A ve si va eka xitereka .
Hinkwavo va lava ku mali ya mpfuneto .
Xana xilaveko lexi xi vula yini eka hinkwerhu ka hina , ngopfu-ngopfu mfumo ?
A ndzi tshembi hakunene eka sweswo swinene .
Kambe ndzi lava ku lemukisa xin'wana kambe .
Xiphiqo hileswaku a hi xi tirhisi .
Hikokwalaho i nkarhi wa ku sungula ku hi yingisela .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi lwisana ni ku funghiwa ka tirhoboto .
Eka hinkwaswo , leswi i mahlomulo ya vanhu .
Lulamisa xiviko hi ku nga landzeleli kumbe swipimelo swo ka swi nga hlayisekangi .
Tindzawulo hinkwato ta Mitirho ta swifundzankulu ti languteriwa ku landzelela swo fana na swona .
Hofisi ya Xipikara yi ta fambisa nhlawulo kambe khanselara wa wadi na swirho swa komiti va fanele va tiva endlelo leri ;
Hi kunguhata ku ri endla xitsundzuxo hilaha ku nga heriki .
Hambiswiritano , ku vile na leswi humeleleke leswinene swo hlayanyana .
Hambiswiritano , hi fanele ku va na swiletelo .
A hi ta va hi endlile swo tala ku vevukisa maendlelo lama nga erivaleni .
E-e , a xi si lulama , swi vonaka onge xi ta va xi lulamile mundzuku namixo .
A swi hoxeke ngopfu ku va endlelo leri ri amukeriwa hi munhu loyi .
Ntlhontlho i kuva hi fikelela swikongomelo swa nhluvukiso .
Ndzima yo twala yi le ku endliweni eka ndhawu ya gezi , gasi na mphakelo wa mati .
mapapila yo ya eka vamahungu
Nhlayo ya mitirho ya khombo ra le henhla .
Ndzi ringanyeta ku olovisiwa ka milawu ya nkarhi wa sweswi .
Sweswo hi leswi tikomiti ta sayense ti nga eku swi vuleni .
Xigwevo xa rifu a xi fambelani helo na vululami .
Ku landzelerisa ka milawu i swa nkoka .
Va vutisa mayelana na nchumu lowu , naswona a ndzi kalangi ndzi wu vona .
Hileswaku leswi swi va ndhawu ya mahala ya swa mabindzu .
Swi fanele swi tumbuluxiwa , swi nge vi xileriso .
Ku hlangana exikarhi ka ntokoto , vutivi na ku twisisa swi tiyisisiwa nkarhi hinkwawo .
Vavasati na mbango
Mbuyelo ?
Hinkwaswo leswinene .
Hi ku tlhandlekela , swi na nkoka swonghasi ku tirhisa mpimo lowu faneleke wa eneji .
Tanihi vatswatsi hi fanele ku veka mindzelekano na ku hi va hlonipha .
Ndzi khensa hinkwavo lava veke na ntirhisano eka ntirho lowu .
Hi tlhela hi lava ku vona ku aleriwa eka vunavetisi .
Sisiteme a yi le ku tirheni .
Kungu leri ri fanele ku komba :
Eka malembe ya khume lama nga hundza hi vonile ku cinca ku kulukumba .
Endlelo ra Nhluvukiso wa Xikombo .
Xo sungula , a ndzi ta rhandza ku kanela vupfumeleri bya timali .
Ha swi tiva leswaku leswo hambana hi wona ntiyiso .
Swi ta va khombo eka misava leyi .
Hi tshembha leswaku vandla ri ta yimela vito ra rona .
Xo sungula , ku vhota ku ta va kona mundzuku nanhlikanhi .
Xivilelo xa bodo xo tekeriwa enhlokweni .
Loko hi lava swoleswo , hi lava ntshamiseko wa swa vutomi .
Ndhawu a yiri yintsongo naswona a kuri mbango wo biha eka mina kuva kona .
Tiko rin'wana na rin'wana ri na swinawana swo hambana .
Varhangeri va matiko ya hina va nga hlangana hi ku famba ka lembe .
Hikwalaho ka xivangelo lexi , a hi fanele ku va nyika nseketelo wa xipolitiki .
Sweswi a nga langutana na ntiyiso .
Ku tlakuka ka nhlayo ya vanhu va tiko .
Kumekaka exikarhi ka tiko .
Vekeriwile ku tirhisiwa tanihi :
Endzhaku ka nkarhi hi ta xi kanela .
Hikokwalaho , hi andlarile mihundzuluxo yitsongo ntsena .
Ku kula ka ikhonomi swi seketela hi ku kongoma ndlandlamuko wa swipfuno swa timali ta mfumo .
Vundzeni byi ta kombisa xiyimo xo tika eka mhaka leyi ku vulavuriwaka hi yona .
Tindhawu ta nkongomiso ta Mudende lowu ti katsa :
Ndza tinyungubyisa kuva xiphemu xa xipanu lexi .
Vuxokoxoko bya laha ku nga tihlanganisaka na wena :
Kasi hi lava ku tivona hi ri vatirhisani eka endlelo ra xibalo .
Tsalwa ehansi ka xinavetiso ri hlayeka hi ndlela leyi :
Tlhelo leri n'wana hi rona .
Hi endlile sweswo na swo tala , kambe a hi hinkwavo va nga swi vonaka sweswo .
Maendlelo i xikatsa xa migingiriko , leyi hinkwayo ka yona yi nga na nkoka ku fikelela xikongomelonkulu .
Xo hetelela , eka mhaka ya nxaviselano lowu ntshuxekeke .
Va tiva ku ka va nga nga voniwi nandzu .
Ndzi ehleketa leswaku ku na swilo swo tala swa vutlharhi eka xiviko lexi .
Ndzi tsakela ku tlhelela endzhaku hi timhaka ta nkoka timbirhi .
U ya enyangweni .
Ku kambisisa switiviwa leswi , hi lava xileriso lexi .
Lowu i ntlhontlho wukulukumba eka vanhu hi ku angarhela .
Khonsepe ya vuxaka a yi fanelangi ku pfanganisiwa ni khonsepe ya munhu loyi a nga ni vutihlanganisi .
Leswi swi tiyisisile ntirhisano na ntshamiseko eka vuhlanganisi .
I mpfuneto wa timali wo cinca naswona wu languteriwe ku hangalasiwa hi ku famba ka nkarhi .
Ku endla khamphani
A ndzi ta tsakela ku ku khensa eka nhlamulo ya wena .
Laha na kona , hi tile na swintshunxo swo twala .
Ku hungutiwa ka mixavo a swi ta tika swinene ku pfumelelana .
I dimokirasi yo engetela yaleyo , ndza vutisa ?
Ndza tshemba sweswo swi nga ka swi nga vi ntiyiso .
Hi tihi tirhekhodo ?
Leyi i mhaka leyi yi hi vilerisaka hinkwerhu ka hina .
Hi ku komisa hlamusela xivumbeko xa mpfumaleko wa mitirho .
Mindzilekani i mhaka yo karhata .
Xo sungula xa leswi i ku rhurhisiwa ka bindzu .
Leswi swi kombisa kahle leswi xiviko xi kongomeke eka swona .
Ndzi tsakela ku tiva mihundzuluxo leyi u yi amukelaka .
Hi yo mhaka , u fanele u tivutisa swivutiso swi nga ri swingani swa nkoka :
Hikokwalaho ku na swo tala eka xiviko lexi .
Xa vunharhu , nkoka wa ndzinganano exikarhi ka vavanuna na vavasati .
Ndza kombela ku pfumeleriwa ku nyika nhlamuselo ya vumina namuntlha .
I nchumu lowu hi faneleke ku wu endla hina vinyi .
Xana u ta sungula nkanelo wolowo ?
Ndzi va navelela hinkwaswo leswinene eka leswi va swi endlaka .
Lowu a hi mfikelelo wo olova ; wu komba nhlohlotelo , vutinyungubyisi na vutiyimiseri entirhweni wa wena .
Ntwanano lowu i goza eka vuxaka bya hina .
Leswi a ku ri xikumiwa xo fana na xa malembe la ma nga hundza .
Leswi i ku ya emahlweni lokukulu eka ntwanano .
Swa endleka ku endla mihundzulo kwala lembeni .
Endla leswaku nhluvukiso wu va lowu hetaka nkarhi wo leha ni ku tirha kahle .
I hi ndlela leyi ntsena leyi hi nga fikelelaka ku antswisiwa ka mbango ka misava hinkwayo .
Hi kumiwile matimu ya yena .
Ku xava hi nkarhi wa lembe :
U vulavula hi mani ?
Hi fanele ku vuya eka timhaka leti nakambe .
Hambiswiritano , mikarhi hinkwayo ku na swo tala leswi nga endliwaka .
Xitsundzuxo xo hlawuleka - ntsena loko u tiva laha xi nga kona .
Lava i vanhu lava u lavaka ku endla bindzu na vona .
xirho xa khansele
Mi nge ndzi vula marito mangari mangani hi maendlelo .
Na sweswo swi endliwile , vamanana na vatatana !
Vutomi ngopfu-ngopfu bya vamanana lava hi va hlayisaka .
Kutani hi nga hluvukisa pholisi yo tiveka ya vusirheleri .
Va fanele ku pfuniwa ku endla ximanguvalawa laha swi faneleke .
Engeteleka ka ku nyika matimba ya ikhonomi eka vanhu hinkwavo va Kapa Vupeladyambu .
Ndzi seketela ku yisa emahlweni ka maendlelo lama .
Tsevu a vanhu va vavisekile .
Laha hi kona laha Ndhawu ya Dyondzo ya Vululami yi faneleke ku tirha ntirho wa nkoka .
Ku teka swiboho a swi olovi hi mikarhi yo tala .
Xana i muxaka wihi wa ndzavisiso lowu endliwaka ?
Mavandla ya tlhela ya pfumelelana ku tiyisa ntirhisano wa yona eka ntirho lowu .
Xo hetelela xi hi yisa eka rixaka leri landzelaka ra thekinoloji .
Tlakusa vuvekisi eka timali ta swa tindlu .
Ndzi twisisa xihatla xa kona .
Xana i yini vito ra tisele leti ta gezi leri nga na matimba ku suka eka dyambu ?
Miehleketo leyi hi leyi hi faneleke ku tshama eka yona , loko ndzi ehleketa .
Se ndzi ta sungula .
Mbuyelo , hikwalaho , hambiswiritano i wunene .
Lowu i nkarhi wo tsakisa swinene eka xivandla xa swa vumaki .
Lowu i nhlengeletano wa nkoka ku lulamisela timhaka tingari tingani to tekela enhlokweni Samiti .
Ku hava nchumu lexi nga ku endliweni .
Ku cinca loku ringanyetiweke ku katsa swiphemu haswimbirhi swa manghenelo .
Kungu ra Nhluvukiso wa Rixaka i rimba ro anama ra maqhinga .
Hikokwalaho hi fanele ku hatlisa .
Khakhuleta nhlayo ya tikotara eka nandzelelano wun'wana na wun'wana .
Tana ntsena u ta ta vona leswaku mbuyelo wu njhani .
Khopi ya xiviko eka Bodo yo Lawula yi fanele ku famba na xitiviso .
Xana Milawu ya Vululami bya Vugevenga yi tirha yini ?
Vumbiwa bya xipano .
Ku ya hi mina , leswi i swa nkoka .
Swa endleka leswaku va nga va va file .
I xikombiso xo ka xi ngari xa khale xa swoleswo .
Swifundzankulu hi nhloko ya vufambisi eka nhlangano wa tiko hinkwaro .
Xiphemu xa leswi hi faneleke ku swi endla i ku hatlisisa eka ku humelela ka hina .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va swi ri swa nkoka ku sivela malakatsa ya timatheriyali .
Ntiyiso lowu wu lava hinkwerhu leswaku hi lwa swinene na xitsongwatsongwana .
Matirhiselo ya xona ya ta hi yisa laha hi lavaka ku ya kona .
Xikwembu hi ku yimela leswi hanyaka .
Xana hi kala mi lava ku va na ntirho ?
Emahetelelweni , a kuri hava .
Eka mhaka leyi , eka xiyimo xa rixaka , a ku ri na ...
Hakunene , ku vile na matshalatshala eka nkarhi lowu nga hundza .
Tibodo ta ndzavisiso ti simekiwile ku lavisisa ku lahlekeriwa loku .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku hi kanetana na xiviko lexi .
Phuresidente yi pfumerile eka xikombelo .
E-e , a ngo va eka ku va veka nandzu .
Hi dinga pholisi ya matiko hinkwawo .
Xo hetelela , a ndzi ta lava ku tlhelela eka swihlovo .
Kutani i swa nkoka ku veka erivaleni xikongomelo endzhaku ka xihlawulekisi lexi .
ku durha ka vundzeni
Lexi hi xin'wana lexi lavaka ku tekeriwa enhlokweni .
Hi laha kukulu hi amukerile mavonelo lawa .
Ndzi ehleketa ku ri ndzi vurile swo ringana eka mhaka leyi .
Na vona va khomiwile .
Hinkwerhu hi na vutihlamuleri eka swiendlo swa hina vinyi .
Swivulavuri swo tala swi nyikile milawu .
A swilo hinkwaswo swi nga pimiwaka .
ya yimela
Ndzi tsalele Holobyenkulu , kambe a nga endlangi nchumu .
Magoza ya mitlawa a ya enelangi ku herisa vusweti .
Leswi hi swona hi faneleke ku swi lulamisa sweswi .
Eka malembenyana lama nga hundza , a a swi ta kumeka swi olovile swinene ku vula leswaku ku na xitandati xa maendlele , nongoloko wa xitandati xa mapimelo ku tlhela ku va na muxaka wa ndlela leyi amukelekaka ya ku endla swilo .
Naswona hikwalaho ka yini swi ri tano ke ?
A hi tshama hi tihlanganisa na vona .
Phakeji ya eneji ya vunharhu yi vumba masungulo ya leswi .
Swi tirhisiwa ku tumbuluxa leswi vadyondzi se va swi tivaka ni leswi va nga swi endlaka .
Swi tala ku va swi komile no va ni dyondzo ya matikhomelo ya kahle .
Kambe lexi a hi xikimi ntsena xa mphakelo wa mati .
Hi vayimeri va vito leri kutani hi fanele ku va na hiseko eka ntirho lowu .
Xa vumbirhi , ku tala ku va ni ku hluleka ku tengisiwa ka vaehleketeleriwa .
A ndzi lava ku veka xivutiso xo ngetelela eka leswi nga humelelaka .
Va swirhundzu na va matlhari , xiyimo xa tivikana , hambiswiritano a xi bihangi ngopfu .
Hi vile switirho eka nkanerisano wa ku rhula na ntshamiseko eka tindhawu lomu a ku ri ni ntlimbo .
' KU ENDLA '
Komiti leyi nga ta hlawuriwa i ya nkoka swinene .
Ku hlela leswi swi nga humelelaka :
Ha swi tiva leswaku vavasati va rhangela mindyangu yo tala laha tikweni .
Kambe tipolotiki i vutshila bya ntiyiso .
Hinkwaswo leswi swi humelela ehenhla ka mhaka ya nkuriso .
Kambe swo tala swi fanele ku endliwa eka nkarhi wo leha .
Ndzi pfumeleleni leswaku ndzi humesela ku khensa ka mina eka vatirhela mfumo lava landzelaka :
Nseketelo wa swimila na swivumbiwa swo hambanahambana a wu fanelanga wu rivariwa .
Sweswo i xikombelo lexi hi xi endleke .
Ntwanano wa ntshamiseko hi ndlela leyi nga erivaleni wu tiyisisile leswaku wu tsandzekile .
Switiviso swa tinhlengeletano ta huvo swi fanele ku nyikiwa nkarhi lowu nga ri ki ehansi ka nkombo wa masiku ya khalendara ku nga se khomiwa nhlengeletano .
Ntsombano wa sisiteme ra endlelo ra vunghana ri languteriwile swinene .
Ku akiwa ka yindlu ya rihlaza .
Mhaka ya nxavo yi vuriwile .
Vamahungu va rhambiwile eka mitirho hinkwayo leyi nga ta endliwa .
Eka xivangelo lexi ku hava xivangelo xa ku vilela .
A hi ntiyiso leswaku a xi ta endla tano .
Timfanelo ta ximunhu ti nyikiwa xiyimo xo vonakala eka Vumbiwa .
Vaxavisi va nga nghena na ku huma handle ko nghenelela kwihi na kwihi eka makete .
Ndzi tsakela ku mi navelela khisimusi na novinjara leyinene .
Hikokwalaho , ka ha sale swo tala ku swi endla .
Swikombiso swa mitirho
Mitirho na ntshovelo leswi tlakukaka swi ta vanga ku tlakuka ka miholo na mimpimo ya ku hanya na ku nga ringani ka le hansi .
Va tirhile
Boha xivumbeko .
A ndzi ri karhi ndzi leteriwa mayelana ni sweswo ku ringana nkarhinyana .
Hikokwalaho ka xivangelo lexi , hi ni nseketelo ehenhla ka xona .
Naswona xiviko lexi a hi tlharhi ra nyimpi .
Xana hi nga endla yini ku antswisa xiyimo lexi ?
Lexi hi xin'wana lexi hi faneleke ku xi tekela enhlokweni .
Kanela manghenelo yo hambana eku sirheleleni mbango .
Vavanuna na vavasati lava va nga tshembela eka hina .
Ina , ndzi byeriwa leswaku ku ni ntlhontlho wa khoto .
Xana swa laveka leswaku ndzi swivula nakambe ?
Vo tala i vantshwa , leswi kombaka ntlhontlho lowukulu wa swikili lowu hi langutaneke na wona .
Ndzi pfumeleli ku nyika miehleketo eka tindhawu timbirhi .
Kutani , swi le rivaleni ku na tlhelo ra matiko ya misava .
Khomixinari , a ndzi tsakela ku vutisa swilo swimbirhi .
Kutani a hi ta boheka vhota eka lexi .
Hakunene ndzi tshemba leswaku ntwanano wu nga fikeleriwa kona .
Hi lava ku tiyisa xidemokirasi etikweni leri .
Hi vile hi endlile swipimelo mayelana na leswi .
Hi ku tekela leswi enhlokweni , hi pfumelelana na xikombelo lexi .
TIPHOLISI NA MAQHINGHA
Xiphiqo xi le kwihi ke ?
Hikwalaho ka sweswo , xana leri i endlelo ro lulama ?
Hambiswiritano , ndza ehleketa leswaku hi fanele ku engetela hi ku hetiseka rivilo ra hina .
Nawu lowu wu ta tirha hinkwako eka ndhawu ya rixaka ya Riphabuliki .
Xana vanhu lava va khumbheka njhani ?
Kambe sweswo swi vula yini ?
Naswona vandla rin'wana na rin'wana ri ta tiva leswaku ri ta hleriwa no kamberiwa hi sweswo .
Ko va na switsongo mayelana na xona eka xiviko lexi .
Maendlelo ya matimu ya ta va ni nkoka .
Sweswi hi fanele ku endla xin'wana na xin'wana ku endla leswaku vadlayi va khomiwa , a vula .
Ku ringana nkarhi wo leha mimpimanyeto a yi endliwa exihundleni .
Ndzi pfumelelana ni mhaka leyi boxiweke emasungulweni hi mbilu ya mina hinkwayo .
A ndzi tshembi leyi i mhaka yo khorwisa .
Swo tika ku na swiphiqo mayelana na leswi .
Hambiswiritano , ndzi lava ku landzelerisa leswi .
Hi tshembisile vanhu va hina vutomi byo antswa .
Ndzi nga vula leswaku a swi tivikani ku sirhelela lexi .
Tani hi mfumo hi tiyimiserile ku ahlula nxungeto lowu eka ikhonomi na miganga ya hina .
Buku ya Switirhisiwa swa KOMITI YA WADI
Xana xihlovo xin'wana xa gezi hi xihi , xana xi endla yini ?
Makungu ma kahle .
Ndzi engetela leswaku hi ni maendlelo lama heleleke no twisiseka eka swibalo swa mbango .
Leyi i mhaka yo ka yi nga tsakisi leyi tsemiweke hi nhlangano wa Mimfumo .
A hi nandzu wa hina ku va xi nga ri kona .
Kumbexana swoleswo swi ta tlhela swi pfuna ku fikelela leswi .
Hi lava ku veka tihlo .
Vuyimeri byo ya hi ndhawu
Vhiki leri , ku vile ro tika swinene ematikweni ya misava .
A hi nge tlheleli endzhaku eka swona !
I incini xi humelelaka , hambiswiritano , loko swi nga ololoxiwi ?
Langutisa leswaku i vuswikoti byihi bya ntirho byi laviwaka swinene .
Kambe Ndzindzakhombo wa swa Rihanyu wa Tiko wu fanele wu va wa nkoka eka njhekanjhekisano etikweni ra hina .
Ku va ni tintswalo swi olovisela hinkwavo eka xibalo .
Hi ku engetela , mafambiselo ya gingiriko wa swa ikhonomi wu fanele ku lawuriwa .
Leswi swi nga tirhisiwa eka xiyimo xa xifundza .
Hi ku va erivaleni , hi ku vona ka hina , lowu a hi wona nkarhi .
U laveka ku va u endla leswi landzelaka eka phositara ya wena :
Hi nge cinciwi endleleni leyi .
Hlamusela ku tirhisiwa ka switirhisiwa swo pima .
Xo sungula , hi fanele , swi le rivaleni , ku lulamisa swilaveko swa ximunhu .
Nsalo wa xedulu wo ta tshama wu nga cinciwangi .
Mhaka leyi sweswi ya karhi ya kaneriwa eka tikonkulu rin'wana na rin'wana .
Ndzi teka dyondzi ya swa timali ku va nhlokomhaka ya nkoka swinene .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku endla swo engeteleleka .
Vatirhisani na matiko laya ha hluvukaka .
Hikokwalaho ndzi ta vhota ndzi kaneta .
swiboho swi tekiwile
Ndzi tshemba leswaku mi ta tiphina vusiku hinkwabyo .
Hi fanele ku nyika tihlamulo eka vaaki .
Hikokwalaho hi nga hlamarisiwa njhani hi xiyimo lexi ?
Na hina hi tshemba leswaku namuntlha ku antswa ku tlula tolo na mundzuku u tava a antswa swinene .
Kambe ku cinca loku ka mphakelo na nkoxo a ku nge fikeleriwi hi xinkadyana .
Khomixini yi fanele kuva yi nga voyameri tlhelo ro karhi .
Tsundzuka hi le tlhelo loku hi vona ku engeteleka ka vukungundzwana sweswi . .  .
Hikokwalaho , hi hlawurile ku seketela xitshunxo .
( Vito ra Nongonoko wa Swikili )
Nyikani swikombiso ku engetela miehleketo ya n'wina .
Hi nyika tiyindlu eka vanhu lava swi va faneleke swinene .
Maendlelo lawa ya tirha eka ku ringetela hinkwako ka swa titliliniki .
xikarhi ka swivangelo
Ku tirhisiwe rixaka ro fana ra ximila , h.l. rhadixi .
Ndzi tsakile hikuva swi landzuriwile .
Vamanana na vatatana , timfanelo ta ximunhu i mhaka ya vumbiwa .
Namuntlha a ndzi nga kongomisi swivutiso leswi eka vamanana ntsena .
Khomixinara , xana mi lava ku hlamula eka sweswo ?
Vatlangi hinkwavo va na ku nghenisa xandla .
Ku thoriwa
I mani a nga tiyisa ?
Naswona a hi swo tala swi humeleleke eka xiga xexo .
Tihofisi to hambana ta swa rimbewu eka swifundzankulu swo hambana .
Ndzi na rito kumbe mambirhi yo sola mayelana na sweswo .
Hikwalaho ka leswi , ku simekiwile phurojeke ya ndzingeto .
Nhlamulo a yi ri yo tsakeriwa swinene .
Kambe nchumu wa nkoka lowukulu a hi ku fikelela ku twanana .
Vanyingi va nga va .
Ku saseka a swi na nkoka .
Va fanele va
I ntiyiso leswaku a swi olovi .
Ku na ku kula ko tiya eka makete ya tindhawu to tshama .
Leti i timali leti faneleke ku pfuneta vuvekisi bya kahle eka ku kula ko tiyiseleka na ku tumbuluxiwa ka mitirho .
Magoza yo hlaya yo yisa emahlweni yi ta tekiwa ku antwisa ku landzelela eka lembe leri landzelaka .
Ndzo lava ntsena ku boxa timhaka timbirhi ta nkoka .
Kutani loko nkarhi wu fika , ndzi nga teka magoza .
Leswi hileswi mabindzu a ya tirhisa xiswona .
Kambe hambiswiritano , sweswi swi la mahlweni ka hina .
U fanele a humelela ekhoto namuntlha .
Vurhumiwa byi xiyaxiyile leswaku ndyangu a wu nga sirheleriwangi hi tlhelo ra swa vuxaka bya vanhu .
Hambiswiritano , hi ku angarhela ku hava swisolo eka swiviko leswi :
Va fanele va amukela vutihlamuleri byo ahlula swiphiqo swo kala ka mitirho .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku tivutisa leswaku hikwalaho ka yini .
Hi tshemba kuri ndlela leyi mhaka leyi yi nga tengisiwa xiswona a swi tsakisi ni kantsongo .
Ndzi tsakile ku tlurisa ku kanela mhaka leyi .
nkarhi lowu pimeriweke ku tirha ehofisini yo karhi
A swi kali swi lava ku va swi tirhisiwa eka mihandzu ni matsavu ya matluka .
I mani a tshamaka kusuhi no tirhisa nambu khale ?
Ku humelela yini exifundzeninkulu ?
Makungu ya katsa switirhisiwa na vatirhi .
Hikokwalaho a ndzi ta tsakela ku vulavula ehenhla ka swona hi ku hambana .
Hi na swiphiqo na mifumo yo talanyana .
Ha swi tiva leswaku ku na vanhwanyana vo tala ku tlula vafana eka swikolo swa hina swa le henhla .
Xa vumbirhi , ku fikelela ka matsalwa .
Ku tirhisiwa ka swipfuno
A ndzi lavi ku tiva ku ku ta va yini leswi landzelaka .
Kambe swi le rivaleni leswaku a swi enelangi .
Nawu wo angarhela rihanyo ni vuhlayiseki bya vatirhi .
Ndzhendzheleko wa bindzu i mbuyelo wa swiboho na swendlo swa vanhu .
Loko leyi ku ri yona mhaka , xana i yini xin'wana xi nga endliwaka ?
Vachaviseki swirho swa palamente
Xiyimo ya mintwanano leyi ya nkarhinyana xi lava ku langutisisiwa nakambe .
Mabindzu
Leswi swi seketela xiave xa vurhangeri bya tipolitiki lexi hi xi tekaka eka ntsakelo wa nhluvukiso .
Hi lava ku rhula emapatwini ya hina .
Xana ndzi fanele ku hlamula ?
Ku nga va xitirhisiwa xa kahle ku simekiwa eAfrika Dzonga .
Ndzi vile ndzi khorwile hi swona hinkwaswo .
Hambiswiritano , nkomiso wa nhlamulo eka xivutiso xa wena , hi lowu landzelaka :
Kuve hi swona hi swi endlaka namuntlha .
Kahle-kahle , a ndzi ta .
Xa pfuna swinene .
Mi nge ndzi ya eka mhaka leyi nga kona sweswi .
Hi fanele ku languta loko mavonelo yalawo ya ri wona .
Kambe hi le ku pfuneni maendlelo hinkwawo .
Hi laha ku ta sirhelela vaaki varikwerhu .
Sweswo swi endliwile swi va erivaleni eka mikarhi yo tala .
Hi dinga ku va ni mbulavulo wo karhi lowu kongomeke laha .
Ndzi khongotela vatirhikulorhi ku seketela xiviko lexi .
Hlamusela vukahle na vubihi bya endlelo rin'wana ni rin'wana .
Swiletelo hi vuenti .
Ku fanele ku va ni vaxavisi vo tala lava xavisaka xixavisiwa xo karhi
Muxaka wa ntirho wu letela mahlawulelo ya swambalo .
Kombisa , u longoloxa na ku kanela swiphiqo swa vanhu eka miganga ya vona .
Yo sungula hi le ka vundzeni bya tinxakaxaka naswona ya vumbirhi ya kwala kaya .
Sweswo a swi nga ta twala na switsongo .
Xikopu xa njhekanjhekisano lowu xi fanele sweswi xi anamisiwa .
Hambiswiritano ku xavisela matiko mambe swa tlakusiwa :
Huvo ya xisayense
Leswi swi taya hi xivumbeko xa xivutiso .
Mhaka ya vumbirhi .
Leswi swi dya nkarhi swinene , swa durha .
Mayelana na sweswo , muviki u vula swona .
A hi nge tshiki ku landzelerisa mhaka leyi .
Yaleyo i ndlela leyi nga yona ya ku yisa emahlweni ku ya hi vonelo ra mina .
NTSHUNXEKO WA SWA IKHONOMI
Tikomiti ta Tiwadi ti tumbuluxiwile hi xiboho xa huvo .
Tirhisana na maphorisa .
A hi fanelangi ku nghenisiwa hi leswi .
Khombo ra kona , ku fika sweswi a swi languteki swi ri kona lahaya .
Dyondzo i mhaka ya nkoka eka endlelo ra mpfanganyiso .
Mikarhi hinkwayo hi fanele hi va ni vutihlamuleri eka vaaki va hina .
Vona va tama va ha ri tano .
Switirho leswi faneleke ku tirhisiwa eka xiteji lexi : Ku veka tihlo eka swiviko swa nkatsakanyo , swo langutisisa na swo kambela
Mabindzu , miganga ya matiko na vatirhi va yimeriwile eka Khansela .
Nomboro yo fana ya swimilana yi tirhisiwile .
Leyi i mhaka leyi ndzi navelaka ku yi vona yi hlamuseriwa yi va erivaleni .
Teka xiboho mayelana na hilaha u lavaka ku tekisa xiswona tinoti ta wena .
Handle ka swona pholisi leyi a yi nga ta va leyinene .
Hinkwerhu hi lemuka ku tikeriwa loku nga kona .
Kambe a ndzi ta tsakela ku kombisa xin'wana xo karhi .
Tikhopi ta Nawumbisi ti nga kumeka ku suka eka :
Kutani ka ha ri na ntirho wun'wana wa xithekiniki wu faneleke ku endliwa .
I xikimi xa nkoka .
Vini va swihlahla va tlanga xiave lexikulu eka malawulelo ya swihlahla .
Mpimanyeto wa timali to ya hi mavonelo
Hi loko swi te tano ntsena hi nga ta kota ku vuyisela ku tshemba ka vona .
Mbuyelo wa vhoti wu tivisiwile .
Hi vula sweswo hi tlhelo ra swa nawu .
A ndzi ta tsakela njhe ku landzelerisa hi ku komisa , loko ndzi nga endla tano .
Va vula leswaku : u kahle , u tlharihile ku ringana , u tiyile ku ringana , hi mina loyi ndzi swi tivaka .
Xiboho xa Tibodo a xi amukeleki .
Tinhlamulo i e-e .
Leyi mhaka ya masungulo leyi yi faneleke ku ololoxiwa .
Hi swihi leswi nga yimaka nkarhi wo lehanyana ?
Hi ndlela leyi faneleke , ndzi tshika eka vhoti yo hetelela .
Kombisa vayingiseri lava ku kongomisiweke eka vona na xikongomelo xa kona xa ntirho .
Hambiswiritano , ntirho wa hina a wu si endliwa .
Seketela varimi hi mali yo sungula yo xava thangi ra meleke
Hi le ka lexi laha ndzi faneleke ku tsakela nhlamulo .
Kambe loko n'wana a lumuriwa ka ha ri ntirho wa manana ku n'wi dyisa hikuva vanhu va langutele sweswo eka yena .
Ndza swi tiva leswaku u ta swi kota ku langutana ni xiyimo !
swa matimu na ndhavuko
Mihlangano yo langutela vunghwavava ku va yi endla leswi landzelaka :
Swi ya hi leswi u swi vonisaka xiswona .
Vakamberiwa va fanele ku hlamula swivutiso swimbirhi eka swa nhungu .
Mati yo nwa yo hlayiseka no tenga ma fanele ma tshama ya ri kona .
Va swirhundzu na va matlhari , a ndzi ta amukela mavonelo ehenhla ka lexi .
Leswi ndzi nga swi endlaka ndzi nga swi endla kahle swinene .
Loko u ehleketa ndzhaku hi tlhelo ra vuhlangi bya wena , xana swi langutekisa ku yini eka wena ?
Ndzi na ntshembho wa leswaku ndzi ta tirhana na vona hinkwavo .
A ndzi pfumelelani na vonelo leri .
A vabya mikarhi hinkwayo loko vatsundzuxi va lava ku vulavula na yena .
Hambiswiritano , i xivutiso xo tatisa .
Ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku nyika marito yo karhi lama landzelaka .
Xana swikongomelonkulu swa nghangiso lowu hi swihi ?
Matirhelo ya fanele ku pimiwa na mipimo leyi nga endliwa .
Olovisa leswi landzelaka :
Xiviko lexi hikwalaho i goza ro ya tlhelo leri nga hoxeka .
A hi languteni eka nchumu lowu .
Xana ndzi nga boha njhani ?
Ku xopaxopa
Xavunharhu : swo tala swo engetela swi fanele ku endliwa eka vutirhisani .
Nhlayo-xikarhi ya malembe yo hanya eka xifundzantsongo yi le hansi swinene emisaveni .
Nkomiso wa swa tinhlayo ta swa Vurimi .
Vuyimeri
Eka nkarhi wa sweswi , hi na kwalomu ka swinharhu hi nga hlawulaka eka swona .
Ehansi ka swiyimo leswi , ku fanele ku va ni ntshimbiso wa nghingiriko wa nkarhinyana .
Ndzi bohe hi magoza laya landzelaka :
Hi yihi ya tinhundzu leti landzelaka yi tirhaka eka xinamarheti lexi ?
Hi yihi mitirho ya nkoka kumbe ya xihatla swinene leyi hi lavaka ku yi endla ku sungula ?
Ku vekiwa ka Nawu wa Xifundzankulu wa Byalwa ;
Ku hava nchumu lexi fambaka kahle !
Swiphiqo swa ha ri kona .
Mhaka ya mina ya vumbirhi i mayelana na swilaveko swa nkoka .
A hi nge fambi hi ri hexe .
Swifambo i xiphemu xa nkoka eka nkanerisano wihi na wihi wo tika eka vumundzuku .
Sweswo hi leswi ndza ha ku ku hlamuselaka swona .
Sweswi ku ya eka ntirhisano lowu xin'wana xa swivulavuri xi wu vuleke .
Swiboho swa tipholisi ta swa timali i vutihlamuleri bya gavhunara ntsena .
Swilo swo hambana swi lava ku tekeriwa enhlokweni .
Leri i goza lerikulu kuya hi vutihlamuleri bya maphorisa , naswona ha byi amukela .
Hi fanele ku yima tanihi mutiyisisi wa timfanelo letiya .
Swivulavuri swi fanele :
Hi kombela leswaku vavabyi va nghenelela eka ndzavisiso lowu .
Swi ta nonoha ku va leswi vonakaka .
Sweswo a swi fanele ku tekeriwa enhlokweni eka xiboho lexi .
Hi fanele ku va ni vurhena bya ku vula sweswo .
Ndza tshemba leswaku hi fanele ku khensa eka xexo .
Ndhawu ya vaaki .
Leswi swi vula leswaku hi langutane na mitlhontlho leyikulu .
Ku suka eka leswi ndzi swi voneke , a ndzi languteli leswinene ku hundza mpimo .
I swa nkoka swinene leswaku hi wu pasisa namuntlha .
Ku na ku lahlekeriwa swinene : ku hela ka ku tshemba eka vumundzuku lebyinene .
Swa ha ri sweswi a swi ri xiswona makumentlhanu wa malembe laya hundzeke ?
Xikongomelo a ku ri ku hlohlotela ku vula ntiyiso .
I swisiwana swingani na lava nga le khombyeni va nga na Inthanete na thekinoloji ya masiku lawa ?
A ndzi ehleketa ku ri hinkwerhu a hi twananile eka mhaka yaleyo ya nkoka .
A ndzi tivi munhu wihi kumbe wihi loyi a nga endlaka sweswo .
Xo hetelela , ku na xiphiqo xa xivutiso xa masungulo .
Nhlayo yi ta engeteleka eka malembe matsongo laya taka .
Sweswi ku ta va na mhaka yo twala yo sungula ku yimisa ku humelela ka madzolonga .
Ndza tshemba ku na xivangelo xo ringanela xa goza laha .
Ndzi ta vuya eka sweswo ku nga ri khale .
Hi tikuma hi ri eka xiyimo xo fana nakambe .
Swi endla swikoxo leswi ndzi swi twisisaka .
Ndza tshemba hi ni timhaka leti twalaka ta ku va ni nkhikhi .
Ndzi tshemba leswaku leswi swi ta ya emahlweni hakunene .
Mbirhi : makete wa le ndzeni .
Mhaka ya vunharhu i ku vutisa leswaku hi endlile yini .
Languta swa nkoka leswi faneleke ku kambisisiwa .
Ku fikelela xivono lexi , ku hluvukisiwile nawu .
A swi fanerile na sweswi swa hari tano .
Vakhandziyi va fanele va khomiwa hi ku xixima hi mikarhi hinkwayo .
Naswona njhani swi va tano ke ?
Ndzi twisisa leswi swinene naswona ndzi avelana xivilelo lexi .
Vuahluri i ku nghenelela ka munhu wa vunharhu eka nkanetano ku twa matlhelo hinkwawo ya mhaka na ku ta na xintshuxo kumbe nyiko leyi bohaka eka hinkwawo .
Va na swiringanyeto kutani loko u va nyika ntirho , va endla ntirho wolowo .
Lexitsongo xa kona xu laha .
Ku tirhana na lexi ,
Sweswo swi nyamalarile .
Ndzi tshemba leswaku va ta ya emahlweni va ehleketa hi ndlela yeleyi .
Leswi hetaka ku vuriwa hi mutirhikulobye i ntiyiso .
Xo sungula a hi vuleni leswi swi nga riki hi swona .
Xi teka swo tala ku hundza swoleswo .
Ndzi swi twa swinene leswaku a hi na nkarhi wo wu lahla .
A hi si va na xifaniso lexi heleleke sweswi .
Ku tumbuluxiwa ka tipholisi eka ku sirhelela timfanelo ta mintlawa leyi nga le khombyeni na vaxanisiwa eka vaaki .
Hi nga ka hi nga tshikeli leswi eka makete lowu ntshuxekeke .
Mhaka leyi yi fanele ku kaneriwa .
Hikokwalaho , hi fanele ku tirha hi matimba ku vona leswaku leswi swa endleka .
Ku tiboha ku nghena eka ntirhisano eka nhluvuko lowu
Tanihi laha ndzi vuleke , nkarhi wu fikile .
Milawu yikulu ya Nawumbisi i ku :
Leswi a swi nge tekeriwi enhlokweni hinkwako hakunene .
Hi ta endla nandzelelano wa swibumabumelo .
Loko xirho xi hluleka ku nghenela tinhlengeletano , xi fanele ku pfariwa .
Palamente hi nkarhi wa lembe leri .
Leswi swi endliwa hi ndlela yo seketela lava khumbhekaka .
Hambiswiritano , swo tala swi cincile kusukela ku vile na nhlawulo wa sweswinyana .
Lexi i xiyimo lexi hi nga hlamuseriwa xona .
Laha hi laha ku ya emahlweni eka xivandla lexi ku nga endliwaka kona .
I yini swi nga le ka Webusayiti ?
Hi na timbilu to hanana eka ku nyika swisiwana .
Lexi landzelaka , a ndzi ta tsakela ku vutisa mayelana na timhaka to khumba swinene .
A yi ri mhaka ya xihatla .
Mitirho ya kona i ya rixaka - rixaka , mfuwo na ikhonomi .
I yini Nongonoko wa Vantshwa va Xiphurofexini ?
Kumbexana swi ta hetelela swi vile nhlengeletano endzhaku ka swona .
Tanihi ntlawa , hi nge amukeli xihi na xihi xa swona .
Xi ta nghena mundzuku .
Xana ku vevukisa swi vula yini ?
Hi ku engetela , xifundzankulu a xi kalanga xi va na tshalatshala ro vulavurisana .
Mabokisi ya tiadirese etindhawini laha ku nga hava mphakelo wa poso eswitarateni .
Siku na nkarhi wa nhlengeletano leyi landzelaka
Xinawana xa nkarhi wo tirha
Ndzi to engetela ntsena timhaka tingari ringani .
Xiviko lexi i tshalatshala ra kahle naswona ra nkoka .
Eka nkarhi wa sweswi , leswi ko va switatimende ntsena .
Swilo swinharhu swa laveka .
Ndzi kholwa leswaku leyi i elemente ya nkoka na yo tumbuluxa swintshwa .
Swa timali
Mali leyi koxiweke .
I mhaka ya politiki leyi nga rivaleni swinene .
Leswi swi katsa ku simekiwa ka swiboho swa Khoto ya Vumbiwa .
Naswona endzhaku ka hinkwaswo sweswo i swa nkoka .
Sweswo swi ta dinga ku tekeriwa enhlokweni eka masungulo ya mhaka-hi-mhaka .
Tanihi mfumo hi tibohile .
Vanhu va hina va ya emahlweni va langutana na ku tikeriwa .
Hikokwalaho , ndzi ehleketa ku ri sweswo i endlelo ro hoxeka .
Nkarhi wu fikile wa swiboho leswi tisaka ku cinca ko tivikana na goza leri tirhaka hi ndlela leyi vuyerisaka .
Kutani ndzi ehleketa leswaku hi xin'wana xa swilo leswi hi pfunaka hi swona .
Ntwanano wa hundzuko a wu tumbuluxi ku va erivaleni ko engeteleka .
Swi mayelana na vanhu na ndlela leyi tikomiti ta mafambiselo ti tirhaka hakona .
Hi tshemba eka vumundzuku bya ntirho wa swo phasa tinhlampfi .
Xinawana xa vuphasi bya tinhlampfi ku ta fika sweswi xi hlulekile ku tisa ku antswa .
Xiviko i nhlelo wa matirhelo ya xiyimo lexi nga kona sweswi .
Entiyisweni , a hi mani na mani a pfumelelanaka na leswi .
Loko hi endla swoleswo , kutani ku ta humelela yini ?
Ndzi ehleketa ku ri ha ha dinga ku pfuxelela mianakanyo ya hina .
Nseketelo wa hina eka vadyondzisi na vadyondzi wu teke xivumbeko xa :
Swi le henhla swinene .
Sweswi ndzi ta tsakela ku khumbha dyondzo yo tika ya nhluvukiso wa vantshwa .
Lexi hakunenenene i mhaka leyi hi faneleke ku yi kanela .
N'wangulano wa swa tipolotiki ni matiko ya vunharhu ka ha ri leswi ku nga hlawuriwaka eka swona .
Hi vulavula hi mayelana na xidemokirasi .
Nkoka lowu wu vonaka ngopfu eka xivandla xa vuthori .
Hi fanele ku tumbuluxa muxaka wo karhi wa ntshamiseko laha .
Vuxaka bya matimu bya swa mabindzu byi tava bya nkoka swinene eka makete lowu .
Lembe leri hundzeke ri vile leri taleleke hi swihingakanyi swo tala ngopfu .
Kungu leri , leri kumeke nkateko wa Khabinete , ri simekiwile
Ndzi pfumelelana na timhaka leti ti vuriweke .
Hikwalaho ka sweswo xilaveko xa ku vekisa eka ndzavisiso na kona .
Xilo xin'wana xo engetela xi fanele ku endliwa eka ndhawu leyi
Hambiswiritano , hi ta langutisisa eka mhaka ya kona .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku lexi xi ri na xiphiqo swinene .
Swi nyika :
Kambe a hi nhlokomhaka ya xiboho lexi xa mafundza .
Tanihilaha mi swi tivaka hakona , hi hlawurile endlelo ra mitila mimbirhi .
Lava nga ta teka swiboho hi tlhelo leri phurojeke yi faneleke ku ri teka
Vantshwa na vatirhisi va swidzidziharisi - xitshunxo lexi nga vaka kona .
Hi ta boheka ku va na vunhenha swinene hi mpimo wo karhi
A ndzi na nkarhi .
Xo sungula , a ndzi ta tsakela ku kanela xipimelo xa timali .
Nhlanganiso wo ka wu nga ri eku tirheni .
Ku tirhisiwa ka vuswikoti byo humesa eka swa vumaki .
Tinhlayo to simekiwa eka swa rimbewu to fana na teto i ta nkoka swinene eka ntirho wa hina wa nkarhi lowu taka .
Ndzi kholwa swinene leswaku ku nga ringanani loku ka swa timali ku fanele ku lulamisiwa .
Hi yihi ndlela ya makambelelo leyi nga vaka kahle eka ntirho lowu ?
Ti tumbuluxa mimbuyelo ya ikhonomi , mbango na ya ximunhu .
I ntiyiso
Hi fanele hi endla swilo hi ndlela yo hambana .
Swiyelaniso !
Kambe hi fanele ku va na vuswikoti byo swi sivela .
Xo sungula xi endleriwe wena .
Masungulo lawa ya katsa :
Ndza tisola swinene leswaku leswi swi le ku humeleleni .
Ndza tshemba leswaku hi le ku endleni ka xihoxo xa masungulo .
Ndza ku kombela , n'wi pfumelela a yi sayina .
Hi tlhela hi seketela muviki eka mhaka leyi ya nkoka .
Hi swihi swikili leswi swi faneleke ku tirhisiwa kumbe magoza lama faneleke ku tekiwa ?
Xa vumbirhi , ku fanele ku va na teka xiave .
Xikombiso xin'wana
Swirho swa Bodo ya Huvo ya Ndhavuko ya Tiko ;
Hi lava nhlamulo .
Goza ro tlakusa mahanyelo lamanene ri fanele ku tekiwa .
Khefi ya inthanete ekusuhi
Ku cinca kwalaho ku ta amukeriwa hi mandla mambirhi .
Vuxaka byi ta byi tlhela byi famba , dyondzo i ya wena vutomi hinkwabyo !
Foramu yi amukerile swirhalanganyi swa vuswikoti bya yona naswona yi kume switsundzuxo ehandle , nseketelo na timali .
I swa nkoka leswaku hi amukela tihlamuselo leti nga rivaleni .
Hikokwalaho , ndzi ku kombela ku nyika mhaka ya nkoka ya maendlelo lamanene .
Migingiriko leyi endliweke
SWIPHEMU
Mfumo a wu nge swi koti leswi wu ri woxe .
Ku navela ku le ka ku tsala .
Hi na xivangelo ku teka swivilelo leswi tanihi swa nkoka swinene .
Swivulavuri swo tala se swi kombisile nkoka wa lexi .
Vusirheleleki bya wena i bya nkoka eka hina .
Lexi landzelaka , vatsoniwa .
Sweswo a ku ri wona mbango .
Swiviko a swi nga nghenisiwi eka ajenda .
Xana swi tekile nkarhi wo leha ku fika kwihi ku hluvukisa Vumbiwa lebyintshwa ?
Xana hi lava ku xi nyika vumundzuku bya njhani ?
Hi ta ya emitirhweni ya hina siku rin'wana na rin'wana .
Ndzi ta sungula hi fole .
Hi ku kanetana na swona , i xiphemu xa xintshunxo .
Hi simekile masungulo yo endla tano eka mfumo wa hina lowuntshwa wa xinawu .
Swikongomelo swa yona i ku :
Sweleswo a hi ku tiyimisela .
A ndzi fanele ndzi tsakela ku tiva .
Xiyimo lexi xi fanele ku hundzuluxiwa xi yima hi nhloko .
A ndzi voni sweswo swi humelela eka nkarhi lowu taka wa sweswinyana .
Leswi a hi ntiyiso naswona a swi bohi ku tirhisiwa .
A ndzi koti ku xi hlaya .
A ndzi ta va ndzi swi tsakerile leswaku swi ya nyana emahlweni .
Ku cinca ka mfumo na swiyenge ku vile leswi rhangisiwaka hi mfumo lowu .
Dyondzo ya khale a yi hi yisi kule .
Ntshunxeko wu kahle , kambe a wu fanelangi ku va na nkoxo wo karhi
Sweswi swi le rivaleni , hinkwaswo swa maendlelo swi langutisiwile .
Ndzi tshamile elokhixini .
Sweswo ku tava xihoxo lexikulu .
Hi fanele ku tisa ku cinca eka xivandla lexi .
A hi nge hlweli kuya emahlweni .
Hi ta vona loko u ri eka xiyimo xo endla tano .
Pfuxeta na ku kamba nkomba nkoka wa minongonoko ya vuxaka bya vatirhisani na vukorhokeri .
Ku hetisiwa ka tixedulu :
Lexo sungula i nsirhelelo .
Vurhumiwa byi fanele kuva byi tsariwile .
Nhlengeletano ya mahungu yi ta khomiwa hi ndlela leyi landzelaka :
U swi kumile leswaku i mani a ri kona ?
A hi fanelangi ku tipfumelela ku tshembha sweswo .
Ku cinca koloko .
Maphorisa ya le Dorobeni ya tshama ya karhi ya hlangana na vanhu masiku hinkwawo .
Kutani , leswi swi nga hoxeka a hi ntlangu wa ntsengo wa ziro wa vatirhi loko va pimanisiwa na vathori .
Hikokwalaho , nyingiso wo karhi wu fanele ku kongomisiwa eka swona .
A ku na ku kanakana leswaku mimpimo ya mfukuzana yi tlakukile .
Tindlela leti i goza ro endla leswinene .
Swi ya emahlweni .
Ku ringanyetiwa nkarhinyana wa malembe ya mune .
Hi ntiyiso wa xiviri , hambiswiritano , hi le ku endleni ka mfularhelo .
Hi lexi vulavulaka hi ku seketelana .
Hi fanele ku tirhela emahlweni swinene .
Swi bihe swinene .
Tanihi mfumo , nkarhi na nkarhi hi lava ku antswisa vutomi bya vo tala lava nga le khombyeni hi :
Tinhlamulo ti nga katsa :
Xivilelo xa mina xin'wana i mayelana na ndhurho wa swifambo .
Mi nge ndzi mi tsundzuxa hi swikombiso swi nga ri swingani .
Xana switandzhaku swa timali hi swihi ?
Masungulo ya xinawu ya leswi ya kona .
A ndzi ta vula leswaku ku fika sweswi swi kahle .
Matirhisele ma tava ya nkoka eka vateki va swiboho na vanhu hi ku angarhela .
Xana leswi swi khumbha njhani matirhele ya maendlelo ?
Swakudya
Xiviko xa wadi ya ( tsala vito kumbe nomboro ya wadi )
Naswona wa swi tiva ku hikwalaho ka yini ?
Nombora tinhlamulo ta wena hinkwato EXIKARHI ka ntila .
Pholisi ya mpfumaleko wa nandzu na mpfumaleko wa ntsariso yi fanele ku tirha .
Swi amukeriwile hi swirho swo tala swinene .
Loko leswi swo nga swi nga koteki , ku ta va ku ri xixikana .
Kanela hi ndlela ya vutihlamuleri
Xana ndzi nga vutisa ku seketela leswi ?
Lexi a xi vangi tano naswona a xi tano .
Ku vile na swivutiso swo enela ?
A swi ri kahle leswaku xiviko xi pasisiwile .
Lowu i ntsengo lowukulu wa mali ya tiko .
Loko swi ri tano , ku vuriwe yini ?
V&V / kungu ra haxawa
Kuna ntlimbano wa miako , mavandla naswona hi kanele hi leswi mikarhi yo tala .
Ntirho wu pfuxetiwa hi nkarhi wa xiphemu xo kamberiwa .
Lexi xi fanele ku hlamuseriwa .
Hilaha goza leri ri faneleke ha kona !
Hi nga tixisi : a xi kona .
Thekinoloji yi kona .
Mibedwa ya ndhawu ya mpfuxo wa swidzidziharisi yi ta kumekaka endhawini .
Sweswo i xikalo xa leswi swi humeleleke .
Humesa sete ya kwalomu ka ntlhanu wa tikopi to hambana to sungula ta xidijiti.
A ndzi ta tsakela ku languta eka swo hlayanyana swa swona .
Xana u ehleketa yini ?
Ina na e-e .
Ku na ntirho wa Maafrika Dzonga hinkwawo eka pfhumba leri .
Swi ta sunguriwa eka nawu lowu nga ta landzela .
Hoyohoyo eka xiviko xa wena .
Ku ya hi matimu , a va ri karhi va vulavurisana eka nkarhi wo leha .
Hi nga languteleni ehansi nkoka wa ku humelela loku .
A hi se nyikiwa nhlamulo yo khorwisa .
Ku suka kwihi
A swi olovi ku fana na sweswo .
Ndza tinyungubyisa swinene hi marito lama .
Ha swi tiva leswaku ku na tindlela to hlayanyana to langa eka tona emahleni ka hina .
Hi swona swi endlaka leswaku hi dinga ku vuyelerisa vulawuri nakambe eka vamatiko mambe lava rhurhelaka laha tikweni .
A swi nge olovi , kambe ku tiyimisela swi kona .
Khombo ra kona , eka nkarhi lowu , nkarhi wa nkoka wu lahlekile .
Tiko ri le ku yeni kahle emahlweni .
Swi kahle leswaku xa karhi xa kaneriwa laha .
A ndzi ta ku pfumelela ku endla tano hi ku hetiseka .
Hikokwalaho , hi tsakisiwile hi mbuyelo wo hetelela .
Xiphiqo a xi fambelani ntsena ni vulawuri bya tisisiteme .
Vito ra nhlangano :
Hambiswiritano , a ku na nkayivelo wa timhaka .
Swikombelo swi nga kongomisiwa eka adirese leyi landzelaka :
Phalamende yi fanele ku tikatsa eka endlelo ra matholele .
Swo tala leswi hi swi humelerisa swi endla hi va na swo tala laha hansi .
Ndzi tile na miehleketo yo karhi , leyi nga yisiwaka ntsena emahlweni hi vanhu .
Tihakelo ta koroni na mavele hi leti landzelaka :
Kumbexana wolowo wu nga va mpimo lowu nga landzeleriwaka.
Xana endlelo rero ri tirha njhani ?
Mfambiso lowu wa le rivaleni wa vuxokoxoko xikarhi ka mfumo na vaaki va rona i wa nkoka eka xidemokirasi .
Ndzima leyi yi nyika ku hlangana ka nhlangano wa Vandla na wa Chati .
Xana ku humelele yini ku cinca xiyimo lexi ?
A ndzi vonangi matsalwa lama fambelanaka ni sweswo .
Ikhonomi yitsongo ya rixaka na pholisi ya timali .
Hi ntiyiso ndza tshemba leswaku u ta endla leswi .
Munhu u ta ehleketa leswaku swi ta kumeka eka ntirho wa yena .
A swi si tiveka leswaku xana nhlarhu yi nyengile rini naswona njhani eka n'wini wa yona .
Hi fanele ku endla leswi namuntlha , ku nga ri mundzuku .
Lava nga na xidingo swinene va kota ku fika etliniki
Boxa no hlamusela tindlela to tirhisa tisisiteme ta swigwitsirisi .
Ku swi tirhisa ku swi yisa emahlweni a swi pfumeleri .
Hi fanele ku tsundzuka vaxanisiwa hi mikarhi hinkwayo .
Sweswo i nsinya wo olova na ku va wa masungulo .
Mafambiselo lamanene ya ku lawula nhova .
Hi langutane na xiyimo xa nkoka swinene xo lava ku tlakusa vutomi bya vanhu .
A ndzi ta tsakela ku boxa timhaka tinharhu ntsena .
Ku na swilo swa mune leswi hi fanelaka ku swi endla .
Timhaka ku kaneriwile hi tona swinene .
Ndza tsaka ku vona leswaku ku na vadyandzhaka lava pfuniwaka eka phurogireme leyi .
Xana sweswo hakunene hi leswi mi swi lavaka , va swirhundzu na va matlhari ?
I mani a swi tirhisaka ?
Hi nga ka hi nga yimi kwalaho na ku hlalela leswi swi humelela .
Tirhisa leswi landzelaka eka vundzeni na minongoti hinkwayo leyi faneleke !
Emahetelelweni , yaleyo hi yona ndlela ya ku hundzisa xitatimende .
Leswi swi yisa eka nkitsikitsi .
Ndzi kombela u tlhela u xi languta .
Nyika MUNE wa swihlawulekisi swa xitayili .
Ndza tsaka leswaku ndzi le ku vulavuleni endzhaku ka yena .
Swi ve ntiyiso .
Yindlo leyi yi tlhele yi nghenisiwa gezi .
SWILO LESWI NGA ENDLIWAKA
Eka leswi kanetanaka na swona , hundzuluxo wo karhi wa laveka .
Hi mukhuva lowu yaka emahlweni
A xi fanelangi xi endla swoleswo .
Tanihilaha ndzi swi vonaka hakona , phuphu ya vunharhu i ku veka matlhari .
Ntirho wo ringeta vurimi bya mirhi
Hangalaso na Nhluvukiso wa Vuswikoti .
Mpimo wa vangwa ra mimbuyelo leyi yi ndlandlamukaka hi yona .
A hi fanelangi ku endla nakambe vhilwa .
Sweswo hi kwalomu ndzi yimaka kona .
Kambe hi fanele ku tlhela hi languta eka mikucetelo leyi fikaka ekule .
Ku humelela ka sisiteme ya swa rihanyo eka ku lawula ntungu lowu eka ntlhanu wa malembe lama nga hundza swa khenseka .
Naswona i incini xa rihanyo ra vaaki ke ?
A ku ri xihundzulo lexi ndzi xi vekeke eka komiti .
Hi swona hinkwaswo hi nga swi vulaka sweswi , eku heteleleni !
Vutihlanganisi byi ta kongomisiwa eka :
Ku ta ka vanhu hi xitalo ku suka eka tiko ro karhi leri ririmi na mfuwo swi hambanaka na swa xifundhankulu xexo kumbe doroba , swi nga vanga ntlimbo .
khoto ya nawu .
Nongoloko lowu i mbuyelo wo kongoma wa n'wangulano wa hina wa xipolitiki .
Kambe hi na swivilelo swo tika eka timhaka timbirhi .
Xikongomelo xa phurogireme i ku lwela xiyimo xa le henhla xa sayense na thekinoloji hi ku tirhisana .
Va twe switici swa maphorisa swi ri kule ngopfu na mapurasi .
Ndzi lava ngopfu ku kombela ku va ku ehleketiwa .
Leswi swi hi kombisa leswaku a hi nkarhi hinkwawo hi nyikaka vanhu leswi va swi lavaka .
U va byele ku swi langutisa hi voxe .
Leswi swi kombisa leswaku ajenda ya xidemokirasi eka xifundza yi le ku fambeni kahle .
Vugevenga na swidzidziharisi
Va lava ku vona mbuyelo wa kahle hi xihatla .
Misinya ya ku teka xiave ka vaaki
Nakambe ndza mi khensa .
Swa twisiseka .
Ndzi na swa mina swidyoho .
Mpfuneto wa timali wa xihatla a wu si nyikiwa .
Mhaka ya vunharhu yi hi mayelana na leswi languteriweke namuntlha .
Nawu lowu i wa masungulo eka maendlelo yo hlanganisa .
Hi swo sweswo , ku cinca ka maxelo i ka nkoka na kona .
Yi kombise ku twisisa ka le rivaleni ka leswi mfungho wa rixaka wu nga ha kona .
Leyi a hi mhaka ya ku kanetana eka swa tipolitiki .
ku mpfapfarhuta maqhinga lama faneleke
Ku humelela ka tsalwa ra timfanelo swi taya hi ku tiyimisela ku suka eka vanghenisi va xiavi hinkwavo .
I mhaka ya swa tipolitiki .
Wa va tiva ?
Ku hlaya ka matimba !
A ku na tinhlayo ta swa timali leti faneleke ku humesiwa enkarhini lowu .
Mhaka yo sungula !
Loko mpfuno wa hina wu laveka , kutani hi kona .
Timfanelo ta swa ikhonomi na vuxaka bya vanhu
Xiyenge xa ndzivalelano xi ni vutihlamuleri bya ku lamula loku .
Swa tika ku nyika tipensele to pfumala mafurha .
A swi kanakanisi leswaku se nkarhi wa sweleswo a wu hundzile .
Sweswo i xilo xin'wana lexi xi bohekaka ku vuriwa .
Hikokwalaho , ku na vangwa kwalaho ka nawu .
I xikombiso xa tirhelo ra kahle !
Eka mhaka leyi ntsena .
Hi tshemba leswaku mikanerisano leyi nga kona sweswi yi nga hi nyika ku wisa .
Hi le ku endleni ka goza ra kahle ku fikelela miehleketo leyi .
Vumbiwa bya huvo
Ku cinca i swa nkoka .
Tisisiteme ta Mafambiselo ya Matirhelo ya Masipala
Hi swona swi endlaka leswaku hi vulavula hi mimpimo hi ndlela leyi rhangelaka xiyimo .
Hi xivangelo xexo swa amukeriwa swinene .
Sweswo swi ringanyeta tanihi masungulo , hambiswiritano , sweswo swi ta amukela xiviko lexi namuntlha .
Hikokwalaho ka yini hi pakanisa rihanyo ra swikolo ?
A ndzi ta tsakela leswaku swi lulamisiwa .
Mhaka leyi yi ta vonaka eka xiboho xa nhlengelo .
Hina ntshembho eka n'wina .
Sweswo swi ta va kona eka siku ra le ndzhakunyana .
Vukungundzwana i nchaviso wukulu eka nhluvukiso .
Leswi swi hungutiwile hi ndlela leyi muthori a endlaka mphakelo wa swa xibalo hakona .
Khumenharhu wa tindhawu to tshama leti nga riki ta nkarhi hinkwawo a ti kumeka endhawini .
Leyi i ndzhaka leyi eka nkarhi lowu wena na hina hi siyeriweke yona .
Leri ku tava rendzo ro leha swinene .
Ku kamberiwa hi madokodela i ndlela leyinene swinene yo yisa emahlweni .
Eka tindhawu ta ndzhaka . .  .
Hlamusela ntirho wa phepha ra swivutiso .
Swi le rivaleni swinene , naswona leswi hi swona hi swi landzelaka .
Kumbexana vukorhokeri a byi ta languta languta lexi eka nkarhi lowu taka .
Ndzi kombela u hi byela ntiyiso .
Ku cinca ka hina ku tlhela ku tshikelela nkoka wa ku hlangana ka mindzilekani ya matiko mambirhi .
Ha kanakana loko leswi ku ri yona mhaka .
Xa vumbirhi , hi fanele ku vona leswaku swilo hinkwaswo swi le mavokweni ya hina .
U ta kamberiwa ehenhla ka tinhlamulo ta wena eka timhaka leti landzelaka :
Vumaki na vanhu na vuhlanganisi swi fanele ku antswisiwa .
Yi na hakelo ya yona .
Naswona leswi ku nge vi ku ri xikongomelo .
Swo letela hi swona
Leswi swi tlakusa vulemukisi bya mixaniso hi swivumbeko swo tumbela swa yona hinkwaswo .
Tanihilaha ndzi vulaka hakona ntirho lowu wa ha ya emahlweni .
Hikwalaho ka yini u ehleketa leswaku ku na ku tlakuka ka xihatla eka girafu leyi ?
U na xiphiqo xa nthyakiso wa mati .
Ku pfuriwa ka makete i xiyimo xa leswi khumbaka misava hinkwayo .
A ku ri hava gezi leri a ri hoxiwile eka kampa ya kona .
Hi ta boheka ku vuyela eka mhaka leyi .
Xana ku ta humelela yini eka nkarhi lowu ?
Lexi xi humelela ehenhla ka masungulo ya ku pfumaleka ka mitirho ka le henhla .
Hi ku engetela , swiboho leswi landzelaka swi tekiwile :
Hambi tano ndzi ta tsakela kuva laha ku sukela eku sunguleni , a swi nga koteki .
Ku tshunxiwa ka Khale ka vuxokoxoko bya wena :
Ndza khensa nkongomiso wa wena wa miehleketo hambiloko nkarhi wu fambile .
Eka sweswo , ku cinca ka hina ku ta boheka ku amukeriwa .
Hi tlhelo rin'wana na rin'wana , a ku na ku hambana .
Kutani , kuna nongonoko lowu nga kona , lowu hi tirhanaka na wona .
Nomboro ya tiphurogireme
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku vula miehleketo ya vumbirhi .
Swi pakanisa eka ku nyika matimba eka mafambiselo ya ntirho wa swifundzankulu .
Swi ta va swi ri eka hina , hambiswiritano , ku veka tihlo lexi .
Leswi a hi ku rivalelana .
Xivangelo xa xiboho xa hina namuntlha xi olovile swinene .
U tiyisile .
Sweswo i xiyimo tanihilaha ndzi xi vonaka hakona .
Mfumo wu veka mpimo wa rixaka hinkwaro hi ku angarhela .
Kambe , ku fikela sweswi , hi vone ku ya emahlweni kutsongo ngopfu .
Loko xi ri na ku rhula , a ku nga ta va na xiphiqo .
Vadyondzi va fanele ku vona misava leyi va hanyaka eka yona hi ndlela ya vona .
Leswi a hi nchumu lowu u nga vulaka leswaku wu pfulekile .
Leswi swi nga endliwa ntsena kahle loko ku ri na tindlela letinene na swivumbeko swo karhi leswi vekiweke swa maandlalelo ya swiviko .
Hi nkarhi wa kona , u te a wu swi tivi .
Hi mi navelela ku humelela eka ku humelela ka xivono lexi !
Eka nkarhi wo leha sweswo swi nge tirhi .
Hambiswiritano , namuntlha i ro sungula .
Swi humelela njhani leswi ?
Hi tlhela hi lava ku tekela enhlokweni endlelo ra hina vinyi .
Switshunxo swa nkarhi wo koma swi nge tiyiseleki eka nkarhi wo leha .
Vulawuri bya nthyakiso byi nga va ndlela yo fikelela leswi .
Hikokwalaho ka matshalatshala ya nwina ha karhi ku aka kaya ra vanhu hinkwavo .
Hi nga chavi thekinoloji ya mbango ya ximanguvalawa ya
Kuva ntiyiso eka ntshembo wolowo , hi fanele ku tirhela tiko kahle .
A swi ringananga ku boxa swikongomelo swa kahle .
Xiviko lexi i xikombiso xo hetiseka xa xitoloveto lexi .
Xana Komiti ya wadi i yini ?
Swibumabumelo a swi hambanangi ku suka eka leswiya swa vatirhikulobye va mina .
Hikokwalaho ndzi hlambanya vhoti ya mina hi ku seketela xiboho .
Nhlayo ya minongonoko ya ku vuyelerisa xiyimo xa rihanyo ematshan'weni yi le ku kuleni .
Leswi swi tano eka mimovha leyikulu .
Sweswo swi vula leswaku hi ta va ni ku hlangana loku yisaka emahlweni .
Mhaka ya vumbirhi leyi ndzi yi vulaka i mayelana na gezi .
Leyi i dyondzo leyikulu leyi hi yi dyondzeke .
Xikongomelo :
Ku endla tano swi lava ku seketela na ku khongotela .
Hikwalaho ka yini u nga endlaka !
Minongoti ya phurojeke
Hi ku yimela mfumo wa rixaka , ndzi lava ku amukela mavonelo hinkwawo mixo lowu .
Ku na ntirho lowu na wona wu yaka emahlweni mayelana na sweleswo .
Xo sungula , ndzi lava ku vulavula hi xivumbeko xa mbulavurisano .
Khomixini yi ta amukela milawu ya yona ya endlelo , kuya hi ku pasisiwa hi Huvo .
Mfanelo wa marungula lawa wu tiyisisiwile eka Vumbiwa .
Mi fanele ku vona leswaku mi fikelela vanhu hi ku tirhisa Matsalwa ya Vutitivisi .
Mhaka leyi yi kaneriwile .
Hi laha swi faneleke Nhlengeletano yi ta tlakusa leswi landzelaka :
Ndzi amukela leswi u swi vulaka .
Nhlokomhaka ya xivutiso lexi :
U boheka ku twisisa hilaha xiporo xi faneleke ku famba hakona .
Xivutiso xa wena xi ta hlamuriwa hi ku famba ka nkarhi .
Ku hava leswi siyiweke swo karhi .
Kambe , xi tiyimisele ku tirhana na nkayakayo ku herisa vusweti .
Phurogireme yi na swiyenge swa ntlhanu swa nhundzu .
Lexi xi ta kanerisaniwa .
Xi fanele xi ri swo tala ku tlula ku vulavula ntsena eka vutihlanganisi .
Xo hetelela , leswi a swi fanele ku va swi vuriwe swi twala swinene .
Swilo swi nge humeli emahlweni hi ndlela leyi .
Ikhonomi ya hina yi hundzuke xidemokirasi .
Hi xivangelo lexi , a yiri hava mafasitere .
Hambiswiritano , ku na ku hambana ka nkoka .
Vuxokoxoko bya Matimu bya kumeka laha .
Ncino eAfrika i xiphemu xa mhaka ya matshamelo hinkwayo .
Hambiswiritano , ndzi seketela ndlela leyi nga tekiwa hi vaviki .
Ndzi fanele ku heta .
A yi le xikarhi ka xirhendzevutana lexitsongo .
Mimbuyelo yi yimile hi ndlela leyi :
Mintwanano ya mphakelo wa vukorhokeri yi le ka xiyimo xo hetisisiwa ni tindzawulo ta tikhasimende .
Hi fanele ku hundzuluxela nyingiso wa hina eka leswi .
Hikokwalaho , ntlawa wa mina a wu swi kotangi ku xi seketela .
U vurile leswaku mhaka leyi i ya nkoka .
Mpimanyeto wu fanele kuva hi ku ringananisiwa .
Ku na vuxaka xikarhi ka dyondzo na vusweti .
U vurile leswaku ku hava ku tinghenisa ekhombyeni .
Mbulavurisano , ku vevukisa na mafambiselo ya ntlimbo hinkwaswo i swikili leswi Komiti ya Wadi yi faneleke ku va na swona ku kota ku tirha eka swiyimo swa vona swa vutihlamuleri .
swi vekiwile kuri swi nga sungula
Nkoka wa hina hi lowu wa xivumbeko ku tlula swo tala .
Minongonoko leyi yi le ku tivisiweni sweswi hi karhiki ku ya emahlweni .
Mpfuno wa mali lowu mfumo wu wu nyikaka i wa mahala naswona a wu lavi ku tlherisiwa .
Minxavo ya mabindzu ya nxaviso yi ndlandlamukile .
ndzavisiso na nhluvukiso
Nawu lowu wu na swilo swimbirhi swa nkoka leswi engeteriweke eka wona .
Tirhisa vumbhoni ku fikelela makumu .
Swiyimo swa ikhonomi swi yile ehansi emisaveni hinkwayo .
Nhlayo leyikulu ya vanhu lavatsongo yi titwa ingaku leswinene a swi kongomanangi na yona .
Tata tifomo ta swikombelo .
Xi lava ku fambafamba swinene exikarhi ka tiyunivhesiti na sekitara leyi nga riki ya mfumo .
Xopaxopa nhluvukiso na matirhisele ya tiphurogireme ta mfumo ku suka eka mavonelo ya vuhlanganisi .
Nawu lowu wu tlhela wu nyika :
Kambe swona swa ha ri kona .
Ku nyikiwa ka matimba
Swivutiso hinkwaswo eka phepha swi ta fambelana na ndhawu .
Ndzi ni ku kanakana ko hlaya swinene eka timhaka teto ta ntiyiso .
Kutani mafambiselo ;
Hi leswi , ke , leswi hi nga pakanisa eka swona .
Hlamusela rito ra andziso .
Hikokwalaho , sweswi hi na sisiteme ya vutirhisani .
Hikokwalaho , i swa nkoka swonghasi ku hlanganisa ku thoriwa na mbango .
Hi ntiyiso , a ndzi swi twisisi swoleswo na mina .
Hi swona , hi fanele ku fikelela eka mahungu yo karhi eka vusirheleri bya rixaka .
Engeteleka eka vumaki .
Hi fanele ku ba nhlokomhaka .
ku vekisa eka switirhisiwa swa vanhu
Leswi a swi kali swi ri ndlela yo tsutsumela ehansi .
Ndza mi khensa hinkwerhu eka ku nghenelela ka n'wina no tiyimisela eka bindzu leri ku fika sweswi .
Ku hava ku kanakana leswaku hi ta fikelela leswi hi tivekeleke ku swi fikelela .
Xana hi leswi swi nga tava xiswona ni le ku endleni ?
Nhlengeletano leyi yi fanele yi languta leswi naswona yi nyika switshunxo leswi nga kotekaka .
Vuxiyaxiya bya hina na nxopaxopo swi tisa swivutiso swa nkoka .
Swiringanyeto leswi landzelaka swi endliwe eka Xiviko :
Kombisa leswi landzelaka eka dayagiramu :
Kambe ndzi tekela enhlokweni mhaka swinene ngopfu .
U nga tekeli ehansi nkoka wa leswi .
Hi bohile ku vula leswaku ina lembe leri hundzeke .
magidigidi ya malembe
Xavumbirhi i xikombelo xa phurojeke .
Xiyenge xa mitirho xa nxaviso xi avanyisiwe hi mitlawa ya mune .
Ku pfuneta hi timali tiphurogireme ta vuleteri .
LEMBE RA NAWU
Mbalango wa sele na swiphemu swa yona na swihlawulekisi .
Mphikizano wa khwayere leyi i phurojeke leyi tshamaka yi ri kona leyi hi nga yi teka .
Mitlawa leyi yi khumbhekaka
Hi na swikongomelo swo fana .
Milawu hinkwayo leyi vuriweke eka xiviko yi fanerile .
Hi fikelele leswi landzelaka :
I mani a alaka ?
Kambela leswi landzelaka :
Mi nge ndzi tlhela ndzi hoyozela muviki eka xiviko xa yena .
Ndzi ta swi tshika lahaya .
Ndzi amukela swinene ku ya emahlweni loku nga va kona .
Vamaki va ta boheka ku engetela eka memorandamu hilaha swi lavekaka .
Vito ra mutirhisi ra Laveka .
Hi fanele ku tekela leswi enhlokweni .
Kunguhatela siku rin'wana na rin'wana :
Loko hi nga swi endli hi lahlekile .
Hikokwalaho , ntwanano lowu i mahungu lamanene eka swa rihanyo ra vanhu .
Hi tshembha leswaku ku cinca loku ku ta amukeriwa .
Hi ta endla tano na wena .
Kutani , namuntlha , xana ha pasa xikambelo xa nhluvukiso ?
Swi languteka onge mixavo leyi yi pimiwile .
Ka ha ri na swidyondzeki swo tala leswi nga se kumaka mitirho .
Xo sungula , ku na pholisi ya vuxokoxoko , leyi nga na nkoka swonghasi .
Wun'wana na wun'wana wa mitila leyi landzelaka wu na xivumbeko lexi landzelaka :
Sweswo hi ndlela yihi kumbe yihi a swi le ka ntumbuluko wa mina .
Kutani ku humelela yini ?
Kutani ndza mi vutisa , ku suka laha hi kongome kwihi ?
Nkayakayo wa swa timali wu ni xiave eka swiphemu hinkwaswo swa vutomi .
Mukhomiwa loyi a nga n'wana a nga fanelanga ku ala ku pfumelela ntiviso .
Leswi swi tala kuva xihoxo xa vona vinyi .
A ndzi ta bumabumela leswaku hi seketela nongonoko lowu .
Hi ntumbuluko ndzi seketela mihundzuluxo leyi fambelanaka ni swilaveko leswi .
Xana hi rihi rhengu lexi hi faneleke ku ti teka ?
A ndzi ta tsakela leswaku kwalaho ku va na nkanerisano wo yisa emahlweni eka leswi .
Mhaka leyi naswona yi fambelana na timfanelo ta ximunhu ta masungulo .
katsa :
Ha swi tiva na ku langutela leswaku u ta swi endla .
Eka ndlela leyi , swi le rivaleni leswaku xin'wana xi fanele ku endliwa .
Swikweleti hi swona swikavanyeti eka eka nhluvuko .
Xo hetelela , ndzi lava ku vula ku khensa lokukulu .
A ku vangi na nkanerisano .
Swi na nkoka ku hi twisisa sweswo .
Ku tirhana na yini ke ?
Ku ni swivangelo swimbirhi swa nkoka swa ku vhotela hi ndlela leyi nga yimiki ni xiviko lexi .
Hikokwalaho hi mi kombela ku pfumela ku cinca loku .
ekule na le kaya
Hi tlhela hi va lava tsakeke swinene mayelana ni nhlawulo wa n'wina .
Leri i risimu ro kombisa ku vilela .
Ku hakelela nkayivelo wa mpimanyeto .  .
Eka ntlawa wa wena languta minchumu yinharhu leyi landzelaka .
Nkunguhato wa wadi
Ku fanele ku endliwa nongonoko lowu tiyeke kwale .
Ku vile ni ku tsakela swinene eka goza ra Nkunguhato wa rixaka lowuntshwa .
Hi le ku tirheni eka ndhawu yo tika swinene .
Muchaviseki Xivulavuri , vusirheleri na vufambisi bya swa mbango ka ha ri tona timhakankulu leti faneleke ku rhangisiwa .
Kutani namuntlha swi kahle ku va kucetela .
A ku ta laveka swinghenisiwa na migingiriko swo hlayanyana .
Loko hi tirha na swihlovo leswi vulavulaka , vadyondzi va fanele ku lemukisiwa leswaku :
Lexi a xi amukeleki hinkwaxo ka xona .
Mayelana na timali , a ndzi xi twisisangi xivutiso .
Leswi a swi ta vonaka a swi ri mfikelelo lowukulu .
Hakelo ya ntlangu .
Tindlela to humelela yi nga komisiwa hi ndlela leyi :
Ndzi tshemba leswaku swi humelela .
Xexo a xi ri xivutiso lexi khomeke mongo wa kona .
Wadi / ku fikeleka ka ndhawu
Swi fanele ku yima .
Tilayini leti nga echatini ti komba nkarhi lowu nga ta tekiwa hi wun'wana na wun'wana wa migingiriko ya phurojeke .
Miholo yo kala yi nga ringani , Ku tsandzeka ku fikelela mpfuno wa mfumo
Nawumbisi lowu wa tika , kambe a wu vulavuleki hi tipolitiki .
Leswi swi lava nkunguhato wa vukheta , ku fambisa na ku langutisisa makungu lawa .
Naswona ntwanano wu boha hinkwerhu .
Hikwalaho ka leswi , nkitsinkitsi wu hundzukile xifafa .
A ndzi ta rhandza ku landzelerisa ntsena tipoyinti tingari tingani .
Hikokwalaho xivutiso xi tama xa ha ri kona : yi kwihi pholisi ke ?
Swibalo eka andziso .
A hi tekeni nkarhi lowu .
A hi nchumu wo fana .
Ndzi kombela u ya mahlweni .
Leswi a hi nandzu wa mina ,
Swi endle ku antswa lokukulu .
Leswi hinkwaswo a swi languteriwile .
Loko ku vekiwa mixavo ya switumbuluxiwa swa wayeni , ku nga tirhisiwa tindlela tinharhu .
Kahlekahle , i tsalwa ra mahungu .
Naswona ndzi fanele ku hoyozela muviki ehenhla ka ntiro wa yena wo hlawuleka .
Tikhoso ta mafambiselo na vulawuri ;
I incini hi xi lavaka hi ku tlhandlekela eka sweswo ?
Mintlhontlho leyi langutaneke ni phurogireme yi katsa :
Ku sungula ku tirhisa papila na moya wa Vumbiwa ;
Leswi a swi ri vonelo ra mina nkarhinyana wo leha .
Nkombiso wa swikili .
Nawumbisi wu lava ku hundzuluxa Milawu leswaku ku :
Xiboho lexi faneleke ku tekiwa a hi mhaka leyitsongo .
Hikokwalaho ka yini a nga lavi ku n'wi vona ?
A ku ri hava njhekanjhekisano .
Ntsengo wa miholo lowu hakeriweke ;
Vanhu lava lwelaka timfanelo ta vanhu lava nga yimeriwangiki
Tiko ri langutane na xiyimo xo karhata swinene .
Naswona sweswo swi fanele ku xiximiwa na ku sirheleriwa .
Hi fanele ku fika emahetelelweni ya swilo .
Ndzi ta tsakela ku n'wi khensa eka tsalwa ro saseka ngopfu .
Ku tlakuka ku fambelana ni xikoxo .
Nyika na ku hlamusela switandzhaku swa ku tirhisa muxaka wo ka wu nga ri wona wa oyili .
Ndzi ehleketa leswaku swoleswo i swa nkoka .
Mpfuneto wun'wana wa xikweleti ?
Xiyimo tanihileswi xi nga xiswona hakunene a xi enerisi .
A ndzi kholwi leswaku ku na xivangelo xo swi kaneta .
Hi tshemba leswaku u tava na ku tshama ko tsakisa eAfrika Dzonga .
Swiboho swa le ndzhakunyana swi ta va swi hlwerile ngopfu eka mhaka leyi .
Hi sirhelela timfanelo ta vanhu va hina .
Leswi swi vekele masungulo yo tiya eka minkanerisano .
Endzhaku ka ku hela ka ntshamo wa vumbirhi , ku hlela ku hetisiwile .
Ndzi khensa leswi .
Languta dayagiramu leyi landzelaka kutani u hlamula nongonoko lowu landzelaka wa swivutiso u komba leswi nga ntiyiso na leswi nga riki ntiyiso .
Ndzavisiso wu kombile leswaku tipholisi ta miganga leti humelelaka eka sisiteme ya tikomiti ya tiwadi ti fanele ku va na leswi landzelaka :
Nakambe , leti i timhaka leti hi nga tava hi ti kanela .
Kwalaho hi kona hi veke ni xiphiqo xo sungula .
A ndzi twisisi leswi humeleleke .
Naswona tikhamphani ta matiko ya misava ti tlanga xiphemu lexikulu eka leswi .
Vuswikoti bya masocha i bya nkoka .
Ndzi fanele ku amukela leswaku i nandzu wa mina .
Ku tumbuluka eka leswi , khabinete yi bohile ku :
Sweswo i xiphemu xa nkoka eka ajenda .
Naswona i mani a nga na ndzwalo wa vumbhoni ?
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ku humesela erivaleni kanakana .
Ku suka eka lontsongo ku ya eka lonkulu .
Xiphemu kumbe nchumu .
Eka mhaka leyi , ndzi navela ku mi khensa .
Ku tinyiketela ka mina ka tiveka .
Leyo i mhangu .
Hinkwaswo swi le ka ku tsakela ka hina .
Hi ta tsakela ku vula leswaku yana emahlweni u endla swilo swi humelela .
Sweswi , mpfumelelo wa vulawuri bya mpimanyeto wa laveka .
Naswona eka nsinya wa ku ringeta koloko , ku na swivandla swinharhu swa nkoka swa ntirho .
A wu nga endli
MaAfrika Dzonga ya langutele ku vhaka ka n'wina eAfrika Dzonga .
vaaki hi ku angarhela
Leswi a swi fani na malawulele ya cincano wo ka wu nga twisiseki na ku akiwa ka rihlampfu rintshwa .
Hi fanele ku vona makumu ya endlelo leri .
Ndza tshemba u dyondza tidyondzo ta vumundzuku .
Xana va ta twiwa ?
Mbuyelo wa Nhlawulo wa Komiti ya Wadi
EAfrika Dzonga , vanhu vo tala va monya hi vukhwatsi bya tinhlayo ta maphorisa .
Hi fanele ku papalata leswi eka minongonoko leya ha taka .
Teka goza ro lulamisa laha swi faneleke .
Ntwanano swi vula leswaku a swi koteki ku endla xanchumu .
Sweswo hi leswi ndzi lavaka leswaku a hi byela swona .
Ndzi na swivangelo swo hlaya ku va ndzi seketela xiletelo .
I vutihlamuleri bya vona .
Ku na xivangelo .
Hikokwalaho ndzi pfumelelana na wena laha .
Timfanelo ta ximunhu ti na nkoka , ngopfungopfu xiyimo xa vavasati .
Laha ndzi sukelaka kona a ku ri :
A hi nchumu wuntshwa .
Ndzi pfumelele ku ku nyika xikombiso .
Hlamusela mbango laha sisiteme ya maendlelo yi tirhaka hakona .
A swi vulavuleli vona hakunene .
Hi ku vona ka mina , xexo a hi lexi xi lavekaka .
Vanhu na Madzolonga eAfrika Dzonga .
Kambe va hoxile .
Va vekiwe tlhelo ntsena loko mixo wu ri karhi wu ya emahlweni .
Hi nga endli xihoxo eka njhekanjhekisano .
Swi lulamile , leri a hi vonelo ra hina .
Hi swihi switandzhaku swa mpimanyeto ?
Swikombiso swa leswi sunguriweke swa phurojeke swi katsa :
Vunyingi bya n'wina byi vulavule mhaka yo kambela .
Xiyenge xa E : Mahungu ya tiphurojeke
Maphorisa a ya pfumeleriwi ku ala ku lavisisa .
Kambe , ndzhwalo lowu rixaka ri wu rhwexaka ehenhla vavasati wa tika swinene .
Loko ku ri na timhaka to sola , ti fanele ku endliwa .
Naswona , xa nkoka ndza tshembha , i misavu .
Mimpimo ya swa vanhu na mbango , ya nhungu .
Leswi swi vile njhekanjhekisano wo sungula eka mhaka leyi .
Xiviko lexi xi mayelana na ntirhisano na matiko ya xanharhu .
Ku na tidyondzo to talanyana hi faneleke ku ti dyondza ku suka eka lexi .
Ndzi ehleketa leswaku kutani hi ta swi endla swi humelela .
Kutani ku na migingiriko na mitirho yo hambanahambana .
U nga chavi ku mangala hambi kuri timininjhere ta wena .
Twisisa nkhumbho wa swikombiso swa ikhonomi na swa timali .
Nseketelo wa nsirhelelo wu nge vi nhlamulo eka nkitsinkitsi wa ikhonomi .
Swi tshama swi ri kahle ku fikela loko swi siviwa hi makungu ya minxavo leyintshwa .
Xo sungula , hi fanele ku dyondza kusuka eka matimu .
Mbulavurisano i endlelo ro tika hikuva wu katsa vanhu lava nga eka mimbangu yo hambana .
Ku fikelela swivandla swa mabindzu ;
Endlelo ra vuvekisi : tiphere
Swi ringene ku ku endla u vabya .
Leswi hi swi lavaka i ku ringanana .
Ku navela loku a ku fikeleriwanga , hikwalaho ka swivangelo swo hlaya .
Ntirho wa le handle a wu bohi ku durha .
Ku ya hi Vumbiwa bya hina vufambisi bya mfumo byi fanele byi fumiwa hi milawu na swilaveko swa tshunxeko .
Kutani i swa nkoka kuva endlelo ro twala ri lulamisa ku kula ka mitirho eka xiyenge .
I nkarhi wo lwa na mhaka leyi hi ku kongoma .
A hi kanakani leswaku u ta endla leswaku tiko ra hina ri tinyungubyisa .
Ndzi ehleketa ku ri i switsongo leswi ndzi nga swi endlaka .
Ku pimanyeta ka masipala
Hi endla xikombelo xo hlawuleka eka vanhu hinkwavo .
Vona va chava ntiyiso .
Ntirho wo sungula wu vikiwile .
Lexi xi tiyisisiwile .
Xivutiso i ku , hi swi tirhisa njhani ?
ku tekiwa hi vunyingi
Ku na timhaka timbirhi leti andzi ta tsakela ku tikombisa .
tumbuluxa maendlelo
Ndzi ta boxa swinharhu swa swona hi ndlela yo tsemakanya .
Xiphiqo xin'wana i ku hundziseriwa ka mabindzu .
Hi fanele ku rhumela mahungu lawa ya nga erivaleni .
A ku na xiphiqo - hinkwaswo swi kahle .
Xana ndzi hakela njhani hi xiviri ?
Leswi swi hlangene na ku sihalala lokukulu swinene .
Maendlelo mambirhi yo hambana swinene .
Kambe ndzi xi vona xi nga ri xin'wana xa swilo leswi .
Kambe ndlela yo fika kona yi tala ku vava .
Xana Holobyenkulu u na matimba yalawo ?
Ku fanele ku tekiwa goza eka nkutlunya lowu .
Xiyimo xa vuswikoti
Xo sungula eka hinkwaswo , eka tshaku ra swa milawu .
Kutani laha hita na ntiyiso eka xona .
Nkomiso wa endliwa emakumu ka mpfumelelo lowu .
Mitlhontlho ya matiko ya misava ;
Ri fanele ku katsa leswi landzelaka :
Hileswaku komitinkulu yi bohile leswaku munhu a va kona eka minjhekanjhekisano .
Xosungula , kuna xilaveko xo tirhisa mali hi vukheta .
Ndza swi seketela .
Nyingiso wo karhi wu fanele ku kongomisiwa eka nsivelo lowu .
Kambe tsundzuka leswaku na loko wo tsandzeka ku hlula , wa ha ta tshama u ri nghwazi exikarhi ka tinghwazi , hi kombela leswaku u tiphina .
Sweswo hi leswi ndzi swi kunguhateke eka kungu ra nghingiriko .
Hikokwalaho a swi amukeleki ka xiyimo lexi swi nga ka xona .
Xin'wana xa leswi landzelaka a hi nkarhi wa nkoka wa ntshovelo :
Xa vumbirhi , ku fanele ku va ni ndzivalelano ni vamakhelwana va xona .
Hi fanele ku va kahle hi ndlela leyi hi nga ta tirhisa mali ha yona .
Vamanana na vatatana , a ndzi na miehleketo yo hambuka eka ku vitaniwa loku .
Xa vumbirhi , xi fanele ku kongoma .
Swo fana hi swona eka rhavi ra vuxaka bya matiko ya misava .
Hikokwalaho ndzi ta ku kombela vitana xivutiso xa mina nakambe .
Xo hetelela , hi tshemba leswaku ntirho lowunene wu fikeleriwile .
Ku hava loyi a nga hetiseka , u ta ndzi rivalela eka sweswo .
Ndzi swi teka tanihi xiphazamiso lexikulu .
Kuna tindhawu letikulu ta xilaveko swinene emugangeni wa rikwerhu .
Ndzingano wa matholele exifundzeninkulu ku antswile swinene ehenhla ka malembe lama hundzeke .
Hakanyingi ma swi tiva - kumbe a mi fanele ku swi tiva - leswaku ku na yini endzhaku ka tilori ta n'wina .
Vusweti i ku tsandzeka ku fikelela swilaveko swa wena swa masungulo .
Lowo i mfumo wa xidemokirasi .
Laha , na kona , hambiswiritano , hi fanele ku tshembeka hina vini .
Ku vile na madzolonga na ku kokelana loku a ku nga papalateki .
Ku nghenelela ka nkoka loku hi nga ku angarhela eka kungu leri i :
Engetela nhlayo ya swimilana .
Timakete ta vukorhokeri na tinhundzu to fana ti le xikarhi ka xiphiqo lexi .
Nyingiso wo karhi wu fanele wu nyikiwa eka nsirhelelo wa swa nhundzu ya vutlharhi .
Ndzi amukela ku cinca loku hi ntumbuluko .
Xitshunxo xa wena xi fanele ku nyikiwa :
Leswi i ku humelela .
Hakunene swileriso swa mafundza swo tala swi amukeriwile eka mhaka leyi .
Eka nkarhi lowu , a hi swi tivi loko nxungeto wu ri ntiyiso kumbe e-e .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va ndzi tlakusa mhaka leyi .
Ku tsandzeka leswi , hi ta boheka ku langutana na swiphiqo swo tala .
Kwalaho , ku bohiwile ku yima hi ku hefemulela ehenhla .
Hi fanele ku tlhela hi endla tano hi swivangelo swa xidemokirasi .
Eka ku kula , hi ta :
Lexi hi lexi xi nga hi mayelana na swona hinkwaswo , loko ku tekeriwa enhlokweni swiyimo hinkwaswo .
Ndzi ntsumi .
Hambiswiritano , swi fanele ku nyikiwa mpfumelelo .
Xexo xa ha ri xivutiso xo karhi lexi fanaka lexi ndzi nga le ku vutiseni .
Pfumaleka nhlayo ya tindhawu ta nkoka .
Xavunharhu , naswona xa nkoka swinene , mhaka ya ku rhurha .
Vadyohi vo vuyelela i xiphiqo .
E-e swivula e-e .
Tikomiti ta Tiwadi hi toxe ti nga ka ti nga swi koti ku fambisa tiphurojeke letikulu ta mphakelo wa vukorhokeri leti nga eka tiwadi ta tona , leswi swi wela ehansi ka vutihlamuleri bya masipala .
Nsayino wo swi kumekile
Hi tekela enhlokweni leswaku votala va vanhu va hina va le ku tekeni ka mirhi ya xintu .
Ku hava tiko rin'wana laha misaveni ri khomiwaka hi ndlela yeleyo .
Ntirho wa matikoakelana na wona i wa nkoka .
Leswi kutani swi hi nyika nhlamuselo yo koma ya minhlaselo ya le mapurasini hi ku angarhela .
Mahungu hi matirhelo ya manyikelo ya vukorhokeri ku fanele ku va mbuyelo wa ku ya eka vanyiki va vukorhokeri na le ka lava va vuyeriwaka hi manyikelo ya vukorhokeri .
Yana eka hofisi ya vuyimeri ya adopuxini ya xifundzankulu xin'wana na xin'wana lexi u xi hlawulaka .
Sweswi , hambi leswi ku nga na hungu .
Boxa swilo swimbirhi swo hlayisa gezi .
Hi ku vona ka mina , hi lava swo tala ku tlula sweswo .
Vamanana na vatatana , hi lava magoza yo tiya hi xihatla .
Ntirho wa hina wa fambelana .
Nakambe , magoza lama kombisiweke na swihlovo hakunene swa makumele ya timali ku fikelela leswi .
Huvo yi tava mikarhi hinkwayo eka xiyimo xo vonakala , ku angula na swi kota .
Hi swona swi endlaka leswaku swi ta dinga nseketelo wa hina hinkwerhu .
Swi na nkoka ku hambanisa exikarhi ka swilo swimbirhi swo hambana .
A hi swi lemukile ku suka eku sunguleni nkoka wa vutihlamuleri eka xidemokirasi xa hina .
U nge ndzi hlamula xivutiso xa wena mayelana na leswi .
U tsarile maphepha yo hlayanyana eka nhlokomhaka leyi .
Swi ta teka nkarhi ku fika eka swiboho .
Xikongomelonkulu xa hina xi fanele ku sirheleriwa eka vatirhi hinkwavo .
A ndzi voni ku fana leswaku a ku humeleli nchumu .
Lexi xi xiximiwile .
Hambiswiritano , ku ni ku wa eka vuxirho bya yuniyoni ya bindzulo .
Ku tswariwa ka n'wana eAfrika-Dzonga ku fanele ku vikiwa , hi wona nawu wolowo .
Tindhawu ta dyondzo ti katsa :
Amukela milawu ya hina .
Xivangelo xexo sweswi xo va ntsena xi hundzile hi goza mpimo lowu amukelekaka .
Ndzi ta tsakela ku endla mhakankulu ya mina ka nharhu .
Eka nkarhi lowu taka , ina , hi nga cinca .
Ndzi tsakile ku vona vanhu vo tala laha .
A ku na ku kaneta , hikwalaho leswi ku twananiwile .
Xana hikokwalaho ka yini leswi swi nga endliwi ?
Hi nga ka hi nga amukeli leswaku swilo swi famba hi ndlela leyi .
Marungula ya ta hetelela ya hlayisiwa eka matsalwa mangari-mangani .
Ndzi ehleketa leswaku hi yona mhaka leyi hi faneleke ku yi langutisa .
U vurile leswaku u lava ku herisiwa ka madzolonga .
Xana tinhlokomhaka ti tikombisa hi yini ?
Hi laha ku yimelela vaaka tiko kulorhi .
I incini ya ajenda ya kona ke ?
Ndzi seketela vonelo leri hi ku hetiseka .
Longoloxa swivangelo leswi nga tshukaka swi va kona eka ku hambana ka matimba ya swilo .
Ndzi chava leswaku hi nga va hi hambanile ni nkateko .
A ndzi vuli leswaku xiyimo xa mina xi taya emahlweni .
Nyika TSEVU wa swivangelo .
Kuna minkwetlembetano ntsena exikarhi ka va swiyimo swa le henhla .
Laha xivangelo xa lexi onhakeke xi tivekaka , xa xaxametiwa .
Leswi swi kombisiwile hi vo hlayanyana va swivulavuri .
Kambe hi na ku kanakana ko tivikana eka swiga swimbirhi .
Ndzi seketerile xiviko lexi xa nkoka .
Laha hansi ku longoloxiwile swilo leswi tirhisiwaka eka ku fuleriwa ka lwangu .
Namuntlha leswi , i ku angula eka xikombelo lexiya .
Vavasati va vonaka ntsena eka vuyimelo .
Hi fikelerile ku kula lokuntshwa , ehenhla ka ku kula ka nhlayo ya vanhu .
Swicelwa leswi nga tlhelaka swi pfuxiwa leswi tumbuluxiweke ku suka eka swicelwa swa ntumbuluko swi ta pfuna eka ku hluvuka loku tshamaka ku ri kona .
Tirhisa mahungu
Leyi i mhaka ya nxiximo wa nawu wa ximunhu wa matiko .
Lexi i xikimi xa mali xo boha xo hakelela swa dyondzo na ndzetelo .
Miehleketo leyi yi tekeriwe enhlokweni hi nkarhi lowuya .
Hi tshembha i masungulo ya swo tala leswi nga le ku teni .
Ha endla na hina .
Xiphemu xa mali ya swa ku pfumaleka ka mitirho xi fanele ku tirhiseriwa xikongomelo lexi .
Lexi hakunenenene hi lexi hi ringeteke ku xi endla .
Minongonoko leyi yi yisiwa eka Holobye wa Vululami na Nhluvukiso wa Vumbiwa ku pasisiwa .
Vona va khumbeka ngopfungopfu .
Hinkwerhu ha ti tiva timhaka leti saleleke ku tekiwa xiboho eka tona .
A hi nge heli ntamu eka ku landzelerisa mhaka leyi .
Va na mfanelo hi ku hetiseka , hakunene .
Eka xiviko xa yona lexi landzelaka Khomixini yi ta humesa mavonelo ehenhla ka leswi .
Ku teka xiave swi koxa :
Xana swi vula yini ?
Tinhlengeletano leti fambisiwaka kahle ti lava ku lulamiseriwa na ku kunguhata kahle .
Loko tifanelo ta ximunhu ti nga hloniphiwi , vutirhisani a byi nge tirhi .
Swa endleka ku hlanganisa swikongomelo leswi swimbirhi .
Lowu i ntirho wa le rivaleni lowu a hi fanele ku wu endla .
Swinawana eka Nawu
Xana hi wahi mahetelelo lama hi nga ya fikelelaka ?
Ku na swipimelo .
Ku ta fika sweswi hi humelerile .
Mifumo a yi humesi sweswo .
Xana hi fanele ku vula yini ?
Hlamusela xihlawuhlawu na ku onhiwa ka timfanelo ta ximunhu .
Leswo i makumu ya tivhoti .
Kambe hi langutane na xiphiqo xa nkarhi hinkwawo .
Ku engeteleka ka gingiriko wa matimba .
Hambiswiritano , ndzi kanetana ni switshunxo leswi kunguhatiweke .
Hi vonelo ra hina , kuna swivangelo swimbirhi leswikulu ku hatlisisa ku kula .
Hi fanele ku hunguta ku humesiwa ka gasi tanihi mbuyelo .
Lexi a xi fani na nkongomiso ku tlhelela eka komiti .
SWI HI NDLELA YALEYO .
Komiti ya huvonkulu
I xihoxo xa hina xexo .
Phurojeke ya hina yi ve yi humelela swinene .
A swi tikombi kahle .
Hi tshemba leswaku leswi i goza leri yisaka emahlweni .
Ndzo hlamala .
Tirhisa dayari ku endla nkunguhato wa gingiriko .
Hi dinga ku tivekela xikombiso xa kahle xa hina vinyi .
Ndzi ta va ndzi boheka eka wena .
Hlamusela ndlela leyi nga yona yo cukumeta malakatsa ya timatheriyali .
Teka tlilasi ya inthanete leyi fambelanaka na ntirho wa wena .
Kutani ke , ndzi nyika ku khensa ko hlawuleka , nakambe , eka vaseketeri hinkwavo .
Vamanana na vatatana , hi na yona sisiteme yaleyo !
Hikokwalaho ka yini hinkwaswo leswi ?
Kuna timhaka to tala leti faneleke ku langutisiwa .
Ina , vulanguteri bya swikepe byi fanele ku endliwa .
A swi fanelanga ku endliwa hi tikomiti ta le xihundleni .
U nga ngheneleli !
Emahetelelweni , vunghana a byi fanelanga ku tekeriwa ehansi .
Hinkwaxo ka xona , hikokwalaho , xi fanele handle ko kanakana xi seketeriwa .
Leswi ndzi swi tivisaka xiswona , ku endliwe switsongo ngopfu .
Ku endla i mbuyelo wa ximakiwa xa maendlelo .
Ndzi vula , tikhansele ta n'wina .
Ku hlela mpimanyeto wa swa timali hi ku ringanyeta mavonelo
Ku cinca ikhonomi leyi i phurojeke leyi tlhontlhaka , na ku va ya nkarhi wo leha .
Xana va endla kahlekahle leswi a va fanele ku swi endla ?
Tanihi xikombiso , swilaveko swi fanele ku nghenisiwa hi switsongotsongo .
Swi tano , hi lemuka vutihlamuleri bya hina .
Hi ku komisa , a ku na xo vilerisa .
Hi ta langutana na leswi loko nkarhi wu fikile .
Loko hi kambela , lexi hi xoxe a hi xiviko xo biha .
A ndzi ta tsaka loko xexo a xo endleka .
Xiletelo xa vutivi xa kumeka ku hlamula swivutiso .
Ku nyika vukorhokeri
NTSARISO WA MUDYONDZI EKA NONGONOKO WA SWIKILI
Ha ala lexo .
Leri i ririmi ra demokirasi , timfanelo ta ximunhu na ntshunxeko .
Muxaka wa mitirho leyi nga kombisiwaka ;
Ndza tshemba leswaku leswi a ko va mihlolo .
Kambe endlelo rero a ri ringanangi .
Lemuka leswaku ku kandziyisa A swi laveki .
Mhaka leyi yi ta ya emahlweni yi ri mhaka yo bohana .
Hi ni mpfumelelo wa nkateko wa ku anamisa .
A hi cinceni milawu .
Nhlangula
I swa nkoka swinene ku katsa timhaka ta ikholoji .
Ndzi byele ro hetelela , xana u lava ku tekana na yena ?
Swibumabumelo swi fanele ku nyiketiwa hi ku tsala eka :
Komiti ya Khombo ra Xikweleti ;
Emahetelelweni , a hi nchumu .
Vuhlanganisi byi humelela eka tilevhele to hambana eka mitlawa yo hambana .
Swi ta va swi nga fanelangi eka mina ku endla tano .
I cheke yi nga yona ?
A swi tava swi endliwile hi tindlela to hambanahambana .
Swirho swa Komiti ya Wadi na mitlawa leyi swi yi yimelaka swi nga languta milawu leyi fambelanaka na timhaka ta swona .
Xileriso xa rimba a hi lexi hi xi lavaka .
Swivutiso swimbirhi swo kongoma swa mayelana na swiviko swi sele .
Ku hava vumbhoni bya ku hlwela kwihi na kwihi .
Vutumbuluxi i xiphemu xa nkoka .
Swi yelana na eneji , vutleketli na mbango .
Swi rivale , swi le rivaleni leswaku xexo a xi nga ta humelela .
Ndzi kombela ku tiyisela ka wena hi nkarhi .
Sweswo a swi fanele swi humelerile khale swinene ngopfu .
Hi ntumbuluko , leswi hakanyingi swi vanga swiphiqo swo hlayanyana .
Ntirhisano kuya hi leswi ku tava mhaka ya kahle ku yi endla .
Hambiswiritano , vufambisi byi ni vutihlamuleri mayelana ni leswi .
Hi tano , ndza pfumela .
Sungula hi leswi vanhu va swi tivaka
Vito .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Leswi swi ta khumba leswaku matirhelo ya mabindzu ya nga fambi kahle nkarhi lowu taka .
Hikokwalaho ndzi amukela goza leri .
Pfumelela tinxaka ta swihangalasamahungu , tithekiniki na maendlelo .
Tlheriso wa vukorhokeri
Hikokwalaho , a hi tekeni goza .
Hikokwalaho , vatatana na vamanana , ha ha tshame eka xiyimo xolexo .
Kutani loko swi ri tano , leswi swi vangiwa hi vanhu lavo tala .
Ku cinca vanhu na swilo leswi nga ndzi rhendzela .
Swinyikiwa eka swa nhluvukiso wa nkarhi wo leha swi vuyerisa hinkwavo lava khumbekaka .
A va nga ri na ntiyiso wa leswaku ku na ndlela leyinene emahlweni .
Nhlamuselo i ya nkoka .
Xavunharhu , hi fanele hi vekisa eka vuswikoti bya swa tipolitiki .
Hi vumina , ndzi hava xiphiqo hi lexi .
Tipholisi leti ti lawula matumbuluxelo , matirhelo na maendlelo ya Tikomiti ta Tiwadi eka vamasipala va tona na ku nyika maendlelo lama nga erivaleni lama andlalaka tisisiteme na maendlelo lama nga ta pfuneta Tikomiti ta Tiwadi ku tirha hi ndlela leyi humelelaka .
Ku kayivela ka vukorhokeri
Vo tala va hina laha namuntlha va vuyeriwile ku suka eka pholisi leyi .
Va fanele va hluvukisa
Lexi a hi swilo hinkwaswo .
I swa nkoka swonghasi leswaku ku olova ku fanele ku kumeka endzeni .
Vukona byi rhangela vuololoxi bya swiphiqo
Ntwanano wu endla xihlawulekisi xo yisa emahlweni ka mimbulavurisano ku fikela nkarhi wolowo .
Kutani ya vatatana ?
Xana ku angula ka wena hi kwihi eka leswi ?
Malulamiselo ya ku tirhisiwa ka nongonoko lowu ya antswile swinene .
Nkanerisano wu pfarile .
Xiyenge lexi landzelaka xi hlamusela tindlela hi timbirhi ta ku hlanganisa hi :
Khombo ra kona a swi tano .
Hi fanele ku langutisa eka leswi nga ku humeleleni .
Xiphiqo i ntsena ku pfumaleka ka switirhisiwa .
Sweswo i mhaka leyi hi bohekaka ku yi tlhuvutsa .
Kutani a ndzi ta kombela leswaku hi amukela xitsariwa lexi namuntlha .
Maendlelo lawa , ku ya hi mavonelo ya hina , ya fanele ku yisiwa emahlweni .
Leswo a swi nge koti ku humela emahlweni .
Vanhu lava va khumbekaka
Ndza tshemba hi fanele hi va hi ri karhi yi leteriwa hi misinya yinharhu .
Swi khumba yini ?
XANA I MANI A KHUMBEKAKA ?
Xana ku na Nkunguhato wa nhluvukiso wa Vatirhi ?
Ndzi tshemba leswaku hi nga lulamisa leswi .
Hi nkarhi wa xiphemu xa vumbirhi :
Sweswi va ta tiphina hi xiyimo xa le henhla xa vusirheleri .
I swa nkoka ku swi tekela enhlokweni
Kambe eka leswa nkoka , ha twanana swinene .
Ndzi na ntshembho .
Hi le ku kanerisaneni hi ku tlakuka ka mixavo ya swakudya .
Swoleswo swi nga va na nkucetelo wa khombo ntsena eka ikhonomi .
Swiboho , hambiswiritano , swo va marito ntsena ephepheni .
Swi fanele ku sungula eka hina , mindyangu ya hina ni vanghana va hina .
Leswi swi kanetana na ntshunxeko wo vulavula .
A ndzi ta rhandza ku hetelela hi sweswo , vamanana na vatatana .
Naswona a hi fanelangi ku tekela ehansi swipfuni swa ikhonomi .
Ndzi na xivutiso xin'wana .
Nhundzu ya phurayivhete yi languteka yi nyikiwe mpfumelelo wo hetiseka .
Hi tshemba leswaku swi ta humelela .
Leswi swi nyika matimba eka mixakaxaka ya vanhu lava vaka kona eka tinhlengeletano leti tshamaka ti ri kona .
Hi fanele ku endla swo tala ku herisa ku tikeriwa .
Lexi i xiphemu xo sungula xa xiphiqo .
Hikokwalaho , hi amukela xiviko , hi ku vilela swokarhi .
Bangi ya Misava ku suka eka mhaka ya Nhluvukiso , yi ta nghenelela yi tlhela yi teka xiave lexikulu eka nhlengeletano leyi .
Vakoloti va hakela tiakhawunti ta vona hi ndlela leyi landzelaka :
Nyangwa wa ku nghena eka muako wu fanele ku langutisa edzongeni .
Ndzi nkhensa ku tivisiwa hi ndlela leya musa swonghasi .
A hi tshembeni leswaku a xi nga teki ntlhanu wa malembe .
Mbuyelo wa ndzima a wu kahle .
Swiviko leswi swi fanele ku tlhela swi kumeka eka vaaki .
Tsala swivulwa switsongo swo koma .
Hlela matsalwa tanihi xihlovo xa mahungu .
MUNHU LA NGA NA VUTIHLAMULERI
Kambe Maendlelo ?
Mitsakelo ya vatirhisi yi fanele ku va yo rhanga .
Kutani i yini ku cinca loku mani na mani a vulavulaka ha kona ?
Hi avelana vonelo ra wena na le ka xiga lexi .
Nkatsakanyo wa migingiriko ya ndhuma ya vhiki wu katsa :
Tirhisa marungula lawa eka tafula ku hlamula swivutiso leswi landzelaka :
Leswi a hi xona xiphiqo .
Hi ku tirhisa tigirafu xiyimo xi tava hi ndlela leyi landzelaka :
Yaleyo i mhaka leyi nga ta xopaxopiwa swinene .
Naswona hina yini laha mahlweni ka hina ?
Leswi swi katsa ku teka xiboho xa leswaku i mani a nga ta va na vutihlamuleri bya phurojeke na leswaku ku nga lulamisiwa njhani switirhisiwa ku kota ku tirhisa .
Hinkwerhu hi na ntirho wa nkoka lowu hi faneleke ku wu endla ku va na nkarhi wo endla swa mabindzu na mitirho .
I nkarhi wa ku va hi tiboha mayelana na ku tirhisiwa ka xona .
A ndzi tshamanga ndzi ehleketa ku ndzi nga pfuka ndzi kume yindlu ya kahle yo fana na leyi .
Nyama yi vumba xikumiwa xa nkoka eka bindzu ro fuwa swifuwo .
ndzinganiso wa mahakelelo
Leswi swi tirha eka swivandla swa khale na leswintshwa haswimbirhi .
Vuxirho bya minhlangano ya ndhavuko .
Muyimbeleri wa ndhuma u komberile xiyimo .
Swi fanele ku lemukiwa leswaku matsalwa timfanelo hi mambirhi ya le ka swiyimo swo hambanahambana swa nhluvukiso .
Varimi va le ku xanisekeni .
Endlelo ra M&E eka tinhlengeletano ta Tikomiti ta Tiwadi
Hi le ku twananeni eka timhaka to tala swinene .
Miehleketo yo ehleketa swa nkoka ya nonoha .
Ndzi vulavula hi rirhandzu .
A ha ha ri ni nkarhi wo ya emahlweni eka ndlela leyi .
Ndzi kholwa leswaku hakunene hi vile na njhekanjhekisano wo tika .
Rihanyu na nsirhelelo wa swakudya
Xana leswi swi vula yini eka masipala ?
I mhaka yo olova .
Tumbuluxa pulani yo sivela vugevenga ku ahlula xiphiqo .
Hi huma eAfrika kutani ha boheka ku vutisa xivutiso .
Naswona kutani hi ta va tano .
Xana swi ya hi muxaka wa mfumo ?
Leswi i masungulo ya maendlelo yo cinca .
Hi lava vuhlayiseki byo antswa elwandle .
A ndzi nge ringeti ku hlamula swivutiso leswi sweswi .
Mipimo ya Yuniti leyi katsiweke
Sweswo i xilo xin'wana lexi xi faneleke ku langutisiwa .
Ehenhla ka hinkwaswo , a hi tsakile ku va hi vhotela xiboho .
Ndzi hlaya swinene .
Vuxokoxoko byo tala bya leswi byi nyikiwile eka Swiletelo swa Makambelelo .
Xivangelo hi leswaku hi nge swi koti ku tumbuluxa matirhelo lama hatlisaka handle ka mphikizano .
Ku ya ehansi eka nhlayo na nkoka wa vatokoti va mbango wa swa vuaki i xivilelo lexikulu .
Miehleketo ya mina a yi cinciwi hi ku landza mhaka leyi :
Mpfuno wa ntiyiso sweswi wu fanele wu nyikiwa vahlapfa .
Nhluvukiso wa khale :
Hikokwalaho hi nga pfumeleleni ku va swi humelela .
Ku ni vutihlamuleri byo anama swinene bya vanhu .
Ku cinca ka xiyenge xa swa timali
Leswi swi twala swi olovile hi ku swi vula kunene ku tlula ku swi endla .
A hi languteni kusungula eka mhaka ya swa timali .
Khomixinari , hi nga endlisa ku yini leswaku leswi nga endlekaka swi va ntiyiso ?
Swiboho swa Mfumo
Ko va timhaka ti nga ri tingani hi ku hatlisa .
I vundzeni byihi byintshwa ?
Hi ta tsakela ku tshembha leswaku muganga wa hina wa khumbheka eka ku cinca ka vumbirhi .
Nyika swikombiso swa tinxaka to maketa .
Hlamusela hilaha leswi nga laha henhla swi khumbaka hakona ku va ntirho wu va na mihandzu .
Ntirho endhawini leyi wu sungule ku bohana swinene .
Swa fana na le ka vantshwa .
Hi langutele ku nhlengeletano leyi ya holobyenkulu .
Hi fanele ku nyika nyingiso wo karhi eka sweswo .
Ndzi twisisa xivilelo xa wena , naswona hi ta kanela leswi nakambe .
Ku teka xiave eka nkunguhato hi mikarhi loko nkarhi wu pfumela .
Hakunene , a hi hinkwaswo swifundza swa mindzilekani swi fanaka .
N'wina , tanihi vadyondzisi , hi n'wina tshaku ra sisiteme ya hina ya dyondzo .
Hikokwalaho , i incini hi xi endlaka eka xiyimo xo tani ke ?
Loko va nga endli , kutani a va nge endli .
Xexo a xi yimeli xiyimo xo tivikana eka mhaka leyi .
Swi tlhela swi va swa nkoka ku hlayisa ku kula ka ikhonomi .
Hi swi endlile xirhangana xa hina xa lembe leri .
Kungu ra nghingiriko wa swa timali ra vufambisi bya muganga .
Hanyelo rero ri fanele ku cinca !
A ndzi ta tsakela mavonelo ya wena .
Swi tlhela swi katsa mfanelo yo voyamela eka rimbewu ro karhi .
Hi fanele ku nghenelela eka mphakelo hi tlhelo ra xiringaniso .
Hi ntiyiso hi endlile swo tala swa swona .
Naswona u na nseketelo wa hina .
Vamanana na vatatana , leyi i mhaka leyi tiyeke ngopfu .
Kutani ndzi pfumeleleni nakambe ku nyika mpfumelelo wa xiboho lexi .
Gezi
Kambe ndzi ta vona , hikuva ndzi nge yi le , wa tiva .
I yini khomphyuta ?
Hi ku kanetana na swona , hi landzelela sisiteme yo hambana .
A ndzi kholwi leswaku swiyimo a swi fanele swi pimanisiwa .
Ndza tshemba sweswi swi nga hundzuluxiwa hi xihatla .
Xana leyi hi yona ndlela ya kahle ku tlula hinkwato ya ku sirhelela mbango ?
Vo tala va vona va ta tiyisela .
Kambe sweswo a swi tirhi eka pholisi ya swa tinhlampfi .
Ku kondletela swa nawu hi swoxe a swi enelangi ku tirhana ni vugevenga .
Hileswaku a ku na xilaveko .
Tindlela ta nseketelo leti nga kona ntsena ti fanele ku tirhisiwa .
Leri i goza ra nkoka ro ya eka xitshunxo xa nkarhi hinkwawo .
Nseketelo wo tala wu fanele ku nyikiwa eka nhluvukiso wa mbango na matikoxikaya .
Kutani ndzi ta komisa .
Leswi a swi si humelela .
Handle ka leswi , ndzi ta va hava nhloko-mhaka ya mpimanyeto .
A hi swiphemu hinkwaswo swa eneji swi katsiweke eka rimba leri .
Ndzi tshemba leswaku leswi swi ta fikeleriwa hi nkarhi .
Ndzi ta komisa swinene eku hlamuleni ka nkanerisano .
Lexi hi faneleke ku xi endla i ku endla leswaku nawu wu va wa manguva lawa .
Swi kahle , hi sweswo .
Tiko ri ri roxe !
Ku rhula a ku nge fikeleriwi hi ku tirhisa madzolonga .
Ndza khensa ku kokela miehleketo ya hina eka xivutiso lexi .
Hambi swi nga va hi ndlela ya njhani mhaka hileswaku mitlhontlho leyi i ya ntiyiso .
Mahungu yo huma eka mavandla ya dyondzo na vuleteri :
U nga hundzuka hlonga ra swipyopyi hi ku :
Minongonoko yi fanele ku tlakusa nhluvukiso wa minkoka ya ximunhu ya kahle .
Ku vumbiwa ka vuswikoti kutsongo swinene ku humelela hi ku tirhisiwa ka ku nyika vuleteri bya vatirhi / ku nyikiwa ka nhlamuselo yo koma .
Hlamusela leswaku ntwanano wo lomba i yini .
Xiga lexi a xi amukeriwile .
Ku na vanhu lava va vulaka ku xa ha ri ehenhla swinene .
Ndzi ehleketa leswaku hinkwerhu se ha yi tiva milawu .
Ku humelela eka mhaka leyi ku hundza leswi languteriweke hi ntsengo wa le henhla .
Swi tlula swinene sweswo hambiswiritano .
A ndzi nga tshami eka swivangelo swa ku tshinya .
Swi tano , ku ni xivangelo xa leswi .
Ku hava milandzu yo xanisiwa yi nga mangariwa .
Xi tekile nkarhi wo leha ; sweswo hi swona .
Hlamusela leswi landzelaka hi marito ya wena .
Hi sungula hi ndlela leyinene .
Leswi swi katsa maendlelo yo sivela na ku hluvukisa eka nseketelo .
Mhakankulu yaleyo , hakunene , se yi akiwile .
Ndzi pfumelelana na nxopanxopo wa wena .
Naswona lexi a hi nghozi .
Xo sungula , xi na xikongomelo xo olovisa .
Hi tlhele hi vona leswi eka timhangu leti .
Maendlelo yo engeteleleka yo welidela ya tlhela ya nghenisiwa eka levhele leyi .
Ntshikelelo wo cinca eka timhaka leyi landzelaka :
Sisiteme ya xihlawuhlawu yi sindzisile vanhu va tiko vo tala va Maafrika-Dzonga ku ya eka tindhawu ta makwandzasi ta le matikoxikaya .
Hikokwalaho hi nghenelela laha - hikuva swilo swi fambile hi ndlela yo hoxeka .
Khakhuleta tiphesente ta mati lama nga ka machipisi .
Ndzima yihi kumbe yihi eka ndhawu leyi yi ta va leyinene swinene .
Sweswi i ntirho wa hina ku lwisana na leswi .
Ku nghena ku fanele ku tsariwa hi munhu wo sungula .
Xi fanele ku ndlandlamukisiwa ku va nhlayo leyikulu ya swakudya .
Nhluvukiso wa pulani yo twisiseka ya matirhele .
Xavumbirhi , maendlelo ya fanele ku longoloxiwa .
Twisisa hilaha ntirho wa wena wu nghenelelaka eka mbango wo anama wa filimi .
Khakhuleta ntswalo lowu a nga ta wu hakela hi ku landza nkarhi wolowo .
Hi le ka ndlela ya ku pfuxeta xinawana lexi .
Hi na milawu minharhu leyi nga hundzisiwa hi yindlu leyo xiximeka .
Va na xiphemu xa dyondzo .
Hi nkarhi wa endlelo , mukondleteri u ta ringeta ku ololoxa nkwetlembetano exikarhi ka mavandla .
Leswi hinkwaswo hi moya wo endla nghingiriko na vutihlamuleri bya mahanyelo ya rihanyo ra kahle !
Swiyimo leswi na vutihlamuleri a swo va leswi sweswi swi ngo va ku tumbuluxiweni .
Ndza khensa swinene eka matshalatshala ya n'wina lawa mi nga ma endla .
Lowu i muxaka wa ririmi lowu ndzi fambelanaka na wona .
Sweswi ndzi ta tivisa mbuyelo wo vhota .
Kutani ndzi lava ku famba .
Hikokwalaho ku na vutihlamuleri lebyikulu eka nkarhi lowu taka .
Leswi swi ta humelerisiwa eka tisenthara to lulamisa leti hlawuriweke eka lembe ximali leri .
Nkateko wa kona vanhu lava i vo tala .
Endzhaku u humelele ekhoto kutani maphorisa ya le ku lavisiseni ka mhaka ya kona .
Kambe ka ha ri na swo tala swinene leswi faneleke ku endliwa .
Kambe hambi leswi , ntirho wo tala wa ha fanele ku endliwa .
Miringanyeto ya ku cinca yi wela ehansi ka mitlawa minharhu leyi hambaneke :
A ku na milawu ya manghenelo ya xikolo leyi nga kona enkarhini wa sweswi .
Eka mune leswi nga longoloxiwa , muxaka lowu wa vuvekisi wu na khombo rikulu ku tlula hinkwayo .
Kambe ka ha ri na ndlela yo leha ku yi famba .
Ku ya hi hina , swa kwetsima .
Leswi swi vula ntirho wo leha .
Hi tumbuluxile rimba leri faneleke ku tirha .
Va swirhundzu na va matlhari , a hi lomu laha hi humaka kona !
A ndzi ta bumabumela leswaku a endla tano .
Hambiswiritano .
Leyi a hi yona ndlela yo tirha swa tipolitiki .
Bindzu ri nga pfuneta kahle swinene eka mhaka leyi .
Tiphurogireme leti hi ti tirhiseke ti fanele ti hakeleriwa .
Tirha na hina .
Kutani ku na nkhumbo wa nkarhi wo leha eka rihanyo .
Minxavo ya swakudya yi hi kanharhu , eka malembe mambirhi ntsena .
Xana hi nga sivela njhani mbuyelelo wa leswi ?
Va nga tlhela va lulamisa eka timhaka to karhi .
Hlamulo HINKWASWO swivutiso eka XIYENGE A.
Ku sukela eka mfanelo leyi ya masungulo leyi faneleke ku khomiwa hi ndlela ya xindzhuti , hi kona ku landzelaka ' timfanelo ' letin'wana hinkwato , tanihi mfanelo ya vuxokoxoko , mfanelo ya mfikelelo , mfanelo ya vukorhokeri , sw.sw.
Xivutiso xin'wana a xi ri hi mayelana na vukhale bya swikepe .
Nkateko wa kona , leswi hi leswi hi swi endleke eka xiboho xa hina xa mafundza .
Hambiswiritano , ndzi tsakela ku nyika marito yo karhi eka swona hi ndlela yo tsemakanya .
Ku rhurha a hi xiphiqo .
Xo biha a hi nge swi koti hinkwaswo swilo leswi .
Xana ntirho wa makambelelo wu ta va wu vumbiwe njhani ?
A hi fambeni .
Ku ringeta ka nkoka ku endliwile eku fikeleleni xitshunxo xa minkwetlembetano ematikweni yo tala .
Xikombiso , hi pfumelelana hi nxopaxopo wa nxungeto wo hlanganeriwa .
Ndzi kholwa leswaku hi ku angarhela hi vile na ku ya emahlweni ka kahle .
Swi le rivaleni leswaku , leswi i mhaka ya xihlawuhlawu .
Ringanyeta tindlela to antswisa vuhlanganisi bya le ndzeni .
Mitlhontlho leyi landzelaka leyi faneleke ku hluriwa yi ehleketeleriwa ku va leyi landzelaka :
I mani a tumbuluxeke xihlovo ?
Swi tava ni swihlawulekisi hinkwaswo swa ntlawa wa angulo wa xihatla .
Naswona hi tshemba leswaku va ta swi tirhisa hi ndlela leyinene .
Endlelo ra ku nyika mpfuno ri avanyisiwile hi swiphemu swimbirhi :
Phurojeke leyi yi fanele ku kumiwa na ku amukeriwa hi vaaki .
Ku hava tindhawu ta nkoka .
A ndzi ta tsakela ku ku vutisa xivutiso xin'wana .
Sweswo swi vula ku ri hi lava ku va ni sisiteme leyi tirhaka hi ndlela yo vuyerisa .
A hi lava leswaku xi va xikombiso xo tiya swinene .
Walowo a wu ta va wu ri mfungho wa ku sungula n'wangulano .
Va pfumelelani eka ku hundzuluxiwa ko karhi ka Vumbiwa .
Kahlekahle hi leswi hambaneke na swona .
Hi ta kanela mikongomelo yo hambana .
Leswi swi vula leswaku hi lava xitirho xo tshikelela .
Njhekanjhekisano wu fanele wu va kona eka mpimo wa nhlengeletano mikarhi hinkwawo .
Dyondzo tanihi nchumu lowu tisaka nhluvukiso wo ringana na nhluvuko na nhluvukiso wa misava .
Sweswi ku ringeta ku le ku endliweni ku engetela mali ebangini .
Ndzi kotile ku swi tirhisa tanihi nxungeto .
Xana i vukorhokeri bya misava hinkwayo byolebyo xana .
Ku pfumeleriwa ka swihangalasamahungu swi ta humelela hi ndlela leyi :
Wu pasisiwa lembe na lembe .
Hinkwerhu a hi tikarhateleni kuva rixaka leri hlulaka .
Lexi ku ta va xihoxo xo tika ku xi endla .
Nhluvuko wa swifundza wu le ku humeleleni hinkwako .
Ku na swiphiqo , tanihi le ka matiko hinkwawo lamantshwa .
Xiviko xa Khomixini xi ta tivisiwa naswona xi fanele ku hela hi Mawuwana .
Ndzi kholwa leswaku leswi i mhaka ya kahle eka nsirheleleko wa le magondzweni .
Xana ku na munhu wihi na wihi loyi a navelaka ku vulavula swo fambelana na swona ?
Ku maketa tanihi ndlela yo antswisa ntirho wa vukorhokeri bya marungula eka Vurimi .
Sweswo swi engeteriwile khale .
Pfuneta eka ku hlengeleta na vulawuri bya rhipoto .
Pfhumba ri ta langutisa eka :
Tliliniki
Hinkwaswo sweswo swi fanele ku lulamisiwa .
Ndzi ehleketa ku ri u tiva xiyimo .
U ni nseketelo wa Maafrika-Dzonga hinkwawo .
Swi nga ri na mhaka , hi le ndleleni ya kahle .
Maendlelo ya nhluvukiso lama tengeke ya hlamuseriwile laha .
Swi dinga ku antswisiwa lembe leri taka .
A swi amukeleki leswaku a ndzi fanele ku lava nhlamulo .
Muchaviseki Holobyenkulu , vululami a byi fanelanga byi endliwa ntsena , kambe byi fanele ku voniwa leswaku bya endliwa .
Pholisi ya swa mitirho ya ximanguvalawa yi tlula sweswo swinene .
Vuhangalasamahungu bya maphephahungu byi vile ni xiave lexi vuyerisaka swinene mayelana ni mhaka leyi .
Ndzi tshemba leswaku ndzi ta kota ku endla tano vhiki leri taka .
Ha khensa ku va xi nghenisiwile eka ajenda .
Loko u nga tsakanga , vula tano .
Nhluvukiso wa swa Vurimi i xilaveko xo sungula xo angarhela .
I yinhla ya sisiteme ya nkarhi lowu taka .
Mitirho yo tala yi tumbuluxiwile eka khume ra malembe lama hundzeke .
Xivutiso xa mina a kuri:Xana sweswi swi nga koteka ?
Ndza ha ku vula leswaku swi ta kambisisiwa .
Ha ha ri na nkarhi .
Ndza tshemba lexi xi ta tiyisa vuxaka bya hina eka nkarhi lowu taka .
Hambiswiritano , a hi humelelanga hi xiheri .
Hi tiyimiserile ku vona leswaku hi vumba swivandla swa mitirho ya kahle na vutomi byo tiyiseleka .
Hambiswiritano , namuntlha i siku lerikulu .
A kuri lexi hikokwalaho ka yini ?
Eka ndhawu hinkwayo ya ka masipala ku na tindhawu timbirhi ntsena ta swa rihanyo .
Swi ve ni nkhumbo lowukulu eka mavonelo yo hambana .
Hi xihi ke , vavasati na vavanuna ?
Ndzi ta tsakela ku kombisa ku kongoma eka timhaka leti landzelaka .
Makungu ya yena ya tirha swinene .
Ndzi twisisa leswaku ku ni ntwanano eka mhaka leyi .
Vusirheleri na vulawuri :
Hlamusela xikongomelo xa xitatimende xa mali leyi nghenaka na leyi humaka .
Xana swi humelele njhani ?
Ndzi tsakile leswaku ku ni engetelo lowu funghiweke eka leswi nghenisiwaka na mapasi .
Loko sweswo ku nga ri yona mhaka , kutani swiwelo swi nga humelela .
Kambe ku nga ri laha .
Swiphiqo
Swi tlhela swi hlamusela xivangelo xo va hi ri laha namuntlha .
Muxaka wa matheriyali lama nga ta hlanganisiwa .
Hi ta landzelela leswi ekusuhi swinene .
Mihlangano leyi nga nghenela eka endlelo ro vulavurisana ku fikelela ntwanano .
Leyi a hi ndlela ya ku vuyisa ntshembo wa vanhu .
Eka leswi , Ina , hi swi endlile .
- Ku pfala
Loko swi ri tano , ke ndzi ri e-e .
Eka muganga
Lowu i njhekanjhekisano wo hambana ehenhla ka mhaka yo hambana .
Nsayino :  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Ndza tisola , kambe xi fanele ku vuriwa .
Leswi swi ta tlhela swi pfuna Xipikara ku tiva loko ku ri na timhaka leti a faneleke ku tirhana na tona eka kungu leri .
Xikongomelo xa tinhlengeletano
Ku hava mali yi nga xavaka sweswo .
Ndzi hlerile mafambelo ya nhlengeletano naswona ndzi navela ku boxa leswi landzelaka :
Kambe ndzi lava ku nyika timhaka tinharhu .
Kahlekahle hi ndlela yo olova , ku hava xivutiso xa leswi .
Kombisa kuri ku hlanganisiwa ka minchumu yimbirhi yo hambana swi vula yini .
Xivutiso xo kongoma eka wena .
Swi le rivaleni ku sweswo swi kona .
Leswi ku fanele ku va swihlayisiwa swa tinxaka
Languta loko nchumu lowu wu fika , a ndzi nge endli xin'wana , xi sasekile .
Ndzi ta vuyela eka swona endzhakunyana .
Ndzi ehleketa ku ri leyi i mhaka ya matimba swinene .
Xi kombisa nseketelo lowukulu .
Hi ku tekela leswi enhlokweni , hi khensa swinene .
Hikokwalaho ku na ku hambana eka xiga lexi .
Mubohiwa loyi a nga n'wana a nga fanelangi ku ala ku pfumelela ntiviso .
Hi fanele hi tivutisa xivutiso hina vinyi : " Hikokwalaho ka yini hi lava nhlayelo wa vanhu . "
Komba na ku hlamusela minchumu leyi hoxaka xiave eka ndlandlamuko wa ntshikelelo .
Tikhamphani ta mfumo .
Vamanana na vatatana , leswi swi tumbuluxa mhaka ya khombo ra ku va ku tirhisiwa ndlela yo endla swilo .
I va xidemokiratiki .
Namuntlha hi hanya ekurhuleni , eka ntshuxeko na xidemokirasi .
Kutani , leswi i nchumu lowu hi khumbaka hinkwerhu .
A swi tiveki kuri u lava ku tshama eka tindhawu to tshama eka tona kumbe e-e ?
Tanihi xivangelo , hi fanele hi cinca ndlela .
Hi fanele ku tivonela swinene eka mhaka leyi .
Hlamusela swilo leswi swi faneleke ku dyondziwa sweswi .
Leswi hi swi vonisaka xiswona , ku tirhisiwa ka swona ku ta pfuka .
Twisisa tidyondzo ta nandzu .
Ku tirhisiwa kahle ka switirhisiwa swa matiko hinkwawo .
Hi ni gondzo ro leha emahlweni ka hina .
Minongonoko na switirho swa muganga swi fanele ku hlanganisiwa .
Sweswi ku tlula eka nkarhi lowu nga tshama wu va kona , n'wangulano na ntirhisano wa nkarhi wo leha swa laveka .
Kambe ku na ndlela yo karhi yo famba hi yona sweswi .
Leswi hileswi mfikelelo eka vululami swi faneleke kuva swona .
Ndzi ta ringeta ku hlamusela .
Lexi landzelaka , ku tumbuluxiwa ka mintirho .
Goza ro antswisa xiyimo ri le ku yeni emahlweni .
Hi vuehleketi , a swi fanele swi herisiwa hi xihatla .
Milawu leyintshwa ya vuxaka bya vatirhi yi tisa nguva yintshwa .
Xi pfumale nkateko .
Ntlawa wa vavekisi wu fanele ku katsa swirho swa Komiti ya Wadi swo tala hilaha swi kotekaka hakona .
Swilaveko swa vadyondzisi va le henhla swo dyondzisa eka dyondzo leyi leswi faneleke ku va kona hi leswi :
Hambiswiritano , ku na timhaka timbirhi leti faneleke ku vuriwa .
Leswi a swi nge endliwi hi xihatla naswona swi ta teka malembe mangari mangani .
Xiviko xi tshikelela engetelo eka miavelo eka tisekitara to tala .
Ntiyiso wo olova hi lowu .
Xihlawulekiso xa vukorhokeri bya vaaki .
Lowu hi ntiyiso i ntlhontlho eka malembe lama ha taka .
Hi lava xiyimo xa swa nawu xa le rivaleni eka varimi .
Mpfumaleko wa switirhisiwa
Hambiswiritano , ntiyiso wa ha ri ekule na leswi .
Va tava vatirhelamfumo lava va nga eka nkungu ro karhi !
Ndzi ehleketa leswaku ku laveka mahungu yo engeteleka .
Swipimelo leswi hi swi bumabumelaka hi leswi landzelaka .
Hi nge swi pfumeleli kuva swi fambela kule na hina nakambe .
Ku avela mitirho na tiphurojeke loko swi ri karhi swi humelerisiwa hi nkarhi wa nhlengeletano , swi vula leswaku ku va u swi landzelerisa swinene hi swona swi nga ta va swi ri leswi hetisekeke .
Hinkwerhu hi ringetile ku sivela . .  .
Mahungu lama lavekaka a ma kumeki sweswisweswi .
Mihundzulo leyi a hi xiphemu xa leswi ku fikeleriweke swona .
Hi khumbekile ngopfu hi ku lahlekeriwa ka wena .
Se sweswi ndzi ta swi endla hi ku tsala .
A ndzi rhandza ku khensa vanhu vanharhu .
Mphikizano wu languteriwa ku va ntirho wa lembe rin'wana na rin'wana .
Xiphemu
Ndzi ta tsakela ku ringanyeta leswaku switsundzuxo swi susiwa .
Xana swi ta koteka ku xixima swiboho swoleswo ke ?
Ku fikela loko sweswo swi humelela , u nge koti ku va na nkanerisano wa kahle .
Ku vile ku na tiphurojeke to ringetela leti nga kona , leti katsaka :
Nsirhelelo wa data ya munhu wu fanele ku tiyisisiwa eka swiyimo hinkwaswo .
Xo sungula eka hinkwaswo , a hi xa munhu wihi kumbe wihi .
Leswi tekiwaka swi ri swona mhaka ya xirhangana swi fanele swi vonaka eka tipulani leti .
Nsivelo wa vugevenga lowu tirhaka na kuva wu hangalasiwile .
Ndzi pfumelelana na ku chava loku .
Ndzi ta tlhela ndzi vuya eka leswi .
Mhaka ya ntiyiso ya ku va hi ri ku endleni leswi i ya muxaka wa yona yoxe .
A ku ri ntirho wo tika , kambe hi humelerile .
Xivutiso xa mina hi lexi , xana swilo hi swi langutisa njhani ?
Hi langutisela xiletelo lembe leri taka .
Kunguhata siku na ku ringeta ku fikelela xikongomelo xa wena hi siku rero .
Ku fikela sweswi , ku hava xikombelo lexi kumiweke .
Madzolonga yo lwisana ni vamanana a yo ka ya nga tolovelekangi kambe hakanyingi ya dlaya .
U se a boxile swilo switsongo .
I nkateko lowukulu eka mina ku va ndzi vulavula na n'wina madyambu lawa .
Sweswo a ku ri ku navela ka hina .
Hi ku vona ka mina , leswi a swi nga kalanga swi laveka naswitsongo .
Sisiteme ya kona i nchumu wo tinyiketela , wo simekiwa emugangeni .
Ntirho wa vadyondzi wu fanele kuva hi Xijarimani .
Kutani ha pfumela leswaku maphorisa ya ri yoxe a ya nge hluli eka ku lwisana na vugevenga .
Ndzavisiso wo pimanyisa wu le ku endliweni .
Matiko hinkwawo ya ta yimeriwa .
Sweswo swi nga va ntsena xihlovo xa eneriso .
Va fanele va languta leswi humelelaka .
Nkarhi wa ku phakela
Hi dinga ntwanano wo engeteleleka ku va hi onha swidzidziharisi .
Swi le rivaleni ku fika ko karhi .
Swi le rivaleni .
Ku tirha ka xinawana .
Mabindzu etikweni ra hina ya le mavokweni ya valungu hi xitalo .
Ndzi amukela mbuyelo wa xiboho lexi .
Tikhirediti to dyondza ta masungulo a ti nga tirhi .
Ndzinganano wa miehleketo na wona i wa nkoka eka nkoka wa vutomi .
Hi le ku vumbeni masungulo yo tiya .
Matirhelo yo hatlisisa maendlelo ya le ku hluvukisiweni eka nkarhi wa sweswi .
A hi ta tsakela ku kombela nseketelo wa n'wina .
Mabindzu ya Misava Endzhaku .
Vusirhelelo byi fanele ku pimiwa hi nxavo wa byona wa kahle lowu nga kona .
Va tshemba leswaku hakunene hi rixaka leri hlulaka .
Vuyimeri byo Kondletela Nawu byi le ku lavisisiweni .
A swi va ngi kahle .
Ndzi ku nyikile voxokoxoko byo karhi mayelana ni mhaka leyi .
Ndzi ta vuyela eka mhaka leyi endzhakunyana .
Ku humelerisa datara swa hlamuseriwa .
Hikokwalaho ndzi tsakile swinene hikwalaho ka nhlamulo .
Nomboro ya xikombelo
Xana i yini mbulavurisano ?
Leswi a hi byeleke swona swa tsakisa swinene .
I mitsakelo ya hina hinkwerhu .
Papila leri ri na swivutiso swa ntlhanu .
Lowu ntirho wu endliwe kahle naswona va lava ku beriwa mavoko .
Mhaka leyi i vonelo ra xiviko .
Xana u ya endla yini hi swona ?
Hi ta tirha ku fikelela sweswo .
Xi bile madzana yo tala ya magidi ya vanhu .
Ngopfungopfu , ka ha ri na swihoxo eka sisiteme .
Mitlawa leyikulu a yi pfumeleriwi ku kamberiwa hi ndlela ya xiyimo xa le henhla .
A hi ndlela leyi a hi fanele ku famba hi yona .
Xana mitila leyi yi ku byela yini mayelana na vumunhu bya muakelani ?
Hi ku tivulavulela .
Leswi vanhu va vulaka swona swi fanele ku yingisiwa .
Xirhalanganyi xa vumbirhi xa nkoka eka ku hlayisa i mpfumaleko wa vutivi bya swa timali .
Naswona hi ta nghenelela eka :
Ku hava munhu , ku hava munhu , ndzo va ku ringeteni .
Hi endlile ntwanano .
Hi ndlela yoleyo , tanihi mfumo hi fanele hi va ni tiphurogireme to nghenelela .
Kombisa ntwisiso wa swipimelo ehansi ka leswi ku navetisa ka vanhu votala ku nga vaka ni mbuyelo .
Vonelo ra hina eka xiviko ri simekiwile eka leswi landzelaka .
Mune wa tikontiraka i :
A hi fanelanga ku tipfumelela ku pfukiwa .
Kambisisa leswaku sisiteme yi nghenisiwile hi ku ya hi swilaveko swa kona .
Sweswo i swiphiqo leswi hi fanelaka ku swi hlangana na swona .
Xi nga e ndzhaku ka nkarhi
Ndza nkhensa kuva mi ndzi rhambile ku avelana na n'wina ntirho lowu .
Swa yini ?
A ndzi ta khensa loko leswi swi nga lulamisiwa .
Hi ku vona ka mina , mhaka yi le rivaleni swinene .
Xo hetelela , vatirhi hinkwa va swa rihanyo va na nkoka ku tlula eka nkarhi wihi kumbe wihi .
Ku sunguriwa ka swilaveko swo hlawuleka na nseketelo eka sisiteme hinkwayo .
Swivilelo leswi hinkwaswo swi fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Ndzi rhamba n'wina ku vhotela xiboho lexi xa mafundza .
Mfumo wa xidemokirasi wu tirhe hi matimba ku vona leswaku wi hlayisa xiyimo .
Nhloko ya makhotso yi bumabumerile leswaku ku humesiwa xileriso xa ku va rhurhisa .
Hi ku tlhandlekela a ndzi ta tsakela ku kombisa tisisiteme ta vuleteri .
Nkarhi lowu taka u ta boheka ku tekela leswi enhlokweni .
Swi le rivaleni leswaku hi le ndleleni leyinene ya maendlelo yo tisa ku rhula .
Mabindzu laya nga riki ya xintu laya pfumelelaka vamanana ku hluvuka , ngopfu-ngopfu etindhawini ta matikoxikaya , ya ta khutaziwa .
Landzelerisa pholisi ya ximakiwa na tisisteme ta vuphakeri na ku gangisa na vuhlanganisi bya nseketelo
Vuhangalasamahungu bya rhambiwa ku ta nghenela ntirho na ku tlhela byi wu vika .
Xana i goza rihi leri tekiweke ehenhla ka vona ?
Xana u ehleketa leswaku leswi swa koteka ?
A hi lava ku susumetiwa eka leswi .
Yana mahlweni !
Leswi hi swi endlaka kutani , swi fanele ku endliwa ku antswa .
Kunguhato wa ndyangu i ndlela ya kahle yo lwisana na vusweti .
Xin'wana xa nkoka , a swi humeleli ntsena eka wena .
Palamende yi fanele ku veka mali eka lembe-ximali rin'wana na rin'wana eka swilaveko swa mfumo .
Rungulela mutirhisanikuloni xitori lexi .
Swoleswo na swona i xivangelo xa leswaku hikokwalaho ka yini ndzi swi seketela hi ku hetiseka .
Eka leswi ha swi twisisa .
Sweswo i xiga xa nkoka swonghasi lexi a ndzi ri eku xi endleni .
Swiphemu swa vadyondzi hinkwavo swi fanele ku va kona ku ta hleriwa ehandle .
Hi swona swi endlaka leswaku xikombelo lexi xi va xa vululami hi ku hetiseka .
Ndzi ehleketa leswaku havumbirhi ka vona va tirhe ntirho wo saseka ngopfu .
Ku tiva a swi enelanga , hi fanele hi swi kombela .
Ku vuya namuntlha .
Hi tlhela hi tiyisa swipanu swa hina swo angula hi xihatla .
Hakunene i nxiximo na xifundzho eka mina ku vulavula na n'wina mixo lowu .
Ha swi tiva leswaku leswi hi leswi nga eku humeleleni .
Kavanyisa loku ku kanela hi mbhurisano na ntirho lowu nyikiweke Komiti ya Wadi
Mikarhi yo cinca : leyi i mhaka yo tlhavekisa hi ku olova .
Hi fanele ku hambanyisa exikarhi ka mahungu na vunavetisi .
Ndzi ta tsakela ku khumbha eka swi nga ri swingani swa leswi .
Eka xiyimo lexi hi alana na xiviko .
Xiphemu xin'wana hileswaku ku na xihumelelo xikulukumba xa vukhamba bya le xitarateni.
Hi yimeriwa ku ya hi nhlokomhaka !
Xexo xi vile xiphemu xo hetelela eka ajenda .
Kusukela eka nkarhi wolowo , vuxaka bya hina byi ye byi kula .
Pfuxeta makungu ya tidyondzo ku antswisa ku titoloveta .
Mali na Vuvekisi
Xana leswi swa twala ?
Va siveriwile ku endla tano eka nkarhi wa kona .
Ku tlhakisa vanhu swi yirisiwile .
Swihoxo swi endliwile naswona swa ha ri eku endliweni .
Vamanana na vatatana , hi nge vi na njhekanjhekisano wun'wana nakambe .
I mhaka ya ku amukela na ku va enawini .
Xin'wana xa swikongomelonkulu swa nkoka swa mfumo ku vile ku hundzisela vutihlamuleri mayelana na mphamelo wa vukorhokeri ku sukela eka mfumo wa rixaka ku ya eka wa Xifundzankulu na vufambisi bya miganga .
Lexi i xivandla xin'wana lexi hi faneleke hi tirhana na xona .
Vululami emhakeni leyi byi nonokile .
Ku na timhaka tingari tingani leti khumbeka mundzuku .
Machudeni va nga hetisa switoloveto swo endla kunene siku na siku ni ku xopaxopa siku na siku .
Lexi xa tsakisa swinene .
Ku aka nhlangano lowu dyondzaka lowu nga na vutumbuluxi .
Ndza tshemba leswaku va ta endla tano .
Nkarhi wa leswi na wona wu tisa swivutiso .
Hi nkarhi wolowo , a ha ri ntsongo .
Swi vonaka kahle .
Minchumu ya mpimanyeto yi nga katsa :
Hi vukarha xidemokirasi tanihi ndlela leyinene ya mfumo wa hina hinkwerhu eAfrika .
Ri fanele kuva kwalomu ka khumenhungu .
Hi fanele hi va ni xivindzi na vutitshembi byo langutana ni mitlhontlho leya ha taka .
Va faneriwa hi nseketelo wa hina , naswona mina , hikwalaho , ndzi seketela xiviko lexi .
Leswi swi tlhela swi kombisiwa eka mbuyelo wo hetelela .
Vugevenga na Vulawuri bya Mfumo eAfrika Dzonga .
Nongonoko wa tendzo eka mune wa swikolo hi loku landzelaka :
A hi fanelangi ku va na milombyani yihi kumbe yihi hi mayelana na mhaka leyi .
A ndzi ta rhandza ku vula swilo swa nkombo .
Yaleyo a yi nga ri mhaka ku ya hi xiviko lexi .
Hi ku va erivaleni , kwalaho hi kona laha xiviko lexi xa ha kayivelaka .
Ku sukela hi siku leri ra nkoka vanhu va ka hina va vile xiphemu xa mihlawulo minharhu ya nkoka .
Matirhisele lama faneleke ya theminoloji ya kambisisiwa .
Swi tano , timhaka ta xihatla a ti fanelangi ku nga tekeriwi enhlokweni .
Nxopaxopo wa swa rimbewu wu endliwile kutani wu lulamisa xiphiqo lexi .
Pfumala nkateko , ku hava ku navela ku va leswi swi humelela .
Kambe swa tika ku swi humelerisa loko swi ku hlamarisa leswaku i yini .
Ndzi twa ongeti masungulo ya mhaka ya twala swinene .
Eka nawu wa matiko ya misava , ndhavuko i wa nkoka swinene .
Magoza lawa ya katsa :
Hambiswiritano , i nchumu lowu nga na ku hiseka .
komba vurhangeri eka ku sungula tiphurojeke leti nga ta antswisa vutomi bya vanhu ewadini ;
Xiyimo lexi a xi fanelanga ku pfumeleriwa ku ya emahlweni .
Swiendleko leswa ha ku vaka kona swi kombisile leswaku a xi tirhi .
Tindhawu leti kombisiweke ti fanele ku fikelela swihlawulekisi swa minimamu leswi bumabumeriweke hi Holobye wa swa Rihanyo .
Ndzi pfumeleleni leswaku ndzi vula swikombiso swingari swingani .
Xana swoleswo hi nga swi antswisa hi ndlela yihi ?
Sweswo swi ta va swi endliwa hi ndlela yo fanana .
Leswi i swivutiso swo nonoha swo va hava switshunxo swo olova .
Sweswo i maehleketelelo lama kumekaka eka xiviko lexi .
Nhlamuselo ya ku humelela ya va tatana
Naswona a xi nge bohi ku andlala kungu ro yirisa .
I tirhele ra hina lero .
Leswi hi swi lavaka i matirhelo yo antswa .
Swilo swo tala leswi twisisekaka swi se swi vuriwile .
Ndza tsaka swinene leswaku hi na ntwanano lowu .
Nhlengeletano yo pfuxeta yi kona sweswi .
Ntshuxeko wa vuhangalasamahungu bya maphephahungu wu fanele ku tiyisisiwa .
Mpimanyeto wu katsa ni swiyimo leswi nga si tivekaka .
Tsundzuka leswaku yi fanele yi va ndhawu ya mani na mani ku nga ri ya phurayivhete ku fana na le kaya .
Vamanana na vatatana , se hi ya eka ku vhota .
Tirhisa nkarhi lowu kumeke
Eka xivandla xa tipolitiki ta matiko ya misava , ku na swivangelo swo tala swa ntirhisano .
Lexi na xona i xivandla lexi welaka ehansi ka vutihlamuleri bya hina .
Swi teke u lava ku xava purasi .
Ndhunankulu wa Vukorhokeri bya Maphorisa , Nkulukumba K.
Hambiswiritano , sweswo , eka mina , kumbexana i xivumbi lexi kavanyetaka swinene .
Vumbhoni bya vutitivisi :
Xin'wana kambe , a xi se tirha na sweswi .
Xana u ehleketa ku hakunene sweswo i xikongomelo lexi kombisaka ku tiyimisela swinene ku humelela .
Loko swilaveko leswi hinkwaswo swi fikeleriwile , mpfumelelo wa nyikiwa .
Hi fanele ku xiya ku va hi nga yi kule ngopfu .
Lexi xilo ndzi nga xi lwela ngopfu .
Eka nkarhi wo leha , sweswo a swi amukeleki .
Swibalo swi ta averiwa tiphurojeke ta miganga .
Masipala u vumba xikomitana lexi faneleke ku langutisisa mhaka ya ku engetela mipimo ya tihakelo na swibalo .
Leswi hi vuswona a hi rona endlelo ra kahle .
Xosungula , i ku fikeleleka lokukulu .
Xivandla xa tindlu leti nga tirhisiweki xi fanele ku endleriwa vanhu ;
Kombela vadyondzi ku anakanya hi leswi landzelaka kutani va rhekoda tinhlamulo :
Swirho swi vutisile swivutiso swo hlaya na ku khumbheka eka vurhumiwa eka nhlengeletano leyi .
Tanihi ntlawa , a nga amukeli xihi kumbe xihi xa swona .
Ehleketa hi tindlela laha u nga katsaka vanhu va tinxaka to hambanahambana ta vutsoniwa .
Tekela enhlokweni nandzelelano wa tinhlayo leti :
A ndzi koti ku n'wi susa emiehleketweni ya mina .
Xikongomelo xa xiviko lexi xi tshamisekile swinene .
Va endle wonge va le ku laveni ka muehleketeriwa wa vudlayi endhawini yeleyo .
Swi bihile eka hina .
I swivutiso swimbirhi swo engetela , naswona a hi swo seketela kumbe ku kaneta .
Ndza ku nkhensa nakambe eka vutinyiketeri bya wena bya matimba .
Ku ndlandlamuka na ku tumbuluxa mitirho swi lava vuvekisi .
Swa nkoka leswi kumiweke swi katsa :
I makete lowu wa ha kulaka .
Swi nga ha hlayisiwa hi xikongomelo xa tirhekhodo ta xikolo .
Ndzi ta tshika vonelo leri leswi ri nga xiswona .
Swinene ehansi ka mavonelo ya vutihlamuleri bya hina .
Swiringanyeto swo kongoma swi katsa :
Kuna nhlayo ya mintirhisano yo nyanyula leyi nga le ku teni .
A hi nge koti ku pfumelela leswaku leswo swi humelela .
I xitori xo leha .
Vutivi byo hlaya no tsala bya masungulo
I incini leswi nga amukelekiki , va swirhundzu na va matlhari ?
Se leswi i swilo leswi nga ta hi tlherisela endzhaku .
Loko hi fika va hi byele leswaku ma ha ku famba .
Eku heteleleni ku angula ka xifundzankulu xa hina eka xiyimo lexi ku ta lawuriwa hi mfumo wa rixaka .
Leswi a swi humelelanga ku fika sweswi .
A ndzi tshembi leswaku swi tekela swinene enhlokweni .
Xiyenge xa Mpfapfarhuto wa Nawumbisi wa Mali ya tiko .
A swi nge tirhi .
Nkarhi wun'wana swa tika ku vula leswaku i mani a nga na vutihlamuleri byo hetelela .
A hi swa xihundla , kambe swi fanele ku hundzuluxeriwa .
Ku tihlanganisa ka hina i ka nkoka swinene ku tlula na le ku sunguleni , a vula .
A hi nga tirhana na swona hambi kuri laha .
Nawu wo Nghenelela wa ariwa .
Hi fanele ku twisiseka hi ku hetiseka eka mhaka leyi .
Hlamusela mitirho ya masungulo .
Marito ya vavasati a swi talangi ya yingiseriwa .
U ba huwa .
Hi yimele kungu rintshwa hi ku tsaka lokukulu .
Sweswi hi ni nkarhi wa ku lulamisa leswi .
Ndzi pfumeleleni eka nhlangano lowu , ku vula swilo swimbirhi .
Endzhaku ka ku heta xiviko xa vona , nkatsakanyo wa vona wu ndlandlamuxiwile .
Nyika vuxokoxoko bya leswi cinciweke leswi twananiweke :
Ndza swi tiva leswaku leswi a swi lawuriwi hi yena .
Mfikelelo wa inthanete wu kumeka hi ku anama .
Swi le rivaleni hi ku ringanela , leswaku leswi a swi nge humeleli hi ku hatlisa .
Hlamusela swiyimo leswi nga vanga ku pfaleriwa ka vona ejele .
Eka malembe ya sweswi , leswi a swi ri karhi swi cinca .
Eka vunyingi bya swiyimo swibumabumelo swa Khomixini swi amukeriwile na ku tirhisiwa .
Hikwalaho , njhekanjhekisano lowu wu vile wo fuwisa swinene eka mina .
Xiyimo lexi xi lava ku lulamisiwa .
E-e , ( b ) na ( c ) ku wela ehansi .
Hi vula naswona hi tshemba leswaku xi endlile .
Hikokwalaho xexo xi tikomba eka mina xi ri na nkoka ku xi nyika nkarhi .
Ku khensa hi mbilu hinkwayo nakambe ku ya eka hinkwavo lava khumbekaka .
Kambe sweswo hi swona swo hambana swinene eka ndhawu leyi .
Loko hi endla sweswo , hi ta va se hi amukela ku hluriwa .
Hi tshemba leswaku leswi i swa nkoka eka xidemokirasi .
Ko va ntsena xiphemu xitsongo xa nhlamulo .
Swi endlise ku yini ?
Hanya exikarhi ka vanhu
Nhlamulo ya mfumo wa nhlayo yintsongo ya Valungu hambiswiritano , a yi nga lawuriwi .
Hina , hambiswiritano hi tiyimiserile eka ku langutisa ku va hi vona leswaku mpfumelelo wa hina wa tirhiwa .
Va bumabumeriwile hi ntirho wa vona wo saseka swinene .
Xikongomelo xa makanelwa i ku hlamusela swiboho leswi tekiweke na ku rhekhoda migingiriko leyi endliweke , hi mani naswona rini .
Hi na mfanelo wo hambana no vulavula tindzimi ta hina .
Senthara yi nga ku pfuna hi tindlela leti landzelaka :
Maendlelo lama ma nseketelo ma boxiwile laha .
Hikokwalaho xi ta tlhela xi va na nseketelo wa ntlawa wa mina .
tlakusa vuleteri
Hi swona swi endlaka leswaku hi komberile vhoti yo hambanyisa .
Hinkwaswo leswi i tiasayimente ta nkarhi lowu taka .
Hi ta kota ku lulamisa ntirhisano wa hina wo tirheka .
Nsivelo wa vugevenga wa tirha hikuva wu simekiwile ehenhla ka ntwisiso wo twisiseka wa leswi swi vangaka vugevenga .
Migingiriko yo hambanahambana yi karhi ku endliwa mayelana ni mhaka leyi .
Ndza tisola , a ndzi nga nyiki xintshunxo xin'wana .
A swi tiviwi
Eka mikarhi leyi taka xiyimo xi nga hambana swinene .
Mitirho ya Tikomiti ta Tiwadi yi lawuriwa hi ku pasisiwa ka swiboho swa huvo leswi twalaka .
Ntirho wu nge yi emahlweni loko ku nga ri na mpfumelelo .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku tinyiketela eka leswa nkoka .
Xiyimo xi tlhela xi hambana hi mayelana na swa tipolitiki .
Naswona kutani swinawana swa nsirhelelo .
Hoxa xandla eka ku simeka maendlelo na swipimo swa kahle swa misava hinkwayo ;
Naswona hi taya emahlweni ku nyika nseketelo wa tisenthara ra vutshila .
Ndziriso wu ta hakeriwa
A ku mahlangano lama nga ta pfumeleriwa eka ku lawula ku nghenisiwa ka tintambhu .
Rindza u vona .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi nga xi tokota na ku xi xiyaxiya .
Vaaki va misava hinkwayo va nga ka va nga pfumeleli leswi ku ri swi ya emahlweni .
Xana xikongomelo xa xibalo xa nkarhinyana hi xihi ?
Swi le rivaleni eka hina leswaku mimbulavulo yo hlwerisa ku vhota yi fanele ku yima .
Leswi i ku cinca kutsongo eka ajenda .
Hi sweswo kahlekahle leswi nga ta kaneriwa .
Loko nhluvukiso na ku humelela swi nonoka hileswaku swi le xiporweni .
Hi boheke ku yisa vukorhokeri loko hi ri karhi hi cinca mfumo .
Hambiswiritano , nkwama wu nga tirha hi ndlela leyi .
Ndzi tshemba leswaku ku ta va na vhoti ya kahle mundzuku .
Mpimanyeto wu tisa switandzhaku leswi hi ku tirhisa xivumbeko xintshwa xa nongonoko .
Hi ntiyiso , hi va heta mbilu .
Matirhisele ya swihlawulekisi
Tlhelani mi lemuka leswaku mfumo wu tekela enhlokweni swinene mhaka ya ndzingano wa rimbewu .
Namuntlha , hilaha hi swi tivaka , ku na khombo sweswi .
Ntwanano wu vula leswaku njhekanjhekisano lowu wu fanele ku humelela .
Kutani , leswi swi nga hlamusela tindlela leyi vanhu va hanyaka hi ku hambana .
Hikokwalaho , ndzi nyikela nseketelo wa mina eka xiviko lexi hi mbilu ya mina hinkwayo .
Leswi a hi mimpfuxeto ntsena hi xikongomelo xa ku cinca .
Xi fanele ku pimiwa hi leswi xi nga swi fikelela .
Ndzi seketela nsusumeto wa xiviko lexi .
Hi fanele ku tsundzuka sweswo , naswona hi fanele ku swi landzula .
Migingiriko ya vanyiki va vukorhokeri
A hi nchumu lowu hi nga lo wu tumbuluxa .
Vugevenga i nchumu wa swivangelo swo tala swo hambana .
Ntiyiso hileswaku nkanelo wa hina a wu yangi helo .
Tsundzuka nkoka wa vuxikarhi bya Palamende eka maendlelo ya xidemokirasi .
Hambiswiritano , sweswo a swi enelanga hakunene .
Naswona hi yima hi xona .
Vatumbuluxi va switirhisiwa va twa onge leswi ku tava swilo swa khale .
Eka timhaka hinkwato ku navela ka tiko leri khumbhekaka ka hlula .
Mundzuku u tava a antswa eka tolo .
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ku hundzulukela eka swivutiso swa nomo .
Ku fanele ku voniwa na leswaku ku ta laveka switirhisiwa swihi - timali , switirho , na swikili - ku fikelela swikongomelo swa wona .
A ndzi ta tsakela nhlamulo leyi nga erivaleni swinene .
Naswona ndza va losa eka leswi .
Xivumbeko xa tipharagirafu xi fanele ku tirhisiwa .
Papalata ku hlayisa swiharhi nkarhi wo leha .
Leswi a swi na mbuyelo eka vanhu .
Swilaveko
Hambiswiritano , leswi a swi nga vi xitshunxo xa swiphiqo hinkwaswo hi ku angarhela .
Hambiswiritano , hi nga ka hi nga hi nga vuli leswaku ha enerisiwa .
Mpimanyeto wu aviwile ku ya hi minongonoko minharhu :
Makungu ya nkarhi wo leha eka nhluvukiso na nkulo a swi ri ehansi ka nxungeto .
Mpfumelelo Xana hi enetekile kee ?
Loko masipala wu nga ri na vuswikoti kumbe timali to endla leswi , ku fanele ku tirhisisa endlelo rin'wana ku vona leswaku vukorhokeri bya antswisiwa .
Swi tlhela swi va na nkoka ku hlohlotela na ku tivisa rixaka .
Nhlokomhaka leyi yi na nkoka swonghasi .
Eka mbango :
A ndzi ta vula leswaku swi le henhla swinene .
Ndzi kholwa leswaku leyi hi yona ndlela leyi hi faneleke ku ya emahlweni ha yona .
Entiyisweni nawu lowu wu fanele ku nyika matitwelo ya swikongomelo swa mfumo wa le xikarhi .
Ina , mikarhi hinkwayo ha swi endla .
Sweswo hi leswi ntsakelo wa hina wu nga ta va xiswona .
Naswona mhaka a yi heli kwaleyo .
Ku asesa loku ku ta , hambiswiritano , kumeka eka swiviko swo hlela .
Xi fanele ku teka goza .
Milawu ya michini ku fana na :
Mayelana na swa nkoka ndzi ta komisa .
Cheke yi fanele ku khanseriwa .
Ku na swivangelo swa nkoka swo twala swa leswi .
Mikanerisano ya nkarhi na nkarhi yi karhi ya endliwa .
Loko swi ri tano , i yini swipimelo ?
Vukulu ku ya hi nhlayo bya magoza lama faneleke ku tekiwa a byi le rivaleni .
Hi fanele ku kambela .
U ta dinga switirhisiwa leswi landzelaka ku heta ntirho :
Xi le ku teni .
Hi byona vurhangeri bya swa tipolotiki .
Vutihlamuleri bya tipolotiki eka leswi hinkwaswo byi le rivaleni .
Leswi swi tlhela swi kombisiwa hi mhaka leyi landzelaka .
Hi tshemba leswaku hi ta humelela eka leswi .
Leswi a hi swilo leswi ndzi nga vilelaka hi wona .
Hakunene hi fanele ku teka vutihlamuleri bya nhlayiseko wa swiharhi .
Xo sungula i hundzuluxo wa timakete ta vatirhi .
Lowu i ntirho wo tika .
Eka xiyenge xa swa vurimi , xiyimo xa ha tama xi nga ri kahle .
Swi tlhela swi ri vutihlamuleri bya mindyangu .
India ri tekiwa kuva muphakeri wa vuswikoti hi swivangelo leswi landzelaka :
VUNAVETISI
Xana u ehleketa leswaku swi tava swi lulamile ?
Ntwanano wo tano wu fanele hi ku tsala kunene .
Hambiswiritano , ku cinca loku a ku vuli mhaka ya nhlokomhaka .
Hi ku va pfuna , ha tipfuna na hina .
Nhlengeletano leyi i ribye ra yinhla eka leswi nga ku humeleleni .
Xiringanyeto xa xileriso a xi endliwe hi xikongomelo lexi .
Masipala wa Xifundza
Vanhu va le Kapa ku hlawula ka vona swi olovile .
A hi nge swi koti ku hluleka .
Matimu yo angarhela ya vaaki ( tinhlayo na mafambelo ya matimu )
MURHANGERI WA VANDLA RO KANETA u vutisile Phuresidente wa Riphabuliki :
I ntiyiso leswaku mavandla ma lava mali .
Ntshikelelo wu le ka misinya yo angarhela na matirhiselo .
Lemuka leswi landzelaka :
Leswi a swo laveka ntsena , kambe swi le rivaleni i swa nkoka lowukulu .
Vatirhi vo tala va teke nkarhi eka nawu .
Hakunene , xivutiso i ku , i incini xi nga ta swi siva ?
Loko swi ta eka manyala ya swa timali , lawa ya na hinkwaswo .
Ndzi tshemba leswaku hinkwerhu hi nga hanya na yona mihundzulo leyi .
Swi angarhela mhaka leyi nga kombisiwa .
Xo sungula , xiviko xi vulavula hi yini ?
I mhaka ya vukona hinkwabyo bya vanhu .
Leyi i ndhawu yo ka yi nga twisiseki ; a yi le rivaleni .
Hakunene hi endlile ku antswisa ko talanyana .
Tikomiti ta Tiwadi ti nga tirha ntirho wa nkoka eka xiteji lexi , tanihileswi ti talaka ku tiva ku tiva xiyimo xa vadyandzhaka lava nga vaka kona va phurojeke na leswi swidingo swa vona ku nga swona .
Leswi mfumo wu nga na swona
Xo hetelela , ku cinca ko hlayanyana ku andlariwile .
Nhlanganiso lowu i mhaka ya nkoka swinene .
Naswona loko swi ri tano , ku sukela rini ?
Xin'wana na xin'wana xi teka nkarhi .
Nkul Xipikara , i ntirho wa hina tanihi mfumo ku antswisa vutomi bya vanhu .
Sweswo ndza tshemba , a swi ta va endlelo leri twalaka swinene handle ko kanakanisa .
Va fanele ku ehleketa hi masipala wa vona loko va ri karhi va hlamula .
I mhaka leyi ndzi yi boxeke eku sunguleni .
Vumaki bya mimovha byi avanyisiwile hi mune wa mitlawa .
Hambiloko a file wa ha swi teka eka mina .
U hlambanyile ku endla leswi .
Rito ra matiko lamatsongo na rona ri fanele ku twiwa .
Vamanana na vatatana , a hi ri ku kaneleni ka timhaka tinharhu .
Hikokwalaho a swi enelanga
Xana u ehleketile hi mayelana na sweswo ?
A hi swi kumeni kahle !
Swi le rivaleni , a xi fanelangi ku amukela endlelo rihi kumbe rihi ra mpfanganyiso .
I goza ro ya emahlweni hi tindlela to tala .
ku xopaxopa swa khale
Tidyondzo ku suka eka rendzo ?
Sweswo hi leswi xiletelo lexi xi vekeriweke ku swi endla .
Endla mindzingeto .
Hi le ku tirheni na yona naswona ndzi ehleketa kuri yi ta kahle .
Timali ti aviwa hi ku tirhisa tinxaka ta mikarhi yo avela .
A ndzi nga vi na xiave eka swona .
Timhaka ta nhluvukiso na ku rhula eka xifundzantsongo na swona i mhaka yo vilerisa swinene .
Swi fambile kahle .
Hi ni nhlayo leyi kulukumba swinene ya masiku lama ntshuxekeke .
A ndzi amukeli hundzuluxo lowu endliwaka hi nomo .
Hi ku endla tano hi lava ku fikelela mfambelano .
Kambela nkoka wa mati .
Ku cinca ka adirese swi ta tivisiwa matsalana hi ku tsala kunene .
Xana rifu ra yena a ri fanerile ?
A hi si fika eka nkarhi wa teka magoza ya swa mavuthu  .
Ehleketa hi ndhawu leyi u yi tsakelaka ngopfu .
Vukorhokeri byo karhi bya swa Timali .
Ina , ndzi tsakela mhaka yo pfuleka swinene .
Xifundzankulu xa rihanyo lerinene i xifundzankulu xa ntsako , a vula .
Lowu i moya lowu xinawana lexi xi nga endliwa ha wona .
Kutani , i mhaka leyi hi faneleke ku tirhana na yona nkarhi wun'wana .
U nga hlayisa vutomi bya wena .
Hi tirha hi matimba swinene eka ku lulamisela leswi .
Hoyohoyo eka hinkwenu vahluri madyambu ya namuntlha .
Eka nkayakayo wo fana na lowu , sweswo swi fanele ku vuriwa .
Nkunguhato hi tiwadi
Hakunene hi endla ku hambana .
Ndhawu se yi nyiketiwile laha ku nga ta akiwa xikolo .
Hi nga xi tekeli ehansi .
Xo sungula eka hinkwaswo , i pholisi ya misava hinkwayo .
U lava ku endla leswi hikuva u lava ku xava suti yintshwa ku endlela nhlengeletano ya khansele ya ka masipala leyi taka .
Hi hava matimba yo tirhana na mhaka yo karhi .
Lembe leri , hi ta tinyika nkarhi wo langutisa swinene eka ku dyondza ka Xiphemu xa Masungulo .
Mapapila lawa na sweswi a ya si humeseriwa rivaleni .
A ndzi ta tsakela ku kombisa timhaka ti nga ri tingani .
Ntiyiso wu nga ka .
Ndzi swi teka ku ri a wu tsakangi ngopfu .
Hlamusela rito ra xitshunxo xo hlawuleka .
Nkambelo wu le ndleleni , endzhaku ka nkarhi lowo leha .
Xana sweswi va fanele ku endla yini ?
Xifundzankulu lexi hanyeke kahle , i xifundzankulu lexi nga na ntsako , u vurile tano .
Ndzi ni swivangelo swo tala swa vonelo leri .
Mhangu yi nga tlhela yi voniwa tanihi nkateko .
A ndzi ta rhandza ku tshaha eka swona .
Nakambe , hi swihi leswi hi swi lavaka ro sungula :
Teka swiboho swa pholisi eka :
Swi tlhela swi va mfungho wa ntshunxeko na xidemokirasi .
Xiboho lexi a xi amukeleki .
Kahlekahle , ndzi tsakile ku pfumelelana na sweswo .
Pholisi ya ku vumbana i mbuyelo wa nsinya wa ku seketelana .
Swi le rivaleni leswaku xivutiso xa misava xi le ku veni xiphiqo lexikulu .
Ndzi ehleketa ku ri hi fikelerile mbuyelo lowu kotekaka wa xiyimo xa le henhla ku tlula hinkwaswo .
Swona i kahle swi lavekile .
Swikongomelo leswi landzelaka swi fanele ku tirhisiwa :
ku ya hi vatumbuluxi
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi fanele ku cinca leswi swilo swi endlisiwaka xiswona .
Nhlamulo yi le ta tikomba .
Kutani a ku na xilaveko xo va lava tleketlaka nhundzu va chava .
Leyi hi yona mitlhontlho naswona yi :
Mbewu ya vugevenga na ku pfumala nawu hakanyingi yi byariwa munhu a ha ri ntsongo .
A swi hi ndlela yoleyo , swi tlula laha !
Nawumbisi
Hayi nkarhi wu na se fika !
Kambe xivutiso i ku , vumundzuku bya njhani ?
Ndzi ta tshama ndzi ri karhi ndzi khumbana na wena .
Nxopaxopo wa vandla
Kambe nhluvukiso wu vula swo tala ku tlula vukorhokeri bya mati ntsena .
Ndzi tshemba lexi ku va xintshunxo xa nkoka swinene .
Kambe hinkwaswo ka swona swi humelela namuntlha .
I mhaka ya kahle ku va Komiti ya Wadi yi kunguhata nhlengeletano yo hlawuleka hi xihatla lexi kotekaka ku tumbuluxa kungu ra leswi faneleke ku endliwa elembeni .
Hikwalaho ka yini lexi xi ri tano ?
A va hi tshikanga hambileswi a va twa ku vava ngopfu .
Ntirho lowu a hi xiphemu xa mitirho ya vona ya masungulo .
Switirhisiwa - Machudeni ya fanele kuva na ku fikelela eka swilaveko leswi bohaka .
Leswi swi vile ntokoto wa kahle eka matiko yo tala .
Swi na nkoka leswaku ku hakelela timali na swona swi va erivaleni .
Ntlawa wa mina wu ta va wu vhota ku wu seketela .
Hi tlhele hi sola .
Matimu ya tele hi swikombiso swa matirhelo ya lava yimelaka ntiyiso .
Hikokwalaho , a swi nge endleki ntirho a wu endliwa exihundleni .
Ku titsongahata eka mitlhontlho leya ha taka .
Swifambo i xiphiqo xa masungulo eka tindhawu ta le madorobeni .
Eka mina swi languteka o nge i xihoxo .
A hi ehleketi leswaku ku nga va na swirhalanganyi swa vufambisi leswi nga ta ka swi nga hluriwi .
I vutihlamuleri bya hina ku swi tirhisa .
A ndzi swi vutisi swoleswo .
Lowu a hi wona muxaka wo hluvukisa tindhawu ta le makaya lowu hi wu lavaka .
Hambiswiritano , hi fanele hi va na vukheta .
Holobyenkulu u ta vula leswi :
Xana swi ta nyikiwa njhani naswona rini ?
Sweswi ndzi fika eka mhaka ya nkoka ngopfu , mpimanyeto .
Nakambe - timbati ta hina ti pfulekile !
Tindzawulo
Exikarhi ka timhaka ta nkoka leti boxiweke ku vile :
Ku nga tlhela kuva nkarhi wo kanganyisa .
Eka nkarhi wa sweswi hi le hansi eka ndzhendzeleko .
Mpfuno wa ntwanano eka swa xinawu eka timhaka ta vugevenga ,
A hi leswi hi swi endlaka .
Kambe a hi pfumelelani hi ku hetiseka eka xiga xin'wana na xin'wana .
Xileriso xa mfumo eka nhundzu ya manyunyu .
Hikokwalaho , mhaka leyi ya karhi ku tekeriwa enhlokweni .
Hambiswiritano , xiphiqo lexi a xo va ntsena xa nhlangano na ku va xa tipolitiki .
Leyi i ndlela leyi hi faneleke ku yi teka .
I swa nkoka leswaku hi endla swona .
U fanele ku tshunxiwa .
Swi endlile hikokwalaho xihoxo lexikulu .
Ndzima yo karhi yi voniwile eka tlhelo leri .
Ndza engeta : hi le ka ndlela leyi hoxekeke hi ku hetiseka .
Leswi swi nga ta tanihi hi vuxiyaxiyi bya matimba mayelana na endlelo ra mpimanyeto .
Hi lava n'wangulano wo tala .
Eka mhaka leyi , hi na nhlayo ya karhi ya mavonelo .
Xosungula , vantshwa va endla xiphemu lexikulu xa kahle eka ntalo wa vanhu wa matiko ya misava .
Ku kula i ntiyiso .
Hi ta hundzisela leswi mi nga swi vula emahlweni , hakunene .
Hi fanele ku hanya eka misava ya xiviri .
Rimhaka leti hinkwato a tiri karhi ti pfurha malembe yo tala .
Naswona ntirho wa munhu wa ntiyiso .
Hlayela vuenti byo tsemiwa .
Kambe ku na nkarhi na ndhawu ya xin'wana na xin'wana .
Sweswo , hi swoxe , i ku kayakaya .
Tipholisi ta hina eka mhaka leyi ti ta tivisiwa hi Nhlangula lembe leri .
Hinkwerhu a hi swi tiva leswaku a swi ku tikela .
Hambileswi ya amukelekaka , marito a ya enelanga .
Hlaya atikili leyi nga laha hansi na ku hlamula swivutiso leswi landzelaka .
Switirhisiwa swa mitlangu na vuhungasi
Xana u ta xi teka ?
Yana emahlweni u seketela ntlangu wa bolo ya milenge hi Wavuntlhanu .
Khomixini ya yo Tiyimela ya Nhlawulo yi hlayile ku tlula hafu ya tivhoti .
Nhlamulo yo enta yi ta nyikiwa hi ku famba ka nkarhi .
Ntirho lowu wu nga hi yimela I ntirho lowukulu .
A ku na nkayivelo wa tinxaka letintshwa ta mbulavurisano .
A hi nge xi pfumeleli lexi .
Ndza hlamala .
Ndzi tshemba lexi ku va mhaka ya nkoka swonghasi .
Hinkwaswo leswi swi vekiwile eka xileriso .
Swikholwakholwana a swi vuli leswaku kahlekahle swi ringeta ku kombisa mhaka leyinene . .
Handle ka leswi , makete hinkwawo wu nge tirhi .
I ntirho wa matimba lowu khumbaka matiko hinkwawo ya misava .
Hi ku vona ka mina mhaka leyi ya nkoka swinene .
Loko mi langutisa eka datara , swi le rivaleni .
Vumbiwa ku ta va byona nawu wa le henhla wa tiko .
Xana ntirho wa muxaka lowu wa themositati hi wihi ke ?
Maendlelo na Swiletelo
Switirho swo hlayanyana swi nga pfuna eku humeleriseni ka leswi :
Ndzi amukela mhaka leyo .
Lexi a xi fanele ku cinca .
Leswi swi tirhisiwile eka nkarhi lowu nga hundza , kumbexana hi ndlela ya xiwelo .
Loko swi endleka , ndza kombela mi nga kaneti leswi .
Ringanyeta tindlela leti nga lulamisaka xiyimo .
Mpfumaleko wa vuswikoti bya mafambiselo wu tivekile .
Sweswi hi ya eka endlelo ra ku koka mahlo .
Makanelwa ya ntshamo lowu nga hundza ya se ya hangalasiwile .
Mulamuri u fanele ku xopaxopa nkanetano .
A ndzi ehleketi leswaku swi ni mfambelano wa swa tipolotiki .
Tsala ehansi xiringaniso xa ndzhendzheleko .
xivangelo xa xiphiqo .
Mintolovelo yo Nghenelerisa eka Mfuwo .
Ndzi twa ongeti leswi i xiperimente xa nkoka .
Ku vumbiwa ka sisitimi ro hlanganela ra dyondzo .
Sweswo swi vile xihlambanyo eka vululami na timhaka ta le ndzeni .
Khomixinara , leswi i mhaka ya xilaveko xa mali .
Hundzuluxo wa misava lowu wu fambaka kahle , ku tumbuluxiwa ka mitirho na ntshovelo wa swa vurimi lowu tlakukaka wu ta hoxa xandla eka ikhonomi ya matikoxikaya hinkwawo .
Swi hela swi vonaka , hambiswiritano , leswaku a swi humelelanga .
Mutirhelamfumo lontshwa wa ku tsakeriwa !
Ndza tshemba hi endlile swiringanyeto swa kahle eka n'wina .
Vumbiwa ra nhlangano ri fambelana ni milawu leyi tirhisanaka .
Tirhisana na , na ku ehleketa hi swilaveko swa swirho hinkwaswo swa ntlawa .
A ku ri njhekanjhekisano wa kahle naswona wa vutihlamuleri .
Hi landza mindzavisiso leyi , ajenda ya ntirhisano yi nga kombiwa .
Hina se hi na mphikizano .
Phurogireme ya hina yo antswisa vuswikoti na matirhele ya vukorhokeri bya mani na mani yi le ku fambeni kahle .
Ndzi kombela nseketelo wo tiya .
tumbuluxa mbango
Ndzi nga mi nyika angulo wa masungulo eka xiviko .
A hi langutisiseni ku hikwalaho ka yini xi ta ka xi nga humeleli .
Hikokwalaho , hi ni vutihlamuleri ku ya fikela eka xiyimo xo karhi .
Xileriso xo sirhelela xi na swipimelo .
Leyi i ndlela ya ku tumbuluxa netiweke leyi fambaka kahle .
Kambe hinkwerhu ha swi tiva leswaku ku na xipimelo xo rhangela .
Leswi i swilaveko swa nhluvukiso .
Hi dinga ku langutisana ni mitlhontlho leyi .
Hi swi fikelerile .
Hileswaku , swi tano , a swi tiki ku hlamula .
Ndzi ehleketa leswaku xi endlile .
I xivutiso xa kahle .
Xana leswi hi fanele hi swi endlisa ku yini ?
Hi nga ka hi nga amukeli leswi ehansi ka swiyimo leswi nga kona sweswi .
Maendlelo yo xiyaxiya sweswi ya laveka swinene .
Ndzi tshemba kuri hi nga vona mintirhisano yo hlaya ya vutshila ya muxaka lowu .
Mitirho yi ta kongomisiwa eka matiko lawa ya nghenelelaka eka Khapu ya Misava .
Swi khumbha ntshamiseko wa vuxaka .
Ya tirha eka ku nyika swiviko hi migingiriko ya huvo kumbe timhaka leti nga kaneriwa eka nhlengeletano leyi nga hundza
Kambe goza ri fanele ku tekiwa .
Hi fanele ku langutisa eka swivutiso leswi hi vuenti .
langutisisa endlelo ra ku tirhisa kungu .
Mi nge ndzi hundzulukela eka mpfuno lowu nga nyikiwa ku fikela sweswi .
Ku hava loyi a fanele ku nga nghenisiwi .
Tindlela leti ti olovile , naswona ti fanele ku lulamisa swilaveko na swikoxo swa ikhonomi ya muganga .
A hi swona leswo .
Ndzingano exikarhi ka vavanuna na vavasati wu sungula ekaya .
Ku nghenelela i ko tinyiketela , na ku va ka mahala , eka hinkwavo lava nghenelelaka .
A ku na xipimelo lexi nga erivaleni se xi endliweke ku humelerisa sweswo .
LESWI RHANGELAKA NKUNGUHATO
Laha hi laha bajete yi lavaka ku va yo olova kona .
Muxaka lowu wa hanyelo wu tekela ehansi matshalatshala yo antswisa swiyimo swa swisiwana .
I swo tala eka leswinene .
Xikombiso , nhlamulo yi nga katsa ku huwelela kumbe ku ba xo karhi kumbe ku vulavula kumbe ku hlawula ku famba ku hambana na xiyimo .
Hikokwalaho , hi tiyimisele ku fikelela swikongomelo swimbirhi .
Ha swi tiva leswaku swirhalanganyi hakanyingi swa humelela swi ku sivela ndlela ya wena .
Ndzi ta tsakela ku n'wi khensa eka ku nghenisa xandla ko karhi .
Ku hava loyi a nga na mavonelo eka mhaka leyi .
Xana I yini mhaka ya sweswo ?
Ndzi tsakela ku kombisa timhaka timbirhi .
Ntsakelo wa xipolotiki a ku ri ku hatlisisa endlelo .
Makumu mambirhi ya ha endliwa ku suka laha henhla .
Ndzi ehleketa leswaku leswi a va swi kumanga kahle .
Xana hi tihi timhaka ta nkoka ?
Yaleyo i mhaka leyi hi faneleke ku yi lulamisa ku sungula eka hinkwato .
Hi wena ntsena loyi a tivaka nhlamulo ya xihundla lexi .
Hi fanele ku teka magoza yo tiya ku lwisa ku tlhontlhiwa ko tano .
Kambe leswi swi vula yini ka matirhele ya tindzawulo ?
Sweswi ndzi ta yingisela hi vukulu na ntsakelo eka nkanerisano .
Mfumo a wu nge humeleli wu ri woxe .
Swa ndzi kanakanisa , hambi swi ri tano .
Mhaka ya mina ya vumbirhi i ku kombela eka vayimeri .
Lexi hinkwaxo xa tivikana swinene .
Mahungu ya kongomisiwile ku suka eka vuswikoti bya tiko rin'wana na rin'wana .
I mhaka leyi lavaka ku ololoxiwa hi ku hatlisa .
Ringanyeta endlelo ro tirhana na xiyimo .
Vutivi bya timfanelo
Endla nakambe xiringeto hi dayokisayidi-salifa ya matimba yo hambana .
Naswona wolowo i ntirho wa mina .
Na ntsengo wa timaraka ta .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Swiboho hinkwaswo leswi tekiweke hi Khansele swi tava kuya hi vhoti ya vo tala .
Nakambe , vukona bya wena laha byi nga tisa ku cinca eka mbuyelo wa ku tenga .
Swi amukele nseketelo wa komiti hinkwayo ya hina .
Sweswo hambi ko humelela yini na yini i masungulo ya kahle .
A nga wisa hi ku rhula .
Hakunene , mfumo na wona wu nghenisa xandla xa nkoka .
Swi ta fanele ku endliwa hi ku ya hi sisiteme , ku dyondzisiwa , ku pimiwa no languteriwa .
Laha nakambe ndzi pfumelelana na wena hi ntalo .
Ndzavisiso ku antswisa vukorhokeri bya swa mabindzu .
Xi hi tshunxa hinkwerhu .
I swa nkoka swonghasi leswaku hi ta eka ntwanano lowu .
Hundzisela ntumbuluko wa swilaveko swa ndhawu yo karhi eka masipala
Xiphemu xa rihanyo
Hikokwalaho , ndzi ehleketa leswaku kahlekahle a swi koteki .
Leswi swi ni ntshikelelo wo biha eka mphakelo wa vukorhokeri .
Hileswaku ku ni vavulavuri vantsongo va tindzimi leti khumbekaka .
Hi pfumelelana na Cosatu .
Xana u nga hlamula yini eka swona ?
Tona hi leti landzelaka :
Mitirho yi nga endliwa emakumu ka nhlokomhaka .
Ku na ntlhanu wa swiga .
Swo tala swi vuriwile hi ku hlekuriwa ka vaxanisiwa .
Hi ta antswisa ku thyakisiwa ka mbango na nkunguhato na mafambisele ya thyaka .
Swi tano , hi ta sola swiendlo hinkwaswo swa madzolonga .
Kungu ro tirha hi rona
Lexi landzelaka , vulawuri bya xidemokiratiki .
Ku sukela loko tilevhele ta mihlayiso ya hina ti nga enelangi , hi fanele ku koka mihlayiso ya matiko mambe .
Lexi landzelaka , ndzi lava ku vulavula hi pholisi ya swa matiko mambe .
Leti i timhaka ta nkoka leti a ndzi lava ku nyika marito yo karhi eka tona .
Hi na xivono- kaya ra hinkwerhu .
Hi langutela swilo leswikulu eka wena .
Ku vulavula hi ku lulamisa swa mhangu .
Xo sungula , a xi sunguli hi nkarhi .
Thekinoloji ya swa rihanyo i xiphemu xa nkoka xa sisiteme ya rihanyo .
Ku na xivandla xa leswi eka swiwelo .
Hi ntiyiso Minongonoko ya Ndlandlamuxo ya Vatirhi hi yona ndlela leyi nga tirhisiwaka .
I mani loyi a vulavulaka hi ku seketela nsusumeto ?
Hi swona swi endlaka leswaku hi ta va hi ri karhi hi n'wi seketela .
Nyika vumbhoni eka vutitivi laha henhla .
Muxaka lowu wa ntirhisano i wa nkoka eka nkarhi wa sweswi .
Hambiswiritano , ha ha tama hi khumbeka .
Namuntlha , hi le ku kombeleni ka nkateko lowuya wo fana .
Ehleketa hi nhlengeletano leyi u nga va eka yona kutani u xaxameta maendlelo lawa ya nga va kona ku vevukisa nhlengeletano , ku sukela eka xitiviso xa nhlengeletano , ku landzela maendlelo eka nhlengeletano .
Ndzi ta vhotela hikokwalaho xiviko .
Xivumbeko xa phepha ra swivutiso :
Ku amukela swinawana a swi cinci xiyimo xa vutumbuluxi .
Ndzi ehleketa leswaku hakunene i swa nkoka .
Hi ku olovisa , tikomiti ta tiwadi ti vumbiwile hi swirho leswi nga hlawuriwa swa wadi yo karhi ku va swi :
Hambiswiritano , xi na xiphiqo xa vutshembeki na vanhu .
N'wangulano i goza ro sungula
Xana u nga tatisa hi yini eka nxaxamelo wo kamba ?
Manghenelo ya hina eka mfumo ya fanele kuva ya xidemokirasi na wo kula .
Ntirho lowu faneleke ku hetisiwa
Pfhumba ri ve ri tumbuluxiwile naswona ri ta simekiwa eka mavhiki matsongo laya taka .
Tsala nhlamulo ya wena eka xiringanyeto lexi .
Hikokwalaho swi ta antswa ku fikelela xintshunxo lexi ringanisiweke .
Migingiriko , xirhangana xa ntirho wa siku na siku wa xirhapa xa swakudya , yi katsa :
Hikokwalaho hi ta va na vukheta swinene .
Mhaka ya vumbirhi i nsirhelelo wa switirhisiwa .
Ntirho wa wena hi lowo tika swinene .
Gingiriko lowu wu fanele kova wo pfula mahlo eka hinkwerhu ka hina .
Vaaki-tiko va fanele va twisisa leswaku ku ntshunxeka loku a hi ka nkarhi hinkwawo .
Ku tirhisiwa loku ka nawu wa vulawuri ku fanele ku tshamisa xisweswo .
Hi fanele hi tekela enhlokweni leswaku swa misava hinkwayo swi ni matshinyelo yo karhi .
Ndlela yo sungula i ku tiyisa nawu wa sweswi .
Mpfumelelano wu fikeleriwile wa leswaku ku fanele ku tsariwa maphepha yo komba tlhelo .
Hi tava na makungu ya kahle na switirhisiwa ku ya humelerisa .
Sweswo swi khomisa tingana letikulu , hi ku vona ka mina .
Tlilasi yi hlaya na ku kanela leswi hi mitlawa .
Ndzi kholwa leswaku nhlamulo ya leswi yi hi ndlela leyi .
Swi nga hunguta nhlayo ya swivandla swa mitirho .
A wu endlanga nchumu .
Nyika nhlanganiso wa nseketelo wa vonelo ra wena .
Vamanana na vatatana , ndza kombela .
Mighingiriko eka xiyenge lexi yi fanele ku va ya nkoka swinene .
Thekinoloji ya swa Vurimi , rixaka na mbango .
Eku heteleleni ka swona , sweswo swi se swi tiyisisile ku va mhaka ya kona .
Ndzi tsakela ku khensa vatirhi hinkwavo eka ku nghenisa xandla ko tinyiketela mayelana na leswi .
Ndza tshemba leswaku hi nga ka hi nga swi amukeli sweswo .
Vito ra phurojeke
Hi kombela u hi rhumela xitori .
Hikokwalaho a ndzi tsakile swinene ku vhotela kungu .
A ndzi ta rhandza ku tlakusa ku langutela ka vanhu lavatsongo .
Mpfumaleko wa ndzinganiso lowu wu fike ku tlula biliyoni wa tidolara lembe leri nga hundza .
Loko swi ri tano , leswi a swi ta soleka swinene .
Yi fanele ku pfumeleriwa hi huvo lembe ximali ri nga se sungula .
A swi endlanga tano .
Swo fana swa tirha eka pholisi hi timhaka ta xinawu na ta le ndzeni .
Xiringanyeto xa xileriso xi na xikongomelo xa ku tirhela xikongomelo xexo .
Vutivi byi hlanganisa mianakanyo , vutshila ni minkoka .
Hikokwalaho ka xivangelo lexi , a hi pfumelelani na swona .
Mpfuno eka vulavisisi na nhluvuko wu hambanile .
Phakeji ya swa timali se yi le tafuleni .
A nga ha va a vula swona .
Xo sungula , ku na vatumbuluxi .
Xana vanhu va ta dyondza rini kuva va tshemba ?
Ku engetela , ku tava na :
Endlelo ra vuvekisi : Mitlawa ya mune ku fika ka ntlhanu
Ndzi kombela u hi hlamusela leswi .
Hambiswiritano , ku sukela eka nkarhi wolowo timhaka letintshwa ti ya emahlweni yi vikiwa .
Ndza tshemba leswaku lexi i xiringanyeto xo tivikana ngopfungopfu .
Mpfumelelo lowu a hi mahetelelo lama a ma se ya fikeleriwe khale .
Tikomiti ta Tiwadi ti fanele ti tiva switirho swo hambana na maendlelo lama nga ta va pfuna eka swa ku amukeriwa ka ndzingano wa swa rimbewu hi hinkwavo .
Vumunhu a byi hambanisiwi .
Sweswo swi na xitandzhaku xa misava leyi hluvukaka .
Mikanerisano leyi hinkwayo ya ha pfulekile .
Yaleyo i mfanelo yoxe leyi hi nga na yona eka mhakankulu leyi .
Sweswo swi lava muxaka wo karhi wa mpfuno .
Sweswo a swi fani na ku herisa ku pfumaleka ka mitirho .
Xana ndzi nga vula swilo swimbirhi ?
A swi koteki ku nghenisa xiendleko xin'wana na xin'wana eka memorandamu leyi .
Hambiswiritano , ka ha ri na mitlhontlho leyi faneleke ku hluriwa .
Sweswi hi ya eka phenxeni .
Mhaka ya vumbirhi i ku antswisa vukorhokeri bya mfumo hi byoxe .
Sweswo swi le rivaleni , kambe xivutiso lexi xi pfumeleriwile .
Xikombiso , nsinya wa makhomelo ya swilo hi ndlela yo ringanana .
Tanihi xirho xa palamente
Ku hambana xikarhi ka vona hi ku landza :
Ndzi kombela u ringeta ku twisisa swoleswo .
Misava hinkwayo yi langutela eka wena .
Sweswo swi vuriwile , a ndzi pfumelelani na hinkwaswo leswi kumiweke hi Tikhomixini kumbe swiringanyeto .
NAWU WA SWA VUMUNHU WA MISAVA
Ku hluvukisa maphepha ra nongoti wa phurojeke ya tiphurojeke leti lavaka nseketelo wa le handle ka masipala
Vuxokoxoko bya nkhuvo i :
Eka mhaka leyi ndzi tsakela ku lulamisa swiyenge swinharhu :
Hi tiyisile ku va hi tsakisiwile hi leswi .
Mphakelo wu nyikiwa hi mfumo .
ku tumbuluxa mitirho
Xana i rini sisiteme leyi nga ta tirha ?
Ngopfungopfu , hi ta kongoma hi languta emahlweni .
Swihlovo swa le ndzeni : yi kumiwile hi masipala hi woxe , xik . mithelo na swibalo na vukorhokeri byo fana na ku hirisa miako na tihakelo ta matirhiselo .
Hikwalaho ndzi ta vhota ndzi seketela xibumabumelo .
Hi nga ka hi nga va byeli leswi va faneleke ku swi endla .
Tinxaka ta swimakiwa
Ina , xana wa swi yiva leswaku munhu loyi u suka ntsena mundzuku ?
Tipholisi ti tshamisekile .
Timhaka leti ti fanele ku andlariwa hi ndlela leyi nga kanakanisiki eka xiviko .
Matiko walawo ya lahlekeriwile .
Ndzi navela ku vuyisa muteki wa mahungu eka xiviko lexo saseka ngopfu .
Ntirho wa Siku
Xiviko xi le rivaleni , xi hundzisa hungu hi ndlela yo tsemakanya no kongoma mhaka ya nkoka .
Kambe sweswo a swi ringanangi .
Nongonoko wu lehile swinene .
Kombisa u tlhela u hlamusela maendlelo ya ku hlela vangwa ra sisiteme .
Hambiswiritano , ndzi ehleketa leswaku swiyimo sw masungulo a swi ringananga .
Kutani nandzeleriso wa xiyimo .
Ndlela ya hina yo tihlanganisa hi yona na vanhu yi fanele ku twisiseka .
Xikongomelo xa hina hi mimpimo ya nkarhinyana a ku ri ku pfula patu hi xihatla .
Hi andlarile cinco eka mhaka leyi vuriweke .
A ku ri ku endliweni ka vulavisisi bya ku humelela ka swilo .
Leswi nakambe i nawu wa nkatso lowu nga tirha .
Ndza khensa hinkwerhu , na swona yisani emahlweni ntirho lowa kahle !
Muganga hinkwawo wa misava wu komberile sweswo ku va swi humelela .
Hi se hi andlarile matlhelo mambirhi lama ku nga hlawuriwaka eka wona eka mhakankulu leyi .
Mayelana na sweswo mihlawulo i ya nkoka .
Timhaka leti ta mbango ti nga hi pfuna eka leswi .
Ka ha ri na swo hlayanyana swa ha kayivelaka laha .
I swa nkoka ku hi tsundzuka leswi .
Ku ta fika sweswi a hi ku vona ku hiseka kwihi kumbe kwihi ko tano .
Ku cinca i ka nkoka eku matiko laya ha hluvukaka eka swo tala .
Swivandla eka ta swihlahla , swicelwa na tikhemikhali swi fenele swi ri leswi tsakisaka .
Landzelela swileriso hi vukheta eka xivutiso xin'wana na xin'wana .
Kutani mhaka leyi i yo tika .
Pulani yi kongomisiwile eka ku hluvukisa na ku hlayisa vuswikoti bya nkoka eka xiyenge xa rihanyo .
Hi ta lava ku humelela eka hinkwaswo leswi .
Hi le kule na laha a hi tshembe ku va hi ri kona .
Vona va lehile swinene .
Ndzavisiso wu katsa swiphemu leswi landzelaka :
Sweswo swi le ka mbilu ya xiphiqo .
Sweswo ndza tshemba , i masungulo ya mhakankulu ya hina .
Mitlhontlho yintshwa yi tala ku rhamba manghenelo mantshwa .
Nhlangano na Nhlamuselo yo twala :
Phiramidi leyi yi fanele ku xiximiwa hi tindlela to hlaya .
Loko xiboho xo karhi lexi tekiweke u nga xi twisisangi swinene , kumbe nghingiriko lowu averiweke , vutisa murhangeri wa nhlengeletano ku ku basisa .
Naswona a hi vulavuli hi mayelana na ku tumbuluxa ndhawu ya mahala ya nxaviselano .
Ndzi lava swinene ngopfu ku ku seketela ku endla sweswo .
Swi ta cinca misava leswi hi tivaka yi ri xiswona .
Hikokwalaho , na hina hi fanele ku vulavula hi mayelana na swiphiqo swa vona .
Lexi kahlekahle hi xona xivangelo xa ku va nsinya wa vuxiyaxiyi wu endliwile .
Kambe ku fanele kuva na manghenelo yo twala eka mhaka leyi .
Xa vumbirhi , i xi demokirasi .
Hi seketela hi matimba leswi u nga hi mayelana na swona laha .
Ku tirhisiwa kumbe ku tirhisiwa hi ndlela yo biha ka switirhisiwa swa ntumbuluko kumbe vanhu na ntikelo wa swona eka nghingiriko wa ikhonomi .
Hi vukorhokeri bya nwina , mi katekisile vutomi bya lavo tala .
Ku ya hi miehleketo ya mina , ku ni swilaveko swinharhu swa nkoka .
A hi tirhiseni nkarhi lowu handle ko hlwela !
Hi pfumelelana eka tlhelo ra masungulo leri faneleke ku tekiwa .
Yi tisi ekaya !
U nga swi kota na swona a wu fanele ku aka ehenhla ka ku humelela loku .
Maphepha ya nongoti wa phurojeke i ' milawu ' leyi faneleke ku lulamisiwa na ku yisiwa eka huvo kumbe tindzawulo ta xiphemu .
Swiboho swo hambana swi amukeriwile hi mayelana na leswi .
Hi swona swi endlaka leswaku swilo swi ta cinciwa .
Huvo yi fanele ku hlangana ku nga ri ehansi ka mune elembeni .
Kuya ka mina eka ku helela hi mali eka mabindzu .
Kutani swi ta kota ku tirhisiwa eka swo tala .
Hi ku vona ka mina , hi ku hetiseka mfularhelo wu tano .
Vumbhoni bya ndzwalo
A xi nge humeleli !
Xo sungula , nxopaxopo .
Ntirho lowu i xikombiso xa xiphemu xa ndzulamiso xo koma .
Hi tirhile .
Loko ku ri leswaku u nga ndzi pfumelela , a ndzi ta seketela kungu ra mina .
Hambiswiritano , ku na mikayivelo leyi tikombaka eka swipimelo swa ku nyikiwa ka timali .
Xavumbirhi , hi fanele hi antswisa malawulelo ya nkayakayo na nsivelo wa nkwetlembetano .
Loko swi nga ri tano , hikokwalaho ka yini ?
tinhlengeletano to twa mpimanyeto hi wadi na xiviko xo karhi eka leswi tisiweke hi wadi
Makete wa mavoko i mbuyelo wa ntirhisano xikarhi ka ...
Naswona va nyikiwile .
Leswi a hi swiboho swa ikhonomi ntsena .
Languta nhlamulo eka Xivutiso .
Xiboho xa khabinete hileswaku ku sula a kuri ndlela ya kahle ku ya emahlweni .
A hi tekeni magoza .
Rifuwo ri le ku fambeni kahle .
Leswi i ntiyiso eka xiphemu xin'wana ni xin'wana xa ntirho wa hina .
Eka mina lama i masungulo .
Hlamusela mpimo wa ndzavisiso wa makete tanihi laha wu nga xiswona eka vundzeni bya swa makete .
Tanihi xikombiso , xigwevo xa rifu .
Ndzi kholwa leswaku ku na mpfilungano wo karhi mayelana na leswi .
Leswi kongomiweke i swa ntiyiso .
Vuxokoxoko bya khombo leri humeleleke .
A kuri ni mbuyelo wa kahle swinene ku suka eka vadyondzisi .
Ndzi ehleketa ku ri a hi ku tlanga ku ya hi milawu .
U vule leswaku , vatswari va fanele ku khutaza vadyondzi no va seketela hi mikarhi hinkwayo .
Xi tekile nkarhi wo tala na nkongomiso wa miehleketo .
Switandzhaku eka swakudya
Vuxokoxoko eka Pholisi
Swi kaneriwile .
I swilo leswitsongo swi nga ta ka swi nga cinci xiyimo .
Kambe ka hari na xiphemu xo antswisa .
Ku andza eka mpimo wa vugevenga .  .
Swi fanele ku va ni nkhumbo lowu yaka emahlweni ni ku tlakusa swipfuno swo huma matlhelo yo hambana :
U na hina namuntlha .
Ringanyeta mimpimo MINHARHU leyi nga tirhisiwaka ku hunguta mbuyelelo .
Ntlawa wa mina a wu kombeli swiletelo swintshwa na wona .
Lexi i xiyimo lexi hi tikumaka eka xona .
Hi fanele ku languta laha hi yaka kona .
Kumbexana i nxaniso , a ndzi tivi .
Hambiswiritano , ku ni cincano wa miehleketo lowu ndzi faneleke ku wu herisa .
Vula swilo SWINHARHU swa kahle hi muxaka lowu wa pompo .
Leswi swi kurisiwile endzhaku hi xirilo xa misava xa ikhonomi .
Swi kombisa leswi landzelaka :
Laha hansi ku na nkatsakanyo wa timhakankulu ta mbulavulo .
I ntirho wa hina ku hetisisa swilanguteriwa leswi .
Hi leswi hi swi endlaka namuntlha .
Hi endla leswi hi swikotaka ku amukela milawu leyi twalaka .
Hi fanele ku tirhisa leswi hi vuswikoti hinkwabyo bya swona .
Mphakelo wa gezi , gasi na mati .
Nkarhi wo endla tano hi lowu !
Vona va fanele ku nyuma .
Xana u ta endla tano ?
Sweswo hi leswi ndzi swi vulaka nhlamulo yo koma .
I khonferense ya nkoka .
Nkoka lowukulu swinene wa xiyimo lexi a wu fanelangi ku tekeriwa ehansi .
Nyika swikongomelo swihi na swihi swinharhu swa nhluvukiso wa swifundzha .
NKARHI LOWU VEKIWEKE
Kambe ku ta xaniseka yini kumbe mani hikwalaho ka swona ?
I nguva leyintshwa .
Hi fanele ku tirha naswona hi fanele ku swi endla hi hexe .
Ndza tshemba leswaku leswi swi ta yingiseriwa .
Xi langutisa ngopfu vavasati na vanhu lavatsongo .
Eku heteleleni hi humelerile .
Tumbuluxiwa ka vuswikoti bya ririmi :
Mhaka ya vumbirhi leyi ndzi yi vulaka i mayelana na vukorhokeri .
Hlamula xivutiso lexi landzelaka , hi ku landza ndzimana leyi nga laha henhla :
Mintwanano leyi fikeleriweke yi bohe vatirhisani ku :
Lexi xi twisiseka swinene .
Hlamusela timhaka ta ku maketa pholisi na kungu .
Lowu i mpfumelelo wa hina .
Kumbexana hi nga sungula ku swi lulamisa sweswi .
Hi fanele ku huwelela ku tshunxiwa ka lava nga pfaleriwa .
Ku hangalasiwa ka vumaki .
Matiko ya mune ya Yuropo va boxe mhaka .
Langutisa eka matirhelo ya kahle ya switirho .
Mpimo wa vundzeni wa fambelana ni giredi yo karhi .
Eka xivangelo lexi hi lava muxaka wo karhi wa rimba .
Ku yimisa nkarhinyana a swi le ka ajenda eka nkarhi wa sweswi .
Naswona kutani , ku na nsirhelelo
Xana xi humelela kwihi ?
Hi ta endla hilaha hi nga kotaka ha kona ku fikelela xikongomelo lexi .
Ndzi langutele nhlamulo ya n'wina eka swiringanyeto leswi .
Eka swivangelo leswi ndzi hambana na xibumabumelo xa muviki .
Xexo i xivangelo xa ku va nawu wu nga ri eku tirheni .
Mfumo wa Rixaka
Xiboho lexi xi fanele ku cinciwa eka samiti leyi landzelaka .
A ndzi ta kombela leswaku leswi naswona swi tekeriwa enhlokweni .
Endlelo ra hundzuluxo wa swa nawu wu se wu nghenile eka xiteji xintshwa sweswi .
Ku kumiwa ka swiendlo swo khomeka na ku endliwa i goza ra nkoka ra nkunguhato .
Mhaka ya mina ya vunharhu yi fambelana na mhaka ya vulanguteri .
Swi le rivaleni leswaku loko hi lehisa nkarhi wa ku ya emahlweni hi lomba , hi kurisa ndzhwalo wa ntswalo .
Hi lava leswaku wena u teka goza leri ro hlawula .
Hileswaku si ku tikarhata ka hina ka ka ka twala mihandzu .
Ndzi amukela mhaka ya ntiyiso ya leswaku mbhurisano wu pfulekile .
Swiyenge swi hi ririmi ro fana .
Xana u nga tsakela ku nghenisa xandla eka muganga ?
Vavasati va hlawuriwa hi tlhelo ro fikelela swa vulombisi .
Lexi i xiendlo xa xipolitiki lexi hi faneleke ku xi endla .
Hluleka ku endla xikombelo xo rhijisitara eka swikongomelo swa levhi ;
Naswona i incini hi nga na xona emahlweni ka hina ?
Swintsongo !
Ndzi kholwa leswaku a hi fanele ku endla leswi eka nkarhi lowu taka .
Hikokwalaho , a hi nge nyiki xiviko lexi ePalamende .
Goza ra xihatla ra laveka .
I incini angulo wa hina ke ?
Xana ndzi nga ya emahlweni ndzi tirhisa timfanelo ta mutirhisi leta khale ku fika rini ?
Hi le ku hlohleteleni ka nhluvukiso wa n'wangulano wa vanhu .
Xana hi lava yini ehenhla ka leswo ?
A ndzi tshembi leswaku xi tikomba swinene ku endleka .
Lexi se xi endliwile .
Leyi i nyimpi ya nawu , na ya nawu wa matiko .
Swinawana hi ku ya hi
Xitimandzilo
Kungu ra ntirho
Hi ku tirhisa xikombelo laha henhla .
Ku fanele ku va ni ku cinca ka masungulo eka yinhla leyi .
A hi tano .
Swo angarhela hi Nawu lowu .
A swi ta va swi antswa ku va xiphiqo lexi xi voniwile xi nga si humelela .
Sisiteme yo pima matirhelo ya vadyondzisi se yi kona .
minhlangano hi xitalo
Antswisa mfikelelo eka mirhi ya nkoka hi :
Swi lava mpimo eka matimba ya mfumo .
Kumisisa swiphemu swa nhluto leswi faneleke ku siviwa .
Hi kwihi laha u nga kumaka vukorhokeri ?
Vusirheleri eswikolweni byi engeteriwile .
Exikarhi ka hina , hi fanele ku tiva leswi hi faneleke ku swi endla ku kotisa xifundzankulu ku kula .
Eka hina namuntlha eAfrika Dzonga , hileswaku , ku tshunxeka swi vula kuri ku hava na xin'wana xa swilo leswi .
Tindlela to hambana ta tirhisiwa ku tiyisa khonkhirete .
U khomiwile naswona a tshamisiwa evheneni ya maphorisa .
Xopela xivutiso
Hi nseketelo wa wena , mfumo wu ta tirhana na vugevenga .
Lowu i ntiyiso eka tindhawu hinkwato ta vutshamo ku nga langutisiwi nkoka wa muako .
Hi tiva vuswikoti bya hina .
Hi ku njovela swichudeni ku suka endzhandzheni , tiyunivhesiti ti nga kota ku endla mali na ku engetela nhlengeleto wa swikili .
Naswona swikombiso hinkwaswo i hileswaku nkongomiso wu fikeleriwa .
Phurogireme yo sungula yi katsa leswi landzelaka :
Hi fanele ku seketela mhaka ya swivandla leswi pfalekeke .
Eka mhaka leyi , ndzi na ku vilela ka ntiyiso .
Ndzi ehleketa leswaku ku tava khumenhungu .
Swi languteriwile
Swiphemu swo hambana swa mhaka leyi tiyeke ku yisa emahlweni swa hlamuseriwa .
Switandzhaku swa dyandza .
Ndzi tsakela ku yelanisa eka swivutiso swinharhu swo karhi .
ku hlamuseriwa hi vuxokoxoko
Ndzi lava ku vula leswaku swi hi tsakisile swinene ngopfu .
Hinkwavo vabohiwa va na mfanelo ya dyondzo ya masungulo .
Xirilo xa swisiwana xi le henhla ka ajenda .
Swi humelerile .
Ku ringana malembe yo karhi , a hi ri eku tiphineni hi vuxaka byo antswa .
U arile ku vulavula na mani na mani .
I tshalatshala ro kongoma .
Sweswo a swi ni ntiyiso lowu kucetelaka hi timhaka ta ntiyiso . Ndzi ringetile ku va ni vuxiyaxiya lebyikulu swinene .
Va nyamalarile .
Sweswo i nkatsakanyo wo koma wa xiphiqo .
Vuphikizani hakunene i xiphemu xa nkoka xa tiikhonomi ta hina .
I mani nhloko ( kumbe nhloko yo khomela ) ya muti lowu ?
Xana ndzi nga mi kombela ku landzelela endlelo ro fana ?
A swi enelangi hi mukhuva lowu swi nga ka wona .
Xin'wana i xa ikhonomi .
Hi tekile xiyimo lexi nga erivaleni swinene .
Matimba hinkwawo ya le ka wena ku kombela khopi ya xitatimende .
Hi ku engetela , ku na nxungeto wa ku hangalaka ka nkwetlembetano .
A swi amukeleki naswona magoza ya nawu ya fanele ku tekiwa .
Hikokwalaho , vhoti ya mina yo hetelela yi ya yima na swona .
Vulavula hi nxungeto wa vugevenga eka vusirheleli na ntshamiseko ;
Ndzi kombela u seketela ku cincacinca loku ku endliweke hi nomu .
Swikombelo swa mahungu
Lexi landzelaka i nkatsakanyo wo koma swinene wa swiendleko leswi .
Xiyenge C
Lavisisa xivumbeko xa nhlangano .
NYENYANKULU
Xitatimende xa Xiphiqo
Hambiswiritano , swi lava nseketelo wa vaaki .
Lexi xi na nkoka swonghasi eka timfanelo ta ximunhu .
Mpaluxo wa swikongomelo
Kutani a ndzi nge hlamuli yeleyo .
MITLAWA YA LAVA NGA NA XIAVE
Masungulo hinkwawo lawa ya fanele ku lulamisa ku kula ka ikhonomi na nhluvukiso na ku tumbuluxa mitirho .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku hakunene hi nga amukeli xiviko lexi .
Tata no humelerisa matsalwa .
Swa khutaza leswaku magoza yo tivikana ya tekiwile .
Malembe na rimbewu na swona swi fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Ku hoxa xandla ka vaaki eka mpimanyeto
Nsayino wa munyiki wa vukorhokeri
A nga ta pfumelelana na mina ka sweswo ?
Hi tsaka swinene leswi mpfumelelano wu nga fikeleriwa .
Xiviko xa lembe ku katsa ni switatimende swa timali leswi hleriweke na xiviko xa tinkota swi ta tivisiwa vanhu .
A hi ta lava ku miyela hi swona .
Hi rhamba minhlangano ya vatirhi ku vuyela eku kanerisaneni hi xihatla .
Hlamusela no endla xikombelo :
Va hembile mayelano ni leswi nga humelela .
U tlhele a vekela ntsengo wa ntirho eka ku lulamisela ku tenga .
Xisandzu xi pfuna vanhu ku twisisa leswaku swi tikomba va ta khomiwa na ku xupuriwa .
Hikwalaho ka sweswo ku cinca loku ndzi ku andlaleke eka xiviko lexi .
Ndzi kombela leswaku va swi langutisisa nakambe .
Xana ndzi nga kambela njhani ?
NDLELA YA MFIKELELO
I incini swikongomelo swo kongoma swa xiviko lexi ?
Ndza swi tiva leswaku leyi i mhaka yo tsekatseka ya vutifumi bya tiko .
Ku ta humelela yini eka n'wana kwalaho ?
Khavisa nongonoko wa dyondzo ?
A ku ri ntirho wa matimu .
Xi fanele xi tlheriseriwa endzhaku .
Lexi hi xona xiyimo xa sweswi naswona xi ta tshamisa xisweswo .
Timhaka timbirhi to fambelana ta faneriwa hi ku boxiwa laha .
Kambe swi le rivaleni leswaku a swi ringananga .
I incini xi vumbaka ndzhuti wa munhu ?
Swi vutisa xivutiso lexi nga rivaleni : i yini vusweti ?
A hi langa kanakana ku kula ka ntirho lowu nga le mahlweni .
Eka bangi ?
Kutani lavaya va endleke swiboho va ta va na vutihlamuleri .
kuva ni mfanelo yo langutela
Ndza va seketela .
Congo i xikombiso xa kahle .
A na B
A ndzi fanele ndzi tsakela ku fika emakumu .
Sweswo a ku ri xona xiphiqo .
Switandzhaku leswi salaka i tilevhele ta le henhla ta ku pfumaleka ka mitirho na ku nga ringani eka swa vuvekisi .
Mphakelo i wa nkoka .
Ndza ala hi ku hetiseka .
Vahlamberi va fanele ku tshama ehandle ka mati ku fikela loko fulege yi yisiwa ehansi .
Xidingo lexi kotekaka xa xitirho xo hlawuleka xi fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Hi xivangelo lexi , ndzi ta tihumesa eka xiviko lexi .
Hi fanele ku koxa leswaku timhaka teto ti hloniphiwa .
A hi tshembeni leswaku lexi xi tirha kahle .
Na vona , va fanele ku langutana na vutihlamuleri bya vona .
Mavumbiwele ya swa rimbewu hi vaaki
Kutani Kaya ra Hinkwavo i ra nkoka .
U kanetana naswona eka nkarhi wa sweswi .
Hi hambana na madzolonga .
Muxaka wa ndlela ya nhlawulo na ndlela ya ku boxa mavito ya vayimelakulanghwa ku ta va :
Leswi swi endliwa swi humelela ku pima vundzeni bya ndzingano wa matholelo exivandleni xa mintirho .
A ndzi kholwi leswaku leswi hi swona u swi lavaka .
Nkambelo wa swa mabindzu wu ta hi xitalo wu hetiwile .
Ntsakelo wo dyondza swivulwa leswi tirhisiwaka emugangeni ?
Senthara ya Tidyondzo ta Pholisi .
Kutani ndzi khensa marito ya n'wina lawa yo saseka .
Leswi swi ta pfumelela ndzinganiso exikarhi ka swikongomelo leswinharhu .
Eka mhaka leyi hi lava ku antswisa mafambiselo na matirhisele ya vuhlori .
Leswi hi vulavulaka hi swona hileswi nga komisiwa , leswi u swi kumaka eka ndhawu yoleyo .
Nhlamulo yi ta nyikiwa ku nga ri khale .
Mhaka ya mina ya vunharhu i mayelana na ku lebula .
Ndzi swi tiva kahle hilaha xivutiso lexi xi tikaka hakona .
Kambe hi ta ku kumela marungula ku ri hava xiphiqo .
A ndzi swi tivi , a ndzi yi vukule byo fika kwalaho .
Vanhu vaka hina va na tindlu .
A hi kambeleni rhekhodo :
Hambiswiritano , hi ta vona leswaku tilevhele to lomba hi mfumo ti endliwa kahle no tiyiseleka .
E-e , ku nga ri eka swipanu kambe eka mitlangu .
Ku dzaha hikokwalaho i mhaka ya rihanyo ra vaaki swinene .
Mpimanyeto
Yuropo yi fanele ku katsiwa laha eka goza ra le kusunguleni .
Hambiswiritano , swiboho leswi swa twala ku suka na le ka vonelo ra xipolotiki .
Xana u nga ndzi tivisa leswaku xana xiyimo xa leswi hi xihi ?
Ndza tsaka swinene xintshunxo lexi xi kumekile .
Ndzi tlhela ndzi navela ku heta hi ku paluxa ku khensa ka mina .
Mfumo wu nge koti ku lulamisa ntlhontlho wa tindlu wu ri woxe .
Vona va ta va hoxile .
N'wangulano wa xiviri .
Lexi i xikongomelo xa mina .
Sisiteme yo tsundzuxa ka hari nkarhi hi nxungeto yi hluvukisiwile na ku ringetiwa .
Xivutiso xa leswaku i yini swi nga ta endliwa leswi landzelaka xi se xi tumbulukile .
Kutani entiyisweni , a ndzi lava ku hlayisa swoleswo eka xiviko xa mina .
Sweswo i xivutiso lexi hi faneleke ku xi vutisa hi hexe .
A swi ta va kahle swinene ku hlaya xiviko . .  .
N'wamapurasi u lava ku maketa xixavisiwa hi mali ya le henhla leyi nga kotekaka .
Leswi swi ta vona leswaku ku hava ku vuyelerisa ka swihi na swihi laha henhla leswi nga riki kahle .
Hlamusela minkhuvo ya siku .
Vatirhisi va lava ku tekela sweswo enhlokweni sweswi .
Ku vula ntiyiso , swi languteka onge hi nga hatlisisa ku hisa ka leswi nga ku humeleleni .
Lama i maendlelo lama yisaka eka ku nyika mpfumelelo wa phurojeke hi lava nga na xiave hinkwavo .
Ringeta ku katsa tinxaka to hlaya leti kumiweke ta mitlawa ya vanhu , ku katsa vanhu lava nga na vutivi bya timhaka ta mbango wa muganga .
Xiphemu lexi xi lava goza hi ndlela ya ku hlamula .
Vo tala va vatirhikulorhi va vurile swo tala .
Leri i vonelo ra hina .
Swi le ka hina ku tumbuluxa ndzinganano wolowo .
Swi pfuna munhu ku hlamusela xiyimo tanihi .
Hi lava ku tshama na vutirhelamfumo .
Wena u hlawuriwile .
nkoka wa mpimanyeto
Ndzi ni ku tshemba leswaku a hi vona .
Sweswo a hi leswi a hi hlawuleriwe swona .
Lexi i xiphemu xa nkoka eka swa tipulani ta miako .
Xana hi lava ku va mutlanginkulu wa misava hinkwayo ?
Lawa i masungulo ya kahle .
Vuxokoxoko byo tala byi nga kumeka eka Nxopaxopo na Mpimanyeto wa Timali na Matirhiselo ya tona eka Xifundzankulu .
Xilaveko lexi na xona xi vuriwile eka mipfapfarhuto yo dlayelela .
I xiphemu xa leswi hi nga swona hi xiviri .
Ku na swilo swinharhu leswi a ndzi ta tsakela ku swi vona .
Leswi a hi swilo swa kahle ku va eka matimu ya vito ra wena .
Vanhu hinkwavo va ta ringana emahlweni ka tikhoto na tihuvo ta vanhu vanharhu .
Swi fanele kuva erivaleni eka hinkwavo leswaku a hi nhlamulo laha .
Xexo a hi xivutiso xo olova ku xi hlamula .
Kutani , hi fanele ku endla sweswo .
Ha swi tiva leswaku ikhonomi ya hina yi langutane na mitlhontlho .
Ndzi tlhela ndzi lava ku twa mavonelo ya vayimeri va vatirhi na vathori .
Hi le ku tirhaneni na ku phakela .
Xavunharhu , ku na ku cinca eka nawu wa swa eneji .
Swi le ka moya lowu leswaku hi le ku tirheni .
Ku na lava va vuyeriwaka eka migingiriko ya vona na lava va twaka ku vava .
Hi ku angarhela , ndzi kombela swilo swinharhu leswi endlekaka .
Palamende yi fanele ku teka xiave .
Eka swiyimo swoleswo , ndzi nga vula nakambe xitsundzuxo xa mina .
Xiviko lexi xi ringanerile .
A hi nchumu hakunene ku phakela eka mhaka leyi .
Tiva swiphemu swa swivangelo .
A ndzi ehleketi ku ri hi se hi endlile sweswo .
Leswi a swi tiyiseleki naswona a swi fanelangi ku humelela nakambe .
Hakunene a hi yona leyi ndzi yi hlayeke .
Mbuyelo hileswaku munhu u ehleketa hi ku nonoka swinene naswona nhluvukiso wu tlhelela endzhaku .
A hi fanele ku va hi yile eka tlhelo ra mfularhelo .
Ndzi ehleketa leswaku hi nga swi olovisa .
Xa nkoka eka leswi i endlelo ra xielekitironiki ro susumeta .
Hileswaku mavhiki lamaya mambirhi ya ta hi eku heleni ka vhiki leri landzelaka .
Naswona hi wona ntlhontlho lowu ndzi ehleketaka leswaku hi wona hi wu andlalaka .
Mabindzu ya fanele ku tsarisela vatirhi ndzindzakhombo lowu bohaka .
I vumbhoni . .  .
Leyi nga yona ?
Hi endle swilo tala swo hambana , leswi hi swona leswi hi nga xiswona , hi tano ;
Hi ta endla ntirho wa hina .
Nyika swivangelo swa tinhlamulo ta wena .
Hambileswi ku nga ni vuxopaxoperi lebyikulu bya mphakelo wa vukorhokeri , ku na swo tala leswi fikeleriweke .
Hi nga ha va ni timbirhi ku huma eka tinharhu .
Xana hi le kwihi eka endlelo leri ?
Vo tala va vona a va hambanisiwile ni mindyangu ya vona .
A ndzi ta tsaka loko a wo swi kota .
Lexi hi xona xivangelo xo tisa xivutiso lexi .
Ina , xileriso xi laveka hi xihatla .
Mufambisi wa huvo u fanele ku thoriwa hi muthori .
Hi fanele ku cinca endlelo ra matirhele .
Ndza swi tiva leswaku leswi a swi enelanga .
Hi kume xexo ?
Ku kamberiwa ka matsalwa
Tanihiloko xi ri xitirhisiwa xa nkoka xa vufambisi bya ncinco , swikongomelo swa xona i :
Mi nge ntsena ndzi vula swoleswo ka ha sunguriwa .
Sweswo a nge weli eka muxaka lowu wa xiyimo .
Projeke eka nkarhi wa sweswi yi kha ya tirhisiwa .
Hi ni ntirho wo tala ku wu endla .
Sweswi ndzi langutisela vanakulobye ku endla leswi fanaka .
Sweswo hi leswi a ndzi lava ku koka nyingiso wa wena eka swona .
Leyi i ndlela yo hlayiseka yo tiolola .
Hinkwerhu hi xiyaxiya swona , inkomu .
Ndzi amukela ntwanano lowu fikeleriweke eka ku hlaya ko sungula .
Vafambisi va muganga a va le ku tekeni ka magoza lama lavekaka .
Nyika swikombiso laha ku lavekaka ku hlangana .
Va fanele xo sungula va yimisa ku lwa ka nkarhi hinkwawo .
Tsevu ku fika eka nkombo wa malembe ya ha ri ekule swinene .
Sweswo a swi ta hi nyika nxaxameto wa milawu leyi faneleke .
Ku avanyisiwa ka xifundzankulu a ku si kumeka .
Vamanana vo tala va tirha ntirho wa njhani ?
Ndza tsundzuxa mayelana na leswo .
Xitatimende xa muchaviseki xirho , hikwalaho , a hi xona , ku ya hi ntiyiso .
Ntirho wa Tindhawu to Dyondzela ta le henhla wu fanele ku tiyisisiwa .
Hi ta lava ndzima eka hinkwaswo swa leswi .
Tanihi leswi u vuleke , a swi helangi .
Loko na nkarhi vanhu va lava ku huma va ta humesiwa .
Xiyimo xa ikhonomi , tanihilaha hi xi tivaka hakona , xa chavisa swinene .
Ntirhisano wa muxaka wuntshwa wa laveka .
Nkunguhato wu lava ku kongomisiwa na ku va hi vuxokoxoko eka masipala wun'wana na wun'wana .
Hambiswiritano , a ku fikangi munhu hi nkarhi lowu .
I yini Ntwanano wa Sayizi yinene ?
Hinkwerhu hi na vutihlamuleri .
Vutihlamuleri byo rhanga bya huvo ya masipala i ku langutisisa :
Xivangelo xa nkoka swinene xa vusweti i ku pfumaleka ka mitirho .
Hikokwalaho , a ndzi ta tsakela ku kombisa swoleswo .
Xirho xa vateki va mahungu va rhambiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Tinhlamulo ta vakamberiwa ti fanele ku amukeriwa ku ya hi nkoka wa tona .
Hi tshembha leswaku leswi a swi nge vi tano .
Swi tlhela swi tiveka tanihi Vuhosi .
Mixungeto leyi fambelanaka na nxaviso na swinavetiso .
Xana u ri yini ?
Swi tano na leka ku tshikelela ku yirisiwa .
Ku yivela mfumo i ku yivela vanhu va hina .
Xirho xi nga tshika vuxirho eka Bodo hi ku nyika nothisi hi ku tsala , eka Holobye .
Va kume nkarhi wo dyondza hi ta ku tirha hi ntlawa na ntirhisano .
Vuxokoxoko
Vaaki va misava hinkwayo va lulamile ku tlanga xiave xa vona .
Thendara yi nyikiwa munhu wa le handle , kasi vo tala va vona leswaku munhu wa la mugangeni u na vuswikoti byo endla ntirho wolowo .
A swi endleki ku va na dyondzo yo hatlisa .
Xikongomelo i ku :
Hikwalaho , makungu yo hlawuleka hinkwawo ya laveka .
Kutani hi fanele ku tirha hi swikombo leswi vonakaka .
Ku kambisisa nawu wo nghena exitulwini hi ku landzelelana :
Kumbexana timhaka to tala swinene hi leti nga eka nxungeto laha .
I yini switandzhaku swa vona ?
Hikokwalaho ndzi vula lexi tanihi xivutiso xa nkoka swonghasi .
Kutani leswi hi swona swi humeleleke .
Tanihi laha ndzi vuleke , ndzi tsakile swinene .
Vhoti yi ta landzela .
Hi ntiyiso ku hava nchumu .
Hi ku kombela leswaku u nga tshembi leswaku mfumo hi wona wu nga ta endla .
Va vula leswaku a ku na swo sivela vukhamba emafasitereni .
Ku languteriwe leswaku endlelo leri ri ta teka kwalomu ka malembe manharhu .
Ha ha fanele ku nyika tinhlamulo letinene .
A hi tivi leswaku swi ta suriwa rini .
Vanhu va ha hanya ehansi ka nxungeto wa madzolonga .
Ku fikelela xikongomelo lexi hi lava ku nghenelela ko nkhinkhi eka xiyenge lexi nga riki xa mfumo .
Hambiswiritano , leyi i mhaka ya mbhurisano leyi yi nga tivikaniki .
Ku tlangela ndzhavuko wa hina i xiphemu xa nkoka xa ku aka rixaka .
Ndzi seketela xiviko lexi hi ntsako lowukulu swinene .
Manana Xandla xa Muvulavuleri , hi khensa ku va u ri kona .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi tivisile ku cinca loku .
Entiyisweni , xiyimo xi nyanyile .
Va ku byerile leswaku a va swi lavi leswi .
Hakelo ya tiphurojeke leti antswisaka nkoka wa vutomi bya maAfrika-Dzonga .
Hikokwalaho ku na xilaveko lexikulu xa xihatla .
Phurojeke leyi yi lulamiseriwe ku vuyeriwa ka hinkwavo lava tinyiketeke eka yona .
A nga swi koti .
Mukomberi wa ntirho u fanele a tisa fomo ku katsa na mahungu ya swilaveko ehofisini ya Vuyimeri .
Hi tshemba leswaku hundzuluxo lowu wu ta amukeriwa .
Leswi swi tlhela swi fananisiwa na ku endla swilo swa kahle .
Ndzi ehleketa leswaku i ngopfu mfularhelo .
Xi fanele xi vanga mixavo ya kahle na nsirhelelo wa mphakelo .
Kunene ndzi nga vona vunene bya sisiteme yo tano .
Ku lava ka mina nakona i ku ya emahlweni ku tirhela erivaleni .
A ku ri hava ku landzelelana eku yiseni vaofisiri ku tirha kusuhi na muganga .
Swivutiso swi ta kongomisiwa eka matsalwa ya ntiyiso .
Hikokwalaho , ndzi tsakela ku langutana na mhaka leyi .
Xikombiso lexi xi tava eka nongonoko wo tekeriwa enhlokweni ni ku tekiwa ka xiboho hi xijumba .
Hi na nkarhi wo tala ku nga si fika ku hlaya ka vumbirhi .
Ku aka hi vuntshwa maendlelo ya vunene swi sungurile .
Hi fanele ku langutisa eka vumundzuku loko hi ri karhi hi horisa swa khale .
Eka nkunguhato wa Komiti ya Timhaka ta Timali na Komiti ya Vuvekisi ;
Se mi nge ndzi vula swilo swingari swingani swo karhi .
A ndzi ta tsakela ku engetela swimbirhi ntsena .
A swi boxangi nsirhelelo wa vatirhi .
A hi tshembeni leswaku a hi xi twisisangi kahle .
Papila ri hundziseriwile eka Xifundzankulu ku va ri vekiwa laha ku hlayisekeke .
Hlawula nhlawulo leyi xiximaka ku tlula hinkwato ku hetisa xivulwa :
Hi ta rhangela hi ku kombisa naswona hi ta tsutsuma loko va ri karhi va famba kunene .
Hi fanele ku lulamisa timhaka ta hina vinyi .
swa tipolitiki na swa ikhonomi
Tirhisa tindlela ta mahanyelo entirhweni .
Leswi swi vula leswaku a ha ha ri eka xiyimo xo rhangela ku amukela .
Hi ndlela yaleyo swi nga hakeriwa hi xihatla swinene .
Swi ta teka nkarhi ku va xiyimo xi antswa .
I yini ntlawa wa matitwelo ?
I mhaka yo teka xiboho eka leswaku i mani a sungulaka .
Ku cinciwa loku mpfapfarhutiweke hi loku landzelaka :
Hikokwalaho ku na vuamukeleki eka nkanerisano lowu .
Xiringanyeto lexi hi nga eku xi kaneleni namuntlha xi wela eka xiyimo lexi .
Ku tlakuka ka timakete leti tumbulukaka swi tlhela swi engetela mphikizano , swi veka ntshikelelo wa matimba eka miholo ya vatirhi va swikili swa le hansi eka tisekitara leti nga vaka eka nxaviselano .
I xivutiso xo tsakisa .
Ku humelerisiwa ka swilaveko leswi swi vonile ntshamiseko ka swikolo swo tala .
Hungu leri Faneleke :
Tlakusa vuxaka ni matiko mambe .
Handle ko navetisa , ndhurho wa mathikithi ya mitlangu a wu nga ta fikeleleka .
Swi teka matlhelo mambirhi ku endla njhekanjhekisano .
I incini lexi xi nyikiweke xivangelo xo tivikana xa leswi ?
Mafambiselo ya vaaki ya nhlavutelo laya tumbuluxiweke .
Tiko ri nga endla sweswo .
Rheferense ya Nawu lowu eka munhu wihi na wihi yi katsa munhu eka xiyenge lexi nga riki xa mfumo .
Sweswo i vonelo ra hinkwerhu ra komiti .
Ku na swivutiso swa nkoka .
Khomixinari , ndzi navela ku veka xivutiso xo koma xo engetela .
Naswona vatswari a va tivi na mpaluxo lowu wo tsema nhlana .
Yaleyo i ndlela yoxe leyi hi nga tirhisaka ntshikelelo hi xiheri .
Vanhu va langutela leswaku mi sirhelela na ku yisa emahlweni timfanelo ta vona ta masungulo .
Hlamusela ntirhonkulu wa vatirhisi eka ikhonomi .
Kahlekahle Mfumo na nhlangano lowu nga na vunyingi , a va na tinhlamulo hinkwato .
Ndzi ehleketa leswaku ndzi hlamurile swinene kumbe switsongo swivutiso swa wena .
Nseketelo lowu lavekaka wo huma eka masipala
Na nchaviso wa rifu hi woxe a wu nge va siveli .
Mitlawa ya xidemokirasi yi tumbuluxiwile .
Leswi , entiyisweni , a swi enelangi .
Hiswona , a ndzi nge pfumeli sweswo .
Xirho xa khomixini xi ta tirha eka xiyimo xa nkarhi wo karhi .
Xi ta hela rini lexi ke ?
Leyi i nhlamulo leyi a ndzi ta tsakela ku yi twa .
A xi fanelangi ku swi vuyelela .
Leswi i vumbhoni eka swifundzankulu hinkwaswo .
Hi ku endla sweswo , hi ta tirhana na mhaka ya nxavo na ku vuyeriwa .
Vuswikoti bya vuhlanganisi lebyinene i bya nkoka .
Mi nge ndzi sungula hi ku vula swo karhi leswinene .
Ku nghenelela swi ya hi ku tinyiketela .
Handle ka ku onha nchumu lowu wu hi nyikaka vutomi .
Nhluvukiso wa swa vutlhari bya tipolitiki eka muganga swi katsa ngopfu leswi landzelaka :
Hi twa hi tshembha leswaku xiyenge lexi nga riki xa mfumo xi tava xiphemu xa endlelo !
Tiwadi hinkwato
I ndzingano lowu faneleke ku fikeleriwa .
Siku :  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Hlamusela matirhele ya nxopaxopo wa ku-durha-mbuyelo .
Swi katsa :
Xi fambelana na nhlamuselo ya tindhawu ta ku landzelela milawu .
Swi tlhela swi va mhaka ya vuhlayiseki
I mhaka .
Mahetelelo ya ntlawa wa mina i ku hi fanele ku ala xiringanyeto lexi .
I ya kulu ku hluleka .
Xa vumune i nkoka wa mafambiselo na vatirhi .
A ndzi swi twisisi .
Nseketelo wo tala wu fanele ku nyikiwa .
Mhaka ya vutihlamuleri , ngopfu-ngopfu byo fambelana na timali , na yona ku vulavuriwile hi yona .
Naswona hikokwalaho xi ri kona .
Kwalaho hi fanele ku hoyozela lava ngheneleleke .
Ndza tsaka leswaku nhlokomhaka leyi yi vuriwile .
Hi fanele hi hlayisa muxaka lowu wa moya .
Xiboho xi kombela nsirhelelo wa nkarhinyana eka malembe manharhu .
Ntirho ni Bangi ya Misava eka mhaka leyi wu sungurile .
Ku hambana loku a ku olovi ku hlamuseriwa .
Naswona ndzi le ku languteni ka vatirhi va wena .
Mpimanyeto wo dyondza
Swilaveko swa vona na swona swi fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Ku nghenela ka mitlawa ya le kusuhi i swa nkoka swinene .
Kutani ku na mhaka hinkwayo ya vuphikizani eka swa tithendara .
Ntlawa wa hina wu ta va wu karhi wu nyika mpfumelelo eka mpimanyeto wa swa timali wo engetela na lowo cinca .
Naswona loko swi ri karhi swi ya va ta lava swiyimo .
Enkarhini wa sweswi , makungu lama landzelaka ya xibalo ya le ku langutiweni :
Ndzi ta ringeta ku komisa lexi xi va erivaleni .
Ntshunxeko eka xivumbeko xihi ni xihi wu sungula hi vutivi .
Eka nkarhi wa sweswi a hi swi tivi .
Tiva leswaku wena u hava swikombiso leswi nga ta nyika switshunxo hinkwaswo .
Ndza tshemba swi ta va ni dzano ra kahle .
Hi ku vona ka mina , leswi ku ta va maendlelo yo leha .
Nchumu wun'wana wa nkoka wa Nawumbisi lowu wu fambelana ni ku simekiwa ka vumatsalani bya xifundzankulu .
Loko ku kunguhatiwa Xedulu xa Ntirho ku tekeriwa enhlokweni swi ta nyikiwa eka leswi landzelaka :
Sweswo swi le henhla swinene eka swiyimo swa nkarhi lowu hi nga eka wona .
Xi ta khumba ku kula eka khwaliti ya vutomi .
Ndzi na tshembo lowukulu swinene leswaku leswi swi ta humelela .
Sweswo a swi enelangi ku va goza ri tekiwa .
A ku na ndhawu ya swidzidziharisi eka vaaki lava hanyeke kahle .
Ndzi tlhela ndzi vulavula laha hi J.G.
Avanyisa u fuma .
Hikokwalaho leswi landzelaka swi humelerile eka ku simekiwa ka Nawu wo Lawula wa Swibalesa :
Hi le mahlweni swinene ka xedulu .
Hikokwalaho , ndza tshemba leswaku xiviko lexi xi fanele ku amukeriwa .
Vhoti yi gimetiwile .
Hinkwerhu hi fanele ku endla hi kambirhi matshalatshala ya hina .
Nhlamuselo i ya ndhavuko ngopfu .
Khoto yi tiyimiserile swinene tanihi laha a yi navela hakona .
Ku lulamisa switirhisiwa swa timali swi ta humelela eka .
Hi tivile sweswo nkarhi wo leha .
Hi swona swi endlaka leswaku leri ri ri goza ra nkoka leri yisaka emahlweni .
Ndlela yo hluvukisa Nkungu ra Dyondzontsongo .
Hi fanele ku nyuma .
Hlayela ku hambana ka xiyimo eka datara .
A swi vuriwi leswaku .
Hi ntiyiso , swi lava ku amukeriwa leswaku vanhu va fanele ku fuma .
Hi ku khongotela ku endla sweswo .
Mihlangano ya vukhongeri yi lulamisile mitwanano ya ku rhula .
Va nyika vanhu xiavi etikweni ra vona .
Hi rihi vonelo ra wena eka mhaka leyi ?
Nongonoko wa Ntirho hi wona masungulo .
Swivutiso swo fana na leswi swi boxiwile .
Tanihi swirho , hi yimela mamiliyoni ya vanhu eNdlwini leyi .
Hi Nyenyankulu lembe leri , hi tava rhurhela nhlengeletano yo angarhela eka vamanana eka mabindzu .
Hi ta ya emahlweni hi tshikelela ku ya eka tlhelo rero .
Sungula xivutiso xin'wana na xin'wana eka pheji RINTSHWA .
Antswisa nawu wa vukorhokeri bya rihanyo ra xifundzantsongo .
Sweswo i ntiyiso kambe na swona a swi hetisekangi na switsongo .
Ndza tshikelela , a hi ni rito eka mhaka leyi .
Hileswaku hi fanele ku tshova Ndzhendzheleko lowu .
Ku rivalelana swi na nkoka .
Ku hlayisiwa ka semende laha ku tirheriwaka kona i swa nkoka swinene .
Ndzi nga swi ehleketa leswaku leswi a swi tshami swi twala swi ri kahle .
Xi ta sungula ku tirha ekusunguleni ka lembe leri taka .
Ku humelela ka hina eku akeni tihofisi tintshwa a ku si va loku tsakisaka .
Hi nga endla endla swo antswa swinene hi switirhisiwa switsanana leswi hi nga na swona , loko hi :
Ntlawa wa mina , swi tano , wu seketela xiviko xa yena hi ntalo .
Xivutiso lexi hi nga langutanaka na xona sweswi , namuntlha , hi leswi levhele ya hina yo hluvuka yi nga xiswona .
Ndzi ta sungula ndzi vulavula hi Ndhawu yo Xavisela ya Mahala .
Lexo sungula i ku humelela ka ku ku cincela eka xiyimo xin'wana .
Ndzi pfumela leswaku sweswo hi leswi hundzeke .
MAVABYI NA SWIPIMELO
Nkunguhato wa asayimente leyi wu hlamuseriwile wu twisiseka mayelana ni rheferense .
Yingisela mongo kutani u endla fomo .
Hambiswiritano , tanihi leswi ndzi va hlamuseleke , ku fika hi nkarhi swa va vuyerisa .
Swikombiso se swi vuriwile .
Hi endlile leswaku swikolo swi tiva mhaka leyi hi ku tirhisa tisekhula .
Loko u ri ni akhawunti khale , sayina .
Ha tiboha eka swikongomelo leswi landzelaka .
Eka mhaka yaleyo , hambiswiritano , hi vona swilo hi ku hambana hi mpimo wo karhi .
nhluvukiso
Hi vonile hilaha swi ngheniseke xiavi eka ku ndlandlamuka ka ikhonomi ya matiko ya misava .
Ku tlhela ku lerisiwa leswaku :
Leswi swi ta tekela ehansi ku tirha ka migingiriko ya hina .
Ndzi langutela switsundzuxo swa wena eka Nhlengeletano .
Swikoweto swa khutaza .
Hlamusela matumbulukele ya nhluvukiso wa tisisiteme ta mahungu .
Ku sivela vugevenga i mhaka yo tika swinene loko ku langutisa muxaka wa mhaka yo sivela .
Hikwalaho hi vutisaka xivutiso lexi .
Ri sirhelela timfanelo , ntshunxeko , matimba na nsirhelelo wa vanhu hinkwavo etikweni .
Hikokwalaho , ndzi tshemba leswaku mhaka leyi yi koxa nxopaxopo wa vundzeni bya matimba swinene .
Sweswi ndzi jikela eka vuyimbeleri na vumaki bya swa vuhungasi .
Hi kwihi ku fana eka tilayini ?
Ndhawu yo holela mudende
Laha hi kona rimitsu ra mhaka ri etleleke kona .
Ku ni ntirho wo tala swinene lowu hina hi faneleke ku wu endla kwalaho .
Eka mavhiki lama landzelaka , hi ta tirha ku ya simeka N'wangulano hi Vamanana va xifundzankulu xa hina .
Hikokwalaho hi ta hundzela eka vhoti .
Xana i incini ntirho wa tikomiti ta swa sayense ?
Ndzi lava ku swi veka erivaleni swinene .
Va hava vasunguri .
Ku lawula nkarhi kahle .
Lowu i muxaka wa ntwanano lowu ndzi tshembeka eka wona .
Nhluvukiso wa xithekiniki wu fanele ku fambelanisiwa na xikongomelo lexi .
Hikokwalaho , hi fanele ku tumbuluxa fambiselo ra phenxeni ra nkarhi wo leha .
I ntiyiso leswaku ku vile na ku cinca ko karhi .
Misava yi teke xiyimo , ku katsa n Nhlangano wa Matiko , ku fungha siku leri ra nkoka .
Kambe ku ve na xiphiqo lexikulu .
A ndzi tsakeli ku ka ndzi nga twisiseki .
Hikokwalaho a ndzi nga endli swo tlula swona hi mayelana na swona .
Leswi a hi nkateko .
Ka ha ri na xidingo xa swiyiriso swo ka swi nga kanakanisi .
Ku va nyika timfanelo ke ?
Entiyisweni , thekiniki yi tshama hi mikarhi hinkwayo yi fana .
A swi twisiseka
A ndzi ta tsakela ku tshikelela mhaka leyi yo hetelela .
I xifundzankulu xa vanhu .
Xikombelo xa Nawu
Ntila wa ndzingano .  .
A hi fanelangi ku hlawula exikarhi ka vusirheleri na ntshuxeko .
Ku tlhela kuva na nxaxamelo wo kambela ku vona leswaku marungula hinkwawo ya nyikiwa .
Swiletelo swa Makambelelo swi fanele ku katsiwa .
A ndzi ta tsakela ajenda ya leswi . .  .
Se hi ya ka swiviko .
A swi kotangi ku hlula laha .
Ku cinca ku fanele ku endliwa laha .
XIKOMBELO XA WUNDLA N'WANA
Nhlangano wa mahungu a wo va ntsena makete .
Longoloxa swivangelo swa leswaku hikwalaho ka yini khamphani yi fanele ku va ni pholisi ya vuxavisi .
Lemukisiwa hi xikongomelo xa ntlawa xa ku endla vugevenga ;
Ndzi khumbekile swinene hikokwalaho ka swona .
Leswi a hi swivutiso swa hina .
Eka n'wina vanghana , ndzi tshemba leswaku hi fanele hi tshembeka loko hi vulavula hi mhaka leyi .
A hi yona ndlela yo khoma vanhu .
Ha khensa eka nkateko lowu .
Ndza tshemba leswaku hi fanele ku tirhisana swinene laha .
Swiendleko leswi swi ya emahlweni .
Lexo sungula xa leswi i pholisi ya swa bajete .
Nawu lowu wu tekela enhlokweni ntsena leswaku masipala wu na mfanelo yo n'okisa komiti ya wadi loko yi hluleka ku hetisisa xikongomelontsongo xa yona .
Se ndzi endlile leswi .
Ndzi ta tsakela , eku heteleleni , ku n'wi vuyisa eka leswi .
Tsala timhakankulu leti nga vuriwa enkarhini wa nkanerisano .
Ku vulavulanyana hi xin'wana na xin'wana xa swona .
Ndzi ta tsakela ku tlhela ndzi vula leswaku hi pfule hofisi yo engetela .
Ndzi se ndzi boxile nsirhelelo na vusirheleri .
Ndzi ehleketa leswaku a swi ta antswisa xinawana .
Ndzi khensa muviki eka xiviko xa yena .
A swi nga ta va swona ku tshinya xifundza hinkwaxo .
Nsirhelelo na Vukorhokeri bya Vuhlayiseki
Ndza swi tiva ku ri swi tsakeriwa hi vatirhikulorhi hinkwavo .
Ndzi ehleketa leswaku swoleswo i swa masungulo .
Leswi a hi xiyimo lexi nga kahle xa timhaka eka xidemokirasi .
Swi ta herisa matirhiselo yo biha na xihlawuhlawu .
Lowu i mfungho lowu tikombaka wa ntsakelo wa vanhu hinkwavo .
A hi fanele ku va na xiave eka ku teka swiboho .
Hi ku vona ka hina , ku na xivangelo xa kahle xa lexi .
Mbuyelo a wu ri yini ke ?
Kuna vuxaka byo kongoma exikarhi ka Eneji na ku Cinca ka Maxelo .
Hambiswiritano , a hi tshembi eka endlelo ra ntwanano .
Vanhu va koxa swo tlula swilaveko swa masungulo .
Kumbexana hakunene hi lava ku vulavula mayelana na lexi .
Masungulo lawa ya fambisana na ;
Hikokwalaho ndzi ehleketa leswaku ku na maendlele lama tengeke eka tiko rin'wana na rin'wana leri hluvukaka , lama i maendlele yo dyondza .
Swi hi dyondzisa leswaku hi fanele ku va ni vutihlamuleri bya lomu hi kongomaka kona .
U nga endli xihoxo eka swoleswo .
Hlayisa nhlanganiso na ku pfala tsalwa .
Ntswalo eka vuvekisi wu hlayeriwa emakumu ka nkarhi lowu nyikiweke .
Xitiyisiso xo amukela thyaka .
Eka mina leyi i mianakanyo leyi nga twaliki .
A ndzi ta tsakela njhe ku kombisa swiphemu swimbirhi swa nkoka hi ku hetiseka .
Hikokwalaho xiviko xa Ravuntlhanu xi ta va xa nkoka swinene .
Xa vunharhu , a ku fanele ku va na timali to ringana leti nga averiwa mhaka leyi .
Swi ta tirhiseriwa ku nwa .
Hambiswiritano , leswi a swi kalanga swi kumeka swi basisiwile ku ringana .
Ku lulamisiwa ka data leyi ku sungurile .
Hikokwalaho ka yini va nga humeleli ?
Phepha ra tifomula ri fanele ku khomanisiwa emakumu ka phepha ra swivutiso .
U sungurile hileswaku u nge yi ehansi sweswi ?
Kambela switepisi eka vuhlayiseki .
Mahlweni eka A ku tiveka tani hi le mahlweni .
Yuropo a swi kanakanisi yi na ntirho wo rhangela laha .
Vaphakeri va vukorhokeri va le kusuhi va ni tikontiraka to fambisa vuleteri .
Mimbuyelo ya nhluvukiso yi langutisela vadyondzi lava tlhelaka va kota ku :
Ku nghenelela ka mpfuno eka swidzidziharisi endhawini .
Ntirho wu ta tiyisisiwa hi ku famba ka lembe leri .
Switirhisiwa swa Vuleteri
Kambe swi hlamule hi ku tshembheka na ku titsongahata loku ku swi faneleke .
Ku vile na ku sola lokukulu mayelana na vundzeni .
Nkambisiso wa endliwa , kutani ku nga endliwa yini ?
Ntirho wa mukamberiwa wu fanele wu va hi ririmi leri ku nga kongomisiwa eka rona .
Sweswo i masungulo ya ntirho wa hina wa tipolitiki .
Ku hundzisiwa ka mahungu na ku vulavurisana :
Maendlelo ya mafambiselo ya phurojeke ya na nkoka eka tiphurojeke letitsongo tanihi le ka letikulu .
Xo hetelela , ku na timhaka to tala eka mhaka ya mabindzu .
Nkatsakanyo wa phurogireme
Swi ta va swi nga tshamisekangi ku endla leswi eka xiyimo lexi .
Matsalwa ya fanele ku hungutiwa na ku olovisiwa hilaha swi kotekaka hakona .
Swibyariwa i swintsongo naswona a swi tswali .
Hakunene hi fanele ku tekela enhlokweni mhaka ya nhlayiseko wa swiharhi .
Ndzi ehleketa ku ri i ndhawu na foramu .
Sweswi hi fanele ku dirowa dayagiramu ya mpfapfarhuto .
Va tivisiwile rini hi xiboho lexi ?
Hi fanele ku hlawula .
Swi languteka onge hinkwerhu ha pfumelelana na leswi .
Ndzi ya kahle yi endliwile eka leswi landzelaka :
Ndzi ehleketa ku ri hi fikelerile ku humelela ka nkoka swinene .
Timfanelo ta vona ti nge hambanisiwi na timfanelo ta ximunhu ta masungulo .
Ntlangu wa masagwati wu ta humelela hi ndlela leyi :
U endle xitatimende xo leha ngopfu .
Eku heteleleni , hi na mbuyelo wa kahle .
Xa ha ri na vukoteki lebyikulu bya ku hluvuka .
Vo tala va hina ha titwa ku mfanelo ya munhu yi fanele ku hlayisiwa .
Vulawuri bya Minhlangano ya Timfanelo ta Ximunhu .
Sisitimi yo maketa yo lawuriwa .
Naswona hinkwerhu ha swi tiva ku i matiko wahi lama sweswo swi tirhaka eka wona .
Angulo wa hina wa twisiseka .
Mavandla hinkwawo ya fanele ku khumbeka .
Switirhisiwa leswi lavekaka
Ehleketa loko ntirho wu endla tlilasi yi kota ku vulavurisana swinene kumbe switsongo .
Supu yo vonikela leyi phameriwaka ekusunguleni ka swakudya .
Nyika nhlamuselo ya kharikhulamu .
Hi ta hundzela eka xiyenge xa vumbirhi .
Leyi i kontiraka ya hina .
Ku tumbuluxiwa ka miako ya mapato swi ta nghenisa xandla xa nkoka eka ku kula ikhonomi ya hina .
Miehleketo leyinene swinene .
Ndza tisola , kambe leswi i rihlanyi .
Marungulo yo tala ya nga kumeka eka leswi landzelaka :
Vakamberiwa va languteriwa ku hlamula swivutiso ku suka ka swiyenge swimbirhi .
Xana leyi i mhaka ya risima xana .
Hi langutisela ku cinca ko karhi eka vumundzuku .
Vamanana va fambisa bindzu ra le ndyangwini .
Xana hi endla leswi ringaneke ?
Mbuyelo na mbulavurisano
Xikongomelonkulu a hi ku endla swikumiwa ku va leswi pimanisiwaka hi xiheri .
Herisa mpimo wa ntlakuko wa minxavo .
Ku antswisiwa ka swa maendlelo swi tisile ku cinca eka basikiti ya nkatsakanyo .
Leswi landzelaka swi fanele ku khomanisiwa eka fomo ya xikombelo :
Swikolo na mikarhi ya ku endza i :
Ndzi dyondzile swo tala swinene kusukela eka swona handle ko kanakana .
Hi wona mafambisele ya hina lawo .
Hambiswiritano , hi tlhela hi lava ku amukela leswi humelelaka leswinene .
Xana Ximoko Nkulu xi endla yini ?
A hi amukeleni leswaku .
Leswi u nga swi vula namuntlha i ntiyiso .
Hi yimele mimbuyelo leyi .
Ku fanele ku kuceteriwa magoza hinkwawo lama yaka tlhelo lero .
Ku boha eka rimba na tiphurojeke letikulu
Hi ta langutisa mhaka leyi .
Swi nga vonaka swi ri swa muxaka wa xithekiniki .
Hi languta emahlweni ku tirhisana na wena .
Ndzi hava tinhlamulo hinkwato .
A hi pfumeli .
Hi fanele ku tekela enhlokweni leswaku ku jongela ku humelela eka ku thoriwa eka vumaki ku kahle .
Hi nga tlhela hi vona ku hambana eka xiboho .
Ku seketela vantshwa
Tiyuniti leti nga akiwa swi nga ri enawini eka tindhawu leti nga riki ta vatshami valavo .
Namuntlha ntiyiso hileswaku i vaofisiri kulobye .
Nseketelo wo tano wu katsa :
Hi mikarhi hinkwayo , leswi swi siyiwa ehandle eka njhekanjhekisano lowu .
Ehenhla ka sweswo : Hi malandza ya vona .
Nkoka wa ku tirhisa oyili leyi nga yona wu hlamuseriwile .
Kwalaho ndzi pfumeleleni , ku nyika mavonelo matsongo .
Ntirho wa yona i ku letela nhluvukiso eXifundzeninkulu .
Hambiswiritano , leswi a swi humelelanga ku ri hava mitlhontlho .
Wena u nga ya emahlweni .
Ndzavisiso wa ntungu kutani wa endliwa ku :
Va ta va , hi ntiyiso va kanetana na swona .
Hi tama ha ha lava mitwanano yo lawula makete .
Swi tele leswi nga vaka ekhombyeni .
Xihlovo xa mahungu
Kuna timhaka to tala ta nongonoko lowu .
Xana va na mfanelo yo kombisa ku vilela ?
Swirho swa Bodo swi ta hlawuriwa kuya hi endlelo ra le rivaleni ro vonakala .
Xana hi ta sungula rini ?
Hilaha ndzi nga vula hakona , hi fikelele swo tala swinene .
Hikwalaho , makungu na wona ya fanele ku tekela sweswo enhlokweni .
Hinkwaswo swa leswi swi le ka mphakelo wo kayivela .
Vuvekisi eAfrika Dzonga .
Vo tsandzeka .
Nsayino .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Hi ku langutisa xiyimo laha ku humeleleke xihoxo , ringanyeta ndlela yo olovisa xiphiqo .
Hambiswiritano , a ku na lexi nga endliwa hi xiyimo lexi ku vuyisela ntshamiseko .
Ndzi se ndzi endlile tano .
Khombo ra kona , ndzi ehleketa leswaku ka ha ri na ku pfumaleka ka ntwisiso .
Ndzi kombela u yingisela xivulwa exi .
Hi ta engetela naswona vuleteri , ndzavisiso na mbango .
Lexi i xitsundzuxo xo tsariwa hi ku lava matirhelo yo tshinya .
A hi languteni leswaku hi nga swi sungurisa ku yini .
Eka ku lava ka
Xana va na xivangelo xa kahle xo tshembha ?
Xikombiso , ka ha ri hava mali ya bajete leyi nga hlayisiwa etlhelo .
Sweswo a hi xilo xin'wana ndzi tshembaka ku va ta xi endla .
TSHEMBHEKA
Hi na makhombo mambirhi .
Ndzi vula ntsena leswi tanihi muhaxi eka nhluvukiso wa tiko .
Ndzi hetelela hi marito ya yena :
Walowo i muxaka wa xivutiso lexi ku burisaniweke hi xona .
Hi le ku voneni ku kula ka nhlayo ya tinyimpi .
Kambe xitori a xi heleri laha .
Ndzi hoyozela muviki eka xiviko xakwe .
Byi nga lawuriwa tanihi vuvabyi byo teka nkarhi wo leha .
Swi vonaka onge lexi i xiphiqo eka hina .
Ndza tshemba leswaku lexi xi fanele nakambe xi hlamuseriwa xi va erivaleni .
Hi dinga ndzinganano exikarhi ka mihundzulo ya swa vanhu na swa ikhonomi .
I swa nkoka swinene ku hi endla xanchumu sweswi .
Hambiswiritano , hi fanele ha ha endla tshalatshala ra ku ololoxa lexi .
Nsirhelelo wa xitirho xo nyenyela , vuxokoxoko na swivandla ;
Hi fanele ku vutisa ku hikwalaho ka yini swi ri tano ?
Tekela enhlokweni nkarhi lowu lavekaka u humelerisa gingiriko lowu ;
Nawu lowu wu sungula ku amukeriwa swinene .
Boxa kwalomu ka ntlhanu .
Leswi swi twala tanihi mahungu lamanene , kambe xana swi vula yini hi ntiyiso ?
Ku khansela no landzelela i swiphemu swi tlhela swi va swiphemu swa vukorhokeri .
Xihundla i mfanelo wa nkoka .
Kanela vonelo ra wena .
Mitlhontlho leyikulu yi tama ya ha ri kona eka xivandla xa nsirhelelo wa le ndzeni .
Leswi swi tava ku engetela eka tiphurogireme ta sweswi ta nhluvukiso wa vadyondzisi .
Ku hava xiviko lexi hangalasiweke eka nkarhi lowu .
Kamba loko u tirhisile nomboro yinene ya akhawunti yo tivisa .
Hikokwalaho ndzi ta vhota hi ku seketela ku cinca loku hinkwako .
Kuva hi tiyimisela u :
Ndzi kholwa leswaku xiphiqo lexi xi fanele ku tirhiwa hi ku khomisana .
Malakatsa yo angarhela ya fanele ku hambanyisiwa na malakatsa ya nghozi .
Swiletelo leswi swi tirhiseriwa tihakelelo ta tiphurojeke ntsena .
Xana swi hlayisekile ku vula leswaku vugevenga a bya ha lawuleki eAfrika Dzonga ?
Ndzi ehleketa leswaku sweswo swa laveka ku kombisiwa .
Hi fanele ku vona leswaku hi tisa vuvekisi eka tindhawu leti .
Ndzi amukela lexi hi ntiyiso .
Lowu i mbuyelo wa matshalatshala ya hina hinkwerhu .
Lexi i xilo xo sungula lexi ndzi navelaka ku xi vula .
Ndzi teka nkarhi lowu ku khensa vakondleteri na lava pfuneteke hi timali eka vasunguri va vurhangeri .
Xa vumbirhi , ku na nhlayo yo tsongahala ya valavisisi lava thwaseke .
Xibumabumelo xi endliwile eka Holobye na mitirho yi hungutiwile .
Hikokwalaho , eka hina , ku tivonakarisa ka vavhoti i swa nkoka lowukulu swinene .
Sweswi i nkarhi wo vhota .
Khomixini yi ta lava ku sungula nkombo wa minongonoko ku endlela ku fikelela swikongomelo swa yona swa endlelo .
Ku yisa emahlweni ku hluvuka ko hetiseka ka vanhu eka xifundzha .
Hikokwalaho ku cinca loku ku landzelela hi ku fambisana na mitila leyi lulameke .
A swi ku fanelanga ku amukela xiviko lexi .
Munghana wa wena a nga na tsakeli ku xava mikavelo eka khampani leyi .
I yini ku Humelerisiwa ka Swifuwo ?
Hambiswiritano , a swi na ntirho wa swa nawu .
Endla leswi landzelaka :
Ndza kholwa leswaku vandla ro tano ra laveka .
KU TIRHA KAHLE
Loko swi tekiwa eka xiyimo xihi ?
Magoza lawa ya le ndleleni .
Hi fanele ku tekela enhlokweni , ku xixima na ku hluvukisa leswi eka hina hinkwerhu leswi hi endlaka vanhu .
Timhaka leti fambelanaka ni nhlundzuko lowu nga kona sweswi ta hambana .
Lawa i manghenelo ya mina eka vateki va mahungu .
Leswi hi swoxe i nchumu wa kahle swinene .
Leswi vanhu va nga swi langutela
mfikelelo eka ndzetelo
Hi rona khombo lero .
Ndza tshemba u ta humelela nakambe .
Milawu yo tala yi vekiwile kahle naswona yi twisisaka kahle swinene .
Mina na wena hi ta lahlekeriwa .
Manghilazi yo hlawuleka yo welidara ya fanele ku va kona .
Swi ta vula yini sweswo ke ?
Humesa tinxaka to hambana ta xivulwa .
Swo fana na swona swi le ku humeleleni hi vusirheleleki bya le ndzeni .
Khotavuxika
Hlamula swivutiso leswi landzelaka
Swi ne yisi ku humeleleni ko karhi .
Tinhlayo leti i minchumu leyi hi tinyungubyisa hi yona .
A hi na mfanelo yo bohelela ku navela ka hina eka tiko rihi na rihi leri tifumaka .
Hi nge pfuki hi swi kotile ku yimelela swiboho swa xihundla .
Wena u fanele ku olova .
A ndzi ta tsakela sweswi ku paluxa miehleketo yo karhi .
Endlelo ri fanele ku hetisiwa kuya emakumu ka lembe .
Loko hinkwaswo swi tshamisekile , xileriso xo herisa vukati xi ta nyikiwa .
Hikokwalaho hi fanele ku swi herisa .
Ku tekeriwa enhlokweni ka xikombelo
I swa nkoka ku tiva leswi nga tirheki .
Nongoloko wo tumbuluxa mitirho wo pfuxeta malakatsa wu ta simekiwa .
Ku saseka ngopfu ka swa akhademiki ku vumba vanhu vo tiya va ntirho wa hina .
Vanhu lava tirhisaka switirhisiwa kumbe vukorhokeri endhawini
Sweswo swi nga ha va swi humelerile .
Ku na swikongomelonkulu swinharhu swa switandati swo asesa .
A swi ti swi ri xihlamariso .
A ndzi ta tsakela ku hetelela hi miehleketo leyi landzelaka .
Swi le ka ku vumbiwa ka xiyenge xa vatirhi ku endlela tiko ra hina ri hundzela emahlweni .
Ndzi tsakela ku ku nkhensa eka nhlamulo ya wena .
I mhaka ya ku hunguta eka mhaka / nchumu wo karhi naswona ku ngari ku tshika .
Ndzi tsakela ku mi amukela hinkwenu eka nkarhi lowu wo avelana mahungu lawa .
Hikwalaho ka swivangelo leswi hinkwaswo , khonferense ya namuntlha yi humelela eka nkarhi lowu faneleke ku tlurisa .
Ntlawa wa mina wu ta swi seketela .
Hlamusela magoza eka ndlela yo teka swiboho ya muxavi wa le ka nhlangano .
Xifundzankulu xi hlanganile na ku kula ka ikhonomi ko nonoka hi ku famba ka nkarhi .
Nkarhi wo vhota wu yimisiwile nkarhinyana .
A ndzi tsakisiwa swinene hi loko a endla leswi .
Hundzuluxo wa hina eka nhlokomhaka leyi wu landzuriwile .
Swakudya na swo nwa
Mitlhontlho leyikulu leyi landzelaka yi boxiwile :
Ndzi pfumeleleni leswaku ndzi nyika miehleketo ya mina eka timhaka titsongo to karhi .
Ndzi nga twisisa maendlelo hinkwawo eka mhaka leyi .
Hi fanele ku ya emahlweni hi teka magoza hi tlhelo leri .
A hi tiyimiselangi ku hunguta rivilo .
Hi lava ku tiva .
Hikokwalaho a hi ta amukela mavonelo ya n'wina eka lexi .
Hikokwalaho hi ti tiva kahle swinene timhaka leti .
Vavekisi va nga languteriwa ku tiendlela ntswalo wa vona eka tshaku ra swihanano .
Eka lembeximali leri nga hundza ri ri roxe , nongonoko lowu wu nyikile :
Hikokwalaho ndzi seketela mhaka leyi .
Ikhonomi ya hina ya twisiseka hi ku angarhela naswona yi pfulekile eka misava hinkwayo .
Swi tlhela swi va na mbuyelo lowukulu eka swa mbango , eka ku hanyisana ka vanhu na le ka ikhonomi .
Switandzhaku swa pholisi leyi swi nga pimeka .
Laha hi le ku vulavuleni hi mhaka yo hambana .
Ku antswisa rihanyo ra miehleketo .
A ndzi na nchumu xo engetela eka leswi ndzi nga swi vula .
Vufambisi
Sweswi ndzi byeli leswaku xi tiya njhani ?
Tidyondzo hinkwato ti kombisa leswaku swoleswo hi swona .
Ndzi pfumelelana na miehleketo yaleyo .
Xana hi rihi vito ra ndhawu ya wena ya ntirho ?
Ndzi tlhela ndzi va na xivutiso hi mayelana na nkarhi wo leha .
U nge vi na vuswikoti eka hinkwaswo .
Sweswi hi le ku tlangeleni khumentlhanu wa malembe ya xidemokirasi etikweni ra hina .
Nxaxamelo wo kamba wa mbulavurisano wu fanele ku katsa :
Leswi , ku nga ri switsongo , i khokho ra vurhangeri .
Ku hambana na leswi vuriweke , minkwama hakanyingi yi tirha yi kanetana na matikoxikaya .
Hikokwalaho , hi lava ntlakuso .
Ku na xivangelo xin'wana .
A hi sunguleni hi timhaka to tika :
Ntirho wa hina i ku hlohletela na ku va pfuna .
Xana hi nga endla yini swa nkarhinyana ?
Hikokwalaho ndzi kombela nseketelo wa wena eka ku cinca loku faneleke .
Eka Komiti ya Wadi matsalana u na vutihlamuleri bya ku :
Ku tlheriseriwa endzhaku ka milandzu hi tikhoto .
Se yi sayiniwile hi vaholobye vambe .
Pholisi ya vuvekisi leyi faneleke ku landzeleriwa mayelana na mitirho hinkwayo ;
Sweswo hi leswi hi nga na swona eka tlhelo leri hlanganisaka .
Ndzi lava leswaku swi ya emahlweni .
A ndzi tiyimiselangi ku amukela xiyimo xo tano .
Hikokwalaho , ndzi lava ku gimeta hi hungu leri nga ni matlhelo mambirhi .
Murhangeri wo Kaneta u ta vutisa Holobyenkulu wa Vusirheleri bya Tiko :
Kambe sweswo , swi le rivaleni , hi leswi hi nga swi kanelaka .
Ku rhurha loku nga lulamisiwa hi mfanelo ku nga vuyerisa hinkwavo lava khumbekaka .
Swi kumekile leswaku leswi swi :
Ku tiboha loku tsariweke ka laveka .
Ndzi yima hi yona .
Swi lemukisa hi ku cinca loku nga le ku humeleleni .
Xana hi wahi magoza yo tiyela lawa ya faneleke ku tekiwa ?
Kuna tihofisi ta Bodo ya Mpfuneto ya swa Nawu na titliliniki eka swiphemu swo hambana swa tiko .
Vuxaka na n'wana :
Hi ta vuyela eka xiga lexi mundzuku .
Khomixini leyi yi kona , kambe hi laha yi helelaka kona .
Tiphurojeke ti nga nghenisa vanhu kumbe ntlawa wa vadyondzi .
Ndzi na swivutiso swinharhu .
A ku ri xikongomelo xa mina ku swi vhotela .
Swihlawulekisi swa nkoka swa ku humelela :
Naswona , hi ndlela yo fana , ku nyika mali ya nkoka yo vekisa .
Vuleteri byi ta katsa :
Hi tlhela hi dinga ku tiva mayelana ni makungu ya vumundzuku .
Eka tlhelo ra mina , ndzi na xivutiso xo karhi .
Ndzi lava ku tirhisa xikombiso .
Sweswo hakunene hi leswi xiviko xa mina xi nga hi mayelana na swona .
Leswi swi pfulerile ku lwela matimba .
Leswi swi ta va ntirho wa nkoka eka ntirhisano wa swa nhluvukiso .
Swirho swa Tikomiti ta Tiwadi va fanele ku languta tiayitheme ta mpimanyeto leti khumbaka vanhu lava nga eka wadi ya vona .
A ndzi ta va ndzi tsakerile ku vona xexo xi kambisisiwa laha .
Loko lexi xi nga endliwi , hi xungeta ku hluleka swinene .
Tanihilaha ndzi swi vonaka hakona , ku hava matiko lama hlayisekeke .
Leswi a swi ta va nhlamulo yo twala swinene .
Khombo ra kona , mbuyelo wa khombo leri a wu se tiveka .
Hambiswiritano , kuna swivangelo swa nkoka leswi bohaka xilaveko xa ku pfuxetiwa .
Namuntlha , xiyimo xi nyanyile .
Xikongomelo i ku yisa emahlweni na endlelo leri eka malembe mambirhi laya taka .
Hikokwalaho , ndzi tsundzuxa vatirhikulorhi ku vhotela hinkwaswo .
A ndzi ta tsakela ntsena ku paluxa swinharhu madyambu lawa .
Xa vumune ku ni mpfumaleko wa nkwama wa timali .
Hi xoxe , a hi nchumu .
Vhoti yi ta va kona eka nkarhi lowu taka wo vhota .
Mafambiselo ya ndzhendzeleko wa phurojeke ya simekiwile eka ndzhendzeleko wa phurojeke naswona ya languta swiphemu hinkwaswo swa phurojeke eka vutomi bya phurojeke hinkwayo .
Xiyimo eka xivandla xexo a xi hetisekanga .
Walowo i ntirho lowu hi wu wu vonaka laha mahlweni ka hina .
Hlanganisa eneji na vulehi .
Kuve hi na ku hlangana ka matimu khale na matiko lawa .
Ku ta fika sweswi u tsandzekile ku endla tano .
Hi leswi vuriwaka .
Tiko ra hina ri langutane na nkarhi wo tika emahlweni .
Swihlayisi i swa nkoka .
Naswona sweswo i masungulo ya xidemokirasi .
Xana ku na nkwetlembetano wa ntsakelo kumbexana naa ?
mali ya mudende
Hi sungule mbhasiso wutsongo lowu nga hundzuka nghingiriko wa nkarhi hinkwawo , a vula .
Hi fanele ku langutisa eka leswi hi vukheta swinene .
Swiphemu hinkwaswo swo tlherisela leswi faneleke swi FANELE ku tatiwa .
Kutani swi endle ke !
Loko sweswo ku ri yona mhaka , yi ta amukeriwa swinene .
Xana hi lava ku hundziwa hi nkateko ?
Lexi i xiringanyeto lexi nga amukelekiki , lexi xi faneleke ku ariwa .
Nhlokomhaka hi yona kahle ku va yi nga yelanisiwa na yena .
Sweswo i masungulo ya tipolitiki eka mhaka leyi .
Ku endla tano ku ta va ku ri xiboho xa kahle .
I malulamisele waha yi nga ta endliwa ya swakudya ?
Swi tikomba swi nga koteki ku kunguhatela timhangu ta ntumbuluko .
Xitiviso xa xikombelo xa nkomiso wo avanyisa .
Ndzi vula tano .
Nkomiso wa mitirho ya swiphemu swo hambana :
Naswona swi tano hi maehleketelelo .
U tirhisile tindlela hinkwato ku n'wi sandza .
Hi ku vona ka mina , vuhambanisi bya dijitali se byi endlekile .
Rhekhodo ya vuxokoxoko leyi nga xopaxopiwa ;
Hi fanele ku dyondza ku suka eka leswi eka nkarhi lowu taka .
Mimovha ya vanhu i muxaka wa nkoka wa swifambo emagondzweni .
Mphikizano wu fanele ku tirha .
Ku lulamisela swa Mafambiselo
Tinhlamulo ti le rivaleni .
Khomixini yi amukeriwile hi khabinete .
XITIFIKHETI XA NONGONOKO WA SWIKILI SWA
Kambe ha tshemba leswaku hi ta fikelela swikongomelo sweswo .
Xiyimo a xi nga languteriwanga naswona a ku nga si tshama ku va na xo fana na xona .
Sweswi ku na swiboho swo hlayanyana leswi faneleke ku tekiwa .
Swirho swa Komiti ya wadi swi fanele ku tiva mafambiselo ya ndzhendzheleko wa phurojeke tanihileswi lexi xi nga xikombiso lexi talaka ku tirhisiwa .
Ku nga vi na xihlawuhlawu entirhweni ya ta va masungulo lamanene .
Tiko na xifundzankulu swa hina swi le ka ndzilekano wa swikulu leswi nga humelelaka .
Sweswo , swa antswa , a swi ta va xikoweto xa kahle xa nhluvuko .
Kholomo leyi yi fanele ku hlayiwa ku suka ehansi ku ya ehenhla .
Hi swona swi endlaka leswaku a tiyisile eka mhaka leyi .
E-e , a ndzi ehleketi leswaku i ntiyiso .
Lexi i xivutiso xo huma eka vanhu lava nga eka ndhawu ya kona .
Hambiswiritano hi nga endla swo karhi hi ku durha ka malulamisele eka ikhonomi ya hina .
Ndzi hlambanya ntshamo lowu ku va wu pfarile .
Hlamusela u tlhela u paluxa mitirho ya michini leyintsongo .
U hi nyikile tinhlamulo to hlaya .
Hakunene a nge endli swihi kumbe swihi swo tlula sweswo .
Tiphurojeke ta vanhu hi voxe ti nga simekiwa hi ku tirhisa swiyimo .
Eka leswi kanetanaka na swona , swi ta engeteleka ku ya hi vukulu .
Maendlelo lawa ya le ndleleni .
Ku nyikiwa ka switirhisiwa swa ximunhu swi taya emahlweni ku tiyisisiwa .
Xiphiqo i hinkwaswo leswi nga nghenisiwangiki .
Xi fanele ku hlayisiwa .
Xo sungula , ku ni xiyimo xo chavisa xa swa ikhonomi .
Hambiswiritano , ndzi ta tsakela , ku tisa nyingiso eka mitlhontlho yinharhu .
Tidyondzo leti Dyondziweke ku suka eka Ntokoto wa Khume ra Malembe Kambirhi .
Ntlawa lowu kunguhatiweke wa mitsandza wu se wu tumbuluxiwile nakona sweswi wu le ku tirheni .
Ku humelela swi tisile mitlhontlho yintshwa .
Swo fana na swona swa tirha eka hundzulo wo vulavuriwa kunene lowu landzelaka .
Xi tekela enhlokweni mikanerisano leyi nga na vuxokoxoko na hinkwawo mavandla lama nga na ku tsakela .
Switirho
Wena u na switirho .
Swirho swa khomixini swi ta thoriwa hi endlelo ro langhiwa .
Swi tlhela swi nonoha ku sirhelela mbango .
Muxaka lowu wa matikhomelo a wu amukeriwi .
Ku ya hi ku vona ka hina , ku fikeleriwile ndzinganiso lowunene .
Xexo xi ta va xi ri xiphiqo xo sungula lexi hi nga ta tirhana na xona .
Ku hlela swi fanele ku humelela nkarhi na nkarhi .
Ndzi swi vonile swifaniso .
Hi tlhela hi tekela enhlokweni mipimo na mitolovelo leyi landzelaka :
Hileswaku hi tirhile kahle swinene kambe swi languteka swi nga enelangi .
Dyondzo - ndza vuyelela - yi fanele ku va xirhangana .
U nga tinyungubyisa ha swona .
Hi boheka ku nyika mphalalo na mpfuno eka vaxanisiwa .
I incini lexi hi navelaka ku xi tumbuluxa ?
Eka mhaka leyi , hi lava ku ya emahlweni tanihi le ku sunguleni .
Hi fanele hi tshembela eka mintirhisano ku teka phurojeke leyi ku ya emahlweni .
Namuntlha , hinkwerhu hi ti lulamiserile ku langutana na vumundzuku .
Leswi swi katsa vuavanyisi bya vululami .
Lexi ngopfungopfu xi na nkoka eka hina eka nkarhi lowu .
Lexi xi fanele ku yimiwa
Ndzi ta n'wi hoyozela .
Kutani hi endla yini ?
Nyika mali hinkwayo .
Kambe vanhu vo tala eka matiko ya misava va mi seketerile .
Va ve eka vuntlhanu hiku angarhela .
Ndzi vuyela nakambe eka xivutiso xa vusweti .
Mpindzulo wa tiyisisiwa .
Swi fuma vutomi bya hina na ku kula ka ikhonomi ya hina .
Leswi swi hi boha ku vutisa , xana hi humelele ku fika kwihi ?
Hikokwalaho , ndzi ehleketa leswaku leswi i xitshunxo xa xiyimo xa le henhla swinene .
Hi va navelela leswinene .
Hi fanele ku tekela enhlokweni hinkwaswo leswi nga ta humelela eka leswi .
Komba vatirhisani lava faneleke va mfumo / vo ka va ngari va mfumo va ntlakuso wa nhluvukiso ni matirhiselo ya thekinoloji ya gezi ro pfuxetiwa hi vutshwa .
Ku yisa emahlweni mphikizano lowu tirhaka na matshalatshala lama nga ri ki ya mfumo .
Mune wa tindhawu ti amukeriwile , mayelana na leswi :
Makumetsevu wa tiphesente wa lava va yimeriwile eka komiti .
Loko nkhuluko wa makete wu ri ehansi , swi vula leswaku mixavo yi kumeka yi ri ehenhla .
A ndzi ta tsakela ku teka xitsundzuxo xa wena sweswi .
Hi fanele hi tlhela hi kota ku dilivhara swo tala hi xihatla .
Ndzingano wa rimbewu wa ha ri wa nkoka eka tindhawu leti hinkwato .
Vutshunguri byo aleriwa
Tirhisa ririmi leri vayingiseri va ri twisisaka handle ka swona va nga lahlekela hi ntsakelo eka leswi u swi vulaka .
Sweswi hinkwaswo swi endliwa hi hina .
Famba loko swi koteka .
Nhlokomhaka leyi yi vile yi tekiwile eka njhekanjhekisano .
Hi fanele ku endla maendlelo yo hlanganela mayelana na leswi .
Xana u nga anakanya loko hi ringetile ku endla leswi kuri hava mpfuno wa fomula ?
Xana mi na mahungu yo engeteleleka yo kongoma eka nhlokomhaka leyi ?
Leswi hi leswi muviki a swi ringanyetaka namuntlha .
Ndzi fanele ku vula ku mikarhi yo wisa ka palamente a hi mikarhi yo ya eka holideyi .
Swihlawulekiso swa endliwa ku lawula malunghiselelo ya ntwanano wa swibalesa .
Kombisa no hluvukisa endlelo leri nga ta vutisa swivutiso .
Ematshan'wini lexi hinkwaxo xi ta ya emahlweni ku ya ku yile .
Va ta tlhela va endla tano , na ku tshembeka ka vona .
Misava ya swa tisayense yi avanile eka mhaka leyi .
Swi tano , i nhlokomhaka leyi tikaka swinene .
Ndzi nga ka ndzi nga yi eka hinkwavo ka vona .
Xa vunharhu , xiphiqo xa vayimeri va vaxisati lava nga ringanangiki eku tekiweni ka swiboho .
Vuxaka exikarhi ka matiko mambirhi swi cincile swinene eka khume ra malembe laya hundzeke .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi nga kotiki ku tama hi miyerile eka xona .
Leswo i swa nkoka hakunene .
Ku hlayiseka na vuhlayiseki eka vugevenga na ku hlaseriwa hi swirho swa ndyangu
Ntshikelelo wa thekinoloji :
Xiphiqo i switirhisiwa .
A ndzi kona hambi eka nxaxameto .
Hlengeleta swiviko hi nandzelelano wa ku hetiwa ka mitirho .
Leswi swi fanele ku hela .
Sweswo i mbilu ya kungu ra hina ra matirhelo .
Naswona , xiyimo xi fanele ku tshama xi ri karhi xi kambisisiwa .
Swi lulamile , xana swi tano ?
Ku hetisisa mhaka .
Tanihi loko swi ri na nkoka ku fana no olovisa , ku tolovela eka ku cinca ka maxelo sweswi i xilaveko .
Lexi a xi fambisani na miehleketo leyo sungula .
Xana u na ntiyiso sweswi ke !
Xa vumbirhi , hi fanele ku simeka sisiteme ya ndzindzakhombo ya swa rihanyo ya rixaka .
Hinkwerhu hi seketela ntwanano wa miganga .
Hambiswiritano , ndzi ta langutisisa eka mhaka leyi .
Humesela erivaleni swiphemu swa xiviko xa ndzavisiso .
Mi nge ndzi hundzulukela eka nongonoko wa mavabyi yo fambelana na nthyakiso .
Tanihi khona yo dirowiwa ya khale :
Minkoka yeleyo yi kumeka eka Vumbiwa bya hina .
I incini u xi langutelaka ke ?
Nyika matsalana mahungu lama humaka eka buku leyi , ya mayelana na ntirho wa matsalana , mafambiselo ya nhlengeletano , na kopi ya xikombiso xa ajenda .
Xiyimo xa sweswi kahlekahle xa ha ri ekule swinene ni ku va lexi kalaka swisandzu .
Leswi hi nga langutana na swona i swa nkarhi lowu nga hundza .
Lexi hi xi kumaka a xi nga vi xo fana .
Phuresidente u tsarile :
Vanhu lava hanyaka swi nga ri enawini na vona va na mfanelo yo sirheleriwa .
Vayeni va matiko ya tinxaka na vona va amukeriwile .  .
Hlamusela mitirho ni swiyimo swa swirho swa xipano xo aka .
Leti i timhaka ta nkoka loko hi lava ku humelela .
Ku lulamisa na vanyiki va vukorhokeri ku teka xiave eka nkunguhato
Ku tlhela ku ri na mhaka ya mbango .
Leyi i mitlhontlho leyi hi nga yi tivisisa naswona leyi lavaka ku tirhiwa hi xihatla .
Vo tala va vona va vavisekile .
Se sweswi i nkarhi wo tirha hi matimba .
Lexi hakunenenene hi lexi ndzi navelaka ku vulavula hi mayelana na xona .
Masungulo lawa ya lava ku :
Ha va losa hinkwavo .
Leswi , naswona swi khumbile vunene bya swirho .
Ndzi hlawurile .
Kutani ntlawa wa mina a wu kotangi ku swi seketela .
Ku tihlanganisa
Ndzi ehleketa ku ri leri i endlelo leri tengeke hi ku hetiseka .
Xivutiso xa mina xa vumbirhi xi fambelana na kungu ra maendlelo na timali .
Naswona hi dinga ku hleriwa ka sisiteme leyi nga kona .
Timhandzi ta hlawuriwa ti nga se tirhisiwa eka ntirho wa swa vumaki .
Ndza kanakana hi ntiyiso lowu tiyeke leswaku leswi a swi ta va mhaka .
Kambe leswi hi leswi kahlekahle u swi endlaka .
Hi vula leswaku xivumbeko xi hlayisekile , kambe ku nga ri sayizi .
Ndzo kombela vuyani hinkwenu mi ta ndzi byela leswaku swi fambe njhani .
Hinkwaswo leswi i swa vunene ku ya hi mina .
Mi endlile mhaka ya kahle no tlhela mi tshama mi ri karhi mi hi tivisa .
Ha swi khensa .
Kombisa matirhelo ya xitimandzilo hi ndlela leyi nga yona handle ko kanakanisa .
Khomixinari , hikwalaho ndzi endlaka xikombelo lexi .
Mitlangu yi fanele ku tlakusiwa .
Mhaka ya vumbirhi hi leya vhoti ya vunyingi bya mbirhi-xa-nharhu .
YIMA KU EHLEKETA
Hi swona swi endleke leswaku ndzi vhota hi ndlela leyi nga yimiki na yena .
Foramu leyi i nkarhi wa lava va nga na xiave ku yimela mitsakelo ya swifundza swa vona swa vavhoti .
Ku hava vulavisisi bya muxaka wolowo .
Walowo i mbuyelo naswona i wa kahle .
Ku nga ri hi ku vona ka mina .
Hambiswiritano , ndza hlamala hi mayelana na vutlhari bya lexi .
Xana mi na mbuyelo wa nkambisiso wa nkhumbo ?
Leswi i ku fika laha hi kotaka ku fika kona .
Xana yi tirhisiwe ku endla yini ?
Lexi i ndlela ya kahle ku endla vanhu va ehleketa .
Ku tlangela ka lembe leri ku ta kongoma eka ku yisa emahlweni bindzu ra vumaki bya swa mavoko .
Xiletelo xa rimba i xiphemu xa maendlele .
Makhomelo ya tinhlengeletano
Hi tsakile hikuva mihlangano hinkwayo yi avelana na hina ku tiboha eka swa dyondzo .
Ku hava mali yintshwa leyi lavekaka .
Ku nyika swihanano swi nga pfuneta ku fikelela xikongomelo lexi .
Ku nghenela eka Tipolitiki
Laha hi kona laha u nga ta kota ku hlalela mitlangu mahala !
Cinca ku tihlanganisa ku ya eka swiphemu swihi na swihi swinharhu .
Hambiswiritano , xikongomelo lexi xi le kule swinene .
Lexi xi tshamisekisile mimpimo ya mitswalo eka nkarhi wa sweswi .
Nhlamulo yo koma i ku u vula swona .
Hi mayelana na tlhelo ra nhlayiseko wa ximunhu , swona swi hambanile swinene .
Ndzi mi yingiserile kahle swinene hinkwenu ka n'wina .
Holobye hi yena ntsena a nga pfumelelani naswona .
Vamanana na vatatana , leyi i mhaka yo tsekatseka swinene .
Naswona ma swi tiva , hinkwaswo leswi ndzi tsakelaka ku vutisa hileswaku va burisana ni vanhu .
Leswi entiyisweni i mhaka ya timfanelo ta masungulo .
Ku hava mali leyi saleke eka mpimanyeto ya tiphurojeke to hlawuleka .
Nsinya wa vutshembeki eka tindhawu ta mphakelo wa vukorhokeri wu fanele ku vonaka hi matimba .
Hlamusela theme ra bindzulo .
I mhaka ya vukhongeri byo huma endleleni .
Langutisa eka nongonoko lowu ringanyetiweke emakumu ka xedulu ya ntirho .
Kutani ku na ku olovisiwa ko tivikana ka nawu lowu tirhisekaka .
Vateki va mahungu va rhambiwa hinkwavo .
Hi ku angarhela , hikwalaho , a xi fanele ku seketeriwa hakunene .
Hinkwayo mitlawa leyi ya pfumelelana .
I miehleketo ya kahle .
Walowo i nchumu wu ri woxe lowu va nga na wona hi ndlela leyi fanaka .
Xana hi xihi xiyimo xintshwa xa swa nawu ?
Hakunene a hi mhaka leyi nga riki na ku kanetiwa .
Ku na swirhalanganyi swa tinxakaxaka .
Wa swi tiva leswaku i nkarhi wihi u faneleke ku vulavula hi ndlela yoleyo .
Switirhisiwa swi sirheleriwile hi mfanelo ;
Lexi i xivutiso lexi a ndzi ta rhandza leswaku u xi hlamula .
Wena u fanele ku endla swo tala .
Hinkwerhu a hi seketeleni ntlangu lowu wo xonga swonghasi .
Ku sungula eka matirhiselo ya switirhisiwa swa ntumbuluko .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swi fanele ku tlhela swi tshikeleriwa nakambe laha .
Kavanyisa loku ku valanga maqhinga ya mbulavurisano lowu nga ta tirha ku pfuna Tikomiti ta Tiwadi ku hlohlotela na ku fikelela ku hoxa xandla ka vaaki loku nga hetiseka .
Muxaka wa sisiteme yo hlawula leyi nga tirhisiwa yi fanele ku vuriwa .
Loko swi nga ri tano , ndzi ehleketa leswaku swi na vusiwana .
Swi ta tikomba .
Ntleketlo a hi mhaka ya timovha ntsena , wu hi mafambelo na ku fikeleleka .
Ndza mi nkhensa hinkwenu eka vonelo ra n'wina leri akaka swinene .
Ku na mpimo wa lowu nga vekiwa wa mpimo wa minimamu wo hakela .
Leswi a hi ku lorha , vamanana na vatatana .
Tindzimi i swihangalasamahungu swa minkoka ni mfuwo .
Hi ntiyiso xexo xi nge vi xikongomelo xa xitoloveto lexi .
Hi fanele ku kota ku swi pfumela leswi .
Mitlangu hi yimbirhi yi ta humelela hi ndlela leyi landzelaka :
Xihundla xa ntwanano .
Swirho swa Huvo ya Vandla ra Swimilana swa Rixaka ;
Ku tlhela ku va na layiburari ya le ka inthanete ya tidokumente leti faneleke .
Xana loko u kunguhata wa kombisa mimbuyelo yo dyondza ke ?
Xivutiso xa mina i ku : i mani a nga ta va yimela ?
Ku na khombo na ku durheriwa eka nongonoko wa maendlele .
Ndzi ta tekela enhlokweni , hakunene , vonelo ra wena .
Hi fanele ku langutisisa eka mhaka leyi leswaku hi ta sivela ku xanisiwa nakambe .
Hi le ka nomboro ya vumune hi ku kula ka ikhonomi emisaveni .
Swi nga languteka swi tika swinene kambe vutivi byi hi pfumelela leswaku hi tilulamisa .
Emasungulweni , hi lava ku rhangela hi xikombiso .
Ndza swi tiva leswaku a wu ta ndzi pfuna loko a wu swi kota .
Mitirho ya tiphotifoliyo yi fanele ku vekiwa na leswi landzelaka emiehleketweni :
Kambe sweswi hi nga tshama ku hava xivandla xa Khabinete .
Hi ku vona ka mina , ku na swivutiso swinharhu swa nkoka .
Tanihi Maafrika hi tiyimiserile ku tirhana ni mintlhontlho leyi langutaneke ni tikonkulu ra hina .
Ntshunxeko hakunene wu bohanile , ku fana na rihanyelo.
Loko leswi swi ri tano , hi nga swi seketela .
Hi ta , kahle-kahle hi susa mfumo .
Va koxile ku xiximiwa ka timfanelo ta ximunhu na xidemokirasi .
I swa nkoka ku tsundzuka poyinti yaleyo .
Loko swi te tano , hi seketela ku cinca loku ku hlamuselaka xi va erivaleni xiga lexi .
Kutani ku na mhaka ya mavonelo ya vanhu .
A ndzi ta tsakela ku ta eka mhaka yo hetelela .
Hi nga amukela sweswo , kambe ntsena hi swipimelo swimbirhi .
Xa vumbirhi , hi fanele ku sirhelela ntlakuso wa cincano wa mianakanyo .
Hi lava leswaku u teka mixungeto .
Ku teka xiave eka mpimanyeto
Hambiswiritano , swo va makungu ntsena eka xiyimo lexi .
Hambiswiritano , leswi swi nga xiswona eka xiyimo xa nkarhi wa sweswi swi khomisa tingana .
Tithekinoloji hinkwato ti fanele ku langutisisiwa .
Swi le rivaleni , hi nga ka hi nga swi amukeli eka swiyimo leswi .
U nga rhumeli mali hi poso eka xiyimo xihi kumbe xihi .
Vanyiki va vukorhokeri
Xana i yini ntirhisano wa vukorhokeri bya masipala ?
Ku kunguhata tindhawu ta tinhlengeletano to simeka
I mhaka yo tsekatseka , ndza pfumela .
Kambe hakunene va ta hloniphiwa .
A ndzi nge yi ku tirheni ndzi karhele .
Gasi ya swihanyi i xihlovo xa nkoka swinene xa eneji leyi pfuxetiwaka hi vuntshwa .
Lexi hi xin'wana lexi nga eka phurosese yo hluvuka .
Ndzi vula leswi hi swivangelo swo tala .
Hi ndlela yaleyo , hi le ku tirheni na vona .
Xivono xa wadi ya  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Mitlhontlho leyikulu leyi kombisiweke a ku ri leyi :
Milawu ya gezi
Kambe swivangelo leswi a swi enelangi kuva ni singita .
Namuntlha hi sayinile ntwanano wa rimba eka ntirhisano .
Hi waha maendlelo ya kona ?
Ku na ku tlakuka lokukulu .
Ndzi ta tsakela ku nyika vuxokoxoko byo tala laha hansi ku basisa leswi nga na ku kanakanisa .
A swi ringana na ntamu wa kona .
Muchaviseki Mutshamaxitulu , mi ta pfumelelana na mina leswaku ku na ku humelela lokukulu .
Endlelo ra swa Rimbewu na Nhluvukiso ri lava ku katsa ndzemukiso wa swa rimbewu na vuswikoti eka nhluvukiso lowu amukeriwaka hi mani na mani , loko ri ri karhi ku tekela enhlokweni leswaku migingiriko ya swa nhluvukiso yi nga khumba vamanana na vatatana hi ku hambana ( hikokwalaho ka ku hambana ka swa rimbewu na swiyimo swa matimu )  .
Nhlokomhaka leyi yi pfariwile .
Hambiswiritano , sweswi swi se swi ri mhaka leyi landzelaka .
Hi ku katsakanya hi dyondzile leswi landzelaka :
Mitirho leyi languteriweke ya khansele yi katsa :
Ku sale switsongo hi ta vonelo leri eka xiboho lexi .
Xiyimo xi ta lulamisiwa na endlelo ri ta vuyisiwa endleleni .
Wadi
A hi nga ri na xo xi hlawula .
Hambiswiritano , ndzi tsakela ku xiya kambirhi .
ku simekiwa ka swiboho swa khansele .
Ndzi ehleketa leswaku hi endla xihoxo .
A hi lulamiseni timhaka leti eka xiyimo xa dyondzo laha .
Ina-Ku laveka leswaku ku va na ku chuncheka .
Lexi ku tava xo sungula xa muxaka wa xona eAfrika Dzonga .
A hi nga langutisi nakambe mhaka leyi .
Yi kwihi mifumo ke ?
Ku hava loyi a lavaka sweswo .
Swikongomelo swa Khomixini
Xikongomelo xikulukumba i ku vula :
Ndza mi kombela ku yisa xilo xin'wana eka hofisi ya phuresidente .
I mhaka leyi hi faneleke ku yi basisa .
Swi nga dyondzisa n'wana .
Xiviko lexi hi xi kumeke eka Tibodo hi leswaku va na .
Ndzi kombela swirho ku seketela nawumbisi lowu .
Va , hikwalaho ka swona , dinga swinene nseketelo wa ximoya .
A swi nge koxi swo tala ku swi endla .
Swirho swa Komiti ya Wadi
Hi lava vanhu .
U pfule ntsena rivanti , a siya gede ya vuhlayiseki yi pfalekile .
Kahlekahle a nga hlamulanga xivutiso .
Nakambe , e-e .
Lexi hi xona xivangelo xo va xiviko lexi xi fanele ku ariwa .
Kambe , vavanuna na vavasati , mhaka yo ahlula yi tama ya ha ri mpimo wa kahle .
Xiboho xa rixaka .
A hi tirhisani ntsena na matiko yo hambana .
Mfumo na nseketelo wa swivandla leswi hi nga swi tumbuluxa swi nga endla ku fika ko karhi .
Hlamusela xivangelo lexikulu xo tsongahata tinsimbhi .
Swinenenene , sweswo hi leswi a swi fanele ku va swona .
Ntokoto na valanga :
Ku endla bindzu na Yuropo
Mutshama-xitulu , ndzi na mhaka ya nawu .
Leswi i swivumbi swa le handle leswi nga ta ka swi nga lawuleki
Swi nga endleka njhani leswi ?
Hinkwaswo swa leswi , na swo tala , hi fanele ku swi endla eka rimba ra swa timali leri twalaka .
Vayimeri va mitlawa ya tipolitiki
Xi tisa xilaveko xa endlelo leri ringanisiweke eka xinawana .
Hinkwerhu hi tiva nkoka wa xiviko lexi .
A ndzi swi tivi leswi a ehleketaka ku fikelerisa xiswona sweswo
Mabindzu lamatsongo na lama le xikarhi , hi wona lama tumbuluxaka mitirho .
Xexo i xitori xa malembenyana lama hundzeke .
Kutani , xana ku ta va gingiriko wo tshinya eka yena ?
Kutani , xana leswi swi ta endliwa njhani ?
Leswi swi hundzuke xiphemu xo hetiseka xa mafambisele ya tiko malembexidzana lama nga hundza .
Ntirho wo aka na moya wo cina .
Ndzi yingiserile vanhu .
Sweswo a hi xisolo xa muviki .
Nkayivelo wa mati hi wun'wana wa mitlhontlho yintshwa .
Nkambisiso wu ta endliwa ku nga ri khale .
" Xirho " swi vula xirho xa bodo xo fambisa na xo ka xi nga ri xo fambisa ;
Xivono
Hi na ntwanano wo tirhisana na tiko rero .
Ndlela ya sweswi yo ya kona a hi yona nhlamulo .
Hi lava ku hlayisa xiphemu xa ku fambelana .
Samanisi yo khoma mbhoni hi xihoxo .
Hi nga twanana namuntlha , hambiswiritano , hi ndlela ya xiwelo .
Ku sihalala ko tika ku suka eka muganga ;
Ku suka laha ku ya emahlweni swilo a swi nga ta olova swinene .
Ndzi ehleketa leswaku hi nyikile xikoweto xa xiyimo xa le hansi swinene .
Kombisa nkarhi lowu u nga ta lava mpfuno wa timali .
Hlayela vuhansi bya ndhawu ya bokisi .
Nhluvukiso wa tano a wu nge koteki ku ri hava ku tirha kahle .
MAENDLELO YA MAFAMBISELO YA PHUROJEKE
Swo fana na swona i ntiyiso mayelana na ndzindzakhombo wa vuhlayiseki bya vanhu .
Hi na matimba .
Mfumo wu rhangisa switirhisiwa swa wona eka tindhawu leti landzelaka :
Ku khomelela eka timfanelo ta ximunhu a swo olova hi ndlela yaleyo .
To tala ta timhaka leti ti , entiyisweni , ku vulavuriwile hi tona .
Lexi hi xi lavaka i mpfumelelano wo hetiseka wa misava hinkwayo .
Xana swi le ku cinceni hi ndlela yihi , naswona hi swihi leswi nga landzelaka swi humelela ?
Kambe xivati xi endliwile eka leswi saleleke endzhaku .
Hlamusela xivangelo xa nhlamulo ya wena .
Hikokwalaho hi le ku tirheni ku ya eka tlhelo ra kahle .
Lexi a xi tiyangi .
Sweswo hakunene hi leswi ndzi swi vuleke ku nga ri khale ngopfu .
Xana leswi swi vula leswaku hi kanetana na mitwanano hinkwayo ?
Xana mi na switirhisiwa swo fikelela swikongomelo leswi ?
Ndzi lava ku tshikilela ngopfungopfu timhaka tinharhu .
Hi fikelerile ntwanano eka ku hlaya ko sungula .
Hikokwalaho , vumbiwa i bya nkoka lowukulu swinene .
Xana swilaveko swo hambanahambana swa vadyondzi swi ta tekeriwa enhlokweni ke .
Sweswo swi na nkoka swonghasi .
Hi tshembha leswaku xiyimo xo fana xa antswa .
Hi nga pfaleki mahlo .
Mimpimo ya le henhla yo pfumala mitirho
Hambi kuri na ku vuyeriwa loku hlamuseriweke laha henhla , ha ha ri na ndlela yo hela ku yi famba .
Sungula , tanihi xikombiso , hi ku tekela enhlokweni na ku va ni nhlamulo ya kahle ya xivutiso lexi landzelaka :
Xivutiso i ndlela leyi
Leswi swi katsa matimba yo :
Swirho swa vuteki bya mahungu swa rhambiwa ku nghenela .
U fanele u tisa leswi landzelaka :
Ku cinca ka yena i goza ro ya eka tlhelo leri lulameke .
Xivutiso lexi xi khumba wun'wana na wun'wana , ku nga ri mimfumo ya tiko ntsena .
I rito ra njhani ro nyika ntshembo eka lava twaka ndlala .
A ku ri na ku ehleketeriwa ka leswaku swidzidziharisi a swi yiviwile hi maphorisa .
Nongonoko lowu wu hluvukisiwa ehenhla ka nkarhi wa malembe manharhu .
Hi nga endla leswi hi ku vekela swilaveko swo tika swinene .
Matimu ya vanhu va hina hinkwavo i ya nkoka .
Leswi se swi le ku humeleleni .
A swi nga olovi .
Eku heteleleni , ntirho wa yona eka nhlawulo wa mfumo wa miganga wu kaneriwile .
I kungu ra masiku lama taka .
Kambe emakumu , hi fanele ku swi fikelela .
Hi rihi vonelo ra wena eka leswi ?
Nyimpi leyi yo lwisa vukungundzwana na vugevenga byo kunguhatiwa yi fanele ku ya emahlweni .
Emahlweni ka phepha ra wena u ta dirowa tihlo rikulu .
Hi yimele ku humesiwa ka mahungu layo tika .
Ndzi vula leswi fanaka eka muviki .
Ku ya hi xifundzankulu , a ku nga ri na ku kayivela ka vadyondzisi .
Hi amukela nkateko lowu wo avelana vuxokoxoko mayelano na phurojeke .
Va tsandzekile naswona swa boha va tsandzeka .
A hi nga ta swi pfumelela leswi ehansi ka swiyimo swihi kumbe swihi .
Vateki va mahungu va rhambiwa eka nhlengeletano na vatirhi va vuhlayisi bya swa rihanyo lowu nga ta khomiwa hi ndlela leyi :
Ehleketa ntsena leswaku ku humelela yini .
Lama i maendlelo lama nga sungula ku tlhelela endzhaku .
A hi kanetani na leswi hi nawu .
Hinkwaswo leswi loko swi hlanganile swi tisa mbuyelo lowunene .
Ntirho lowu nga na ntshovelo i mhaka ya ku hlangana ka mfumo , mabindzu na vatirhi .
Hakunene a hi fanelangi ku vilerisiwa ntsena hi mayelana na mipfumelelo yo nghena etikweni .
Ku vekiwa ka switirhisiwa i nchumu lowu yaka emahlweni .
Hikokwalaho , hi fanele ku humesa vonelo ra hina eka leswi .
Xikongomelo xa vumbirhi ku fanele ku va ku tlakusa xitoko xa tihlampfi .
Vatirhikulobye va mina va ta tirhana na swona hi vuenti endzhakunyana ka nkarhi .
Mudyondzi a nga endlanga matshalatshala ya ku tlhuvutsa nhlokomhaka .
A swi nge hambani na le ka ntwanano lowu .
Swi fanele kuva na rito ro twala eka tlhelo leri hi ri tekeke .
Hi lava ku vona ku hunguteka ka matimba .
Va khomile rivoni ra ku dyondza .
Na tshemba nawu wu kombisa leswi .
A hi fanelanga ku xiseka mayelana na leswi .
N'wangulano eka timfanelo ta ximunhu wu sunguriwile .
Hinkwerhu ha pfumela leswaku mhaka leyi yi lava xidemokirasi .
Vuxokoxoko bya ku andlariwa ka timhaka hi ndlela yo tsemakanya byi ta tivisiwa endzhakunyana .
A xi koxi ku hlayisiwa ka leswi nga hakeriki swibalo na mindzuvo.
Swo tala swi cincile .
Hambiswiritano , hi amukela leswaku ku ni swiphiqo eka Timasipala to karhi leti ku nga ku langutiweni ka tona .
Naswona hi pfumela ku tlakusa ntirhisano wa hina eka swa timali .
Kambe swi kahle swinene .
Hi ta nyika leswi xirhangana xa le henhla swinene .
Hikwalaho , mhaka ya ringananisa yi va ya nkoka ku tlurisa .
Leyi i ndhawu leyi hina tanihi tiko hi faneleke ku tshama hi tihlanganisa hi yona .
A ndzi lava mali .
Hinkwerhu hi dinga nongonoko wa muxaka lowu .
Leswi swi ta yisa ehansi nkayivelo wa swikili eka swivandla leswi .
Ku endla leswi hi lava minhlangano yo tiya ya mfumo wa miganga .
Ku maketa na ku navetisa matirhiselo .
Pholisi ya vaaki yi tlanga xiave xa nkoka swinene eka nkuriso lowu !
Vutihlamuleri bya vatirhelamfumo
Hi tlhela hi lava ku va na ndhawu yo hlayisela swimilana na phaka.
VULETERI BYO YISA EMAHLWENI
Vanhu va ta ya va ri karhi va tekiwa tanihi nhundzu ya nkoka .
Xo hetelela , mo ndzi vula rito hi mayelana na pholisi ya eneji .
Vanhu va tirhisa nkarhi wa vona wo tala na rifuwo eka vukhongeri .
Ha va hoyozela eka sweswo .
Vamanana na vatatana , xana hakunenenene hi dinga xiletelo lexi ?
I antswiso wa mpimo lowukulu eka mpfapfarhuto lowo sungula .
Ku tshamisisa swivilelo kumbe nkwetlembetano .
Swi hambanile swinene na leswi swi nga swona .
Misinya ya swikongomelo i xitirho xo pfuna lexi langutaka eka swikongomelo , ku nga ri swiphiqo hi xikongomelo xo tumbuluxa kungu ra phurojeke .
Xikombiso : nhlengeletano yi nga languta leswi humaka eka Kungu ra Nhluvukiso ro Pfanganisiwa , kumbe nhlengeletano yi languta kungu ra ku aka gondzo rintshwa eka ndhawu yo karhi .
Ha mi kombela hinkwenu ku hi joyina , yanani emintirhweni ya n'wina nimixo .
Tumbuluxa mbango wo hlayiseka .
Hi xi kanerile hi mikarhi yo hlayanyana .
Hi lava ku ku hlayisa na ku hakela mali leyi hi ku kolotaka .
Xexo a hi xikongomelo xo biha eka vukorhokeri bya tikhasimende .
Mi tirhe kahle hinkwerhu ka n'wina .
Hlamusela vukorhokeri na mimbuyelo leyi tisiweke hi nhlangano .
Laha hansi ku na nkatsakanyo wa timhaka ta nkoka eka phurosese leyi :
Swa nonoha ku tirhisa swiboho .
Nongonoko hi lowu wa ha yaka emahlweni naswona ku thoriwa ka lava ha dyondzaka ntirho ku le ku yeni emahlweni .
I nchumu lowu hakunene hi nga wu laveki .
Xana u nga hi byela leswaku ku humelela yini hi sweswo ?
Hlamula hi mfanelo eka nxaxamelo wa swiphiqo swa matirhele .
Vutleketli a byi tivi mindzilekano .
Hi dinga mphikizano wo engeteleleka eka xiyenge xa vukorhokeri bya swa poso .
Kutani a va nga pfumelelani .
Hi ku endla tano , hi endla xitumbe na vona .
Ntlawa wa mina wa xipolitiki wu na xiphiqo xikulu na leswi .
Hi tekile vurhangeri eku lulamiseni vulamuri .
Xana hi sungula kwihi ?
Mhaka ya nkoka hi leswaku , mfumo lowu wa swi tiva leswaku swi le ka ndlela yo lulama :
Lexi a xi twali .
Khansele ya Vusirheleri ,
Mitlhontlho yi hambanile .
Lavisisa no longoloxa milawu yo dyondza hi ku tirhisana .
Hakunene hinkwaswo a swi fambelani na ku hambana eka swa nawu .
I swa nkoka ku anakanyisisa maendlelo ma'wana .
Ngheneni eka lembe leri landzelaka :
Xana hi nga kota ku lulamisa xiyimo ?
Hikokwalaho hi ku vona ka mina hi fanele ku vhota hi hambana na swona .
Swi le rivaleni hakunene , leyi a hi ndlela leyi enerisaka ku hundzela emahlweni .
Hundziseriwa eka Komiti ya Tiakhawunti ta Mfumo .
Nawu wu dinga ku fambelanisiwa kahle eka xiyenge lexi .
Hikokwalaho ka yini hi lava nghangiso lowo ?
Hi ta ya emahlweni hikwalaho ka sweswo eka vhoti .
Vukambisisi na mbulavurisano na tindzawulo leti ku kongomiweke swi ta hela hi Khotavuxika .
Hi dinga ku teka magoza ya ku lwisana ni leswi .
Hilaha swi lavekaka hakona ku ya hi Vumbiwa , Milawumbisi mimbirhi ya laveka eka ku vumba milawu ya muthelo .
Varhangeri va vukhongeri na vayimeri va miganga ;
Hi nga va hoyozela ntsena eka matshalatshala ya vona .
Tivisa swivandla swo lava ku antswisiwa eka swirho leswi faneleke swa vatirhi .
Loko xiteji lexi xi hetisiwile phurojeke yi fanele ku hlamuseriwa kahle .
Lexi i xilo xin'wana lexi a xi fanele xi ariwile .
Va nga ha vutisiwa hi tlhelo ra swimila leswi nga eribuweni na le ndzeni ka nambu .
Ha kholwa leswaku kuna xikopu lexikulu eka xa sweswi .
Hi ndlela leyi hi tsakile ngopfu hi ku tiboha ka Chanselara eka nhluvuko wa Vantima .
Kutani ke , hi wona nandzu lowu nga khoto eka nkarhi wa sweswi .
Ku hambana ka nkoka wa switiviwa exikarhi ka matiko na swona i xiphemu xo karhi .
Ha swi tiva leswaku ndzivalelano na ku hlanganisiwa i endlelo ro tika , kambe va nga swi fikelela .
Mpimanyeto wa swa mali i xiphemu xa nkoka eka bindzu ra swa vurimi .
Mafambiselo ya ku teka swiboho na vutihlamuleri
A ndzi ta tsakela nhlamuselo .
Ndzi lava ku nkhensa swilo leswi endleke leswi lavekaka .
Ku va hi tirha hi ku tiyimisela i maendlelo mo sungula .
U tirhe swinene ngopfu .
a nga si va na vuswikoti
Swi vonaka onge ndlela a yi tshami yi ri ku vonakaleni .
Hlamusela tinxaka na xikongomelo xa makanelwa ya tinhlengeletano .
Lexi ngopfungopfu xi na nkoka mayelana na mfukuzani ya vele .
Ha hoyozela nakambe .
I swa nkoka ku teka magoza hi xihatla loko ku ri na ku ehleketeriwa ko biha emirini loku nga lavekiki .
Ku hambanahambana
Leswi i swivangelo leswi endleke leswaku hi kanetana na xiboho lexi .
Lexi hi xona xivangelo xo va nkunguhato lowu wu fanele wu amukeriwa .
Kutani ke , hi fanele ku hlawula leswi hi faneleke ku swi rhangisa emahlweni .
Leswi hi leswi swi nga ta tiyisa ntirho wa ndyangu .
Ndzi ku navelela nkateko .
Palamende yi na mfanelo ya ku teka matshalatshala ya yona n'wini .
Xana mintwanano leyi nga kona yi nga hundzuluxiwa;naswona , loko swiri tano , hi ndlela yihi ?
Nkarhi wa ku thoriwa
Leswi a swi endli hi ku va hi ri na xiphiqo na ku endlela swilo erivaleni .
Loko sweswo swi humelela , ku nge vi na hunguto eka tiawara .
Leswi swi tlakusile swinene vuswikoti bya xona byo tirha leswi xi bohekaka ku swi tirha .
Kuva ni swikombiso swintsongo kumbe kuri hava leswi boxiwaka .
Mafambiselo ya timali ya fanele ku pfuxetiwa hi matimba .
Emakumu ka swona huvo hi yona yi nga na rito ro hetelela .
Hina va le ka komiti hi tirhile hi masungulo lawa .
A hi twi hi ri hexe ngopfu .
Hikokwalaho i magoza wahi lama nga tekiwaka eka sweswo ke ?
Xi ta ya emahlweni madyambu lawa .
Swo tala swa ha sele leswi faneleke ku endliwa eka leswi .
Sweswo i muxaka lowu nga wona wa xileriso lexi xa mafundza .
Lexi hi xona xivangelo xo tisa ku cinca .
Swi nga va swa nkoka .
Nhlamulo eka sweswo a yi se va erivaleni kahle .
Switirhisiwankulu swa ku kota ku vevukisa nghingiriko wa ikhonomi lowu wu nga kahle eka ku kula na ku tumbuluxa mitirho .
Ku na tindlela to ka ti nga ri hansi ka tinharhu leti swidzidziharisi swi nga khumbaka vugevenga hatona :
Tsevu wa Tikomiti ta Khabinete i :
Phemiti yo nghenisa etikweni ya laveka ku nghenisa etikweni swimakiwa swa bayoloji , tanihi :
Ntirhisano exikarhi ka matiko lawa ka ha ri ku hluvukisiweni .
A hi fanelanga ku tsandzeka .
Hikokwalaho swi ta nghenisiwa eka vhoti mundzuku .
Xana a wu swi ehleketi leswaku leswi i madzolonga ?
Leswi swi fanele ku landzeleriwa hi ku khanseriwa loko swi fanerile .
Muhlanganisi
Ku tivisiwa swi vula xilaveko xa ku dyondzisiwa .
Ku hundza malembe yo tala endzhaku ka ku ngheniwa hi vuvabyi laha munhu a vonakaka onge u hanye kahle .
A ndzi ta rhandza ku tshikilela swilo swo hlayanyana .
Swivutiso switsongo loko ndzi pfumeleriwa .
Khoramu ya nhlengeletano ya komiti yo tsundzuxa i vunyingi bya swirho .
Xi hi nyika nkoteko wa ku va na n'wangulano .
Hinkwerhu ha swi tiva leswi mbuyelo wo hetelela wu veke swona .
Xana hi na xiphiqo xo hlawuleka eka mhaka leyi ?
Lowu hi wona ntiyiso , xana wa tshemba ?
Hi fanele ku vona leswaku swi tlhela swi tekeriwa enhlokweni .
Xin'wana xi fanele ku endliwa ku tirhana na vusweti bya eneji .
Hambiswiritano , ha ha ri eku ringeteni ka ku antswisa ku tirha ka xona ka kahle .
Hikokwalaho ka yini leswi swi nga amukeriwi eka muvulavuleri ?
Xosungula , va na vutihlamuleri bya mafambiselo ya kahle eka mavandla .
Ndzi tshembi .
Ku ta nyikiwa nhlamulo ya xivutiso leyi tsariweke .
Mali ya mpfuneto ya mfumo yi pfala ntsena xiphemu xa timali leti nga ta tirhiseriwa phurojeke .
Ku teka xiave i ka nkoka ka swikongomelontsongo swimbirhi , ku :
Hlamusela nkoka wa vunkota eka munhu , mabindzu na mfumo .
Hi kona ku humelela loku ?
A hi kaneti ku pfula hi koxe .
Va nga kota ku langutana na xiyimo .
Mbuyelo wa kona wu ta fana kwatsa !
Hakunene , lexi xi nge vi xikongomelo eka xona hi xoxe .
Nhlengeletano yo sungula
Ndzi humese tinhloko mhaka timbirhi .
Timhaka leti langutiwaka hi nkarhi wa phurosese yo ringanyeta i :
Switirhisiwa : Tinoti ta khoso , mifungho ya xitatimende , tikopi ta Vumbiwa
Kutani , hi swihi swihlawulekisinkulu swa ntlawa lowuntshwa ?
Ndzi kholwa leswaku eKapa kungu ri nga endleriwa na wena .
Xana ku nga endliwa yini ku tlakusa vumbiwa bya vuxaka bya swa timali ?
A ndzi kholwi leswaku a va ta hundzuka swirhalanganyi .
Mali ya mpfuno ya le tlhelo ya mfambelano swa olova ku yi seketela .
Hi swona swi endlaka leswaku swipimo swo kombisa swi fanele ku tshama tano .
Datara ya hina ya sweswi yi kombisa leswaku :
Ku vuyela , mavonelo ya vona ya amukeriwa naswona hi tsakela ku khensa nseketelo wa vona .
A ndzi voni xivangelo xa ku va leswi swi herisiwa .
Ku hambana koloko ku ta lava ku herisiwa .
Magidigidi ya swimakiwa i mhaka leyi ku vileriwaka hi yona .
Xo sungula , ku cinca ka maxelo .
Eka xiphemu xa mina n'wini , ndzi seketela endlelo leri nga na switeji .
Leswi swi hundzuka ntlhotlho wa nkoka eka xiyenge xa vakandziyisi .
Ku landzelerisa
Kuna vanhu vo tala lava ndzi lavaka kuva khensa .
Emahetelelweni , a hi va kumi .
A ndzi tivi leswi ndzi nga swi endlaka .
A ndzi ta vula leswaku swoleswo swi tshunxa mhaka .
Xin'wana xibumabumelo ehenhla ka leswi ?
Hi ku vula sweswo , ndzi ta tsakela ku nkhwatihata timhaka ta nkoka tinharhu .
Hi nkarhi wo lwela ntshunxeko , a ku ri na switereka swo tala na ku tshama ku ya emitirhweni .
Ndzi avelana ni vonelo ra leswaku leswi i ku humelela .
Swi le ka hina ku teka xiboho .  . .  .
Hi fanele ku langutela vanhu ekusuhi swinene .
Swiphemu swa nkoka swa fomula leyintshwa na mimpimo i :
A ku na nchumu xo xi kaneta eka sweswo .
Leswo hi swona swiphemu swa nkoka eka xiviko .
Lexi xi na xikongomelo xa ku sirhelela ku thoriwa ka laha tikweni .
Hi amukela goza eka tlhelo ro lulama .
Ku hambana
Ndhawu ya vumbirhi ndzi lavaka ku yi kombisa i swibalo .
Ndzi ta tsakela ku nyika nkomiso swinene wa nkatsakanyo swa matimu .
Nsirhelelo wu hlayiwile .
Hi ni mavonelo ya nkambisiso eka swiphemu swa xiviko .
Manghenelo ya hina eka vusweti ya hambananyana .
Kutani xi le kusuhi .
Sweswo swa humelela .
Poso na Vuhlanganisi :
Hlayela leswi landzelaka , hi ku tirhisa ndzingananiso :
Ndzi fanele ku koka moya swinene !
Hi na vurhangeri na matirhelo yo endla ku tshemba loku ku humelela .
Leswi hinkwaswo swi ta soriwa hi ku angarhela .
Xikongomelo nkulu xa muganga i ku :
Kutani , endlelo leri ri famba kahle .
Hambiswiritano , hi fanele ku tshama hi kongomisile miehleketo .
Nawu , tanihilaha a wu ri xiswona , i xitumbuluxiwa xa hina xa nkoka swinene .
Timfanelo ta swa nhluvukiso , ku rhula na swa mbango
Naswona hambiswiritano hi na vuxaka bya nkoka eka matimu na matiko lama .
A hi languteni vumundzuku .
Matirhele ya vutivi
Lembe ra ku dyondza
Nhlayiseko wa le Makaya ni le Madorobeni .
Vo tala va hina hi pfumela leswaku sweleswo i swinene .
Endlelo ra swa mpimanyeto
Hi fanele ku vona leswi hi ku hetiseka handle ko hlwela .
Njhekanjhekisano wu winile hi xipano xo lwisana na vugevenga .
Swi ta humelela .
Ndzi kholwa leswaku leswi i xikombiso xinene xo ya eka ku va erivaleni ko engeteleka .
Eka nkarhi wa sweswi swa tika ku boxa siku leri languteriweke ro thoriwa .
Hi lava ku va hi tshembeka eka mhaka yaleyo
Ndzi ta tsakela ku va na rito ro hatlisa mayelana na bindzu .
Hi fanele ku langutisa eka leswi hi swi endlaka .
Hambiswiritano , ku tlhela ku va na swiphemu swa pholisi ya matiko mambe eka ndzhurho ku suka eka matiko mambe .
Swi enerile , eka xiyimo lexi , ku veka tihlo eka leswi humelelaka .
Xo sungula , mhaka ya ku thola .
Nkwama wa mali ya le tlhelo na ndzinganano wa le xihundleni swa landzela .
Kahlekahle , i xa misava hinkwayo .
Xiave xa Bangi eka ku tiyisa ntshamiseko wa timali xi ta engeteriwa .
Va endle leswi , entiyisweni hi ku twisisa ntirho wa vona eka nhluvukiso wa matikoxikaya .
Hi dinga ntwanano wuntshwa wa nkarhi lowuntshwa .
Walowo i ntumbuluko wa xidemokirasi na swiboho swa xidemokirasi .
Eka xiphemu xa mina , a ndzi ta tsakela ku mi hungutela ku vilela .
A ndzi ta ku kombela ku vulavula hi mbilu ku ringana minete .
Eka nkarhi wo leha , ku tsakela ka miganga na vaxanisiwa va vugevenga a swi nga tekeriwi enhlokweni nkarhi hinkwawo .
A ndzi nga ta lava ku kumbetela ndzi ya emahlweni .
Ina , ndzi ehleketa leswaku swi le rivaleni .
Va fanele va leteriwile ku ringanela mitirho yoleyo .
Xi nga .
Kambe , wo ndzi tatisa , ku dzunisa ka muxaka lowu nakona ku na switandzhaku .
Hlamusela swipfuni na leswi swo ka swi ngari swipfuni swa xibalo xo kongoma .
Kambe vanhu va karhatekile .
Hi nga rivaleni leswaku ikhonomi ya timakete yi tumbuluxa ku humelela .
Phurogireme yi ta hakeleriwa ku suka eka mudende wa nkarhinyana .
Hlamusela ku tika ka swa nawu eka Nawu wa Rihanyo na Vuhlayiseki eka ndhawu ya vumaki .
Tiko leri nga swi humesa
Ndzi se ndzi boxile swoleswo .
Hi na xivangelo xo twala xo vilerisiwa hi ku tlakuka ka minxavo .
Hambiswiritano , hi lava fambiselo ra vuavanyisi bya vanhu .
Swi vula leswaku a ha hayi emahlweni hi tifuma .
A ndzi ta tsakela ku mi khensa nakambe .
Ndzi tsakile hikuva u yile , namuntlha .
Xana hikokwalaho ka yini u nga swi voni ?
A ndzi ta ku kombela leswaku u n'wi tshinya .
I incini nkoka wa tipolitiki wa mphalalo ku nga si va na ntlakuso ?
Hi na swivandla swo tala leswi nga na xipfuno xa swa mbango na thekinoloji .
Mafambiselo yo angarhela na vuswikoti bya bindzu .
Ndzi ta tsakela ku tshikelela swiphemu swinharhu swa ntirho wa wena .
Hikokwalaho , hi ta va hi vhotela ku kanetana na xiviko .
Nhlamuselo ya ku humelela ya vamanana
Hikokwalaho a ku ri mhaka ya nseketelo .
Ntirho wo lulamisela wa karhi wa endliwa wa ku tumbuluxiwa ka wona .
Xana mhaka ya ku xopaxopa vunene yi nghenisa ku yini eka mhaka leyi ?
Timhaka ta mune ta nkoka leti humelelaka .
Eka nhlengeletano ya Huvo ndzi swi teka kuri matiko ma ta yimeriwa eka xiyimo lexi faneleke .
Xiyimo xa tiphurojeke
Xitlhokovetselo xi nga va xi tsariwile hi n'wana .
Xivangelo xo sungula xi khumba vundzeni bya xiviko .
Xiya matirhelo yo hlayiseka eka ntirho hinkwawo .
Se hi fanele ku endla tano ra vumbirhi .
Sweswo a ku ri lexi lulamisiweke .
Siku ro titsarisela .
Ndzi ta va ndzi ri karhi ndzi vhotela xiviko lexi .
U nga ha vileli !
Ndzi ta vhota ndzi landzula ndzimana leyi .
Ku na timhaka tinharhu leti hi faneleke ku ti tekela enhlokweni .
Ku dyondzisiwa hi ntangha ya wena swi hlamuseriwa ku va ndlela ya nkoka yo ya eka minongonoko yo lemukisa vanhu vo tala .
Naswona ku na xilo xin'wana .
Ku na xilaveko lexikulu ku sivela ku kanakana loku .
Ndzi kholwa leswaku leswi swi le kule no hlohletela ku nghena etikweni ko ka ku nga ri nawini .
Misava leyi hinkwayo yi ta tshikiwa hi xikongomelo lexi .
Khombo ra kona , a ku na nkarhi wo swi kombisa eka ajenda .
Eka mikarhi ya hina hi nge pfumeleri leswi biha .
Hambiswiritano , a swo va ntsena hi mayelana na milawu na swinawana .
Sweswi a hi nge vi na swona sweswo .
Hakunene , swi vuyerisa matiko na vanhu .
Ku tsandzeka ku hlamusela
Xana Maendlelo ya Ntsariso i yini ?
Mi laha namuntlha hi swivangelo swo hambana .
Ndza swi tiva swinene leswaku hi na matimba mantshwa .
Hi tlhele hi tlakusa vuvekisi eka switirhisiwa swa rihanyo .
Xana u na swona sweswo ?
Teka magoza loko vakoloti va nga landzeleli ntwanano wa xikweleti .
Xana hi le kwihi eka mhaka leyi ?
Mi nge ndzi vula marito mangari mangani hi timhaka leti .
Incini lexi nga hetela xi ku hlohlotela ku endla leswi ?
Mpfuneto wa xithekiniki wu tava :
U hava laha a nga yaka kona .
Lembe ro Hlela - Lembe leri muholo wa muthori wu tlakukeke ha rona
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi ri eku kombeleni ka vhoti leyi .
Swirho leswi Hloniphekaka , vutshila bya hina , mfuwo na ndzhaka swi hlamusela vutitivisi bya rixaka .
Khamphani yaleyo yi ta tsakisiwa hi swinawana leswintshwa .
Vulavisisi i xiphemu xa maendlelo ya xithekinoloji .
Ndzi tsakela swinene ku teka vonelo ra mfularhelo .
Marito ya nkoka lama faneleke ku tirhisiwa eka makanelwa
Ku ya emahlweni loku a hi ku languterile a ku humelelanga .
Lava endlaka tano va fanele ku mangariwa emaphoriseni ya le kusuhi .
Kambe namuntlha a ku na nchumu .
Nyikiweke hi Nomboro ya Nandzu .
Sisiteme ya swa gezi yi fanele ku xaxamela ni swipimelo leswi landzelaka :
NASWONA swirho swa muganga swi tsakela ku tikatsa
Lowu i nxupulo .
Ndzi seketela endlelo ra muviki .
Hi fanele hi cinca mahanyelo ya hina .
Nxaxamelo wo kambisisa mbango
Hinkwerhu ha swi tiva leswaku kuna vadyondzisi va kahle lava hanyaka hi muholo wutsongo .
A swi na swona eka nkarhi wa sweswi , hambiswiritano .
Matshalatshala ya swona ma sungula ku veka mihandzu .
Kahlekahle , hi dinga switirho swo pfuna .
Vanhu ntsena a va fanelanga .
Eka mhaka leyi , xiviko xi antswisiwile .
Hi se hi vile ni ku humelela lokukulu eka leswi .
Va vurile le ndzhaku leswaku a va nga ta endla sweswo .
Swi sayiniwe hi
Lexi xi hi tisile eka mhaka ya ku tlakusiwa nkarhi wu nga si fika .
Ku na tinhlamulo to hlaya ta sweswo .
Lowu i ntungu lowu faneleke ku herisiwa .
Hi ntiyiso , hi varhangeri emisaveni .
Xana va ta seketela timhaka ta ndlela ya bajete ?
Hilaha mi tivaka hakona , hi hlawule maendlelo ya tindlela timbirhi .
Lava va tirheleke a ku na lexi va nga xi chavaka .
Xiboho xa vuahluri xi ta boha eka vanghenisi va xandla .
Hlamusela leswi vuriwaka hi mpimo xiave wo endla .
Ku nga vi na ku kanakana na kona eka mhaka leyi .
Mhaka leyi hakunene ya kayivela eka xiviko .
Mfumo wu seketela xilaveko xa nhlangano wa vatirhi wo tiya no tiyimela hi woxe .
Hi ku ya hi nkongomelo wa hina wa lembe leri nga hundza , swinambyana swi sungula ku tata milambu .
Xexo i xileriso lexi hi nga le ku ku nyikeni laha namuntlha .
Ndzi lava ku sungula bindzu Tihlanganisi na hina .
Sweswo swi ta humelela vhiki leri .
Mhaka ya vumbirhi yi fambelana na mhaka ya tlhelo ra swa timali .
Khomixinari , rihanyo ra vatirhisi i miehleketo yo sungula .
Hi fanele ku vhota hilaha swi faneleke hakona .
Hikokwalaho , ndzi ta n'wi nyika nakambe nkarhi wa ku vulavula .
Leswi swi na nkoka swinene loko tindlela ta vuhlayiseki ti tekeriwa nhlokweni .
Hikokwalaho a ku ri kungu ra mina ku vhota ndzi hambana na xiviko .
U swi vona hinkwako .
Nakambe , ndzi khensa swinene miehleketo ya n'wina leyi mi nga yi nyika .
Wu vumba masungulo laha ku humelela ka phurojeke ku nga kona .
Eka ndhawu yo nyika vukorhokeri bya swa timali a ku na ndhawu ya xihoxo .
Hi ku landza phurogireme leyi , Nkwama wa Timali ta Tiko wu kunguhata ku endla leswi landzelaka :
Ku hambana exikarhi ka swikoweto swa nghozi na nxungeto swi fanele ku twisisiwa kahle .
Xana va le khoto namuntlha ?
Ndza tiyisa leswaku ntwanano wu le kusuhi ku fikeleleka .
Nkarhi wu ta hlamusela .
A hi le ka xiyimo xo endla leswi .
Hikokwalaho , dyondzo leyi kumiweke hileswaku hi dinga ku cincacinca lokukulu .
Nongonoko lowu wu fanele wu katsa tinhlengeletano ta tikomiti ta wadi na ta vavhoti naswona wu pfuna ku endla leswaku swirho swa komiti ya wadi swi kunguhata nkarhi wa swona eka lembe leri taka
Vuhlanganisi , i asete ya vaaki .
Hikwalaho ka yini tinomboro tiri na mhaka ?
Tsundzuka leswaku ku sivela swi antswa ku horisa .
I mani loyi a nga ta hakelela leswi hinkwaswo ?
Hi fanele hi tirha swinene ku fana na leswi hi nga endlisa swona eka mitlhontlho leyi hi hlanganeke na yona .
Lowu i nkarhi wo tika swinene .
Xi fanele xi va hi mukhuva wolowo .
Xi endliwe kahle ?
Ku tumbuluxiwa ka Khomixini ya Swivilelo yo Tiyimela i goza egondzweni .
Leswi nakambe swi tumbuluka swi huma eka xiviko lexi .
MIPIMO YA VUKORHOKERI
Hambiswiritano , ndzi nge voni ku hambana eka xiphemu lexi .
Hi tirha hi ku lemuka swinene mhaka ya xihatla .
Xana leswi swi vula leswaku xileriso xa mafundza lexo sungula a xi nga ri lexi tirhaka hi ndlela leyi vuyerisaka ?
Ndzi tlhela ndzi mi khensa nakambe ku va mi nghenerile nkarhi hinkwawo na ku tiyimisela .
Xo hetelela , mhaka ya mina yo hetelela i mhaka ya maendlelo .
Rhijisitara leyi kombisiweke eka ndzimana ya ( a ) yi fanele ri katsa leswi landzelaka :
Hlayisa xiviko .
Ku na mphikizano .
Sweswi u le ku endleni ka nchumu lowu fanaka nakambe .
Sweswi hi lava ku endla leswaku sweswo swi tirha hakunene .
Langutisa eka mahlamuselelo ya wena ya switsundzuxo .
Ndzi ta tsakela ku tlhela ndzi tshembisa mayelana na pholisi ya ikhonomi ya vumundzuku .
Hikokwalaho , ntlhontlho wa hina i ku sungula ku ehleketa na ku endla hi ku tekela mbango enhlokweni , hi ku hatlisa .
Huvo yo Maketa ya Vurimi .
Hi fanele hi va ni ku titwa hi ndlela leyi hi tirhisaka gezi .
Ku hlawula i ka wena .
Xihatla xo humelerisa xi lava nseketelo wa n'wina wo helela .
Kutani a hi vekeni ku xiximiwa ka nawu ku va xirhangana .
Hi amukela leswi .
Eka sweswo hi ta yingisa swinene no nyika mpfuno wun'wana tanihi leswi wu lavekaka .
Muxaka wa tiyindlu
U langutela mbuyelo wa kahle .
Pfumala nkateko , a hi vulavuli hi mayelana na mphikizano lowu nga riki na vululami .
Ndzi nga seketela leswi nga ringanyetiwa eka xiyimo lexa hinkwavo .
Hikokwalaho ka yini xi ri xilaveko xa xihatla xa masungulo ?
Kambe a ndzi tiyimiselanga ku tlhela ndzi pfula njhekanjhekisano lowu .
Mihlangano leyi nga ri ki ya mfumo leyi landzelaka na yona yi nga pfuna ;
Xo sungula , a ku ri na vakhandziyi .
A ndzi ta ku kombela leswaku u hatlisa .
Ku lemuka ntokoto swi nyikiwa eka maendlelo lama landzelaka :
Hikwalaho i swa nkoka ku va na swipimo swa matimba .
I nkombiso wa mitsakelo ya vona .
Hi fanele hi tinyikela kumbe hi lwa , u vurile sweswo .
Hi ni rimba ra milawu leri nga kona .
Lexi xi yimela nhlayo ya le henhla etikweni .
Hi leswi ntsena swi nga pfunaka ku va vanhu va hi tshemba .
Ku pfumelela ku rhurha ka talenta ya matiko mambe .
Eka Matimu , hi tirhisa timhaka ku endlela swa khale swi twala .
Hi ku kanetana na swona , hakunene xi ya ekule swinene .
Mi nge ndzi vula timhaka timbirhi .
Tanihileswi a ku pfumaleka nkarhi swinene , leri ri lo va goza ra nkarhinyana .
Hi nga dyondza eka hina hi tindlela to tala .
Loko a swi ri kona , a ndzi ta tiva hi mayelana na swona .
Xirhambo i xo TEKA GOZA SWESWI !
Mfikelelo eka Dyondzo
Makanelwa i rhekhodo ya timhaka leti humelelaka kwalaho nhlengeletanini kumbe eka ku yingiseriwa ka mhaka yo karhi .
Ndzi tlhela ndzi vilerisiwa hi ku pfumaleka ka ku endla swilo hi ndlela yo fanana .
Swiphemu swo tala swi lava ku lulamisiwa mayelana na leswi .
Hi laha kukulu , lexi i xiviko xa kahle .
Xidemokirasi i nchumu wun'wana wo hambana hakunene .
Ndzi nga kombela hi mandla mambirhi nhlamuselo ya vhoti ehenhla ka lexi .
Ku hava ntiyiso eka leswi .
Kutani ndzi seketela xiviko .
Hi tshemba leswaku nkarhi wa hina wu fikile .
( i ) landzelerisa matirhelo , na
A va nga ri xiphemu xa vurhumiwa , kambe va tile .
Ku nga ri mindzuku .
Ku na tipholisi to hlayanyana leti ti tumbuluxiweke .
Xana a yi swi lemuka ke ?
Khodi ya matimba ya matikhomele exivandleni xa ntirho .
Leswi swi ndzi yisa eka ntila wa vumbirhi .
Hambiswiritano , nkarhi wu fikile eka vonelo rero ku lulamisiwa hi xihatla .
A hi na ku tikeriwa eku amukeleni xikombelo lexi .
Nsirhelelo wa mphakelo wa eneji i mhaka ya vumundzuku .
Loko muxanisiwa a vavisekile .
Hi ta ya emahlweni hi humesa tinhlayo ta vugevenga lembe na lembe .
Ndzi kholwa leswaku sweswo i swa nkoka swinene eka leswi swa ha taka .
Ku humelela le hansi ku vile loku khomisaka tingana swinene .
Ku endla migingiriko ya ntirho wa nhluvukiso wa swa ikhonomi .
MAENDLELO YA KU KAMBELA LESWI GOZA RIN'WANA NA RIN'WANA LERI KUNGUHATIWEKE RA VAMANANA NA VATATANA RI VULAKA SWONA , KU KATSA NAWU , TIPHOLISI NA MINONGONOKO , EKA XIVANDLA XIHI NA XIHI NASWONA EKA SWIYIMO HINKWASWO .
Ku humelela yini hi mpfumelelo wa mina ?
Ku na xitshunxo .
Ndza tshemba xiviko lexi xi komba eka tlhelo leri lulameke .
Ndzi ta veka sweswo erivaleni ku nga si va ni vhoti mundzuku .
Ku olova hikokwalaho swi fanele ku hlayisiwa .
Ku herisiwa ka milandzu
Ha khensa swinene ngopfu ku boxiwa ka mhaka leyi .
Hi ku tirhisana na vanhu , switshunxo swi nga kumeka .
U na tindlela leti landzelaka ta mayiselo leti u nga ti kumaka .
Entiyisweni , i nhlamuselo ya vuhlonga .
tsundzuka , u nga tshiki ku rhumela ka wena ku za ku va minete yo hetelela .
Loko xileriso lexi xi hatla ku tirha , swi ta antswa .
Xexo i xipakaniso xa nyingiso wa mina eka nkarhi wa sweswi .
Ku ya ka xiviko emahlweni eku hluvukiseni ka nsirhelelo wa le henhla lowuntshwa wa pasi ro endza wu tsariwile .
Xivutiso xa mina xa kongoma swinene .
A wu ri ntsako ku tirha na n'wina hinkwenu .
Ku fika eka ko karhi , hi vadyondzi eka xivandla lexi .
Switandzhaku swa ndhurho wa phurojeke swa ha ta hetisiwa .
Hi ta ya emahlweni hi endla tano .
Leswi swi le ka mbilu ya nsinya wa vutsongo .
Xana xifaniso xi huma eka nkarhi lowu kombisiweke kumbe xi endliwile endzhaku ke ?
Hi nga langutela ku vona mimbuyelo rini ?
Xilo xin'wana nakambe .
A ndzi ta tsaka loko a wo kota ku tiyisa leswi nakambe .
Tiva muxaka na vukulu bya timakete ta vatirhisi .
Swikongomelo swa endlelo leri i :
Xiyimo xa Khomixini tanihi ndhawu leyi langutisiwaka ya timfanelo ta ximunhu eAfrika Dzonga .
MATIKHOMELO NA MAVONELO
Mfularhelo wu lava swinene ku va mhaka .
Hi fanele ku va pfuna ku antswisa vuhlayiseki bya ndzilakana bya vona .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi va ndzi ri karhi ndzi vhota hi ndlela leyi nga yimiki ni tsalwa leri .
I mhaka ya leswaku hi tiyimiserile hi swikongomelo swa hina .
Makanelwa ya nhlengeletano
Hikokwalaho , hi fanele ku vutisa xivutiso nakambe .
I yini Nchumu Wuntshwa wa Vutumbuluxi ?
Hi fanele ku vutisa , xana hi swihi leswi ndzi faneleke ku swi endla ku endla tiko leri lerikulu hakunene .
Hi ku kanetana na swona , ku na nkwetlembetano lowukulu hi mayelana na swona .
mintlhontlho leyi hi yi langutaka
Endlelo ra hina ra vuhlanganisi ri ta pfuna eka leswi .
A hi lava endlelo ro twanana swinene .
Xana wa tirha eka levhele ya le hansi emugangeni wa ka n'wina ?
Hi nhlamuselo , vanhu va tshama va lulamile .
Sweswo swi nge tirhi .
Loku i ku vava loku hinkwerhu hi hlanganile hi fambaka hi ku rhwarile .
Hi ta sungula ku tirha exikarhi ka siku mindzuku .
swi nga hundziseriwa
Kambe ha khensa hambi swi ri tano .
Leswi vula kuri hi fanele ku tekela enhlokweni vandla ra vurhangeri bya xintu .
Basisa ndhawu ya ntirho endzhaku ko heta ntirho .
Va ta ndzi byela hi swilo leswi va nga swi laviki .
Ku engeteleka eka minxavo ya swivangelo swo nghenisa xiavi .
Xa kahle eku sunguleni i ku hambana .
Swipimelo leswi kaneriweke swi katsa :
Kambe swi ta teka nkarhi wo leha .
KU HETISA SWA XIBALO
A ndzi nga vuli nyiki miehleketo ya mina eka swona .
Ndzi ehleketa leswaku hinkwerhu hi fanele ku tilulamisa .
Leyi i mhaka ya nkoka eka vumundzuku .
Ndzi nga twanana hikwalaho na xiphemu lexi xa phakeji .
Hlawula tindhawu leti faneleke eka xikopu xa rendzo .
Yaleyo i mhaka ya nkoka swinene eka hina ku yi kanela .
Ku pimiwaka Vusweti eAfrika Dzonga .
Eka sweswo ndza kholwa .
Ku tirhana na matsalwa laya tsariweke .
Mi , hambiswiritano , ehlekete leswaku malulamiselo lawa ya enerisa ?
Xana i mani a nga susaka xileriso xo wundla ?
Ndzo vula ntsena ku , eka ku kambisana a wu kumi hinkwaswo .
Hlamusela ntirho wa Nawumbisi wa Timfanelo .
Leswi swa ndzi tsakisa .
Eka nkarhi wa sweswi , tsalwa leri a ri amukeleki .
A hi ta endla yini eka xiyimo xo fana na lexi ?
Fikelelaku twisisa ka leswi matimu ya nomo ku nga swona .
Hi wahi mavonelo ya vona ?
Ku hoyozela ka mina loku sukaka embilwini eka leswi .
Ku tlula milawu ya swa mbango .
Hlamusela nhlamuselo ya theme ra bindzu hi ku tirhisa swikombiso .
Mitirho ya Komiti
Sweswo hakunene hi swona .
Leswi lavaka ku fikeleriwa leswi bohiweke - naswona hi ta lava nseketelo ku fika kwalaho .
Palamende yi hetile ajenda .
Hi katsile na khopi leyi kombaka leswi .
Ku se ku vile ni ku humelela loku vonakaka swinene eka gondzo ra xidemokirasi .
Twisisa dyondzo ya mhaka .
Vuyisela nakambe khomphyuta ya wena eka matirhele .
Leswi ndzi nga swi engetelaka eka swoleswo i swilo swimbirhi .
Sweswi hi ta eka xileriso lexi ringanyetiweke xa vunharhu .
Xiyimo xa vakamberi hi Holobye .
To tala tiphurojeke ti seketeriwa hi timali hi vanyikeri .
Ku humelela yini ?
Ndza engeta , mhaka ya maendlelo .
Hi twanana na ku tirhela erivaleni na ku lawula ka demokiratiki .
Leswi ku nga va ntiyiso ?
Hikokwalaho hi boheka ku endla xikombiso xa kahle .
Sweswi se swa kumeka ni le eka vahlayisi .
Ndzi kholwa leswaku leswi na swona i swa nkoka hi swivangelo swa swa sayikholoji .
Mhaka hinkwayo leyi nga twisisekiki yi fanele ku ariwa .
Ntlawa wa hina wu seketela leswi .
Hikokwalaho ndzi tshembha ku lexi i goza ro tlhelela endzhaku .
Hikwalaho hi andlarile tinxaka to hambana hambana ta swiringanyeto .
Ndzi hoyozela muviki na ku mi khensa ku yingisela ka n'wina .
Ndzi ehleketa ku ri i ndlela leyi faneleke ku yi landzelela .
Hi nga va khomisi tingana .
Leswi i ntiyiso ngopfungopfu eka mhaka ya matiko lama ha hluvukaka .
Huvo ya masipala
Mhaka ya vunharhu yi khumba mhaka ya ku twanana ka hinkwavo .
Komiti yi ta nyika xiviko eka Holobyenkulu wa Mbulavurisano , loyi a nga ta :
mfanelo ya mitirho
Swi sivela vuvekisi bya le handle .
Hi suka eka nkarhi lowu nga hundza wa madzolonga na ku tshoveka lokukulu .
Vulavisisi na ku yingiseriwa ka milandzu ya :
Nyika vonelo eka xivumbeko xa vanhu eka xinavetiso .
Ntirho lowu wu nga ka wu nga endliwi hi vandla ra rixaka .
Kambe xana vumundzuku byi ta va njhani ?
Ndzi tshemba leswaku leswi swi tshamisa sweswo eka nkarhilowu taka .
Ku nyika na ku pfumeleriwa ka mpimanyeto wa timali to ya hi mavonelo
Ku cinca ko talanyana ku andlariwile eka nhlengeletano ya xiphemu xa vuxokoxoko ya mani na mani .
Hi dinga , hambiswiritano , ku basisa swinene swipimelo .
Lowu i njhekanjhekisano lowu hi faneleke kuva na wona .
Mihlawulo leyi a yi endleriwe ku va xikambelo .
Xinawana xo antswa ?
Thekinoloji leyi yi ta tshama yiri ndzhaka eka tiko leri malembe lama taka .
nkarhi wo leha .
Hi ku engetela , hi teka xiboho xo hetelela mayelana na mali ya vahakeri va xibalo .
Tiva ndhawu ya nkwetlembetano .
Xi fanele ku xiyisisiwa !
Ntsena eka nkarhi wolowo hi nga ta va vatirhisani lava faneriwaka hi nxiximo .
Sweswo i vonelo ra mina n'wini eka mhaka ya mina .
Hi laha misava yi yaka kona .
Hi ku angarhela , ku kumiwile ndlela ya le xikarhi .
Ndza tisola kambe leswiya swo va ntsena swinawana .
Ku hava loyi a nga na xona .
Xiyenge xi fanele ku endliwa eka xibalo xa mali leyi nghenaka elembeni .
Hikokwalaho , swa twisiseka ku va na maendlelo wolawo .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi nga koti ku seketela xiviko lexi .
Ku amukeriwa ka Nkunguhato hi wadi
Swi nga fambelana .
Nyimpi ya vusiwana
Swa ikhonomi na xiyimo xa swa rixaka
Ndzi kholwa leswaku xiyimo xa hina eka mhaka leyi xa pfuna .
A hi nga swi pfumeleleni ku vuyeleriwa laha .
Inthanete eka tsalwa ro xopela marito .
Swi se swi vekiwile eka kungu .
Ndzi ehleketa ku ri u ni nkateko wa ku sungula hi vuntshwa .
Leyi i ndhawu ya kona .
A ku nga ri xihoxo xa hina .
Ku na , xikombiso , ku hambana hi muholo .
Lowu i nkarhi wo pfuxa hi vuntshwa .
Xitshivelwa
Hi wihi ntshikelelo lowu ya nga na wona ?
Lowu ngopfungopfu i ntiyiso ka ndhawu ya vurimi .
Hi lava pholisi ya vululami bya vaaki , hambiswiritano .
Hi hela ku tshemba kutani hi tsandzeka ku fikelela vuswikoti bya hina hi ku hetiseka .
A swi ta antswisa mbango na ku tumbuluxa mitirho .
Mitlawa ya vatirhi
Nhlamuselo ya nhundzu :
Switirhisiwa swi aviwa loko ku ri na xilaveko xa ku swi tirha .
Swi vula ku nyika vuleteri na ku hluvukisiwa ka swikili .
Sweswo a swi kanakanisi leswaku i goza leri nga eka tlhelo leri nga rona .
khoto ya le Henhla
Leswi swi vula leswaku goza ri fanele ku tekiwa .
Ndzi komberile Palamente leswaku yi ndzi pfuna eka ndlela leyi nga emahlweni .
Xana ku fanele ku humelela yini hi vanhu volavo ?
Hambiswiritano , mutirhi wa masipala u ta swi kota ku nghenela phurogireme .
Khale a va
Eka miehleketo ya mina , yoleyo i mhakankulu .
Swibumabumelo swi fanele ku tirhisiwa ku hlamusela matirhelo ya mudyondzi .
Naswona u yime exikarhi ka vona .
Hi yimele nkarhi wolowo ku va wu fika .
Xin'wana i mayelana na mpimo wa ku cincisana ka timali .
Xana hi ta tirhana njhani na timhaka leti ?
Tumbuluxa ndzemukiso wa ku lwisana ni vugevenga , swidzidziharisi na ku tirhisiwa ka xihoko hi ndlela yo homboloka .
Mitirho yo fana yi nga languteriwa eka nkarhi lowu taka .
Timinete leti nga kona
Sweswo i swa nkoka swinene , hikuva handlekaswona hi ta lahlekeriwa hi vutshembeki .
Switsariwa
Mhaka ya wena ndzi yi tsarile ehansi .
Hi ku ya hi papila leri .
Vadyondzi va nga angula hi tindlela to hambana .
Hi miehleketo ya hina
Rimba ra xiletelo eka mati i matshalatshala lama lavekaka .
Hlamusela xiviko xa ndzavisiso .
Xiviko lexi xi kongomisiwe eka ku pfala mavangwa .
Kutani ku na mhaka yo humetela ka gasi .
Xexo xi nga ka xi nga endliwi hi ndlela ya nkarhinyana .
A ndzi ta tsakela ntsena ku landzelerisa timhaka timbirhi .
Xiletelo lexi xi kongomisiwile eku nyikeni ntsena nkomiso wa mbalango eka milawu yintshwa .
I incini hi nga ta xi endla ke ?
Sweswi , hakunenenene a swi tirhi !
Xiviko lexi nga emahlweni ka hina namuntlha xi khumba switsongo ehenhla ka mhaka leyi .
Hlamusela hilaha ku nga hlayisiwaka xitirhisiwa .
Mbuyelo wa hinkwaswo leswi ku vile ku kula ko enerisa ka xiyenge xa swa timali .
Lexi xi katsa xivangelo lexi nga erivaleni xa swipfuno swa hina vini .
Sweswo hi leswi ndzi swi tivaka .
Hi fanele ku cinca mavonelo lawa .
Pasisa mimpimanyeto ya timali na tipulani ta nhluvukiso .
Leswi swi vonaka eka mina swi ri xibumabumelo xo tsakisa swinene .
A ku nga ri ku hundza laha .
Leswi ndzi swi vonile swi humelela .
Swa ntalo lowu :
Xo sungula , ku ni mpfumaleko wa switiviwa .
Kambe matimu a kuri , tani hi mikarhi hinkwayo , kuva mudyondzisi wa kahle .
Lawa hi wona maendlelo lama lavekaka ma nawu .
Ndzi se ndzi vonile leswi eka ntirho lowu .
Swivandla leswi swa tiposo swi ta pfariwa eka lembe ximali lerintshwa .
Mpimo wo anama wa swa tipolitiki
I swa vutomi .
Hi ta va hi vhota kanetana na vona .
Ku engeteleka ka mpfuneto ku tlhela ku nyika swipfuno swo engetela .
A hi tshembeni leswaku xiboho lexi xi ta pfuna ku fikelela leswi .
Timhaka ta rihanyo ti lava ku hlanganisiwa eka kungu ra n'wina .
Nghena eka nhloko mhaka .
Ndzi khensa hinkwavo volavo va tekeke xiave eka nkanerisano .
Endlelo rintshwa ri fanele ku vumbiwa .
Se hi fanele ku suka eka marito hi ya eka swiendlo .
Vanhu vo hundza miliyoni va ha pfumala makaya .
LAVA TALAKA NGOPFU KU SIYIWA EHANDLE EKA MAENDLELO YO TEKA SWIBOHO
Hi ku vulavula ka xithekiniki , xiphiqo lexi a xi kulangi ku fika kwalaho .
Gezi na mati swi fanele ku kumeka hi nxavo wo khomeka swinene .
Ndza tsaka , xexo se sweswi xi fikile emakumu .
Timfanelo na vutihlamuleri .
Ndzima yi endliwile na nhluvukiso wa endlelo ro landzelerisa ra le ndzeni .
Ndza engeta , ku cinca ka masungulo .
Swi na nkoka ku vula na ku paluxa lexi xi va le rivaleni .
Swi mayelana na ku sirhelela rihanyo ra vanhu na mbango .
Timhaka leti ti fanele ku ahluriwa hi xihatla hilaha swi kotekaka .
Ndlela leyi nga ta yisa emahlweni Mimpimo ya Makambelelo leyi fikeleriweke yi yimile hi ndlela leyi :
Ndzi ku navelela swa kahle eka hinkwaswo leswi a swi endlaka .
Xana i incini lexi faneleke ku endliwa ehansi ka swiyimo leswi ?
Leyi i mhaka yo tlhava no nonoha swinene .
A ndzi lava ku tshikelela swoleswo .
Leswi nga swa nkoka i timhaka timbirhi leti landzelelaka .
Nkomiso wa kungu ro tirha hi rona loko ku simekiwa tiphurojeke na migingiriko
Nakambe , ndzi khensa ndzi vuyelela eka hinkwaswo leswi nga fikeleriwa .
A ndzi ta ku khutaza ku ehleketa nakambe mayelana na ku cinca loku .
Tindhawu
Hi huma eka matiko yo hambana swinene na ku huma eka swiphemu swo hambanahambana swa misava .
Tindhawu to tshamisa vanhu a yo va mhaka yo aka tindlu ntsena .
Xana i yini xa kahle hi mayelana na xileriso lexi ?
Kutani mahungu na vutsundzuxi bya vatirhi swi tiyisisiwile .
Xo sungula xa nkoka ku enta ka nawu .
Swi bihe ngopfu leswo .
Sweswi , tanihilaha u swi tivaka hakona , a ndzi gqwetha .
Xo sungula xi khumba xivumbeko xa huvo ya vufambisi .
U vile kwalaho ku ringana mavhiki manharhu .
Khomelela swinene eka swilaveko swo hlayisa xihundla na nsirhelelo wa data .
A ndzi ta swi vekela ka tlhelo ra nandzulo .
switirhisiwa na swa ikhonomi
Xivutiso xa mina xi olovile swinene .
Mitirho
Leswi i swa nkoka ngopfungopfu eka vavekisi eka mabindzu lamatsongo .
Swakudya swa vona swa ntumbuluko naswona swi fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Ku na , hi mavonelo ya mina , makhombo mambirhi lamakulu .
Ku pfula ntirho
Va tilavela swilo naswona swilo hinkwaswo swi va swa vona .
Hi lava muavanyisi ku teka xiboho eka timhaka loko ku tshuka ku vile na nkwetlembetano .
Hi ku vona ka mina , swi fanele swi amukeriwa .
Mbango wu ta vuyeriwa .
Timhaka ta swa mavandla i ta nkoka swinene .
Swi tika ngopfu ku swi cinca .
Hi lava nhluvukiso wa nkarhi wo leha eka swiphemu leswi hinkwaswo .
Va nga tlhela va languta nakambe ku vona leswi nga eku humeleleni .
Hi ni mitwanano minharhu ya ku tiboha ku endla swo karhi leyi faneleke ku tekeriwa enhlokweni .
Hlamusela swihlawulekisi swa nsinya hi xiheri .
Kombisa tisisiteme to lawula endzeni ka nhlangano .
Xana ku na munhu wihi na wihi loyi a kanetaka ku cinciwa loku ka nomo ?
Hinkwerhu ha mativa na maendlelo ya kona .
Vanhu va nga ku nyika switsundzuxo , kambe eku heteleleni u fanele u teka xiboho .
Lexi se xi kaneriwile hi vuenti laha namuntlha .
Pholisi ya rixaka yi vula leswaku :
Hakunene xifundza xa leswi hanyaka xa hina hi xin'wana xa leswi , loko xi nga ri lexikulu ku tlula hinkwaswo , ndzhaka ya ikhonomi ya hina .
Sweswo i ndlela yi ri xoxe ya ku papalata vukungundzwana .
Swa nkoka leswi kumiweke swi lulamile :
Ndzi tsakela ku hoyozela vaamukeri va sagwati .
Ina , ndzi ta ringeta .
Sweswi i nkarhi wo kombisa leswi;mintlhontlho leyi nga le mahlweni yi lava swona .
Thekinoloji yi na nkoka .
Hi ku komisa , i xiyimo xo katsa ku vitanisa na ku xupula .
Ndzi ehleketa ku ri a ko va leswi olovaka ntsena .
HUKURI
Vamanana na Vatatana , nakambe ndza khensa ku rhambiwa eka ku simekiwa loku .
Ndzi seketela xiviko lexi hinkwaxo ka xona .
Mitlawa yo tano , khombo ra kona , a yi si va kona .
Hi nga ha hambana laha na lahaya kambe ku hambana i ndlela ya vutomi .
Xavumbirhi , ndzi ehleketa leswaku swa twisiseka ku hambanisa matimba .
Ku nghenisiwa ka riqingho , mati na gezi .
Timfanelo ta masungulo ta ku lulamisa na ku tereka ti ta vekiwa xinawu .
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ku tatisa miehleketo yi nga ri yingani ya mina .
Hilaha hi tivaka hakona , xiyimo hakunene xi bohanile swinene .
Leswo ndza swi twisisa swinene .
Vonelo ehenhla ka ku ta ka vahlampfa ku ta tshama laha tikweni ka ha ri xikombiso xin'wana .
Yimani ndzi langutisa eAfrika .
Hi fanele ku vekela misava xikombiso .
Va pfumerile eka xilaveko ku cinca Matiko ya tinxaka , ngopfu-ngopfu Huvo ya Vuhlayiseki .
Nkombiso wa tipolitiki wa laveka swinene .
Swi tano , ku ni ntwanano lowu anameke eka mhaka leyi .
Nhlahluvo wa vuvabyi a wu si tiyisisiwa .
Hinkwaswo leswi swa twisiseka .
A hi kota ku endla leswi .
Vuleteri na Ku vumba vuswikoti bya Tikomiti ta Tiwadi
Hileswaku mfumo wu fanele kuri ku nyika xikombiso .
Xana tindhawu leti ti vumbiwa njhani ?
Hi endle ku cinca ko nyanyula .
Kambe kuna ku hlangana exikarhi ka vona , kasi hi le ku kaneleni hi yona .
Matshalatshala eka xiyimo xa misava hinkwayo na wona ma laveka .
Ku fanele ku va ni xipakaniso lexikulu swinene eka vuanamo lebyikulu bya vanhu .
Hi wona mpimo lowo .
Ku endla leswi , a hi fanele ku papalata ntshikelelo wa vululami byo rihisela .
Hakunene swo tala swi endliwile .
Ku tirhisana ku aka pulanete yo hlayiseka ya hinkwavo .
Ndzi ehleketa ku ri swi fanele ku va leswi katsiwaka hi lokukulu swinene .
Mitirho ya wena yi amukeriwile swinene hi vandyangu .
Sweswi hi le ku hanyeni eka mikarhi ya nkayakayo .
Xifundzankulu yi lulamile naswona xi ta landzelerisa xiboho lexi .
Ku na maendlelo yo tala lawa ya nga endliwaka ku ololoxa ntlimbo :
Marito lama ya tama ya fambelana swinene , ngopfungopfu eka xiyimo lexi eka xidemokirasi xa hina .
Yi ringeta ku :
Hi na vutihlamuleri byikulu eka ndhawu leyi .
Hi hava ntirho wo swi cinca .
Ku vekela etlhelo a swi tirhanga .
Kwalaho ku nga na matimba .
Se ndzi hundzulukela eka phakeji ya nxavo .
Hlamusela tinxaka to hambana ta nhova na malawulele ya nhova .
Leswi nakambe swi tiviwa tanihi . .  .
Ku na ndlela yo antswa swinene yo endla leswi .
U le ku hlambeni .
Kambe , eka vanhu vo tala , a ku vangi na ku balekela vusiwana lebyo chavisa .
Swi ya hi vuswikoti .
Ndzi hlamurile leswaku a ndzi nga ri ni xiphiqo ni swona .
Lexi sweswi xi humelerile .
Ntshembho eka Vukulu .
swi fambelana ni endlelo
swa vuxaka na ndhavuko
Leyi na yona i mhaka leyi ndzi lavaka ku yi vula namuntlha .
Xana ku na xiyimo lexi fanaka xana ?
Hikokwalaho magoza ya xinawu ya laveka .
Swi le hansi ka ntiyiso lowu leswaku hi vonile mintlhontlho yinharhu leyikulu :
Hikokwalaho xin'wana xi endliwile .
Leswi i ntiyiso ngopfungopfu eka swakudya na swa vurimi .
Sweswi swa laveka ku engetela nawu lowu .
Hilaha swi boxiweke ekusunguleni , mahlelelo i xiphemu xa nkoka xa ku dyondzisa na ku dyondza .
Loko swi ri tano , I incini lexi nga tisa ku cinca loku ?
Ku nga va mhaka leyi tekeriwaka ehansi ku vula leswaku hi hanya eka mikarhi yo tsakisa .
Ku na mimpimo ya masungulo .
Xirhangana xavumbirhi i xo yisa emahlweni vutumbuluxi na swa mabindzu .
Hlaya mayelana na leswi yi nga tisa swona na leswaku u nga va xiphemu xa yona hi ndlela yihi .
Ku hava vutshunguri byo karhi , kambe ntlhavelo wa tirha swinene .
Holobyenkulu wa Mitirho ya Mfumo na Mafambiselo u humesile swinawana leswi fumaka Mitirho ya Mfumo .
Mbango wu fanele ku nyikiwa xirhangana xo sungula lexi hetisekeke .
Ndzi tshemba leswaku lowu wu ta va nkanelo wo va na mihandzu swinene .
Hi ta yisa emahlweni ku valanga xiyimo kusuhi .
Leswo a ku nge vi ntiyiso .
Boxa xiphemu xa xipombondzwana lexi funghiweke hi C.
Komiti yi tlhela yi ringanyeta leswi landzelaka :
Swi fanele swi tekiwa swi ri swo pfuna sweswi .
Ku ta va na vundzeni byo tala bya muxaka lowu .
U hi nyikile nkomiso wa mimburisano ya n'wina .
Xana hi endle hinkwaswo leswi a hi fanele hi swi endlile ?
Magoza ma fanele ma tekiwa ku sivela leswaku swi nga tshuki swi humelela nakambe .
Va swirhundzu na va matlhari , hakunene ku hava xivangelo xo tivikana xa leswi .
Ku fanele ku tekiwa xiboho hi switirhisiwa leswi - timali , switirhiso , na swikili - leswi lavekaka ku fikelela swikongomelo leswi .
Ndzi ehleketa ku ri hi ta seketela xiviko xa muxaka walowo .
Hikokwalaho , ndzi amukela xiboho xa ku sungula ntlawa lowu wu nga le ku tirheni .
Hi ni swivilelo swikulu swa magoji .
Timhaka hinkwato ta misava hinkwayo leti faneleke ku tekeriwa enhlokweni i :
Xilogene lexi i khale xi ri kona laha nkarhi wo leha .
Lexi hi xona handle ko kanakana .
Nseketelo wa Vukorhokeri byo Avelana .
Lowo i ntiyiso .
Exivindzini xa vuxaka bya vona kuna nkoka wa ntirho wa qgweta ra vatirhi .
Maendlelo lama nga amukeriwa eka nkarhi wa kona ya fanele ku tirhisiwa .
Leswi swi tlhele swi va tano eka nkarhi lowu .
Hetisa Xikweleti xa Mali ya Vuxirho .
Hi amukela leswo .
Loko ndzi nga pfumeleriwa , ndzi ta ya emahlweni endzhaku ka nkarhi wo wisa wutsongo .
Nghingiriko wa malulamiselo lowu faneleke wu hlamuseriwile .
Ntirho wo lwisana na vukungundzwana wu yimile .
Kambe , ku vula ntiyiso , xivutiso xa wena xa fambelana swinene .
Ndzi teka xiboho lexi xi te hi nkarhi naswona xi ri xo pfuna .
Leswaku hi siku ro karhi u nga kumeka u fambile ku ta fika laha u nga kona sweswi .
Ndzi mi navelela nhlengeletano yo humelela swinene .
Xo sungula , ndzi lava ku hoyozela muviki .
Kutani , I nkarhi wo hola na ku tsakisa ku va n'wana wa xikolo masiku lama .
Ntirho ( Yini )
Ku Maketa na Nhluvukiso wa Ximakiwa .
Hi ku vona ka mina , ku hava nkanetano .
A hi tlheleleni endzhaku , ndzi ta vuya eka n'wina .
Hambiswiritano , ku na mhaka ya nkoka ; ku xiyaxiya na ku xiyisisa .
Vinyi va minkavelo a va si tiviwa hi xivangelo xo hundziseriwa emahlweni .
eDzongeni wa Kapa kuna :
Tinhlengeletano ta Khomixini
Xiviko xi tlula na ku va xi nga seketeriwa .
A ndzi lavi , naswona , ku ehleketa leswaku xiviko xi ringanile .
Leswi swi ta cinca nawu wo toloveleka wa swa vurimi hi ku hetiseka .
Hi ntiyiso , ndzhurho ku suka eka matiko mambe na vunkonta swa fambisana .
Yuropo yi fanele ku va xiphemu xa ku swi endla swi humelela .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi faneleke ku xi basisa hi mikarhi hinkwayo .
Hi tama hi ri na vutihlamuleri bya hina eka vumundzuku .
Manghenelo
A swa ha koteki ku tshamiseka .
Ndzi nga nyika xikombiso xa laha xexo xi tirheke kona .
Hambiswiritano , ka ha ri na swivandla leswi faneleke ku antswisiwa .
Xana hi ehleketa hi ntlangu tanihi vukorhokeri bya vaaki ?
Eka tlhelo rin'wana va nga endla sisiteme ya xibalo kuva xi fikeleriwa hi vahakeri va xibalo .
A hi nge koti ku endla tano , vamanana na vatatana .
Leswi hakunene swi endliwile naswona ku tirhisiwa swi sungurile .
Swivutiso hi mayelana thendara leyi ku ha kongomisiwa eka :
Vusweti byi fambisana swinene na muvala , laha Maafrika va nga vona va nga tala eka ku va swisiwana .
Vumaketi bya mahala .
ku nga si fika siku ro hetelela
Mbuyelo wa ntirho wo hleriwa wu ta pfuna .
Ku cinca ko ka ku nga tsekatseki eka vonelo ka laveka .
Nkunguhato lowu wu hlamuseriwile eka ku cinca ka hina .
Swilo swa ha fanele ku endliwa eka xiyenge xolexo .
Ku joyina switirhisiwa swo hambana .
Xikongomelo xa xibalo
Hakunene ndza tshemba swi ta tirha hi ndlela yaleyo .
Kuya hi leswi laha henhla , Samiti yo Hlawuleka yi bohe leswi landzelaka :
Ha mi khensa kuva mi hi seketerile ku fikela sweswi .
Malembe ya ntlhanu lama taka ya Mfumo wa Miganga :
Leswi swi vile tano mayelana na mbango .
Tumbuluxa kungu ra matirhelo ku fikelela swilaveko swa xiviko lexi yisiweke .
Swikoxo swa hina swi le rivaleni .
Swi tile eka hina hi tindlela to hambana .
Swi ndzi nyika ntsako lowukulu ku sunguriwa ka logo leyi ku twananiweke yona namuntlha .
Naswona a hi fanelangi ku va na magoza wahi kumbe wahi yo tlhelela endzhaku eka ndhawu leyi .
Swi lulamile , swilo swi famba hi ku nonoka kambe swi kahle .
Sweswo i miehleketo ya masungulo endzhaku ka xiviko lexi .
Ku hava swiletelo swo hlawuleka mayelano na xitayili xa ntirho .
Xana ndzi endla njhani xikombelo ?
Ku ya hi hina , swi ta va tano .
Xavumbirhi , hi lava ku amukela kungu ro pfuxeta ikhonomi .
Ku endliwa yini kutani ?
Emalembeni yo tala vavasati va kombisile mpfumaleko wa vululami ka nkandzingano wa rimbewu .
I swa ntikelo swinene eka matirhelo lamanene .
Leswi swi ta engeteriwa hi ku tlakuka ko ya emahlweni lembe leri .
Nkarhi wun'wana a swi tano !
I yini Hanyelo ra Vatirhisi ?
Vumakelo bya yi seketela .
Ndzi fanele ku twisisa leswaku leswi a swi amukeriwi ?
Komiti ya Wadi -
mahungu lama nga kona eka Holobye
Sele
Nkoka kumbe vholumu ya nhundzu .
Ku langutana na mitlhontlho leyi vekiweke lembe leri hundzeke :
Leswi , hambiswiritano a swi endlangi swi olova .
Lavisisa mhangu yo onhiwa ka timfanelo ta ximunhu mayelana na madzolonga na ku xanisiwa .
Hikokwalaho , ndzi lava ku amukela mpfumelelano lowu wa miehleketo yo hambana .
Xana hi wihi nsirhelelo lowu nga ta nyikiwa mayelana na mahungu lama ?
Ntirho wa mfumo ko tala wu vile eka mhaka ya ku bumabumela swo karhi .
Tindhawu leti se ti lulamerile ku akiwa ka tindlu letinene .
Tinhloko ta matiko va na ntirho wukulu eka mhaka leyi .
Kutani , hi fanele ku tirha swinene hi leswi .
I incini hi xi vutisaka ke ?
Va hlulekile hikuva matimba ya mati a ya ri makulu .
Ndzi tsakela ku va nkhensa hi vutshembeki hikwalaho ka leswi .
Hileswaku a ku si tshama kuva ni nkwetlembetano xikarhi ka Khomixinara na Mufambisi-Jenerali eka mhaka leyi .
U nga tlanga xiphemu xikulukumba eka leswi .
Hikokwalaho yaleyo i misava leswi yi nga xiswona namuntlha .
A ndzi ehleketi ku ri xiyimo lexi xi ta nyamalala hi ku copeta ka tihlo .
Eka mhaka yo sungula , ka ha laviwa xitshunxo .
Xana matiko ma nga tilulamisa hi ndlela yihi ku tirhana na ku pfumaleka loku ka ku tshemba ?
Vula leswi swi va erivaleni , kutani u ta nghena eka matimu .
Ha mi rhamba hinkwerhu , ku yi tirhisa .
Vundzeni bya nhlokomhaka a byi hlamarisaka ngopfu .
Hakunene xi .
Ha swi tiva leswaku ku twisa ku vava swa ha ya emahlweni .
Hi navela ku endla leswinyingi ku lwisa mhaka ya vupfumalantirho .
Handle ko nyikela tindlu , leswi swa ha vula vutumbuluxi bya mitirho .
Mo ndzi va erivaleni swinene mayelana na xiyimo xa hina ehenhla ka lexi .
Hikokwalaho , ndza tshemba leswaku kungu ra hina hi leri twalaka swinene .
Pulani ya hina ya ndlandlamuko yi fanele ku kongomisiwa eka vanhu va le hansi .
A wu ri mfungho wa leswaku a hi swi lavi ku tirhisa mabakiti yo ke ' vumunhu .
Hi fanele ku yimela vatirhisi hi ndlela ya xiyimo xa le henhla ku tlula hinkwaswo hilaha hi nga kotaka hakona .
Ndzi vile muviki ku ringana khume ra malembe .
Ndzi teka vonelo ro hambana .
Hlamusela swikongomelo swo kongoma swa phurojeke .
Hi swona swi endleke leswaku ndzi lava ku nyika xitatimende lexi .
Xana u na ndzinganyeto wihi na wihi u lavaka ku wu nyika ?
Leswi swi katsa ku nyika tilayisense na tiphemiti .
Ndzi engeta leswi ndzi nga swi vula .
Xana hi wihi ntirho wa mutirhisi wa Mafambiselo ya Ku endla swilo hi ku tlula Nawu ?
Hi swona .
Ndzi swi engetile naswona hileswi swilo swi nga hi xiswona .
Nhlamuselo ya mafambiselo yi kamberiwile .
Wena u ta hlamala .
Ndzi kombela leswaku mi ndzi pfumelela ku heta leswi ndzi lavaka ku swi vula .
Nyika rimba ra matirhelo ya endlelo ro lulamisa .
Leyi i mhaka leyi sweswi se yi nga hava ku lwisiwa .
Ku tlhela ku va na maendlelo yo lawula eka xiyimo xa miganga na rixaka .
Hikwalaho ka leswi , hi fanele ku twisisa ku bohana ka nhluvukiso wa xiyenge xo thola vanhu .
Eku sunguleni xo tlangisa a xi wisile .
Xana va navela ku fikelela yini ?
Swi nga endliwa hi ku yisiwa hi voko kumbe hi poso leyi tsarisiweke .
Hi fanele ku languta eka mbuyelo wa xifundza hinkwaxo eka mukhuva wo ringana , wo avelana na ku hlayisa .
Nawumbisi wa Vukorhokeri bya Vuhlori lowu nyikaka mafambiselo ya swipimelo swa vukorhokeri na mphakelo wa vuswikoti ;
Boxa MUNE wa swipfuno swa maendlelo lawa .
Kambe malembe lamaya ya kahle ya fikile emakumu .
Hi ku kanetana na swona , hi nghenile eka xiphemu xa n'wangulano .
Ha khensa swinene ngopfu vuxokoxoko bya n'wina lebyinene .
Ndzi ta tihumesa hikokwalaho eka ku vhota ehenhla ka xiboho lexi xa mafundza .
Leswi swi leka malembe yo hlayanyana .
Hi tiphinile hi ndhuma ya nhlawulo lowu nga na ntiyiso .
Vito na Adirese
Swi tano ha hiseka ku endla tano .
Hi le ku tirhaneni ni mhaka leyi pfuxaka matitwele swinene .
Buti , xilo xelexo xa famba swinene . Ndzi twa vanhu va vulavula hi xona .
Hi vona ku ringeta loku hlanganisiweke eka mhaka leyi .
Leswi swi tswala ku pfumaleka ka mbekiso wa mani na mani na wa purayivhete .
Rhekhodo ya matwisiselo
A ndzi lavi ku heta nkarhi eka leswi .
U khensile vatirhi va ka masipala eka ntirho lowu va wu tirhaka ku vuyerisa vaaka-tiko .
Vapfhumba va vutisile xivutiso lexi ko talatala .
Ku na ku vulavula ngopfu mayelana netiweke ya mahungu na mbulavurisano ya misava hinkwayo .
A ku ri ku tinyikela lokunene .
Leswi swi ta endla leswaku vaaki va ya emahlweni na ku landzelela ku simekiwa ka nongonoko wa mimfumo .
Ndzi navela ku pakanisa eka timhaka timbirhi .
Nkoka lowukulu swinene wa xiyimo wu hlamuseriwile hi nkhaqato .
Gingiriko lowu i wa xihundla naswona a va fanelanga ku avelana .
Namuntlha hi tshovela mihandzu yo va hi ri ku fambiseni .
Kambe loko swi fika etlilasini , a hi na vulawuri eka swona .
Hi tlhela hi lava ku vona swikambelo swa swiharhi swi hunguteka .
Endlelo ro tiya mayelana na vukanganyisi na rona i ra nkoka .
Hinkwerhu , hi swikongomelo swo hambana , hi lahlekeriwile hi misava .
Nkateko wa kona , xiviko xo hetelela i xinene .
Tihakelo to ka ti nga landzeleriwi ti fanele kuva ehenhla .
Xana i mani a xanisekaka hikwalaho ka leswi ?
Kutani i nawu wa muxaka wihi lowu nga pfunaka eka xiyimo lexi .
Xana u komberile nseketelo wa timali eka nhlangano wun'wana ?
Tanihilaha ku vuriwaka hakona , mhaka na yona yi fambelana ni timhaka ta sweswi swinene .
I swa ntikelo naswona i swa xihatla !
Xana hi vile hi na kungu ro tirha hi rona ?
Eka tiwadi leti tshameke hi ku manyana , tanihi le tindhawini ta le madorobeni , sisiteme leyi ya olova ku yi tirhisa .
Tanihilaha ndza ha ku vulaka hakona , ku lahlekeriwa i ku kulukumba swinene .
Tinhlengeletano ta mani na mani : Mbuyelo eka xibumabumelo xa mpimanyeto
Mitolovelo leyi yi vile xiphemu xa vutomi bya vona ku suka khale na khale .
Vumbiwa ka vuswikoti bya vanhu .
Ku hava mali leyi yiviweke .
Leswi swi le rivaleni leswaku i mhaka ya nkoka naswona ya le xikarhi .
Hi fanele ku tlhela hi endla nhluvukiso eka levhele ya masava hinkwayo .
I nkarhi wa vutihlamuleri no tiya mbilu .
matirhele ya miehleketo
Tirhisa girafu ku hlamula swivutiso leswi landzaka .
Leswi swi vonaka swi kanetana na ndzimana leyi nga hundza .
Xiyimo lexi hi nga eka xona xi hlamarisa hakunene .
Xana wasi yi yimele yini ?
Leswi a swi nga olovi , ku vula switsongo swa kona .
Leswi a swi nyikangi vumbhoni bya ku va swi ri tano .
Ndzi ku kombela ku seketela kungu ra mina .
Xana a hi swi koti ku dyondza eka matimu ya hina ?
Hi fanele ku va na swinawana .
Leswi hi bohekaka ku swi endla i ku fikelela ntwanano .
Amukelo wa laveka .
Lexi xi na nkoka tanihiloko hi languta eka nkarhi lowu taka .
Hi va navelela ku humelela hinkwako eka swikambelo swa vona .
Mafambiselo eka Vuphasi bya tihlampfi .
Namuntlha a ku hambanangi .
Loko swi ri tano , swona I incini ?
Ndzi seketela mpfumelelano lowu .
Ku andlala xiave lexi faneleke ku humelerisiwa hi tikomiti ta tiwadi eka ndzhendzeleko wa mpimanyeto ku na nkoka swinene , kambe timasipala ti nga ha pfuneta ku olovisa swivumbeko swa mpimanyeto .
A hi leswaku a swi kona .
A hi swi tiva leswaku a hi nga fanelanga ku tshembela eka mfumo no langutela leswaku wu hi pfuna .
Anakanya u tlhela u endla .
Hi vulavurile hi ntirhisano wa nkoka .
Hlamusela u tlhela u andlala tindlela ta mbulavurisano entirhweni .
Phurojeke leyi yi vile eku kaneriwile malembe yo leha ku tlula mpimo .
Xana i incini lexi nga vuriwaka eka xiyimo lexi ?
Rihanyo mayelana ni swa masangu na ku tswala ri fanele ku va xirhangana .
Hlamusela nhlamulo ya wena hi tindlela timbirhi to hambana .
V&V bya nsimeko wa tiphurojeke ta ka masipala
Mfikelelo eka nhlanganiso wa vutleketli bya gezi i swa nkoka .
Ntwanano lowuntshwa wa antswa ku tlula wa nkarhi lowu nga hundza .
Naswona ndzi rhandza ku mi tsundzuxa ...
A ndzi kholwi leswaku leswi swi nonoha ngopfu ku swi twisisa .
Ku pfuxeta a hi xintshunxo .
A ndzi ehleketa leswaku leswi swi le ka xiyimo xa le mahlweni swinene .
Ku tsundzuka na ku tlangela leswi endliweke hi vantshwa eka ku cinca tiko .
Xikombelo xo va u tekeriwa enhlokweni xi ta heleketiwa hi :
A ndzi ta kombela wena ku vula vonelo eka xexo .
Xana hi lava yini ku lulamisela ku kunguhata ?
Nhlangano wa Rihanyu wa Misava
Ku na timhaka timbirhi leti faneleka ku va tivilerisa .
Ndzi ta hundza hi ku kongoma ku ya eka mhaka ya nkoka ya mina ya vumbirhi .
Vulavisisi byi herile naswona byi hlamuseriwile hi xiviko .
Mina hi ndzexe ndzi ehleketa leswaku milawu leyi ya pfuna .
Kombisa nkucetelo wa ku cinca eka swibalo swa ikhonomi .
Leswi landzelaka swi nga kumeka eka webusayiti :
Nkarhi wun'wana ntirho wa hina wa tika na ku heta mbilu .
Ndzi kholwa , hikwalaho , leswaku hi fanele ku seketela maendlelo ya le ndzhaku ka xihlawuhlawu .
Wena hi wexe u vule mhaka ya minhlawulo .
Ndzi tshemba leswaku hi ta swi kota ku swi hlayisa .
Swiyimo swi nga yisiwa ehansi !
Swi nga fambelanisiwa na swilaveko swa swilo swa xiviri swa le tikweni .
Leswi a hi leswi humelelaka namuntlha ?
Ndzi langutisela vhoti ya mundzuku .
Hikwalaho ka sweswo ku na swiletelo swa misinya ya ku cinca ka " vukorhokeri eka vanhu "  . '
Mfumo wu kombisile leswaku hinkwaswo leswi wu swi lavaka eka hina naswona hi ringetile ku pfuna .
Phurojeke yi nga hlamuseriwa tanihi ntirho wa ku hluvukisa vukorhokeri kumbe ximakiwa eka nkarhi lowu vekiweke .
Nkongomiso sweswi wu tava eka nsivelo na vufokisi bya manyala ya timali na vukungundzwana .
Tinhundzu ta ntumbuluko
Xikarhi ka mintwanano leyikulu yi nga kunguhatiwa i :
Leswi a swi yimangi ku tihlanganisa exikarhi ka hina na vumaki .
Ndza tshemba hi nga swi kota naswona hi fanele ku kombisa ku tiyimisela ku humelela swinene .
Yo sungula yi hi malawulelo ya timali na vutihlamuleri .
Entirhweni
Ku teka xiboho xo nghenela ntirho lowu swi fanele ku endliwa hi vukheta .
Hi ti bohile eka ntshunxeko wa ndzavisiso na nhluvuko .
Hambiswiritano , a ndzi naveli ku nghena eka sweswo .
Ku hava xinawana xo yelana na xona eka khoto ya majisitarata .
Xiviko hi lexa kahle hi matlhelo yo tala .
Ku endla leswi , hi lava pholisi leyi pfanganisiweke .
Ka hari na ntirho wo tala lowu nga hi yimela .
Ndza tsaka ku vika ndzima yo karhi yo khomeka laha .
Boxa muxaka wa muhandzu lowu hlamuseriweke eka xifaniso lexi laha ehenhla .
Kutani ku na vurimi .
Se sweswi xi lava ku hundzuluxeriwa eka swiendlo swo khomeka .
Tima switirhisiwa hinkwaswo swa gezi loko swi nga ri ku tirheni .
A hi ntiyiso
Xivutiso i ku : i mani a nga eka xiyimo kahle swinene ku tirhana na lexi ?
Hi pasisile milawu eka Yindlu leyi .
Nkomiso wa mahungu wu fanele ku tirhisiwa eka :
A ku ri matimba ya rixaka .
Hi ta veka tihlo nkarhi na nkarhi ku xiximiwa ka timfanelo ta ximunhu .
Ndza tshemba leswi swi ta lulamisiwa .
Hi fanele ku tekela enhlokweni switsundzuxo swa matimu .
Hi fanele ku vutisa leswaku hikokwalaho ka yini swi ri karhi swi humelela .
Sweswo hi leswi karhi ku ringanyetiwa tanihi ndlela ya ku yisa emahlweni .
Tanihi vanghana , a hi fanele ku pfumeleriwa ku vutisa swivutiso .
Vangheneleri va nyikiwa nkarhi ku hlamula swivutiso .
Hambiswiritano , a hi fanelanga ku hluleka ra vumbirhi .
Ndzi pfumelelana na ku hleriwa mayelana na ku kanetana .
A wu boheki ku tlhela u swi vutisa .
Mfanelo eka dyondzo ya karhi ya endliwa :
Swiengeteriwa switsongo a swi ta va swi fikelele swo tala .
Nhlamuselo yi andlala swihlawulekisi swa tisisiteme .
U endlile ndzivalelano nkongomelo wa nkoka wa nkarhi wa yena wa hofisi .
Swi helerile sweswo .
Twisisa swilaveko swa matirhelo .
Swi fanele swi tshikeleriwa leswaku a ku nge vi na loyi a nga ta lahlekeriwa hi ntirho .
Hi ta endla hinkwaswo leswi nga mandleni ya hina ku xi tirhisa .
Xiyimo tanihileswi xi nga xiswona xa nyanya hi siku .
Hi seketela mhaka ya Dyondzo ya Vutomi hinkwabyo eka Hinkwavo .
Mi nge ndzi swi veka erivaleni : Ku hakela vatirhi va le mapurasini hi wayeni a swi le nawini .
Ndzi ehleketa leswaku a swi kahle .
I demokhirasi , timfanelo ta ximunhu na ntshunxeko wo nyika mavonelo .
Switirhisiwa leswi hi nga na swona i swa vanhu .
Hi fanele ku nyika mpfuno wa nkarhi wo leha eka xivandla lexi .
Hakunene xivangelo hileswaku ndzingano wu ngava kona ntsena hi ku tirhisa nawu .
swiphemu swa tsalwa
A ndzi na vuxokoxoko eka nhlokomhaka leyi .
Swirho swa Komiti ya Wadi swi hlawuriwa ku hambana etindhawini ta le makaya na ta le madorobeni .
A ku na ku kanakana leswaku leswi swi na mpfuno eka swa ikhonomi .
U amukeriwile eAfrika Dzonga .
Ntshamiseko eka swa timali .
Hi nga endla swo tala eka dyondzo na vuxokoxoko .
handle ka khampani
Leswi swi ndzi fikisa eka mhaka ya ku yelana .
Vathori vo tala va tivisile leswaku se va tsandzeka .
Switirhisiwa leswi swi nga pfuna loko masipala yi boha ku nyikela vukorhokeri hi Ntirhisano wa Vukorhokeri bya Masipala .
Hi leswi a ndzi tsakela kuva swi fikeleriwa .
Xana va nga titoloveta nkarhi wo leha ku fika kwihi sweswi ?
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ku vulavula hi mayelana xin'wana xo karhi .
Hikokwalaho , hi fanele ku nyika mavonelo ya hina eka leswi .
Ndzi ta gimeta hi ku tshikelela eka maendlelo ya kahle .
A ndzi ta va ndzi ehleketile leswaku leswi i ku hlawula ka le hansi swinene .
Ku sukela nkarhi lowuya , hambiswiritano , a ku vangi na ndzima .
Ku hlawuriwa ka vafambisi va tikhampani to vuyeriwa ;
Xivono lexi boxiweke laha henhla xi simekiwile ehenhla ka masungulo lama landzelaka :
Ku humelela kwaloko ka swa tipolotiki sweswi ku fanele ku humelerisiwa hi ku endla kunene .
Hi ta ya emahlweni ku landzelela ajenda ya hundzuluxo exivandleni xa rihanyo etikweni ra hina .
Siku leri ku humesiwaka xitiviso xa ku koka mali kumbe ku nghenisa mali .
Eka mhaka yaleyo , na yona , hi nga kota ntsena ku ku seketela .
Naswona xivutiso i ku , hikwalaho ka yini ?
Rivoningo ri tirhisiwa hi tindlela to hambana eka ntlangu .
Eka nkarhi wa sweswi , ku kondzelela na ndzavisiso swa laveka .
Ndzi kombela ku khomeriwa eka huwa .
Eka mhaka leyi :
Phuresidente wa hina u vulavurile .
Loko u endla tano , i mhaka ya wena yaleyo .
Mune wa switepe eka maendlelo ya makambelelo i :
Xivangelo xa nghingiriko .
Hlawula mahungu lama faneleke na swikombiso swa vundzeni .
Timhaka leti faneleke ku langutisisiwa
Vakhanselara lava va komba masipala ndlela ya swa tipolitiki .
I ntirho wihi wu koxaka swinene ?
Vuteki bya mahungu byi rhambiwile ku va xiphemu xa ntirho lowu .
Hina hinkwerhu ka hina hi xivandla lexi xa ximanguvalawa .
Swi le rivaleni , sweleswo swi ta va swi nga enelangi .
Vachaviseki Swirho swa Huvo ya Rixaka
Hi le ku kambeleni tindhawu laha rimba ra pholisi ri nga tiyisisiwaka kona .
Sweswo hi leswi ndzi tsakelaka ku swi ringanyeta .
Sweswi u tlhele u vulavula ra vumbirhi .
Hlamusela nkoka wa ntirho wo landzelerisa .
Xana leswi swi faneleke kuva hi ndlela leyi ?
Timhaka ta nkoka enkarhini lowu ku vikiwa eka wona ti yelana na leswi landzelaka :
Ntirho wa wena wu lava mpimo wa le henhla wa vutshembeki , vutiyimiseri , na vutihlamuleri .
Tikomiti ta tiwadi ti fanele ti tiva leswaku nkarhi lowu vekiweke wa mpimanyeto hi wihi na leswaku tinhlengeletano ti ta va kona rini .
Xiviko i mayelana na ku tiyisa nhlangano wa xibalo xa matiko .  .
I nkarhi wa hundzuluko wo hetiseka .
Xana ku kayivela yini , i incini lexi lavaka ku cinciwa ?
Tanihilaha hinkwerhu hi tivaka hakona , tifeme leti i ta matiko hinkwawo ya misava .
Ku antswisa mphikizano wa ikhonomi ya hina .
Ndzi ta sungula hi mabindzu .
Ndzi vuyelela leswi si ndzi swi vuleke .
A hi naveli ku seketela xihumelelo xo tano .
Hi xona xiyimo xa hina lexo .
Ku humelela ku tswala vutihlamuleri bya wona .
Swi lawuriwile ehansi ka matshamelo yo tika swinene .
Sweswo swi nga va swi ri yona mhaka - swona swa humelela .
Rifu ekhotsweni
Matsalwa lama nga wona ya hetisiwile na ku heleketiwa .
A hi na pholisi leyi nga rivaleni eka mhaka leyi .
Mo ndzi tlhela ndzi tirhana na mhaka ya malawulelo ya nkitsinkitsi wa vaaki .
Va nyika ku tshemba eka vantshwa va tiko .
Pholisi leyi pasisiweke hi vandla ra tipolitiki eka mhaka yo karhi .
Xo sungula hi fanele ku hlamusela vukorhokeri bya misava hinkwayo .
Ndzi kombela leswaku mi nghenelela .
Yaleyo i ndlela yi ri yoxe ya ku herisa ntlimbo lowu .
A hi tshembeni leswaku xi ta tirha eka ku endla kunene .
Muxaka wa mfumu lowuntshwa a wu tirhi .
Ndzi ta ringeta ku hlamusela leswi ku yisa emahlweninyana .
Ku vonaka ku nga ri na ku tihlamulela ko twisiseka ka leswi .
Hi fanele ku va na nkanerisano lowu humelelaka eka leswi .
Va tlhele va boxa ku va va venga vaxanisi .
Ku hlwerisa a swi nge pfuki swi endle leswaku swiphiqo swa hina swi nyamalala .
Loko swi ri tano , yini ?
I vutihlamuleri byo hlanganela .
Hi mikarhi yo tala swi tlhela swi tshikelela vavasati .
A swi vangi ku cinca ka nawu .
Lexi i xiyimo xa timhaka lexi nga ta ka xi nga amukeriwi .
Nhluvukiso wukulu wa ku humelela wa laveka .
Tsalwa i tsalwa ro tirha hi rona leri nga eka swiyimo swa ku humelerisiwa .
A ndzi ri na timhaka timbirhi .
Hi ndlela ya mafundza , xikongomelo laha i ku hunguta vugevenga bya mitlawa leyi tirhisanaka .
Dizayina papila ra minxaviso leri tirhisiwaka eka mhakankulu ya swa vumaketi .
Swiboho swo tano , hakunene , i swa tipolitiki ta vandla hi ntumbuluko .
Kambe ndza khensa eka wena ku va wa ha ri kona .
Kambe a hi nhlokomhaka ya xiboho lexi .
Ndzi vuyela nakambe eka mhaka ya tihanyi .
I nhlamulo leyi twisisekaka ya xiyimo xa mitlhontlho .
Vatirhikulobye a va fanelangi ku lahlekeriwa hi ku vona xifaniso xo angarhela .
Hi ni nkarhi wa ku tsarisa mavonelo ya hina .
Xo hetelela , mo ndzi nyika vonelo eka kungu ra leri ringanyetiweke ra magoza .
Hambiswiritano , lexi xo va xikombiso xa xiphiqo lexikulu .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va ndzi seketela swo tala swa swiringanyeto leswi .
Hambiswiritano , ku tava na ku cinca eka vukhavisi .
Nongoloko wa vulawuri bya masungulo wu le ku endliweni .
Ndzi ehleketa ku ri hi leswi a hi lava ku swi twa .
Ku na milawu leyi nga erivaleni mayelana na ku thyiwa ka swipyopyi .
Swi tlhela swi va na nkoka ku antswisa malawulele ya mpimanyeto wa swa timali .
Vona va vekile xikombiso .
U ri u le ku yingiseleni ka vanhu .
Endzhaku ko hlamusela xiyimo mulamuri u nyika nkomiso wa timhaka na ku kamba loko hinkwavo va swi twile leswi nga hlamuseriwa .
Ku tsakela eka nhluvukiso wa ximunhu na vaaki a wu kumeki ntsena eAfrika Dzonga .
Swi na nkoka swinene eka vurimi na ku tumbuluxiwa ka swakudya .
Mapatu ya ni ntirho wa nkoka eka ikhonomi ya hina eka rixaka na swifundzankulu haswimbirhi .
Leswi swi ta olovisa vutomi eka swa bindzu .
Vumaki bya tithekisi i xiphemu xa ndzhaka ya hina ya rixaka .
Hi fanele ku endla nhluvukiso eka tindhawu ta ntlhanu ta nkoka .
Vuhlayiseki a byi fanelangi ku tirhisiwa tanihi xiphiqo lexi nga ololoxekiki hikwalaho ka ku nghenelela ka tipolitiki .
Ntlawa wa mina wu seketela xiviko , lexi xi ringetaka ku endla sweswo .
Xo sungula lexi hi faneleke ku xi endla i ku twisisa .
Nsivelo hi swona swa nkoka .
Kambe a hi se va na swona na sweswi !
Ku xopela loku antswisiweke na mahlelelo ya tiphurojeke ta Xijumba ti ta pfuna eka mhaka leyi .
Lexi xi nge tirhi .
Eka mhaka leyi na yona , ndzi pfumelelana na swivulavuri leswi nga hundza .
Xo sungula , mpfapfarhuto wa gondzo .
Hi fanele ku tiyimisela eka miako leyi nga ta laveka .
Ndzi amukela mavonelo hinkwawo na swibumabumelo .
Ku kanetana na leswi u swi vuleke namuntlha ?
A ndzi swi voni sweswo na switsongo .
Mi nge ndzi khensa muviki .
Ndza tshembha leswaku u nyikiwile tsalwa .
Tiva mavabyi kuta hi swibyariwa swa swimilana .
Ndzi khensa manana loyi a tshameke entshungwini laha madyambu lawa .
Vutirhisani byi fanele ku twanana hi mitirho na vutihlamuleri bya byona .
Ndzi ehleketa ku ri ku ni swivangelo swimbirhi swa leswi .
Ndza chava hikuva u hlulekile .
Ku tirhisiwa ka tikhampani .
Vayimelakulanghwa va fanele va nyika xiyimo xa kahle .
Swivilelo eka swiboho swi endliwa eka Khoto Leyikulu ya Swivilelo .
Swingolongondzwana swo timela ndzilo leswi nga tirhisiwiki swi fanele ku tshama swi nga ri na nchumu .
Minongonoko ya mafambiselo lawa ya hlanganisiweke na makungu
Xi fanele ku katsa ntirhisano wa tipholisi ta ikhonomi na ku thoriwa .
Swi fanele swi koteka naswona swi fanele swi khomeka .
Mpfumaleko wa mitirho wu ta khapela eka malembe mambirhi lama taka .
Kutani ke , xivutiso xi sele .
Hambiswiritano , hi ta xi seketela .
Xiphiqo xa vumbirhi hi leswaku xifaniso xi le ku cinceni nkarhi hinkwawo .
I ntiyiso leswaku miseketelo ya timali i xiphiqo xikulu .
Hikokwalaho ku hlamusela loku , ku fanele ku vonaka tanihi xitirho xo hlohlotela .
Hlamusela makambelelo ma sisiteme ya tiphurojeke .
Ku na timhaka tinharhu .
Ku pona ka muphurofexini ku le khombyeni .
Leyi i ndlela leyi hi faneleke ku yi landzelela eka nkarhi lowu taka .
Ndhawu ya ntshamo :
Sweswi , mhaka ya vuthori .
Tindhawu ta Ndzetelo eka tidyondzo to fana na :
Swibumabumelo swa nkoka leswi humaka eka endlelo ra ndzavisiso lowu a ku ri :
Ndzingano emahlweni ka nawu
Xifundzankulu lexi xi le ka goza ro burisana ni vaakatiko va hina .
Eka ku heta dyondzo leyi , muchudeni u ta kota ku :
Ku vhota i endlelo leri tolovelekeke eka xidemokirasi .
Rendzo ra hina ro ya eku humeleleni ri sungurile .
Lexi i xikambelo xo sungula xa xinawana lexi .
Leri i hungu ra le rivaleni leri ndzi kholwaka leswaku ra laveka .
Hakunene hi leswi swi nga xiswona hi ntiyiso .
Ku ta ya mahlweni ku va na timhaka tingari tingani .
Mhaka ya mina yo hetelela yi fambelana na mhaka ya swiendlo swo rhumisa .
Eka tinhlamulo ta wena , hlamusela hilaha u nga kotaka hakona .
Nsimeko wu na nkoka .
Xo sungula , ku na pholisi ya mahungu , leyi nga ya nkoka ku tlurisa .
Xo hetelela , dyondzo ya vutomi hinkwabyo na vuleteri .
Vuhlayiseki bya khasimende na ndzima ya xivilelo ku fika sweswi .
Xo sungula , mintirho hi ku hetiseka .
Boxa nkarhi na ndhawu ya nhlengeletano ka ha ri na nkarhi .
Eka vunghana bya kahle !
Xana swisiwana swi endlisa ku yini bindzu eka mbango wa vupfumari hi ndlela leyi ?
Vatirhi lava toloveleke ku tinghenisa eka swa vugevenga ?
Leswi swi mayelana na ku cinca ko sungula .
Swirho swa Komiti ya Wadi swi nga tlhela swi tirha tanihi swirho swa komiti .
Lexi landzelaka i xikombiso xa leswi xiviko xa timali xi nga langutekisaka xiswona :
Vatirhisani ku katsiwa kambe ava pimeriwi eka :
Ndza n'wi seketela eka leswi .
Hi vona va :
Ndza nwi hoyozela eka swona .
Naswona a hi xiphiqo xa nhlayo .
Ndzi ta heta hi ku vula swilo swimbirhi .
Ku ni swo tala swinene leswi a ndzi ta swi vula eka leswi .
Hi na malembe ya le hansi ka tsevu emahlweni ka hina .
Tinhlayo ti le rivaleni .
Vukumeko bya switiviwa swa masungulo swa ntalo swi vula leswaku swikombo swi tala ku katsa xiphemu xa swa ku veka xikongomelo .
Fungha tifigara ntsena .
Mi nge ndzi sungula laha hi leswinene .
Xivutiso xa mina xo landzela hi lexi : I yini timhaka leti ?
Eka swiyimo swo tano , hi nga endla yini ?
Sweswo swi ta hlekisa .
Leswi hi nga eku swi endleni sweswi a swi hambanangi .
Hi kunguhata ku vhota hi ku hambana na ntwanano mundzuku .
Leswi hi leswi a ndzi lava ku vula swona hi vhoti ya mina .
Mpimo wa ku pfumaleka ka mitirho exikarhi ka vanhu lavatsongo , hakunene , a wu amukeleki .
Tekela enhlokweni , xexo a xi nga tiki ngopfu , xi ta tika ke ?
Nyika timaraka hi ndlela leyi :
Swa timali , thekinoloji na vatirhi swa laveka eka ku simekiwa ka phurogireme ;
Ku ni ku humelerisa emahlweni .
Leyi i ndzimana yi ri yoxe leyi nga seketeriwaka .
Hi nga endla leswi hi ku humesela ehandle swilaveko swo tika .
Kutani a ndzi tshembhi leswaku ku ta va na ku kala ntshamiseko wa ikhonomi .
Swivangelo leswi twalaka swa ku hlawula swi nyikiwile .
Ku tisa ku cinca loku lavekaka , Nawunkulu wu fanele ku hundzuluxiwa hi ndlela leyi :
Amukela xitsundzuxo kwihi na kwihi laha xi taka hakona .
Ha vula hi tlhela hi tshemba leswaku xi endlile .
Ku hava xivangelo xo tumbuluxa nxavo wa makete . .  .
Nkarhi wa ku pfaleriwa
Swi ta twala .
Laha Joni .
Ntwanano lowu mpimo wo ka wu nga fikeleriwanga i mbuyelo wo tirha hi matimba .
Ku pfumala ku ringana eka muholo ku tlakukile .
Leswi ku tava nkhuvo lowukulu lowu nga si tshamaka wu voniwa emisaveni .
Xo hetelela , ndzi pfumeleleni ndzi nyika xikombiso .
Xana u ehleketa leswaku i swa nkoka ku tlangela Siku ra Vantshwa ?
Naswona xana hi nga tirhana njhani na leswi ?
I incini hi nga xi koxaka ke ?
Kontiraka ya Kumba ya sweswi i xikombiso xa leswi .
Tanihi leswi mi swi tivaka , ku hava ntwanano wa xipolotiki mayelana na xiyimo .
Ndza tshemba vhiki leri .
Makhumbi ya yindlu ya fanele ku akiwa hi switina leswo sasekisa .
Timhaka leti ta nkoka a ti ri leti eneleke eka mina ku va ndzi vhota hi ndlela leyi yimaka na swona .
Hi nge phikizani ehenhla ka mbango wa hina .
Hikokwalaho i ku tshemba ka mina ku amukela xiboho lexi .
Hi lava ku vula leswaku hi tekela enhlokweni mhaka leyi naswona yi jahile yi tlhela yi bohana .
Xopaxopa pholisi ya matholelo na maendlelo eka yuniti ya bindzu .
Hambiswiritano , hi ve na ku lwa ko nonoha .
Phurogireme ya Nhluvukiso no Aka hi vuntshwa a yi endleriwile ku va phurogireme yaleyo .
Xin'wana ku ta va ku xi endla xi fikeleleka eka vanhu .
Khokho ra vumbirhi i ku kambela ka kahle .
Kambe ndzi tshembha leswaku hi lava leswi .
Hoxa xandla eka mitlawa leyi nga fika hi nkarhi .
Atikili leyi yi languta eka nsivelo , naswona ngopfungopfu , vuleteri byo endla .
Ndzi fanele ndzi va va entiyisweni .
Ndzi tiva munghana loyi wa mina a ri kule , vanhu lavaya va fambile , va le kule .
Xivono xa Vumbiwa
Dzolonga ra leswaku i mani a faneleke ku famba , na leswaku mali leyi lavekaka yi va ntsengo wihi
Hi lava ku tiva vukulu bya xiphiqo .
Swikombiso nkulu swa matirhelo
Leswi swi koxa :
Hambiswiritano , nkambelo wa migingiriko ya kona yi vile leyinene .
Mali yi averiwile hi Mukhomi wa mali wa Rixaka hi xikongomelo xa sweswo .
Ku sukela loko ku ve na ku tivisa ko tinyungubyisa , xana ntiyiso namuntlha i yini ?
Sweswo a hi nge pfuki hi rivele .
Kombisa nandzu .
Milawu na swipimo swa lomu ku holeriwaka kona hi leswi landzelaka :
VUKONA : LAVA NGHENELEKE NHLENGELETANO :
Hi tirhisa rito ku antswa loko hi vulavula hi vutomi byo antswa eka hinkwavo !
Sweswo a hi matwisiselo ya mina ya xidemokirasi xa palamente .
Swi vanga mavonelo ya leswaku a hi le ku lwisaneni na vugevenga kambe ha byi tlakusa .
Ina , ndzi ta komisa hilaha ndzi nga ta swi kota ha kona .
Matsalwa se ya lulamisiwile ku humelerisa sweswo .
I mani a nyikaka vukorhokeri byebyo ?
Xikongmelo i ku :
Hi fanele ku yimisa leswi swo ka swi nga twisiseki hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
Vakhanselara Vakhanselara ku katsa vakhanselara vakhanselara va xifundza
Swi tshamisekile eka maendlelo yo karhi ya ku cinca .
Ku hava xiboho lexi nga tekiwa .
Xa vumbirhi , ntirho wa ku tivisa wu fanele ku antswisiwa .
Vo tala va n'wina lava ambalaka magaweni sweswi mi ta va varhangeri va mundzuku va mabindzu ya hina .
Ku ta va na nkarhi wo teka swifaniso na ku vutisa swivutiso .
Sweswi ku langutisiwile , ngopfu , swi fanele swi wela ehansi ka mbulavurisano .
Timhakankulu leti ti se ti hluvukisiwile ku yisa emahlweni eka malembe ya sweswi .
Swipimelo leswi hinkwaswo , tanihi leswi swi nga swa nkoka , a swi enelangi .
Mfikelelo wa mahala wu nyikiwa mabindzu lamatsongo lamantshwa kumbe ya khale .
Loko swi ri tano , ndzi kokela endzhaku ku hundzuluxa ka mina .
Timali to nyikela , xik . phexeni
Swi tshame swi ri tano !
Minkunguhato yo karhi ?
Hambiswiritano , swi nga pfuneta ku ahlula mikitsikitsi .
Muthori
A ndzi ta tsakela ku nkhensa vatirhikulorhi hinkwavo .
Lawa ya fanele ku va maendlelo ya hina eka matiko lawa ya ha hluvukaka .
Va lulamile .
Swoleswo swi hi fikisa eka mhaka yo sungula naswona ya nkoka swinene .
Vanhu lava hakunene a va ri vakulu swinene , wa swi vona .
Hi ri eka n'wina xiphiqo i xikulu ku tlula leswi hi nga swi lawulaka .
Vanhu lava nga fambaka emisaveni hi ku tinyungubyisa .
Tiphurojeke to tala leti nga le ku endliweni tikatsa , tanihi leswi mi swi tivaka :
Naswona hi vilela hi mhaka ya ntirhisano .
A va endli ntirho wa vona wa le kaya naswona wa swi vona leswaku hikwalaho ka yini .
Xana lexi i xiphiqo .
Ndzi langutela ku va swi amukeriwa hi vakunguhati .
Mhaka leyi ehleketeriwaka swinene hileswaku xihahampfhuka xi biwile hi ndlati .
Tindhawu leti khavisiweke ta mahungu ti ta akiwa .
Ku haha na mpimo wa swa timali .
Lexa vumbirhi xi khumba mhaka ya asesa nkhumbo .
Xopaxopa mimbuyelo hi ku landza mimpimo ya tinxakaxaka .
Leswi a swi ri swa nkoka .
Leswi hi swi tivaka hi leswaku va tivisiwile .
Hi lava vatirhisi va nawu eka ndlela leyi hi endlaka swilo .
Xana hi swihi swilaveko swa wena ?
Swi kahle leswaku lexi xa ha ri tano .
Xa vumbirhi , mayelana na nkongomiso wa miehleketo , xiphiqo xa olova swinene .
Kahlekahle , swona i mbango na xidemokirasi xa vaaki .
Kungu ra mfumo ra nhluvukiso wa ikhonomi ro hlanganisiwa ri lava ku :
Swo vava , hi hlangana hi nkarhi wa swiphiqo eka vutomi bya rixaka ra hina .
Mimbuyelo eka xiphemu lexi i :
Ku antswisiwa ka vuxaka exikarhi ka mavandla ya swa timali na mabindzu lamatsongo .
Hi tshemba leswaku xivangelo xexo xi ta hlula .
Vuxokoxoko bya nongonoko lowu wu hi ndlela leyi :
Vatatana
Hlamusela maendlele yo tirhiseka ku hunguta tinghozi eka ndhawu ya ntirho .
Loko swa ha ri tano hi tirhana na phurosese ya xinawu .
U nga veki milawu yo tala ku va yi tirha .
Nhlangano wa mahungu
Hikuva a swi enelangi ku vula , ina , mi lava miako .
Ndzi ehleketa leswaku kahlekahle ku na timhaka timbirhi .
Ndlela yeleyo a yi nge vuyerisi munhu hi ku famba ka nkarhi .
Vanhu lava va kahle swinene eka mitirho ya vona .
Hambiswiritano , hi fanele ku va ni swivandla leswi nga erivaleni swa xipakaniso .
Yi tlhela yi vuriwa kuri i bakiti ro hisa .
Vuswikoti bya mafambiselo ya swa timali .
Yi hi khumba hinkwerhu .
Mune wa makungu ya amukeriwile na ku hleriwa hi ku hela ka vhiki .
Timhaka leti landzelaka ti vumba nhlamulo eka nkatsakanyo .
Ku nga va na mavonelo yo hlaya eka sweswo .
Mahungu yo huma ka vanhu lava nga le hansi .
Kutani a hi nga ta va na swiphiqo swihi kumbe swihi swa maendlelo hi lexi .
Ku valanga no hlela ku langutisiwa ka timfanelo ta ximunhu ;
Xo hetelela , hi lava vutshembeki byo tala .
Cincano wa vuxokoxoko na mbulavurisano na swona swi tirhile .
Kambe tanihilaha hi vuleke hakona , xiphiqo i mali .
NDHAWU
Ndzi ehleketa leswaku leswi i swa nkoka swinene .
Hi fanele ku tsundzuka leswi nkarhi hinkwawo .
Kombisa na ku hlamusela timakete to hambanahambana ta vaxavi .
Tikomiti ta tiwadi ti tikumile hi mikarhi yo tala ti nga swi tivi kahle mayelana na swilaveko swa milawu , hambileswi ntwisiso wa maendlelo wu veke kahle .
Hi lava ku byi tlakusa swinene .
Ndzi tlhela ndzi ku rhamba eka rendzo ra le ka senthara na mina .
Ku tekela enhlokweni ntirho na ndhawu na swipimelo swo dyondza :
Nkayivelo wa ku rhula , vusirheleri na timfanelo ta ximunhu , nhluvukiso wo tiyiseleka swi ta tika ku swi fikelela .
Hambiswiritano , hi fanele ku hatlisisa endlelo ro hlanganisa .
Va endla sweleswo hi ku landza nawu naswona va fanele ku sirheleriwa .
Hi fanele ku sungula hi ku hlula nkayakayo lowu wa ximunhu .
Mitirho eka ku vumbiwa bya vukhongeri byi katsa :
Vutivi i khiya ra mahanyelo lamanene .
Goza ro yisa emahlweni ri se ri endliwile .
Xiphiqo lexikulu xi vumbiwile .
Vo tala va vanhu lava va le matikweni laya ha hluvukaka .
Xiyimo xa matiko laya ha hluvukaka eka mhaka leyi xi le rivaleni .
Ku humesiwa hi xihatla ka vakhotsiwa va swa tipolotiki swi tika ngopfu .
Ntiyiso wu kumeka , mikarhi yo tala , exikarhi .
Xiviko lexi xi kongomisiwa eka ku tumbuluxa nawu wa tihakelo .
Hi dinga ku langutisa eka leswi nga le ku humeleleni .
U nga tshemba ?
Xo hetelela ku vuriwa kambe ku nga ri hi nkoka , tikomiti ti fanele ku va na nkarhi wo ringana .
Hikokwalaho hi ka xiyimo xintshwa laha .
Teka khume ra marito .
Ku tava ntsena ku pfumelelana loku yaka ehenhla .
A hi ku hela hi xona .
Mhaka leyi yi mayelana na nsirhelelo wa mbango ngopfungopfu .
Swi nga ha va swa ha endla swo fana .
Hikokwalaho hikwalaho ka yini hi nga tumbuluxi mpimanyeto wo olova ?
Bindzu kungari Mpfuneto ?
Nxopaxopo wu fanele kuva hi xivumbeko xa tindzimana .
Ndzi se ndzi hundzisile mhaka leyi ya nkoka eka swivangelo swo hlaya .
Xo sungula , eka xivandla xo hlengeleta xitoko .
Hi ta ringeta ku swi endla .
Leswi i swivangelo leswi endlaka leswaku ndzi pfumelelana ni xiviko lexi .
Riphabiliki hi siku ro xava .
Ndzi ehleketa ku ri swi fanele ku nghenisiwa eka rhekhodo .
Ntirho wa n'wina i ku susa nakulorhi wa wena ku ku susa laha u nga kona leswaku a ta yima laha a nga yima kona .
Xana wadi yi lava ku fikelela yini ?
Leswi swi tlhela swi fananisiwa na mhaka ya ku tlakusiwa .
Ndzi tsakela ku vula leswaku nawu wa mali ya swa ndhavuko wu ta cinca hi ndlela yo hlamarisa .
U lulameriwa hi ku khensiwa na nseketelo .
Nsusumeto wun'wana i wo hlamusela tiwayeni .
Hi burisanile hi leswi eka komiti nkarhi wo leha .
A ndzi ta rhandza ku swi khumba .
Swirho leswi landzelaka swa nkarhi na nkarhi :
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ntlawa wa hina wu seketela xiboho lexi xa mafundza .
Xana hi engetela njhani ku fikeleleka ka dyondzo ya le henhla .
Ku cinca loku ku tisile ku cinca ka nkoka eka levhele na ku vumbiwa ka mali ya xibalo .
Loko a .
Hikokwalaho ndzi seketela makungu ya xithekiniki lawa ya kunguhatiweke hi muteki wa mahungu .
Xivutiso xa vumbirhi i xa vutleketli bya le lwandle .
Mbalango wu fanele ku lawuriwa eka wadi hi swirho swa Komiti ya Wadi ehansi ka vulanguteri bya khanselara wa wadi na nseketelo wa vulawuri wa masipala .
Kambe xiyimo xi nyika swiphiqo swinene eka tikhamphani letitsongo .
Ndzi nga kota ku vona nandzelelano wa sweswo .
Va nga aviwa naswona va huma mitlawa mimbirhi ku olovisa ku asesa .
A va nga vileli hi ku kumiwa hi maphorisa .
Ndzi fanele ku vula leswaku ndzi tsakile ndzi chumayela eka lava hundzukeke .
Nseketelo wo tiya wa palamente wu ta pfuna ku swi endla swi va ntiyiso .
Kambela xiave na ntirho wa xivandla xa rixaka xa mfumo .
Xi ta va rini lexi ke ?
A ndzi tivi nkitsikitsi wihi kumbe wihi wa dyondzo eLimpopo .
Leti i timhaka leti ndzi nga le ku ti lulamiseni eka xiviko xa mina .
I nchumu lowu hinkwerhu hi nga wu seketelaka .
Hiswona ku va mfumo wa swa nawu wu teka xiboho .
Eka xivangelo xexo , hi swi vona tanihi ku kanakana ko tivikana .
Ku pfuna eka xiyenge xa vuhlayiseki bya vaaki
Kumisisa nkoka na xikongomelo xa matsalwa .
Mavonelo ya hina a ya si cinca .
Xa vumbirhi , pulani ya le Xikarhi ya mphakelo .
Swinghenisiwa swi yisiwa eka :
Ku na ku tinyiketela ka xiviri etlhelweni leri .
Vanhu hinkwavo va na mfanelo ya swakudya swa rihanyo lerinene .
Ku tlhantlha ka tinxaka :
Lexi i xivutiso lexi nga emiehleketweni ya hina hinkwerhu .
A hi mayelana na phemiti ya ntirho .
A ndzi wu lemuka kahle nkoka wa xona .
ku sungula ku twisisa
Ku cinca loku ka koteka .
Xi tlhela xi va xitsundzuxo .
Swirho swa Komiti ya Wadi swi teka xiave hi ku tinyiketela .
Ndza ti sola .
Sweswo swi ta koxa mali , swi ta koxa mali yo tala swinene .
A swi ri kule swinene ngopfu na ntiyiso .
Makhombo lawa ya lava tindlela to karhi .
Ndzi tsakela ku twa vonelo ra wena eka leswi .
Xiviko lexi xi tile hi nkarhi .
Ku Cinca ka Mfumo wa Muganga :
Mininjhere u na vutihlamuleri bya vuhlayiseki .
Ndzi langutela ku twa leswi a nga ta swi vula .
Ku lulamela ka xo hlayela xa dijitali a hi nchumu wo fana .
Swi nga va swi nga ri tano .
Ndzi ta swi languta leswi .
Hileswaku hi ta kanela hi timhaka leti ni Vatirhisani va hina va Xinakulobye .
Hambiswiritano , sweswi , tiko ra hina ri hlangana na ku kula ka le henhla ka ikhonomi .
Swa hi tsakisa .
Vavasati se va toloverile mafambiselo lama .
Loko ku ri leswaku u nga pfumelelana na leswi , a hi ta hlayisa nkarhi .
A ndzi tshami .
A ndzi ta tsakela ku boxa leswi nakambe .
Ku engetela eka leswi laha henhla ku antswisiwa loku landzelaka ku endliwile eka swiyimo swa vukorhokeri :
Xana hi endla yini mayelana na leswi ?
Hi ku nyanyuriwa hi ku saseka ka Tiko ra hina , na ku kufumela na ku hiseka ka Vanhu va ka hina .
Sweswo swi fanele ku va ehenhla swinene eka ajenda ya hina .
Hinkwenu ma swi tiva swinene , ndzi pfumela tano .
Nhlamulo ya hina i e-e .
Sweswi a hi nge tirhisi ririmi ra vutlangi nakambe .
A ndzi kholwi leswaku a swi ta teka nkarhi wo leha .
Ndza tinyungubyisa hi vaongori lava tirhaka ehansi ka vukorhokeri bya rihanyo ra mani na mani .
Ku ta fika sweswi nongonoko lowu wu vekiwile eka lembe ximali leri :
Sweswi i nkarhi wa mani na mani ku langutana na leswi .
Hikokwalaho , vamanana na vatatana , leswi hi swona hi nga ku swi endleni .
Hi fanele hi tirhisa tindlela hinkwato ku vulavula na vanhu lava nga ehansi ka hina .
Khomixinari , xana ku humelele yini eka xiletelo xa makunguhatelo yo twisiseka .
Hinkwavo va ve ni xiave eku humeleriseni ka phurojeke leyi !
Masiku lawa ku humelela hi vupulani bya purasi swi sungula emakete .
A ndzi nga vuli nchumu eka sweswo .
Lulamisa na ku hlamusela switatimende swa timali ta xipanu .
Tindlu to tala ti onhiwile swinene
Ndzi vona leswi swi ri ntirho wa hina eka nkarhi lowu taka wa sweswinyana .
Ku hava leswi nga tekeriwiki enhlokweni .
Ku vona kumbe ku yingisela mathiriyali , ku fanele ku rhanga ku lulamisiwa nkarhi wu nga si fika .
Vanhu vo tala va vonaka onge va twanana na swona leswi .
Loko kuri hava maxaka ya ngati nhundzu / muako wu ta nyiketiwa mfumo .
Ngopfungopfu ndzi twisisa ku navela loku .
I nhlamuselo yo twala ya nkoka .
Ndza ku khensa Nkul Mutshamaxitulu .
Ndzi kholwa leswaku ku khensa ka lavela eka muviki eka leswi .
A hi nge swi endli swilo sweswo .
Namuntlha , hi swi vona tanihi mfungho wa ntirhisano .
Timali se ti phakeriwile ku tirhela swilaveko leswi landzelaka :
Hi ta ya hi ya landzelerisa leswiya .
A hi nkarhi wo olova hi maxelo ya ikhonomi lawa hi nga na wona .
Ndhavuko hi wona wu nga khoma tikonkulu .
Swi tano na le ka timfanelo ta swa mfuwo ta vanhu va nhlayo yitsongo .
Hi tshemba leswaku vanhu va ta lemuka leswi .
Ku antswisiwa ka xivumbeko .
Xana swa koteka ku va na nsirhelelo wa ndzindzakhombo wu kumeka ?
Ha swi lemuka swiringanyeto swa Vumbiwa bya hina eka mhaka leyi .
Xiviko xi ta va xiphemu xa nkanerisano wa nkoka swinene .
Ku fika eka mpimo wo karhi , hinkwerhu hi vaxanisiwa .
Masungulo ya swa ku hambanahambana eka vumbiwa
Ndzi tsakela ku hlaya xitsariwa ku suka eka vona eka Yindlo leyi .
Ndzi tshembele eka vurhangeri bya n'wina .
Va tisile ku sungula ka ku cinca .
Ndza tshemba va tlharihile ku ringanela ku endla sweswo .
Va ta va ni matwisiselo yo antswa hi matirhelo yo karhi .
Naswona nhlangano wa mapato wa hina wa vaviseka nkarhi wolowo .
Hlamusela makungu ya maendlelo ya nhluvukiso .
Vona vini va na vutihlamuleri bya vumundzuku bya tiko ra vona .
exihundleni !
Lexi a xi ri xiphemu xa ntirho xo tika .
Vamanana va vile ni xiave lexikulu eka ka ku lwela ka hina ntshunxeko .
Ndzi tshaha ku suka eka mbulavulo wa yena :
Vadyondzi va aviwile hi swipano swimbirhi .
I mani a faneleke ku hakela ?
Loko swi ri tano , ndzi ta sungula nakambe .
Va kala xihundla .
Ku hava loyi a kombelaka leswi .
Xintshunxo eka leswi xi fanele ku kumeka eka hina vini .
Swi ta ku nyika nkarhi wo avelana miehleketo na ntokoto .
Leswi swi nyika matimba eka vadyondzi ku va na vutihlamuleri eka ku tisirhelela ka vona .
A hi naveli ku va xiphemu xa sweswo .
Hi ku angarhela , nseketelo wu nga ha tlhela wu nyikiwa eka tikomiti ta tiwadi hi ku tiyisa vuxaka exikarhi ka vufambisi bya ka masipala na komiti .
Hi nyike mavito ya vativinkulu hinkwavo .
Matirhisele ya vutihlamuleri bya switirhisiwa
Xo sungula , se ndzi hlamurile .
Leswi landzelaka swi mangariwile :
Ku avanyisa se ku endliwile eka swona .
Eka timhaka ta ti vhisa xiyimo xi le rivaleni hi ndlela yo ringana .
Eka xivandla lexi na xona hi fanele hi teka magoza .
A swi ta va kahle loko leswi a swi nga lulamisiwa .
A ku na xiboho xa xinawu eka hina ku va hi endla leswi .
Mfikelelo eka vuxokoxoko wa lawuriwa .
Ku hunguta ku tirhisiwa ka switirhisiwa swa rixaka .
A ndzi tiyimiselanga ku amukela sweswo .
Hileswaku a swi fanelangi swi tekiwa ku yimela kharikhulamu ya tiphurogireme ya dyondzo ya vadyondzisi .
Mfikelelo eka khoto
Nhluvukiso
Leswi swi komba leswaku mi hava swipimo swo kala tlhelo .
Hi vatirhi va wena !
Kutani a swi fani hi tava hi sungurile .
Ku hava nchumu lexintshwa lexi endliwaka hi ntiyiso .
Sweswi u vulavule ra vumbirhi .
Swo tala na swona swi endleriwile mbango .
Hlamusela kuri u titwisa ku yini loko u tirhile leswi .
Sweswo a ku ri ndzima ya nkoka .
Hi xi tekela enhlokweni tanihi xitirhisiwa .
Kombisa vuswikoti byo vulavula eka ntshungu .
Hi xivangelo lexi , ndzi endle xivilelo eka xiboho xexo eka Khoto ya Vumbiwa .
Hi swona swi endlaka leswaku hi fanele ku seketela mikunguhato leyi .
Kambe leswi a swi tano eka xiviko lexi .
KU LWISANA KA MIEHLEKETO
Hikokwalaho hi ta seketela na leswi .
Kambe hikokwalaho ka yini swi tlakuka ?
Hi nge swi koti ku va hi lahlekeriwa hi miehleketo leyi .
Tirhisa marungula lawa eka girafu ku hlamula swivutiso leswi landzelaka :
Swiyimo leswi nga khumbaka ndlandlamuko wa phurojeke na ku humelela ka yona .
Hi nkarhi wolowo nhlayo leyikulu ya vanhu a yi hlanganile ejarateni .
U fanele kuva na xivindzi ka leswi u swi pfumelaka !
Ndzi xi vonile .
Mbulavulo wo sungula hi Manana .
Swo tala swa leswi hi swi sunguleke a swi helelangi , naswona sweswo a hi xiphiqo .
Milomo yi twe yi tikeriwa hi vundzeni bya mhaka ya kona .
Xikongomelo xo Antswisa mafambiselo ya timali , mafambiselo na ku tirha eka sisitimi ya vuhlayiseki eka vaaki .
Xana u fanele ku lava na ku tirhisa vuxokoxoko lebyintshwa ke ?
Ndzi ta va ndzi papalata .
I ndhawu ya bindzu leyikulu yo tlula hinkwato laha misaveni .
Swoleswo i swintshunxo swa kona .
Tilevhele ta nxavo i xivumbi xa nkoka eka vatirhisi .
Swinawana swa nhlangano swi fanele ku xiximiwa .
Tirho eka sweswo wu le ku yeni emahlweni .
Ndzi ehleketa ku ri i xivindzi xa xiphiqo .
Leswi swi nga va ntsena swo kongoma vutomi bya yena bya purayivhete .
KU TIHLANGANISA
A swi ta va khombo naswona a swi ta pfumala vutihlamuleri .
Leyi hi yona ndlela leyi swiletelo swo anama a swi fanele ku landza yona .
Hi hlulekile ku endla sweswo ku ta fikela sweswi .
Ndlandlamuxo eka ndzhendzheleko wa vuswikoti i wa nkoka .
Hi fanele ku seketela vatirhi va swa rihanyo eka matiko lawa ya ha hluvukaka .
Hi nawu , hi kanetana na tindlela to fana na toleto .
ti nyika nkatsakanyo wa masungulo wa hilaha masipala wu tirhisaka sisiteme ya tikomiti ya tiwadi
Xana hi ta swi huma njhani leswi ?
Tindlela ti tirhiwile , kambe a ti tirhisiwangi .
Lexi na xona a xi amukeleki .
Swi languteka swi twala eka mina .
Xo sungula , a hi pfumeleleni makete wa le ndzeni ku tirha .
I vutihlamuleri bya hina .
Hakunene hi tlakusile ntalo wa hina eka mphakelo , ku tisa ku hambana .
Yalawa i masungulo lama eka wona hi nga ta ku ahlula .
Hileswaku hi na vanhu ntsena vo hlaya swinene .
Lexi hakunene xi na nkoka .
Loko swoleswo swi ri ntiyiso swi na nghozi swinene .
Masungulo yo tala ya simekiwile , ku katsa :
Hambiswiritano , ku vile na ku xanisiwa lokukulu loku humeleleke .
Sweswo hi leswi hi nga ta va hi tirhela ku ya eka swona .
Leswi swi se swi ri tano eka swiyenge swinwana .
Hi nge swi koti ku ya emahlweni hi ndlela ya xikhale .
Matiko yo hambana ya na mfanelo ya ku veka swikongomelo swo hambana .
Holobyenkulu swi vula Holobyenkulu wa Mfumo wa Muganga .
Naswona hi ku katsakanya , i mani a nga ta vuyeriwa ku suka eka leswi ?
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku nyika miehleketo eka mbhurisano wa vanhu .
Swi katsa hinkwerhu ka hina .
Xiave lexi endliweke hi vatlangi vo hambanahambana eka ikhonomi .
Swi fanele swi tekeriwa enhlokweni leswaku xiviko xa nkarhinyana xi tirhana ni timhaka leti kombisiweke laha henhla .
Eka mina leswi swi vonaka tanihi mhaka ya matimu .
Hambiswiritano , lexi a hi xiendleko lexi faneleke xa lexi .
Xa vumbirhi , ku tiyimisela eka ku hlamusela , ku amukela na ku fikelela vutihlamuleri bya hina .
Hambiswiritano , timfanelo ta vanhu ti nge vi tinfanelo ta swa politiki ntsena .
Hi na ntirho wo sirhelela swilo leswi hi swi kumeke hi ku tika .
Xana hi va lavela yini ?
Kwalaho hi kona ku nghenelela ka mina ku yaka kona .
Ndzi tshikelela leswaku sweswo i hundzuluxo .
Rimbewu
Nxungeto wa xivono lexi i khombo ro vangiwa hi vukungundzwana .
Hi nga endla swo tala hi ku pfuna matiko yalawa .
Hambiswiritano , ndzi ringanyeta leswaku hi hundzela emahlweni na vhoti leyi .
Ndzi ehleketa ku ri a ku ta va mhangu loko sweswo a swi lo humelela .
Leswi landzelaka i swa nkoka :
Xana leswi swa kanetana ?
Eka nkarhi wa sweswi , vanhu vo tala va na swiphiqo hi leswi .
Lexi xi na nkoka ku tlula mpimo .
Xileriso xa kona xi anamile swinene ku vula leswaku , swilo hinkwaswo leswi welaka hansi ka Mfumo .
Hi nga tlhelela eka sweswo eka siku ra le mahlweni .
Hi fanele ku va lava ringanisiweke kahle swinene eka endlelo ra hina .
Leswi naswona swi ta antswisa khwaliti ya tiphurojeke leti tisiwaka .
A hi tirhisaneni ku tisa ku hambana .
Xi tlhele xi khumbiwa hi swivulavuri swa nkarhi lowu nga hundza .
Swikongomelo swa hina swi kombisiwile eka Xiviko xa Lembe .
Kambe wo ndzi vutisa xivutiso xo landzelerisa .
Kambe swilo swi nga ka swi nga fambi hi ndlela leyi .
HOLOBYE WA VUHLANGANISI
Ndzi ehleketa leswaku hi tlhela hi lava ku tirhela erivaleni eka mikanerisano ya hina .
Miehleketo hi yoxe , hi ntiyiso , a hi yintshwa .
Va ta hlula eka nandzu luwa .
Mfumo wu ta byarha vutihlamuleri bya nkavelo lowukulu wa swibumabumelo eka kungu leri .
Sweswi hi fanele ku endla leswaku swi hanya .
U vule leswaku maphorisa a va rindza ndhawu leyi khumbekaka .
Mphakelo wa vukorhokeri byo hlawuleka eka mahungu .
Ndzi ehleketa leswaku leyi i mhaka ya nkoka swinene .
Mfikeleleko eka na ku tshembeka hi vanhu hinkwavo na miganga .
Leswi swi kongoma eku nyikeni xiletelo laha xi lavekaka kona .
Xana hi twisisa yini hi rito ra magandzelelo ?
Xana i xiboho xa kahle ?
Mina na vatirhikulobye va mina hi ta landzelela sweswo swinene .
I timfanelo ta ximunhu leti nga eka mbhurisano laha .
Xana hi tirhisa swilaveko swa Vumbiwa ?
Ku sukela eka mavonelo yalawa , xiyimo xi va xa xihatla .
Hi ku vona ka mina , timfanelo ta swa nawu ta fana .
Kungu ra Dyondzo ri nga akiwa .
Xivutiso xa mina xa vumbirhi xi fambelana na tindzimana .
Naswona wolowo a wu ri ntshembo wa mina
Swi tirha ku sirhelela tshamelo ra sweswi .
Hi swi kotile ku dyondza sweswo hi vuxokoxoko .
Hakunene , xexo a xi nga ta va xiphemu xa nkanerisano .
Ku na ku hundzuka loku pfunaka eka mikanerisano .
Nkarhi wa ku va exitulwini hi Mutshamaxitulu i ntlhanu wa malembe .
Sweswo swi tlhela swi va xilo xin'wana lexi hi xi tsundzukaka hi ndlela leyi nga erivaleni .
Mbango i wa nkoka .
Xa vumbirhi xi fambelana na nongonoko wa hina wa demokirasi .
Tihakelo ta cincano wa mali ya le handle ti endliwa eka :
Nkondletelo wa ndzingano i xirhangana eka maqhinga ya ku thoriwa .
Tindlela ta hina to lawula ntlulelo ti fanele ku kamberiwa loko tipfuna kahle .
Ndzi ehleketa ku ri leswi hi swona swi nga swa nkoka swinene .
Loko ku ri leswo hetelela , xana hi i muxaka wa ku hambana kwihi lowu ?
Wena u fanele ku va xixima .
U fanele ku pfumela u ri hava nseketelo wa miako .
Ndzi ehleketa leswaku a swi nga ta endleka naswitsongo .
Hambi ko humelela yini , sweswo hi leswi hi swi vulaka mpundzu wun'wana na wun'wana .
Lexi a hi xitatimende xo omisa nhloko na ku tikukumuxa ko chipa .
Ndzingano na wona i wa nkoka eka vayimeri va ku hambanahambana .
Ndza va amukela laha namuntlha .
Lexi i xikombiso xa ku hluleka loku a ku nga fanelangi ku vekiwa ehenhla ka makete ya vatirhi .
Hi vile na mapfhumba ya ndzemukiso wo ninginisa vaaki eka nkarhilowu nga hundza .
Xihoko a hi ximakiwa xihi na xihi xa khale njhe .
Vuyimeri bya lembe
Hakunene a hi nge koti ku endla nchumu ku hundza kwalaho .
Hi yona leyi ndzi tsakaka ku yi hlamula .
Matirhelo ya kahle ya makete wa le ndzeni hikokwalaho ya kavanyetiwa .
Nhlayo ya tivhoti
Ku na swivangelo swimbirhi hikokwalaho ka yini ndzi nga humeseli miehleketo ya mina ehandle .
Tanihi leswi vamasipala va kumaka mali ya vona eka vatirhisi , loko tihakelo ti ya henhla swinene naswona vanhu va nga koti ku hakela , masipala wu ta lahlekeriwa hi mali naswona a wu nga koti ku yisa emahlweni manyikelo ya vukorhokeri .
Vululamisi : ku teka xiboho
Hi nga ha va na mitirho , kambe hi hava eneji .
Leswi ku tava xiphemu xa tirhekhodo .
Vavasati , ngopfu-ngopfu hikuva ntirho wa vona endyangwini na le mugangeni , hi swona swi khumbhekaka swinene .
Mahlelelo eka dyondzo leyi ya tava hi ndlela leyi landzelaka na kona ku ngari na ku arisiwa ku :
Swi va kona eka swiyimo leswi landzelaka :
Nawu wa swa vugevenga i xitirho xo ka xi nga papalateki eka sweswo .
Xana ku ta humelela yini loko hi va ?
A ndzi ta rhandza ku vuyelela sweswo laha .
Ku hava lexi endliweke hi leswi .
Hi lemuka leswaku xivangelo nkulu i ku endla thekinoloji yi va yo bindzula .
Manghenelo eka Vumbiwa ya hlamusela ku ringanana loku kahle swinene ngopfu .
Leswi swi ta endla ku nononhwa ka ku vulavula .
Loko ko tshuka ku vile na tivhoti to ringana , mutshamaxitulu u na vhoti yo tsema .
Ndzi tshemba leswaku a hi nga endli .
Ndzi na miehleketo ya kahle .
Khansele yi fanele kuva na lembe ra yona .
HIKOKWALAHO KA KU CINCA KA MAXELE
Tanihilaha mi swi tivaka hakona , leswi a hi nchumu wuntshwa .
Hambiswiritano , ka ha ri na nkarhi .
Hambiswiritano , swinawana swo boha mintsengo swi fanele swi endliwa hi ku pfumelelana na Holobye wa Timali .
A hi ta khensa swinene loko swinene loko a si endlile .
Ku ya hi yena , leswi swi tekela mphakelo wa vukorhokeri ehansi .
Holobyenkulu u vulavurile hi nkoka wa switirhisiwa swa le henhla swa mfumo .
Va swirhundzu na va matlhari , a hi yeni emahlweni hi teka lexi hi ndlela yo tivikana .
Hi fanele ku va hi enerisiwa hi mbuyelo wa makumu .
Hi fanele ku endla leswi swi tengisiwa .
Katsa leswi landzelaka
A ndzi na xiphiqo na sweswo ; sweswo swi kahle swinene .
Xana xitsongwatsongwana xa mukhuhlwana xi tlulela njhani ?
Hi ku vona ka mina , leswi a swi ntiyiso wo hetiseka .
Ku fanele ku vulavuriwa na vona hi ku komisa naswona hi xihatla
Ndzi ehleketa ku ri i ndlela yi ri yoxe ya ku ya emahlweni
Vatirhi va xifundhankulu na va tiko hinkwaro lava yimelaka komiti leyi
A va vileli hi xiyimo xa vamanana .
Swikongomelo swa foramu i :
Timhaka leti ti tlhele ti vuriwa eka xiviko xa n'wina .
Vadyondzi va fanele ku hlamula swivutiso SWIMBIRHI .
Ndzi lava ku tirhana na timhaka timbirhi leti boxiweke hi mavandla .
Xinawana xa kona a xi ri tano .
I ntirho wa hina ku vulavurisana eka mhaka leyi .
Leswi a swi nga , naswona a swi fanele ku tirhiseriwa swikongomelo leswi .
Tinxaka to hambanahambana ta maendlelo ya xithekiniki ya fanele ku tirhisiwa exikambelweni .
Hinkwavo va ta khumbeka .
Hi nga ka hi nga tshiki leswi eka makete wa mahala .
Ndzi ta vula nakambe mhaka leyi ndzi yi vuleke emasunguleni .
Xi sukela eka timhaka ta mune ta nkoka leti landzelaka :
A ndzi ta tsakela ku vula swi nga ri swingani swa swona .
Phurojeke yi nga va ni swivumbeko swo hambana .
Hikokwalaho , a ndzi amukeli muxaka lowu wa cincano wa miehleketo .
Hlamusela swiyimo swa nhluvukiso hi ku landza malawulele ya mafambiselo .
Nhluvukiso wa ku tekelela maqhinga ya ku cinca ka maxelo .
Sweswo a swi amukeleki hinkwaswo ka swona .
Engetela swihlawulekisi swintshwa eka swa khale .
Hi na swikongomelonkulu swa tsevu eka mhaka leyi :
Hakunene hi fanele hikokwalaho ka vaxanisiwa hinkwavo .
Hi mayelana na xivutiso xa vumbirhi , loko ndzi nga ha ya emahlweni .
A ku na xilaveko xa goza ro tshinya ehenhla ka xandla xa prinsipala .
Hikokwalaho , hi ta kombela leswaku xi ta emahlweni .
Vurhangeri byo tiya bya laveka ku kondletela xivono xa Vumbiwa .
Hikokwalaho , hi ta lava wun'wana nkarhi wa leswi .
Hi ta landzelerisa nhlokomhaka leyi swinenenene .
Ku vuyeriwa eka vaaki
Hikokwalaho ndzi na switsanana ku swi vula eka lexi .
Nghozi/ Makhombo
Ku nghenisa xiavi ka vona swa vonaka eka ku vuyisela ka mali ya xibalo lembe leri .
Xivutiso i loko tibangi ti ta angula .
Xiviko lexi a xi nga endla ku hoxa xandla ka nkoka ku fikelela kwalaho .
Hi fanele ku ya emahlweni no ehleketa hi ndlela leyi .
Eka mina , leswi a swi tikombi onge ko va ku ala ku twisisa .
Ndzi vulavula hi mayelana na eneji , vutleketli na vuhlanganisi .
Swi olovile , hinkwerhu hi lava ku endla misava ndhawu ya kahle .
Mukhomixinara , ndzi fanele ku tsakela ku ku vutisa swivutiso swimbirhi .
Kambe hi nga nyika ku olova ka kahle .
Ku ya hi vukorhokeri , ku na ntlhanu wa swona .
Hakunene a ku ri nyimpi yo tika swinene leyi vamanana a va yi sungurile .
Mfanelo leyi yi fanele ku tumbuluxiwa hi ntwanano wa matiko ya misava .
Xikongomelo i ku fambisa swivandla swa mintirho ya dyondzo hi xikongomelo xo antswisa mfikelelo eka dyondzo ya nkoka .
A swi hlamulanga xivutiso xa mina , hambiswiritano .
Hi twisisa ntirho wa hina .
Ndzi tshemba leswaku swi ta va ku nga ri khale .
Swikongomelo swa swona i ku antswisa vuhlayiseki bya vanhu .
Hlayela leswi nga vuyisiwa eka vuvekisi .
Hi nge amukeli hundzulo lowu hi xivumbeko xa sweswi .
Ku hava loyi a tivaka nkoka na vundzeni bya xiviko .
Ndzi fanele ndzi va erivaleni swinene .
I ntirho wa hina wa swa mahanyelo lamanene naswona swa endleka .
Sweswi swi dinga ku va ntirho wa sayense ya swa vutshunguri .
Ndzi se ndzi swi lemukile kahle sweswo .
Hi lava ntsombano .
Misava leyi nga tirhisiwangiki ya ka masipala
Hileswaku eka ndhawu leyi hi tirhaka eka yona swo tala swi fikeleriwile .
A ku ta va ku nga vanga na njhekanjhekisano namuntlha .
Hikokwalaho hi seketela mikanerisano yo ya emahlweni .
Swiletelo leswi swi tumbuluxiwile hikwalaho ka leswi vamasipala vo tala a va lava vuxokoxoko bya ku ti letela mayelana na hilaha ti nga tumbuluxaka Tiwadi ta Tikomiti hakona .
I incini , kutani , nhlamuselo ya xivutiso lexi ?
Kambisisa leswaku u tirhisile nomboro yinene ya akhawunti yi ri rheferense .
Xosungula , nhlangano .
Murhangeri wa Vuvekisi bya Vahlampfa u rhurherile eka xiyenge xa vukorhokeri .
Nseketelo eka Xiyenge
Ndlandlamuko wu nyanyile .
Hi leti :
Ntlawa wa mina wu vilerisiwa ngopfu hi xivutiso lexi .
Leswi i swilaveko swa nkoka swa timhakankulu - naswona hi leswi swi faneleke .
Leswi swi vula leswaku hi fanele ku lwela ku antswa ku tlula leswi .
Swilo leswi a swo humelela ku ya hi ntwanano hi swoxe .
Hi fanele ku twa ku vava hi switandzhaku swa leswi .
Loko hi nga ri na ririmi hi hava matimba .
Huvo yi nga hlangana nkarhi na nkarhi , kambe swa boha leswaku kambirhi hi lembe .
Eka leswi , hi fanele hi va mihlangano yo dyondza .
Hi swona swi endlaka leswaku hi fanele ku vhota hi ndlela leyi swi seketelaka .
Sweswo ndza tshemba , i hungu ra xiviko lexi .
Sweswo hi leswi hi swi endlaka , naswona u swi tiva kahle .
Hi tilulamiserile ku pima ntsengo wa swinawana .
Mbuyelo wa nkarhi na nkarhi wu ta nyikiwa eka muvileri .
I yini ku hlanganisa ?
Hi lava vanhu vo fana na wena .
Leswi a swi nga ri xiphiqo enkarhini lowu nga hundza .
Ndzi ehleketa kuri hi na nkarhi ku teka swipimelo .
Lulamisa migingiriko ya nkatsano wa vurhangeri ka ha ri na nkarhi .
Swi le mavokweni ya n'wina ku va mi endla nhlengeletano leyi yi humelela .
Ndza tshemba hi fanele ku endla tshalatshala lerikulu laha .
Hi swihi swi nga hambana ?
Sayense a yi kona tanihi makumu eka yona hi yoxe .
Hlamusela nhlamuselo ya ku nghenelela eka dyondzo .
eka malembe ya mundzuku
Leswi a swi ta hunguta rivilo ro yisa emahlweni eka xivandla lexi .
Lunghisa swiphiqo swa sisiteme ya le mahlweni leyi fambelaka ni :
Leswi hi leswi Bodo yi nga xiswona .
Hi ndlela leyi swi tikombaka , na hina hi fanele ku angula eka swivilelo swa vaaki .
I yini mbhindzulo eka xibalo ?
A hi nawu .
I incini xi nga endliwaka ke ?
Ndza khensa swinene eka ntirho lowu mi nga wu endla .
Nxaniso wa boha .
N'wangulano wa swa ndhavuko wu kombisiwile tanihi xirhangana .
Mambirhi ya ku khomiwa loku ku humelerile .
Xana hikokwalaho ka yini leswi swi ta ka swi nga koteki ?
Leswi hi faneleke ku swi endla
I mhaka ya leswaku milawu ya tika swinene .
Kanela mavonelo ya wena eka nhlokomhaka leyi .
A swi tsakisa ngopfu no va na nkoka swinene .
Ndzi na swikombelo swimbirhi .
E-e , xi kahle .
Ngopfungopfu , ku tlangela loku na wena ka ku khumba .
Wonge swi le rivaleni .
Hakunene ha swi tiva leswaku ku na swiphiqo swo tivikana namuntlha .
Bangi yi na ntlhanu wa maendlelo :
Pholisi leyi yi fanele yi tirha .
Xi endla leswaku xiyimo xo twisiseka .
Dyondzo se yi vuriwile .
Ha vumbirhi va na swiphiqo .
Kutani ku humelele yini ?
Makungu ya vona ya le rivaleni .
A ndzi ta kombela u ehleketisisa kahle .
Ndza tshemba hi ni nkateko wa ntiyiso .
Vanhu vo tala va ka hina va tekeriwile misava ya vona .
Xana a hi ntiyiso swoleswo xana ?
Laha hi le xitimeleni .
Swa hambana ku ya hi ku hambana ka nandzu
Vanhu hi xitalo i va nkoka eku lulamiseni ntlhontlho wa ku cinca ka maxelo .
Hi ntiyiso a hi si tivana .
Ntirho lowu wo swi veketela hi vuntshwa wu fanele wu endliwa tanihi mhaka ya xihatla .
Hambiswiritano , hikokwalaho ka yini ?
Sweswo i ku vula leswaku , hi lava maendlelo lama twananiwaka .
Yaleyo i ndlela yi ri yoxe ya ku tshikisa vanhu ku dzaha .
Migingiriko ya hina yi ni swiave eka nhlayo ya vanhu va laha kaya .
Ku ka ku nga tirhisiwi timali hi tlhelo rin'wana swi ta tshama kuri ntlhontlho wun'wana hinkwerhu hi faneleke ku tirhana na wona .
Ndzi tivisa ku swi tsakela ka mina .
Lexi i xikombiso xa xitsalwana , i mavonelo ya munhu .
Xo hetelela , mphakelo wa mitirho .
Xiviko lexi xi fanele xi yisiwa eka Senthara ya Vulavisisi bya Timali .
Nkarhi lowu i wa nkoka swinene .
Swi kahle leswaku ntwanano wu fikeleriwile .
Hambileswi vaaki va nga mangala vugevenga eka maphorisa ya le mugangeni xiyimo xa ha ya emahlweni .
Ndzi susumeta vatirhikulorhi ku seketela hundzuluxo lowu .
Ndza tsaka ku tivisa leswaku maendlelo yo rivalela ya fikelele hi ku humelela swikongomelo hinkwaswo leswi .
Ku tsundzuxa na ku seketela swi ta ya emahlweni ntsena loko swa ha laveka .
Mimpimo ya mahlelelo yi nyika vuxokoxoko .
Hi tava na miehleketo yo tala eka mhaka leyi .
Ndzi twisisa leswaku nhlamulo a yi si endliwa ya mani na mani .
Yeleyo i mhaka leyi hi vulavulaka hi yona .
Hambiswiritano , leswi a SWI katsi matimba yo :
Leswi swi tano ngopfungopfu mayelana na swihumesiwa swa yindlu yo hlayisa swimila .
Xiyiriso xexo xi le ku tirheni naswona xi tama xa ha ri tano .
Tinhlayo ta vugevenga , swiphiqo leswikulu swa rihanyo
A hi na vutihlamuleri byo kongoma byihi na byihi laha .
Ndzi ehleketa nsirhelelo wa vahlapfa na ndzhurho ku suka eka matiko mambe , tanihi xikombiso .
Swoleswo i xiphiqo lexikulu naswona swi khomisa tingana swinene .
U hetile xana ?
Ha ha ri na swo tala ku swi endla .
Kumbexana hi fanele ku lavisisa .
Tirhisa swikombiso leswi fanelele ku kombisa leswi laha henhla .
Hikwalaho ka yini swi va tano ?
u nga humi eka nhlokomhaka
Ndzi lava ku boxa ntsena timhaka timbirhi hi ku kongoma .
A ndzi ta tsakela ku veka leswi erivaleni
Ku twisisa na ku lulamisa - xikongomelo xa xiteji lexi i ku endla leswaku ku va na nkarhi eka mavandla hinkwawo ku ' twiwa ' na ku va pfumelela ku vula mhaka ya vona .
Ku twisisa na ku angula hi mfanelo eka mitlhontlho leyo pfilungana ya misava hinkwayo i ntirho wo sungula wa makunguhatelo .
Eka mhaka leyi na yona , ndzi lava ku vekiwa erivaleni hi muviki wa hina .
I khale hi vulavula hi leswi nkarhi wo leha .
Milawu ya kahle yi kahle ntsena loko yi tirhisiwa .
Hikokwalaho hi fanele ku nghenelela eka mbulavurisano na hi mhaka liya .
Ku hava nchumu eka Milawu ya Palamente lowu nge a swi pfumeleriwi .
A kuri mani yaloye kutani ?
Swa nkoka leswi swi katsa :
Ndzi pfumelele ku nyika xitsundzuxo xo rhanga .
Hambiswiritano , hi nge lwi nyimpi ya xihoko na swidzidziharisi hi ri hexe .
Makungu yo kongoma lama nga eka xiviko xa mina ya hi ndlela leyi .
Xana yuniti ya ku kondletela swa vululami yi kondletela njhani ?
Ku fuma ka nawu na kona ku fanele ku tiyisisiwa .
Hi dinga ku suka eka nsinya hi ya eka ku endla kunene .
Nhlengeletano ya namuntlha i ku yisiwa ka endlelo rero .
Mavonele ya mina i ku mihundzulo a yi amukeleki .
Xo hetelela , ndzi rhandza ku vula leswaku vutumbuluxi i bya rihlaza .
Huvo yi nga veka milawu ya mafambiselo ya tihlengeletano ta yona .
Hi fanele ku vuya nakambe eka timhaka leti .
A ndzi nga ha tlheleli eka swona nakambe .
Xana manyikele ya milawu leyi nga kona sweswi ya enerile ke ?
Xa nkoka , pfhumba ri ta humesa leswi landzelaka :
I mani a nga ta va na vutihlamuleri ke ?
Ndza tshemba leswaku ndzi nga xi tshika eka xexo .
Swi seketela magoza yo lwa ni vugevenga hi tindlela leti landzelaka :
Loko swi endla , kutani hi ta lulamisa ndzinganyeto wa manyikelo ya milawu .
Sweswo hi leswi ntirho wa hina wu nga ta va swona sweswi .
Hi fanele hikwalaho hi dyondza dyondzo eka xiyimo .
Na sweswo swi ta hleriwa .
Kambela switsariwa leswi seketelaka nghingiriko walowo .
Hi na ku tsakela ko hlawuleka eka ku koteka loku bayothekinoloji ku ku tisaka .
I swivutiso leswi hi swi katseke eka xiviko lexi .
Hi fanele ku langutana na ntiyiso .
Yimani ndzi mi tsundzuxa leswi , na Palamente leyi yi fanele ku swi tekela enhlokweni .
Lulamisa switatimente swa timali .
Hambiswiritano , mitirho yi ta , ku nga ri hi ku hlela nakambe .
Leswi swi pfuna leswaku makunguhatelo ma va lama ma nga ta tirhiseka ma tlhela ma va lama ma nga ehleketiwa swinene .
Dirowa mimbuyelo ku kombisa hilaha ku layichiwa ku faneleke ku hlanganisiwa .
Eku heteleleni , nkuriso .
Hlamusela no kombisa vukheta byo veketela switirho .
Hilaha swi tiseke xiswona hi :
Hambiswiritano , a ndzi lava ku paluxa leswi .
Ndzi pfumelelana na yena .
A ndzi nga ta ehleketa xexo ku va xi ri tano .
Ndzi kombela leswaku swoleswo swi vhoteriwa .
Nhlengeletano yi ta tirhana ni timhaka ta :
Naswona pholisi leyi yi le ku tirheni .
A ku na matimba lama nyikiweke ku pfumelela tirhiselo leri ra mali .
Hikuva , ndzi fanele ku engetela laha i ikhonomi , xiphunta !
Hi lava vuxokoxoko byo antswa .
Lexi i xitsundzuxo xa vukari eka swigevenga eka xifundzankulu .
Mafambisele ya xidemokirasi a ya na matimba .
Hambiswiritano , hi lava ku tlhela hi endla swo tala swinene .
Ku nyika mutirhisi mahungu yo talaku tlurisa swi ta va na nkhumbo wa mfularhelo .
I makungu ya kahle !
Hambiswiritano , leswi a swi humelelangi .
Hinkwaswo swi mayelana na vanhu .
Xiyenge xa mfumo xa le makumu ya le hansi xa mimfumo minharhu i xa mfumo wa miganga .
Mhaka leyi na yona ku ta tirhaniwa na yona eka xiviko xexo .
Hi nga tekeli leswi ehansi .
Sisiteme leyi yi tikombe yi karhi yi tirha .
Ematshan'weni ya sweswo , leswi hambaneke na swona .
Nkitsikitsi wu nga yisa eka ku yayarhela ka rixaka ko ya emahlweni .
Ndza tshemba leswaku mbuyelo wa hina i wa kahle .
Ndzi seketela hunguto wa mimoya ya le lwandle .
Mpfuno , vamanana na vatatana .
I mani loyi a nga ta vulavula ematshan'weni ya komiti ?
Hi swona swi endlaka leswaku hi dinga nkunguhato lowu hi muviki .
Ndzi tshemba leswaku hi ta humelela eka ku endla tano mundzuku .
Timhaka ta pholisi ta xihatla :
Ntirhisano eka ntirho wa swa Vurimi
Vanhu i xiphemu xa nkoka eka hina .
Ndzi vula ku , xana xa ha endla ndzavisiso hi swiphiqo leswi hi langutaneke na swona ?
Ndzi tshemba leswaku swoleswo swa khenseka .
Hikwalaho ka yini buti a nga ri nchumu ?
Ku hava vangwa ra vuswikoti bya le rivaleni leri lavaka ku lulamisiwa .
Xi fanele ku tshinyiwa .
Hi yona nhlamuselo leyo .
I masungulo ya kahle .
Ku hambana loku ku kombisa leswaku xileriso xi fanele ku pfuxetiwa .
Hiswona , hi nga ka hi nga endli swo tala ngopfu .
I yini vusweti ?
Rin'wana na rin'wana ra marito ya mbango ri na nhlamuselo yo karhi .
swirho swa komiti ya wadi a swi nga se va eka xiyimo laha a swi faneleke ku nyika swiviko eka miganga ya swona
Mfumo wu nga endla ku fika ko karhi .
Hi sola leswi nga humelela hi matlhelo hinkwawo .
Ndzi fanele ku ku tsundzuxa eka mhaka leyi .
Hunguteka eka nhlayo yo velekiwa .
A ku ri xiboho xo hoxeka , naswona xi fanele ku kambisisiwa .
I vutihlamuleri bya hina ku tirhana na ku nga thoriwi .
Kambe leswi a swi nga fanelanga ku vutisiwa .
Ku endlela ku fambisa
Ku na tinxaka leti landzelaka ta timasipala ta nkhetekanyo wa C :
Xa vunharhu , timfanelo ta lamatsongo .
Hikokwalaho ndzi ta ku khutaza swinene ku tekela enhlokweni xintshuxo lexi .
Khoso yi humesile hinkwato hi ku tsala kunene .
Hi fanele hi pfuna xifundzhankulu ku fikelela swikongomelo swo hluvukisa swa mayelana na swa rihanyo .
Rimba ri fanele ku hluvukisiwa hi ku tihlanganisa na vamasipala vamasipala hinkwavo va miganga eka xifundzantsongo xexo .
Xitandzhaku xa ku lahlekeriwa hi muholo eka vaaki swi onhile swinene .
Leswi swi fanele swi endliwa eka tiko rin'wana na rin'wana .
Xiringanyeto lexi a xi landzeleli mhaka ya nsinya wa vutsongo .
Mimbuyelo a yi se tivisiwa eka ndyangu .
U ta swi endlisa ku yini leswaku u swi tiva ?
Hi tinyiketela ku yisa emahlweni ku antswisa rhekhodo ya hina eka ndhawu leyi .
Naswona hambiswiritano sweswo hi leswi hi nga eku swi endleni namuntlha .
Xikongomelo lexi i xinene .
I swa mfumo .
Walowo i nchumu wa xihatla lexikulu lowu hi faneleke ku wu endla .
Leswi swi nga endliwa ntsena loko mati ma hungutekile .
Ndza khensa naswona a hi tirhisaneni eka lexi .
A hi ta va hi ri eku va pfuneni ku tipfuna .
I ndlela yo leha ku yi famba .
Xikongomelo xa rendzo leri a ku ri ku :
Hi ta ya emahlweni no humelerisa leswi hi nga rhumiwa .
Theme munhu swi katsa leswi landzelaka :
Hakunene i xivutiso xa ku hi kwihi ku sunguriwaka kona .
Hikwalaho i swa nkoka ku va ndzinganano lowu wu hlayisiwa .
Xiendleko lexi xi pfarile .
Swikombiso swa swivangelo leswi hi leswi landzelaka :
Tindhawu ta le rivaleni ta vutihlamuleri ti fanele ku hlamuseriwa .
Hi ku vona ka mina , xitiviso xa mafundza a xi ta va xi fanerile swinene .
Laya landzelaka i magoza eka endlelo ro kunguhata .
A ndzi ri tirhisanga rito ra ku komba ku vilela eka xitatimende xa mina .
I bajete ya matimu .
Swi dinga nseketelo lowukulu .
Eka mhaka leyi , xiletelo i xa nkoka .
Mahungu lamanene hileswaku vutiyimiseri eka ku nghenelela swi fanele swi tirha .
Nhlokomhaka yi hlamusela leswi humelelaka eka xitlhokovetselo .
Hambiswiritano , a swa ha ri tano .
A hi voni ku tikarhata ka vona mikarhi hinkwayo .
Hi twisisa swivilelo swa wena .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku vulavula hi leswi .
Mfambelano wa vaaki , hi ku vona ka mina , i asete ya nkoka .
Eka swinawana leswi
Xana ndzi na swo ringana swa goza leri landzelaka eka endlelo ke ?
Kutani hiya kwihi ku suka laha ?
Hlamusela no kombisa swihlawulekisi swa swivumbeko swa data swo hambanahambana .
Ku tirhisiwa ka makungu ya wadi hi tiwadi
Hikokwalaho ndzi ehleketa leswaku ku vile na ku nga twisisani .
A hi fanelanga ku tixisa eka mhaka leyi .
I xitsariwa xa kahle .
Ku fika sweswi , hinkwaswo swa twisiseka .
Leswi swi ta endliwa endzeni ka rimba ra swa ikhonomi leri twalaka na na ku va na vutihlamuleri .
Swiendlo swa nkoka swinene
Ndzi yima hi nhlamuselo ya mina .
Hlamusela swihlawulekisi swa nkhuluko wa gezi .
E-e , a ndzi ehleketi hi tendzo tihi kumbe tihi eswikolweni hi Vulawuri bya le Xikarhi bya Swidzidziharisi .
A hi fanelangi ku rhumela mahungu yo hoxeka .
Ematshan'weni timhaka ta swivumbeko ti tala ku nyikiwa nkarhi wo tala ngopfu .
Ku swi veka hi ndlela ya kahle leswi swi tisa swivutiso .
Swi kongomisiwe ku hlayisa rixaka leri ra swilo .
Leswi swi ta humelela hi ku longoloka naswona hi swiphemu .
A xi fanelangi ku va kona kwale .
Ndza swi tiva leswi ndzi vulavulaka hi swona .
Naswona swi nga endlaka kuri na xitereko .
Hi swona swi endlaka leswaku xiviko lexi xi ri xa nkoka .
Hi fanele hi nyika nseketelo wa ndzetelo na switirhisiwa leswi tirhaka .
Ku fikelela ku landzelela loku ka nawu i swa nkoka .
Hlamusela hilaha ntlakuso wu nga ta tirhisiwa xiswona .
Hi siku ra xikambelo
Vonelo ra mina na vhoti ya mina eka lexi xi vuriweke eka xiyimo xa vumbirhi hi leswinene .
Chati ya nhlahluvo wa vuswikoti ya ndhawu yi nga languteka hi ndlela leyi :
Xana sweswo swi ta koteka ?
Sisiteme ya dyondzo a yi tshamisekangi .
Mimbuyelo ya nkoka yi katsa :
Sweswi ha wu tiva nkoka wa mhaka .
I incini xiphiqo xa hina ke ?
Tlhela u tlanga nghoma .
Marungula , switsundzuxo na vukorhokeri swi ta nyikiwa kwalomu ka tindhawu leti landzelaka :
Leswi swi fanele ku va xiletelo xa hina hi mikarhi hinkwayo .
Ncino wu nga tekiwa kuri ririmi ra vuyimeri .
Vavasati lavakulu lava nga na vugono , va tala ku khomiwa hi khensa .
Hlaya hinkwaswo kutani u khensa swa xiphemu xo karhi .
Swibalo leswi swi tirhisiwa ntsena ku va xihlovo xa mali ya tiko .  .  .  . .  .
Hi vile hi ringetile ku nghenelela eka mhaka ya kona .
Leswi swi fambelana ni miehleketo ya hina leswaku ntirho wo tika na ku tinyiketa swi fanele ku hakeriwa .
Hi fanele ku hlayisa eneji .
Leswi swi ta pfuna ku fikelela hi ku olova eka switsariwa swa tithendara .
Hikwalaho , ntlawa wa mina wu seketela xiboho hilaha xi nga hakona .
Ku nyanya ka mavabyi swi vangiwa hi ku pfumaleka ka vukorhokeri eka swa rihanyo .
Hi tshemba leswaku xiviko xa enerisa hi ku angarhela .
Ku teka xiave eka " swivandla leswi nyikiweke " swi tala ku tiviwa tanihi ku teka xiave loku nga na xivumbeko xo karhi kumbe ku teka xiave hi ku va u rhambiwile .
Hi tlangela nseketelo lowu .
Kungu leri simekiweke eka xiendlo
Xikombiso xo ololoxa xiphiqo
Ku huma ka nweti swi hlurile sayense na thekinoloji .
Kombisa ntwisiso wa xiyimo xa le henhla wa swakudya swa swihari .
Hi twa hi lava ku endla swo tala .
Ku hluleka a swi papalateki .
Boxa xikongomelo lexi xakudya xa xifaki xi tirhisiwaka eka xona .
Swo tala swo hlayisiwa ka mafurha swi fambelana na timhaka ta mahanyelo .
Tiphurogireme ta Mpfuxo na Dyondzo :
Hikwalaho ka swivangelo swo hlaya .
Xirho xin'wana na xin'wana xi na rito ro ringana eka swiboho hinkwaswo swa nkoka .
A ndzi ta rhandza ku vula ku vaviseka ka mina eka ku lova ka yena .
Tiphurojeke to aka ti katsa :
Loku i ku cinca ka ku k'enta na ku boha !
Hambiswiritano , leswi swi se swi tekile nkarhi wo vonaka .
Hikokwalaho ndzi amukela tshalatshala leri .
A ko va ntsena xikombiso xa malwandla .
Ndzi hanyele ku fika eka xitshembiso lexi .
Hi fanele hi ringanisa vululami na ndzivalelano .
A ku na xintshunxo xo vonaka eka sete leyi ya swiphiqo .
Ndzi kombela leswaku mi hi pfumelela ku ta na mimbuyelo ya ntiyiso .
Xileriso xi fanele ku katsiwa eka nawu wa rixaka .
A ndzi ta tsakela ku lulamisa timhaka timbirhi .
Hlamusela tinxaka to hambana ta matirhele yo vuyerisa ti ri na swikombiso .
Mimbuyelo ya kona hi yona leyi .
Xi nga endliwa naswona xi fanele ku endliwa !
Ha swi tiva ku xi na nkoka njhani .
Vanhu vo engeteleleka se va humeleriwa hi swo va tlherisela endzhaku .
Matirhele ya ku tirha
Xavumbirhi , Ku hlayisiwa ka vanhu lava pfumalaka .
Xa vunharhu , a ndzi ta lava ku vula eka wena leswi landzelaka .
Ku kamberiwa wa swiharhi swi fanele ku va nchumu wa nkarhi lowu nga hundza .
Hi ku angarhela , lexi i xiviko xo khutaza swinene .
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ku heta hi timhaka timbirhi to khutaza .
Swipimelo leswi swi fanele ku tshamisekisa mixavo ya masi .
Lexo i xiboho xa xona .
Nhlawulo wu vile kona laha na swiyenge swo hlaya swi lulamisiweke .
Lavisisa na ku lulamisa leswi nga tshamisekangiki .
Xiphiqo a hi xintshwa , hikwalaho .
Ku kunguhata i ntirho wa mafambiselo laha kungu ra ntirho ri tumbuluxiwaka .
Hikwalaho , a a tsaka swinene hi nghingiriko hinkwawo .
Leswi swi nga hlamuseriwa hi ndlela ya xikombiso lexi landzelaka :
Nxaxamelo wa leswi onhekeke :
Hi ta kanerisana hi mhaka leyi hi nkarhi wun'wana .
Eka mhaka leyi hi mpimo lowutsongo a xi humelelangi .
Hi ku vona ka mina xiboho xolexo a ku ri xihoxo
Papalata ku khoma mali yo tala .
Mavonelo ta vona ya leswi humeleleke .
Hi hlulekile .
Xana u tava va vutisa ?
A ndzi tivi nchumu wihi na wihi sweswi .
A hi hlanganiseni mavoko hi va tlangela .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ikhonomi ya misava yi tsekatseka .
Ndza kanakana leswaku vanhu va ta amukela pholisi ya muxaka walowo .
Tisisiteme toleto ti endla matirhelo yo hlayiseka na ku pfuna swinene .
Leswi swi alela vadyondzi vo tala mfikelelo eka mitirho .
Hi fanele ku ya etshakwini ra swilo .
Leswo swi bihile hi swoxe .
Hina se hi na milawu .
Xi laveka hi xihatla .
Kambe a hi lavi vulawuri bya ku navetisa .
Ku siveriwa ka vugevenga , ku tlula ku lawula vugevenga .
Switsanana , ku nga ri ku fika ekule .
Sweswi i xiboho xa swa ikhonomi na swa tipolitiki .
A swi fanelangi swi va ehansi ka xihlawuhlawu xa muxaka wihi kumbe wihi .
A xi nga fanelanga ku tirhisiwa tanihi maendlelo ya nkarhi hinkwawo .
A hi sunguleni hi leswi nga le rivaleni .
Hi le ka maendlelo ya ku swi lulamisa .
Hi nghenisile xandla eka xiviko lexi hi vuhlanganisi .
Swiletelo swi tirha ku letela , kambe ku nga ri ku lawula !
Swilo swo dyondza ni swa vuleteri leswi lavekaka hi leswi landzelaka :
A ndzo lava ku ku lemukisa leswi tanihi nyingiso .
Ndza tisola , kambe , a hi nga koti ku yisa emahlweni n'wangulano lowu .
Ndzi lava n'wangulano lowo .
Leswi swi ta hlamusela swivutiso mayelana na ku humelela ka phurojeke .
Ndzi khensa ntsumi .
Naswona kwalaho hi laha ku hambana ku sungulaka .
Xidingo xa ku hunguta nhlayo ya milandzu leyi yimeleke ku ya tengiwa ;
Xiyimo xa maqhinga
Mitirho ya mfumo na vukorhokeri .
loko swi nga pasisiwi
Xana hi swihi maqhinga leswi hi ng ta swi tekelela ku fikelela swikongomelo swa hina ?
Xo rhanga , swiphiqo swa swa timali .
Komba swilaveko na leswi languteriweke eka vayingiseri .
Va vekile xitirhisiwa hilaha xi nga kombisiwa xiswona laha hansi :
Ndhavuko na mintlangu
Nkarhi lowu wu nga ringana na mbirhi xa nharhu eka ntsengo wa xigwevo hinkwaxo .
Ntwanano lowu wu kayivela swinene ngopfu , hikwalaho wu fanele ku kanetiwa .
I incini xi nga eku humeleleni hi mayelana na nsinya wa ku endla swilo erivaleni ?
Hinkwaswo leswi swi fanele ku akeleriwa no antswisiwa .
Sweswi ndzi ta eka mhaka ya mina ya nkoka ya vumbirhi .
A swi ri erivaleni leswaku xi ta vanga nkitsinkitsi .
Khombo ra kona , a ndzi kumi ku tekeriwa enhlokweni ka leswi eka xiviko .
Leswi ku ta va nkongomelo wa hina wa nkambisiso hi ntangha .
Handle ka sweswo a hi nga swi koti ku seketela mpfampfarhuto wa nawu .
Xa vumbirhi , na xona xi na nkoka hikuva xi nyika swintshunxo .
Mindyangu ya vusweti yi na xiboho xo teka nkarhi eka swivandla leswi tiseke hi xidemokrasi .
Sweswo i xilo xin'wana lexi hi nga ta xi endla kahle .
Kutani u hlawuriwile eka Palamente leyi tanihi Xirho xa Palamente , tanihi leswi hi tivaka .
Loko leyi ku ri yona mhaka yi ta va yi yo tika swinene .
I swa nkoka leswaku mhaka leyi yi lavisisiwa kuya emahlweni .
Hikokwalaho , i swa nkoka leswaku hi endla eka levhele ya misava hinkwayo .
Vuhlayiseki na Vusirheleri bya Vaaki
Kutani hi fanele hi engetela vutumbuluxi eka endlelo ra hina .
Ndlela yoxe ya ku fikelela leswi i ku tirhisa maendlelo lama nga erivaleni .
Ndza kholwa leswaku u ngwenya ya misava .
Mimfungho ya vukhongeri yi sungurile ku tikomba rini ?
Swirho swa Komiti ya Wadi swi fanele ku tiva Milawu leyi .
Tirhisa nxaxamelo wo kambisisa mbango ku vona leswaku matlhelo hinkwawo ya katsiwile .
Lowu i nkarhi wa kahle swinene ku endla swoleswo .
Lexi xa ndzi hundza .
Yimani ndzi hlamusela endlelo .
Vutifambisi eka swa milawu swi hlulekile .
Sweswo swi vula nghingiriko lowu nga ni xitshunxo xa makete wa le kaya .
Ku nga ri ngopfu , ndza chava .
Xana u twisisa yini hi theme ra mfungho ?
Hikokwalaho swa koteka ku teka ntshovelo wu huma .
Ndzi pfumeleleni leswaku ndzi mi nyika timhaka na tinhlayo .
Ku ni timhaka ta nkoka to karhi timbirhi leti fanaka na leti ndzi lavaka ku ti boxa .
Vatirhikulobye , lexi xi na nkoka swinene .
Leswi a hi swona , hambiswiritano , leswi hi nga tela ku kanela swona laha .
Tirhana na swilaveko swa vanhu vo tirha swa ntirho wuntshwa .
Tisisitimi ta misava ta tirha .
Mhaka ya mina yo hetelela i mayelana na ku xiyaxiya .
Ndzi tsakile ku va swi basisile sweswo .
Swi tano , ku ni milawu eka levhele ya rixaka .
Xiviko xa Matsalanankulu
Nhlangano wun'wana na wun'wana wu nga kunguhata hundzuluxo wa Ntwanano lowu .
A swi olovi , kambe hi le ku swi tlakuseni .
Xo hetelela , a ndzi ta tsakela ku vula xiga xin'wana xo engetela .
Angarhelo wa ndzima wu le rivaleni swinene .
Xexo mikarhi hinkwayo xi vile tano eka malembexidzana lama nga landzela .
Xana u endlile nongonoko wa mitirho ya tiphotifoliyo ( kumbe swivandla swo hlawuleka swa mitirho ) ku va ku kaneriwa ha swona na komiti ya wadi ?
Mipimo ya swa risima
Timhaka to hlayanyana ti nga byarha vutihlamuleri eka ku hunguteka loku :
Kambe xiyimo xi njhani le hansi ?
Hi fanele ku tlhela hi sungula ku vulavula ntiyiso .
Tanihi mbuyelo , sweswo swi tlhela swi nghenisa xandla eka swiphiqo swa tiko leri .
Ndza tshemba leswaku u ta yingisela vumaki .
Switori swo tala swi ya emahlweni swi humelela eka swihangalasamahungu .
Leswi i swiengetelo leswi pasisiweke hi komiti ya mabindzu .
Ku antswisa vuswikoti bya vutirheli eka swifundzankulu na le ntsungeni .
Ku gangisa na swikombelo swa maphorisa yo tinyiketela .
Ndzi ta tsakela ku ringanyeta minthwaso yo talanyana laha .
U na nseketelo wa hina hinkwawo eka mhaka leyi .
Ndza ku joyina eka swoleswo .
Hi ta teka ntila wo matimba eka leswi .
Lexi hakunenenene hi xona xi nga endla leswaku pholisi ya nxaviselano yi ri na nkoka swinene .
Loko ku va na ku bohana , vavabyi va ta rhumeriwa eka xiyimo lexi landzelaka xa vuhlayisi .
Ku sukela nkarhi wolowo , swilo swi lo nyanya ntsena , hakunene .
Swi fanele kuva swi tshamisekile hi swiringanyeto swo sungula hi nkarhi wa xiyenge xa vumbirhi xa lembe leri .
Ehleketa hi goza ra kahle ro lulamisa xihoxo .
Na le ka tlhelo ra swa ikhonomi ku na swikombiso swo khutaza .
Kambe lexi i xiphemu ntsena xa swona .
Varhurhi va nghenisa xandla eka nhluvukiso wa tiko ra masungulo .
Swi xopaxopa hi ku landza vutshila bya swilaveko .
Pima nkarhi lowu tekiwaka kuva swimilana swi fa .
Hambiswiritano , timasipala swi nga ha endla ti nga hakeli mali hinkwayo .
Ndzi kungela ntsena ku khumba swingari swingani swa leswi .
Seketela vukaneti ?
Kambe kahlekahle i ku alana na ntshunxeko .
Hikokwalaho ndzi vhota hi ndlela leyi nga yimiki na nkunguhato .
Ku thoriwa ka lavatsongo i swa nkoka swinene .
Lawa i makhombo ya mipimo ya ntswalo na khombo ro pfumaleka ka mbuyelo .
Matimba yo tirha ehansi ka ntshikelelo na ku tinyiketela ku tirha tiawara to leha .
Ndzi nga khensa .
Eka lembeximali leri :
Holobye wa Vutleketli
Ntwanano lowuntshwa wa laveka ku fikelela xikongomelo lexi .
Switandzhaku swa nawu , xikombiso , i swa misava hinkwayo hi xiheri .
Ku langutisisa
Hi tshembha leswaku ku nghenelela ka vaaki ku fanele ku tlakusiwa .
Pfumala nkateko hi leswaku a hi swi kotanga ku fikelela leswi .
Hi tshamisekile , kambe hi ta tshama hi vambe ngoma .
Hambiswiritano , hi fanele hi dyondza ku suka eka swihoxo leswi leswaku hi kota ku antswisa matirhelo ya hina .
Kwalaho , ku vile na mimbuyelo yo pimeka eka mabindzu lamatsongo .
Hi fanele ku hanya hi leswi swi nga kona .
A hi veni na ku vulavula ka le rivaleni eka njhekanjhekisano lowu .
Phepha ro kanela hi rona ri kona naswona ri kumiwa mahala .
Ku tinyiketela ka nawu wa ndhawu ya hina a ku papalateki .
Xi vulavula hi nawu lowu wu nga kona .
Leswo a swi kona .
Ku vekisa eka vanhu lavatsongo i ku vekisa eka vumundzuku .
I goza leri hi faneleke ku ri teka .
Leswi swi vanga nkwetlembetano swinene .
Milawu leyintshwa naswona leyi antswaka a yi enelangi .
Tinxaka ta switsariwa leswi vakamberiwa va nga ta laveka ku va va swi tsala .
Nawu wolowo a wu fanelanga ku va wu humeseriwa ehandle .
Ntwanano wolowo wa ndzhaka wu fanele ku vumba kontiraka yo boha .
Wu koxa leswaku masipala wu ringeta hi matimba ku fikelela swikongomelontsongo leswi andlariweke eka Vumbiwa .
A swi se humelela .
Nhluvukiso wo tiyiselaka i tlhelo rin'wana ra xingwece eka xidemokrasi .
Hi tiva switsongo swinene mayelana na swona eka nkarhi lowu .
Xavumbirhi , a ndzi ta tsakela ku nyika miehleketo mayelana na ndlandlamuxo .
Kutani a hi ta vhota hi seketela swona .
Ndzi ehleketa leswaku i mhaka ya vumbirhi leyi yi nga ya nkoka swinene .
Entiyisweni , a hi le ku kaneleni timfanelo hi nkomiso .
Ndlandlamuxo wa xikweleti eka xiyenge xa le xihundleni xi antswisiwile ku yisa emahlweni .
Swi khumba wanuna na wansati swi nga ri na mhaka ku u tshama ematikoxikaya kumbe etindhawini tale madorobeni .
Xana va pfumelelanile na sweswo ?
XANDLA XA MUVULAVULERI : E-e , a ndzi swi lavi .
Ndzi na swivilelo swa mina .
Xikongomelo xa xikolo
Kumbexana ku na mitolovelo leyintshwa eka nsirhelelo wa vatirhi .
Mixupulo leyi khomanisiweke na migingiriko yoleyo yi tlakusiwile .
Sweswi hi ni nkateko wa ku cinca leswi .
Xana sweswo i xidemokirasi lexi mi vulavulaka mayelana na xona ?
Hi lava tihlamulo eka swivutiso leswi .
Xo sungula , ku nyika timali ta tiejensi .
Endla swibumabumelo eka ku endla mali , ku yisa tihakelo ehansi , ku sivela vukungundwani na ku sirhelela nhundzu ya masipala
Kutani ndzi amukela ku yirisiwa .
Xirho lexo xiximeka , ndzi nyikile xiboho .
Hi fanele ku ya tlhelo leriya .
E-e , vamanana na vatatana .
Hi ta ku pfuna eka leswi .
Ndzi ta mi nyika swikombiso swingari swingani .
Sweswo a swi amukeleki hi tlhelo ra mavonelo ya xidemokirasi .
I ntirho wa hina lowo .
Leswi a swi tano , tanihi leswi hi swi vonaka .
Leswi swi ta mi pfuna ku tiva loko mi fikelerile leswi mi swi lavaka eka kungu ra n'wina .
Kanela hi mimbuyelo MINHARHU yo teka mfumo .
Ndzi ehleketa ku ri hi ni mfanelo ya ku langutisela mbuyelo .
Naswona eka xivutiso xa mina xa vumbirhi .
Phuresidente Mbeki u yile emahlweni ku katsa :
Eka nkarhi lowu , a hi swi tivi loko nxungeto lowu wu ri ntiyiso kumbe e-e .
A katsa , hi vula leswaku vululami byi fanele ku tisiwa eka vanhu .
Ku ya hi vutivi bya murhumiwa hi yexe , leswi swi tirha laha .
Leri i tlhelo leri swilo swi swi fambaka ha rona namuntlha .
Leswi i mhaka leyi nga erivaleni ya vuphikizani byo ka byi nga ri kahle .
Ndzi mi navelela leswinene entirhweni wa n'wina .
Hikokwalaho ka yini xi ka xiyimo xo herisiwa .
Lexi xi fanerile hinkwaxo ka xona .
Vanhu vo tala swinene va khumbheka laha .
Ku hlayisa rihanyo ra yena .
Ndzi ehleketa ku ri swirhalanganyi leswi nga kona sweswi swa tiveka swinene .
Ku na swiphiqo swo hlayanyana leswi fambelanaka na mpimo wa vusiwana :
Xexo i xikombiso xa kahle ku manyukuta ko biha .
Xana ku tava kuri ni xileriso kumbe xinawana ?
Va nga endla sweswo hi ku landzelela tindlela leti landzelaka :
Vandla rihi kumbe rihi leri faneleke .
Langutisa swinene eka matsalelo na ririmi .
Swi ta va swi hume endleleni .
Titliliniki
Sweswo i ntiyiso ngopfu .
A ndzi ta rhandza ku khumba hi ku komisa eka xinawana lexintshwa .
A ndzi ta tsakela ku vutisa swivutiso swinharhu swo kongoma .
Mfumo wa hina wu teka leswi kuri swa nkoka swinene eka xiyimo lexi xa hina xa hundzuluko .
tafula eka Rixaka
A ndzi ta tsakela tinhlamulo to karhi leti nga erivaleni ehenhla ka timhaka leti .
A ri le nawini eka swa xidemokirasi .
Vamasipala lava hinkwavo va nyikete nkarhi wo tala , switirhisiwa na vuchiviriki va ringeta na ku antswisa maendlelo na ku kurisa swiletelo leswi .
Swibumabumelo na Swivutiso
Leswi swi nga vangiwa hi mpfumaleko wa vukorhokeri , ku angarheriwa hi ndzindzakhombo wa rihanyo kumbe switirhisiwa swa timali .
Nkarhi na nkarhi i mhaka yo ringananisa .
Hi endle nhluvukiso wukulu eka matlhelo hinkwawo .
Loko ku ri hava ku kaneta , ndzi nga amukela kungu ra wena .
Xana hi va na ku hlaya ka vumbirhi ?
Nongonoko wa vakamberiwa
Leswi swi vile tano ku suka khale .
Xana u navela ku engetela nchumu wihi na wihi wun'wana ?
KU HAMBANA LOKU VONAKAKA NA LOKU NGA VONAKIKI KU KATSA SWILO SWO FANA NA RIMBEWU , MALEMBE , MBANGU , RIXAKA , VUTSONIWA , VUMUNHU NA XITAYILI XA MATIRHELO .
Masipala wa .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Hambiswiritano ndzi tsakela ntsena ku vulavula na swinharhu .
Hikokwalaho mufambisi a fikile emakumu ka mhaka leyi ?
Kambe hi le ku tirheni tano ?
Xana lawa hi wona makumu ya vurhumiwa byo miyela ?
Nongonoko lowu wu ta kombisa mbuyelo hi ku famba ka nkarhi .
Hi ku engetela , hakunene ku na mitlhontlho yikulu ya swa mbango .
KU YA EMAHLWENI
Lexo i xikombiso xin'wana .
Hikokwalaho , ku hlasela vusweti na ku pfumaleka ka switirhisiwa swa masungulo swi fanele ku va xirhangana xo sungula eka mfumo wa xidemokirasi .
Xiyimo na vuanami leswi lwisanaka ni xiphiqo xa vatirhi va le mayini .
Tiphineni hi migingiriko leyi saleke .
Kutani ndzi ehleketa leswaku hinkwerhu hi ta tsaka .
Swi tano , mikarhi yo tika a yi se nyamalala .
Ku ni majele mambirhi yo ka ya ngari ya mfumo eAfrika Dzonga .
Ndzi ehleketa leswaku leswi se swi s wi mpimo .
Tanihi laha ndzi vuleke , nkanelo wu pfarile .
Minkavelo yintshwa yi nyikiwile eku sunguleni ka lembe ximali .
Wa nyumisa .
Hoxa xandla eka switirhisiwa xik . swa mitirho
Kholera i vuvabyi bya vusweti .
Kambe swilo leswi swa humelela .
Hi twile nhlamuselo ya xikombelo .
Kaya i ndhawu ya nkoka wo enta .
Xana bindzu ri ta enela hi nhlayo ya tiyuniti leti eka nkarhi wa sweswi ti tumbuluxiwaka ?
Xosungula hi fanele ku hlamusela minkoka yo fana .
U fanele ku tshama a ri karhi a nyika xiviko eka huvo .
Nkoka wa leswi swa laveka ku va wu khensiwa hi ku hetiseka .
Xitirhisiwa lexintshwa xa swa timali xi fanele ku endliwa eka ntirhisano .
A ku nga vi ni xihlawuhlawu exikarhi ka matiko lamatsongo na lamakulu .
Misava ya humelelo wo ke ' nandzelelano .
Leyi i mhaka ya xibalo xa nxavo .
Ku veka tihlo
Swi le rivaleni , swa laveka ku engetela eka ntalo wa xiyenge xa swa switimele .
Hikokwalaho hi le ku vulavuleni hi mayelana na tifanelo ta vaaki ta nkoka .
Maendlelo ya fanele hakunene ya olovisiwa .
Leswi ndzi nga na ku tsakela eka swona ?
Hi tiyisile nkoka wa tindhawu ta vukorhokeri hatimbirhi .
Hikokwalaho hi fanele ku vula ku ina eka nkarhi lowu taka .
I incini xikongomelo xa xona ke ?
Hikokwalaho ndzi anakanya leswaku swi fanerile ku amukela endlelo ra swiphemu swo hambana swa tirhelo .
Leswi swi vula leswaku ndzi ta vhotela xiviko .
Ku nghenisiwa ka switirhisiwa swa gezi hi ndlela leyi hlayisekeke .
Hi lava mali leyi .
Kutani xolexo i xiyimo xa lava va nga rindzela .
Ndzi tshemba leswaku va tiphina hi malembe lama va ha yaka eka wona .
A hi hanyi eka ndhawu yo pfumala swiphiqo .
Hi dinga ku ntshuxa makete .
Va kwihi vavasati naswona hi ya endlisa ku yini ?
Xiviko xi hlamusela swiphiqo leswi nga kona eka nkuriso .
U nyiketile vutomi bya yena hikwalaho ka norho wo lwela ntshunxeko , vululami na xidemokirasi .
Ku tinyiketela na Vutshembheki .
Hikwalaho ndzi kombela maendlele yo rhangelela .
Eka muxaka lowu wa ajenda hi ntiyiso hi na timhakankulu tinharhu .
I ndlela yi ri yoxe .
A ndzi amukeli leswaku a hi endlanga ku ringana .
Yuropo a yi lavi ku va tiko ra matimba ra swa mavuthu .
Xexo i xikombiso xa kahle eka hinkwerhu ku xi landzelela .
Maandlalelo lama tsakisaka ya fanele ku tekela enhlokweni ku :
Khopi ya ntwanano wolowo .
Ndlela yi endliwa hi ku famba .
Swilaveko swi katsa :
Xivumbeko lexi xitshembiso xa tihakelo xi nga ta teka xona i mhaka ya minkanerisano .
Hikwalaho ka leswi ndzi vulavuleke eka nhlengeletano .
Hi ta ya emahlweni no tshikelela mayelana na leswi .
Ndzi ta tsakela ku tiva leswaku xedulu xi bohiwile rini .
U vulavula hi ku hundzuka , kambe u vule ku hundzuka ko landzula .
I mikarhi liya ya ku cinca leyi hi nga eku yi kaneleni namuntlha .
Mfumo wu ta nghenela swinene eka nhluvukiso wa switirhisiwa swa hina swa vumunhu .
Hi le ku sunguleni ka nongonoko wa xiviri wa swa tipolotiki .
Ntirho wa n'wina a hi ku famba mi vumba mavandla .
Ku hakeleriwa ka xibalo
Va fanele ku kota ku va hlayisa [ vafana ] na matshamelo va vona .
Ntlhontlho wa hina lowu landzelaka i ku lawula na ku hunguta matirhiselo ya mali ya swa vulawuri .
Xana u kumile nhlengelo wa mahungu wo huma eka hofisi ya Xipikara ?
Xana xivulavuri a xi tiwa njhani hi timangwa ?
Makhelwana u yile endlwini ku ya lavisisa .
Ntsengo lowu wu kumekile eka xirho lexi khumbekaka .
U tiyimiserile ku tisa ku cinca .
Swa twala .
Hi fanele hinkwerhu hi dyondza ku titoloveta swona .
Kwalaho hi laha ku humelela ka ntiyiso ku endliweke kona .
Bodo yi ta hlangana ka mune hi lembe .
Handle ka sweswo ku ta va na swiphiqo .
Vutomi byi cincile .
Laha , namuntlha , ndzi na ku kanakananyana na kona .
Leswi a swi nga ta koteka ku ri hava nseketelo wa vona .
Hlengeleta switirho na switirhisiwa leswi faneleke ku hetisa ntirho .
Xana ndzi nga vula yini eku heteleleni ?
Vo tala va vona va dlayiwile .
Leswi swi nyikile ku tlakuka eka vangwa ra vuvekisi bya nkarhi hinkwawo .
Leyi i mihandzu ya ntshunxeko ya hina .
Ku endla swi nga hetiseki hi ndlela yihi kumbe yihi eka ndhawu leyi swi ta ariwa .
Hi ku hluvulela xihuku namuntlha !
Tekela enhlokweni leswaku ku vile ni ku cinca eka swa timali eka lembe leri .
Ndzi n'wi navelela ku humelela hinkwako eka vumundzuku na byona .
A hi fanelanga tipfumelela ku tshemba eka sweswo .
Ku fanele ku va na xivangelo lexi khomekaka eka ku teka goza .
Vulavisisi byi fanele ku kuceteriwa .
Ndzavisiso wu kombisile leswaku leswi i khale swi languteriwile .
Ha swi tiva leswaku u ni vuswikoti eka xin'wana na xin'wana .
I incini xi humelelaka eka vona ke ?
Vamasipala va fanele ku tumbuluxa pholisi ya Komiti ya Wadi ya vona leyi faneleke ku pasisiwa hi Huvo ya Masipala .
Hi nghenerile:hi endlile swilo swo hlaya .
Vakamberiwa va nga ha hlamusela swifaniso hi ndlela yihi kumbe yihi .
Hambiswiritano , swa kayivela eka leswi lavekaka .
Hi endlile matshalatshala yo tala .
Hi ndlela yihi kumbe yihi , u nga tekela enhlokweni nseketelo wa hina .
Matiko lama pfumalaka ya karhatekile .
Vanhu va vurile leswaku leswi swi nga humelela nakambe .
Longoloxa swivutiso swa nkatsano wa swa makete .
Mhaka ya vumbirhi i tlhelo ra swa matirhelo .
Swi nga simekiwa ntsena ehenhla ka nawu wa matiko ya misava .
Ku tlhela ku va na vutitshembi lebyikulu eka swa vumaki bya miako .
Ha swi tiva leswi nga endleka hi siku leri landzelaka ; ha swi tiva leswaku ku humelele yini ku sukela .
Tanihilaha hi swi tivaka kahle , a hi leswi swi fikelelekaka .
Ku sola swiendleko swi le rivaleni leswaku a swi ringananga .
Mali leyi a yi kongomisiwe ku va ya yi tirhisiwa eka vutoloki .
Maehleketelo , hikokwalaho , ya fanele ku cinca .
Ndzi ta gimeta hi mhaka leyinene .
Ku ni xilaveko xa kuva ku kongomisiwa swinene eka nhlamuselo ya nghingiriko wo tirha .
Ku fika sweswi a ku va ngi na ku tshoviwa ka nawu .
Mhaka ya vunharhu .
Hi ku engetela , a xi nga ta va hambi xintshwa swinene .
Digiri ya le henhla swinene
Vukungundzwana i rito ro saseka ra leswi nga humelela .
Va tiva laha mali leyi yi humaka kona .
Lowu i ntiyiso wa matimu lowu nga ta ka wu nga kanetiwi .
Ndzi navela leswaku swi nghenisiwa eka rhekodo .
Swintsongo swinene .
U nga yimeli mhangu leyi landzelaka !
I yini leswi nga humelelaka ?
Ku yisa emahlweni magoza ya vuleteri na swona swi boheka ku ringanyetiwa .
Ndza mi khensa eka xirhambo lexi xa tintswalo .
Hinkwerhu ha swi tsundzuka lexi .
Hi lava nseketelo,vuxaka na ku nghenelela ka nghingiriko .
Vativi ku suka emugangeni na vona va khumbheka eka xiviko xa nongonoko .
Mbirhi xa nharhu xa mbirhi eka rimbewu ha byi mbirhi bya enetisiwa hi vutomi bya mindyangu ya byona .
Hi na nkarhi wutsongo , hikwalaho ndza komisa .
Pholisi ya hina yi susumetiwa hi swivangelo swo tala .
Hi fanele ku sungula ntirho lowu , hikwalaho .
Swona swi fanele ku hungutiwa
Ndza tshemba leswaku va ta pasa eka nkarhi lowu .
Hambiswiritano , ndzi ni marito yo karhi ya ntikelo .
Xiviko lexi xi mayelana na rimba ra mbulavurisano na mahungu .
Leyi a hi mhaka leyintshwa eka hina .
Ndzi kholwa leswaku xiviko lexi nga emahlweni ka hina xa faneriwa hi ku seketeriwa .
Kunene ku na xivangelo lexi tiyeke xo endla leswi .
Ku ni xikoxo xa tihomu leti hanyaka eka matiko ya vunharhu .
A ku na vuxokoxoko bya enela eka xiviko lexi ku xopaxopa hi mfanelo phurogireme .
Holobye u ta vulavula na vadyondzi , na ku sayina xiboho .
Mitirho ya swa rimbewu yi aviwile hi swiyenge swinharhu :
Xiyenge xa rihanyo na xona xi fanele kuva na ntirho xi wu endlaka .
Xana switandzhaku swa sweswo swa nkarhi wo leha ku ta va yini ?
Xivutiso xa mina xa vumbirhi xi fambelana na pholisi hinkwayo ya xihoko .
Ku nga hi ndlela ya bodo ya switiviso .
Tigolonyi to rhwala vavabyi lava tsandzekaka ku famba
Kutani hi amukela xiboho .
Namuntlha hi yimile eka xivono lexi xa nkoka xa leswaku vutomi bya kahle na mindyangu eka vanhu hinkwavo .
Leswi swi tlhela swi va xivilelo eka mhaka leyi .
Ndzi ta tsakela ku khensa muteki wa mahungu eka xiviko lexi .
Sisiteme yo lawula a yi pfuneti eka leswi .
Hakunene i mhaka ya swa tipolitiki leyi tlulelaka swinene .
Vaaki va chava .
A hi matiko hinkwawo ya hina lama nga na nawu lowu fanaka .
Ndzi mi navela ku humelela eka minkanerisano ya wena .
Nsirhelelo wa vuhlayiseki bya vaaki vahi na vahi .
Vuxokoxoko bya titliliniki :
Tiambulense a hi ti rhendzerile hinkwerhu ka hina .
Vumba endlelo ro maketa .
Mpfumelelo wo lava ku rhula etikweni ra hina .
Tindzawulo ta swiphemu ti fanele ku hluvukisa maqhinga yo karhi ya swiphemu swa tona ku lulamisa mitlhontlho .
Thema ra sisitimi yo helela ya marungula ri hlamuseriwile .
Swa fana na ntirho wa Holobyenkulu .
Hi fanele ku cinca sweswo .
Xin'wana a xi kahle .
Vukorhokeri bya tithekisi
Ku antswisa vutihlamuleri exikarhi ka lava nga na xiave
A xi nga ta tshuka xi akiwile hi ku hetiseka ku suka ehenhla ku ya ehansi .
Vavanuna na vavasati , xivono lexi nga riki na Kungu wa Gingiriko wo tiya xi file .
Ha tinyungubyisa hi tolo wa hina na ku tshemba swinene hi vumundzuku .
Swiviko swa vavabyi swi tshama swi karhi swi pfuxetiwa .
Hinkwaxo ka lexi xi khomanile .
Ndza khensa switsundzuxo swa wena eka ndhawu leya nkoka .
Hikwalaho ka yini u vula leswi ?
Mhaka ya mina ya vumbirhi i mphakelo wa mali .
Sweswo , hi swoxe , i ntirho wo tika .
Ndzi byeriwile leswaku leswi a hi swona .
Vumaki bya swiletelo swa miako ya rihlaza .
Xo sungula eka hinkwaswo , i nkarhi wa tifilimi , lowu wu yi durhaka ngopfu wu khakhuletiwa hi minete .
Xivutiso i ku hi le ku endleni ka yini ku fikelela leswi ?
Vahlaleri va amukeriwa .
Kambe ntiyiso hi leswaku ha ha ri kule ku fikelela ku tiyimisela ka hina .
Nkanerisano wa laveka kuva kona ku tirhana na swirhalanganyi leswi .
Vukona bya mahungu
Vumbiwa ri vula leswaku swikongomelo swa mfumo wa muganga i :
Kambe naswona ndzi fanele ku kombisa timhaka leti landzelaka .
Nyika swikombiso swimbirhi swa milawu yo lawula switirhisiwa swa ntumbuluko .
Hikokwalaho hi fanele ku langutisa ngopfu eka mikanerisano leyi ya ka emahlweni .
Kutani , tanihi laha ndzi vuleke hakona , xiyimo se xa nyanya .
Langutisa matitwelo .
Sweswo a swi ta va mbuyelo lowu faneleke wa nkunguhato wa muxaka walowo .
Hikokwalaho swa koteka .
Hi na vutihlamuleri byo vona leswaku va tiphina no vuyeriwa ku suka eka timfanelo leti .
Mayelano na Bangi ya Misava
Swi fanele ku teka nkarhi wo leha .
Hambiswiritano , ndzi lava ku boxa swivilelo swingari swingani .
Vayimeri va Mabindzu ya Matiko ya Misava ;
Leswi na swona i ntiyiso eka ku hoxa xandla eka mihlangano ya swa mbango .
Haswimbirhi , vumunhu bya wena na mfanelo ya xinawu swi endlisiwa xiswona .
Vaaki tiko ?
Ha mi lava .
Magoza lama faneleke hikokwalaho ya laveka .
Xana hi ta teka rini magoza na ku endla leswaku mpfuneto wu va kona ?
A ndzi voni xikombiso xa ku va vona va endla tano .
Mavonelo yo angarhela
Sweswo a hi ndlela leyi yi tekiweke .
Leswi i swa nkoka swinene .
Eka leswi hi dinga nawu wa vugevenga na maphorisa .
Leyi i ndzhaka ya hina .
Swivangelo swo khanseriwa ku vile :
I ntiyiso , swilo swi le rivaleni ku tlula mikarhi hinkwayo .
A ndzi ta rhamba nhluvukiso wo engetela eka nkarhi lowu taka .
Hi vumbirhi i ya le makaya naswona ya hlanganile na vusiwana lebyikulu .
Leswi swi fanele ku tekeriwa enhlokweni loko ku khomanisiwa switifikheti swo tibasisa eka swa xibalo .
Switirhisiwa : Swikombiso
Ku nyikiwa mali kwala ndzeni swi ta endliwa hi ndlela ya nhlengelo kumbe ya le tlhelo .
Swiletelo swa miako
Khoramu ya nhlengeletano yihi na yihi ya Vulawuri i nhlayo ya le henhla ya swirho swa yona .
Hi dinga ku langutisa eka swivutiso leswi hi matimba swinene .
Lexi hi xin'wana lexi na le ka xona hi vekaka nkoka lowukulu .
I ntirho wa vona ku va va wu endla .
Ku hambana ku nga boxiwa exikarhi ka tinxaka timbirhi ta " swivandla " swa ku teka xiave .
Eka nkarhi wa sweswi hi le ka xiyimo xo tika swinene .
Yaleyo a yi nga vi mhaka ya swiphiqo swa ikhonomi , xikombiso .
Ku cinca eka balansi ya eneji .
Se i mhaka ya ku swi cincanisa tindhawu hi ku hatlisa .
KU AHLULA MITLHONTLHO
Kutani a hi ta vhota leswaku hi yi seketela .
Xiboho lexi tekiweke hi Masipala wa wena ku sungula ndlela leyi tirhisiwaka hi tikomiti ta tiwadi .
Sweswi va na kwalomu ka tsevu wa tiphesente ta lava nga tirheki .
Vavasati va endla phesente leyikulu ya lava nga swela , ngopfungopfu eka tindhawu ta le matikoxikaya .
Xana hi wahi maendlelo eka vundzeni ?
Ndzi kwala mixo lowu ku avelana na n'wina masungulo lamantshwa na n'wina .
Kuna tsevu wa timhaka leti ndzi lavaka ku hlamula eka tona .
Vumbiwa byi le rivaleni laha timfanelo ta mfuwo ti sirheleriwa kuya hi Vumbiwa .
Hi na mfanelo yo tiva ntiyiso .
Ndzi ta tsakela ku khensa vatsari va swiviko na vahlanganisi .
Ku se ku vile ni ku nyanya ka ku kariha eka malembe lamatsongo lama hundzeke .
Hi fanele ku tisa ku cinca eka ndhawu leyi .
Khampani na rhavi rin'wana na rin'wana ra yona .
Leswi hileswi hi nga ta endlisa xiswona .
Xiyimo xi lava sweswo , hikwalaho a hi fanelanga ku etlela swilo swi karhi swi tika .
Wena u nga xi endla .
Sweswo swi ta va swi ri na khombo .
Hikokwalaho ku vula switsongo , xiyimo a xi tolovelekangi .
Hinkwaswo leswi swi tshikeleriwile laha .
Swivumbeko leswi swi katsa :
Leswi u swi endleke swi khomisa tingana !
Hinkwerhu ha pfumela hilaha leswi swi nga swa nkoka hakona .
Hambiswiritano , swilaveko swo engetela leswi landzelaka swi fanele ku hlengeletiwa hi :
Swiyimo swa gingiriko .
Hi lava va tshunxiwa hinkwavo .
Mahanyelo lawa yo biha ma na nkucetelo ngopfu eka vanhu va ka hina lavatsongo .
Lowu i muxaka lowu nga tolovelekangiki ku tlula hinkwayo wa mphalalo wa nhluvukiso .
Ku susiwa ka swivilelo
NTIRHO WA BINDZU
Hakunene vutomi byi ta tsakisa .
Hi swihi swipimelo swo cinca eka tikonkulu ra hina ?
Ku fambisa manyikelo ya nseketelo wo endla kunene wa matirhele eka vumaki ;
Lexi i xikombiso xa nhlaselo lowu ndzi nga wu vula eku sunguleni .
TINDHAWU TA VUHLAYISEKI
A hi pfumelelani na mavonelo yo hlaya ya xiviko .
I incini xa mikarhi leyi taka ke ?
Tindlu to tala eka ndhawu leyi ti hava gezi kumbe mati ya le ndzeni ka tindlu .
Swikambelwana na swikambelo swi fanele ku vumba mahlelelo ya le ndzeni .
Nkoka wo lawula ku nghenisa .
Walowo ri ta va ri ri rimba leri hi nga ta tirha ha rona .
Kahle-kahle , leswi a swi kanganyisa .
Mhaka yinwana yo ya emahlweni .
Leswi swi tlhela swi katsa mhaka ya switirhisiwa swa munhu yena n'wini .
Sweswo a hi xivangelo xa ku cinca mpfumelelo wa mafundza .
Timhaka a ti boheki ku va ti landzelelana .
KWIHI ?
Xikongomelo xa hina xi hi kambirhi .
Eka hinkwerhu laha , i mhaka ya dyondzo hi yoxe .
Ku secha ku rhula i ku secha matimba .
Naswona leswi i ntiyiso .
Hi ta nyika mbango lowu nga hlayiseka lowu nga na ntlulelo wa mavabyi wa nhlayo ya le hansi .
Kutani rito ro lemuxa .
Hikokwalaho , nchumu wo sungula ku wu endla i ku hambanisa .
Hambiswiritano , nkhuluko lowu wu wela ngopfu eka xiphemu xa vumbirhi xa lembe .
A ndzi ta ku susumeta ku ya emahlweni na n'wangulano lowu .
Naswona swi ta antswa ku tlhela ku vuriwa ku pfumala ndzingano wo tlhelela endzhaku .
Vukorhokeri bya swa poso byi fanele ku ya emahlweni tanihi vukorhokeri bya vaaki .
Tirhisa timfanelo ta vanhu na milawu ya ntirho .
Tikonkulu ra hina ri le ku fambeni ku suka eka mikarhi ya khale yo vava .
Xana hi ta lulamisa njhani xiphiqo lexi ?
Hi fanele ku tlhela hi langutisa eka mahungu lamanene .
Leswi i ku hunguta ku durha ka ku humelerisa eka xiyenge lexi .
Switatimende
Hambiswiritano , lexi a xi nga koteki handle ka swiboho swo tika .
Xiyimo xa vutshila bya titlilasi manguvalawa .
Holobyenkulu wa swa Matiko ya le Handle
Xivumbeko xa phepha ra xikambelo :
Leswi swi fanele ku tiyisa vuphikizani bya matiko ya misava eka nkarhi wo leha .
Xirhangana xo sungula xi fanele ku va ajenda ya hundzuluxo .
Hinkwaswo swi na matlhelo mambirhi .
Hi tshamela ro vilela hi swona mikarhi hinkwayo .
Hi fanele ku teka vuxaka bya hina bya ikhonomi , xipolotiki , ximunhu na mfuwo ku hundza eka swiyimo leswi nga le ka swona sweswi .
Komiti ya Wadi yi nga lulamisa kungu leri katsaka :
Mitlhontlho ni leswi nga kumiwaka a swi talanga .
Ndzi navela ku vula swilo swinharhu eka mhaka leyi .
Lexi i xiyimo lexi faneleke ku cinciwa .
A hi lavi ku va khomisa tingana .
Hi ta vulavula hi leswi siku rin'wana .
Xa vumbirhi , na mina ndzi na matitwelo yo pfangana mayelana na vundzeni .
Hikokwalaho ntlawa wa mina wu ta vhotela ntwanano lowu namuntlha .
Kutani mhaka a yi humelelangi .
Hakunene a hi ro sungula .
Swikongomelonkulu swa Nhlengeletano i :
Mhaka ya vumbirhi yi fambelana na mhaka ya ndzetelo .
Hi lexi xo olova xa kona .
Ndzi kholwa leswaku , hi ku angarhela , swilo swi famba kahle .
Kutani ndzi lava ku vula ndzinganano wa muholo .
Kombisa ku twisisa ka masungulo ma gezi .
Hi fanele kuya emahlweni hi vumba eka sweswo .
Xandla xa Phuresidente , Holobye .
Xiya !
Mhaka ya le xikarhi ka pfhumba leri i :
Hi tekile xiboho emakumu ya lembe leri hundzeke ku siva vangwa ra tipholisi leti .
A hi veni erivaleni , lowu a wu nga ri mbuyelo lowu a wu tikomba .
Hi fanele ku lwa eka timhaka letimbirhi to hambana .
Ndza tinyungubyisa hi yena .
Dirowa tafula leri nga laha hansi eka buku ya wena yo hlamulela .
Va xanisiwile nkarhi lowo leha .
A ku ri ku pfumala ku twisisana .
Loko swi nga ri tano , hi ta ringanyeta hi mpimo lowutsongo milawu leyi bohaka .
Matiko mambirhi yana vuxaka lebyikulu bya tipolotiki na ikhonomi .
A hi hanyi eka misava leyi hetisekeke .
Na vona , va na mfanelo ya ndzetelo wo ya emahlweni .
Tiko xidzi .
Ku na timhaka timbirhi ta nkoka ta swirho swa Komiti ya Wadi
Leswi i khokho ra Kontiraka ya Vanhu .
Mavito ya swirho swa komiti leswi a swi ri kona .
Naloko hi ri karhi hi amukela leswi , hi fanele ku tshama hi ri karhi hi xiyaxiya .
Xana hikokwalaho ka yini hi lava switiviwa leswi ?
Hikwalaho ka yini a wu nga ri kona entirhweni vhiki leri hundzeke ?
Tanihi leswi hi vulavulaka hi mayelana na leswi , a hi ve ni na ku endla swilo hi ndlela yo fana .
Kumbexana sweswo i ndlela ya matitwelo ya ku nghena eka leswi .
Hlamula swivutiso ku suka eka swiyenge HINKWASWO .
A ndzi ta lava ku vekiwa erivaleni eka mhaka yeleyo .
Xana ntirho lowu wu ta endliwa rini ?
Ntlulelo , hambiswiritano , i mhaka ya mbhurisano .
Ku simeka makungu ya Wadi
Hi seketela swikongomelo leswi vekiweke etlhelo .
Swi tlhela swi dinga ku tshikelela nkoka wa ndzavisiso lowu leteriwaka hi ku humelela ka matimba .
Kambe hi fanele ku ya emahlweni hi va na hiseko wo engeteleleka .
Xilaveko xexo , lemukani ku ri a xi kalanga xi boxiwa laha .
Swikongomelo na Swikongomelo
Swi fanele swi humeseriwa erivaleni leswaku tsalwa leri amukeriweke ri kumile nseketelo wunkulu ku suka eka timasipala to hambanahambana .
Ku tiyimisela loku ku tava ku tirha malembe ya nharhu .
Ndzi nkhensa muviki eka ntirho wakwe lowa nkoka swinene ngopfu .
NDZIHO WA KU ONHAKERIWA
Tibasari ta dyondzo yo yisa emahlweni ta lava va nga ni nhlayo ya tikhoso ;
Hofisi ya Xipikara
Hikokwalaho hinkwerhu hi na vutihlamuleri byo karhi .
Xiphemu xa ku dyondza ka hina ku sukela eka swivutiso .
Loko kuri ina , xana swilo swa kona hi swihi ?
Ndzi kholwa leswaku a swi ta va ku hlavutela xiviko hi ndlela yo hoxeka .
Hi fanele ku languta eka xiyimo hilaha xi humelelaka hakona na leswi xi khumbhisaka xiswona vanhu va ka hina .
Xo biha , ku hava xiyimo xa matiko ya misava ku langutisa eka mhaka leyi .
Ku na matlhelo mabirhi endzeni ka leswi .
Leswi a swi ta vuyerisa mutirhisi .
Walowo i ntiyiso wa ku tirhisa endlelo ra ku nga teki xiave .
Ndzhendzheleko wa vusweti na mpfumaleko wa mintirho wa tika ku wu tshova .
Ndza tshemba swi ta va kona ku nga ri khale .
Kota ku amukela na ku pfuna ku fikelela swipimelo .
Pfala vangwa
Ku fika makumu ndzi khensa hinkwerhu lava khumbhekeke eka phurojeke leyi .
Hi le kule swinene ngopfu na xiyimo xa ntiyiso .
Makhombo ya ntumbuluko swi nga khumba tiko rin'wana na rin'wana .
Kutani mi hetisa xikambelwana xa vutivi .
Nawumbisi wa Timfanelo wu vula leswaku :
Xintshunxo xi le rivaleni .
Ndzi tsakela ku endla swibumabumelo swintsongo swo angarhela hi mintirhisano leyi tirhekaka ni ku humelela .
Xitivi xi hlerile ntwanano lowu .
Hi tsakile ku n'wi seketela eka sweswo .
A ndzi ta tsakela ku komisa swinene .
Ntlawa wa hina wu seketela ntwanano .
Swinawana swi ri swoxe a swi enelangi .
A ndzi ta tsakela ku vula vonelo ehenhla ka swiphiqo swo hlayanyana swa nkoka .
Vamanana na vatatana , ndzi ta tlhelela eka mhaka leyi endzhaku loko ndzi ri karhi ndzi vulavula .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi amukela nongonoko wa magoza .
Ku nyika tikomiti ta tiwadi nkarhi wa ku va na xiave lexi vonakaka eka xikambelo xa matirhelo ya masipala na ku tlhela ti nyika matitwelo ya ku va na nkoka wo karhi .
A ku kanerisaniwa hi yini eka mhaka hinkwayo ?
Swa laveka , hi ku ehleketa ka mina , ku komba vuanakanyi .
Swikolo swi le ku kombeleni leswaku phurojeke yi ya emahlweni eka Lembe Lerintshwa .
Veka mahungu eka ndhawu leyi hlayisekeke .
Hi se hi vonile leswi eka tinghozi leti .
Ndzi nkhensa nyingiso na vutinyiketeri bya wena .
Hakunene , hinkwerhu hi na mavonelo yo hambana ehenhla ka xexo .
Swipano swo hlaya swa vatswari a swi tirhi .
Xo hetelela , a ndzi ta tsakela ku vula swilo swimbirhi .
Ntlawa wa Nongonoko wa Vativi :
Vundzeni bya swinawana
Swikoxo ehenhla ka Mfumo ;
Hi tekela enhlokweni xiphiqo lexi .
Ndhawu
Namuntlha hi na vukati bya xilungu na vukati bya xintu leswi nga vekiwa eka xiyimo xo ringana .
Dzana ra malembe a hi khale ngopfu .
Swi languta ngopfu eka dyondzo na swiphemu swa vuxokoxoko leswi endleriwaka ku tirhisiwa hi mani na mani .
Hi seketeriwa hi vavasati emisaveni hinkwayo .
Kambe ku humelela swintsongo eka mhaka leyi .
Kambe ha endla .
Leswi hi leswi landzelaka :
Loko swi endla leswi , ku na xivangelo xo chava ku tsekatseka ka ikhonomi .
Se hi le ndleleni yo ava hi swifundzha .
Mpfapfarhuto wa papila ro fambisa .
Tirhisa leswi landzelaka tanihi xiletelo ntsena .
Xikombiso xa muxaka wa nhlamulo leyi nga languteriwaka :
Kahlekahle hi vile na swiviko swimbirhi eka nhlokomhaka ya kona .
I incini , va swirhundzu na va matlhari , hinkwaswo leswi swi nga hi mayelana na swona ?
Ku na xidingo xo lulamisa mhaka yaleyo .
Leswo swi hlangahlanganisa mphikizano .
Hinkwavo va pfumerile .
Hi tshembha leswaku hi ta humelela eka leswi .
Lava va nga ni minkavelo va ni , xikombiso :
etikweni hinkwaro
A ndzi ta tsakela ku ya emahlweni ku hundza kwalaho .
Leri i goza ra nkoka ku ya eka ku xavisa ka kahle .
Tindlela leti ku vulavuriwaka hi tona hi leti landzelaka :
Swa nonoha naswona swi ta teka nkarhi .
Hambiswiritano , a ndzi ta kombela leswaku vhoti yi lulamisiwa .
Ku endlela leswaku vanhu va teka xiave hi vunyingi , mikarhi ya nkunguhato yi fanele yi va leyi yi pfumelelaka vanhu va va aki ku va kona ( hambi i na mixo , na nhlekani , na madyambu , kumbe emakumu ka vhiki )  .
Valanga timatheriyali to kandziyisiwa tanihi swihlovo swa mahungu .
Hi swona , sweswi hi nga ya emahlweni na ntirho .
Nhluvukiso wa Switirhisiwa swa Tikonkulu ;
Pfuxeta no hlela :
Nseketelo wa timali wu ta tirhiseriwa ku hundzisela eka swifundzankulu na timasipala .
Lexi xi fanele ku papalatiwa .
Manghenelo eka tisisiteme leti ya dinga ku hetisiwa .
A hi ta endla ku antswa ku tsundzuka siku leriya !
Siku ra xihahampfhuka .
Mimbuyelo ya dyondzo ya fana eka swiphemu hinkwaswo .
A hi na nchumu .
Kambe mikarhi yi cincile .
Xiboho lexo a xi fanelanga .
A hi hoxile .
U hele matimba ngopfu ku va a nga kumanga ndzilo .
Vutihlamuleri bya hina i ku kumeka hi ri karhi hi va tirhisa .
Hi ku fela yini ?
Kambe i swihalaki swo tala swa merikuri .
Mitirho yona yi ta lahleka na kona kwale .
Hlamusela maendlelo ya ku rhekhoda vumbhoni bya matirhelo ya swixavisiwa .
Phurogireme leyi sweswi yi ta ndlandlamuxeriwa eka timasipala .
Hinkwaswo leswo swa ha fanele ku endliwa .
Hi langutela makhombo yo tala eka malembe mambirhi lama taka .
Vaaki lava nga na vutihlamuleri va fanele , hi ku vona ka mina , va kota ku tilanghela .
Ndza kombela , hambiswiritano , leswaku ku vhota ku va kona .
Ndzi ehleketa leswaku a hi fanele ku boxa ndlela .
Leyi i ndlela ya ku ya eka ndlela leyintshwa ya ku ya emahlweni .
I ku endlela ku kumisisa ntiyiso wa matimu .
Hi fanele ku va na muxaka wo karhi wa ndlela yo endla leswaku swi tirha .
Ku vuriwile timhaka to tala ta nkoka .
Hambiswiritano ndzi ta vula nakambe leswi ndzi swi vuleke eka masungulo ya mina .
Ku na xilaveko xa le henhla xa eneji eka mikarhi yo leha .
Kambe nkoka wa maendlelo walaho hi wihi ?
Kahlekahle , a ndzi tshembi sweswo swi tano .
I sekitara ya nkoka eka matiko lama ha hluvukaka .
Endlelo eka ku hlamusela mimpimo ya ku hanya hi ndlela yo angarhela ri fambisana na endlelo ra vuswikoti leri ri tumbuluxiweke hi Khomixini leyi .
Kahlekahle hi fikelerile sweswo eka mhaka leyi .
Xo hetelela , ndzi fanele ku vula swa vululami .
Xipano i ntlawa wa vanhu lava lwelaka xikongomelo xo fana .
Phurojeke leri i ya vaaki lava hlawulaka ku hanya vutomi byo antswa .
Maendlelo yalawa ya vutihlanganisi ya ya emahlweni kahle .
Entiyisweni , a va ri laha .
Vanhu vo tala va dlayiwile .
Xiviko a xi soli ku onhiwa loku ka nawu wa matiko ya misava .
Eka vatirhikulorhi , ndzi pfumeleleni ndzi gimeta hi ku boxa timhaka tintsongo leti khumbaka mina hi xiviri .
Hi nyangatsekile hi sweswo .
Ku ova sisiteme , ku tshova xikongomelo xa swinawana .
Laha , u nyikiwa nkarhi wo tirhela vanhu .
Hi ta ya emahlweni na nkarhi wo vhota .
Sweswo a hi leswi hi nga tela swona .
Mi nge ndzi tsavula mavonelo yo karhi .
Lexi i xivutiso lexi hi nga vulavulaka hi xona .
Hikokwalaho swa pfumeleleka .
Xana hi nga tlangisa ?
Hlamusela hi ntalo hilaha timhaka letimbirhi ti kombisaka hakona mikongomelo leyi nga eka ntlangu .
Eka leswi a ku se va ni xitshunxo .
Ku va na hiseko swinene .
A ku ri tshalatshala leri lavekaka swinene naswona ndza ri hoyozela .
Eka nkarhi wa sweswi , hi swihi ndzi nga hlawulaka swona ?
Swa tsakisa swinene ku va muviki a xi nghenisile .
Matirhelo ya vanhu ya ta hlahluviwa ku ya hi sisiteme ya mafambiselo ya matirhelo leyi simekiweke hi masipala wa vona .
Lexo i xiphiqo .
Veka xiphemu xa ntirho kahle .
A hi ntiyiso leswo .
Hambiswiritano , namuntlha mhaka leyi ya ha ri etafuleni .
Xa nkoka eka ku nghenelela loku hileswaku :
Kungu ra mbulavurisano wa Komiti ya Wadi ri ta katsa :
Hi na swivilelo swo talanyana hi mayelana na wona .
i ntirho wa yena ku rhamba tinhlengeletano ta tikomiti ta tiwadi ;
Hikokwalaho ndzi sindzisa leswaku leswi swi nghenisiwa eka makanelwa .
Endlelo leri i ro amukeriwa emisaveni hinkwayo .
Ndzi navelela hinkwavo minkateko .
Vuahluri byo tiyimela na byona byi tumbuluxiwile .
Xiphemu xa vumbirhi xa ndzimana leyi a xi ta tshikiwa xi nga cinciwangi .
Swiboho swa Nhlengeletano swi ta vumba phurogireme ya nghingiriko wa mfumo wa lembe .
Hi mhaka ya leswaku i wansati , kumbe i muntima ?
Hambiswiritano ndza ehleketa hi fanele ku veka siku leri fikelelekaka .
Leswi swi tiyisisiwile ku suka eka matlhelo hinkwawo eka nhlengeletano leyi yo helela .
Nkoka hinkwawo wa swibye leswi hlengeletiweke ku suka eka mitlawa yo hambanahambana swi nga katsakanyiwa hi ndlela leyi :
Ntwanano lowu wu ta simekiwa hi ku copeta ka tihlo .
Leswi a swi hlamarisi eka vo tala va hina .
Xana ndzi swi tiva njhani swoleswo ?
Mali leyi a hi ya hilaha ku nga heriki naswona a yi fanelangi ku va tano .
Sweswo a hi xilo xo lulama ku xi endla .
Hi swihi swa leswi landzelaka hinkwaswo swi nga swikumiwa swa thyaka leri bolaka ?
Ndza ha tsakela ku endla swimbirhi swo hetelela swa ku swi tekela enhlokweni .
Samiti ya Misava eka Mahungu ya Rixaka
A hi vuli leswi hi ndlela yo olova .
Khombo ra kona , mbuyelo wa leswi wu le rivaleni ku va wu voniwa .
A ku na vaongori vo endla leswi
Khombo ra kona , a ndzi na nkarhi wo kanela leswi .
Mavoko hinkwavo eka vateki va mahungu !
Ndzi kholwa leswaku i swa nkoka swinene ku rhamba vatswari .
Swi kunguhatiwile leswaku tsalwa ro kunguhatiwa ri ta hetisisiwa ku nga ri khale .
Xana vumundzuku bya vona i bya njhani ?
Ndzi vona swi ri swa nkoka .
Ndzi dyondzile swo tala swinene eka maendlelo lama hinkwawo .
Vamanana na vatatana , leswi swi fanele ku cinciwa .
Ka ha ri na swo tala hi faneleke ku swi endla .
A ndzi tivi loko ku ri leswaku leswi nga va kumbe swi fanele ku va swo rhanga .
A ndzi dokodela .
Ha swi khensa sweswo .
Ntlawa wa hina se wu endlile tano eka nkarhi lowu nga hundza .
Mi nge se ndzi ya eka swinawana swo nghenela .
Vamanana na vatatana , a hi mina munhu mulorhi .
Ku landzelela ka swiyimo swa le henhla swa mbango .
Ndzi tlhela ndzi seketela ku cinca loku andlariweke hi muviki .
Lexi hi lexi xi humelelaka .
Leswi swi nyika ku tlakuka ka miehleketo eka swifundza leswi nga ku tirheni .
Hikokwalaho a hi mhaka ya nkavanyeto hi ndlela yihi kumbe yihi .
Hi fanele ku ehleketa swo tivikana .
Hambiswiritano , hi ku angarhela , lexi i xiviko xo hlawuleka .
A hi tlakuseni matshalatshala ya hina eku antswiseni nkoka wa vutomi bya hina .
Hikokwalaho kutani i nkarhi wa ku cinca hakunene .
I swa nkoka ku tiva mayelana na mhaka leyi .
Ku tsakela ku joyina no tisa ku hambana .
Hinkwavo ka vona .
Ku hava xihoxo xo twala .
Xiphemu xexo xi tiyisiwile .
Ndzi nga endla yini hi tidyondzo eka ?
U nga ringeti ku endla leswi u ri wexe - ku karihela vanhu swi nga va na khombo .
Hi teka ntirho wa hina wo valanga kuva wa nkoka .
Eku endleni sweswo , hi tiyimiserile ku hetisisa ntirho lowu nga :
Loko u nga ha swi tsundzuki kahle , kombela nhlengeletano yi ku basisa .
Nhluvukiso wa le hansi na vusweti swa ha ri swo vilerisa swinene eka ajenda ya le Dzongeni .
Ku simeka webusayiti :
Hlayisa maphepha ya nkarhi na pfala tsalwa .
Mhaka ya vumbirhi yi khumba ku endliwa ka minongonoko leyi .
Swifundzankulu swi fanele ku yisa tiphurojeke leti mali leyi yi nga ta tirhiseriwa tona .
Nkoka wa juwelari leyi nga tekiwa a wu si tiveka .
Vamanana na vatatana , xana leswi swi mayelana na yini ?
Hlamusela ku tirhisiwa ka phayiphi ya moya ya mavoko .
Mhaka yikulu i ku va enerisekile .
Xidemokirasi xin'wana .
Lexi hi xona xivangelo xo va xiviko lexi xi ri na nkoka .
A ndzi ta tsakela ntsena ku tsundzuxa vanhu hi xexo .
Xiyimo a xi nga amukeleki .
Hikwalaho ka yini u mpfikula ?
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi hoyozela tintsumi ta timhaka .
Xo sungula xa leswi i vuxaka bya hina na matiko ya misava .
Nkucetelo
Lowu a wu nga vi ntirho wo olova kahlekahle .
Mbuyelo lowunene wu fanele ku fikeleriwa .
I incini xi fikeleriweke ke ?
Leswi ku tava ku onhiwa ka Nawu wa Mafambiselo ya Mani na Mani ya Timali .
Mhaka yo tirhana na malakatsa i ya nkoka swinene .
A ndzi ta tsakela ku tisa njhekanjhekisano wo engetela .
Swileriso swa ntirho wa ntlawa
Hoyohoyo eka ntirho lowu endliweke kahle .
Hi ndlela leyi swi tikombaka , ha tshemba leswaku swi ta tekeriwa enhlokweni .
Tiphurojeke timbirhi ta nkululo ti le ku endliweni .
Naswona a hi fanelangi ku tsandzeka , vavasati na vavanuna !
Ku hlamusela sweswo ku sungula .
Hi teka xiyimo xo fana eka pholisi ya matiko mambe .
Lawa i maendlelo yo hambana na maendlelo ya hina yo olovisa ya tipolitiki .
Hakunene , Manana Muvulavuleri , hi simekile masungulo ya vutomi byo antswa .
Hambiswiritano , leswi i ntirho wa nkarhi lowu taka .
A ku ri ku onha timfanelo ta hina .
Ku kala ndzingano eka xikalo lexi hi nga eka xona i mhaka leyi tshikeleriweke ku sukela khale .
Hambiswiritano , mphikizano a hi lowu tengeke .
Leswi swi tlhela swi kombisiwa eka mihundzuluxo leyi hi yi andlaleke .
Lava faneleke ku nghenelela va ta languteriwa ku nyika xiviko loko va vuya .
A ndzi kombelanga ku engeteriwa nkarhi .
I swa nkoka leswaku swipimelo leswi swi hetisisiwa .
Ndzi ta tsakela ku khensa swinene vafambisi va mindzindzakhombo .
Xo sungula , ku na xiphiqo na maendlelo yo tsarisa bindzu .
A hi ri na ntalo wa mihundzulo ku vhota ehenhla ka yona .
Hi endle tano .
Ndzi pfukile wena u njhani ?
Ndzi ta amukela swona sweswi , kambe ro hetelela .
Lava va endlaka leswi nga riki enawini va ta tshinyiwa.
Kambe eAfrika Dzonga hi na mitlhontlho ya hina .
Endlelo ra swinawana
Ku tlakusa ndzemukiso i goza ro sungula .
Naswona xifundza xi na xiave lexi kulaka xa vusweti emisaveni hinkwayo .
Xana swi tava emavhengeleni ?
Ndzi ehleketa leswaku matikhomelo ya kahle ya karhi ku humesiwa eka xiphiqo .
Hi fanele ku vuyisela mpfuno eka ku tirha kahle .
Eka vukahle bya ...
Nkarhi lowu wu nga ta laveka
Hi lemuka ku vilela ka n'wina eka xivandla lexi .
Antswisa mafambiselo ya timali eka mfumo hi :
Ndzi tshemba leswaku ku landzelela milawu swi fanele ku twisiseka hi ku hetiseka .
Kahlekahle , hi lava ku famba hi ya eka tlhelo rero .
Hi swona , hi leswi swilo swi nga xiswona .
Ndzi ni xivutiso xin'wana mayelana ni xiviko xa lembe .
Naswona hi le ku endleni ka sweswo , hi swi amukerile sweswo .
Ntlhontlho lowu fambelanisiwaka ni leswi i xilaveko xa mintiyisiso ya matirhele .
Eka milandzu leyi fambelanaka na swidzidziharisi .
Kambe xiviko , hi swo sweswo , i xa misava hinkwayo .
Ntshembo i wa nkoka swonghasi .
Xiringanyeto xi amukeriwa .
Hikokwalaho i ntirho lowu nyikiweke hi mafundza wo angarhela swinene wa vuswikoti .
Swi na nkoka swonghasi leswaku hi ololoxa ku pfumaleka loku .
Hikokwalaho ndzavisiso wu fanele ku ya emahlweni na le ka ndhawu leyi .
Mukhomixinara , ndzi na xivutiso xa wena hi mayelana na leswi .
Swo swa misava swi yile emahlweni .
Hi swona swi endlaka leswaku hi ta va hi ri karhi hi seketela xiviko lexi hi ntalo .
Swiringanyeto swa mitlawa leyi ya vanhu swikulu .
Ku na ntirho lowu hinkwerhu hi faneleke ku wu endla laha .
A ku na goza ro tshinya leri nga tekiwa eka xirho .
Hi tiyimiserile ku wu tsutsuma hi matimba ya rhengu ro sungula .
Ku tlakusa timfanelo na vutihlamuleri swa vatswari , vadyondzisi na vadyondzi .
Hikokwalaho hi lava ku va erivaleni eka leswi .
Ina , ndzi ta komisa swinene hilaha swi kotekaka .
Xana hi ta fika njhani kwalaho ?
Sweswo a swi nge vi leswi hi faneleke ku swi endla !
tindlela ta ku tirhana na swivandla swa mitirho leswi pfulekeke
Leswi i swo tika eka misava hinkwayo .
Eka mhaka leyi , i nkarhi wo wisa lowu nga languteriwangiki lowu amukelekaka .
Rhijisitara leri faneleke ri tirhisiwile .
Swilo swi fanele ku va erivaleni .
Ku dzika na ku anama swa fambisana .
Nkayakayo lowu humeseriweke ehandle wu tswariwile hi swiphiqo swa timodele na mafambiselo ya sisiteme ya swa timali .
Hileswaku hi wihi nghenelelo wa mfumo eka mhaka leyi ?
Ntirho lowu wu fanele ku nyikiwa nkarhi swinene .
I nkarhi wo endla swo karhi laha swi khumbaka mindyangu .
Ndzi tlhela ndzi lava ku ku khensa eka mavonelo ya wena .
LOKO VUKORHOKERI BYEBYO BYI BIHILE , MFUMO NA WONA WU VONIWA WU RI LOWO BIHA , KASI LOKO BYI RI KAHLE NA MFUMO WU TA VONIWA WU RI KAHLE .
Kutani ku tlhela ku va na xiphemu xin'wana xa nkoka swinene .
I xikombiso xa xiyimo xa le henhla xa ku endla ximanguvalawa na nhluvuko .
I xiyimo xa swa tipolitiki .
Nkul . Mutshamaxitulu , hi tsakile ku tiboha eAfrika Dzonga ku humelerisa swikongomelo leswi .
Namuntlha i ntirho lowu nge si tshamaka wu humelela eka matimu ya tiko leri .
Swi tano na le ka vuxaka bya hina na matiko lama ha hluvukaka .
Ku antswisa vuhlayiseki na nsirhelelo eka vanhu va Kapa Vuxa .
Ndzi kombela u teka magoza .
Hakunene a ndzi ehleketi ku sweswo i mhaka .
Hlamula swivutiso leswi hi ku landza leswi vekiweke :
I ku cinca loku vonakaka .
A ndzi ta hlaya papila leri loko a ndzi ri na nkarhi wo ringana .
Mavonelo eka xiyimo xo herisiwa ka khamphani .
Leswi hi swi katsile eka mpimanyeto wa swa timali wa matirhelo .
Ndzi ku navelela swa kahle .
Switsalwana swi ta kamberiwa eka swipimelo leswi landzelaka :
Hi tiyisile ku va hi hlayisa mahika ku ya emahlweni .
Leri i bindzu ra hina .
Mimbuyelo yi kombiwile eka tafula leri nga laha hansi .
Maendlelo yo vevukisa ya phuresidente i ntirho lowu wa ha yaka emahlweni .
leswi a swi fanelangi
Hinkwaswo wi hlwerile .
Nkanelo wa ntlawa na ntlawa lowu fanaka wa vanhu .
Hi swona swi endlaka leswaku hi ta va hi ri karhi hi cinca maendlelo ya matirhelo ya hina .
Leswi swi katsa njhekanjhekisano eka ntwisiso wa vukungundzwana .
Hi lexi xikombiso xo endleka .
Xiletelo xa vukorhokeri i mhaka leyi kongomisiwaka eka yinhla leyi .
Leswi swi vekela mpimo wa ntumbuluko eka leswi hi nga swi endlaka .
MAFAMBISELO YA SWA TIMALI EKA PHUROJEKE
Leswi swi lava vulawuri bya mfanelo bya leswi mali yi tirhisisiwaka xiswona .
Moya wo lemuka swa mbango se wu tumbuluxiwile .
Khanselara wa wadi u fanele ku :
Yi kombisa levhele yo ringanela ya mavonelo na ku twisisa .
Sweswo mhaka leyi nga langutisisiwa na ku kaneriwa .
Xirho xo tsundzuxa xi nge nyikiwi nkarhi wo vhota eka mhaka yihi na yihi laha ku nga na komiti .
Endlelo le ri a ri tirhi loko hi langutane na ntiyiso .
Swi na ntlawa wa miganga ya nkombo .
Ndza tsaka leswaku xiviko lexi xi vula swo tala .
Ndzi vile ndzi swi vurile sweswo hi mikarhi yo hlayanyana .
Mbuyelo wa leswi i ku va hi tshembela ngopfu eka milawu ya vutilawuri hi ntirho wo karhi .
Xana ku fanele ku va na nhlengeletano ke ?
Hi hava ndhawu ya ku hluleka .
Mhaka a hi ya muxaka wa yona wo sungula .
Leswi swi fanele tlakusiwa hi mfumo .
Hi swihi leswi nga na vamanana ?
Switirhisiwa leswi nga siyiwaka :
Ndzi nga hlaya ntsena ndzimana kumbe timbirhi .
Minongonoko ya varimi lavatsongo na yona yi na nkoka ku fana .
Vayimela ku hlawuriwa va ta nyika xikombiso .
Na vona va fanele ku va na laha va soriwaka kona .
Eka nkarhi wo leha a hi ri karhi hi jekajekisana hi ku katsiwa ka ku olova na nsirhelelo eka makete wa vatirhi .
Kambe mixungeto yi le henhla .
Yuropo yi vumba masungulo ya maendlelo mantshwa ya xipolitiki .
Nxopaxopo wa vusweti
A ndzi ta tsakela ku vulavula hi tiphurojeke ta ndzingeto .
Mayelana na leswi xiviko xi sasekile .
Khombo ra kona , u vula swona .
Sweswo a swi ta ahlula swiphiqo hinkwaswo leswi fambelanaka ni matshalatshala lama .
Ku tirhisa kungu ra hina
Vutleketli na vuhlanganisi
Hakunene a hi mhaka yo nghenelela .
Matimba yo nghenelerisa
Ka ha ri na mitlhontlho yo tala leyi nga langutana na hina vavasati , xikombiso :
Hi kwihi laha ndzinganiso wo lulama wu nga ta kumeka kona ?
Mutirhi wa lembe hinkwaro eka ntirho wa muthori .
Ntwanano a wu fanele wu fikeleriwile .
Vanhu vo tala va ta kombisa leswaku sathana u kumeka eka vuxokoxoko .
Ndzi lava ku tirha swi ri erivaleni eka xiyimo xa le henhla .
A ku ri na switsongo swinene sw tano lembe leri .
Hikokwalaho i xiphemu xa nkoka xa mbango wa misava .
Hambiswiritano , hi fikelerile ku antswisiwa ka ku humelela ko hlamarisa swinene .
Ku hlula vupfumalantirho i ntirho wa nkoka swinene wa hina .
Ndzi kombela u seketela leswi .
Miehleketo ya hina eka timhaka leti vumbaka mbilu hi leyi nga erivaleni .
Wolowo a ku ri murhi wo antswa .
Sisitimi yi nga . .  .
Kumbe xana ku na swikombiso swa swivilelo leswi na swona hi faneleke ku swi lulamisa ?
A ndzi ehleketi leswaku vundzeni bya le henhla swinene bya pfuna .
Xiviko xa mina xi kaneriwile swinene .
Ku antswisa mafambiselo ya swa timali .
Nhlengeletano yo lemuka yi landzeriwa hi rhipoto hi komiti .
Nyika swivangelo swinharhu ku seketela nhlamulo ya wena .
A hi voneni hilaha swi tirhaka hakona loko swi endliwa kunene .
Leyi i ndlela leyi hi faneleke ku sungula mhaka leyi .
Mukhomixinara , ndza khensa .
Swikombo na mahungu ya masungulo ya masimekelo
Kutani , hi kombela ku tlherisela endzhaku ku ya eka komiti .
Xi fanele xi humelela
Hambiswiritano , vo tala va vona a va nge khomiwi hi vuvabyi .
Ndzi vurile leswaku hi ta vhota hi ndlela leyi nga yimiki na xona .
A ndzi kona kwalaho ; a ndzi etleli .
Mo lexi xi va dyondzo ya xiviri eka hinkwerhu ka hina .
Hi ku komisa , maendlelo mantshwa ya laveka .
Nthyakiso wa moya
Naswona u vula leswaku hi lava data leyintshwa ya sayense .
Ntiyiso ku ta va ku ri ku hlangana ka lava hanyaka na lava va feke !
Se ndzi hundzulukela eka ku olovisa tindzimana na maendlelo .
A ku na muhlovo wun'wana lowu nga tirhisiwaka .
Leti i timhaka leti hi ti lulamisaka eka xiviko lexi .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va komiti yi tirhile hi ku hatlisa swonghasi .
Swa kahle ni swo biha swa leswi nga hlawuriwaka hi leswi landzelaka :
A yi si humesiwa .
Kahlekahle , vito ra xileriso lexi ri vula hinkwaswo .
Sweswo i ntiyiso kambe a wu nga ri ntirho wa wena .
Swihlovo swa vatirhi a swi fani etindhawini hinkwato .
Leswi nga le mahlweni eka vumundzuku bya tiko ra hina ?
Ntokoto wa le eka vumaki kumbe swiringanyeto swa le eka vumaki swi ta pfuna swinene .
Hi rixaka leri ri nga eka nkayakayo .
Masocha yalawo ya laveka hi xihatla hilaha swi nga kotekaka ha kona .
Milawu yintshwa ya matikhomelo leyi pfaleke vangwa eka ndlela ya matshinyelo .
Sweswo a hi xiga , hi ku vona ka mina .
Naswona ku na ku lwa na vugevenga bya matiko .
Ndza khensa swinene eka ku hoxa xandla ka n'wina laha madyambu lawa .
Xitsundzuxo xa matirhele ni mafambisele .
A ku nge vi na ku hakelela emahlweni eka ku xava tinhundzu kumbe vukorhokeri .
Xana swi ta va kona eka hinkwavo ?
Phakela swakudya ni mati yo enela .
Hi nga ka hi nga eneriseki hi rhekhodo ya muxaka walowo .
Nongoloko wo tirhisa malakatsa ku tlhela ku endliwa minchumu lowu tumbuluxaka mitirho wu ta simekiwa .
Se hi yimile ku ringana timinete ta ntlhanu .
Hi fanele ku va ni ntiyiso lowu tiyeke eka leswi hi lavaka swona .
Kambe , hi swo sweswo , matshalatshala yo yisa emahlweni ya laveka .
Hikuva xivutiso lexi i xa nkoka emakumu ya hinkwaswo .
Hi swi tiva swiyimo swa wena swa tika swinene .
Ntsena ku va kona na ku hlangana , xinkarhana .
Lexi i xilaveko xo fana na ntirhisano wa Dzonga-Dzonga .
Swirho swinharhu swi kumekile swi ri na nandzu .
Misava ya xikolo leyi vuriwaka , i ndhawu ya tiko .
Hi ku vona ka hina , hakunene hi lava mipimo leyintshwa .
Hikokwalaho hi fanele ku hlela leswi .
Ha khensa naswona ndzi mi navelela ku humelela !
Hambiswiritano , minongonoko ya swilaveko swa vutshamo a yi se pasisiwa .
A swi tiyangi .
mafambiselo na endlelo
Phurosese ya hundzuko , na yona , yi le ndleleni yo ya emahlweni .
Kutani swi fanerile leswaku ku cinca ka maxelo i mhaka leyi langutisiwaka ya nkoka eka nhlengeletano leyi .
Ndzi kholwa leswaku i goza ra n'wangulano lowu .
Leswi swi ta tisa ku vuyeriwa lokukulu ku tlula leswi a swi tava xiswona .
Ndzi ehleketa leswaku va nga si kota .
Xiphemunyana xexo a xi na nchumu lexi tirhanaka na xinawu .
I ku ringeta loku nga erivaleni ku hlohlotela mihlawulo .
Vaaki va vilerile eka Xirho xa Komiti ya Wadi ya muganga loyi a nga yisa mhaka leyi eka Komiti ya Wadi eka nhlengeletano leyi nga hundza .
Bvumba vundzeni hi ku vutisa swivutiso .
Leswi swi katsa ku tirhisa xikimi xa phenxeni yo tekiwa nkarhi wu nga si fika .
Hi tlhela hi tirha swinene eka vukorhokeri bya rihanyo .
Vito ra khanselara :  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Hikokwalaho hi ehleketa leswaku xipimelo xi fanele ku kumeka .
Hi swona swi endleke leswaku hi va hi amukerile xiviko .
Komiti ya n'wina ya wadi yi nga va na xiphemu xa nkoka eka mafambiselo ya matirhelo hi swiyimo swinharhu :
Mudyondzi u fanele ku kota ku :
Xexo xi tirha eka xiyimo xo sungula eka ntokoto wa ntirho .
Ku nga ri vugevenga byo chavisa .
Ku aka miganga na mindyangu .
Xo sungula , ku pfumaleka ka vutihlamuleri bya xidemokirasi na mfikelelo eka vuxokoxoko .
Leri i khombo ra kona .
Hikokwalaho ka leswi ndzi seketela xiviko na ntwanano .
Tiqingho ?
Hi ya emahlweni ku lemuka ndzhwalo wa mafambiselo na ku landzelela xibalo .
Xexo se xi endliwile xi va erivaleni laha mixo lowu .
Ku vaviseka lokukulu swa ha ri mhaka leyi humelelaka siku rin'wana na rin'wana .
Lowu a hi nkarhi wa vutoya kumbe ku kanakana .
Swi vuriwile eka xivutiso na kona .
Hi tava na swiphiqo .
Mbango na ku cinca ka Maxele
Hinkwaswo leswi swi katsiwile eka khodi yintshwa ya nxupulo .
Xo hetelela , a swi kali swi lava ku vuriwa leswaku vusirheleleki i bya nkoka .
Ku na xilaveko xin'wana , ku engetela eka leswi .
Tiko ra hina ro ka ri ngari ra vukhongeri ri ta vona leswaku timfanelo leti ta sirheleleriwa hi ku hetiseka .
Lexi i xikombiso xa leswaku ku kambela swi sungula ku tirha .
Vanhu lavakulu va nga ha kumeka va ri voxe na ku chava .
Xavumbirhi , sweswo a hi nge koti ku nyika mitirho eka hinkwavo , namuntlha .
Dyondzo ya Xidemokrasi .
Ku katsa swilo leswimbirhi hakunenenene i endlelo ro lulama .
Xana i maendlelo waha ndzi nga ma tirhisaka ku hakela akhawunti ya mina ?
Ku hlanganisa maqhingha ya swiyenge swo hambanahambana ku ya hi ndhawu .
Naswona hinkwerhu ka hina ha swi tiva leswaku swi ni switandzhaku swa xibalo .
Swiboho swi laveka hi xihatla eka mhaka leyi .
Malulamisele yo tano a ma ringanelangi naswona a swi le ka ntsakelo wa vakhandziyi .
A hi na vonelo ra swa timali , hambi xin'wa xa leswi .
Mbulavurisano wo kala madzolonga na xitshunxo xa nkwetlembetano :
Xiyimo lexi xi nga , naswona a xi fanelanga ku hlayisiwa nkarhi wo leha .
Sweswi swa tikomba wa tshemba leswaku leswaku nkarhi hi wona .
Xihlawuhlawu na ku onhiwa ka timfanelo ta ximunhu
Loko u navela ku tatisa nchumu wihi na wihi , u na nkarhi .
Ku na mpimo wa vona , naswona wa tirha .
Kambe hi vile na ku lemukisiwa swinene kutani hi fanele ku amukela hi teka magoza .
Hambanisa exikarhi ka leswi laha henhla .
Ndzi ni swivutiso swinharhu ku swi vutisa mayelana ni mhaka leyi .
Leswi antswisiweke swa nkoka i :
U lava xikambelo lexi nga na nkucetelo , lexi tekaka nkarhi .
Eka nkarhi wa sweswi hi le ku fambeni eka mikarhi yo biha swinene .
I swa nkoka ku ehleketa hi Mimbuyelo ya Madyondzele kuva ti tiyimele tiri toxe eka letin'wana .
Siku ra ku rhumela ri fanele ku tiyisisiwa eka rhejisitara ra nkambisiso .
Nakambe , leswi i swa nkoka swinene eka xiyimo lexi .
A kuri ntirho wo tikarhata naswona ku vile mintlhontlho yo tala ku hlula eka maendlelo .
I ntirho wo hlawuleka lowu lavaka vuswikoti byo karhi .
Xiyimo lexi xi ta kombisiwa eka ndlela leyi ndzi nga ta vhota hi yona .
Lexi i xiphemu xa vumbirhi eka nkunguhato wa Phurogireme ya Madyondzele .
A hi avelani mavonelo lawa .
Tanihi mhaka ya matikhomelo lamanene , leswi swi bihile ku ringanela .
Ndza tshemba tindhawu ta mphakelo wa vukorhokeri ti ta landzela hi ndlela leyi fanaka .
Nhlengeletano leyi landzelaka ni xiyenge lexi yi ta khomiwa ku nga ri khale .
Ku na swivangelo swo tala swa ku va matirhele ya vadyondzi ya asesiwa .
Ku tikeriwa loku a hi mhaka ntsena ya ntsakelo wa swa tipolotiki .
Hi ta ya emahlweni hi lulamisa nandzelelano wa ntirho .
Hi lava ku kucetela njhekanjhekisano exikarhi ka vanhu .
Hi le ku vulavuleni hi malulamiselo na maendlelo .
Ku hava leswi swi nga hi yimisaka sweswi .
Dirowa Nkota yo Humesa Nhundzu .
Ndzi fanele ku ku kombela ku ya emahlweni u tirhela ku fika kona .
Hambiswiritano , nseketelo wa ha ri wa le hansi swinene .
Se a va .
( Leri katsaka Makungu ni Minongonoko leyi Hlanganeke )
Ndza tshemba leswaku hi nga enerisiwa hi lexi .
Vanhu va hleka endlwini .
Swi tlhela swi nga vuli leswaku hi tlhela hi swi endla nakambe .
Ndhavuko wo tiya wo tipfuna
Phanele yi hangalasile phepha hi matimba ya vugevenga eka nhluvuko wa ikhonomi .
Rin'wana i tiko ra vutumbuluki .
I incini xikongomelo xa kona ke ?
Leswi hi swi endlaka swa vumundzuku swi lawuriwa hi leswi hi swi tekaka swa nkarhi lowu nga hundza .
Ndzi si tshama ndzi va kona hileswaku a ndzi nge tivi .
Vusiku bya namuntlha , hambiswiritano , hi hlangana eka xiyimo lexi nga tolovelekangiki .
Vuxaka exikarhi ka tinxaka i mhaka leyi vilerisaka .
Ndza tshemba leswaku hi nga ya emahlweni hi ndlela leyi .
Buti wa mina , inkomu swinene eka nkarhi wa kahle kuva hi tshame laha .
Xiviko nakambe xi vula mhaka ya komiti yo hlawuleka .
Ku n'wi komba :
Se hi nga vona leswi nga humelela eka switshembiso swo tano .
Xiyimo lexi xi nga fikeleriwa ehenhla ka nkarhi wo karhi .
Hileswaku i matshalatshala yo twisiseka lama hi ma lavaka .
seketela mahungu
A ndzi ehleketi ku ri hi fanele ku kavanyeta ntshamo .
A hi na mbuyelo ku ta fikela eka siku leri .
Ndzi amukela vutihlamuleri bya mina eka hundzuluxo lowu .
Mpimanyeto i ndlela , kambe ku nga ri mahetelelo .
PHUROJEKE
Hi na xivangelo xa kahle xo vekisa ku tshemba ka hina eka dyondzo .
Hlamusela swikongomelo swa matirhelo ya mitirho ya tihuvo .
Kambe hambi leswi , ka ha ri na swivandla swintshwa swo vumba matiko ku kambela ku tsakela ka wona .
Tikereke
Hi ni vuswikoti byo pfuna kumbe ku onha nhluvukiso .
Swi na nkoka ku amukela xexo tanihi ntiyiso lowu humelelaka .
Ku ngungumerisiwa ka vanhu swi tekiwa kuri nandzu wa vugevenga .
Leswi swi tlula ku vula ntiyiso ntsena .
Sweswi , leswi i mhaka ya nkarhi lowu nga hundza sweswi .
Xana i yini xintshwa eka tsalwa leri ?
A hi ndlela yo tlhelela endzhaku .
Hiswona , sweswi ndzi ta amukela leswaku ku na swiphiqo .
Ku fika kwalaho , Nawu wu lava ku tumbuluxiwa ka Huvo ya ku Rhula na Vuhlayiseki .
Ku pfala hi yona nhlamulo yi ri yoxe .
Leswi a swi tisi swiphiqo endzeni ka xiyenge xa swa vurimi .
Xiviko lexi xi yisa emahlweni tindlela leti hi ti seketelaka .
Twisisa xilaveko laha swi faneleke ku vuyelela mimpimo .
Tinxaka ta Tisetifikheti swi katsa :
Swi ta lava rixaka hinkwaro ri yima hi milenge ku kota ku lulamisa sisiteme ya dyondzo ya hina .
Xihatla i xikulu swinene , naswona xi vile kona nkarhinyana .
Khume ra malembe yo sungula ya xidemokrasi xa mfumo wa muganga a hi makumu hi woxe .
Swoleswo i swilo swinharhu leswi hi faneleke ku va na swona .
Ku engetela , mfumo wa kunguhata :
Swi na nkoka , hikokwalaho , ku ehleketa hi switandzhaku swa mikarhi leyi taka .
Ndzi kholwa leswaku hi fanele ku ehleketa leswi hi nga eku swi endleni .
Hlamusela khonsepe ya maendlelo ya ku undla .
A hi tekeni nkarhi lowu hi nyika nseketelo wa hina .
Swidingo swa vuleteri bya tipholisi ta masipala na maendlelo
Kambe a ndzi nga vuli nakambe ndzinganyeto .
Matikoxikaya ma langutiwile ku va ya tirhisa tiyuniti to fambafamba .
Milawu ya machudeni
Hi fanele ku endla swo tala ku tlakusa profayili ya yona .
Xana ndzi ta swi tivisa ku yini loko xikombelo xa mina xi humelerile ?
Malembe na rimbewu swi fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Sweswo swi ndzi vilerisa ngopfu .
Lexo sungula i vuhlayiseki .
Hi langutele swo tala ku suka eka ku kurisiwa loku .
Sweswi i nkarhi wo phakela eka switshembiso swa hina .
Loko hi hluleka eka xexo , kutani hi ta lahlekeriwa .
Timali/
I mfikelelo lowu vonakaka .
Hambiswiritano , ku bumabumeriwa leswaku xikombelo xi yisiwa hi ku tsala kunene .
Nhlamulo ya mina hi leyi landzelaka .
Ndza ha tlhelela eka nhlamuselo yo koma ya mina , leyi vulavulaka hi pholisi ya swa timali .
Xiphemu xin'wana xa masungulo i ajenda ya ikhonomi na vaaki .
Xikongomelo i ku yisa emahlweni leswi vantshwa va nga swi kumaka ku hlayisa miganga ya vona .
Xitshunxo eka ku hambana
Xana i mani la tekeke xiave eka ntlangu lowu ?
Hi tsakile hi makunguhatelo lama .
Ku kombela switsundzuxo eka mani na mani swi tisa swivutiso swo hlaya .
Sweleswo i tinxaka ta minchumu leyi kayivelaka .
Ndzi ta tivisa xivutiso lexi landzelaka sweswi .
xiyenge xa dyondzo
Hi swona , ndza swi twisisa .
Xi na tindhawu laha hansi .
Lexi hi lexi ndzi xi vitanaka nxaniso entirhweni .
Leswi swi tlhela swi katsa ku kula eka ku langutisa eka ntirho wa Khoto ya Vugevenga ya Matiko ya misava .
Hi na ku cinca ko karhi .
Kambe entiyisweni leswaku nchumu wo karhi wa tirha swi vonaka loko wu tirhisiwa .
I yini ku lulamisa phurojeke ?
Ntsengonkulu wu vumbiwa ntsena hi mali leyi tirhisiweke eka matumbuluxele ya mbuyelo .
Xiviko xo hetelela xi ta kaneriwa hi Ntlawa wa Ximunhu hi Khotavuxika .
Leswi swi fanele ku va eka mbilu ya vuxaka bya matlhelo mambirhi .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo a swi endleki naswona a swi fanelanga .
Swi tlhela swi ri swa nkoka ku landzelela swiyenge swo tika swa mpimanyeto swa endlelo .
Leswi i swivangelo swa nkoka leswi seketelaka swivangelo swo seketela xiviko lexi .
Antswisa vundzeni bya vathori eka xiyenge xa rihanyo hi ku :
Sweswo i masungulo , na wona , ya swiviko leswi .
Swi fana na leswi .
Eka mhaka leyi , xiphemu xa ntirho wa hina i ku tirha ntirho wa nkoka .
Hambiswiritano , ntwanano wo tano a wu si va kona .
Sweswo swi ta va swi bihile swinene .
Kahlekahle va tinyiketile hikwalaho ka ntshikilelo wo huma ematikweni yo hlaya .
Tihakelo ta matirhiselo ya mali
Lowu hi wona nkarhi
vafambisi
Namuntlha Nambu lowu wu fikile elwandle .
timfanelo na rihanyo ro tswalana
Hi lava magoza ya tipolitiki .
Sweswo swi fanele ku vuriwa .
Swi hi ku hetisisa swilaveko leswi bohaka swa vanhu ntsena .
Ku na swilo swimbirhi leswi nga fanelangiki ku humelela .
Wu nge vi wu ri nkarhi wo sungula !
Naswona ku humelele yini tanihi xivangelo ?
Ndzi tsakile hi swoleswo .
Tindlela hinkwato to tisirhelela ti sungurile ku tirha .
Exikarhi ka ku akiwa ka masungulo yo tiya , ku na vadyondzisi .
Ntwanano wu nga va wu ri nawu wa nkarhi wa ku cinca ntsena .
Vito ra ntwanano
Vanhu vo tala , ku katsa Holobye , va va sorile va va vula swo biha .
Hambiswiritano , leswi swi fanele ku endliwa emahlweni ka vufambisi bya xikolo .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va ni swakudya leswi hi ntiyiso swi nga swa mahala .
SWITATIMENDE XA MEYARANKULU
Ndzi seketela swipimelo leswi .
Ku na xiphiqo xo tika ngopfu : khumbi .
Lexi nga xintshwa i nsirhelelo wa vanhu .
Xi ta va xi amukeriwile swinene ekaya .
Ntlawa wu fikelerile ntwanano exikarhi ka wona .
Swi tano , lexi i xiphiqo lexi khomekaka xa swa tipolotiki .
Xopaxopa tinhlokomhaka mayelana na leswi landzelaka :
Kombisa maendlelo ya nhlelo wa le ndzeni wa vutivi .
Ndzi endla mavonelo lawa kuya hi sweswo naswona ndzi khensa kuva mi tiyiserile .
Hlela ku teka nkarhi ka nchumu wo karhi .
U vurile leswaku ku vuyisela mimbulavurisano hi wona masungulo .
Hambiswiritano , ku akiwa ka masungulo lama swi fanele ku yisiwa emahlweni .
Sweswo xiga xa nkoka eka endlelo leri .
Namuntlha hi tirhana ni mhaka leyi nakambe .
Hi ku tirhisa leswi , hi lava ku tlakusa ku tshemba ka vatirhisi .
Xana vangwa ra kona ri vuriwa yini naswona vula xikongomelo xa vangwa leri ?
Ku vile na swiviko swa madzolonga yo hlohleteriwa hi swa tipolitiki .
Hi tiva hi ku onhiwa ka vululami bya swa ntumbuluko .
Kutani ndzi na xiphiqo .
Hikwalaho swa laveka swinene ku veka maendlelo ya xipolitiki .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku ndzi vhota ndzi hambana na xiviko .
Hi endle xiphemu xa hina xa ntirho .
A n dzi fanele ndzi ehleketa leswaku va nga swi kota .
A ndzi Mutokoti eka nchumu:kahlekahle a ndzi na Ntokoto eka Nhluvukiso .
Hikwalaho laha pholisi ya vaxavi yi faneleke ku tiyisiwa .
Swa twisiseka ku va hi ve na swiphiqo .
Swi na nkoka swinene leswi nga ta humelela ku landzela .
Ku yima hi vona a hi leswi lavekaka .
Nkomiso
Mi nge ndzi vula timhaka ta mune .
Sweswo hilaha sisiteme yi tirhisaka xiswona eka timhakankulu letin'wana hinkwato .
Naswona leswi swi ta fikelela ku va bindzu ra swa vumaki ra tibiliyoni to tala ta tirhandi .
A ndzi ta ku rhamba ku vhota hi ku kanetana na ku cinca ka vukhumentlhanu .
A swi ta va vuphunta eka hina ku nga endli tano .
Milawu na swipimo swa mafambiselo ya timali ta mpfuno hi leswi landzelaka :
Leswi swi langutisiwile swinene eka ndzetelo na nhluvukiso .
Xana eka tindhawu laha ku nga hava tidarata ke ?
Ajenda i nongoloko wa timhaka leti lavaka ku kaneriwa eka nhlengeletano yo karhi .
Swi tlhela swi ri na nkoka ku kambela hilaha tikomiti ta tiwadi ti tirheke ku ya hi swipimelo sweswo hakona .
Hi vekile masungulo yo tiya naswona hi tiyimisele ku aka eka wona .
Leyi i nhlokomhaka leyi hi nga ta tlhelela eka yona .
Holobye wa nhlamuselo leyi landzelaka :
Mitirho leyi katsaneke xikarhi ka vanhu lava khumbhekaka yi fanele ku lulamisiwa hi ku hatlisa .
Nhlayo ya mpfumaleko wa mitirho yi le henhla .
Hi swona swi endlaka leswaku hi ta ka hi nga vhoteli ntwanano lowu .
Xiphiqo xa hina hi leswaku leswi hi swi endlaka a swi tirhi .
Ndzi ehleketa leswaku khonsepe yi kahle ngopfu .
Ntirho wa ku kambela na ku lawula khwaliti swa hlamuseriwa .
Loko a vona maphorisa , muehleketeleriwa u ringetile ku baleka .
Hi fanele ku ya emahlweni hi switsongotsongo na pholisi ya ntirho .
Ndzi tlhela tsaka mayelana xivangelo xa xiboho lexi .
Ku ta va nkarhi lowu taka ndzi nga ta tsakela ku tipfalela eka nhlekani lowu .
Swi ri hi ndlela leyi , ka ha ri na xivandla xo antswisa .
Tinguva ta rheferense ti tlhela ti katsa :
Tsundzuka mavulavulelo i ya nkoka .
Xo sungula eka hinkwaswo , hi fanele ku tsema mphakelo .
ku cinca ka khumembirhi eka xiviko se ku rhumeriwile .
Ndzi khensa muteki wa mahungu ku va a pfunile ku humelerisa sweswo .
Maavelo ya timaraka ya ntlhanu wa mitirho ya le ndzeni ya hi ndlela leyi landzelaka :
Sweswi hi fanele ntsena ku rindzela mbuyelo .
Ehenhla ka lembe leri landzelaka , hi ti vekerile swikongomelo swo karhi swo kongoma swinene .
Hi ta vhotela xiviko lexi laha mundzuku .
Nseketelo wa Mabindzu yo Hlanganela :
Hi mpimo lowu , hi ta hela hi nga ri na nchumu .
Yi vuyerisa vaaki tiko .
Hikokwalaho ka yini ha ha pfumelela leswaku leswi swi humelela ?
Mfumo wu pfulekile ku tekela enhlokweni swipimelo leswi .
Mayelana na leswi , ndzi tekele enhlokweni mhaka ya leswaku :
Kutani hi le ka rheyisisi ya ntiyiso yo lwisana na nkarhi .
swi nga ariwa
Leswi hi tindlela to tala i xikhovolelo xa nhlangano wa swa timali .
A ndzi ta lava leswaku ku va na vutoloki .
Ku avela mitirho
Swo fana , manghenelo lawa ya ta vona leswaku hi suka eka nkitsikitsi wa ikhonomi ya matiko ya misava .
Kutani ndza mi hoyozela ku va mi kotile ku fika laha .
Ka ha ri na swiphiqo swo tala leswi nga ololoxiwangiki eka vuxaka bya hina exikarhi ka matiko lamambirhi .
Swa mina swi tlhela swi tirhisiwa ku kombisa leswi nga swa mina .
Eka timhaka to tala a hi fanele ku va hi kombisile ku tiyimisela ku humelela swinene .
Va yimela ku humelela .
Ku sukela eka mavonelo lama , i mhaka leyi kongomaka hi ndlela leyi nga kanakanisiki .
Hi leswi vuriwaka nxopaxopo wo aka .
Ntirho wa ntiyiso , hambiswiritano , wu le kusuhi no sungula .
Loko ku ri hava ku voninga loku eneleke ka timboni ta le switarateni laha vunyingi bya vanhu byi faneleke ku famba hi milenge ku ya enhlengeletanini leyi , swi nga ha antswa nhlengeletano yaleyo yi khomiwa hi Muqgivela .
Xikombiso , va fanele va kota ku hambanisa xikarhi ka tinxaka to hambana ta tiyindlu .
Eka nkarhi wo leha , leyi a yi ri mhaka yo tsekatseka .
Hi swona swi endlaka leswaku ntlawa wa hina wu nga xi vhoteli .
Walowo i nchumu wo sungula lowu fanelaka ku humelela .
ntirho wu herile
Xana u ta hlamula njhani swivutiso leswi landzelaka :
Swi ta tlhela nakambe swi sungula xipfuna xa kahle na mafambiselo ya swofamba .
Loko swi ri tano , hikwalaho ka yini u nga vuli tano swi va erivaleni ?
Hikokwalaho , ndlela yoxe ya ku yisa emahlweni i ya ku ta hi le ka mihundzuluxo ya swa ikhonomi .
Enkarhini lowu hundzeke ntirho lowu a wu endliwa hi mfumo hikwalaho ka matimba ya wona yo lawula mabindzu wu ri woxe
Ndza khensa , naswona ndzi kombela leswaku xiviko xi amukeriwa .
Mimpimo yi ta nyikiwa hi sisiteme ya SI .
Hi endla ku tiyimisela ko fana laha namuntlha hi tekela enhlokweni kuri leswaku leswi a nge swi endli hi ri hexe .
A hi languteni xikombiso xin'wana .
Namuntlha swi vula siku ra matimu eka tiko ra hina .
Ntshamo wu yimisiwile nkarhinyana .
Sweswi u lulamerile eka swikombiso leswi tirhiweke ro hetelela .
Leti i mune wa tinxaka letikulu :
Naswona ndzi vula kuri hikwalaho ka yini ?
Xana a hi wona nkarhi wo lulamisa swilo xana ?
Ntiyiso wa kongoma .
Ndzi fanele ku endla leswaku u tiva leswi .
Yi na mfikelelo eka ntalo wa data .
Tifomo ta mbalango
Hi ta kanela mhaka leyi eka nkarhi wun'wana .
Ku tumbuluxiwa ka mintirho yintshwa naswona leyi nga tekaka nkarhi lowu leha a hi mhaka yo olova .
Xana u ehleketa leswaku ndzindzakhombo wa boha namuntlha ?
Kuna ku tekeriwa enhlokweni lokukulu ka vamanana emugangeni namuntlha ku tlula khale .
Kambe a hi tshameni hi vambile ngoma !
I incini xiga xa kona ke ?
A hi ntirho wo olova !
Nyika vukorhokeri bya swa nawu na maendlelo ya milawu eka mfumo .
Mhaka ya vumbirhi ndzi tsakelaka ku yi vula yi khumba mphikizano .
Ndzi tsakile mayelana na swoleswo .
Hi ku vona ka mina , hakunene mfularhelo wa swona hi leswi swi nga xiswona .
Leswi swi nga soleka , kambe leswi hi leswi timhaka ti nga xiswona .
Mfumo wu tiyimiserile eka ku hunguta ko ya emahlweni ka nsalo wo angarhela .
Ku lahlekeriwa hi vuhlanganisi
Leyi hi yona ndlela yo tirhisa ajenda leyi .
ku amukeriwa hi vaxavi
Ndzi ni timhaka timbirhi ta nkoka ku ti endla mayelana ni sweswo .
Ku cinca ku nkulu ku endlekile hi ku sunguriwa ka dyondzo ya Vuhlayiseki bya Vuphasi bya tinhlampfi .
MEYARANKULU SIKU
Xana hi swihi swikongomelo swa xiviri swa xiviko ?
I swa nkoka ku yingisela ndzetelo .
Hikokwalaho , switirhisiwa swi nga tsandzeka ku ya laha mbuyelo wu nga henhla .
Ndhawu ya ntirho wo saseka no basa ya hlayisiwa .
Leswi i timhaka ta khume to tika leti nga erivaleni .
Hi kholwa leswaku ku simekiwa ka pfhumba leri i goza lerikulu eka ndlela leyi .
Muviki u vula swona .
U ta fanele ku phakela :
Ntwisiso wa Swinawana swa Vukorhokeri bya Vaaki .
Ku antswisa ka matirhisele lamanene hi swiyenge hinkwaswo leswi tirhisaka mati ;
Naswona swi hi vavisa hinkwerhu ka hina .
Naswona hi tiva swinenenene leswi faneleke ku endliwa
Muthoriwa a nga pfuniwa hi muyimeri .
Ndzi ehleketa leswaku leswi a swi humeleli .
Angulo wa muganga wa matiko ya misava a wu ringanelangi hinkwawo ka wona .
A ndzi laha ku ta hlayisa kumbe ku pfuxeta .
Xiyimo lexi xi tekile xiave eka mitlhontlho yo tala leyi hi hlanganaka na yona namuntlha .
I nkarhi wa n'wangulano na ku twisisana .
Xo hetelela , ndzi fanele ku tsakela ku vula mfikelelo eka mirhi .
Kumisisa xivandla xa vuandlalo na vundzeni bya bokisi .
Maendlelo ya makungu ya phurojeke ya nga ha kumeka swi cincile , hikokwalaho swi na nkoka ku va na bangi ya datara ya vuxokoxoko ku yelanisa na yona nkarhi lowu taka .
Vanhu va hlamula eka ntlimbo hi tindlela to hambana .
Ku sayiniwa ka xitsariwa lexi i nkarhi wa matimu .
U ti endlerile ku tinyungubyisa hi wexe namuntlha !
Va pfuniwile ku nghena eka ikhonomi ya dijitali .
Leswi swi tekiwa swi ri swa ntumbuluko , kambe a swi tano .
Sweswo hakunene i nhlamulo yi ri yoxe ya leyi hi yi lavaka .
Hi vuyeriwile ku suka eka tidyondzo ta nkarhi lowu nga hundza .
Xin'wana xa swivulavuri xi kongomisile eka nsirhelelo wa swa nawu lowu tirhaka hi ndlela leyi vuyerisaka .
Ndzi langutela nkanelo w ova na mihandzu eka mhaka leyi .
A kuri ntirho wa mina .
I goza ro ya emahlweni .
Va endlile ntsena leswi a va swi kota , va khomile vaehleketeriwa .
Mhaka yikulu i ku va ni vutshila .
Etindhawini laha tiphurojeke ta muxaka lowu ti nga simekiwa , swiyimo swa vugevenga swi hungutekile hi ndlela yo vonaka .
Hi ni xiyimo lexi nga erivaleni eka mhaka leyi .
Swivutiso swi ta huma eka swihungwana swimbirhi leswi pasisiweke .
Ku hava loyi a nga dlaya , ndza tshembha ?
Mitshaho mimbirhi leyi landzelaka yi tekiwile ku suka eka Goza rin'wana na rin'wana ra Ndlela .
Milawu leyi tiyeke , kambe a ku se endliwa nchumu .
Rihanyu i mfanelo ya masungulo .
Ku tumbuluxiwa ka mitirho hi swona hi faneleke hi sungula hi swona .
Exikarhi ka maqhingha lama ku na :
Mukhomixinara u fanele ku eneriseka leswaku kuna xivangelo xa kahle ku endla tano .
Vatirhisani va ringetile ku fikelela ntwanano .
Hi ta boheka ku tirha hi sweswo switsongo swi nga kona .
Kungu leri ri ta katsa leswi faneleke ku rhanga swi endliwa , nxavo na ku hluvukisiwa xiphemu lexi sunguriweke .
Switirhisiwa eka nhlengelo swi ta languteka hi ndlela leyi :
Ndzi ku tsundzuxa ku hlaya tsalwa leri .
A wu nge voni swo tala , kumbe ku hanya nkarhi wo leha .
Xiave xa vavasati eka tindhawu ta le matikoxikaya na xona xi le ku cinceni .
A ku ri xiboho lexi endliweke hi moya lowunene .
Hi tiva tinhlamulo .
Xo hetelela , a ku ri na xiphemu xa vunharhu eka xivutiso lexi .
Hlamusela matlhelo ya nkavelo na swilaveko swa timakete ta vatirhisi .
Ra ha tirhisiwa tanihi ntshamo wa Palamende ya Xifundzankulu .
Hi vula leswi naswona hi tshembhela eka swona .
Lexi xa laveka swonghasi naswona hinkwerhu ha xi amukela .
Yalawa i mavonelo yo khuma .
Ha khensa kuva mi fikele .
A hi xiyeni swinene tinhlayo ta n'wina .
Hi hoyozela vadyondzi va hina hinkwawo va ka matiriki lava paseke .
Ha swi lemuka .
Leswi swi fanele ku tekeriwa enhlokweni eka njhekanjhekisano .
Naswona swi tshame kahle .
Sensasi leyi endliwaka yi humelela yi lawuriwa hi hina hinkwerhu .
I nhlengelo wa vumunhu bya ndhavuko .
Hi nga swi seketela eka leswi swi nga yimisa xiswona sweswi .
Yaleyo i mhaka ya nkoka swinene eka mbango lowu .
Hi ku vona ka mina , ntwanano wa mabindzu wu vuyerisa hinkwerhu .
Ndzi tsakela ku heta hi ku lomba marito manharhu ku vulavula na hina .
Leswi i swikombiso swi nga ri swingani swa vukondleteri byo biha .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku na hina hi lava ku vhota sweswi .
Ina , hi swona .
Mhaka ya mina ya vunharhu i mhaka ya nkoka swinene ya matikhomelo lamanene .
Mi nge se ndzi vula rito ehenhla ka timfanelo ta ximunhu .
Hinkwaswo swi lawuriwa hi swipimelo swa mahanyelo .
Xana vadyondzi va katsiwa njhani eka ku asesa ?
Swi le ku antswisiweni no tirhaniwa na swona eka nawu .
Wanuna u khomiwile hi maphorisa .
Ku na nkayivelo wa xidemokirasi eka timhaka ha timbirhi .
A hi swi tivi kahle leswi sweswo swi vulaka swona .
Swibumabumelo kumbe xiendlo xo engetela lexi lavekaka :
Xitiviso eka phepha ra mahungu lexi nhlangano kumbe xiyenge ( na ku hlamusela swiyenge ) swi nga rhumeriwa ku hlawuriwa eka huvo ya muganga .
Se ha kholwa leswaku a swi ringananga .
Kutani xivutiso lexi hi faneleke ku tivutisa i ku : xana hi nga tlangisiwa ?
Swibumabumelo leswi landzelaka swi endlwile :
Hi lava ku vavasati vo tala va tikatsa eka ku endliwa ka swiboho .
A swi ri erivaleni leswaku tindlela ta xikhale a ti nga ha tirhi .
Leswi swi ta tlhela swi nghenisa xandla eka nkoka wa ntirho lowu endliwaka .
Loko swi laveka , ku lulamisa ka kahle ku fanele ku endliwa .
Nseketelo wa timali ngopfungopfu wu tirhiseriwa ku hundzisela eka mikwama na vavuyeriwa .
Hlavutela hi mfanelo leswi tinhlayohlayo leti landzelaka ti vulaka swona :
U nga tshembhela eka nseketelo wa hina .
Ndzi mi navelela ku titlonya eka nkarhi wa n'wina laha .
Ndzi nkhensa matshalatshala yakwe mayelana ni mhaka leyi .
Tindzima leti kotisaka
Swa tika .
I swa xiphemu lexi faneleke xa ndlandlamuxo wa hinkwaxo .
Avuxeni no amukeriwa .
Naswona hi ta tlangela ni vanhu va hina !
Maafrika Dzonga ntsena va kombisile ntsakelo lowukulu eka ntlangu hi tindlela to tala .
Nawu wa Vukorhokeri i xiphemu xa Vukorhokeri bya Vaaki , lowu tumbuluxiweke hi Vumbiwa .
Ku lo humelela yini ?
Hi tlhele hi amukela ku cinca ko landzelelana .
Wolowo i nkoka wo va na vona laha .
Xivutiso i : xana hi fikelela njhani xikongomelo lexi ?
Hi tlhele hi vona swiphiqo switsongo .
Hakunene hi le ku ringeteni ko lwa na vusweti na ndlala .
Ku tsakela ku tirha
Vurhumiwa bya ku nyika mali ya mpfuno
Timhaka leti ta vonelo ro karhi na tona ti fanele ku katsiwa eka pholisi leyi .
Handle ka swona swivilelo leswi , ndzi kunguhatile ku amukela ntlhontlho .
Sweswo hi leswi a ndzi komberiwe ku swi endla .
Ndzi ta vula swimbirhi leswi ndzi ehleketaka leswaku i swa nkoka .
Hinkwaswo leswi swi fanele ku humelela hi nkarhi .
Leti ti vile nhlokomhaka yo hisa ya njhekanjhekisano .
Ntokoto wa hina vinyi wu fanele ku hi byela leswi hi faneleke ku swi endliwa .
A ndzi ta tsakela ku va ni timhaka ta nkoka timbirhi .
Lexi vuriweke ro sungula xi lulamile .
Hakanyingi , tikhonsepe to fambelana na tinomboro i to anakanyiwa .
Hlaya swivutiso hinkwaswo hi vukheta .
Hoyohoyo eka n'wina hinkwenu !
Eka mbango wolowo , hi vula mhaka ya mphakelo wa matimba
FOMULA YA XIYIMO
I mhaka , hikokwalaho , yo hlawula .
Sweswi hi na vutlhari na ntokoto ku yisa tiko leri emahlweni .
Swi ta va masungulo ya ntirho lowu hi nga ta wu tirha mundzuku .
Ndza tisola hikwalaho ka mpfumaleko wa mbhasiso .
Swisiwana swo hetelela swi hava rito ra vaaki .
Leswi swi le rivaleni swi fanele ku tekiwa swi ri nsinya wa masungulo .
A swi twali ku ya emahlweni na njhekanjhekisano .
Naswona ndzi nga ya emahlweni .
Kambe sweswo a swi enelangi .
Mpfuneto wa swakudya na wona wu katsiwile .
Kambe ku hava xivutiso xa sweswo .
U kokela endzhaku xikombelo xa vhoti yo avanyisa ?
Ndza mi khensa eka nkarhi lowu .
Phepha ra xiviko eka Khomixini ri fanele ri famba na xitiviso .
Hi tiyimisela eka swiyimo swa la henhla swinene swa rihanyo ra miri na miehleketo .
Hikokwalaho hi ta seketela ndzinganyeto .
Tiwadi leti khumbekaka
Nxopaxopo lowu wa Mpimanyeto wu katsa , nkarhi wo sungula , xitatimende xa matirhisele ya swibalo .
Xitiyisiso eka ku dilivhara nhundzu .
I mani a nga ta rivala sweswo ?
Marungula ya nga tirha tanihi masungulo eka ku vutisiwa swivutiso ko landzelela eka mutirhi .
Hi fanele hakunene hi amukela emakumu !
A ndzi ta tsakela ku tlhandlekela rito ra mina eka ra yena .
Naswona u vile u vule swilo swo hlayanyana .
Naswona ku na yo tala ya wona !
A ndzi ta tsakela ku vutisa xivutiso xo engetela .
U se a swi tekile , kambe a ku si nghenisiwa nchumu .
Teka mhaka ya risima yo laveka ka ku hlangana ka makambelelo .
A swi fanerile .
Ndzi ehleketa leswaku vululami ku vile kona eka vona .
Ku hlanganisiwa ka swifundzha swa hina na ntirhisano na swona i swa nkoka swinene .
Hikokwalaho ndza tsandzeka ku amukela hundzulo lowu .
Ndzi ehleketa leswaku tanihiloko ndzi vurile eku sunguleni , Kapa-Vupeladyambu yi na swiphiqo swo tala .
Hi xihi xa leswi landzelaka xi nyikaka nhlamuselo ya kahle ku tlula hinkwato ya mati ?
Namuntlha hi kotile ku vona ku cinca loku .
Ndzi vulavurile ku nga si vhotiwa .
Ndza tshemba leswaku ku titsona loku ku enerile .
Kombisa ku khensa na ku hlohlotela .
Vuxokoxoko byintshwa no nyanyula na thekinoloji ya vuhlanganisi swi ta kombisiwa eka n'wina namuntlha .
Ndzi na ku tshemba eka wena .
Pholisi ya huvo
Hi lwisana na vukungundzwana .
Nhlamulo ya mina eka xivutiso lexi i ina yo tiya .
Kumbe vukona byi fanele ku endliwa byi va enawini , handle ka swona va fanele ku susiwa .
I mhaka ya rhengu hi ntiyiso .
Swa Nomu na swo Endliwa :
Goza leri tisenthara ti nga le ku tirhisiweni ti le ku kuleni swinene .
Hikwalaho i swa nkoka ku hlanganisa timhaka leti to hambana .
Ku kota ku swi lemuka
A wu nge swi endli sweswo .
Ndlela yo fikelela xikongomelo lexi hi yihi ?
Hi swona swi nga endla leswaku hi va na tindhawu to tala ta vukorhokeri bya vanhu .
U le ndleleni yo ka yi nga ri kahle .
Lexi i xifundza laha swa vurimi swi nga simekiwa kona .
Leyi i nhlokomhaka ya nkoka leyi hlawuriweke namuntlha .
Hambiswiritano , a hi fanelangi ku tiendla onge hi pfumelelana na xilo xin'wana na xin'wana .
Nkwama wa mpfuneto wa mabindzu wu ya eka minongoloko na tiphurojeke ta vutumbuluxi .
Ndzi ehleketa leswaku leyi i ndlela leyi hi faneleke ku yi kucetela .
Xikombiso vavasati va veleka .
Va faneriwa hi swo hindza sweswo .
Kutani swilo sweswo swi endliwile .
Hilaha swi faneleke , a va nge amukeli ku hlayisiwa ka xiyimo xa sweswi , lexi endla vusweti byi ya emahlweni .
A ku na xiphiqo , ndzi ta endla tano .
Ndzi tshemba leswaku leswi swi le rivaleni swinene hikuva a swi kali swi lava ku kanerisana .
Xexo xi tshamile xi ri mbitano wo lwisana .
I mhaka leyi lavaka ku langutisisa ko hlawuleka .
Xiyimo lexi ringanyetiweke xi nga :
Sweswo hi leswi swi faneleke kuva swona .
Katsa leswi landzelaka eka papila rin'wana na rin'wana ra xilaveko xin'wana na xin'wana
Swikambelwana swi nga tirhisiwa ku ringanisa tiphurojeke .
Nawumbisi wu nga pfuxetiwa hi ku landza ku humelela loku endliweke .
Leswi swi fanele ku hlanganisiwa na mhaka ya ku rhurha .
Swi le rivaleni leswaku swivutiso leswimbirhi swi khomanisiwile .
Mukhomixinara , a ndzi ta tsakela ku nyika xitsundzuxo xo koma .
Hinkwerhu ka hina laha hi vafambi hi mikarhi yo tala .
Swilaveko leswi sweswi se swi katsiwile eka xileriso .
I xivutiso xa ku va pfumelela ku tiolola .
Hikokwalaho i swa nkoka swinene eka vumundzuku .
Ndza tisola ku va ku cinca loku ku nga amukeriwangi .
A xi kona .
Hi fanele ku dyondza tidyondzo eka mhaka leyi .
Se hi wihi nkoka wa hungu ya mimfumo ra lembe leri ?
Hi dinga ku rhumela hungu leri nga riki ni tihlamuselo to tala to hambana .
Ndza tshemba leswaku u vula swona .
Ndza tshemba leswaku leswi swi tirha hi ndlela leyi vuyerisaka .
Leswi a swi fanelangi kuva hi ndlela leyi .
Nkoka lowu wu fanele ku ya emahlweni wu va nawu wo letela .
Leswi a swi le nawini .
Hi tshemba leswaku leswi i nchumu wa kahle .
Sweswo hi leswi ndzi swi kombeleke vhiki leri nga hundza .
Xiphemu xa vumatsalana na xona xi nyikiwile ku endla leswi landzelaka :
Xiphiqo xa madzolonga ya le mindyangwini xi fambelana ni leswi .
A xi fanele ku lulamisa swilo swa xona .
Xa vumbirhi , vonelo lerintshwa ra timali ri lava ntwanano wa le xikarhi ka mihlangano .
Vuxaka ka Komiti ya Wadi
Xi ta tlhela xi hoxa xandla eka ku hungutiwa ka ku tirhisiwa ka mati .
Hi le ku sunguleni hi ntsengo wolowo wutsongo .
Ku cinciwa ku fanele ku yisiwa hi xihatla loko va khumbheka .
A hi tirhisaneni ku endla mihlangano leyi yi va ya xidemokirasi swinene .
Hi ndlela leyi nga erivaleni , ku cinca swa laveka .
Sweswi hi ta yimisanyana ntshamo .
Hikokwalaho ndza tshemba xiviko lexi xi ta va na nkoka wa xona .
Swivangelo swo vonaka swi nghenisa xandla xa nkoka .
Ndzi swi vona swi ri swa nkoka .
Tlhavela misava hi vutivi bya wena .
Mhaka leyi ya hi khumba swinene etimbilwini ta hina .
Ha amukela leswaku hi fanele hi va na ntshamiseko wa ntsengo wa nxavo .
Vula ntirho wa swirho leswi boxiweke eka swiphemu swa C na E.
Sweswo i mhaka ya valawuri wa vuavanyisi .
Xi fanele ku hluvukisiwa .
Eka xiyimo xa vumbirhi ku na mhaka ya nkoka ya ku thoriwa .
Hambiswiritano , swi le rivaleni leswaku ka ha ri ni xivandla lexikulu swinene xa nhluvukiso .
Ku veka tihlo na mahlelelo
Ndzi bela masungulo lawa mandla .
Mimbuyelo ya Dyondzo ya tirhisana .
Xihlambanyo xa mintsakelo
Leswi swi fanele swi endliwa hi ndlela yo ringanela .
Tanihilaha ndzi vuleke hakona eku sunguleni , se hi endlile leswi .
Swi heleketiwile eka Khabinete hi Mawuwani .
Nakambe , ndza khensa .
Komiti leyi faneleke yi ta ya emahlweni na nkanerisano wa mhaka leyi .
Xitsariwa hi xoxe a xi vekeriwangi ku va xi vhoteriwa .
I makete wa vuphikizani .
Swi nyikiwile ku hungutiwa ka tihakelo .
Vukorhokeri byi hi swiyenge swimbirhi .
Wo hetelela u thoriwa hi Holobyenkulu .
Swivutiso leswi hi langutaneke na swona namuntlha hi leswi : Xana ha wu fikelela ntlhontlho lowu ?
Kutani ndzi ta hlamusela leswi xiphiqo ku nga xona .
Ku vile na nkarhi loko vanhu va ehleketa leswaku misava a ku ri nkwetlembetano exikarhi ka mitlawa .
MUDYANDZHAKA
ku katsa ku durha
A swi fambelani hi mikarhi hinkwayo .
Mixungeto ya ntlakuko ya timhaka tinharhu .
Sweswo swi vula ku ri hi ni sisiteme yo bohana emahlweni ka hina .
Eka ku cinca ka maxelo , leswi i masungulo mo tlherisela endzhaku xiyimo xo hetelela .
Xidemokirasi na ku hambana ka vutshila .
Ndzi pfumelele , hikokwalaho , ku ololoxa swiphemu swi nga ri swingani .
Xibumabumelo i ku hoxa xandla loku pfunaka swinene eka mhaka yaleyo .
Ri twi , ri fikile .
Ku nge vi na dimokirasi handle ka mahungunyingi.
Ikhonomi leyi nga ta tumbuluxa mitirho yo tala
U hi kombile kahle ndlela .
Xo biha , nkarhi wa mina wu herile .
Nhlangano wa matshinyelo a wa ha pfumeleriwi .
Hambiswiritano , ndzi ta vuya eka leswi endzhaku .
Phurogireme yi endleriwile ku vuyerisa swisiwana .
Rero i siku leri ndzi ri langutelaka .
Hi ka xiyimo xo ka xi nga tshembhisi ku va xa ntiyiso kambe xi ri ntiyiso hi woxe .
Hilaha hi nga sivelaka leswi hi hexe ?
Ntirho wun'wana na wun'wana lowu nga kahle wu ta amukeriwa .
nghenelerile eka ndhawu leyi
Ha vumbirhi va na swivangelo leswinene .
Xana u nga ndzi nyika nhlamuselo ya ku hikwalaho ka yini ?
Hi na xirilo .
Ndzi ta ringeta ku endla leswi ndzi swi kotaka eka xiyimo lexi .
Kutani ku na mhaka yo lwa ni mavabyi .
Ku na swilo swo tala leswi hi pfumelelanaka eka swona .
Swi teka nkarhi na ku tiyimisela naswona swi lava nseketelo wa Komiti ya Wadi , vakhanselara na vatirhi va masipala .
Hakunene va fanele ku hlamuriwa hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
Kambe swifambo leswi nga vangaka rifu a swi nge pfumeleriwi emapatwini .
Swihlawulekisi swa mahlawulele ya vamaki :
Hikokwalaho , ndzi tsakela ku sungula hi leswintshwa .
Ku nyiketiwa ka ntirho
Lexi xi nga xintshwa , hakunene , i nsirhelelo wa vaaki .
Bya ringanela
Se , i miehleketo leyi nga fika hi nkarhi .
Hlayisa swiviko eka ndhawu yo hlayiseka .
Ndzi ehleketa ku ri hi le kusuhi swinene ni mhaka leyi .
Entiyisweni a va fanele va nga ha ri kona lahaya .
Endzhaku ka khumenharhu wa malembe , mbuyelo a wu tsakisi .
Leswi a hi nkayankayo lowu olovaka ku wu lulamisa .
Ku ta hangalasiwa mahungu yo tala endzhaku ka loko makungu ya tiyisisiwile .
Ndzi ta tsaka swinene ngopfu loko leswi swi nga lulamisiwa .
Sweswo swi tlhela swi va ndlela leyi swi faneleke ku va xiswona .
Wa swi tiva leswaku xi ta endla , naswona mina ndza swi tiva xi ta endla .
Mpimo lowu enerisaka
Hi kholwa leswaku varhumiwa va hina eka swa mabindzu va le ku humeleleni eka tlhelo ra vona .
Ndzi teka xiboho eka masungulo yalawa .
Ndzi tshemba leswaku leswi swi ta endla leswaku swi humelela .
Hambiswiritano , swi fanele ku tlhela swi lemukiwa leswaku masungulo lawa a ya yi kule .
A ndzi nge hlamuseli hi vundzeni bya xiviko .
Hi kombela wena ku teka goza leri .
Hi fanele ku endla leswaku swi tirha ku antswa .
Ku laveka ku va na tiphurojeke titsongo to engetela .
Vukungundzwana i xiphiqo xikulukumba eka mpimo wa misava hinkwayo .
Ndzi twisisa leswaku hi le ku tirhaneni ni mimfuwo yo hambana .
Hi fanele ku tshama hi khomanile , vamanana na vatatana .
Sweswi hi lulamele ku engetela rivilo ku ya ka ku humelela .
Hikokwalaho , ndza khensa eka vatirhela mfumo lava hi seketelaka .
Leswo na swona swa twisiseka .
A va swi koti ku fika etliliniki
Sweswo hi leswi swi vangeke xiyimo lexi hi nga eka xona sweswi .
I mhaka ya ku hambuka koloko kuva ndzi ehleketa ku simeka nongonoko lowu namuntlha .
Vanhu lava taleke hi ntsako hi ntirho wa mudyondzisi .
Ndzi fanele , xikombiso , ndzi siya nhlokomhaka ya nseketelo wa timali .
Sweswo i xivangelo xa ku hikwalaho ka yini hi seketela mphikizano .
Hakunene swoleswo i nchumu lowu ndzi wu rhandzaka swinene .
Xitatimende xin'wana na xin'wana mayelana na ntlawa wa vanhu xa tala ku va mavonelo yo khuma .
Mi nge ndzi sungula hi timhaka ta pholisi ya swa ikhonomi .
U ngava xikombiso xa Endlelo ra Kahle eka xiyenge xa wena na le tikweni .
Ntirho wa vavasati
Mhaka ya ikhonomi a yi hi ndlela yeleyo .
Mhaka ya ndzinganano wa rimbewu na yona yi boxiwile .
Hi wihi mbuyelo wa kona ke ?
Xikongomelonkulu
Pulani yo sivela vugevenga ya muganga yi nyika masungulo ya nkoka eka leswi nga lulamisiwaka .
Xo olova , kambe ndza tshembha leswaku mi ta pfumelelana na mina , xosungula ajenda ya nkoka .
Loko vadyondzi va laveka ku hetisa ntirho , nhlamuselo ya ntirho yi fanele ku va :
Ku tlakusiwa nkwama wa timali ku xava xibebe xo va tleketla na ku hakela muchayeri
Xana ndzi fanele ku fana na mani ?
Ku na swintsongo na swa le kule swinene etindhawini ta le makaya .
Xo sungula no va xa nkoka swinene i matirhelo lama nga erivaleni .
Va lwile ehenhla ka ku tlakuka ka madurhelo ya mahanyelo .
Ku pfuleka na nsirhelelo hi leswi swi languteriwaka eka hina .
Ndzi tivisiwile leswaku hi ve hi sungule kahle eka theme leyi .
Ku kayivela ntsena mhaka yo tisungulela swilo .
A hi antswi eka mfumo wa nawu .
Palamende , eka xiphemu xa yona , yi fanele ku yima ku koxa leswi nga kotekiki .
ku tirhisa vutleketli bya mani na mani
Hikuva swi nga humelela .
Ndzi tlhela ndzi khensa nhlamulo ya wena mina hi ndzexe .
Hi fanele ku swi tiva loko nawu wu ri eku tirheni .
Mi nga ringeti ku hi xisa mayelana na vundzeni bya kona .
Ndzi ni tshembo ra leswaku hi ta humelela .
Ndza tshemba leswaku hi nga endla ndzima yo karhi .
Leswi swi endle kuva na ku tumbuluxiwa ka mitirho hi nkarhi wa Khapu ya Misava .
Naswona kuya hi leswi xiboho xa mabindzu xi tekiwile .
Hakunene , sweswo swi nyika vurhangeri eka hinkwerhu ka hina laha tikweni .
Xa swi kota ku tekelela eka swiyimo leswi cincaka .
Ku khumbheka , ina hakunene ndza khumbheka .
Loko swi ri enawini , a hi lavi nkanerisano .
Vanhu lava a va nghenelerile eka ku dyondzisa vanhu lava pfumalaka mitirho na vona va amukerile xengetelo wa siku na siku .
A ku na ku kanakana leswaku leswi i mhakankulu yo tika .
Ku pfuna vadyondzi ku fikelela vuswikoti bya vona byo helela xikambelo xi fanele ku va :
Thekinoloji yintshwa ya boha .
Sweswi , hi fanele ku yima .
Kutani hi humelerile .
Kutani hi fanele hi kambela tidyondzo leti nga ta humesiwa .
Khotavuxika lembe leri yi le kule swinene .
Xo sungula , i nsirhelelo wa levhele ya le henhla ya vatirhisi .
Hi boheka ku endlela matiko hinkwawo lama endleke xikombelo .
A ndzi nga ngheni ka swona hinkwaswo .
Hi nga lava ku langutisa eka :
Leswo a swi tirhi .
Kunguhata no tsala eka tinhlengeletano .
Xiya xo hetelela
Ku na maendlelo yo hambanahambana yo vula ntiyiso na ku va rivaleni .
Hi ndlela leyi ku ta endliwa vukorhokeri hi ndlela yo antswa .
Ndzi ta ringeta ku endla hi matimba ku tlurisa .
Kuna tindhawu tinharhu to kongoma :
Gingiriko wa Mbitano
Xana ku ya endliwa yini hi leswi ?
Xexo kahlekahle hi xona xikongomelo xa nguva ya nkambisiso .
Ku tshama ku ri na xidingo xo engetela ku bindzurisa .
Hlamusela no kanela swikongomelo swa vuhlayiseki , rihanyo na mbango .
A hi kalangi hi fikelela ntwanano eka timhaka ta vuswikoti , eka timhaka ta vunghwazi .
Sweswo hi swona swi kotekaka .
Ndza tshemba sweswo swi hlamula xivutiso xa wena .
Ku titsarisela swi kongomisiwa eka mpfumelelano wa rimba exikarhi ka mimfumo .
Mpfuno wa xithekeniki Xikongomelo xa ntwanano :
Ku vindzuka hi sungula swi ta antswa .
Ndzi ta kongoma mhaka .
A ku na ndlela papalata leswi .
Vo tala va n'wina va ta pfumela leswaku a hi swo tala swi cinceke eka makumentlhanu wa malembe walawo .
Leswi swi tlhela swi lava ku kula eka ikhonomi ya muganga .
Loko sweswo ku ri yona mhaka , ndzi yima na swona .
Goza ro tiya ra laveka sweswi .
I mani a nga ta vulavula a kanetana na kungu ?
A swi pfuni ku ringeta ku endla sweswo .
Ku tiva tindhawu ta ntirhisano eka mitirho ya Vusirheleri na Vuhlayiseki ;
Xo sungula xa leswi xi khumba ku tiyisiwa ka makete wa le ndzeni .
Kambe ku vile xona xivangelo xo va ku pfuleriwa njhekanjhekisano lowu .
Hi le ku vulavuleni hi ku landzelerisa nhlawulo .
Swikombiso swa phurojeke :
Loko a nyikiwa timinete timbirhi , ku tava timinete timbirhi kumbe tintsongo .
Hi tlhelo i kaya ra ntanga wa swiharhi ra ndhuma emisaveni hinkwayo .
Hi fanele ku vona ku antswa ko ya emahlweni eka timfanelo ta ximunhu .
Leyi a hi yona mhaka .
Lexi xi nga va xikongomelo xa nkoka kambe a hi xa ntiyiso .
I mfungho wo kahle wa ntirhisano wa hina .
Hambiswiritano , hunguto walowo wu vile kona hi ku endla kunene .
Mpfapfarhuto wa Swikombelo wa Tiphurojeke
Xiyimo xa swilo xa sweswi a xa ha ri ndlela leyi nga hlawuriwaka .
Mpfanganiso i xiphemu xa nkoka swonghasi xa endlelo leri .
Ndzi ta vula ntsena leswaku a hi nga hlamalangi .
Muxaka wa nhlengeletano
Loko swi ta eka xivutiso xa vumbirhi , loko ndzi nga ya emahlweni .
Ku na ku endla swilo erivaleni swinene .
Vanhu va xifundza va nge swi twisisi sweswo .
Landzelela switsundzuxo hi vukheta .
Kambela loko ku ri leswaku i ndhawu leyi talaka ku va ni malariya .
Kuna vanhu lava tirhanaka na swilo sweswo .
Ku na xivangelo lexi twalaka ku lulamisa swiphiqo leswi .
Mhakankulu i ku humelela .
Swa ha Tele leswi taka .
Na yena a nga va kona eka theme leyi landzelaka ya palamente .
Masiku lawa a swi koteki ku hanya handle ka gezi .
Misava yo anama ya ndhawu ya mananga ya le xikarhi .
Nghenelelo na ntsundzuxo
Swipimelo swi le ku tekiweni ku antswisa ntalo eka levhele leyi .
Makambelelo ya fanele ku tekela enhlokweni mianakanyo na maandlalelo .
Vuyelela ku ya eka ximatsi .
Eku heteleleni hi ta swi tirhela .
Swi na swiphemu swinharhu swa nkoka .
I mfikelelo lowu kotekaka .
Ngopfungopfu , nseketelo wo tirhisana wu ta pakanisa eka :
Hi ku aka nsinya wa swiphiqo swivangelo hinkwaswo na mikucetelo ya xiphiqo swi nga tekeriwa enhlokweni .
Naswona , hakunene , a hi huvo leyi hlawuriweke .
Ku ntlawahatiwa ka tindzawulo ta mfumo ku tava goza leri kongomeke eka tlhelo lerinene .
Ndza tiyisa lexi xi ta endliwa ku nga ri khale ngopfu .
Nyika swivutiso SWIMBIRHI .
Yingiselani vavhoti , a hi endleni masungulo lamantshwa .
A swi tano namuntlha .
Hi ku vona ka mina , leswi swi fanele ku koteka hi ku olova .
Ndzi ta sungula hi timhaka ta ndhawu ya vukorhokeri .
Hi tshembha hi endle xiboho xa kahle .
Vurhumiwa bya vutihlamuleri
TIMFANELO TA VANHU TA MASUNGULO
Tiejensi leti pimaka matirhele ti fanele ku ya emahlweni ti endla ntirho wa kahle .
Leswi swi tlhele swi katsiwa eka swiletelo .
Xana hi nga endla yini ku engetela ku famba ka vona .
Hambiswiritano , vunghana a byi fanelangi ku tekeriwa ehansi .
Vukorhokeri byo tano byi kahle eka vanhu va Kapa Vupeladyambu .
Leyi ndzhaka leyi khomisaka tingana eka nyimpi ya ka xin'wana .
Ndzi fambile patu lero leha ku ya eka ntshunxeko .
Ndzi kombela u hlaya xiviko .
Hakunene , sweswo hi leswi palamente yi pfumeleke ku swi endla .
Xana ku vile na ndzima mayelana na leswi ?
Hambiswiritano , hinkwaswo leswi swa papalatiwa .
Vumundzuku bya phurojeke :
Mapatu , mati , swihambukelo
A ndzi tivi ku i yini lexi a xi ta vumba mhaka ya xihatla eka mhaka leyi .
Loko switirhisiwa swa masungulo , vukorhokeri na switirhisiwa swi nga ri kona , ndzhwalo wa ntirho wa vona wa tlakuka .
Makhomelo ya swiharhi
Xiyenge xa Vurimi na Nhluvukiso wa Matikoxikaya .
Ku na timhaka ta mune leti a ndzi ta tsakela ku ti tshikelela .
Lulamisa goza ra madyelo .
Hi ta vona leswaku hi ya njhani emahlweni kusuka laha .
E-e , a va fanelangi ku swi endla nakambe hi ndlela liya .
Kombisa na ku hlela ntikelo wa xitayili na switirhisiwa swa vutsari .
Muxaka wihi na wihi wa ku chavisiwa a wu amukeleki .
Lexi xi nga na nkoka hi leswaku hi antswisa nsirhelelo .
Xifaniso lexi xi le henhla hi mpimo .
Kutani loko swi ri tano , mavonelo ya wena ya swona hi wahi ?
Njhekanjhekisano se wu khomiwile hi ta mafambiselo .
I ntiyiso lowu lowu tshameke emiehleketweni ya hina siku na siku .
Hi kunguhata ku hlayisa mitirho yo hlaya hilaha hi nga kotaka hakona .
Xikongomelo xa hofisi i ku tisa vukorhokeri kusuhi na vanhu .
Xana i rini hi nga tava ni tipulani to tala to tiya ?
Vito ra Phurojeke
Maendlelo ya ndlandlamuxo ya ta endla leswi ku va swi kumeka swi ri swa nkoka swinene .
Yi ta vumbiwa hi vayimeri va Mimfumo na va Muganga .
Swi tlhele swi vhoteriwa laha namuntlha .
Swi lulamile , vamanana na vatatana , ha khensa swinene .
Swi ta olova swinene ku tswonga eka timhaka ta mbhurisano ta xinawu .
Entiyisweni hi endlile ntirho .
Swilo leswi u nga swi vula i swa nkoka swinene .
Switandzhaku swo Dzaha
I mayelana na hundzuluxo wa rihanyo na ikhonomi .
Leswi swi hume ndleleni .
Mayelana ni vutleketli bya nhundzu , lowu i nkateko wo hetelela .
A ndzi ta tsakela ku nyika miehleketo yo hetelela .
Ntsika na Nkwama swi fanele ku katsiwa eka Ejensi .
I incini hi mayelana na vuanami bya ntirho ke ?
Xi ta va na xiave ku xi tlanga eka angulo wa xihatla .
Nkateko wa kona , a nga vavisekangi .
Naswona hambiswiritano , hi na nkayivelo wa swikumiwa swa tinhlampfi .
Tinkota ta lembe na lembe ti fanele ku katsa , kambe swi nga vi na swipimelo eka leswi landzelaka :
Kambe hi havo xo xi tlangela .
Swikongomelo hinkwaswo swa hina swi vile hikokwalaho ka mbuyelo wa vanhu va ka hina .
Ndza khensa angulo eka xivutiso lexi .
I xikambelo xa xitsalo na phepha .
Xi ta vuyerisa hinkwavo lava khumbekaka .
Kutani swi ta va swi ri eka mina ku teka xiboho hi tiphotifoliyo .
Magoza yo ya eku sunguleni
Xiyimo xa palamente a xi vuli yini kumbe yini hi lexi .
Naswona hi ta endla tano .
Ndzi ta tsakela ku xaxameta matshalatshala ma nga ri mangani ya leswi .
Xana u pfumelelana na yena ?
Nkarhi wa bindzu eka malembe .
I masungulo ya nkoka ya vuhlayiseki eka swakudya .
Va tekerile enhlokweni nkoka wa matshalatshala ya tinxakaxaka ku herisa ndlala .
Xa vumbirhi , hi lava ku tumbuluxa mitirho yo tala na ku va yo antswa .
U le ku antsweni exibedhlele .
SIKU
Swo fana na leswi
Leto i timhaka letinene .
Ndzi titwa kahle swinene hi swivutiso leswi .
Hi fanele ku va ni swiyimo leswi tengeke swa mphikizano .
Ku hava vanhu vo va hlayisa ekaya
Hi tirha eka ndhawu yo bohana ngopfu .
Lexi i xilo xin'wana lexi hinkwerhu hi faneleke ku xi hlula .
Ndzi ta ku heleketa eka rendzo leri .
Hi tiyimiserile ku hlohlotela ku dyondza ka vutomi hinkwabyo .
Mimbuyelo ya sisiteme ya mafambelo lamantshwa i :
Hikokwalaho , hi le ka ndhawu leyi hoxekeke hi ku hetiseka .
Hileswaku va fanele va tiva leswaku a hi chavi ku lwa .
Xiviko lexi a xi amukeleki .
Timali to engetela ti nyikiwile eka swikongomelo leswi landzelaka :
Hinkwerhu hi na swiphiqo leswi swi hi faneleke .
Thekinoloji yi nyikiwile eka xifaniso lexi nga laha hansi :
Ku hundzisiwa ka xikombelo
o Ntirho wa tikomiti ta wadi ;
Rimba ra Vutivi ro Kongoma .
Na sweswo swi tekile nkarhi wo tala swinene .
Komiti yi nga boha hi ta mafambiselo ya yona ya tihlengeletano .
Maendlelo lawa a ya fanele ku va na ku hoxa xandla ko pfuna eka ku lawula makete .
Havumbirhi va tirhile ntirho wa xiyimo xa le henhla .
Swi fanele ku va ntlhantlho wa xiphiqo wa ntwanano .
xitshunxo xa kahle
Ndza tisola , kambe xexo xi fanele ku va xi nga humeleli nakambe .
Va khomiwile hikuva a va tsemakanyile mindzilakana va ri hava phemiti .
Ku tshembiwa leswaku lexi xi nga cinca sweswi .
Ntirho wun'wana swa laveka wu endliwa eka xivandla lexi .
Mayelana na sweswo , ku hava xihlawuhlawu .
Hambiswiritano , pfhumba ra nkarhinyana a ri enelangi eka rona hi roxe .
Xana sweswo swi khumbha mpfuneto wa swakudya ?
Swikoweto swa vilerisa .
Leswi swi le ka masungulo ya sisiteme ya hina ya xidemokirasi .
Ka ha ri ni ntirho wo tala lowu faneleke ku endliwa .
Xana mi navela ku hlayisa pholisi leyi kumbe e-e ?
A swi kanetiwi leswaku vugevenga bya hi khumbha hinkwerhu hi tindlela to hambana to hlaya .
A hi swi endlanga swi olova eka hina vinyi .
Ku suka nkarhi wolowo , a hi ri karhi hi ringeta ku ololoxa mhaka leyi .
Nhlamulo i ku pimanyeta na tirha ehansi ka mpimanyeto wa wena !
Ndza khensa swinene , naswona i mahlanga ro hetelela .
I mavonelo lama faneleke ku lulamisiwa .
Ndzi ehleketa leswaku sweswi malongoloxelo ya tava ya lulamile .
Swa hi vuyerisa ngofu ku humelela .
Hakunene , hi se hi endlile makungu ya xithekiniki .
Xavunharhu , ku tivana i ka nkoka , hi vonelo ra hina .
Swivutiso swo swi langutisa :
Ndzi tsakile ngopfu ku swi seketela .
Hikokwalaho ndzi tshembha leswaku xiviko xi faneriwe hi nseketelo wa hina lowu heleleke .
Languta ntsena makumele ya swa gezi .
Mahungu ya ta
Leswi swi fanele ku katsa mfanelo ya ntshunxeko wa mavonelo .
Nawu wu tirhisiwile .
Mbuyelo wa nhlengeletano wu katsa leswi landzelaka :
Hi ta tlhela hi vika swa ntirho wa hina eka mbulavulo lowu .
Hambiswiritano , a swi nga tirhi handle ka nkulo .
Hi mikarhi leyo tala , ku pfinya swi humelela exikarhi ka vanhu lava nga na vuxaka bya le kusuhi swinene .
Masipala u hlamusela u hlamusela loko swi koteka kuva hi cinca / hundzula matirhiselo ya mali kuva yi hakelela swakudya
Hlamusela kuri hikokwalaho ka yini xivulavuri xi titwa xi xiximiwile .
Ha khensa leswi swinene .
Lava va endlaka swoleswo va yisa ehansi nyimpi ya vatirhi .
A hi se tilulamisela ku endla tano .
Leswi nghenisiweke a swi le hlayisiwi hi mfanelo .
A swi endliwangi .
Mfumo wu teka mitlhontlho leyi hi ndlela ya ntikelo swinene .
Leswi i ku cinca ka matshalatshala lama nga humelela .
Lexo i xilaveko .
Swicelwa na ku cinca ka maxelo
Kambe hi ntiyiso , swi tirhisiwe kahle .
Kambe a ku nga vi na ku kanakana leswaku mitlhontlho ya ha ri yikulu .
Nhluvukiso hakunene i mhaka ya nkoka eka mbango lowu .
Swivutiso swo karhi swi ta nyikiwa eka mitlawa ya ntirho ku ta na tinhlamulo .
Mukamberiwa u kombisile ku pfumala ntwisiso wa nhlokomhaka .
Xirho xo chaviseka , u nga ya emahlweni .
Exikarhi ka miehleketo na leswi humelelaka eka ntirho hi woxe .
Ndzi kholwa leswaku muviki u swi kotile swinene laha .
A ndzi ta tsakela ku ku hoyozela eka sweswo .
A swi bohi ku tsala ehansi nhlokomhaka ya nkomiso wa nhlamulo ya wena .
Kombisa nkoka wa vahlanganisi exikarhi ka tindlela ta mahangalaselo ya swilo .
Xana u na xitiyisiso xihi kumbe xihi , naswona loko swi ri tano , i incini ?
Naswona ku nge vi na xivangelo xo twala xa leswi .
Hakunene a ndzi a ndzi kholwi leswaku a ndzi nga ha endla sweswo nakambe .
Swirho swa Yindlo swi ta rhambiwa hi nkarhi wo pfuriwa .
A hi fanelanga ku tekela ehansi masiku yo tika lama ha taka .
Riperile vamanana na vatatana .
Ndhawu i mubedwa wa swiluva .
Swi lulamile , ku fika emakumu , ha mi khensa swinene kuva mi tile nhlikanhi wa namuntlha .
Hi ta tihumesa eka ku vhota eka ku cinca loku .
Hi ta lomba hi vukheta , hi langutile xiyimo lexi .
Nkateko wa kona hileswi phalamende yi kotaka ku vulavula hi swona .
Hi ku tshembisile ku ku seketela eka leswi .
Hi swona swi endlaka leswaku hi dinga ku tirhisana ni hinkwavo handle ka mindzilakana .
Xana u ya endla yini lembe leri ?
I ndzhendzheleko wo lwela ntshunxeko wa mahanyelo na ikhonomi .
Ku teka xiave hikwalaho ko tilavela swo karhi
Xana leswi u swi vona hi ndlela yihi ?
A ndzi ta tsakela ku veka marito yo karhi manharhu .
A hi mhaka ya swa tidyondzo ta akhademiki .
Kambe a ni ehleketa swintsongo hi mina n'wini .
Hlamula swivutiso leswi landzelaka swa xiphemu lexi ntlawa wa wena a wu nyikiwile xona :
Ndzi ehleketa leswaku sweswo i swa nkoka swinene eka hinkwerhu ka hina .
Swi nga ha va ku mi na vunyingi mundzuku .
Rimba leri ri andlariwile eka dayagiramu leyi nga laha hansi .
nhlengeletano na tindlela ta ku hlayisa rhekhodo
Ndzi ta pakanisa eka timhaka ta nkoka timbirhi .
Hi landzelela ku hluvuka loku nga kusuhi swinene .
Ku yiveriwa ka vadyuhari
Ri tala ku vulavuriwa ngopfu eswifundzeninkulu leswi landzelaka :
Bangi ya Misava yi kongomise eka timhaka tinharhu :
Swi hlanganisiwa na xihlawuhlawu lexi simekiweke ka swa rimbewu .
KU NA NHLAYO YA MAENDLELO LEYI VAMASIPALA HINKWAVO va faneleke ku ya endla .
Swi teke nkarhi wo tala na matimba .
Eka mhaka leyi a hi swona leswi nga humelela .
Nhlangano eka nkarhi wihi kumbe wihi wu nga cinca vito ra wona .
A ndzi kanakani leswaku ku nga va na ku vuyeriwa ka swa mbango .
I incini xi nga vuriwaka eka tiko leri endlaka xikombelo ?
Swa misava swi vula leswaku ku fanele kuva na ku cincana loku khomekaka ka xihatla ka vuxokoxoko .
Sweswi a ndzi ta tsakela ku cincela eka nhlokomhaka leyi landzelaka .
Ndzi nga ka ndzi nga fambisani na mhaka leyi ntsenatsena .
Ntiyiso hi leswaku , hinkwaswo i swa nkoka .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swi le rivaleni ku swi vona .
Ku ni xivangelo xa vumbirhi lexi endlaka leswaku hi fanele ku endla leswi .
Eka xivandla lexi hi fanele hi tivonela swinene .
Makete , hi muxaka wa yona , yi na manyala .
Ndzi ta nyika marito yo karhi lama landzelaka eka mhaka leyi .
Kutani a hi ta va na mbuyelo eka mhaka ya vunharhu .
Swi tiva mikarhi ya vuvekisi eka swiyenge swo hambanahambana swa ikhonomi .
I tingana !
Sweswi a hi voneni leswi va nga na swona ku kaneriwa .
Swi na vuxokoxoko eka pfhumba na hi ndlela leyi u nga nghenelelaka eka swona .
Sweswo swi na nkoka hakunene , kambe a swi enelangi .
Mhaka yo olova ya timakete ta vatirhi na yona i xikombiso xa kahle .
Kereke yi tekela enhlokweni tshunxeko wo hlawula .
Xana Dyondzo ya le Henhla i yini ?
Nkarhi hinkwawo xava hi nxaxamelo .
Ndzi teka leswi ku va ri ri endlelo lerinene ra nkoka .
Ndzi twa onge hi fanele ku lulamisa leswi hi ndlela leyi nga erivaleni kahle .
Lexi hi xona ngopfungopfu xiphemu xa nkoka , hi ku vona ka mina .
Hambiswiritano , leswi swi nga xiswona eka xiyimo swi hambanile hakunene .
Xileriso eka mhaka leyi i xa nkoka .
Swa khutaza , hikuva leswi swi yimela ku antswisiwa .
Hinkwerhu hi tiva mongo wa xiviko lexi .
Ku vekiwa erivaleni ka laveka eka nkarhi wo koma .
A ndzi ta tsakela ku twa nhlamulo .
E-e , a wu swi endlangi .
Ndzi andlarile hundzuluxo wuntshwa swinene ku fikisa eka xiyimo xexo .
Hlela ku Hluleka ku hlela .
Xana ndzi vula yini hi sweswo ?
Hi le ndleleni ya nhluvukiso naswona hi na ku tshembha eka ku fikelela ka hina .
Ndzi teka ku ri mhaka yoleyo .
Ndzi na nkateko wo tisa Mpimanyeto wa mina wa vunharhu eka Yindlu leyi .
Tanihi vatirhisi , hi na mfanelo ya ku tiva sweswo .
Xa vumbirhi , ku ni mhaka ya xitiko xa switiviwa .
Ku hlamula eka ntlimbo swi nga vanga xitandzhaku kumbe mbuyelo wo karhi .
A nge vi na hina .
Ehansi ka mapulanelo mudyondzisi u ta :
Timhaka leti landzelaka ti vumba nhlamulo ya xivutiso .
Swikombo swo karhi swa Xifundzankulu hi leswi landzelaka :
Hi fanele ku amukela xintshuxo xa vutihlamuleri na ku va xa nkarhi wo leha .
Ndzi ta tsaka ku swi endla ravumbirhi .
Ku fa tindleve swi nga vangiwa hi :
Lexi hi lexi langutiweke eka njhekanjhekisano wa Mpimo wa le Henhla wa Tafula ra Xirhendzewutana .
Xiyimo lexi nga eka sekitara xa kanakanisa swinene .
Ku hava tiko leri faneleke ku tiyisela ku nghenisa etikweni swakudya , na hina a hi fanelanga .
Hi fanele ku va katsongo hi ringeta ku hluvukisa sweswo .
Vaakatiko hinkwavo va na mfanelo yo vhota .
Vito ra khoso
Vito ra mudyondzisi :
Rendzo ri ta tiyisa vuxaka bya fambelo na bindzu xikarhi ka matiko lamambirhi .
Eka mina leswi i xikambelwana xa nandzu .
Swiyimo swi tshamisekile ku hatlisisa ku kula na nhluvukiso wa ikhonomi .
Xana huvo yi tirhise endlelo rihi ?
Ku na swivutiso swo karhi leswi swi faneleke ku vutisiwa eka mhaka leyi .
Hambiswiritano , swa tika ku va hi pfumela leswaku swi lulamile .
Va le ku endleni ka sweswo .
Hi le ku vulavuleni hi mayelana na mhaka nkoka swinene .
NTSHOVELO
Xana i girafu yihi yi nga ta va yi ringanerile ku tlula hinkwato eka mbulavulo lowu ?
Ntlawa wa hina wu tsakisiwile hi mikunguhato ya komiti .
Ku na tinxaka tingari tingani ta ku hlangana na va swihangalasamahungu leti hi ti fambisaka .
Hilaha mi nga vonaka hakona , xivulwa xa kona a xi pfumali nkoka .
I incini ntirho wa tikomiti ta sayense ?
Vusweti i xiphiqo xa misava hinkwayo tanihi leswi vekiweke laha henhla .
Ntwanano lowunene .
Ndzi munhu wa xisati naswona ndzi tshamaka eka ndhawu ya vusweti .
Tanihi mhaka ya nkoka yo sungula , xana hi nga endla yini ?
Endlelo ra swa Xidemokrasi
U n'wi seketerile , hi le tlhelo , ku fika emakumu .
Phurojeke yi fungha ku tlangela eka ku fikelela tshunxeko na xidemokirasi .
Swa antswa kambe a hi leswinene .
Kutani ndzi lava ku vona ajenda leyi yi yisiwa emahlweni .
Xitirho lexi nga laha hansi xi nyika nhlamuselo ya swikombiso hi xiitaliki .
Ndzi ta heta kwala .
Hikwalaho hi endleke ku dyondza ku Hlaya na Tinhlayo swo sungula leswi rhangisiwaka emahlweni .
Hi ku engetela , ku tlhela ku va na tlhelo hinkwaro ra mfanelo .
Ku tumbuluxa kungu ra gingiriko
Namuntlha i siku ro tlangela vusati .
Hi nghenelerile eka tinhla hinkwato ta misava .
Ku ringanela , u fanele kuva :
U kombela ntirho tanihi muaki loyi a tirhisaka switina .
Lowu i ndhavuko lowu faneleke ku herisiwa .
A ku kali ku laveka swileriso swo kongoma swo suka eka mimfumo .
Hi seketela mongo wa xiviko lexi .
Tifayili leti nga ta tirhisiwa na vundzeni bya tona .
Ndzi titwa kahle swinene hikwalaho ka manana wo xiximeka .
Ntirho wolowo wu katsa swikongomelo leswi landzelaka :
Xi tshikilela xilaveko xo herisa nkwetlembetano hi ku rhula .
Nxaxamelo wa mitlawa ya ntsakelo wu fanele ku tirhisiwa ku ku pfuna ku tihlanganisa na vona loko ku ri na tinhlengeletano ta vaaki , kumbe tinhlengeletano ta mitlawa ya ntsakelo , xikombiso , ku lulamisa Kungu ra Nhluvukiso ro Pfanganisiwa .
Hinkwaswo swi mayelana na swihlawuriwa .
Ha khensa swinene ngopfu ntirho wa n'wina wa xiyimo xa le henhla .
Mpimo wo tumbuluxa mitirho wu fanele wu engeteriwa .
Dyondzo ya mina yi ndzi pfunile ku famba hi ya emahlweni .
Ndzi nga hlambela loko ndzi na ntlhanu .
A ndzi ri karhi ndzi hlamala loko leswi swi ri endlelo leri nga rona .
Ndzi sungule nchumu wolowo .
Ndzi seketela maendlelo lawa handle ko kanakana .
Endla no hlohlotela ndhawu leyi nga tirhekaka .
Ndzi tsakela miehleketo yoleyo .
Se hi endle nhluvukiso wukulu eka leswi .
Hlawula vito ra xitirhisiwa xa wena .
Hi na mali yo tala ku pima ku yi tirhisa .
Ndzi pfumelelana na xiboho xa mafundza , hambileswi leswi ku nga na ku kanakana loku .
Hi fikelele laha hi nga cincaka eka matimu ya tiko ra hina .
Hambiswiritano , xivutiso i xa leswaku , i mani loyi a nga ta humelerisa xiendlo ?
Kungu ra hina hi leri landzelaka :
U nga ponisa vutomi bya murhandziwa .
Ndza tshemba leswaku walowo i ntshembo lowu fanaka wa hina hinkwerhu .
Dyondzo ya matimu yi seketela xidemokrasi hi ku :
Ku na xilaveko xa xihatla xa mfumo lowu tirhaka .
Endzhaku ka sweswo , nkarhi wa fika leswaku va teka xiboho .
Hlamusela misinya ya ku phorisa eka demokirasi yo va na vumbiwa .
Yaleyo i ndlela yoxe ya ku humelerisa ntwanano wa swiboho swa sayense exikarhi ka ntlawa .
Tirhana na mavonelo yo biha hi tiko na vanhu va rona .
Ndza vuyelela leswaku .
Vatirhi lava va lavaka ku nghenela eka tiphurogireme leti va nyikiwa nkarhi wo wisa hi vathori va vona .
Ndza engeta , sweswo a swi fambelani helo ni xinakulobye .
Swibumabumelo swo sungula swi hetisisa leswi ndzi lavaka ku swi vula .
Komba xikongomelo xa nkombiso .
Ku ta fika sweswi , a xi vangi erivaleni eka mina .
Ku na vuyimeri byo saseka mayelana na ndhawu ya nhlengeletano ya hina namuntlha .
Tiphurojeke ta tindlu to hlayanyana a ti karhi ti endliwa etindhawini leti rhendzeleke doroba .
Eka vurimi , hi teka leswi ku ri mhaka ya nkoka .
Tirha eka tafula ra mabindzu Lamakulu .
Hi fanele ku va na mutirhisi etlhelweni ra hina .
Naswona nghingiriko wo wisa eka xibalo wu sungurile ku tirha hi ku hetiseka .
Ku langutisisa ku humelela ka phurojeke i swa nkoka ku vona leswaku yi tirha ku ya hi kungu na leswaku mixungeto leyintshwa kumbe ku cinca ka voniwa na ku nghenisiwa eka masimekelo lawa ya landzelaka .
Hileswaku i Vumbiwa bya ku ya hi rixaka !
Swiviko leswi swi fanele ku katsa xiphemu xa swa timali lexi nyikaka vuxokoxoko bya timali leti tirhisiweke .
Swi lava nhlanganiso na ntshikelelo wa ntirho lowu nga ku endliweni .
Hlamusela mhaka yo maketa pholisi na kungu .
Xiletelo xo va ntsena goza ro sungula , hambiswiritano .
Sweswo swi ta tekeriwa enhlokweni .
Xi fanele ku ringananisiwa .
Swoleswo a swi fambelani na ku nghenelela eka timhaka ta tiko .
Mafambiselo ya vuxokoxoko ka ha ta hluvukisiwa .
Swilaveko swa phurojeke
Ndzi ta va la tshembhekeke swinene eka wena eka vonelo leri .
swi kona eka nhlanganiso
Magoza lama nga kunguhatiwa ya ku hetisa xiyenge lexi :
Mi nge ndzi mi tsundzuxa , hambiswiritano , hi masungulo .
Ndzi lemuka leswaku ku nga ha va ni ku hlwerisiwa laha .
Ndzi amukela xinawana lexi hi ku angarhela .
Nakambe ndzi mi navelela nhlengeletano yo humelela .
Leswi swi vangile swiphiqo swa ikhonomi leswo tika swinene .
KU TSHOVA NAWU
Xi ta nyanya ku biha loko hi nga endli nchumu .
Ntlawa lowu a wu nga vi ndhawu yo vulavula ntsena .
Etikweninkulu , tshunxeko wu le ku humeleleni .
Ku na swivangelo swo tala swa leswi .
Nyika swivangelo swa leswaku hikwalaho ka yini xihlovo xi fanele ku tshama xi funengetiwile .
Xi dyondze na ku hlamula swivutiso leswi landzelaka .
Ntumbuluko wu kona ku va wu tirhisiwa hi vanhu .
Va tihlanganisile na Komiti ya Wadi .
Sweswo a swi fanele ku va mfanelo ya ximunhu ya masungulo .
Hikokwalaho , swiphemu swa ikholoji swi fanele ku katsiwa eka swivandla hinkwaswo .
Kutani ndzi vona swi ri kahle swinene ku va na xiviko lexi .
Komiti ya muganga
Nakambe , mimfumo ya miganga yi fanele rhwexiwa vutihlamuleri .
Swi ta va ntirho wo tika swinene .
Mpfumaleko wa switirhisiwa swa le magondzweni wu sivela nhluvuko .
Xiyaxiya leswaku :
Swivijo swa mpimanyeto wa masipala swi pfumelela Tikomiti ta Tiwadi ku teka xiave eka ku endla mpimanyeto wa masipala .
I yini nkoka wa ?
Eka leswo tala maendlelo ya fanele ku katsa leswi landzelaka :
Hi fanele ku sungula ku tirhisa gezi leri pfuxetiweke .
Endzhaku ka nhlengeletano ya Komiti ya Wadi matsalana u na vutihlamuleri bya ku tsala makanelwa hi xihatla hilaha swi kotekaka hakona , kutani a ma yisa eka mutshamaxitulu leswaku a ya ma lulamisa ; kutani a ma lulamisa kutani a ma tlherisela eka mutshamaxitulu ku ya ma hlela ro hetelela .
Xana hi yime kwihi eka leswi ?
Kumbe xana leswi a hi ntiyiso .
Hi ni nhlayo ya swivilelo mayelana ni leswi .
Swi na nkoka swonghasi leswaku hi angula eka xiyimo lexi .
Hi tirhana na swiyimo swo hlawuleka laha , swi le rivaleni .
Nkarhi
Hi huma eka xiphemu xa misava xo fuma ku tlula hinkwaswo .
Swo fana hi swona hi swihlayisiwa swa gasi , hakunene .
Loko leswi swo ka swi nga fikeleriwi
Bodo yi nga endla milawu mayelana na makhomelo ya tinhlengeletano .
Hikokwalaho a hi nga ninginiki eka ku landza xikongomelo lexi .
Eka xiphemu lexikulu lexi i xiviko xa kahle .
Ku lulamisela nhlengeletano
Vamanana a va koti ku endla tinhlayo - byongo bya vona a byi ehleketi hi ndlela yo fana .
A ndzi ta tsakela ku tiva .
Namuntlha swa antswa ku tlula tolo , naswona vumundzuku byi ta antswa .
I incini timhaka leti ke ?
Swi olovile ku dyondzisa vuswikoti bya swa swirhapa .
Walowo i hundzuluxo wa nomo : ntwelavusiwana eka vanhu .
Xiviko xi famba hi ndlela yo ka yi nga ri yona .
Hinkwerhu hi tshemba leswaku swi hela hi xihatla swinene .
Ndzi nkhensa loko mi ndzi yingiserile na nseketelo wa n'wina wa tintswalo .
Xivandla lexi xi le khombyeni ngopfu eka mahetelelo ya mananga na ndzandza .
Hikwalaho ka xivangelo xexo , sisiteme hinkwayo a yi fanele yi vekiwa erivaleni .
Hi dinga ku lwisana swinene ni vusweti na mpfumaleko wa mitirho .
Hambiswiritano , ndzi ehleketa lexi xi ta tika ku xi fikelela .
Sweswi hi fanele ku ringeta ku hetisisa endlelo .
Leswi i swipimelo leswi lawulaka maendlelo .
A ndzi ta rhandza ku tshikilela poyinti leyi .
Leswi i nhlengeletano ya masungulo ya matiko lama hina manharhu .
Ndzi vulavula laha hi varimi hi ku kongoma .
Sweswo hi leswi ndzi fikiseke eka ku vutisa xivutiso .
Marito ya mina yo hetelela ya ya eka xiyenge xa vutleketli .
Xana swi ta tika njhani ku cinca xiyimo lexi ?
Sweswo swi le rivaleni a hi xa hina ku xi endla .
Xiviko xexo xi ta lulamisa swiphemu hinkwaswo swa swivutiso leswi .
Kambe i mekhuri leyikulu swinene .
Ndzi tlhela ndzi tshemba hi matimba leswaku lexi xi ta endliwa .
A ku endliwanga nchumu kahlekahle ku tshunxa xiphiqo lexi .
Tanihi laha swi boxiweke , mitlhontlho yi tela kambe ku ni nhluvuko .
Mpfapfarhuto wa nawu wu antswisiwile naswona wu ta endzeriwa kwala ku fambeni ka lembe .
Kutani xiviko xi humelerile .
I ntirho wa hina ku kumisisa sweswo .
Hi fanele ku tlhaveka hi mayelana na mhaka leyi .
Xana swi nga humelerisiwa njhani kahle ku va leswi swi ahluriwa ?
Ndza tshemba leswaku swi ta va mhaka .
Mihlangano eka Xiyenge
Tanihilaha ndzi vuleke hakona , hambiswiritano , leri i vonelo ra mina n'wini .
Laha hi fanele hi tivonela .
Eka tinhlamuselo hinkwato leti , matirhiselo ya mali ya tlakukile swinene eka kotara yo hetelela .
Hi katekile .
Kambe hi boheka ku tekela enhlokweni timhaka timbirhi .
Ndzi ehleketa leswaku misava hinkwayo yi pfumelelana na hina eka leswi .
Hambiswiritano hi rhangisa xilaveko xo vhota .
Mfumo wu dinga ku antswisa malawulelo ya wona ya sisiteme leyi , ku katsa na mitwanano exikarhi ka timasipala ta xifundza na ta miganga laha ku nga na mbuyelelo wa mitirho leyi fanaka kumbe ntlimbo hikwalaho ka ku averiwa ka vutihlamuleri na switirhisiwa .
Ndzi tlhele ndzi vuyeriwa eka minkanerisano ya tipolitiki .
Mitlhontlho yi tiyile .
Switatimende swa timali swa lembe na lembe swi fanele ku andlariwa eka Nhlengeletano ya Rixaka .
Ndzi ta lwela vumundzuku bya mitirho ya vona .
Ku hetisa
Mhaka yo sungula i vumunhu byo suka eka mafambiselo ya tiko .
Leswi a swi koteki .
Swoleswo swi nyika vumbhoni bya leswaku hi le ka ndlela leyi nga hoxeka .
vukorhokeri bya vaaki
Hi fanele ku tshembheka eka vaaka tiko va hina .
Sweswo ndzi ehleketa kuri swi le rivaleni .
Nakambe , mfumo wa muganga wu na ku nghenisa xandla ka nkoka .
Sweswi hi le ku kanerisaneni na swirho swa bodo .
Lexi i xikongomelo xa masungulo xa xiboho lexi .
Ndzi tekerile enhlokweni miehleketo leyi nyikiweke hi xirho lexi hloniphekaka .
Kambe masagwati lawa ya humelela eka xiyimo xo karhi .
Matirhelo ya swipimelo leswi ya valangiwa kahle .
Vanhu vatsongo va lemuka leswaku i nkanghala wo tiendlela .
Leswi swi tlula leswi mani kumbe mani a nga vaka a swi languterile , hi ku vona ka mina .
Ehansi ka swiyimo leswi , ndzi ta vhota hi ndlela yo swi seketela .
Hi nga tshuka hi lava ku swi langutisa nakambe eka nkarhi lowu taka .
Komiti leyi yi nyika foramu xiviko xo humelela . nhluvuko .
Sweswo hi leswi a xi ri ku swi endleni ku ringana malembe .
Tshalatshala leri ra nkoka a ri yimangi ri roxe .
Simeka pholisi leyi ku twananiweke ha yona na maendlele yo hundzisa .
Hi swona swi endleke leswaku ndzi bohekile ku xi andlala sweswi .
Maendlelo ya hina ya xiporo yi na xilaveko xa xihatla xo antswisiwa ku ya hi nkarhi wa ximanguvalawa .
Magoza lama ya kahle kambe ya fanele ku tiyisisiwa .
Ntirho wa wena wu amukeriwa swinene .
Hambiswiritano , xileriso lexi nyikiweke xi ta ya emahlweni xi ri tano .
Minxavo ya petirolo yi endla ku tlula hafu ya ntsengo hinkwawo wa minxavo ya kwala kaya ya swimakiwa swa petiroliyamu .
U sungula nakambe ku suka eku sunguleni .
Sweswo swi ndzi tlherisela eka xivulavuri xo hetelela .
Mavonelo ya ku pfuna ka xikombo ya hambana swinene .
Ndzi kombela u ndzi byela hi vona .
Ndza swi tiva leswaku swi se swi endliwile .
Tiphurojeke ta tindlu to hlayanyana a ti humelela etindhawini to hambana ta doroba .
Xana magoza ya vumbiwile ku languta swilaveko swa mudyondzi ?
Lexi xi tlhela xi va leswi vuriwaka hi ku hambana ka mifuwo .
Kambe ntsena tanihi xiyimo xa tiko hi roxe .
Xo hetelela , a hi fanele ku tikarhata swinene ku pfuna vahlapfa .
I mhaka yo va hi sungula .
Hikwalaho ndzi ta tsandzeka ku vhotela xiviko lexi .
Xivumbeko lexi amukelekaka a xi fanele xi landzeleriwile .
Hikokwalaho a yo va ntsena mhaka ya hiseko wa munhu .
A a ri wo sungula
Swi fanele kuva erivaleni no twisiseka .
A ndzi ta lava ku va khensa namuntlha .
Leswi swi nga kombisiwa hi swikombiso leswi landzelaka :
ku teka xiave
Hi vona leswaku leswi a swi laveki na ku va swi nga bohi .
A hi fanelangi ku pfumelela sweswo , hakunene .
Phalamende yi fanele ku tlhela yi pfuna eka mhaka leyi .
Hi langutele mbuyelo .
A hi fanelangi ku salela endzhaku eka mhaka leyi .
Tsundzuka ku susa ntiko wa phepha .
A ndzi ta lava ku pakanisa eka mitlangu .
Hambiswiritano , vutihlamuleri na vukala-xihundla swa vukorhokeri bya vuhlori a byi kona .
Muleteri u valanga machudeni lama tirhaka eka ntlawa .
Naswona u nga mpfuno lowukulu swinene .
Xana i mahetelelo wahi lama hi nga ma nyikaka ku suka eka matimu lama yo koma ?
Kutani , sweswi hi langutana na ntiyiso wun'wana wo tika .
Leswi a swi hlangani na Nawumbisi wo Cinca Vusirheleri lowu vikiweke .
Eka mhaka leyi , ndzi pfumelelana na muviki wa hina .
Xiviko xo hetelela xi languteriwile hi ku famba ka lembe .
Ku teka nkateko swi nga fikeleriwa .
Kambe swi tlhela swi lava Mavandla ya Tipolotiki .
Loko swi ri kona , swi tumbele kahle swinene .
Hikokwalaho , hi fanele ku amukela vutihlamuleri bya hina vinyi bya sweswo .
Swiphemu leswi nga ri ki kahle swi ni ntikelo ku tlula leswinene leswi fikeleriweke hikwalaho ka swivangelo swa kahle .
Eka sweswo a ku nga fanelanga ku vile ni ku kanakana ka muxaka wihi kumbe wihi .
Laha vanhu va ringaneleke hi mali ya mpfuneto ya vutsoniwa , leyi va faneleke ku hakeriwa .
Kutani , hakunene , u ta phamela ntsena vanhu va ka vona n'wini .
Hi ku tsaka ndzi swi tshikela wena ku kambela mhaka leyi .
Xiviko xi nga ka xi nga hambanyisiwi ni mhakankulu ya swa tipolotiki .
Leswi swi ta va swa ha ri tani lembe leri taka .
Yaleyo i ndlela yi ri yoxe ya ku fikelela xidemokirasi xa xinawu .
Swilo swimbirhi swa laveka
Ku tlhantlhiwa ka xikweleti hinkwaxo hi loku landzelaka :
Migingiriko yo hambanahambana yi ta tsakisa vanhu ninhlikanhi .
Kambe leswi a swi nga kanakanisi ku nyika nyanyuko wa ku kula ka ikhonomi ematikweni ma hina .
Swikombeto wa swikongomelo
A ndzi vuli ntsena swihlovo swa timali .
Xikombiso , loko mhaka ya kona yi khumba vanhu lavatsongo xiviko xa kona xi nga ha nyikiwa hi ku tirhisa switichi swa rhadiyo ya vantshwa kumbe xiendleko xin'wana , tanihi xiendleko xa swa mitlangu , laha swi khumbaka vanhu lavatsongo .
Nkunguhato lowuntshwa wu antswa swinene eka lowo sungula .
A ndzi lava ku titirhela .
A hi va pfuneni ku tshama etikweni ra ka vona .
Xa vumbirhi , ku na ku lwisana na nxaviselano wa swidzidziharisi swa vurhongo .
Swa ndzi tsakisa ku tiva leswaku mi leteriwile tanihi varhangeri na vafambisi .
Hi ta endla hinkwaswo leswi hi nga swi kotaka ku xi tirhisa .
Ku twisisa milawu ya malulamiselo :
Magoza yo sivela mavabyi ya laveka eka ndhawu leyi .
A hi lavi ku hela matimba sweswi .
Hinkwaswo leswi ndzi swi lemukaka hi leswaku kuna xiboho xa khoto .
Ku tirha ka xiyimo xa le henhla ka thekinoloji ya vuhlanganisi .
Nxopaxopo wa leswi wa kayivela eka xiviko .
Hi hluvukise makungu yo tiya eka mhaka leyi .
Tshunxeko lowukulu eka leswi wu amukeriwile .
Ha amukela leswaku ku vile na ku hlwela .
Ku na ku nghenelela ka nkarhi na nkarhi eka mhaka leyi .
Hi fanele ku tirhana na mihluvukiso leyi hambaneke swinene .
Mbuyelo wa swikombelo haswimbirhi a swi ri swa leswaku a swi pasisiwile .
Hina tani hi mfumo hi nge endli leswi hi hexe .
Ndzi hlohlotela hinkwerhu ka hina ku vhota naswona ku vhotela mfumo lowu hlayisaka !
Namuntlha hi fanele ku ya emahlweni na leswi hi swi sunguleke .
Ku vuyeriwa ka ntirhisano swi ta katsa :
Hambiswiritano , leswi a hi mhaka ya milawu .
ku twisisa tisisiteme
Swi le rivaleni leswaku ndzi ta va ndzi yima na na leswaku mitirho yi tirhiwa hi vanhu ntsena .
Hi le xikarhi ka phurosese yeleyo sweswi .
Xikongomelo xa nhlangano lowu ku tava ku tsundzuxa mfumo eka timhaka to tika to fana na :
Leswi marito lawa ya vutlhari ya vulaka swona hileswaku a hi fanelanga hi vilela .
Nchumu hinkwawo wu fanele ku va wu ri eka xiyimo xexo .
Mfumo wa xihatla lowuntshwa wu le ku ringeteni ku tirha ntirho wa wona .
A hi nge koti ku yima .
Xi vumbirhi , ku na matimba .
Ndzi lava ku langutisa eka ku cinca leswi nga kona .
Hlawula mitlawa leyi nga ta vika emasungulweni .
Ndzi ehleketa leswaku swa pfuna swinene .
A hi le ka tlhelo leri yimeke ekule swinene eka xivandla lexi .
Ku tlakuka ka minxavo swi nga nghenisa xiavi eka ku hunguteka ka tihakelo .
Swa laveka swonghasi ku papalata ku hlwela ko tano eka nkarhi lowu taka .
Nongonoko wa tinhundzu wu tekiwa wu ri na nkoka hi ndlela leyi landzelaka :
Fambisa migingiriko yo dyondza no dyondzisa eka nongonoko .
Xo sungula , ku na xiphiqo xa xidemokirasi na ku endla swilo erivaleni .
Walowo a wu ri nawu lowu swi endliweke ku ya hi wona .
Xo sungula , ku na vutihlamuleri bya vamaki va swakudya .
Ku ya hi vonelo ra mina , xiphiqo xa mpfumaleko wa mitirho i xa masungulo .
Sweswo swi ta hi kotisa ku va na ndzinganiso .
U nga fika njhani kwale
Ndzi ta kombisa hi mune wa swa nkoka swinene ngopfu .
Katsongo xirho xin'wana na xin'wana xi vulavurile mayelana na leswi .
Ndzi ehleketa leswaku u endle ntirho wo saseka ngopfu .
Kutani ndza ku landzelala .
Xikongomelo xa hina xo vitana nhlengeletano leyi a xi ri hi kanharhu .
Kholichi ya Vuleteri
mihlangano ya vamanana
Hikokwalaho hi ala cinco wa nomo .
Malembe ma mune lama hundzeke ya vile yo tika swinene .
Ku pfumaleka ka ku humelela eka swa thekinoloji .  .
Lawa i mahungu lawa ya faneleke ku byeriwa vantshwa va hina mikarhi hinkwayo .
Tsala vito ra wena naswona eka xivandla lexi nyikiweke pheji yo angarhela .
Nguva ya hina na yona yi fika emakumu .
Inkomu swinene kuva na hina laha .
Leswi a swi ri tano eka minongoloko yo cincisana ya swichudeni .
Hambi u hetelela u lahlekeriwile kumbe u hlurile a swi vuli nchumu ?
Xidemokirasi xo teka xiave i xa ku tivisa , kanerisana na ku bumabumela eka swiboho sweswo , eka endlelo ra ku kunguhata / teka swiboho .
Hi vulavula hi timfanelo ta ximunhu ta masungulo na ta misava .
Leyi mhaka ya rihanyo na vuhlayiseki entirhweni .
Ku tava nxavo wa kahle ku xava teretere ?
Tirhisa milawu ya ku hlanganisa timatheriyali to hambana .
Ku kunguhatela nkarhi lowu taka
Sweswo i ku hoxa xandla lokukulu eka nsirhelelo wa vatirhisi .
A ndzi ta rhandza ku vuya eka xivutiso xa wena xo sungula .
Naswona hi nga kombisa eka leswi fikeleriweke , laha hansi .
Tanihilaha lavo tala va nga vula , vutomi bya ndyangu na byona bya khumbeka .
Thimi yi na ntsengo wutsongo wa swirho na vufambisi byo avelana .
Xana hi twisisa yini hi miehleketo ?
Hikwalaho leyi i nhlokomhaka yo tsakisa swinene .
Hi langutela ku vona vurhangeri bya hina eka malembe lama taka ku suka ka vona .
Ku hlawula hinkwako ku kona sweswi .
Eka mhaka leyi , ndza mi khensa .
Swi na vumbhoni leswaku mhaka leyi yi lava goza ra xihatla .
Misava yi cincile , hambi ha swi lava kumbe a hi swi lavi .
I mhaka leyi tirhisiwaka tanihi xikombiso ;
Swikongomelo swa hina swi le kusuhi ni mfikelelo wa hina .
Lexa vumbirhi xi fambelana na mhaka ya pholisi ya matholele .
Hi na xikongomelo xo tsakisa .
Leswi a swi vuli leswaku mfumo wu le ku laveni ka ndlela yo tumbela .
Timinete tinharhu , loko u nga va na musa .
U swi vekile kahle sweswo , leswi swi nga xilo xa kahle .
Xiboho xihi na xihi xa Vulawuri na swivangelo swa kona swi fanele kuva kona eka vaaki .
Hunguta matimba ya langavi swintsongo .
Xilaveko xa ku nyiketa mahungu ;
I ndzima yihi leyi endliweke mayelana na leswi ?
Xana u navela swa khale kumbe u langutela eka swa vumundzuku ?
Kambe namuntlha ndzi na ku tshemba .
Endla vuvalangi .
Xivutiso xa vumbirhi xi khumba ku hlawuriwa ka vatokoti va le handle .
Xi i hlulekile .
Riphabiliki ra Tshunxeko ra Congo
Ha kanakana loko ku ri ku leswaku leswi ku nga va yona mhaka .
Pulani leyi yo sungula na ku navetisa i yo sungula eAfrika Dzonga .
Huvo ya masipala yi na matimba yo teka swiboho mayelana na ku tirhisa matimba ya masipala kumbe ku pasisa swinawana leswi khumbaka masipala .
Ku antswisiwa ka vuhlayiseki na vusirheleli swi ta antswisa ku hetiseka ka rendzo leri .
Ku na xilo xin'wana .
Ntiyiso hileswaku timakete ti tala ku hoxa .
Hambiswiritano , xana hi ta va na nkunguhato rini ?
Xikongomelo xa vunharhu i ku tlakusa ndzinganano wa rimbewu na ku nyika matimba eka vavasati .
Kambe a swi humelelangi .
Ndza vilela hi vuhlayiseki bya n'wana wa wena .
Eka vona , mfumo i mfumo .
Leswi swa hambana ku suka etikweni rin'wana kuya eka rin'wana .
Na hina hi andlale ku cinca ku mbirhi .
Mimbuyelo ya nhlokomhaka .
Ntirho wa vayimeri wu fanele kuva hi Xifurhwa.
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi tisola hi mbuyelo wa vhoti .
Hi kombela vatirhi ku ala pholisi leyi .
Switirhisiwa leswi vadyondzisi va nga ta swi tirhisa .
Leswi languteriweke emahlweni
Eka swikongomelo swa xiyenge lexi , mbhuluko wu katsa na ndzilo lowu vangiweke hi swibuluki .
Ina , muviki u vula swona loko swi fika kwalaho .
Ku endliwe switsongo ngopfu hi leswi eka malembe ya sweswinyana .
Eku seketeleni mabindzu lamatsongo , mabindzu lamakulu na minhlangano ya muganga swi na ku nghenisa xiavi xa nkoka .
Vatatana ke ?
masungulo ya fanele ya simekiwa
Laha vutivi byi nga mahala ;
Nsimeko & nkambelo
Hi xikongomelo xa lexi ku va xi humelela , vuvekisi bya laveka .
Xana ndzi nga vula leswaku xivutiso xa mina a xi ri xo kongoma .
Makungu ya vona ma katsiwile eka xiviko lexi .
Hi fikile eka xiteji xa nkoka swinene .
A hi ri na komiti ya nkarhinyana leyi tumbuluxeke khomixini .
I incini hi nga xi endlaka nyika ntshikelelo wa le henhlahenhla ?
Naswona swi khumbheka kwihi eka nhlengeletano ya xihlawuhlawu hi mbala .
Kambe mi nga tumbeli hi mhaka ya vutsongo .
Ku na hefemulo .
Xavumbirhi , a hi vatirhi va tindzawulo lava khumbhekaka eka leswi .
Hofisi ya Xipikara yi nga mi byela switirhisiwa leswi kumekaka kambe languta nxaxamelo wo kambisisa lowu nga laha hansi .
Hakunene u endlile ntirho wa wena .
Nkarhi wun'wana migingiriko yo tshinya yi fanele ku tekiwa eka vatirhi .
Matirhelo yo hlayiseka ya michini .
Swikongomelo swa Chati i ku :
I incini u kunguhataka ku xi endla hi mayelana na leswi ?
Vanhu va khume va vavisekile , laha vanharhu va vona va nga eka xiyimo xo kala xi nga tsakisi .
Tiphurogireme ta vuleteri ti fanele ti lulamisiwa nkarhi na nkarhi ku pfuna eka nhluvukiso wa vuswikoti bya tindzimi .
Ha tshemba leswaku swiphiqo leswi swi ta ololoxiwa .
Hi tlhela hi tiva leswaku eku sunguleni hi kombele leswaku a va na mbilu yo leha .
Xa vunharhu i ku antswisa khwaliti ya ntirho .
A ri mutshamaxitulu wa rhavi ra muganga ra Vandla .
Ndzi ehleketa ku ri nongoti hi lowu nga erivaleni swinene .
Swiboho swi fanele ku endliwa .
Majini lowu a wu nga ha tirhiseriwa ku amukela hi ku famba ka nkarhi .
Vukorhokeri bya kona bya kumeka eka titliliniki hinkwato ta vutshunguri byo sungula .
Kuva u nga ri xivangelo xa nkitsikitsi a hi nchumu wo endla u tshama hi mavoko .
A hi fanelanga ku xenga ku tshemba loku hi kombiweke kona eka ndhawu ya hina .
Vo tala va n'wina mi swi twile swa rifu ra murhangeri loyi .
Xiboho xa nhlayo yinyingi
Ndzi fanele ku vula leswaku swi ndzi tsakisile ngopfu swinene .
U nga leswi u lavaka ku va swona .
Nongonoko wu tumbuluxiwile .
Swa tsakisa ku va hi va na n'wina .
Ku ya hi Xifundzankulu miavelo eka khoto yi ta aviwa hi ndlela leyi landzelaka :
Ndzi tshemba leswaku hinkwenu ka n'wina ; ntlhontlho lowu wa mi tikela .
MBANGO NA RIHANYU
Ndzhurho wu fanele ku lulama .
Tanihilaha swilo swi nga yima hakona , hi nge swi koti .
Nyika mitirho YIMBIRHI .
Naswona tihlamulo a ti tshami ti olova .
Lexi i xivangelo xin'wana xa ku va mi hi endzerile namuntlha .
Leri i ra vunharhu lexi xi karhi xi humelela .
Kusukela nkarhi wolowo , a ku si humelela nchumu .
Hi mayelano ni leswi hi ta endla switiviso ku nga ri khale hi timhaka leti .
Leswi vuriwaka ku biya muti swi yirisiwile .
Miavelo ya swiyenge swo hambanahambana i :
A ndzi ta tsakela ku kombisa timhakankulu ta mune .
Ndzhaka ya xihlawuhlawu ri tava na hina nkarhi wo leha lowa hata .
Swirho swa hina i vatirhi va vuhlori va vutomi hinkwabyo .
Xana ndzi seketela njhani mavonelo ya mina ?
Ambala no ringananisa mavhilwa .
Ndzi vona lexi xi ri xiboho xo tika swonghasi .
Kambisisa loko switirho swi ri eka xiyimo xo karhi xo tirha .
Mikarhi yo tala mutshamaxitulu , loyi a nga ta va khanselara wa wadi , u ta lulamisa ajenda endzhaku kaloko ku vile na mbhurisano na swirho swa Komiti ya Wadi .
Vundzeni
Ndzi vulavula hi leswi hikuva i nhluvukiso lowu vilerisaka .
Endzhaku ka hinkwaswo , hi hlurile timbilu ta misava naswona hi cincile mavonelo .
Leswi i ku hlulela rihanyo na mbango .
Ntshikelelo wo hlawuleka wu fanele ku vekiwa eku fikeleleni ka swilaveko swa vanhu va le matiko xikaya .
Xikongomelo xa Pholisi
Ndzi yingiserile hi vukheta swinene eka minyikelo hinkwayo .
Matiko lawa hi nga na mitwanano na wona ya lava nseketelo .
Nhlangano wu ta va muhlayisi wa Tisenthara ta Vuswikoti .
Tirhisa marungula ku hlamula xivutiso .
Kambe xiyimo eka matiko lama a xi tolovelekangi swinene .
Lexi hi xi lavaka sweswi i xitori xa humelelo .
Leswi swi nga va swi ri tano naswona ndzi ta kamba .
Leswi a hi swona leswi nga humelela na swi tsanana .
Ndzi seketela mikunguhato eka mhaka leyi .
Hambiswiritano , emakumu , xiviko xi tshama xi ri xo biha .
Ntwanano wo tisa ku rhula wa boha eka ku ntirhisano wa swa ikhonomi .
Hileswaku hi ehleketa leswaku ku tava hunguto lowukulu .
Leswi , hi moya wo tshoveka , i hakelo leyi u faneleke ku yi hakela .
Xo sungula , yuniyoni ya ikhonomi na timali .
Sweswo hi leswi hi nga le ku tirhaneni na swona .
Xipikara xi hlawuriwa hi huvo naswona i mutshamaxitulu wa huvo loyi a fambisaka tinhlengeletano . ( Vamasipala lavatsongo a va boheki ku hlawula xipikara )  .
o va leswi vumbiweke kahle , swi andlariwile kahle no va leswi olovaka ku swi hlaya
A hi tekeli hansi ku bohana ka ntirho wa hina .
Xiviko xo koma xa ku veka tihlo
Ndzi ta tsemakanya kunene eka mhaka ya nkoka ya mina ya vumbirhi .
Ndzi ta tsakela ku avelana xitori lexi landzelaka na wena .
Ku ya emahlweni ka vurhangeri ka laveka .
Nongoloko : Moya , xiporo , patu na lwandle .
Sayense i ndlela ya ku fikelela swo karhi , kambe a hi mahetelelo ya vutomi .
Miehleketo leyi seketeriweke yi fanele yi nyikiwa .
Mikunguhato yi fambelana ni swivilelo leswi paluxiweke .
Matirhelo ya ku endla kunene ya sisiteme ya ta antswisiwa .
Hi fanele ku tumbuluxa rixaka rintshwa ra swifambo .  .
Hi fanele ku xi endla xi tika swinene hi ndlela leyi .
Ndzi nga ku tshembisa hi ku tinyiketela ka hina mayelana na sweswo .
Eka timhaka leti , kuna tindhawu timbirhi ndzi lavaka ku langutisa eka tona :
Kutani i ntiyiso swi hi eka ntshikilelo .
Ndzi ehleketa leswaku hi nyikile tihlamulo eka vaakatiko .
Sweswo i ntirho wa wena .
Leswi a ku ri yona miehleketo ku suka ekusunguleni .
Hi nga tsakela ku va na xona eka xa mundzuku .
Hi ntumbuluko , a hi xin'wana na xin'wana lexi a hi ta va hi xi naverile .
Hakunene i mhaka ya mfuwo .
Xivongo xa Laveka .
A ndzi tshembi leswaku lexi xa laveka laha .
Eka nkarhi wa sweswi , hi sweswo ntsena ndzi nga swi nyikelaka .
Ha ku khensa swinene .
Vanhu vo tala va le ku tshweni .
Wena u vula swona hakunene .
Ndzi ehleketa leswaku i switsongo leswi ndzi nga swi endlaka .
Ndzi pfumeleleni ku sungula mbulavulo lowu wo koma hi ku rungula xitori xo tsanisa .
A swi na xikongomelo .
Nkoka wa Tiyuniti to Lavisisa a wu fanelanga ku tekeriwa ehansi .
Lexi a hi xona xihlovo xa mbuyelo wa swa timali .
Tindhawu , na ku hundzu eka Tidyondzo .
Hina manghenelo yo fana eka vuntshwa bya hina .
Leswi va vilelaka hi mayelana na swona i vumundzuku ?
I mavonelo ma hina leswaku eka nkarhi lowo tika hi papalata swo tsakela ka hina .
Ntirhisano wu le xivindzini xa ku humelela ka hina .
Xo hetelela , swivulavuri swo tala swi kongomisile eka xivutiso xa nsivelo .
Ku ta fika sweswi , khombo ra kona , a ku na ndzima yo nyawula .
Hi phurojeke leyi , mitirho ya laha tikweni yi ta tumbuluxiwa na swikili swi ta hundzisiwa .
I swa nkoka ku leswi swi katsiwa .
Kambe mitlhontlho na ku kanetana i swikulu .
Amukela tanihileswi ma nga xiswona , marito a ma enelangi .
A hi dyondzo ya swa nawu .
Va kongoma eka hinkwavo .
Hambiswiritano , ku nghenelela ka hina swi fanele ku humelela ehansi rimba ra nawu na vumbiwa .
Leswi a hi ku tikarhata ka hina kambe ka matimu ya vanhu va hina .
Hi na swo tala ku tlangela ni swo tala ku languta eka swona .
Ku fana na wena , a ndzi koti ku ambambela .
Hambiswiritano , ndzi nga ka ndzi nga amukeli swibumabumelo hinkwaswo .
Ntirho wa nkoka : muphakeri wa swakudya , swiendliwa , mitirho na ntshamiseko wa swa ikhonomi .
I mhaka ya nkoka swonghasi eka sekitara ya vurimi .
Naswona hi lava ku vulavula hi vutshembheki ?
Eka vo tala va hundzeke xikandza xa xiyenge lexi .
Matlhelo hi mambirhi ya nyikerile swinene eka switirhisiwa swa ximunhu na swa timali ku pfuneta ntirho wa vona .
Leswi swi le kule na ntiyiso .
Mati ma ta tlhela ma kumeka ku endlela nhluvukiso lowuntshwa etimayini .
Hambiswiritano , leswi swi nga pfula njhekanjhekisano .
Leswi swi twala swi ri leswi kanganyisaka kambe swi nga hlamuseriwa hi ndlela leyi :
A ndzi kholwi leswaku hi pfale nomo ntlawa lowu wo tsundzuxa .
Senthara ya Switirhisiwa ya Xinawu .
U fanele ku tshama u kongomile u ya emahlweni na ku dyondza hi matimba .
Mali yi ta kumeka yi nga ha ri kona kwalaho hi ku olova .
Hambiswiritano , swi vonaka swinene ku onge ku tirhisiwile muxaka wun'wana wa xibamu .
Ku vile nkayivelo wo nyawula wa vatirhi lava nga na swikili , leswi swi vangeke leswaku ikhonomi yi xaniseka .
Boxa milawu YIMBIRHI yo ke'nhlayiseko leyi nga FANELANGIKI eka ndhawu yo tirhela .
Kambe hi tlhele hi lemuka leswaku leswi a swi enelangi .
Swikombeto hinkwaswo hi leswaku nkoka wa dyondzo wu le ku antsweni .
I ku aleriwa ko hetisela ka timfanelo ta ximunhu .
A hi yeni emahlweni hi ololoxa swiphiqo swa hina .
Ha mi amukela , va swirhundzu na va matlhari .
Leswi swi mayelana na vuxaka bya le ntirhweni .
Muxaka lowu wa vugevenga wu nge pfumeleriwi .
Nsayino .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Mo ndzi tlhelela endzhaku ehenhla ka timhaka timbirhi leti nga eka ntwanano .
Tiphurojeke leti nga ta endzeriwa i :
Ntlhotlho i wukulu naswona a swi koteki .
Wena u to ka u nga swi koti .
Endzhaku ka xiphemu u fanele u kota ku :
Xana hilaha ku tumbeleke .
Kombisa xivutiso xo hlamula hi ku vulavula .
A ku ta va ku tsandzeka eka hina hinkwerhu .
Hikuva a hi vulavuli na va matimba , hi va xavelela ku va hi nghena .
Mpfapfarhuto a wu vuli nchumu hi leswi .
Hi lava kuva emahlweni ka ntlangu .
Xana hakunene hi lava xileriso xa mafundza xa nkarhi wo tirha wa hinkwavo ?
Handle ka swona , hi ta va hi vile ni nkayakayo wo hlamarisa swinene .
Hanya hi ku landzelela swihlawulekisi swa nhlonipho .
Miganga yi hlohleteriwa ku lemuka tiphurojeke .
Kota ku rhekoda na ku ntlawahata mahungu ku suka eka swihlovo .
Mayelana na leswi i ku dyondza ku lwa na ntshikelelo .
Hikokwalaho , a hi se kota ku swi nyika vutshunxeki .
Hi swihi leswi u lavaka ku swi vona swi ri karhi swi humelela eka ntlakuko wa mitswalo ?
Hi ta va na mimbulavurisano hi mayelana na leswi .
Ndzi seketela xin'wana na xin'wana lexi vuriweke hi vaviki lavambirhi .
Xirho xa huvo lexi nkarhi wa xona wo tirha ehofisini wu fikeke emakumu , xi nga ha tlhela xi thoriwa nakambe .
I swa nkoka ku va hi xixima timhaka teto ta vumbiwa .
Timhaka leti ti nge hambanisiwi eka letin'wana .
A yi endlangi vulavisisi byo hetiseka .
Xiviko xa Lembe lexi endliweke xi nghenisile ku humelela loku fikeleriweke eka leswi landzelaka :
Ndzi nga ka ndzi nga amukeli leswi hikwalaho ka swivangelo swinharhu .
Kutani , hi marito yo tiya , ndzi lava ku mi byela leswi .
Matematiki i ya nkoka swinene naswona ndzi lava vadyondzi va tirha kahle swinene .
Sweswo hi leswi xi vulaka swona eka nxaxamelo wo vhota .
Hi fanele ku endla hinkwaswo leswi hi nga swi kotaka ku swi lwisa .
Xiphiqo xi mayelana ni hilaha maendlelo lama nga wona ya nga kumiwaka hakona .
Naswona eka tindhawu to tala eAfrika Dzonga leswi swi le ku humeleleni .
Xi fana xoxe .
Ndzi ehleketa ku ri swi ta pfuna eka mbhurisano lowu yaka emahlweni .
Swivilelo swo tika swi tlakusiwile .
Swi tlhela swi pfuna vadyondzi ku kota ku nghena eka dyondzo ya le henhla .
Ndza tiyisa leswaku hi lava lexi leswaku xi humelela .
Hakunene loko va ri tano , ku na xiphemu xo durha .
Hikokwalaho , ndzi nghenisa kungu ro hi yimisa ntshamo .
Hi ku angarhela , yeleyo i mhaka yinene .
Hi swona swi endlaka leswaku swi ri swa nkoka ku hlengeleta ntokoto wa laha kaya .
Ku lebula swi kahle eka vatirhisi , hilaha hinkwerhu hi tivaka hakona .
Xana mutsari u ta nyika yini ku fikela mavhiki mambirhi ?
Lexi i xiphemu hinkwaxo xa ndzhaka ya hina ya vanhu hinkwavo ya mfuwo .
A hi endli nkarhi .
Yaleyo i nhlamuselo ya kahle leyi nga erivaleni ya leswi swi nga xiswona .
Magoza ya nkoka ya endliwile mayelana ni majisitarata .
Hi nga hoyozela muviki na mitlawa ya xipolitiki .
Ndzi vula leswaku hi fanele ku swi teka swi ri swa nkoka hi ndlela yoleyo .
A hi swona .
Palamende yi fanele ku teka xiave swinene .
Xana hi endle ku hlawula ku rhula na nhluvukiso ?
Hi tirherile leswi ku ringana malembe yo tala .
Xiyimo xa Mpfanganiso xiyimo
A wu boheki kuva na ndhuma kuva muaki .
Kutani leswi i mavekelo lamakulu .
ku tshovela leswi lavekaka
Hi nga vekisa swinene .
Vo tala ku tlula mpimo va hina .
Ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku nyika marito yo karhi ra vumbirhi .
Endzhaku ka goza rin'wana na rin'wana hlamusela , ngetela mahungu yo tatisa na ku ngetela hi mahungu lawa ya lulameke laha swi faneleke .
Tlhelela eka xiyimo xo ololoka .
Sweswo a swi na nchumu lexi tirhanaka na ku herisa vumbabva .
Hi fanele ku tivonela swinene hi maendlelo lawa .
Yi sungurile ku tirha hi Nhlangula .
Ku yimela vanhu a swi tava swi olovile .
Nongonoko wa switirhisiwa
Tani hi vanhu hi xixima ntiyiso .
Mbuyelo wa matirhelo ya timali wu tihlamusela hi woxe .
Muxaka lowu wa ntirhisano wu fanele ku khutaziwa swinene .
I swo tala eka leswi hundzeke .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku tshama hi ri karhi hi xiyaxiya swinene .
Ndzi nga ka ndzi pfumelelani na swona na switsongo .
Swiletelo swi xaxameta tindlela leti mbulavurisano lowu wu nga ta va ha kona , ku fana na :
Leyi hakunene a hi yona pholisi leyi hi yi sirhelelaka laha .
Vito ra nhlangano
Hikwalaho hi bohile ku tshika eka xiviko lexi .
Ndzi ta ku nyika nkomiso wa vona hi ndlela yo tsemakanya .
Loko hi endla hi matimba , hi ta kumeka hi ri vanhu vo antswa swinene .
Xo sungula , ku ni mhaka ya nsinya .
Ndzi ta tsakela ku hlamusela ntwanano wa mina eka mhaka leyi .
A hi si va na tihlamulo hinkwato sweswi .
Se sweswi hi le kusuhi swinene na ku fikelela xikongomelo .
Ha khensa eka vatirhisani va hina eka nseketelo wa vona eka endlelo leri ra vulavisisi :
Hakunene hi tekela enhlokweni nseketelo wa n'wina .
Rimba ra nawu leri lavekaka ri kona naswona ri se ri humelerisiwile .
Kuva ku vuriwile sweswo ku ni timhakankulu tinharhu ndzi tsakelaka ku ti boxa .
Loko ku ri na leswi u nga swi tiviki kahle sungula hi ku vutisa khanselara wa wadi kumbe mutirhi wa masipala .
Swa tikomba , xi fanele ku tirhisiwa hi ndlela yo fana .
Leswi swi lava vuvalangi bya masungulo .
Hi fanele ku pfuna vaxanisiwa .
Hakunene , a va nga hoxanga .
Ku tluriwa ka nawu wa vumunhu wa matiko ku ya emahlweni ku tiveka .
Oyili a hi xipfuno xi ri xoxe ntsena laha tikweni .
Mahungu na nhluvukiso swi le ka misava hinkwayo .
Ku tlhela ku ri ni xipakaniso lexi nga erivaleni swinene eka matirhelo ya xiyimo xa le henhla ya eneji .
Ku na xilaveko xa xihatla xo sivela swiyimo swo tano .
Marito ya tinhlokomhaka :
Leswi landzelaka i swikombiso swa switirho swa ku kandziyisa :
Xana hi yihi ndlela leyinene yo endla leswi ?
Laha hi ta eka mhaka leyi pfilunganeke .
Ndzi ehleketa leswaku leyi i mhaka ya nkoka swinene ku yi endla .
Leswi a ku ri mfikelelo wa nkoka swinene eka nkarhi wolowo .
Hi se hi rindzerile ku ringana ntlhanu wa timinete .
Naswona , hi hava ku tiyimisela kwihi na kwihi ko tshama hi mavoko eka ndzima ya ku humelela ka hina .
Lexi a xi ri na nkoka swinene .
Ndlela ya mafambisele : Mbhurisano eka nhlengeletano ya swirho hinkwaswo
Naswona sweswi hi ta eka xiga xa ntlimbo .
Kutani ndzi tsakile leswi tindzimana leti ti nga amukeriwa .
Mpimanyeto lowu nga kona wa nongonoko lowu wu se wu engeteriwile .
Ku susa mpimo wa nkarhi , hambiswiritano , i mhaka ya nkoka swonghasi .
ku navela ka vanhu
Leswi a hi xikongomelo xa hina .
Mahlelelo ya tiphurogireme
Xikombiso , loko swi laveka ku va na xitivi ku ta nyika mahungu eka nhlengeletano , ku kumeka ka swilaveko swa munhu swi lava ku kambiwa emasunguleni naswona hi nkarhi lowu ku nga twananiwa wona na yena .
Leswi a swi nyikiwi mikarhi hinkwayo eka nkarhi wa sweswi .
Tanihi vaakatiko , timfanelo ta wena ti tiyisisiwile eka vumbiwa ra hina ro rhandzeka .
Ku se ku vile ni ntlakuko lowu vonakaka eka swihlovo swa maavelo ya timali .
Ndzi ehleketa leswaku i rihuhu .
Mimbuyelo na ku humelela .
Muyimeri u na vutihlamuleri eka Holobyenkulu .
Hi ta va na matimba yo tala emisaveni .
Leswi a swi katsi rifuwo ra n'wini ra murhangeri wa ndhavuko .
Ku na tinhlamulo timbirhi to hambana ta xivutiso xa wena .
Loko mi fikelela ntwanano , mi fanele ku wu tsala ehansi mi tlhela mi wu sayina .
Ntirho wa vumaki bya rihanyo i wa nkoka na wona .
Wena u ta twisisa sweswo .
Hi tiyiserile emahlweni ka ku nonoka eka matiko ya misava .
Ndzi ehleketa leswaku i swa nkoka .
Ematshan'wini hi ta teka goza ro ya ndzhaku .
Lowu i muxaka wa swivutiso leswi tumbulukaka .
Sweswo a swi amukeleki naswona hi nge vi na swona .
Xavumbirhi , ku hlayisa vukona bya vamanana eka tikomiti ta tikhamphani .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi ri na ku kanakana hi maendlelo lawa .
Xinawana xi na xikongomelo xa ku olovisa milawu leyi nga kona eka ndhawu leyi .
Ndzi vilerisiwa hi mhaka ku leburiwa ka swakudya .
Xana yena u kwihi ke .
Mbuyelo hileswaku ndzi nga vulavula ndzi tshunxekile .
Xiyimo xa masimekelo ya Ajenda ya Xifundzantsongo na Tikonkulu eka ku Hlanganisiwa .
Adirese ya mina namuntlha I xitoloveto lexi nga ni vutihlamuleri .
Swo tala swa vaaki swi hlamuseriwile tanihi :
Ndzi ni timhaka ta nkoka timbirhi leti ndzi lavaka ku ti vula .
Ku na mali yo vonaka leyi nghenaka hi ku navetisa .
Ku engetela ka Nawu wa Ntirhisano swi katsa :
Vatirhisani va swa vutomi va na ntirho wa nkoka ku wu tirha .
Eka xiyimo xihi laha ku tirhisana ku nga ta endleka ?
Xikweleti xa xiyenge xa mfumo a xi ri ku kuleni ku tlula mpimo .
hi swivangelo swo tala .
Xana leswi swi vula leswaku xiletelo xo sungula a xi nga ri na matimba ?
Mi nge ndzi hundzulukela hi ku komisa eka mihundzulo ya nkoka swinene .
Xexo a xi ri xiyimo ku kondza ku fika masikunyana lama nga hundza .
Mininjhere wa masipala leyi khumbekaka , endzhaku ka ku tihlanganisa na Khomixini , u fanele ku :
Ndza tshemba leswaku hi fanele ku tumbuluxa lexi hilaha swi faneleke hakona .
Hi languta eka leswi swi nga ta fikeleriwa hi maendlelo ya swa vurimi .
Hinkwerhu hi tshemba leswaku swi ta va na ku humelela .
Kutani loko hi nga endli sweswo swi ta endliwa hi mani ?
Ndzi pfumeleleni ku tshikilela swilo swimbirhi mayelana na leswi .
Kambe yini ?
Ndzi lulamile ku ya emahlweni .
Vumaki byi nga ka byi nga swi fikeleli ku hakelela leswi hi ku olova .
Madzolonga lawa i ku onha lokukulu ka timfanelo ta vona ta masungulo .
Hi nga swi endla sweswo .
Ndzi ta yima kwalaho , vamanana na vatatana .
A swi fanelanga swi va tano .
Ndza khensa swinene . Ndzi langutela nhlamulo ya n'wina .
Kungu ro olova ra bindzu leri nga na rheferense eka timhaka leti landzelaka :
Hi tiva hi ta mitlhontlho leyi nga emahlweni ka hina .
Khomixini yi le ku lulamiseni ka mpfampfarhuto wa mavonelo ya Nawu lowuntshwa .
Ndzi chava leswaku ntshikilelo wa xipolitiki wu ri woxe wu nge ringani .
Ku navela ka tipolitiki ku humelerisa ndhavuko .
Leswi swi vanga leswaku vanhu vo tala va gingirika eka swa ikhonomi .
Muthori u teka xiboho xo hetelela .
Leswi swi fanele ku kombisiwa swi va erivaleni eka swiletelo swa mathoriwelo .
Kutani u nga vutisa leswaku swo sivela ku cinca swi nga va yini ?
Ku engetela , a hi nga pfuki hi ve na swirho swo ringanela .
I swiendlo swa vugevenga leswi khumbeke vanhu hinkwavo .
Naswona hi languta maendlelo hi nkarhi wa nkayakayo .
Holobyenkulu wa Timali
Hi nga ka hi nga endli hexe eka xivandla lexi .
A hi cinceni vutomi bya vanhu va hina .
Mfumo wa miganga tanihi xikombiso xa nhluvukiso
Swivutiso na tinhlamulo :
A ndzi ta va na vuxiyaxiya eka leswi .
Milawu yaleyo ya ha ta fanele ku tisiwa eka Yindlu .
Laha nakambe , nhlamulo i e-e .
Hi swihi leswi hi nga swi endliki kahle ?
Ndzingano lowunene wu kumeka kwihi ?
Swi na nkoka swonghasi ku tshinela ekusuhi na leswi swi nga xiswona .
A ndzi tivi hikwalaho ka yini leswi swi fanele ku endliwa .
Nakambe , inkomu ku ndzi rhamba naswona inkomu eka ku ndzi yingisela .
Ndzi ta n'wi nyika nkarhi wa ku vulavula hi mbilu yo basa .
Hi fanele ku hlayisa leswi swi komile hilaha swi kotekaka hakona .
Xana Holobyenkulu u endla yini ?
Loko a va lo kanakana , a hi ta va hi nga ponanga .
Tekela enhlokweni leswaku leswi swi tirhela ni le ka xitiviso xa ku komba ku sirhelela ntsena .
Xana hi ringetile njhani ku fikelela leswi ?
Hi nkarhi wo fana sweswi ku ni swivandla leswi nga andza eka bindzu ra gezi .
Mimpfumelelano ya misava hinkwayo i ya nkoka .
Mukhomixinara , ndzi khensa swinene ngopfu ku va u nyikile tinhlamuselo leti nga erivaleni .
A swi ringananga ku sivela .
Xikombiso , sweswi vurimi byi tele vuthekiniki .
MAENDLELO YO PFALA
Tihakelo to ya hi mavonelo ti nyikiwa hi masipala ku vevukisa ku tirhisiwa ka kungu .
Vanhu va ta fuma
mihlangano ya ku lahla
Lowu a hi nchumu wo olova .
A ndzi ta tsakela ku xi khensa eka xiviko xa xona .
Hambiswiritano , xivutiso xa mali xi na nkoka swonghasi laha , na xona .
Hikokwalaho , hi fanele ku lemuxa .
Phalamende yi lemuka kahle hi ta mihundzuluxo leyi kunguhatiweke .
Hikokwalaho a ndzi ta tsakela ku xi hundzuluxa hinkwaxo .
A swi vuli leswaku u cinca mindzilekano ya vulawuri .
Kuna mavandla laya nga kona ku sirhelela tshunxeko wa mavonelo .
Hi swona swi endlaka leswaku hi dinga ku yimanyana nkarhi wo leha .
Loko u hefemulela ehandle :
nkanelo wa swimakiwa
Ku fanele ku humelela yini ?
Tindlela ta swa xithekiniki ku langutaniwa na tona eka kungu ra swa nawu ro hambana .
Ku teka xiave
Ri tanihi hi kwihi rirhandzu ra wena ?
Xana ntirho wu ta tsakisa ?
Leswi i ku beriwa mandla eka wena na vatirhisani va wena .
Xitatimende lexi kombisaka leswaku makanelwa ya amukeriwile ku nga se khomiwa nhlengeletano , ya nga se pfuxetiwa kumbe ku hlayiwa .
Xikwere lexi xi fanele xi amukela hinkwavo ka vona .
Lexi xi hikwalaho ka ku ku na swirhalanganyi swo tala ku tlula mpimo swa mafambiselo ya swinawanawana .
Ku humelela eka phurogireme leyi hi loku landzelaka :
Xana i mani a hakelelaka switirhisiwankulu swa ikhonomi ?
Leswi i swilo leswi hi se hi tshembisiweke swona ku ringana malembe yo tala swinene .
Ndza n'wi khensa eka ntirho wa yena wo saseka ngopfu eka mhaka leyi .
Swi lulamile na swona ku va leswi swi fike emakumu .
Loko sweswo a ku ri tona timhaka , a hi ta seketela swinene .
Ndzi ta boxa ntsena swikombiso switsongo .
Xana wa swi hlamusela swirho swa wena hi ku laveka ka ku cinca ?
Namuntlha hi vulavula hi timfanelo ta vatsoniwa .
Leswi swi nge pfumeleriwi ku ya emahlweni nkarhi wo leha .
Nguva ya vunharhu i ndlandlamuko wo hatlisa wa ikhonomi na ntumbuluxo wa mitirho .
Vuswikoti
Naswona i swa nkoka leswaku a hi fanele ku sivela sweswo .
Xiletelo lexi naswona xi ta hi pfuna ku hlula nkayakayo .
Va swirhundzu na va matlhari , ku na xin'wana lexi ndzi nga xi twisisiki .
Hikokwalaho ndzi amukela swiringanyeto swihi kumbe swihi ku va pfuna .
Ndza tshemba va fanele va seketeriwa hi lexi vuriweke ra vumbirhi .
Endla swibumabumelo eka timhaka tihi kumbe tihi leti khumbaka wadi kumbe khanselara wa wadi kumbe hi khanselara wa wadi ku ya eka masipala .
Hikokwalaho ku ve na njhekanjhekisano na mixo .
A ndzi lavi ku tipimela ndzi va eka ku languta swa tiyori .
Vumaki i bya nkoka eku fikeleleni minongonoko ya hina ya ku vumba hi vuntshwa na nhluvukiso .
Lexi xi fanele ku lulamisiwa .
Leswi a hi mhaka ya milawu ntsena .
Leswi ku ta va xipfuneti eka nhlanganiso wa xifundzha .
Xiyimo xa timali hi ku angarhela xi kahle .
NKUNGUHATO ( KU FIKELA MASIKU MANHARHU )
Palamende yi na vonelo ro hambana .
Wu ta va ntirho wo famba hi ku hatlisa .
Xexo xa tirha na loko hi ri ku vulavuleni hi mayelana na ku thoriwa .
Hi tshembha leswaku hi ta swi kota ku endla sweswo .
Ina , hi sekete swinene nyimpi yo lwisana na vukungundzwana .
Xana ku hava ntirho wo tivikana lowu nga eku endliweni ehenhla ka swona ?
Ndzi kombela u vhotela .
Nsinya wa vutihlamuleri bya maphorisa wu hlamuseriwile .
Swi nyikiwa hi vanhu lava va nga ni ku hiseka .
Swi vula leswaku hi fanele ku langutisana na mintlhontlho ya vusweti na ku pfumaleka ka mintirho .
Hi fanele ku va na vuxiyaxiya eka sweswo .
Hambiswiritano , swo tala swinene swa ha lava k endliwa .
Ndzi ve ndzi hundzisele xiyimo eka xiyenge xa rihanyo .
Mapulanele na Mbango
Hikokwalaho ndzi ehleketa leswaku ku na swo tala leswi kotekaka .
Fikelela vuxokoxoko na ku byi hlamusela ;
Yi hlanganisa swiharhi .
Lava xitsundzuxo eka Ntamu wa Ntirho wa Maendlelo ya Swihingakanyi endleni yo ya emahlweni .
Hi ta simeka endlelo eka kotara yo sungula lembe leri .
Ku cinca ku le ku yeni emahlweni eka pholisi ya hinkwavo ya vurimi .
Ndza tshemba lexi i xikoxo xa ku fambelana ko karhi .
Vafambisi va Huvo
Hambiswiritano , ndzi fanele ku nyika timhaka timbirhi laha .
Mina ndzo va muvulavuleri .
Vutsoniwa na vusweti swi tirha hi ndlela ya ndzhendzeleko wa xivangelo na xitandzhaku .
Xosungula , hi le ku engeteleni ku langutisa ko kongoma ka mfumo .
Hinkwerhu hi tiva ntiyiso wa xiviri wa makete .
Xana a ku ri xihahampfhuka ?
Mintirho na yona ya xungetiwa .
Ndza tshemba xiga lexi xi tama xa ha ri kona eka xiviko .
Sweswo a wu ri nhlomulo .
Kambe ku na tinhlamulo ti nga ri tingani hi nga ti nyikaka .
Eka xiviko lexi u tshikelela xilaveko xa ntirhisano .
Ku tekelana enhlokweni swa fana na nsinya wa tiko ra laha nchumu wu tumbulukeke kona .
Vutihlamuleri bya nkongomiso wo angarhela na mafambiselo .
Xivutiso lexi nga kona sweswi vamanana na vatatana i xa leswaku : xana hi kongome kwihi ?
Projeke leyi yi sunguriwile hi vamanana ntsena .
Hi ku vona ka hina , hi fanele hi va na ntiyiso .
Hi vhota hi kaneta xiboho hinkwaxo ka xona .
Eka nkarhi wa sweswi , kuhava xivangelo xo vona tlhelo ro biha .
A hi tshembi leswaku ku tshunxa maendlelo i xitshunxo .
Hi dinga ku cinca eka vonelo leri nga kona .
Hi swona swi endlaka leswaku hi dinga swo tala swa swona
Sweswo hi leswi hi swi vulaka endlelo ra ntwanano .
Xikongomelo xo hetelela i ku hunguta vusweti :
Eka xivangelo xexo , sisiteme hinkwayo yi fanele ku hlamuseriwa yi va erivaleni .
Hi ku engetela , eka vo tala va hina mikarhi hinkwawo a swi ri erivaleni .
Ntlhantlho
Eka hina , a hi ntirho hinkwawo wu endliweke .
Yi fanele ku endla swiringanyeto hi sweswo .
Ku hava loyi a lavaka lexo .
Sweswo a hi leswi ndzi swi lavaka hi ndlela yihi kumbe yihi .
Xana nhlokomhaka yi fambelana njhani ni vanhu na mina , ni misava leyi hi hanyaka eka yona ?
Swilo swo tala leswinene swi vuriwile mayelana na nkarhi lowu taka .
Naswona ku nge vi na swivangelo swa kahle eka leswi .
Eku heteleleni vanhu vantima va vumba nhlayo ya le henhla etikweni .
A HI SWONA
Muthelo i xiphemu xa vaaki va tinxakaxaka va mafambiselo ya Muthelo .
Ku ta va na ntshamiseko .
Ndzi khensa mavandla eka nseketelo wa wona .
U fanele ku swi vika eka maphorisa hi nkarhi wolowo .
Eka xivangelo lexi , ku fambisa swikimi swa nambu hi ku angarhela a hi ndlela leyi tirhekaka .
A ku na xivangelo xin'wana xi nga rivaleni eka leswi .
Va hundzule mpfumaleko wo humelela wu va nkarhi lowunene etimakete to rhumela swilo ehandle .
Swivangelo swa masungulo swi tiyile , kambe na swona swirhalanganya swi kona .
Mahlawulele ya tiphurojeke , ngopfungopfu , i xiphiqo .
Loko ku kunguhatiwa ku tekeriwa enhlokweni :
Lexi xi kayivelaka , i incini xi lavaka ku cinciwa ?
Hikokwalaho hi fanele ku teka goza ro sungula .
Hambiswiritano , a hi lavi ku sandza mihundzulo .
Mfanelo yaleyo yi fanele ku tlhela yi tirha eka timfanelo ta ximunhu .
U na swiyimo leswi nga na lava khomeleke ku fana na nkarhi wo leha .
Kambe i yini leswi nga vaka ntiyiso ?
Leswi i swa nkoka ku nga ri ntsena hi nkarhi wa nkayakayo .
Xiyenge xa Masungulo i tsalwa ra le tlhelo .
A hi miehleketo yinene ku swi anamisa .
Lava a hi vanhu lavakulu .
Mina hi vumina hikwalaho ndzi ta vhota ndzi seketela xiviko .
Xi yimela swo karhi .
Ku na , hambiswiritano , xidingo xa matshalatshala yo ya mahlweni .
Swi nga teka mavhiki mambirhi kuva ku hundzisela ku endliwa .
Hikuva ndzi na swo tirha hi swona .
Ndza vilela leswaku swiphiqo leswi a swi si ololoxiwa .
Tsalwa ra vutitivisi ri ta humesiwa ri rhumeriwa eka wena .
Timhaka ta rihanyo na vaaki kotala ta fambisana .
Mhaka ya mina ya vumbirhi i ya leswaku xivutiso xa vaaki xa i mfungho .
Hi le mavokweni ya hofisi ya phuresidente .
I siku ro fana eka timhaka ha timbirhi .
Xosungula eka hinkwaswo , hi ni tisenthara leti nga kona tinharhu ta vuyimbeleri leti lavaka ku tiyisisiwa .
Leswi katsiweke swi katsa leswi :
Hi vumina , ndzi vilerisiwa hi mayelana na xiyimo xa mitirho .
Nyika swivangelo swihi na swihi SWINHARHU swa bindzu ra tinxakaxaka .
Se ntirho wo tika wo maka maphepha wu ta sungula .
Ndzi ehleketa ku ri i xiyimo xa kahle eka hina .
Leswi i swilo leswi hi faneleke ku aka ehenhla ka swona .
Xitirho xi amukeriwile kambe a xi se rhekhodiwa ni sweswi .
Swo bohelela hinkwaswo swi nyikiwa hi xikepe naswona i switirho swa xikepe .
Hi nga landzelela maendlelo lawa a nga ma ringanyeta .
o ku veka swilaveko swa minimamu leswi nga erivaleni swa maendlelo yo teka xiave leswi tirhaka eka vamasipala hinkwato hi ku veka swinawana ; na
Hlela matirhele ya mphakelo wa mpimanyeto exifundzeninkulu .
A nga fanelanga ku endla sweswo .
Yena u faneriwa hi ku tengisiwa .
Ku nga va ku nga va ngi xiboho xa kahle .
I swa nkoka leswaku vanhu va swi lemuka leswi .
swi ta tlhela swi sungula
Hi dinga kungu ra hina vini ra nkarhi lowu taka .
Xana hi nga fika njhani lahaya ?
Hi seketela ku xileriso lexi kunguhatiweke .
Swi fanele ku pfumelela ku dyondza tindlela ta vutshila ta mune hinkwato ka tona .
Engetela swiyiriso ?
Eka xiphemu xa mina na wena , ha landzelela ;
Khombo ra kona , ku vuriwile switsongo mayelana na leswi namuntlha .
mbango wa ntumbuluko .
Laha mphakelo wu nga wa nhundzu leyi faneleke ku susiwa , hi nkarhi wo susiwa .
Naswona i ntiyiso .
Hi nga cinca
Ndza khensa hinkwenu !
Sweswo swi tika swinene .
Rero i rimba leri hi tirhaka eka rona .
Ndzinganiso wa swilo i xiphemu xa nkoka swinene eka xidemokirasi hi xoxe .
Xana switirhisiwa swa kahle swi tirhisiwile ?
Marendzo yo tano ya nge lulamisi swiphiqo swo karhi .
Langutisa nhlangano lowu u nghenaka kahle .
Hi na thekinoloji yo lawula rivilo ra swifambo .
Hi lava ku vona ku antswisiwa eka swiyenge swimbirhi .
Khomixini yi nga tlhela yi katsa timhaka ta nongonoko lowu yi tiendleleke .
Ndzetelo wu ta yisiwa emahlweni nakambe eka lembe ximali leri taka .
Ntlawa wolowo wu ta va na xilaveko :
A hi ni ku tikeriwa eka ku amukela xikombelo lexi .
Hi vile na ku vaviseka ko karhi , kambe hi ta humelela .
Ringetela hi ku tikeriwa .
Ndzi pfumelelana na leswi .
U lava ku hunguta sweswo .
A swi lulamile leswaku leswi a swi ri tano .
Ku pfuleka mayelana na hilaha tiko ri fumiwaka hakona swi pfumelela matirhelo lama nga na vutihlamuleri
Ndza nwi hoyozela eka swoleswo .
Swiviko swa Ndzingano wa le Mintirhweni .
Projeke leyi yi tisile nkarhi wo tano .
Ku tumbuluxiwa ka dyondzo na ndzetelo swo ya emahlweni ;
Va endlile leswi va swi endleke ku ringana malembe yo tala .
Ikhonomi na Nhluvukiso wa Vanhu na Vuendzi
Lexi hinkwaxo a hi xilo xintshwa .
Ndzi vulavula hi sisiteme ya vukhamba na vululami hinkwayo .
Ku nga ri khale swi ta olova na le ka vanhu lava nga tsoniwa .
Hi ntiyiso ntirho wa vona wu ta engeteleka .
Hikokwalaho , namuntlha swi lulamile ku va hlohletela .
Ha tinyungubyisa hi leswaku hi swi endlile sweswo .
Tindhawu ta le matikoxikaya ti nga ha va na tiwadi letikulu na vanhu lava nga hangalaka na switandi na mapurasi .
Sweswo i xilo xin'wana lexi hi faneleke ku xi amukela .
Hinkwerhu hi lava nongonoko wa muxaka lowu .
Vuyima swikepe na ntleketlo wa le matini .
Swi le nawini swinene eka hina ku va hi endla leswi .
Tafula ro kunguhata leri katsaka leswi landzelaka :
Swinharhu swa swivutiso swa mune swi fanele ku hlamuriwa .
Vatirhi , ngopfungopfu eka swiyimo swa le henhla swa vulawuri , va thoriwa ku ya hi swikili / vuswikoti na vutivi bya vona .
NHLANGULA
MaAfrika-Dzonga lava nga ta tekeriwa enhlokweni .
Xa vumbirhi , a hi ta pfumela ku papalata xivandla lexi pfumalaka swa nawu .
Nharhu xa ntlhanu wa vanhu lava nga tirheki va tshembha leswaku xiyimo xa ikhonomi xi nyanya ku tlula lembe leri nga hundza .
Eka ntirhisano wa hina hi kumile maendlelo yo fana .
Leswo swa boha swinene .
Landzelela nkarhi lowu vekiweke eka timhaka leti nga eka ajenda
P i vanhu eka masipala .
Xikongomelo xa nyimpi a ku ri ku phanga nhundzu .
Lava nga na xiave vo hambanahambana eka phurojeke va fanele ku kumiwa laha vuswikoti bya vona byi kamberiwaka .
Mhaka nkulu i :
Sweswo i masungulo ya endlelo ra nkanerisano .
A swi nga amukeleki .
Ndza swi tiva hinkwaswo leswi .
Ku vuriwile switsongo namuntlha hi mitolovelo leyinene .
Ku ni xilaveko xa xinawu hi ku landza Vumbiwa na nawu lowu fambelanaka na swona .
Vanhu va nga amukela swoleswo .
A ndzi ta kombela leswaku leswi swi lulamisiwa .
Vekela mahanyelo eka xona !
Vavasati va tlanga xiave xa nkoka swonghasi hi nkarhi wa mitirho ya ku tisa ku rhula .
Lexi xi le ku veni mhaka yo tivikana ku ya na ku ya .
Tlhandlakambirhi , mbuyelo wu ta tivisiwa eka vaaki .
Hikokwalaho , hi khensa ntirho wa n'wina eka timhaka leti .
Ndzi nga pfumelelana ntsena na nxopaxopo .
Ku hlangana ku kongome nghingiriko wo :
Muviki u endlile ntirho lowukulu swinene .
Komiti ya wadi yi nga ha ma tirhisa eka ku endla kungu ra yona ra lembe .
A ndzi ta tsaka ku twa mavonelo ya wena eka leswi .
Tikhamphani to pfuxa hi vuntshwa ti hakela mixavo eka mikarhi yo tala .
Vo tala va n'wina , va swirhundzu na va matlhari , va vurile mhaka leyi .
Ndzi vile eka ku simekiwa ka tibuku ko tala .
Mimbuyelo ya nxopaxopo yi tava ku vuyeriwa eka Xifundzankulu na timasipala haswimbirhi .
Mukhomixinara , ndzi ta eka wena .
Lexi hi xona xivangelo xo va ndzi seketerile xiviko lexi .
Mintolovelo leyi yi fanele kuya emahlweni .
Loko kuri hava matsalwa lawa ku vhota a ku nga pfumeleriwi .
Swi vangiwa hi manana loyi a nwaka xihoko enkarhini lowu a biheke emirini .
Swi na nkoka ku hlayisa xiyimo lexi kombisaka ku tiyimisela ku humelela swinene eka ku kanerisana .
Ndzi nga ku tshembisa leswaku hi le ku endleni ka sweswo kahlekahle .
Leswi hi nga eku swi laveni laha i mphakelo wa matimba .
Leswi hakunene i mhaka yo anama hakunene .
Leswi a hi xiphiqo xa mina .
Khombo ra kona , a swi na vumbhoni leswaku swoleswo swi humelerile .
Vanhu lava nga na vutsoniwa va langutana na swirhalanganyi swinyingi swa xihlawuhlawu .
Ndza swi amukela sweswo naswona ndza ku hoyozela .
Naswona va tibohile ku endla swilo swo hambanahambana eka muganga lowu wu ri woxe .
Leswi a swi vanga eka tlhelo ra kahle ra hina .
Ku na timhaka to karhi leti faneleke ku tsundzukiwa loko u kunguhata xirhapa xa wena xa mihandzu .
Lexi se a xi ri eku humeleleni eka nkarhi wo leha .
Eka vanhu va vutsoniwa , mfikelelo eka maendlelo ya vululami bya swa vugevenga ka hari xiphiqo .
Swintsongo kumbe ku va hava
Ku tlhela ku va swa nkoka swinene , hambiswiritano , hi leswi landzelaka .
Ku teka xiave ka lava nga na xiave i ntlhotlho eka masipala , vakhanselara va wadi na Tikomiti ta Tiwadi .
switandzhaku swa phurojeke
Ku vulavula a swi ringananga .
Sweswi ndzi ta eka xivandla xa migingiriko ya swa xivumbeko .
Ku va na tinxaka timbiri ta swifambo,I xivangelo xa nkoka .
A ndzi ta tsakela ku nyika swikombiso swimbirhi .
Xiletelo xi fanele ku hluvukisiwa .
Hikokwalaho mpimanyeto lowu faneleke i wa nkoka swonghasi .
Swi tano leswaku hi twanana na xiviko swi helela .
A ku nga nghenisiwanga nchumu etibukwini ta mabindzu na Switatimende swa Bangi .
Vuhansi bya ntalo wa okisijeni byi kombisiwa hi ku lahlekeriwa hi muhlovo lowa wasi .
Nhundzu na vukorhokeri swi cinciwa emakete .
Hinkwerhu hi tiva nhlamulo ya swivutiso leswi .
Leswi nga talangiki naswona leswi nga riki swintsongo .
A ndzi lavi ku ku khomisa tingana .
Hi nga susa xiphiqo eka xihluke .
Khombo ra kona , a hi swona .
A nge swi koti ku va laha namuntlha .
Kumbexana , mfularhelo wu tikomba wu vile tano .
Hi byona vutomi byebyo .
Lexi a hi xiphiqo xitsongo , va swirhundzu na va matlhari .
Nkateko wo nghenisa xandla ku yisa emahlweni eka ntlangu .
Hambiswiritano , kuna mimfungho ya leswaku ku antswa loku ku nonokile ku sukela exikarhi ka lembe leri .
Swi le ka hina loko hi swi tsakela .
Ha pfumela leswaku siku ro pfala ri fanele ku hundzisiwa .
A hi kombeni leswaku hi ta swi kota ku tirhana na ntlhontlho lowu .
Eka nkarhi wa sweswi a hi na swo ringana .
U fanele u nga swi tivi leswi .
A ndzi hambani na mongo wa xipimelo lexi .
Hikwalaho makungu ya tipholisi ta xiyenge ya tshembisa .
Vuhangalasamahungu byi dinga ku tlhela byi pfuneta eka leswi .
Xiyenge xa vurimi .
Hambiswiritano va ku kayela swinene .
Ku tshembha wena hikuva ndza titshembha .
Tani hileswi u nga ta ka u nga kanakani ku khensa , hi na mintlhontlho yo hlaya eka dyondzo .
Ndza tshemba vuxokoxoko byo tala swinene bya laveka .
Swiyimo swo Pfuxeta Tipholisi ta ku Rhurha .
I ntiyiso leswaku hinkwaswo a swi hetisekangi .
A ndzi ta tshikelela mhaka leyi .
Ntsengo wa nxavo wa ntshovelo
A swi pfuni nchumu ku jikajika .
Loko ku ri ina , hlamusela
Hi vulavurisana swinene na ndyangu .
Ku Langutisa vanhu lava nga kona .
Ku ta na kungu
Mikarhi ya tinhlengeletano ta vavhoti yi fanele yi vekiwa ka ha ri na nkarhi tanihi xiphemu xa nongonoko wa tinhlengeletano ta lembe .
Ndzi seketela swi helela xikombelo xa xiletelo xo angarhela , xo anama .
Swo tala swa swirho swa Bodo swi ta vumba khoramu ya nhlengeletano .
U suka hi Ravumune .
Sweswo swi ndzi tela emiehleketweni tanihi mhaka ya nkoka lowu hetisekeke swinene .
Hlamusela ntirho wa xiphemu xin'wana na xin'wana xi vaka na xona eka vumaki .
Sweswo hi leswi swi humeleleke eka nkarhi lowu hundza .
Eka nkarhi lowu taka , ku ta va na mitirho ya vadyondzisi lava thwaseke kahle .
Hi ntiyiso leyi i mhaka ya xihlawuhlawu lexi nga erivaleni xa rimbewu .
Ndza swi tiva leswaku va ta endla .
Swi vula leswaku hi fanele hi endla hi vuswikoti bya hina ku hlayisa swikili na vatirhi .
Hi swona swi endlaka leswaku leswi swi nga fanelangi ku va swa ndzhendzheleko wa vurimi ntsena .
Ku na ku cinca ka tsevu ntsena loku hi nga ta ka hi nga ku amukeli .
I mani a nga koxaka ku suka eka nkwama ?
Phuresidente , ndzi vuyela eka wena hi bula na hina .
Xilaveko xo simeka tikhoto to engetela na xona xi voniwile .
Ku na nkarhi wo anakanya hi mhaka leyi .
Vona leswaku switirhisiwa swi kona mayelana ni nghingiriko ;
I incini lexi kumekaka endzhaku ka lexi ke ?
Mafambiselo ya bindzu ra swakudya ya tava :
Tisenthara ta vuhlayiseki bya miganga ti fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Swi tirhisiwa ku
E-e ndza vabya namuntlha .
Ha swi amukela leswaku a hi nge swi fikeleli leswi .
Kutani eka vatatana ke ?
Leswi na swona swi khomanile na mhaka ya ku humelela .
Swi tisa mfumo eka vanhu , ku nga ri tlhelo rin'wana .
Hi dinga mfikeleleko wo antswa ku va hi ya emahlweni .
Vulavisisi byi kombisa leswaku vanhu va hina va twa onge a hi endli swo ringanela ku lwisana na vukungundzwana .
Swi fanele ku va swona ?
Hi ku angarhela
Swi nga ha vonaka swi nga laveki ku kanela mhaka ya kona nakambe .
Leswi ku tava :
hofisi ya swirho
Hi lwela vululami bya swa vanhu emisaveni .
Kambe hakunene swi tano !
Leswi a hi leswi ndzi lavaka leswaku swi ku humelela .
I swa nkoka leswaku maendlelo lama sweswi ma nga ta tirhisiwa ya hlamuseriwa .
Wena u vulavule hi mayelana na ndzavisiso .
Ti na nkoka ku kambela ku tsundzuka vutivi .
Va fanele ku tirhana na mhaka .
SWITEJI
Hi le ku nyikeni ka ku tshemba leswaku hi ta fikelela xiphemu xa hina xa nxavo wa le hansi .
Hluvukisa maphepha ya nongoti wa phurojeke
Swicelwa i khiya lerinene eka vuahluri .
A hi kumeni matimba yo ya emahlweni na ku lwa .
Lexi xi khanseriwile , hikwalaho ka yini ?
Xana u na mavonelo eka leswi ?
YA IKHONOMI
Ndza tshemba lexi xi fanele ku yima hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
Hi fanele ku tsundzuka sweswo loko hi landzelela gondzo leri .
A ku ri ku languta endzhaku eka nkarhi wa ku humelela .
Ha swi seketela sweswo .
Nhlamuselo ya nchumu wa nomboro ya nhundzu .
Hi endla hilaha hi kotaka hakona ku endla leswaku swilo swi humelela .
Lexi i xilo xin'wana hi faneleke ku va hi nga xi amukeli .
Tindlela to endla xikambelo lexi xi kumeka eka matiko hinkwawo ti le ku lavisisiweni .
Namuntlha ntsena !
Hi ta ya emahlweni no tshikelela hi tlhelo leriya .
Ndlela leyi i ya nkoka , hikuva hi fanele ku ya emahlweni .
Hinkwenu hi ta fa naswona hileswi hi nga tela swona .
Swikombiso swo pfuna leswi u nga swi tirhisaka
Ndzi tshemba , hambiswiritano , leswaku swa ha ta ya emahlweni swinene .
Ndzi kombela mi rhumela leswi landzelaka :
Hi fanele ku teka magoza ya ku hundzuluxa nawu lowu .
Naswona sweswo swi ya hi vatsari .
Eka nkarhi wa sweswi hi hava nhlamulo .
Swikongomelo swa Huvo
Sweswo hi leswi hi faneleke ku swi dyondza kusuka eka leswi hinkwaswo .
Swirho swa miri wa munhu a swi nga nyikiwi layisense ya ku swi xavisa kumbe ku swi tirhisa .
Hi ehleketa leswaku swi na nkoka leswaku ku va na mavonelo ma kahle .
Vulawuri na Vuhlanganisi .
Hi ta tlhela hi vuya eka timhaka leti .
Hikwalaho ndzi kombela vatirhikulorhi ku yima .
Na yena wa ha kombela matirhelo lama nga erivaleni swinene .
Lexi a hi xithathelo .
Xana va ta hakela ndziriso ?
Hi swona swi endlaka leswaku hi fanele ku tirha hi matimba ku endla tano .
Xin'wana a xi fanele ku endleka .
Bayothekinoloji i xin'wana xa switirhisiwa leswi nyikiwaka .
A ku ta va ni nxungeto lowu vonakaka wa ku lahlekeriwa ka mabyongo .
Xexo i xivutiso xa mona xo sungula , lexi xi khumbaka endlelo leri .
A ndzi tivi loko hungu rero ri fikile .
Ku lwisa vukhamba bya le lwandle , ina , swi le rivaleni , naswona ehansi ka nawu wa vugevenga .
Kutani , xana ku tirhela mfumo swi vula yini eka yena tanihi munhu ?
Leyi i mhaka ya nkoka wa vuyimeri na xipolitiki ya ntiyiso .
Eka matiko lama ya ha hluvukaka xiyimo xa nyanya .
nawu mayelana na miholo
Swi le rivaleni leswaku mati na nhluvukiso wa ikhonomi swi khomanile naswona xin'wana a xi swi koti ku tirha handle ka xin'wana .
A swi le ka hina ku teka xiboho .
Nchumu wolowo wu sasekile .
Xana vangheneleri va vuyeriwile eka vona ?
Emigangeni ya hina
Nawumbisi wa Tikholichi ta Dyondzo yo Yisa emahlweni na Vuleteri ;
Kambe ntirho wo yisa emahlweni wu fanele ku endliwa .
Ku fuma ka nawu swi khumba vutilawuri bya tikhoto .
Swi lulamile leswaku u fanele ku endla tano .
Hi fanele hi tirha eka moya wo tshembana hi ku hetiseka .
Huvo yi nga ha nyika Tikomiti ta Tiwadi vutihlamuleri byo karhi .
Nkarhi lowu taka swi tava kahle .
Ntirho lowu wu ta hetisiwa eka nkarhi lowu xi pimeriweke wona .
Ndzi tshemba tano na mina .
Hambileswi vunyingi bya timasipala letitsongo ta miganga ti nga se hluvukisaka tisisiteme to hetiseka ta mafambiselo ya matirhelo , tikomiti ta tiwadi ti vona mianakanyo ya ku teka xiave eka swikambelo swa matirhelo ya masipala ku ri loku nyanyulaka swinene .
Mi nge ndzi vuyelela .
E-e , ku vile varhumiwa rosungula .
Vundzeni bya swa Tipolitiki ni swa Vuxaka :
Hikokwalaho i swa nkoka eka hina ku va na tibangi leti .
Vo tala va vona va hlulekile ku kondzelela ku tirha nkarhi wo leha .
Xo hetelela , ndzi ya eku etleleni ?
Sweswi ndzi ta vuyela eka maendlelo ya tindhawu ta vukorhokeri .
U hi hlohlotela ku ya mahlweni hi ndlela leyi .
Kambe i swa nkoka wo ringana ku endla swilo hi mfanelo .
Loko u nga swi tivi , vuya .
Kambe hi na ku kanakana .
Ku hluvukisa swivandla swa ku sungula swa mabindzu .
Xi nyika mpimo wa ku olova , ngopfungopfu eka tikhamphani letitsongo .
Vatirhikulobye vo tala va kombisile leswaku va ta tsakela ku vulavula .
Se i nkarhi wa leswaku ku cinca ku va kona .
Leswi swi endle kuva :
Va komberile leswaku tihakelo ti tlheriseriwa vinyi va tona .
Va sindzisa nawu .
Swikombeto leswi na sisiteme ya vuxoperi swi fanele kuva kona ku nge si sungula phurojeke yihi na yihi .
Leswo a ku nga vi ntiyiso .
Ndzi rhandza ntlangu ; swi olovile hi ndlela yoleyo .
Hakunene hi timbhoni ta ku antswa ku kulukumba eka timhaka leti .
Xi ta durha .
Tanihilaha swilo swi nga yima hakona , a xi ta va xintshunxo xa kahle ku tlula hinkwaswo .
Ndzi tlhela ndzi lava ku vutisa ku i incini vutihlamuleri bya hina .
Tsalwa na kungu ra phurojeke swi pasisiwile .
Ha khensa eka hinkwaswo .
Yi na mfanelo leyo .
Hi kombela leswaku u hi twela .
Leyi i miehleketo leyi ndzi yi seketelaka .
Xana hi kwihi laha matsalwa ya faneleke ku yisiwa kona :
Ndzi yi kombela ku vhota na mina .
Loko hi teka xiboho leswaku .
I nchumu lowuntshwa lowo .
Leri hakunene i siku ra nkoka swinene eka matimu ya swa le lwandle .
Xikongomelo xa hundzulo lowu xi le rivaleni swinene .
Kutani sweswi hi ntiyiso , sweswo a hi xiphiqo .
Leswi u swi vuleke namuntlha swi lulamile hakunene ?
E-e , ndza ala .
Khombo ra kona , xiviko lexi xi kombile ku tsandzeka ku suka emasunguleni .
Ku xiyaxiya na ku nghenelerisa
Ndzi n'wi tivile ku ringana malembe yo tala .
Vona xiyenge xa Mudyondzi eka tsalwa leri .
Hi ndlela leyi nga erivaleni , ku na xilo xin'wana lexi hoxekeke !
Leswi swi yimela nxungeto wo tika eka mbango wa hina .
Ku laveka ntirhisano .
Naswona , hinkwaswo sweswo swi kona eka xiviko .
Leswi swilo swi nga xiswona , a xi tava xitshunxo xo tlula hinkwaswo .
Namuntlha hi sungula swo tala ku tlula senthara ntsena .
Ntirhisano i tipolitiki ta nkarhi lowu taka .
Sexini leyi bohaka yo nyika mahungu yi ta va kona hi siku ra :
Ndhurho lowu vekeriweke ntshovelo wu nga ka wu nga vi ehansi ka ntsengo wa nxavo wa wona .
Hambiswiritano , i nhlokomhaka leyi hambaneke swinene .
Hikwalaho ka swivangelo leswi , a ndzi nghenisi vhoti .
Hi fikelerile ntwanano eka timhakankulu .
Leswi hi swi endlaka sweswi a swi hambananga .
Ku fika vhiki leri nga hundza ku nga se va na nhlawulo swi tikomba onge va nga kumiwa leswaku va lulamile .
A ndzi ehleketi leswaku ndzi fanele ku boxa mavito ya vona .
Vuxiyaxiya byi nga ha endliwa endzhaku ko heta ntirho .
Oho , kova vonelo ntsena ?
Mahungu ya masungulo ya fanele ku va ya mahala .
Ku nyika miehleketo hi varhumiwa
Hi fanele ku swi paluxa hi ndlela leyi swi nga xiswona .
Ntirhisano lowu tlakusiweke a wu lulamisi swiphiqo .
Ndzi kholwa leswaku tiko ro antswa a wu nga ha va mbuyelo wa kona .
Nyika vonelo eka ku tirhisa muhlovo .
Ku kombisiwile hi ta nkoka .
A swi koteki ku endla xexo , ndza tisola .
Eneji i xilaveko xa masungulo .
Xibumabumelo lexi fanaka xa tirha eka ku lwisana na vukungundzwana .
Leswi swi va tano hikokwalaho ka leswi mpimanyeto wu nga bohiwaka eka nkarhi wa xedulu ya lembe
Nkarhi lowu taka swi tava swi lulamile .
Goza leri ri ni leswi landzelaka :
Lexi xi na nkoka swonghasi eka xifundza hinkwaxo .
Xikombiso : Kungu ra Nhluvukiso ro Pfanganisiwa ri lulamisiwile .
Tiphilisi ta ku cincanisa ka swa timali ;
Lama i matiko laha hi nga ta vona ku hatlisa lokukulu ku endliwa mayelana ni nhluvukiso .
Hikuva hi na ku khensa eka hinkwavo ka vona .
A hi kumi tihlamulo laha .
Hina vini hi hlawurile leswaku leswi a swi fanele ku va tano .
Swi tlhela swi va muxaka wa vumaki wa nkarhi wo leha .
Ntshunxeko wa swa tipolitiki wu fanele wu fambisana na ntshunxeko wa swa ikhonomi .
Leswi landzelaka i swikombiso swa leswi .
Vanhu va swi twisisa sweswo naswona va swi lemuka .
Na nxungeto lowu nga endlekaka .
Ha khensa eka Xikwembu a hi hina ntsena .
Xivutiso i xa leswaku xana hi endla yini hi yena sweswi ?
A hi nge siyiwi endzhaku .
Matshalatshala ya le ka xiyimo xa le mahlweni ku nghenisa ntlawa lowu saleke .
Hi dinga ku suka eka marito hi ya eka swendlo .
Nkavelo wa misava i wa nkoka loko ntshovelo wu fanele wu fikeleriwa .
Ndza ku kombela leswaku u n'wi pfumelela a hetisa .
Ku cinca loku ku ariwile hi vunyingi byo tala .
Vavanuna na vavasati va lahlekeriwile hi mitirho .
Mintokoto eka matiko yo hambana ku nyika tidyondzo eka xiphemu lexi landzelaka xa matirhisele .
A ndzi ta rhandza ku tlakusa swiringanyeto swimbirhi eka xiyimo lexi .
Vuvabyi byi tshama kuri xiphiqo eku vikeni mahungu .
Vanhu a va tiyimiserile .
I khale u ri laha .
Ku cinca loku landzelaka ku endliwile eka swirho swa Tikomiti :
Hikokwalaho hi fikelerile yinhla laha a ku ri na mpimo wa nkhuluko wo karhi .
Mfumo wu ta endla swipimelo leswi swi nga kahle swa ku tumbuluxiwa ka mitirho .
Ndyangu lowu wu nga Rifumo leri nga toloveleka wu na ndhawu ya nkoka eka leswi .
Nongonoko wu fanele wu andlala leswi :
Pholisi ya ndzindzakhombo leyi nga boheki .
Hi na rendzo ro fana .
Rimbewu na Ndzingano
Ndzi ni ntshembo swinene eka nongonoko lowu .
Ndzi tsakile leswaku u hetelele a khomiwile .
Endlelo ri thumbiwile .
Kambe nakambe , hungu ra hina ri le rivaleni swinene eka sweswo .
Leyi hi yona ndlela yo tlula hinkwato , kutani a hi fanele ku yi tlakusa .
I swa vuxisi .
Ndzi ta tsaka ku teka vulawuri bya maphepha yalawo .
Khomixini yo swa Nhlawulo na yona yi fanele ku tivisa mbuyelo wa yona .
Tinxaka ta vuseketeri bya ku simeka
U humele erivaleni tanihi murhangeri wa vavanuna .
Hinkwavo va fanele ku lemuka leswi .
A ndzi pfumelelani na leswo .
Hi mayelana na xifundza , i xin'wana na xin'wana handle ka ku tshamiseka .
Rhamba Minkoka ya tafula ra Mavandla .
I ntirho wa hina ku va pfuna .
Hlamusela tindlela tinharhu ta kahle ta ntirhisano .
Sweswo swi vile xikongomelo xa hina hinkwawo nkarhi lowu .
Hi alana na mavonelo lawa .
A swi fanelangi ku pfumeleriwa ku humelela .
Eka xivutiso xo tirhela erivaleni leswi a ku vulavuriwa hi swona eku sunguleni .
Vadyondzi va hlamula eka :
Kahlekahle mfumo wu tirha njhani ?
Xana i n'wangulano wa njhani lowu ?
Sweswi hi ta eka nkunguhato mayelana ni vulombe .
Leswi a ku ri hi ndlela yo hoyozela muviki .
Hikokwalaho swi tikomba swi nga tivikani eka hina ku seketela xiviko lexi .
Mayelana na timali , a ndzi xi twisisanga xivutiso .
Yena sweswi u le khotsweni .
Nseketelo wa kahle eka varhangeri na vatirhi kulorhi .
I vunyingi ; a hi yeni emahlweni .
Xiyimo lexi xa kahle xa timhaka sweswi xi le hansi ka nxungeto .
Hi swona swi endlaka leswaku sweswi hi va hi ri karhi hi koxa ku pfuleka loku engeteriweke .
Foramu yina mitirho yimbirhi :
Xiviko xo ka xi nga tiveki xa nandzu xi endleriwe ku .
Hambiswiritano , hi ta ya emahlweni hi langutana ni ku hlawula ko tika nkarhi lowu taka .
Matirhele ya swibumabumelo leswi , hambiswiritano , ya lava kuri Nawu wu fanele ku pfuxetiwa .
Swi endliwa hi xihatla .
Swifaniso swi nga ha tirhisiwa kombisa nhlamulo ya wena .
Naswona leswi swi tikomba hi ku angarhela eka swiyenge hinkwaswo swa ikhonomi ya hina .
Kuya hi endlelo leri bohiweke na swiyimo .
Hi dinga ku endla ku humelela eka xivandla lexi .
Wa swi tiva leswaku swo tala i yini .
Ku ta va ntsena vahlayisi .
Se hi ta eka mhaka ya xikhomelo .
Xikombiso lexikulu xa leswi i vumaki bya timovha .
U n'wi pfinyile mikarhi yo tala ematshan'weni yo a n'wi pfuna .
Laha i nxaxamelo wa swilo leswi faneleke ku endliwa ku vumba ntalo wa vaaki .
Ku tirhisiwa ka swinawana leswi
Ndzi tsakela ku endla ku hambana .
Eka lembe ximali leri hi ta languta swinene eka nhluvukiso wa Ikhonomi yo Vuyelerisa swilo .
Emakumu ka swona vutihlamuleri i bya hina .
Leri i goza lerikulu ku ya emahlweni hi ku vona ka mina .
Vona va lava mpfuno wa hina
Xexo xi na xitandzhaku lexikulu swinene eka mitsakelo ya hina .
Gingiriko wu lava matimba .
Minongonoko leyi Pfanganisiweke ya mafambiselo na makungu
Hikokwalaho , hi navela ku vona xihlawuhlawu lexi xi herisiwile .
Ku hlanganisa mahungu ya nkunguhato
Ku tiboha ku sivela i swa nkoka naswona .
Vuhungasi i masungulo ya ku nghenelela ka munhu eka mitlangu .
Leswi a hi swo kanetana .
Lexi xi nga ha va xona .
Matirhelo ya xiyimo xa le henhla lama paluxiweke eka xikombelo na wona ya ta tekeriwa enhlokweni .
Xivutiso i ku : xana ntirhonkulu lowu a wu fanele ku va yini ?
A ndzi kanakani leswaku swi ta humelela .
Swikongomelo swa xiyimo xa le hansi swa xileriso lexi , hambiswiritano , swi kahle .
Vatirhi a va si lulamela ka kahle eka ku cinca ka xihatla loku humelelaka eka ikhonomi ya misava .
A ku na leswi nga endliwa .
Hlamusela nawu wa vonelo .
Tidyondzo ta nkoteko ti le ku endliweni .
Hi fikelerile mbuyelo wo enerisa wa hinkwavo lav khumbekaka .
Swirho swa Khansele
Hi hava hambi yi ri komiti ya masungulo ya swa maendlelo lamanene .
Mafambiselo ya vululami
I incini xivangelo xa kona ke ?
A ku ri na swivutiso swingari swingani swo kongoma swa mina .
Loko swi ngari tano , u fanele ku endla swinene ndzavisiso .
Milawu leyi faneleke yi hlayeka hi ndlela leyi :
A ndzi koti ku vona ku leswi swi hi nyika xifaniso xo antswa njhani .
Na rona i rito ro tsundzuxa .
A swi fanelangi xana ku ya emahlweni ?
Ha tshembha , sweswi ku tlula eku sunguleni , leswaku tiko ro antswa ra koteka .
Eka vukorhokeri bya swa mati , mfumo wa muganga wu ta teka xiboho .
Swivangelo swo engetela swa nawu lowuntshwa swi katsa :
Swirho swo hambanahambana swa komiti ya hina swi tirhisile miehleketo ya swona hi ntiyiso .
Leswi u faneleke ku swi lava eka muhlanganisi :
Hi fanele ku ya emahlweni hi tirhana na timhaka leto tika .
Muviki u hi nyika ntlhontlho wukulu swinene .
Vukorhokeri bya swa thekinikali byi ta xiya sweswo .
Sweswo i mphikizano lowu nga riki lowunene .
Xivutiso xin'wana a xi ri xa vukhale bya swikepe .
Kambe Jarimani ri xalamukile ku tlula khale ka rona .
Riqingho rero ri bihile .
Ha swi tiva leswaku swi ta tika emahlweni eka Maafrika hinkwawo .
KU TSALA XIVIKO
Ndzi ta ringeta ku angula .
A hi ta lava ku ya emahlweni no tiyisa mhaka leyi .
Swi tano , phalamende yi fanele ku tshama yi ri karhi yi tivisiwa hi xiheri .
Xana i mani kumbe i yini lexi faneleke ku soriwa eka swona ?
Pfumala nkateko , ku na ku tshembha kutsongo eka maphorisa .
Hi ta endla yini ke ?
Hikokwalaho a ndzi nga ta seketela xiviko hinkwaxo .
Tinhlamulo to karhi leti nga kona .
Ekuheteleleni , i yini mhaka leyikulu laha ?
Hi ntiyiso a ndzi ta tsakela ntsena ku hlamuseriwa swi va erivaleni eka xilo xin'wana .
Bombo ya Ntalo wa vanhu ?
A hi seketeri mavonelo lama kombelaka ku ka ku ngari ni milawu .
Ku fana na sweswo .
Vo tala va vatirhikulobye va mina va vurile mhaka leyi mixo lowu .
Holobyenkulu , u tirhe kahle .
Swi lava ku va ku tekiwa goza eka tilevhele hinkwato .
A swi ta va ku pfumala vutihlamuleri ku vhotela xiringanyeto xo tano .
Hilaha ndzi veke ndzi vuleke hakona , vanhu va ya va dyuhala .
Xana hi hetelela hi leswaku ku vile na ku cinca .
Hi nga va rivali .
Mikutlunyo yi ta nyikiwa eka :
Xana wa pfumelelana na swiringanyeto swa mani na mani ?
Va endle hi tinyungubyisa .
Nkhumbo wa wona , a hi na ku kanakana leswaku a wu nga twiwi eka xiyenge lexitsongo xa vuhangalasi bya mahungu ntsena .
Ndza tiyisa leswaku hinkwerhu ha pfumelelana eka lexi .
Leswi na swona swi fanele ku yimisiwa .
Ndzi ehleketa leswaku gingiriko wolowo ku ta va ku ri leswi twalaka .
Kombisa tindlela to kambisisa matirhele ya wena n'wini .
Mafambiselo
Loko ndzi tsundzuka kahle , xexo a xi si tshama xi endliwa .
Xana u nga hi byela sweswo ?
Ndzi khensa swinene ku va mi ndzi yingiserile .
Leswi a swi nga hlamarisi , loko hi languta vhoti ya le ka komiti .
Ku tiyimisela ku pfuneta hi ku teka xitoko .
Hikokwalaho , xileriso lexi a xi fambelani na vona .
Swa tikomba , lexi eka xona hi xoxe a xi nga ta ololoxa swiphiqo .
Kambe sweswo swi nga va swi nga ringanangi .
Vaavanyisi va fanele hikokwalaho va nyikiwa tindlela ta ku tirha hi ndlela leyi vuyerisaka .
Hi nga swi kota hinkwerhu ...
Hikokwalaho xiviko kutani xi le ka ajenda .
A swi tshembisi , a swi tano ke ?
Makambelelo ya Matimba ya swa Mbango
A ndzi vulavuli hi vatirhi , hambiswiritano .
Xana hi swi endlise ku yini ?
Ku fanele ku tekiwa magoza ehenhla ka tikhamphani leti .
Xihlawuhlawu eAfrika Dzonga xi tekiwe tanihi Vugevenga ehenhla ka Ximunhu hi Nhlangano wa Matiko .
Ndzi ehleketa ku ri leswi swi fanele ku vekiwa kahle erivaleni .
Xana i yini ku Thyakisiwa Vito ?
Hikokwalaho , ku na swivangelo swo tala swa xiboho lexi xa nkoka .
U tiyisile leswaku a vabya ku ringana masiku mambirhi .
Swi le rivaleni leswaku naswona hi fanele ku vulavurisana .
A hi swilo swo nonoha ku swi endla .
Ku hlawula tiphurojeke
Vugevenga a byi tivi mindzelekano .
Kambe u vurile leswi lexi xi fambelanaka na swona .
A ku na xiendlo lexi voniwaka xi ri xitsongo naswona nkarhi wun'wana na wun'wana wu fanele ku tirhisiwa .
Swi tano , hi vulavula hi matikonkulu yo hambana .
Hi ndlela yo tika , ku tikarhata swinene ka hina ku kongomanile na ku nghenelela ka vanhu eka ntirho hi woxe .
Hambiswiritano , eka mhaka hi yoxe , hi pfumelelana na vona hi ku hetiseka .
Leri i kungu ro tiya naswona ra nkoka swinene .
Khopi ya pulani .
U tiyisile loko u vula leswaku leswi i mitlangu ya swa tipolitiki .
Xana hi ta fikelela mbuyelo wa kahle ?
Ndza swi tivaku ri leswi i mhaka leyi sukaka eka ntokoto wa mina hi xiviri .
Nhlokomhaka : Ntwanano hi Vusirheleli na Vuhlayiseki .
Xo rhanga , xiyimo xa swa tipolotiki .
Leswi swi nga endliwa hi :
Timhaka ta rixaka ti le ka mbilu ya njhekanjhekisano wa xipolitiki .
I swa nkoka ku lemuka leswaku :
Swikongomelo swo ndlandlamuka ka ku endliwa i :
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku yimisanyana leswi .
Hlamula SWIMBIRHI swa MUNE wa swivutiso .
Sweswi hi ta languta eka milawu liya .
Nxaviselano wa sisiteme ya ximusi i xikombiso xa mhaka leyi .
Swi telenyana .
ku tlakusa ka ajenda ya nhluvukiso
Yimani ndzi mi nyika swikombiso swimbirhi .
Hi fanele ku lava tindlela tintshwa ta ntirhisano .
Swilo swo hlayanyana kahle kahle .
Sweswo hi leswi ndzi tsakelaka ku swi vona .
Kombisa ku twisisa ka wena ka makumu ya xihoxo .
Eka mhaka leyi , hambiswiritano , mhaka yi le rivaleni .
E-e , a xi nga ta !
Twisisa na ku tirhisa swilaveko swa vuhlayiseki endhawini ya ntirho .
Eka sweswo , ke , ku na misinya minharhu leyikulu yo letela .
Xo hetelela , hi fanele ku va ni malawulelo lamanene ya xidemokiratiki .
Ndza tshemba leswaku hi nga tshembela eka wena .
Hambiswiritano , ina , ku nga va na matlhelo ya kahle .
Nkateko wo nyika mavonelo
Vavasati va n'wi vutisile leswaku ku humelela yini .
mitlawa ya ntsakelo yi nga katsa :
eka nkarhi lowu
I incini mi nga xi kunguhateni ku xi endla eka leswi ?
Boha leswi kumekeke leswi landzelaka :
Leswi u swi kombelaka a swi koteki nakatsongo .
Xavumbirhi , hi ve na ku ya emahlweni eka nhluvukiso wa ikhonomi na swa miako .
Hikwalaho ndzi na swivutiso swimbirhi leswi ndzi rhandzaka ku swi vutisa minhlangano yo yimela vatirhi .
Ndza tshemba leswaku xexo i xihoxo lexikulu .
Nhlengeletano ya ku lulamisela
Ndzi lava ku bumabumela ku tinyiketela ka swirho hinkwaswo leswi khumbekaka etindhawini hinkwato eka ntirho lowu .
Sisiteme ya sweswi a yi nyiki nsirhelelo wa xinawu .
Vamanana na vatatana , xiyimo xi hi ndlela leyi .
Leswi hi swona swi endlaka leswaku matiko ma va na vutihlamuleri eka ku tinyiketela loku va ku endleka .
Ku kombisa swihoxo eka muako .
Hi ta sungula nkanerisano lowu hi xixikana .
I ntiyiso leswaku makhotso ma tele ku tlula mpimo .
Va endla leswi hi ku va na switatimende swa timali leswi kamberiweke .
Xana hi nga nghena njhani hinkwerhu hi tisa ku hambana ?
Tisisitimi leti ti le ka swiyimo swo hambana ku simekiwa .
Kahlekahle , ku hava vutifumi byo tano .
Xana a xi ri na vito rin'wana ?
Hlamusela xikongomelo ndziriso .
Hambiswiritano , thekinoloji ya vuxokoxoko yi fanele ku va kona .
wo sungula , ' ku sungula ku tirha ' ,
Nkunguhato wa mpfuxo wu fanele ku kombisa , exikarhi ka swinwana , leswi landzelaka :
Swi na nkoka ku vula mavito eka mhaka leyi .
Swikolo swi fanele ku amukela magoza yo antswisa ku fika hi nkarhi .
Xirhangana lexikulu xa vunharhu a ku swa nxaviso na nhlanganiso wa swifundza .
Holobye u ni vutihlamuleri byo nyika vukorhokeri bya mafambiselo ni nseketelo wun'wana eka Huvo .
Kombisa mahungu lawa ntlawa wu fanele ku va na wona leswaku wu ta endla kahle ntirho wa wona .
Lexi i xilaveko xa masungulo .
Xexo i xikongomelo xa nhlokomhaka leyi ku fikelela xitshunxo .
Nkunguhato wa Matirhelo Swivandla swa Mbuyelo Nkulu swa Xipano / Munhu Mipimo leyi Vekiweke
Leswi swi swi endla swi tika hi ndlela yo engeteleleka ku sivela maendlelo ya kona .
Hi lava nga swisiwana ntsena lava tivaka leswi swi vulaka swona ku va xisiwana .
Ndzi ta vuyela eka sweswo endzhaku .
Vuleteri bya tika .
Hambiswiritano , hinkwerhu hi lava ku hlongorisa ndzima .
Vadyondzi va hlawula sisiteme yo antswa swinene ku endla phurojeke ya ndzingeto .
Mabindzu lamantsongo , ya na nkoka .
Yuniti yo Vuyisela Nhundzu mayelana na leswi .
Xo sungula ,
I nkarhi wo teka magoza ekuheteleleni .
Hlamusela switandzhaku swa ku sisiteme yo seketela yo ka yi nga ri yona .
Ndzi nge ku byeli loko ku ri ku hi ta fikelela xiboho .
Mahelo ya vhiki lama , a swi kanakanisi , vadyondzi va hina va ta va na xivangelo xo tlangela .
Swiletelo leswi swi nyika tiphurojeke to tsakela hi vanhu hinkwavo .
Hi fanele ku ehleketa switandzhaku hi nyikela swo endla hi swona .
Hi swihi leswi nga endlekaka na leswi nga tikaka ku swi endla ?
Xa vunharhu , vuhlayiseki bya swakudya .
Ematshan'weni , matiko lama ma fanele ma susiwa eka swona .
Vona va lava nseketelo wa hina .
Xexo i xiyimo lexi hi nga ta xi teka tanihi ntlawa !
I mani a lavaka ku tlhaveriwa ?
Ndlela yi mpfapfarhutiwile .
Leswi fambelanaka na mfumo wa muganga i mhaka ya varhangeri va swa ndhavuko
Swiboho swi katsa leswi landzelaka :
Ndza tshemba leswaku mikunguhato ya hina yi nyika sweswo .
Hambiswiritano , ndzi ta ku nyika mahungu lawa ndzi nga na wona .
Sweswo i xilo xin'wana lexi hi ehleketaka ku xi nge endliwi .
Hi nkarhi lowu fanaka , ku vuyisela dizele hi vahumelerisi vo sungula ku ta tlakuka .
Xikongomelo hi ku angarhela i ku vona leswaku makete a wu voyameri tlhelo , wu tirha kahle no tirhela erivaleni .
Xiviko xi komba hiseko .
Muahluri a nge endli vuahluri bya madurhelo .
Pholisi ya makete ya mitirho a yi fanele yi lulamisiwa eka levhele ya tiko .
Phurojeke i ntirhisano exikarhi ka xiyenge lexi nga riki xa mfumo na mfumo .
Hambiswiritano , i nxiximo eka mina ku endla tano .
Hambiswiritano , a ndzi nga ngheneleli .
Sweswo a swi laveki , naswona ndzi teka switshembiso hi ndlela yo tivikana .
Xana hi engetela njhani nhlanganiso xikarhi ka vona .
timhaka ta timfanelo ta vanhu
Yimani ndzi hundzulukela eka minkateko na mimbuyelo ya ntirhisano wa xifundzantsongo .
Tihakelo na vuxokoxoko bya xibalo xa vatirhi swi hi ndlela leyi landzelaka .
Hinkwaswo swoleswo hi ku vona ka mina swi lulamile .
Eka kharikhulamu leyi , ku dyondza na ku asesa swi khomanile swinene .
A swi ta yisa eka vuxaka byintshwa byo simekiwa eka ntirhisano .
Hambi xikolo xi ta tekiwa tanihi lexi tirhisiwaka switsongo ?
Swihlawulekisi leswi vadyondzi va nga ta kamberiwa ku ya hi swona i :
Tiphurogireme ta hina leti tirhisiweke eka xifundza ti ta tekela enhlokweni hinkwato timhaka leti .
Kutani , i yini ntirho wa muteki wa mahungu eka leswi hinkwaswo ?
I swa nkoka leswaku u lemuka leswi .
Naswona a wu ri njhekanjhekisano wo kongoma eka nkarhi lowu taka .
Ku hava eka leswi hlawuriweke
Ku na swiviko swo tala .
Vona leswaku muxavisi a hlayela mali emahlweni ka wena .
Lulamisa swimakiwa , hi ku tirhisa swiletelo leswi nyikiweke .
Nyika tinhlayo leti faneleke ku suka eka xivutiso ku seketela nhlamulo ya wena .
A hi veni erivaleni hi xivono .
Emakorhweni ya hinkwaswo leswi i malulamiselo ya muganga .
Nsimeko wu khumba
Kambe a va fanelangi ku langutela mihlolo .
A nga lavi mpfumelelo wa murhandziwa wa yena kumbe vatswari .
Hikokwalaho , swa nonohwa ku swi tirhisa na ku swi lawula .
Xa vumbirhi , swi tlhela swi va xivandla xa nkulo .
Tikereke ta laha mugangeni ti hlanganile ku kanela hi lava xiphiqo lexi xi nga hluriwaka hakona .
Xisolo xin'wana xi paluxiwile mayelana na timfanelo ta ximunhu .
Hi na mitshovo ya tinhlayo leti loko kuri leswaku ku na lava nga na ntsakelo .
Kuna swilo leswi humelelaka sweswi .
A ndzi nga ri wo sungula ku vutisa xivutiso lexi .
A hi languteni swintshunxo .
Xilaveko lexikulu xa vatirhi emadorobeninkulu .
A hi mhaka ya ku cinca ku hiseka ka hina .
Ehansi ka tinhweti tinharhu leti landzelaka hi ta :
Xiyimo lexi xi nyanyisiwile hi nkayakayo .
N'wana u ta tlhaveriwa ku ya hi malembe yakwe ya ku velekiwa .
Sweswo swi vula ku tlhelela eka xiyimo xa khale .
Hi tiboha eka mhaka ya vuhlayiseki eka lava byi lavaka .
i ntirho wa yena ku rhamba nhlengeletano ya vavhoti ku ta hlawula swirho swa komiti ya wadi ;
Lembe leri hi vonile maendlele ya ku bala ka ha ri na nkarhi ya ya emahlweni .
Mitlawa ya vaaki
Mhaka ya vumbirhi i ya ku veketeriwa ka vatirhi .
Xiphiqo lexi xi olovile .
Hi le ku hlayiseni ka bindzu .
Lexi i xivangelo xa leswaku hikokwalaho ka yini hi vekisa ngopfu eka mpimanyeto wa hina eka dyondzo .
I incini xi humelelaka loko ku ri na nkitsinkitsi wa xiviri ?
Walowo wu vile nchumu wo sungula va wu vuleke .
A hi khumbheki .
Xexo i xiphiqo lexikulu .
Hi yona pulani leyo .
Hi fanele ku swi humesela ehandle eka leswi swi nga xiswona .
Mimbuyelo ya Dyondzo hilaha yi kotekaka ha kona .
Xin'wana na xin'wana xi ta lawuriwa hi ku tirhisiwa loku ku endliwaka ka swona .
A swi fambelani na xiyimo xa sweswi .
Swi tano .
Ku vile yona naswona ka ha ri nghozi ya ntiyiso .
ti vumba hi swirho leswi yimelaka mitsakelo yo hambanahambana eka wadi
Hikokwalaho , hi fikelerile magoza lama landzelaka :
Palamende yi fanele ku tiva leswaku xi ta va xi enerile .
Landzelerisa ndlela ya wena kuya eka thonsi leri landzelaka .
Xana swiphiqo swi ta hela rini ?
Vo tala va hina !
Swa nonoha ku kombela leswi nga kotekiki .
A va fanelangi va lawuriwa hi nhlangano wa le handle .
Hi boheka ku tiyisa vutomi bya hina , miri wa hina , mahlo ya hina , miehleketo ya matiko ya ka hina .
A hi nge swi koti ku endla sweswo handle ka vuxaka bya kahle exikarhi ka mfumo na xiyenge xa purayivhete .
Swilo swa muxaka walowo a swi fanelanga ku humelela nakambe .
Kusuhi na patu
Mayelana na leswi , nhlangano wu fanele ku hundzuluxiwa .
Va langutele vukorhokeri bya nkoka naswona va byi langutele sweswi .
Ku cinca hinkwako loku ku hi nkoka wa tshunxeko lowu hi wu tlangelaka namuntlha .
Sweswi hi na nkateko wo cinca swilo .
A swi hi hlamarisi .
Mi nge ntsena ndzi vula xo hetelela hi leswi .
Kombisa maendlele yo hambanahambana yo hluvukisa tisisiteme .
Naswona sweswo hi leswi humeleleke eka mhaka leyi .
Se sweswi ndzi ta hundzulukela eka timfanelo ta vavasati .
Va fanele ku nyikiwa migingiriko yo tala leyi tlhontlhaka .
Swivutiso swi nga kongomisiwa eka :
Nhlayo leyi ya hari hansi swinene eka nhlayo-xikarhi ya rixaka .
Sweswo swi le rivaleni xo va ntsena leswi xi faneleke ku va xiswona .
Sweswi hi vona mimbuyelo ya leswi .
Xana leswi swa koteka loko ku langutisiwa switirhisiwa swa hina switsongo ?
U nga swi endla leswo ?
Hambiswiritano , a hi mhaka leyi yi nga yoxe hi ndlela yihi kumbe yihi .
Khomixinari , ndza ku khensa eka xitatimende xa wena .
Sweswi ndzi yisa emahlweni phakeji .
Naswona hi na vuhlayiseki hi ku vula leswaku hinkwerhu hi le ka mhaka leyi .
Hi fanele hi va ondla na ku vekisa eka vona .
Leswi swi nga endliwa hi masiku ma nga ri mangani .
Leswi swi tlhela swi vula ku tumbuluxiwa ka rixaka rintshwa ra swidyondzeki .
Hi lahlekeriwa hi vanhu lavantsongo hikokwalaho ka swiphiqo swo hlaya .
Ndzi ta tsakela ku vona nhlamulo ya rihanyo ra mani na mani .
Ndzavisiso na xiviko eka timhaka ta rixaka ro karhi mayelana no tirhisa tikhompyuta ;
Lexi hi xona xivangelo xo va ndzi seketela nkunguhato lowu ku nga ri na swipimelo .
A hi nchumu .
Makhombo na leswi nga pfuneki swi katsa :
Leswi swi vile swo pfuna ngopfu na ku nyika matimba eka hina .
Ntsengo lowu wu ta pfuna ku tlakusa na ku hluvukisa vumaki .
Hi ta vhota hi ku tekela leswi enhlokweni .
I xikongomelo lexi xa vumune lexi hi xi tekaka ngopfungopfu xi ri xa nkoka .
Vaakatiko va ka hina a va lavi sekitara ya mati leyi nga na swinawana leswi olovisiweke .
Hikokwalaho , ndzi susumeta leswaku u endla leswi swi va bindzu ra wena .
Lexi lavekaka i cinco wa ntshikelelo .
XIYENGE
AJENDA
Hi anakanya mhaka leyi hi miehleketo leyi pfulekeke .
Swiendliwa leswi fanaka kutani swi phikizana ntsena hi mixavo ya swona .
Ndzi khomiwile hi tingana swinene hi endlelo rero .
Ndzi ehleketa ku ri hi fanele ku lava nongonoko lowu pfanganisiweke .
Mi nge hi vitana swoleswo .
A ri hava mubedwa naswona a boheka ku etlela ehansi .
A hi tshama hi ri karhi hi vhota hi tlhelo leri seketelaka ndlandlamuxo .
A swi kanakanisi leswaku ku na ntirho wo tala lowu wa ha seleke .
Vuswikoti byo phakela vukorhokeri bya ikhonomi .
Ndzi hoyozela vatirhikulobye va mina .
Misava ya xaniseka hikwalaho ka ku pfumaleka ka mianakanyo ya vaaki .
Swi twisiseka kahle .
Swi hlamusela kahle ndlela leyi swivono leswi ni tipholisi swi nga ta simekiwa hakona .
Mitolovelo ya nguva
Endzhaku ka dzolonga swintshunxo swi ta pasisiwa .
Hi swona swi endleke leswaku hi amukela mihluvukiso leyi kunguhatiweke .
Kutani a ndzi ta swi seketela .
A swi tsakisa ku twa hi ta mayelana na makungu .
Tindhawu to fana na teto ti katsa vulavisisi na nhluvukiso , na nhlanganiso na wona .
Hi fanele ku va na nhlamulo ya le rivaleni eka leswi .
Siku ra mphakelo
Xo sungula eka hinkwaswo , pholisi ya swa vanhu .
Tiphurojeke ti nga khavhara vukorhokeri byo hambana bya vaaki .
Kutani nhlayo yo karhi ya swinawana yi fanele ku amukeriwa .
Leswi se swa olovisiwa .
Hambiswiritano , a hi na ntiyiso wa sweswo .
Eku endliweni ka goza hi ta fumiwa hi milawu ya mafambiselo ya vululami .
Hikokwalaho hi ta lava nkarhi wo tala eka leswi .
Swirho swa Khampani
Xana a hi le ndleleni yo homboloka ?
Xana hi yihi mimbuyelo ya xitoloveto ?
Hambi sweswo , a hi leswi vekeriweke swona .
Hi ta tsaka ku avelana ntokoto wa hina wo sungula na swirho swa tiko .
Laha mphakelo wu tumbuluxaka vukorhokeri enkarhini lowu ku endliwaka vukorhokeri .
Xiphemu xavunharhu i ku kala ninginiko eka mpimanyeto wa swa timali wa hina .
Kambe sweswo a swi le ku tirheni .
Masimekelo lama nga ta famba kahle ya kungu leri ya lava vurhangeri byo tiya ku suka eka mfumo , mabindzu , vatirhi na vaaki .
Swivutiso swi fanele ku hlamuriwa hi inki ya ntima kumbe ya wasi .
Vanhu lava nga eka nxaxamelo lowu va sungula ku vilela , kutani va byeriwa leswaku vatirhi ' va na mfanelo yo wisa '  .
Matirhelo ya tilevhele ta le hansi ya na nkhumbho eka tilevhele ta le henhla .
Lexi i xivandla lexi ndzi vilelaka mayelana xona .
Xosungula , hi fanele ku langutisa eka leswi hi nga xiswona .
Ku twisisiwa kuri ku yimisiwa nkarhinyana ku tava mpimo wo hetelela ku wu tirhisa .
Ku susumeta ka makete a swi le tlhelweni ra hina .
Eka mina leyi i mhakankulu .
Sweswo hi leswi a ndzi lava ku vulavula na wena hi swona .
Hi ndlela leyi khomisaka tingana , ku na swo tala ku va swi sirheleriwa ehenhla ka xona .
Ka ha ri na ndlela yo tirha ku antswa , i ntiyiso .
Lexi i xiyimo lexi hi faneleke ku tirhana na xona hi vutihlamuleri .
E-e , sweswo a hi leswi swilo swi faneleke ku endlisiwa xiswona .
Hi fanele ku xi sola .
Xo sungula i ku tsema mphakelo wa swidzidziharisi .
Leswi swa hi pfuna tanihi leswi hi kunguhataka no teka swiboho .
Hambiswiritano loku i ku hlaya ko sungula .
Ntiyiso hi leswaku a hi nga koti ku phikizana na vona .
Lava i vanhu lava tivaka na lava va nga va rirhandzu ra vaaki va ndhawu ya ka vona .  .
Thendara
Ndzi navela ku va khensa .
Eka hinkwaswo leswi nga humelelaka , ku vhota a swi nge teki nkarhi wo tala .
Hambiswiritano , ndzi kanetana na swona .
Swivangelo swa vusiwana
Dyondzo yi ta endla naswona swibumabumelo swa pholisi .
Switsalwana na xikambelo .
Vadyondzi va languteriwa ku kota ku :
Leswi swi katsa xilaveko xo ahlula swirhalanganyi leswi hlaseleke tikonkulu .
ku sirhelela mbango .
Ku vulavurisana loku nga tirhiki ku nga yisa eka ntlimbo .
Lexi i xitori xo vuyelela .
Sweswo hi leswi ndzi faneleke ku swi vula eka nhlokomhaka .
Tindlela ta vuhlayiseki ta vutleketli bya swiharhi na swifuwo ku ya hi milawu leyi faneleke .
Ku na timhaka ta nsirhelelo , tanihi leswi hi nga swi twisa xiswona namuntlha .
Hi dinga wena ku teka goza leri tisaka xitshunxo .
A swi kona laha .
Ndzi amukela vutihlamuleri hinkwabyo eka mhaka leyi .
Hi seketela endlelo leri .
Ku lulamisela ku simeka
I timfanelo leti hinkwaro hi nga na tona ku sukela loko hi velekiwile .
Hakunene swi tano leswaku mali ya laveka .
Wa swi tiva leswaku a ku na swipimelo swa rihanyo .
Swa twisiseka ku yimisa vhoti .
TINXAKA TA KU TEKA XIAVE
Swicelwa na mbango
Laha hilaha hi fanelaka ku va na ku ya emahlweni swinene kona .
Hlamula swivutiso SWIMBIRHI ntsena eka xiyenge lexi .
Hikwalaho ka sweswo , a hi nga teki endlelo ra xifundza .
Ku hlanganisa swilo leswi swimbirhi hi wona maendlelo lama faneleke khaqa !
Ha swi tiva leswaku xivangelo xa xiphiqo lexi i yini .
Ha va seketela .
Ku tlakusa nawu na nhluvukiso wa vumbiwa ku fikelela swilaveko swa vanhu .
Papalata ku teka swiboho swa nkoka loko u lawuriwa hi ku hlundzuka .
I xiphiqo xo tika .
Kombela murhangeri kumbe mutshamaxitulu wa nhlengeletano ku ku tivisa eka vangheneri va nhlengeletano leyi lava u nga va tiviki .
Ku na xilaveko xa xihatla xa vutshila bya mafambiselo lamantshwa na lama antswaka .
Ndzi ehleketa leswaku i swo biha sweswo .
Vatirhisani va ikhonomi na ximunhu , ku katsa na minhlangano ya mavandla yo yimela vatirhi ;
Lexi nga xa nkoka swinene i ku ma tirhisa .
Hi tiva swinene ku tiyimela eka timfanelo ta ximunhu na nhluvuko wo tiyisela .
Loko hi rivala leswi hi tava hi tivavisa hi hexe .
Ndzi ta kota ku swi susumeta .
Yaleyo i ndlela yoxe ya ku humelela eka xiyimo lexi xa matimba ya ku humelela .
Hambiswiritano , palamente a yi nga vi na xiyimo xo fana eka mhaka leyi .
Ku hlanganisela madurhelo .
Xana hi yihi miehleketo yo yima na xona ?
Mbango wo lawuriwa na ndzhwalo eka mabindzu lamatsongo na lamakulu .
Xiphemu lexi xa makete xi ndlandlamuka hi mikarhi hinkwayo .
Ndza ku hoyozela .
Hi katsile xilaveko xo xixima timfanelo ta ximunhu .
U fanele ku anakanya hi leswi u faneleke ku swi endla .
Hi fanele ku ya emahlweni na swilo hilaha swi nga hakona .
Xana hi wihi nkoka wa swa tipolotiki eka mpfuno emahlweni ko vekiwa exitulwini ?
Mitlhontlho eka swa dyondzo i yikulu , kutani tanihi mfumo hi lava vatirhisani .
Kumisisa mitirho ku tumbuluxa nongonoko wa mitirho .
Komiti yi lava :
Eka nkarhi wa sweswi , i ntwanano wa vanhu wa vanhu njhe wo ka wu nga ri na swipimelo .
Leswi i nkayakayo lowu hinkwerhu hi nga langutana na wona .
Ku gwitsirisa mikwama a hi xintshunxo xa swiphiqo leswi , hambiswiritano .
Hambiswiritano , xiphiqo xa masungulo laha hi xin'wana xo hambana hakunene .
U ta swi vona leswaku ku hava swo tala ku hundza mpimo .
Kombisa mintolovelo ya ndzhaka leyi nga heriki na ku nghenela hi laha swi kotekaka .
Tindlela to pima ku humelela : " Xana hi swi tiva njhani loko hi fikile lahaya ? '
Hi ndlela leyi nga erivaleni ku na ku nga twisisani kahle .
Hi sungurile phurogireme ya ku hundzuluxa ka ku enta na ku ka ku nga tlheriseki ka ikhonomi ya hina .
Swilo leswi hlukaka hi swona vumundzuku bya hina .
Nsirhelelo wa vatirhisi i xiboho xa vumunhu na ikhonomi leswi faneleke kuva vumaki byi langutisiwa .
Swa vanhu na matikhomelo
Xo hetelela , ku na ku pfuriwa ka swa mabindzu eka vukorhokeri .
Kambela swivulwa leswi landzelaka :
Ku cinca ku fanele kuva ni ntikelo lowunene eka vanhu hi ku angarhela lava hi va korhokelaka .
Ndza kholwa leswaku a wu nga hi khomisi tingana .
I , ehenhla ka hinkwaswo , mhaka ya tindlela ta matikhomelo .
Hi tlhela hi swi tiva leswaku swi vangela swiphiqo swa mbilu .
Leswi hi leswi swi tiviwaka tanihi ntlhandlamano wa swipimelo .
Hi se hi vile ni ku humelela , kambe loku kongomaka etlhelo rihi ?
U ve ni nhlamulo eka xivutiso xa wena .
Hikokwalaho xiphiqo i xa swa tipolitiki , ku tlula ku va xa swa nawu .
Yaleyo i mhaka ya nkoka yo sungula naswona leyi nga erivaleni swinene .
Walowo i nchumu wo sungula lowu a ndzi lava ku wu vula .
Leyi i mhaka ya xipolitiki leyi sweswi yi nga na nkarhi wa yona .
Yimani ndzi sungula hi :
Ndzi ehleketa leswaku hinkwerhu ha twanana eka sweswo .
Ndlela ya mbulavurisano
Loko swi ta eka timhaka ta ku pfinya , xiphiqo xo fana lexi xa tihumelerisa .
A ku nga ri mhaka yikulu emisaveni .
Xitshunxo xa ku hambana lexi nga hayekiwa emoyeni i xa nkoka swinene .
A ndzi ehleketi leswaku i xivutiso xa ntiyiso .
Hi ku landza Nawu lowu i ku :
Vugevenga na Vukungundzwana
I yini Xitori ?
Ko va mhaka ya nkarhi ku va nawu lowu wu tirhisiwa .
Dayagiramu leyi nga laha hansi yi komba tifeyisi to hambana ta mafambiselo ya ndzhendzeleko ya phurojeke yi tlhela yi kombisa hilaha ti nga na vuxaka hakona .
Hakunene , ndzi ta heta hi vula ndzavisiso na ku sungula swilo swintshwa .
Xana i yini swi nga na nkoka hi xiyimo emugangeni wa ka hina ?
Kambe ntirhisano eku tumbuluxeni ka nongonoko lowu kova masungulo .
Hambiswiritano , eka xiviko xa mina ndzi sorile timhaka to hlayanyana .
Hinkwerhu ha swi tiva ku hikwalaho ka yini .
I mani a nga tirhisaka ku ahlula loku ?
Hinkwerhu ka hina hi fanele ku tinghenisa eka maendlelo lama .
Loko xilaveko xo va kona , nhlengeletano yo yelana yi na ha kunguhatiwa .
Ntirho wu fanele kuva wu fanerile eka malembe ya vadyondzisi .
Hikokwalaho , timhaka leti ta nkoka ti fanele ku tekeriwa enhlokweni eka vumundzuku .
Phurogireme ya vhiki hi leyi landzelaka :
Leswi swi nga simekiwa eka swona a swi nge koti ku kumisisiwa .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swi kahle .
Modlele yi nyikiwile eka tafula leri nga laha hansi .
Vatatana hi ndlela yihi ?
Malawulele ya huwa
Xikombelo xi ta tlhela xi heleketiwa na vutiyisisi ku suka eka ndhawu yo tumbuluxa leyi a nga ta :
Kambe sweswo i swa sweswi .
I swa nkoka leswaku hi pfala vangwa rolero .
Mi nga swi kota naswona mi fanerile ku aka ehenhla ka ku humelela loku .
Ndzinganano , tanihilaha swi vuriweke hakona , wu onhiwile .
Vo tala va hina va le ka xiyimo xo endla leswi .
Kambe sweswo a swi tano eka xiviko lexi .
Xana u swi tiva njhani leswaku a hi ri kona laha ?
Ha swi tiva leswaku leswi a swi nge humeleli hi xihatla .
Xi ta tlhela xi rhumela hungu lerinene eka vakheti va hina .
A ndzi ta amukela nhlamuselo ya leswaku hikokwalaho ka yini swi humelerile .
Ku hangalaka ka vuvabyi bya chukele ku le henhla eka matiko lama ha hluvukaka .
Mavonelo lama faneleke ya hlawuriwile .
Swilo leswi nga lavekaka eka ntirho wo titoloveta :
Hikuva , loko ndzi yime laha namuntlha , ndzi langutane na ntiyiso wa kunene .
Leswi i ku hehliwa ka matiko lama nyikelaka .
Kambe i mani a nga ta swi endla ?
Ndza ha ku langutisa eka nxaxameto .
Lexi xi lavekaka i ku cinca ntshikelelo .
I swa nkoka swinene ku va hi lemuka ku hambana ku ya hi swifundza .
Ha swi tiva leswaku a va swona swa muxaka wolowo .
Hi ndlela leyi swi tikombaka , ndza tshemba leswaku hi fanele ku herisa endlelo ra matlilapisi eka swa rimbewu .
Leswi landzelaka swi lava ku tekeriwa enhlokweni :
I mhaka ya vona .
Tirhisa leswi landzelaka ku hlamula swivutiso leswi nga laha hansi :
Hi fanele ku ya emahlweni hi xihatla .
Ndzi seketela xiyimo xa wena .
Kahlekahle hi nga endla leswi hi xihatla swinene .
Akhayivhi yi yisiwile eka vuandlalo bya muako lowuntshwa .
Sweswo swi ta va ku ri ku pfumala vutihlamuleri .
Vona va hoxile hakunene .
Xana a ku fanele ku kaneriwa hi yini ke ?
Xiyimo xi lava nxopaxopo wo va na vuxokoxoko na ku endla hi ku hatlisa .
Ku teka maqhinga
Ku phakela timfanelo leti kombisiweke eka Vumbiwa swi tlula ku tiyimisela ka mfumo lowu .
A ndzi tshembi leswaku swi ta va tano .
Lexi i xiphiqo xo angarhela .
Xana u ehleketa yini hi mavonelo lama landzelaka ?
Swa tikomba leswaku swintshunxo swa laveka hi ku hatlisa .
Xo hetelela , timfanelo ta ximunhu .
Hi ndlela ya xikombiso :
Swifambo na vutihlanganisi .
Hi fanele ku va erivaleni hakunene eka mhaka leyi !
Vadyondzisi va fanele va tirhisa ndzhendzeleko wa vukambisisi eka makunguhatelo .
Ku fanele ku va ni ku cinca , xiyimo xi fanele ku cinca !
Hi na nkarhi laha hi xiviko lexi .
Va swirhundzu na va matlhari , ku na swilo swimbirhi hi leswi hi faneleke ku swi tsundzuka .
Xiboho xa endlelo ra nkunguhato
Ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku vula marito yo karhi eka pholisi ya mavekelo ya mitsengo .
Ntlawa wa vavanuna va languteka vari vatirhi .
Hikwalaho ka yini a nga tshineli ?
Lexi xilo xin'wana lexi ndzi nga si tshamaka ndzi xi endla na le ku sunguleni .
Leti i timhaka ta nkoka leti ndzi tshembaka leswaku ti le rivaleni swinene .
Xana hi swona leswi u nga tivisa swona xana ?
Xikombiso ku na :
Xana swi vula leswaku hi vona xiringanyeto xi ringanile ?
Hi yihi mikarhi ?
Lexo sungula xa leswi i ntlimbo wa swa vumbiwa .
Se ndzi ta eka xiboho lexi nga ka xi nga tekiwi .
Mayelana na leswi :
Ina , ndzi swi vonile namuntlha eka maphephahungu .
Hakelo yi nga endliwa hambi hi khexe kumbe hi cheke .
Leswi swi yisa emahlweni swi komba leswaku nkarhi wa ku cinca lowu nga vekiwa a wu si fikeleriwa .
A ndzi ta vula timhaka timbirhi eka mhaka leyi .
Ku fikela sweswi ndzi joyina ntwanano .
Hinkwerhu hi pfumelelana leswaku hi fanele ku pfuna .
Tindlela to hanya na maehleketelelo ti cincile swinene hi ku famba ka nkarhi .
Ndzi endle tano hi nkarhi wa kona ndzi endla na sweswi .
A swi endliwanga eka tiko ro karhi .
Swi komba leswaku ku na mpimo wa le henhla wa nseketelo .
Miganga ya vaaki I mhaka yo sungula .
Hi ntiyiso , ndza .
Swi nga nghena eka tikontiraka na kuva xiphemu eka milandzu ya khoto .
Swi tlhela swi khumbeka hi tlhelo ra vusweti bya eneji .
Swa tikomba ndzi ehleketa leswaku i nkanerisano wa kahle .
Switina swi endliwile tani hi switirhisiwa swo sungula Tshalatshala ro aka Swa thekinoloji ya swa rihanyo swa Tiko .
Tinhlokomhaka to kanela ti katsa :
Ndzi fanele ku amukela leswaku ndzi na ku kanakana ka mina mayelana na leswi .
ku suka eka ku anama
Ku ni swivangelo swimbirhi leswi ndzi nga ta mi hlamusela .
Swiphemu swa matirhelo
Hlanganisa nhlamulo ya wena yi ya eka rhandi leyi nga kusuhi .
Muxaka wa bindzu
Ndzhwalo i wukulu .
Loko swi ta eka mfumo , na wona a wu tirheli swilo erivaleni .
Mali leyi nghenaka hikwalaho ka ntirho kumbe nsirhelelo wa vanhu , swi kumeka swi ri swa nkoka swonghasi eka ku hlamusela mimpimo ya ku hanya , kambe vanhu va dinga swo tlula mali leyi nghenaka .
mihlangano ya vantshwa
Ntshikelelo wo tala wu ta laveka .
Mixo lowu a ndzi foni ndzi ri na mianakanyo yo karhi .
A ndzi ri na swivangelo swimbirhi .
Ku yini ka swona ?
Eka mhaka yaleyo , hi khomiwa hi tingana eka mbuyelo lowu .
Swichudeni swi nyikiwa ntirho wo hlayisa tisisiteme to lumeka .
Phurojeke yi ariwile
Hambiswiritano . Hinkwerhu ha xi tiva xiyimo xa le ndzeni .
Ndhawu yi ta hetisiwa hi ku famba ka nkarhi .
Xo hetelela , ku na ntirho wa vatirhisani eka swa vanhu .
Hi na kharikhulamu leyi nga fikelelaka swilaveko swa timali swa hina vanhu .
Kambe kova masungulo .
Hi dinga ku teka swipimelo swa nkarhi wa le xikarhi na wo leha .
I xilo lexi hi nga tinyungubyisaka hi xona .
Hakunene , lexi a xi lavi ku hlohlotela vuhlayiseki .
Masungulo ya vumbiwa ya le rivaleni .
Kumbexana hi tlhela hi lava ku titsundzuxa hi timhaka titsongo .
Hikokwalaho , entiyisweni , leyi i ndlela yo ka yi nga ri kahle .
A ndzi ta tsakela ku kombisa timhaka ti nga ri tingani ta nkoka .
U nga tiseketela hi mina leswaku ndzi ta swi endla .
Hi ta humelela eka ndlela yo leha leyi hi yi fambaka kuya eka vutomi byo antswa bya vanhu va hina hinkwavo .
Siku ra ha ta tivisiwa .
Swa soleka leswaku leswi a swi fikeleriwanga .
Hi hava sweswo ; ku hava pholisi tanihi ku Duvulela ku Dlaya .
A hi tsundzukeni leswaku .
Swikongomelo swa nkombo swo sungula leswi kongomisaka eka ku fikelela leswi i :
Lexi hi xi lavaka i ku nyika matimba eka vanhu vo tala hi tindlela hinkwato .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va njhekanjhekisano lowu wu ri wa nkoka swonghasi sweswisweswi .
Swikongomelo swa nhlengeletano leyi i :
Xa vumbirhi , swi dinga ku tumbuluxiwa ka swiyimo swa xinawu .
Hambiswiritano , ndlela yo ya emahlweni ya ha lehile swinene .
A ku ri goza leri kunguhatiweke naswona ku nga ri mhangu ya ntumbuluko .
Hi avelana switirhisiwa .
Ndzi ehleketa leswaku xirhambo lexi a xi fanele xi nga va nga kona .
Wa swi tiva sweswo .
A ku nge vi na nkarhi wa mahungu wu nga ta khomiwa .
Xikongomelo xa vumbirhi i ku antswisa vuhlayiseki bya le magondzweni .
E-e u nga n'wi tisi .
Eka nkarhi wolowo vaehleketeleriwa vanharhu a va khomiwile .
Hikokwalaho a ndzi tiyimiselangi ku vulavula hi mayelana na tifanelo ta ximunhu .
Xexo xi fanele ku amukeriwa sweswi naswona ro hetelela .
Xilo xihi na xihi xin'wana xo karhi a xi nga ta tivikana .
Leswi hi loko ndzi rhandza ntirho wa mina .
Sweswo i xilo xin'wana lexi ndzi tshembaka leswaku xi ta aka .
Ndzi ehleketa leswaku swivumbeko swi hambanile swinene eka timhaka leti .
Rito ro khensa
Swi tano , hi nga ka hi nga pfumelelani ni endlelo leri .
Ndza tshemba leswaku nhlawulo lowu wu fanele ku xiximiwa .
Makungu lawa ya katsa :
Hi ni xivangelo xin'wana na xin'wana xa ku tlangela ntwanano lowu .
Khombo ra kona , a hi nga koti ku va seketela .
Tiphurojeke ta mbhasiso ta tsevu tintshwa ti sunguriwile .
A hi swilaveko swa vona swa nkoka .
Switsongo swinene .
Hambiswiritano , xiviko lexi xi mayelana na ku tsandzeka ka hina vinyi .
Hi ndlela yaleyo ntsena hi nga endla vutomi bya vanhu byi va na nkoka .
Lexi i xiphemu xa ku hambana ka misava .
Joyina kungu ra rixaka !
Hi le ku sunguleni ka odara yintshwa .
Mimbuyelo ya nhlawulo yi hi nyika hungu leri nga erivaleni .
Manghenelo ya hina ya hi kambirhi :
Swi nga ha teka masiku manharhu ku hetisa maendlelo .
Leswi hi nga eku tirhaneni na swona hi leswi nga hundza .
Leyi i nhlokomhaka ya kona .
Lexi i xikombiso xa vunghana bya ntiyiso .
Ina hi ringetile .
Eka mbango lowu wo pfilungana , i ku navela ka nkarhi wo leha ka mabindzu hinkwawo ya tiko ku va ya kula hi ku hatlisa na ku va vanhu vo tala va thoriwa .
Ndlela ya mafambisele : Mitlawa leyitsongo , mbhurisano eka nhlengeletano ya swirho hinkwaswo
Ku khomana ku fanele ku va xiphemu xa ku tinyiketela ka hina ka xipolitiki .
Leswi a swi talanga , hambiswiritano .
Nsivelo tanihi hi xilo xa nkoka eka ku nghenelela hi xihatla .
Hi nge eneriseki hi xiyimo lexi xa swilo .
Ndza kombela leswaku u yimela mabindzu ya vukulu lebyitsongo na bya le xikarhi , na le ka wona .
Vanhu lava twisisaka leswi swa nhluvukiso wa tiko swi vulaka swona va ta avanyisa .
Ku hava lava nga wu endlaka hi voxe .
A swi tirhi eka mhaka leyi .
Swiphemu swi kaneriwa ku ya hilaha swi longoloxiweke hakona eka ajenda .
Vuhlanganisi bya vukona bya tsalwa :
Leswi nga endliwa hi ku tirhisa vuswikoti bya wena na pulani .
Lexi a hi xiphemu lexi hundzaka , xi laha ku ta tshama .
A hi laha ku tlangisa nkarhi wa hina .
Hilaha hi nga vona hakona , sweswo a hi swona swi nga humelela .
Lexi xi sungurile xi amukeriwa ku huma eka D.
Xivutiso , hakunene , i hilaha lexi xi nga pimiwaka hakona .
Ndzi pfala hi ku vula leswaku ndzi amukela xiviko lexi .
ti nga tiva na ku sungula tiphurojeke ta ku antswisa vutomi bya vanhu eka wadi ;
Vuhlayiseki elwandle i mhaka ya nkoka swinene .
Ndzi tlhela ndzi khensa hinkwavo lava ngheniseke xandla eka ku humelela .
Kherefu ta poso ya bindzu :
Nkayakayo lowu nga kona i wa ndhavuko wa swa tipolitiki .
Leyi a ku ri phuphu yo sungula ya swibumabumelo swa mina .
Vupfumalantirho a byi si cincela eka swo antswa .
Mhaka yo vuyisa xiyimo i xiphiqo xikulukumba .
Swirho swo Hlawuleka swi nga katsa :
A ndzi kholwi leswaku hi dinga rimba ra nawu ro fanana .
Leyi na yona i mhaka leyi lavaka ku tirhiwa .
Hikokwalaho , hi fanele ku ya emahlweni hi tirha hi ndlela leyi .
Nsawutiso wa vona wa tsongahatiwa
Eka mina , muxaka wolowo wa xitiyisiso wu na nkoka swonghasi .
Kambe sweswi hi lulamile , hikuva nkarhi wa hela .
Nkuriso a wu fanelangi ku hlwerisiwa .
Xa tikomba ku va tano nakambe nkarhi lowu na wona .
A xi tsakisa swinene .
Vanhu va matiko a va fanele ku fikelela swiboho leswi faneleke .
A ndzi swi tivi leswi va nga ta langutisisa xiswona vavhoti va vona ,
Swinawana swa xiyenge xa vululami bya vugevenga .
Xana xiyimo xi njhani eka vatirhisi ?
Xo sungula , ku na mhaka ya makete wa le ndzeni .
Loko va nga endli , kutani ha nyumisa .
Leyi a hi mhaka leyi nga yoxe , va swirhundzu na va matlhari .
Ku pfumelelana ku tinyiketa swi fanele swi endliwa hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
Xivutiso xa mina xo sungula i xo koma .
Kambe hinkwaswo a swi lahlekangi .
Swo tala kunene swi endliwile , kambe a swi enelangi .
Swa tikomba eka mina leswaku lexi xi faneriwa hi ku ehleketiwa mayelana na xona .
Ku kombiwa ka ntirho
Hi xitalo minkwetlembetano yo twala .
Swiphemu leswi saleke swa xivutiso swa tshikiwa .
Kumbe ntwanano .
Mavandla hinkwawo ya fanele ku tshama ya tiyimiserile eka maendlelo ya tipolitiki na le ka ndzivalelano wa rixaka .
Va swirhundzu na va matlhari , hi fanele ku endla tanihilaha nawu wu vulaka hakona .
Xiphemu xa mhaka ya vaaki .
Xikongomelo xo hetelela i ku vonisisa leswaku leswi swi fanele ku fikelela tiko hinkwaro .
Hikokwalaho , ndzi tshemba leswaku leswi i masungulo ya xiviko xo xopaxopa .
Ndzi tsakile hikuva mhaka leyi yi le kusuhi ngopfu na mbilu ya mina .
Nhlayo ya Milandzu hi Xifundzantsongo :
A ndzi nga vhoti , hikokwalaho , ehenhla ka xiboho lexi xa mafundza .
Kumbexana swoleswo swi nga tekeriwa enhlokweni .
A xi kongomisi eka mhaka yihi kumbe yihi yo lulamisa .
Nhlamulo ya wena ti hlulekile ku tekela swoleswo enhlokweni .
Xana hi swihi switirho leswi u nga na swona kumbe ku swi fikelela ? ( xik.switirho , michini , thelefoni )
Ku gangisela swa ntirho swi ta sungula hi Mawuwani .
Nakambe , ndzi pfumeleleni ndzi vuyelela ku khensa mighingiriko leyi .
Hikwalaho ka sweswo vhoti ya mina leyi seketelaka .
Tani hi xiphemu xa Phurogireme yo Twisiseka ya Nhluvukiso wa le Makaya , hi rhangisile swona :
rihanyo ra vanhu na swiharhi
Swi tlhela swi langutela milandzu yo tala leyi yisiwaka ekhoto hi mafokisi .
Leswi swi le henhla ka ntokoto wa hina vinyi .
Ndzi tsakile ku tivisa swiboho leswi landzelaka , ku nga :
Vadyondzisi va fanele ku nyika mimbuyelo yo hetelela ku nga si hela lembe ra xikolo .
Milawu hinkwayo ya Bodo yi tekiwa tanihi milawu ya Vulawuri .
Leswi swi vekiwe eka avhareji mintsengo ya lembe hi lembe leyi kumekeke na ku pimiwa .
Xana tsalwa leri ri ta nyiketiwa kwihi :
Ku fikelela ko karhi , swa ha ri leswi nga eka xiyimo lexi swi tihumelerisaka hi swoxe .
Xipimelo xi nga endleriwa ku antswisa sisiteme ya nkarhi wa sweswi .
Dokumente leyi yi kombisa maendlelo lama tirhisiwaka ku hlengeleta mahungu .
Leswi hi swi lavaka , hambiswiritano , i tiphurojeke letitsongo .
Leswi sweswi swi le ku tirheni .
Hi na swipanu endzeni na le handle ka tiko mikarhi hinkwayo .
Mirhi leyi faneleke ku tirhisiwa ;
Xana huvo ya bohiwa hi swiboho leswi tekiweke hi tikomiti ta tiwadi xana ?
Hakunene i ntsako ku katsiwa eka nhlengeletano ya muxaka lowu .
Ku xiyaxiya ka mina ka vunharhu naswona ko hetelela .
Tafula leri nga laha hansi i ra nkoka eka goza ro kunguhata mapurasi .
Xana i yini xi nga ta hi komba leswaku hi fikile lahaya ?
Siku .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Hambiswiritano , lembe leri , hi na xivangelo ku hundzisela leswi emahlweni .
Hikokwalaho i swa nkoka ku swi endla hi ndlela yo lulama .
Ku aka i nhlawulo lowu tivekaka .
Xikombelo xi fanele ku rhumeriwa hi ku tsala kunene naswona eka fomo leyi lawuleriweke xona .
Kutani , sweswo i xiphemu xa leswi vekeke ntshikelelo eka mphakelo wa gezi .
Nawu lowu wu fanele wu tlhela wu tirha tanihi xirhalanganyi .
Hi nga ku hlanganisa na swa vululami ku ku nyika swikombiso swo kongoma .
I incini xi humelelaka kwalaho ke ?
Vulavisisi byi hetiwile .
Hi ndlela yaleyo hi ta hlayisa vaaki eka hina .
I ndlela ya kahle yo tirha .
Ndzi byeriwe leswaku Holobye u kona laha .
Hi ta tsaka ku va hi vhota .
Sweswo swa ndzi vavisa .
Xitirhisiwa lexi xo kambelela ka xona xi katsa hinkwato tindhawu letinharhu .
A swi fanele , hambiswiritano , ku endleka ku xi hluvukisa ku ya emahlweni .
A ku na ku kanakana leswaku tihlengeletano leti ti fanerile .
A hi fanelanga ku va hi famba-fambisa mpfuno .
Vuyimeriwa eka xipano byi huma :
Mahungu yo ngetelela ya katsa leswi nga rhanga swi kandziyisiwa loko ku nga si va na xiyenge xa nkunguhato ku katsa tinhlayohlayo , swiviko na makanelwa ya tinhlengeletano na tiatikili , tibuku ta tirhekhodo ta matimba ya muganga na dyondzo ya swa vanhu .
A hi tshembeni leswaku eka xiyimo lexi sweswo i ntiyiso .
Namuntlha hi le ku tekeni ka goza lerikulu ra ku yisa emahlweni .
Hi nga rivaleni na hina mhaka leyi eka vuxaka bya matiko ya misava .
Ha vilela hi xiyimo xexo .
Swi tlhela swi kumeka eka swifaniso swa phurojeke .
Ndza tsaka ku twa rito ra wena nakambe , a wu ri kwihi tolo ?
Michumu leyi humesiwaka ku suka eka vutleketli bya matiko hinkwawo yi fanele ku hungutiwa .
Vateki vamahungu va rhambiwa ku haxa ntlangu lowu .
Nhlaselo lowu a wu hi siyi na vumundzuku lebyinene .
Swi na nkoka eka ku humelela ka phurojeke .
Hi fanele ku teka magoza ku lulama ku kala ndzingano loku .
Swikhenso eka vutiyimiseri , vurhangeri na switsundzuxo swa nkoka .
Sweswo a swi fanelangi ku va tano : hi dinga xiendlo lexi tiyeke .
Lavisisa no yimela milawu ya mahlelelo .
Swivutiso swo talanyana swi tile hi mayelana na xiviko lexi .
Hi tshemba leswaku mahungu lamanene ma ta ya emahlweni .
Xana wansati u tsalerile yini mutsari ?
A hi olovi hi ndlela leyi a hi ta swi lavisa xiswona .
A ku na nchumu wa muxaka walowo tanihi mfanelo ya ku wundla n'wana wa wena loyi a nga ri ki wa ngati .
Ndzi ehleketa ku ri hi nga ha pfumelelana eka leswi .
Ematshan'weni ya sweswo , hi fanele ku fika emakumu .
Ku hava nchumu lowu nga endliwaka .
Hi swivangelo leswiya , ntlawa wa mina wu ta va wu vhota wu hambana .
Ndzi tlhela ndzi va mulweri wa vatirhisi , ku vula yena .
Ndzi langutela mbhurisano wo hetiseka na ntirhisano .
Hikwalaho ndzi ta vuyelela leswi ndzi nga swi vula hi nkarhi wa kona .
Hambiswiritano , va nga swi kota naswona va fanele ku endla ntirho wa vona .
Hi laha kukulu swi vile na ku humelela .
Kambe nhluvuko wa hina a wu se kumiwa hi vanhu hinkwavo .
Hi ta teka swivutiso swa wena .
Lexo sungula i mhaka ya nsimbi leyi nga na ntsopfu .
Xiviko lexi xi hi nyika ndlela yo endla tano .
Hi nkarhi wa kontiraka ku fikelela ka hina eka tlhelo leri hi loku landzelelaka :
Hlawula muxaka wa matheriyali na switirho leswi nga swona swa phurosese .
Buku leyi yi tlherile yi tekela enhlokweni na ku tirhisa minongonoko ya vuleteri na yo vumba vuswikoti , tidyondzo na ndzavisiso .
Komba xiphemu lexi xa muchini wa masi .
Ku dyondzisa na ku dyondza
Hi ku vona ka mina , ndzi ringanyetile miehleketo ya vutifumi .
I ku cinca ka mavonelo leswi ku nga goza ra miehleketo leri lavekaka .
I , hambiswiritano , mhaka ya mbulavurisano .
Kopi ya nothisi yo apila yi ta nghenisiwa .
Hlamusela theme ra nhundzu .
Hikokwalaho ka yini hi nga teki xiboho lexi faneleke ?
Na sweswi ndzi swi vona swi nga se humelela .
Hambiswiritano , kuna mitlhontlho leyi faneleke ku langutisiwa .
Hi swona swi endlaka leswaku swi ri vukanganyisi ku nyika xikombiso xa timfanelo ta ximunhu .
Lawa i masungulo ya kona .
Sweswo i vukala xihundla .
Xexo i xipimelo xo sungula xa xitshunxo xa ntlimbo lowu .
Ku tlhela ku ri ni mhaka ya le xikarhi leyi faneleke ku tirhaniwa na yona .
Xavumbirhi , nawu wa swa vutomi eka xiyenge lexi wu fanele ku antswisiwa .
Kambe nkanerisano wa hina wu famba ku ya emahlweni ku hundza sweswo , hakunene .
Ku na swikombiso swo tala leswi vadyondzi va nga vaka va swi hlawurile ku va va swi dyondza .
Lexi ku tava xo rhanga eka ajenda .
Hikokwalaho u fanele ku ta eka xivandla lexiya hi tindlela to hambanahambana .
Angulo wa matiko yo hlayanyana a wu ri lowunene swinene .
Hi nga ka hi nga hi nga vhoti hi ku seketela nawu lowu .
Hambiswiritano , mhaka ya ntiyiso hileswaku vukoteki byi se byi ri kona .
Xiyenge xa ntirho xa xibalo i xintshwa , hambiloko xi nga ri xitsongo hi vukhale .
Hambiswiritano , Khoto ya le Henhla yi ringa tengisa vabohiwa .
Hi nga endli xihoxo .
Ku katsiwa ka vanakulobye va vanhu lava tinyiketeleke i ka nkoka swinene .
A ku ri e-e ku suka matlhelo hinkwawo .
Nkoka wa Khansele ya ku Rhula na Vuhlayiseki .
Hi xona xiyimo lexo .
Xikongomelo xo tlangela i :
Kambe leswi a hi xihumelelo xo fana naswitsongo .
Loko swi ri tano , komiti ya wadi yi nga teka xiboho xa ku vulavula na hofisi ya Xipikara hi yoxe mayelana na ku pfumaleka ka nseketelo wo huma eka khanselara wa wadi .
Hi loko swi sungula ku tirha .
Nyika maqhingha ya vurhangeri na vukorhokeri bya nseketelo .
Hi ta boheka ku teka goza hi ku hatlisa na hi ndlela leyi vuyerisaka .
Swi tisa ntshovelo lowu nga durheki wa furexe eka vanhu .
Hi tlhele hi boha mfumo wa hina eka ndzingano ka swa rimbewu .
Tirhisa vuswikoti byo kanerisana ku fikelela ntwanano .
Loko swi ri tano , hi xivumbeko xihi ?
Xidemokirasi na ku fuma ka nawu swi ta va swa hava .
Ha swi tiva hinkwerhu leswaku handle ka matikhomelo ya kahle a mi ta va mi nga ri kona laha namuntlha .
Hi ku vona ka hina , a ku na ku hambana laha .
Leswi swi tava na ntshikelelo lowukulu eka ku kula na nhluvukiso wa ikhonomi .
A yi ri mhangu hi ndlela hinkwayo .
Timfanelo ta n'wana ti fanele ku xiximiwa .
Hi ku vona ka hina , leswi a swi tiyiseleki naswitsongo .
Ntiyiso wa vukorhokeri bya ntsakelo hi ku angarhela wu bohanile .
Nkoka wu nga engeteriwa eka koroni hi tindlela to tala .
Tibangi hinkwato ta mabindzu ti kombisile ntsakelo wa tona eka nseketelo wa matshalatshala lama .
Xana mfumo wa muganga wu nga nghenelela njhani eka ku sivela vugevenga ?
Switsongo sweswo swi vile rona kungu eka malembe yo tala .
Ina , leswi i swa nkoka eka vumundzuku bya hina .
Tiko rin'wana na rin'wana emisaveni ri fanele ku endla swo fana .
Mitlhontlho leyi hi langutaneke na yona yi nga languteriwi ehansi .
Hi fanele ku seketela timhaka ta tindhawu to pfala .
Leswi swi katsa thekinoloji , maendlelo , mitirho leyi endliwaka na vuleteri .
Lexi i xikongomelo xa kona .
Hi fanele hi ya emahlweni hi vumba milawu leyi loko yi karhi yi cincacinca .
Ku na leswi nga vuyerisaka hi ntirhisano endhawini leyi .
Loko hi karhi hi endla ntirho lowu wa nkoka , hi xihi xiletelo xa hina xa nandzeleriso ?
I nandzu ku tlula milawu leyi .
Hi fanele hi seketela xirilo xa vona xa ku va ni mfikelelo emisaveni hinkwayo .
Rosungula loko leswi swi endliwa , swi nga va swi ri na timhaka to tala ta endlelo .
Xiphiqo i xikulu ngopfu .
Swi ta tsakisa ku xopaxopa mhaka .
Leyi i ndlela ya hina sweswi na le ka nkarhi lowu taka .
Ku lahleka ka mitirho .
Swikombiso swo kombeteka swi ta tlakusa nhlamulo ya wena .
Ku na leswi langutisisiwaka swimbirhi .
Yingisela timhaka leti nga tona ti khomeke mongo wa hilaha mhaka yo karhi yi nga kotaka ku humelerisiwa hakona ku ya hi swiphemu swa ajenda , hikokwalaho u nga pfumeli leswaku timhaka to tano ti hundza handle ko kombisa hilaha ti faneleke ku humelerisiwa hakona .
Laha , hi nga va hi ri na mavonelo yo hambana hi vutalo .
Hikokwalaho a ndzi ta ku susumetela etlhelweni rero .
A hi leswaku hi navela ku dyondzisa .
Holobye , ndza khensa swinene ku va u tile mixo lowu .
Swi le ku simekiweni sweswi .
Ku na nkayivelo wa madokodela na maendlelo ya ximanguva lawa .
A swi endli tano .
Hambiswiritano , a hi yeni emahlweni ku suka eka swivutiso swa rixaka .
Laha na kona , hambiswiritano , hi le ku tirhaneni na swilaveko swa mpimo wa le hansi .
Hikokwalaho , ehenhla ka hinkwaswo , a hi tirheni ntirho wa hina .
Ndzi twile leswi u nga swi vula mayelana na tiphesente , hi swona swi endlaka leswaku ndzi nga vuli tiphesente ta kona .
Hikuva sweswo i hungu leri nga erivaleni leri u ri nyikaka .
Hi fanele ku nhlonipho milawu leyi hi nga na yona .
Ndzi ehleketa leswaku a wu hume endleleni .
Sweswo a hi hinkwaswo hi ndlela yo leha .
Varhumiwa va lava ku basisiwa eka :
I yini ku twisisa ka wena eka thema ra rixaka ?
Hi khumbheka swinene hi mayelana na mitlhontlho leyi yikulu .
Kutani ndza eneriseka hi leswi hi karhi hi ya ka emahlweni laha .
Ku cinciwa ka minxavo ya mafurha i endlelo leri yaka emahlweni .
Leswi a swo va ntsena mayelana na mixavo yo antswa na ku hlawula ko engeteleleka .
A swo va xitirho ntsena xa ku tlakusa timfanelo ta ximunhu .
Ndza tshemba hi xi tiva ku ringanela xiphiqo lexi .
Kutani hi ta va na pholisi ya vuvekisi eka vumundzuku .
Hi fanele ku vulavula ngopfu hi mighingiriko ya hinkwavo lava nga ni xiave .
hi ku tirhisa Holobye
Hi lowu nkatsakanyo wa ku pfuna ku sungula .
Ndzi twa ndzi xiximiwile ku va na n'wina eka nkarhi lowu .
Swivangelo swa swiboho
Ha swi tiva leswaku ndzinganiso wu nga fikeleriwa .
Nsivelo wu antswela ndziriso .
Phalamende yi fanele ku tikatsa hi ntalo eka maendlelo lama .
Ndza tshemba leswaku leswi swi hlamula xivutiso .
Ndzi ehleketa leswaku , hi ku angarhela , hi fikelele mitwanano leyi amukelekaka .
Ku ya hi ntamu ku nga ri swidingo ;
Ndza swi tiva swa koteka .
Sweswo i xiyimo eka matiko lamanharhu .
Ndza vilela hi swona hi swivangelo swimbirhi .
Hambiswiritano , xiphemu xin'wana a xi fanelanga ku rivariwa .
Swi olova ngopfu ku hlamula ina kumbe e-e .
Leswi swi fanele ku yima .
Ku nyika ku hambana ko anama ka minkandziyiso ;
swilaveko swi fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Eka mhaka leyi , ndzi ta engetela timhaka timbirhi leti yisaka eka xiboho .
Swilo swa antswa swinene sweswi .
Ha khumbeka hikokwalaho ka nxopanxopo lowu hi wu vonaka masiku hinkwawo .
Xivilelo xa hina lexikulu i ku sirhelela nhlangano wa xikambelo .
Rixaka
Ndzi tshemba leswaku swi ta endla .
Lembe leri hi ta endla xiviko xa lembe xa vu khume .
Loko hi ri karhi hi vulavula hi vusiwana bya Valungu , a hi byi kaneleni hi mfanelo .
Xitsariwa lexi nga tsariwa xa ntwanano a xi ringanelanga .
A ndzi ta tsakela ku endla xitsundzuxo xin'wana .
Hambiswiritano , ntlawa wa hina wu lulamile ku endla tano .
I nkarhi wa matimu .
Nawumbisi wu ta humesiwa epalamente hi mhaka leyi .
Ku ya emahlweni ka xivono lexi swi fambisana na ajenda leyi anameke ya nhluvukiso wa tikonkulu .
Kambe leswi nga endzhaku i ntiyiso naswona .
Ku suriwa ka swiyengentsongo .
Naswona swi endliwa hi tindlela ya vutshila .
A hi mhaka ya mali .
Hi tinyiketele ntshunxeko , vululami na demokirasi ya ku va vanhu va va na ku hoxa xandla .
Leswi i swilo leswi hi faneleke ku ehleketa hi swona .
Kutani ndza tshembha leswaku wa ha ri na nhlamulo ya yena eka rhekhodo eka mhaka leya .
I yini Basari ?
Hi nge pfuki hi vone swi enerile .
Vanhu va na ntshembo wo tala eka mihlangano leyi .
Hlamula MUNE wa swivutiso :
Ndzi ehleketa leswaku leri ku va ku ri goza ro tlhelela endzhaku ku ri teka .
Leswi naswona i ku humelela ko vonakala .
Xana hi na milawu leyi fanaka ?
Vuyimeri bya Mafambiselo ya Nhlengelweni byi ta va ni pulani ya swa vumundzuku .
Leswi hi leswi u kunguhataka ku swi endla .
A ndzi ta tsakela ku hi ya emahlweni na vhoti .
Pfumala nkateko , leswi a swa ha koteki kumbe ku va swa ntiyiso .
Endzhaku ko ringanisa ko hetelela na ku longoloxa , i swa nkoka leswaku maphakiti ya pfariwa ya tiya .
Leswi a swi humelelanga laha , hambileswi ku nga na xidingo .
Hikuva i ndzinganiso lowu hi faneleke ku vulavula hi mayelana na wona .
Ehansi ka maendlelo lamanene ya nhluvukiso :
Maendlelo lama ya le ka xiyimo xa le henhla .
Kambe a hi nge vi na mpfanganiso ntsena ntsena .
va na rito eka swiboho , nkunguhato na tiphurojeke leti khumbaka wadi leti huvo kumbe masipala a ti endlaka
Tlhelo ra swa ikhonomi ra xiphiqo ri le rivaleni .
Ku vile na mbulavurisano na vanhu hi ku angarhela eka magoza yo hambana .
Ku hlayeriwa nakambe koko swi cinca mbuyelo wa nhlawulo eka Yindlu yo endla Milawu .
Ku tsakela eka vukorhokeri .
Kambe , hi nga endla hi ku tirhisana .
Hi fanele ku humelerisa lexi .
Hambiswiritano , a ndzi enerisiwanga hi xiheri .
Kutani se hi ta ka mhaka yo khansela .
Hi ta endla leswi hi matimba yo tiva leswaku a hi hexe .
Ku fanele ku va na ntila lowu nga erivaleni wu biwaka laha .
Fambisa mfikelelo eka swa timali
Leswi swi nga vonaka hi ku :
Swi nga kota ku endleka ?
Mavonelo ya swiyimo swa sweswi swa vuxaka byo katsakanya no jongela ntirhisano wa nkarhi lowu taka .
A ndzi ta tsakela ku endla leswi swi nghenisiwa eka rhekodo .
I nkarhi wo va hi yimisa endlelo leri .
Loko swi koteka , ntirho wo tirha vanhu va khandziyile tikhonteyinara na ku fikeleriwa swi fanele ku papalatiwa .
Ka ha ri ni xivandla xa ku hluvukisa ku ya hi mavonelo ya hina .
Xo sungula , hi fanele ku veka erivaleni tinhlayo leti vuriwaka .
Kombisa swiphemu swa xiphiqo leswi nga endlaka leswaku ku kota ku tekiwa magoza yo karhi .
Xo sungula , ka swa vurimi .
Hambiswiritano , a swi tali ku tirhisiwa .
A hi titshembi ntsena kambe ha tinyungubyisa swinene hi ku humelela ka hina .
Muxaka wa ntirho
Hi fanele ku vula ina kumbe e-e swi va erivaleni .
Leswi a swi fanele kuva ntokoto wo tlanga .
Hambiswiritano , a hi fanelanga ku heta matimba hi leswi .
Ndzi vona swi nga amukeleki .
Ku va na xiave eka swona hi ku hetiseka .
Swa timali na Ikhonomi
Xo hetelela kambe xo ka xi nga ri xitsongo hi nkoka , hi fanele ku nyika timali eka tiphurojeke titsongo .
A ku na leswi bohaka matiko ku joyina .
Ndza tshembha swi pfunile .
Ndzi tsakela ku tsavula eka swilo swimbirhi .
Ndzi pfumelele ndzi engetela swilo swintsongo .
Xikombiso , ku ni xiphiqo xa masungulo ya swa nawu .
Tiwadi
Hikokwalaho , eka mhaka yaleyo hi fanele hi anamisa xikopu .
Ku vile nkarhi wo leha .
Tekela enhlokweni ku engeteriwa ka miholo :
Yimani ndzi mi nyika xikombiso xin'wana .
Leswi landzelaka i kungu ra switirhisiwa leswi tirhaka epurasini ra swihari .
Swi fanele ku va tano hi maendlelo ya ntiyiso .
Hi fanele ku hanyisana .
Ndzi pfumeleleni ku sungula hi ku vula mavonelo ya swa xipolotiki .
Vamahungu hinkwavo va rhambiwa eka ku sayiniwa ka Xitatimende xa Pholisi ya Nkoka .
Pholisi ya timali na swa timali
Ku hlayisiwa ka ku rhula a ku heli na mihlawulo .
Ku simekiwa na ku landzelela tipholisi leti faneleke na milawu .
Nkatsano wa Bodo wu komba nawu wa ntirhisano .
Mi ta ndzi khomela ku va ndzi nyikile nhlamulo yo leha swinene .
Leswi swi fanele ku tshikeleriwa , ngopfungopfu laha ehansi .
Nyanyula ku sungula bindzu eka vavasati na vantshwa .
A ku ri ku humelela lokukulu hi ku landza ntirho wa vuxaka bya ntirhisano wa mfumo .
Hinkwerhu hi navela leswaku swi hela ku nga ri khale .
Vatswari a va se tivisiwa .
Ku fikelela swilaveko swa mali ya mpfuno hinkwawo .
I khombo leswaku leswi a swi amukeriwanga .
Leyi i ndhawu ya nkoka yo katsa mani na mani la khumbhekaka .
Ku landzelela Milawu ya Matikhomelo
Hi ka nxungeto wo tiyisa ehansi hi hexe .
Loko swi nga ri tano , nyika marungulo yo engetela .
Kambe a ka hari na ku tlhelela endzhaku namuntlha .
Swi fambelana na mphakelo wa mapatu-hi yona mhaka ya nkoka eka vuhlayiseki bya patu .
Hambileswi ku nga xikongomelo lexi tekeriwaka ehansi .
Swivandla swa mitirho na swiringanyeto
Nkungu ra vulavisisi a kuri ku kambisisa leswi landzelaka :
Hi swona swi endlaka leswaku hi va lava kanetanaka ni hundzuluxo lowu wa nomo .
Hinkwaswo swi ya hi ku I swi vona hi ndlela yihi .
Matirhisele ya rimba rintshwa ya ta fambisiwa hi Rhijisitara ya Tibangi .
A ndzi ta va ndzi nga ya ngi mahlweni ku fika laha .
Loko hi ehleketa siku rin'wana na rin'wana vhiki leri nga hundza , i tiawara tingani leti u nga ti tirha hakunene ?
Tindzimi to engetela leti dyondzisiwaka hi xikolo .
Ndzi tlhela ndzi amukela miehleketo leyi a yi nyikaka .
A ndzi lavi ku endla leswi swi va mhaka yo va na vumbhoni hinkwabyo .
Mphakelo wa matimba ?
Tanihi vatirhisi , hi na mfanelo yo swi tiva sweswo .
Xana i mani a nga na ntiyiso eka hinkwaswo leswi ?
Ndza pfumela hakunene .
Leswi a swi khumbani helo na thekinoloji ya swa mbango .
Mhaka ya mina ya vumbirhi i mhaka ya vuhlapfa .
Xo sungula eka hinkwaswo , a hi vulavuleni hi mayelana na swiendleko leswi nga kona sweswi .
A ndzi tshembi leswaku leswi swi tano .
Sweswo , hi ntiyiso , a hi swona , naswona a swi nga vi swona , kahle ku enela .
Kumbexana u ta va ni nkarhi wa ku yingisela .
Hi fanele ku njhekanjhekisano no kanela .
Lexi hi xona xivangelo xo va xi faneriwile hi nseketelo wa hina lowu nga pimiwangiki .
Kambe sweswo a hi makumu ya mhaka .
Xana hi kwihi laha xitirho lexi xi tirhisiwaka kona eka teretere ?
I ngopfungopfu mhaka ya matikhomele lamanene .
swi fanele swi boheleriwa
Vutivi bya tipholisi leti yelanaka na nhluvukiso wa vamanana .
Hi nga ka hi nga amukeli swilo leswi fambaka hi tlhelo leri .
Swilo leswi swa laveka .
Ndzi amukela na ku seketela swikombelo swo olovisa maendlelo .
U yi twile nhlamulo ya xivutiso xa wena .
Tikhamphani to tala ti nyika vuleteri bya vutshila eka vatirhi va tona .
A ndzi ta rhandza ku ku vuyelela kungu leri .
Ntirhisano wo lwa na xiphiqo lexi i wa nkoka swinene .
Sweswi hi dinga ku teka ndlela leyi tiyeke swinene .
Hi avelana xivilelo xa wena .
I xa xihatla .
Swi suka eka leswi kuva ndzi nyike mavonelo .
Vangheneleri hinkwavo va fanele ku ntshuxeka ku va va nghenelela .
Xibalo xa mali ya tiko hi xona xi hoxaka xandla swinene eka mpimanyeto wa mali ya tiko .
Nongonoko wa mitirho wu komba leswi xichudeni xi faneleke xi endla swona .
Ku endlela ku tlakusa mixavo xana ?
Swirho swa mfumo
Xiboho xa mina xa olova .
Mavonelo ya mina i ku a hi fanele ku ya emahlweni hi ndlela leyi landzelaka .
Vanhu lava , hina leyi , Hina leyi , vanhu - a hi xitumbuluxiwa xa swihangalasamahungu .
Hi ve na mikanerisano mikarhi yo tala eka mhaka leyi .
Tinhlayohlayo ti endla leswaku hi vona xilaveko xo ku endla loku tiyisisiweke .
siku leri landzelaka
Kwalaho leswi landzelaka swi fanele ku tekeriwa enhlokweni :
Hinkwerhu hi tiyimiserile ku seketela kungu leri .
I yini Matirhelo ya le Hofisini ?
Ntirhisano na matiko ya le ndzhandzheni a swi koteki handle ka vurhangeri bya swa tipolotiki .
Xana hi wihi nkoka wa swona eka MaAfrika Dzonga ke ?
Eka ndlela yoleyo , ntwanano wu khomisa tingana .
Ku tleketliwa ka timatheriyali ya nyutliliya swi fanele ku papalatiwa .
Leswi hi swona hi swi vulaka loko hi vulavula hi Kaya ra Hinkwerhu .
I xiphemu lexitsongo xa leswo biha swa ha taka .
Leswi hi swona leswi ndzi swi endlaka - Ndzi mulweri .
Tindlela hinkwato to tisirhelela ti lulamisiwile .
Mukhanselara wa Wadi
Eka miehleketo ya mina , leswi i swiphiqo swa ntiyiso .
A ndzi tshembi leswaku hi fanele ku swi pasisa .
Ndzi hlamusela leswaku hikokwalaho ka yini .
Mixaka hinkwayo ya vutleketli yi kaneriwile naswona ku ta yiwa emahlweni yi kamberiwa .
Manyikelo ya miholo
Hikwalaho ka yini a xi nga kumeki evanhwini ?
Eka nkarhi wa sweswi a ndzi nga ta kanetana na yena .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swi kombisa ku ntikelo wa xiyimo .
Lexi hi lexi hi nga ta xi amukela sweswi .
A hi yeni emahlweni na mbhurisano lowu .
Nxopanxopo wa vandla
Hi tiyimisele ku susumeta ku cinca eka tilevhele hinkwato .
Hi endlile hi matimba ya hina hinkwawo ku va mi tshama mi ri karhi mi tsundzuxiwa .
Laha mphakelo wa tinhundzu kumbe vukorhokeri wu herisiwaka .
Swi fanele ku seketeriwa hi mavandla ya swa tipolitiki hinkwawo .
Naswona u ve xikombiso eka hina hinkwerhu .
Swi tano , u vile ni tintwela swinene eka mhaka leyi .
Lowu a ku nga ri ntirho wo olova na switsongo .
Hi ndlela leyi hi ta fikelela mbuyelo wa kahle swinene .
Ndzi tshemba leswaku u ta endla .
Xo sungula , a ndzi ta tsakela ku kombisa endlelo ra xona ra vutumbuluxi .
Hi fanele ku ya emahlweni eka masungulo yalawo .
Vukorhokeri byi phakeriwa hi vanhu .
Hi ku vona ka mina leswi i xikombiso xa nkoka .
Naswona ndzi tsakile ku vula leswaku mi .
Kambe a hi nga fanelanga ku kombela swo tala ku tlula mpimo eka swa tipolitiki .
Ina , va fana .
Ndza tshemba leswaku va ta kombisa ku va lava tirhaka hi ndlela leyi vuyerisaka .
Nkarhi wo yimisiwa ka vona hi lowu landzelaka :
I yini xikopu xa tinkota ?
Swi vula swo tala , swo tala swinene ku tlula leswi .
Se onge sweswo a swi nga ringananga , makhombo ya ntumbuluko na wona ya vange ku xaniseka .
Wu rhangisa xivono xa ntirho wa nhluvukiso wa mfumo wa muganga emahlweni .
Nyika vonelo eka ku faneriwa ka nhlokomhaka ya :
Inkomu swinene , Phurofesa .
U hlawurile ntsena eka tlhelo ro sungula .
A ndzi ta tsakela ntsena ku tshikelela ka swilo swimbirhi .
Hlamusela nhlamuselo ya madyondziselo na madyondzelo ya munhu lama ntshuxekeke .
Nyikani vuxokoxoko eka vanhu va tiko mayelano ni vutsoniwa na timfanelo ta vanhu lava nga ni vutsoniwa .
Ha karhi ku teka magoza ku lulamisa matwisiselo lama nga riki wona .
Hi ku tekela leswi enhlokweni , hi tinyiketela eka :
Mavonelo ya matlilapisi ya munhu ku ya hi nghohe na rixaka swi kumeka swi ri leswi hangalakeke hi xitalo leswi endlaka leswaku xihlawuhlawu xi tama xa ha nyanya ku va kona .
Ndzi ehleketa ku ri hi fanele ku swi siya kwalaho .
I nkarhi lowunene wa swiboho leswi tiyeke .
Swi vuriwa leswaku ntsakiso wo sungula wu heta nkarhi wo leha .
A ndzi tshembi leswaku leswi swi ta humelela .
I phakeji kahle leyi hi nga na yona laha .
Swiengetelo swa Malawulelo
matirhelo lamanene
Nsalo wu ta laveka eka xiyenge xa masipala .
Ndzi ta hlaya nakambe mhaka liya a ndzi lava ku yi endla .
Hi na xivono xa misava leyi ku nga ni ndzingano , vululami , ku rhula ni ku humelela .
Loko swi simekiwa , hakunenenene gingiriko wu ta tekiwa .
Xo hetelela mhaka ya vulawuri .
Hambiswiritano , lexi a xi fanelangi ku va hinkwaswo leswi swi endliwaka .
Hikokwalaho hi endla swiringanyeto swimbirhi eka xiboho lexi xa mafundza .
Xidemokirasi xa hina xi tsanile swinene hikokwalaho ka leswi .
Malulamiselo na makunguhatelo lama lavekaka ya tekeriwa enhlokweni .
Ndlela yo teka xiboho yi fanele ku endliwa ku va erivaleni ku tlula sweswi .
Sweswo , a swi nga amukeleki .
Ntlhanu wa swiyenge i :
Lexi hi xona xivangelo xa ku va ndzi kholwa leswaku dokumente leyi i ya nkoka ku tlurisa .
Tanihi leswi tekeriweke enhlokweni eka Samiti , endlelo ra ku cinca ri lava ku ringeta ko hlanganela .
Swi tano mayelana na nawu wa swa ku rhurha .
Tshikilela laha ku kumisisa .
Ku tika ka swa timali swi nyika ndlela yo ya eka ku n'oka ka ntiyiso ka ikhonomi .
Ndzi ta endla mundzuku .
Ku olovisa matumbuluxele ya tibodo ta vuhlayisi bya le makaya .
Ndzi tiyimisele ku ya emahlweni na endlelo leri ku fika emakumu ka rona .
Ku hava swiboho .
Swikombiso swa swikolo sweswo swi katsa :
I yini vulehi bya wena ?
Tumbuluxiwe Mpfapfarhuto wa Pholisi ya Matirhelo ya kahle ya Eneji .
Ku hlamula ku suka eka vo tala eka vumaki byi kahle .
Swirho swa xipanu
Hi swona ku va hi tsaka hi mayelana na leswi .
Hikuva swi kona .
Hi fanele ku endla ku ya hi misinya ya hina .
Xana mpimanyeto wu ta hluvuka njhani eka malembe lama taka .
Eka xiyenge xin'wana na xin'wana , hi nyika ndlela .
Xin'wana na xin'wana se xi sungule ku tika ngopfu .
Vona va xi lava hinkwaxo .
Ndzi ehleketa ku ri hi se hi endlile sweswo hi ndlela leyi enerisaka swinene .
Ku cinca eka ku khotsiwa ka tika kambe ku nga ri kuva swi nga endleki .
Kombisa minsinya ya matirhelo ya xiyenge .
Hi ntiyiso , i miehleketo yo onha swinene .
Ndzi tsakela ku khensa kuva mi hi lombe ndleve .
Ndzi kholwa leswaku a hi fanele ku veka leswi erivaleni vhiki leri taka .
Yimela munhu a heta leswi a nga ku swi vuleni .
Nkarhi hi wona ku languta eka timhaka letiya .
Xana u ri yini hi sweswo ?
Hambiswiritano , nawu lowu wu fanele ku amukeriwa .
Ndzi tshembha leswaku sweswi u le kaya .
Ndza tisola leswaku mhaka leyi yi hundzuriwile ya swa tipolotiki hi ndlela ya le henhla .
Phurojeke liya yi le ku fambeni .
Hikwalaho hi kota ku amukela mihundzulo leyi , na yona .
Ndzi ehleketa leswaku xexo i xivutiso lexi a xi vutisiwa .
Swi lulamile , ndzi ehleketa leswaku u ta tsundzukiwa eka swo tala ku tlula sweswo .
Ndzi ni marito yo karhi ya vumbirhi ku ya vula .
Hakunene hi ta sindzisa leswaku xileriso lexi xi tirhisiwa .
Mapatu na Swifambo / Swofamba emagondzweni
Huvo yi fanele , ku ya hi Nawu lowu , yi kunguhata mitirho ya komiti ya le xikarhi .
Ndzi boxa byo hlaya hi leswi endzhakunyana .
Xo hetelela , rito ro tsundzuxa .
Mimfungho leyi yi antswisiwile lembe leri nga hundza :
Ntlawa wun'wana na wona wu ta kumeka eka xiyenge lexi nga riki xa mfumo .
Sweswisweswi , hi vulavurile hi ntalo wa mpfuno .
Bodo yi fanele yi va na swilo leswi landzelaka :
A ndzi ta tsakela ku endla xikombelo xexo xa mafundza sweswi .
Hikokwalaho hi hlurile na le xiga xexo .
Ku vona leswaku nhlayiseko wa vadyondzi va hina i swa nkoka .
Hinkwerhu hi le ku tirheni hi ku tiyimisela swinene eka leswi .
Leyi i mhaka yikulukumba , naswona swi fambelana na mfikeleleko .
Ku hoxa xandla ka xikimi xa vutshunguri xa vathori loku khumbaka vatirhi .
Swihari na swona swi nga dya swimila hi ndlela leyi ntshuxekeke eka matiko lamambirhi .
Kutani i swa nkoka leswaku hi nga tixisi .
Sweswo a swi fanele ku va leswi nga erivaleni eka hina hinkwerhu laha .
Vutomi bya yena a byi ngo va ntsena .
Ku ringeta loku ku fanele ku hlohlotela vantshwa ku valanga matshalatshala yo fana na ya lawo .
Hambiswiritano , ndzi tshembha leswaku swi ta vuyerisa ndzingananiso .
Nakambe , hi vonile leswaku hi fanele hi teka goza hi ku hatlisa swinene .
Nkarhi a wu fikile .
Hi tlhela hi seketela ku cinciwa hi nomo loku vekiweke namuntlha .
Hi pfumelelana na vonelo ra eka mhaka leyi .
Ku hava swa le hansi .
Sweswo a hi ndlela leyi hi xi vonisaka xiswona .
Nhlawulo eZimbabwe
Naswona loko swi ya emahlweni , hikokwalaho ka yini ?
Ku engeteriwa ka nkarhi
A swi ringananga ku seketela mavandla ya mfumo .
Leswi swi tlhelele endzhaku hi malembe manharhu .
Vurhumiwa Migingiriko ya Munhu Mipimo leyi Vekiweke
A ndzi ta tsakela ku twa miehleketo ya wena eka xexo .
Sweswo swi tlhela swi va swona leswi nga endla leswaku xi va xihatla namuntlha
Leswi swi hundzuluxiwile hi ku endla .
Ku kambela ku hakeleriwa hi khampani .
Tivonele .
Leyi i mhaka ya kahle naswona ndzi amukela ntwanano lowu .
Sweswi , hambiswiritano , xivutiso i ku : ku humelela yini hi swiphemu leswintshwa ?
Hi swona , kutani .
No tsaka ntwanano ku nga :
Xana hi le kwihi mayelana ni xiyimo xa nhluvukiso ke ?
U veke emahlweni ndzinganyeto lowu .
Ku tsandzeka leswi , mfumo wu fanele ku teka xiyimo xa vurhena .
Hikwalaho ka yini hi nga endli tano hi ku voniwa nandzu no ta na switshunxo ?
Xifundzantsongo xi ta vuya eka Khabinete na swikombelo swa leswaku swi nga fikeleriwa njhani .
Ajenda ya mimbhurisano yi languteriwa ku va leyi vuyerisaka swinene :
Hikokwalaho i ndhawu yo anama swinene .
Xi fanele ku rhangela eka ajenda ya misava .
Endla xilaveko xa ntswalo lowu saleleke endzhaku eka dipoziti ya wena leyi nga hundzukeki .
Hi fambile ku ya emahlweni i ntiyiso , kambe njhani ?
Loko lembe ximali ri fika hi ni tshembo wa leswaku hi ta tirha hilaha hi tibohaka hakona .
Migingiriko yo tala leyi yi nga lulamisiwa hi ku hela ka vhiki .
Ndzhuti - ku tihlanganisa na lava va nga na xiave swi ta simekiwa eka nhlonipho , ndzingano na ndzhuti .
ku xopaxopiwa ka mpimanyeto
Pimanyetela timali to ya hi mavonelo
Swo fana swa tirha eka timhaka leti fambelaka na sekitara ya masi .
Masipala wu fanele ku tivisa vakhanselara loko ku nga si va na nhlengeletano yo rhangela nkunguhato
Ndza tshemba leswaku hi fanele ku va hi nga vi ehansi ka milombyani .
Leyi i mhaka yo vilerisa .
Ndzi seketela nhluvukiso wa ikhonomi .
Leyi i khamphani leyi phikizanaka leyi hi vulavulaka hi mayelana na yona .
Timhaka leti ti bohaka a ti fanelangi ku voniwa tanihi leti ti ngo hetisa nawu .
Ndzi kholwa leswaku xibumabumelo lexa sweswi yo va masungulo .
Hikokwalaho ndzi seketela matirhiselo lama nga riki ya mfumo ya ku yirisa .
Swivutiso swi se swi vutisiwile .
Timhaka ta nkoka timbirhi , xikombiso .
Ndzi endle nkunguhato lowo .
Goza leri ra swa nyimpi ri mayelana na matlhari yo dlayetela vunyingi .
Hi tekile swiboho leswi faneleke ku tirhana ni mhaka leyi ya xihatla .
Hi lexi xi nga na nkoka .
Ndzi ta tsakela ku vula tindhawu to talanyana to tika .
Naswona hinkwerhu ha swi tiva leswaku a swi bohanile eka swa tipolitiki .
Xana u le ku endleni ka yini ku yimisa leswi ?
Hikokwalaho , swa endleka ku va xi va na vuswikoti swinene .
Xana a nga hi byela sweswo ?
Hi ta vhota hilaha swi faneleke hakona .
TINDLELA TA VUTLEKETLI
Ku lwisana na vukungundzwana
Eka hina ku lwela ntshuxeko ka haya emahlweni .
Dyondzo na Vuhlanganisi swa vanhu .
Kahlekahle , ku na swikombiso swa matiko ya tindziminyingi lama humelelaka .
Loko swi endla , swi ta va swi antswa sweswo .
Hakunene , i ntsako wa mina ku tivisa leswaku ku lulamisa ka hina ku le mahlweni kahle na kuva endleleni .
Ehenhla ka hinkwaswo , nkhumbo wa hinkwaswo leswi entiyisweni wu pimiwile .
A ku na xivangelo xo ya mahlweni no engetela timali to pfuna .
A hi se va ni tihlamulo hinkwato .
Leswi a swi ta va swi ri goza ra nkoka swinene ro ya emahlweni .
Ku phakela vukorhokeri
Xana u nga ndzi byela leswi nga humelela eka yena ?
Lexi na xona xi cincile .
Siku :  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Ndzi ehleketa ku ri sweswo swi ta tika ku swi hlamusela .
A ndzi ta tsakela ku vuyelela xexo eka nkarhi wa sweswi .
Xivutiso xo hetelela .
Vamanana na Vatatana , hi na kungu ro simeka leswi kumiweke .
I masungulo ya ntirho lowu hi nga ta wa wu endla .
Ku humelela yini eka ikhonomi ya hina ?
Dyana ndzhaka ya misava .
Tindhawu leta ntlhanu hi leti :
Leswi a hi mavonelo ya hina .
Ndzi ta heta .
Ku ahlula ku humesile leswi landzelaka :
Milawu leyi ya vilerisa .
Ku fanele ku va na ku herisiwa ka swilo hinkwaswo leswi sivelaka ikhonomi .
Xana ku ta ku laveka ku endliwa yini ?
Leswi swi fanele ku va xikongomelo xa hinkwerhu ka hina .
Tikomiti ta Wadi ti pfuna ku tsundzuxa na ku endla swibumabumelo eka huvo hi tindlela leti landzelaka :
Eka mhaka leyi , xivutiso lexi xa olova ku xi hlamula .
Vanhu lava va nga swivandla va tshamile eka swona , hi ntiyiso .
Eka mbulavulo wa yena wa xiyimo xa tiko , u hi tsundzuxile leswaku :
Mikayivelo leyi yi veka ntshikelelo eka tihakelelo ta mitirho ley endliwaka .
Naswona ha swi tiva leswaku leswi swi nga fambisana na ku karhata ka xiviko xo koma swinene .
Loko kuri ni ndhawu eka MuRhijisitara .
I incini xi nga sala ku endliwa eka mbango lowu ?
Ndza engeta : i ndzinganiso wa mpimotsongo .
Hi wihi ntirho wa mati eku hlanganiseni khonkhirete ?
Leswi a swi humelelangi .
Hi wihi mpfhuka ?
Mitirho ya swirho
Hi tiyimiserile ku hetiseka ku tihlanganisa ni lava khumbekaka eka mhaka leyi .
o Ndzima ya Vusimeki hi ku landza makungu lama ya nga vekiwa ;
Nsirhelelo wo rhwala ku tlula mpimo wu ta nyikiwa .
A wu ta va engetelo wa nkoka eka timfanelo ta vaaki .
Mo ndzi nyika swikombiso swi nga ri swingani , ku sungula hi pholisi ya ku thoriwa .
Laha hansi i nongonoko wa leswi yimelaka :
Hi tilulamiserile ku nyika ntshunxeko eka swiyimo leswi .
Xosungula xi le rivaleni .
Nomboro ya Tiposo .
Poyinti yo sungula i mhaka ya xibalo .
Swi tala ku vuriwa leswaku : U leswi u swi dyaka .
Xi ta tlhela xi va xitsariwa xo pfuna
Hi le kwihi sweswi na endlelo leri ?
Xana hi fanele ku cinca swivumbeko leswi nga kona ?
Xihlawuhlawu xa rimbewu i ku tirhisa matimba hi vomu kumbe ku nga ri hi vomu ku hambanisa na ku xanisa vamanana , swi simekiwile eka ripfumelo ra leswaku vavanuna hi vona va le henhla .
Xaxameta swiyimo leswi nga hlayisekangiki .
Hambiswiritano , Huvo yi endla milawu ya ku hlawula swirho swa Komiti ya Wadi .
Ndzi ehleketa leswaku hi ta pfumela .
Hlamusela vuxaka exikarhi ka tiyuniti leti nga ni matimba , ntirho , matimba na eneji .
Ku nghenisa xikombelo i xikombelo xo tsariwa lexi tekeriwaka xiboho .
Ha khensa swinene ngopfu ku va mi kombisile sweswo .
Hi ta nyika vanhu ntshembo wa vumundzuku .
Eka mhaka ya vuhlayiseki :
Maendlelo yo tumbuluxa yunivhesiti leyi nga ta rhurhela xibedhlele xo dyondzela yi le ku humeleleni .
Hi ndlela leyi swi tikombaka vanhu va ta famba hi le moyeni .
Va nge
ku lulamisela vumundzuku
Hikokwalaho ka yini u nga fikeleli mikarhi leyi vekiweke .
U tiva leswi tanihilaha ndzi swi tivaka hakona .
Hi na xiboho xo tiya emahlweni ka hina .
ku vuyeriwa kukulu
Hi khensa swinene ku tinyiketela ka wena .
Swi tlhela swi tisa ku ehleketelela ka xivongo xin'wana .
Mali na yona i ya nkoka .
Ku yingisela no vulavula i swa nkoka eku dyondzeni tidyondzo hinkwato .
Xikombiso , a hi nga va hi tirhisa timali to pfuneta .
Landzelerisa vundzeni .
Mepe wu kombisa ntshamiseko wa ntlhandlamano wa vatirhi etikweni .
Xiphemu lexi xa nawu xi ku tivisa mayelana na muxaka mikarhi ya vaaki ya ku hoxa xandla leyi va nga yi langutelaka yi huma eka vamasipala
Hina nkateko wa matimu .
Sweswo i xiyimo lexi hi tikumaka hi ri eka xona .
Kambe a kuri ni xivutiso lexi vutisiweke hi xirho xo xiximeka .
Hambi tano hi bohiwa hi ku tiyimisela ko fana eka xidemokrasi na timfanelo ta ximunhu .
Minongonoko leyi sweswi yi le ku simekiweni .
I nawu wa mafambisele lamanene .
mahungu na vuhlanganisi
Sweswo i xiyimo lexi hi nga eku tirhaneni na xona .
I ku twisisa ka hina leswaku timfanelo ta ximunhu a ti avanyiseki .
Tirhisa mahungu ya tinoti ta khoso ku ku pfuna .
Vulavisisi a byi se hela .
Ku pfumala xihlawuhlawu i ntirho lowukulu .
I swa nkoka leswaku swi endleka .
Swi fikeleleka hi ku olova hi vanhu ntsena ;
Ndza tshemba leswaku lexi i xivutiso xa masungulo , hikokwalaho .
Hikokwalaho swi lulamile leswaku a fanele a vulavula .
Ndzi amukela ntwanano lowu , kambe , i wa xikombelo xa xihatla .
Swikongomelo swa ntirhisano
A hi wona nchumu wolowo .
Hi hina ntsena lava nga endleki tano .
Swo fana na swona swi tirha eka ku olova ka ku lomba .
A hi sunguleni hi leswi swi tivekaka tanihi ' malawulelo yo antswa '  .
Leswi swi nga vuriwa ku tshika nkateko wa mfuwo .
Naswona mhaka yeleyo i xiyimo xa sweswi xa nkitsikitsi wa timali .
Ndzi ehleketa leswaku xexo i xivutiso lexi hi fanele ku ku xi hlamula .
Eka mixaka hinkwayo ya leswa thyaka , xona a ku ri xihi :
Ku hanya laha ku nga na ku hambanahambana i ntlhontlho naswona Tikomiti ta Tiwadi ti fanele ku hlamula ehenhla ka mitlhotlho leyi hi moya lowunene .
Milawu ya xikweleti ya masungulo na vuvekisi :
Palamende yi ta khumbeka , hakunene , eka ntirho wa hina .
Siku ro velekiwa ra mutirhi .
Ina , leswi swi le hansi ka nawu wa swa nsirhelelo wa switiviwa .
Kambe matiko lawa ma hava mali .
Xihoxo xi endliwile .
Ndza tsaka leswaku muviki u seketela xiringanyeto xa hina .
Va fanele ku boha leswi va swi tsakelaka hi voxe .
Swilaveko leswi swi tlhela swi va na nkhumbo eka vuhlayiseki .
Ndzi seketela hi mbilu ya mina hinkwayo mihundzuluxo leyi tisaka leswi .
Ndzi ehleketa leswaku tiko leri ri faneriwa hi ku seketeriwa hi hina .
Leswi hi nga swi endlaka i ku xi vhotela kumbe ku xi kaneta .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swi tekeriwa enhlokweni .
Mahungu yo Huma Vuxeni
Swikongomelo nkulu eka samiti i :
Ku tirhisiwa ka mfanelo yo vhota eka swa tipolitiki hi lavakulu a ku tava ku fanerile swinene .
I nkarhi wo seketelana .
Kambe mhaka yo sungula yi lulamisiwile .
Ndza tshemba leswaku xi ta hi nkarhi wa nkoka .
Ina tilori leti ta ha ri kwala , a a hemba , ta ha ri kwala .
Hi dinga ku endla leswaku mikanerisano yi kumeka yi ri karhi yi famba .
Naswona ku vile na swikombiso swimbirhi swo tiveka swa leswi .
Swoleswo na swona swona i xivangelo xa leswaku hikokwalaho ka yini xiviko lexi xi tisiwa laha .
Vamanana na vatatana , i nkarhi wo teka goza .
Nawu wa Mafambiselo ya Timali ta Masipala wu kongomile eka ku lawula endlelo ra mpimanyeto na tiakhawunti ta timali , ku kamberiwa , ku vika na ku lomba .
Leswi swi se swi karhi ku humelela laha naswona sweswi .
Ndzi ku kombela leswaku u nga va khomisi tingana .
Swirho swa swa mahungu va rhambiwa ku ta va timbhoni ta ntirho .
Ntlawa wa mina wu enerisekile hi mbuyelo lowu sweswi wu nga emahlweni ka hina .
Laha hi kona tinhlamulo leti faneleke ti kumekaka kona .
Swi katsa vanhu va vuswikoti lava tshunxekeke eka dyondzo ya nawu ni ya sayense ya tipolitiki .
Xikongomelo xo twisiseka
Hi fanele ku swi vona swi ri maendlelo ya goza hi goza .
Swi le rivaleni , ku ndlandlamuxiwa ka miako a ku nge vi xitshunxo xi ri xoxe eka xiphiqo lexi .
Leswi i swo endlela ku a hanya ku ya emahlweni .
Ndzi ta nyika tihlamuselo mayelana ni leswi ndzi swi vuleke .
E-e , ku hava munhu loyi a komberiweke ku tshika ntirho ku fikela sweswi .
Va nyikiwa mitirho , kambe eka ikhonomi ya Vantima ntsena .
Hambiswiritano , leyi i mhaka leyi ya ha yimeleke xiboho .
Goza ro tano i mhaka ya xirhangana lexikulu .
Xiboho xa yena eka mhaka leyi i xa makumu .
Hi tlherile hi bula hi xivutiso xa swihahampfhuka leswi .
Hlamusela nkoka wo hlayisa vuxaka bya xiphurofexini .
Ndza nkhensa ku rhambiwa kuva xiphemu xa nkhuvo lowu wo tlangela siku ro velekiwa .
Ndzi kholwa leswaku hi vile ha swi tiva leswaku i mani a kombaka nxungeto .
Matirhele ya Swinawana
Swi le rivaleni swinene leswi lexi xi nga mayelana na swona hinkwaswo .
Ku tsoniwa eka xiyenge lexi swi katsa :
Leswi swi kombisa xilaveko xa mphakelo lowu antswisiweke wa mati na mafambiselo yo koxa .
Ndzi pfune ndzi va ni miehleketo leyi pfulekeke .
Ku fika eka mpimo lowu ndzi tivaka hawona , switsongo a swi endliwile .
Naswona leyi i ndhawu leyi nga rivaleni laha hi saleleke endzhaku eAfrika Dzonga .
Ndzi kholwa swinene leswaku hi fanele ku tshika ku koka milenge ya hina .
Xexo i xivandla xa pholisi lexi va nga ni mfanelo eka xona .
Ndzi ta tsakela ku nyika nhlamulo ya mina hi swiphemu swimbirhi .
Xana i nandzu wolowo ?
Hi leswi a swi languteriweke .
Ndza tiyisa xexo xi le rivaleni swinene eka wena .
Va arile .
Ndzi kombela u komisa .
Eka lava nga humelelangiki , a ku hela ka misava .
Swi tano , hi ni mitlhontlho leyi vonakaka swinene laha .
Nkarhi wun'wana loko vavasati va ehlekete leswaku , ku ya emahlweni na vutomi , va faneleke ku tirha tanihi vavanuna .
Hi nga endla lexi .
Lowu i nsinya wo angarhela , lowu hi ngo wu seketelaka ntsena .
Lowu hi wona nchumu wo tshembeka ku wu endla .
Maendlelo ya matiko ya tala kuva na switandzhaku swo biha emisaveni hinkwayo .
Xibalo xa khampani lexi hakeriweke kumbe ku nyikiwa eka lembeximali ;
Hambiswiritano , i swa nkoka ku tekela enhlokweni leswaku mfanelo wun'wana na wun'wana wu famba na vutihlamuleri .
Xiyaxiya swinene ku vuyelela ka timhaka .
Timhaka leti i ta mimfumo ya rixaka ku va yi tirhana na tona .
Leswi ya nga va maendlelo yo rhangela naswona swi na khombo ngopfu .
Hi lava swiletelo swa tipolitiki .
Yi fanele ku tlanga xiave xikulu xo rhangela .
Kambe leswi hi swona leswi u swi endlaka .
Hi fanele ku languta nakambe xiyimo hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
Hi lava ku fikelela nhlamulo yo olova hi ku hetiseka .
Vukona bya wena byi ta tlangeriwa swinene .
Hi na ntwanano .
Hi boxile , xikombiso , xivandla xa tikhemikhali .
Tanihi mfumo hi ri :
Ikhonomi ya hina yi yimile .
Magoza hinkwawo lama twisisekaka ku vona leswaku leswi swi ta endleka .
Ku tlula malembenyana lama hundzeke , vahakeri va xibalo vo hlaya va landzelela vutihlamuleri bya vona bya xibalo .
Ku na swirhalanganyi swo tala .
Nkandziyiso wo sungula wo helela wa tsalwa wu ta kumeka hi Mawuwana .
Na vateki va mahungu .
Laha a ndzi kombela leswaku hi hundzela emahlweni hi vukheta .
Namuntlha ndzi lava ku ku khensa swinene ngopfu .
Ku hlaya mepe na vulavisisi I vutshila bya vutomi bya nkoka lowukulu .
Nkayivelo wa mitirho eka vantshwa i xiphiqo xo karhi .
Hi swona swi endleke leswaku hi va hi amukerile xiboho lexi .
I xikimi xa vutinyiketeri .
Nkunguhato wo Vumbana wo Hluvukisa
Xana ku vile na nkanerisano wihi kumbe wihi hi leswi ?
Xi fanele ku va lulamisiwa .
Ku lebula swa ha ri norho .
Macincelo ya milawu
Ku durha loku languteriweke ka minxavo ku hi ndlela leyi landzelaka :
U nga lava ku kumisa leswi landzelaka :
I xinawana xa nkoka .
Ku hava xiphiqo ku vhota hi ku seketela .
Va amukerile mimbuyelo ntsena endzhaku ka nkombo wa malembe .
Sweswo swi kahle .
Nkanerisano wa xiphiqo xa xivundza .
Ku endla swi fanele ku hlamuseriwa .
Hikokwalaho a hi pholisi leyi nga yinene eka vanhu .
Hi mavonelo ya mina , ku rhula a ku nge vi kona .
Swi le rivaleni leswaku swa tika ku hlamula xivutiso xexo hi ku kongoma .
Swiletelo swa rixaka swi boxa leswaku :
Xirho xin'wana na xin'wana xa vaaki a nga hava ni mfikelelo eka vuhlayiselo bya swa khale .
Vavasati lava tirhaka a hi vona va vangaka nkayivelo wa mintirho .
Vutshila na Nkhaviso .
Ndzi ehleketa leswaku lexi i xiyimo xa timhaka xo khunguvanyisa swinene .
Hoyohoyo eka mimbuyelo ha yimbirhi .
Ndzi tisola ntsena eka leswi .
Xiyimo xa swa vurimi xi tisa ku vilela .
Hambiswiritano , ku navela i kunene naswona a ku fanele ku khensiwa .
Hofisi Nkulu , Mutlangi wa Lembe :
Xexo xi te tano , ku na xiphiqo xa maendlelo .
Eka xiyenge xa rihanyo tsariwile leswaku :
Nongonoko wo tswarisa :
Leswi swi lava ntshikelelo wukulu .
Ku khumbheka ka hina kuna ndyangu wa yena .
Vamahungu va amukeriwa ku nghenela .
Ndzi ehleketa leswaku nhlamulo a yi ta va e-e .
makete wa ntirho
Xikongomelo xa xiviko i :
Ku antswisiwa loku swi ta seketela matirhisele ya sisiteme ya ndzindzakhombo wa rihanyo wa rixaka .
Leswi swi nga ha va nchumu wutsongo lowu yisaka eka leswikulu .
Eka nkarhi wo fana , misava yi tama yi miyerile .
Leswi swi tlangeriwa swinene .
Kambe naswona , leswaku u nghenisa eka swona , swihlawulekisi swo avelana .
Ku hlamuseriwa ka pholisi
Hambi ko humelela yini , a hi fanele ku tsakela ku vula handle ka wena .
Swikongomelo a swi fanelanga ku va swo olova ngopfu handle ka swona u lahlekeriwa hi ntsakelo eka swona .
Lowu a kuri muti wa vona .
Ndzi ehleketa ku ri hinkwerhu ka hina hi dyondzile swilo .
Xivangelo xo twala xa kuva ni nongonoko wo xava :
Ku fanele ku yimisiwa ku lava vanhu .
Ndza tshemba leswaku mhaka yo hetelela yi ta humelela , kahlekahle timhaka timbirhi to hetelela .
Leswi a swi amukeleki naswona hi fanele ku tirhana na swona .
Ku sungurile ku baleselana exikarhi ka vaehleketeleriwa na maphorisa .
Ku aka ikhonomi
Leswi swi vile na nkucetelo wo vonaka , swi engetela ntirho na nkwama .
Lexi hi xona xiyimo eka nkarhi wa sweswi .
Tinyiketele naswona mbuyelo wu ta landzela .
Mapfhumba ya mahungu na wona ma boxiwile .
Eka ndhawu yaleyo hi kona ku nga na xiphiqo .
Yisa xiviko xa matirhelo eka manghenelo yo hambana .
Vutisa loko masipala wa ka n'wina a endlile ndlela ya mafambiselo ya matirhelo .
Hi mali leyi tisiweke , hi nga aka timbala ta mitlangu , magondzo kumbe xihi na xihi lexi lavekaka .
Ku hava xikongomelo xa swa tipolitiki lexi nga sirhelelaka mhaka ya mpfilumpfilu .
Naswona hi fanele ku endla swo tala na kahle .
Ku xiyaxiya na ku kambela
Mitlawa yo tano yi katsa vadyuhari na vatsoniwa .
Hinkwaswo leswi nga antswisiwa .
Vuswikoti byo fambisa ntlimbano  .
Ku va leswi swi humelela , swipimelo swi fanele ku fikeleriwa .
Ku hlanganisiwa ka tindzawulo leti timbirhi hi xin'wana xa xiphemu xa ku humelela loku .
Hi vulavula hi mayelana na xona , kambe a hi endli nchumu .
Hikuva ku humelela eka swa nhluvukiso wa xithekinoloji a ku yi ku ri karhi ku tlakuka .
Sweswo i dyondzo ya nkoka leyi faneleke ku dyondziwa .
Kanela hi nkoka wa ku endliwa ka tinsimbhi .
Bindzu ra tithekisi ri huma ekule swinene .
Loko hi karhi hi ringeta ku herisa mikhukhu , ku tumbuluka yo tala nkarhi hinkwawo .
N'wana wa wena u faneriwa hi swa kahle .
Ematshan'wini , hi vonile ku tlakuka ka varhurhi va ikhonomi .
Hi le ndleleni ya ku fikelela leswi .
Ndzi ehleketa ku ri leswi swi vile nchumu wa kahle swinene .
Ndzi tlhela ndzi twisisa hinkwaswo leswi u nga le ku swi vuleni .
Va nga pfumelelana kumbe va kanetana .
ntsengo hinkwawo wa nkoka
Hi kombela hinkwenu ka n'wina ku endla tano .
Xo sungula a yi ri mhaka ya livhi ya vutatana .
Xo biha , a ndzi tivi mhaka leyi ku vulavuriwaka hi yona .
Enkarhini lowu taka hi ta va na xiphiqo xa switirhisiwa .
Ndzi ehleketa leswaku hi le ku ringeteni ku hundza eka hinkwaswo leswi .
Ndzi tsakela ku engetela swivumbi swo hlayanyana nakambe .
Ndzi ni xivangelo xa kahle xa ku vutisa leswi .
A ku na xirho lexi faneleke ku tirha nkarhi wo tlula kambirhi hi ku landzelelana .
Ku simekiwa ka swiletelo :
Ndzi amukela makungu yo tala lawa ya nga kona eka xiviko lexi .
Ndzi langutisela nhlamulo yakwe .
Ndzi avelana ni vonelo ra leswaku ku endla xivumbeko hi vuntshwa a hi swintshwa .
Muviki wa hina u hi nyikile masungulo ya kahle swonghasi .
Mavonelo ma nga ri mangani eka lexi .
Xana hi swihi leswi mi kanerisaneke hi swona ?
Xana swi ta hlayisiwa hi ndlela yihi ?
Longoloxa mixaka ya switirhisiwa na switirho swa kona .
Hi se hi amukerile nongoloko wa mihundzuluxo .
Swi le rivaleni , ku ni ku humelela swinene eka tlhelo ra nhlanganiso .
Leswi a swi ri tano eka malahla na nsimbi .
I switandzhaku swa swivangelo swo tala .
Nkoka na vundzeni bya Milawu ya Nkombo .
Lexi i xiyimo xo tika swinene ku tirhana na xona .
Ku kambela ku ta endliwa hi ku famba ka nkarhi .
Xivutiso xa ku nyikiwa ka timali i xo tika swinene ku xi hlamula .
Swa laveka swonghasi leswaku lexi xi tirhisiwa hi vutalo .
Tinxaka ta maendlelo eka swilo :
Ehleketa swinene hi nsinya lowu hlawuriweke na ku simekiwa .
Va ta ndlandlamuka
Nyika matsalwa laya faneleke :
Leswi swi ya hi matirhelo yo tsakisa ya sweswi ya ikhonomi leyi voneke :
Hi swona swi endlaka leswaku hi dinga vulavisisi , vulavisisi na vulavisisi byo tala .
Sweswo hi wona ngopfu swinene ntiyiso wa vutomi .
Swi nga humelela ntsena loko ku ri na ku twisisa .
Hi ta phakela vukorhokeri bya masungulo byo hlayisa vutomi eka hinkwavo vanhu va hina .
Makungu hinkwawo ya fanele kuva erivaleni ku fana na .
Ndzi na nxiximo lowukulu eka hinkwaswo leswi nga vuriwa .
Ku suka nkarhi wolowo , xiyimo lexi xi cinciwile .
I yini mpimo wa f(x) ?
Yingisela vanhu kutani va ta ku byela .
Leswaku ndzingano wu ni nkoka eka tlangu wa nkulo na nhluvukiso .
Lowu a hi wona nawu lowu ndzi nga wu seketelaka .
Kahlekahle hi vile ni ku humelela loku khomekaka swinene .
Nkomiso wa ku voniwa nandzu :
U nga ringeti ku hi xisa hi mayelana na vundzeni .
Kutani hi lulamile ku hlangana na vumundzuku no cinca swi hi tirhela .
Hi ku tisola , ndza engeta , a ndzi na mavonelo yo fana na ya muviki .
Kambe a hi sindzisi eka leswi .
Xana hi swihi ndzi swi tivaka hi nhlokomhaka leyi ?
Swihlala swi fanele ku pfuniwa .
Ntsengo wa machudeni lava nga endla swikombelo eka :
I mavonele ya vona lawo .
Eka vumundzuku bya le kusuhi hi ta khandziya :
Kuna swivangelo swo tala swa hikwalaho mfumo wa muganga wu faneleke ku rhangela ku vumba miganga yo hlayiseka .
Xiyimo lexi nga hluvukisiwa i xa vululami byo hetiseka .
Ku nyika switsundzuxo eka Tikomiti eka tindlela na tinhlamuselo to simeka swiboho .
Leswi swi vuriwile .
Ndzi twisisa leswaku , tanihi leswi u vuleke , ku hava ntwanano lowu fikeleriweke .
Vavasati na rihanyo
Hi tlhela hi dinga ku tekela sweswo enhlokweni .
Ku thoriwa i mhaka ya nkoka .
Ndzi lava ku kombisa swiphemu swi nga ri swingani swa tsalwa .
Hinkwerhu ka hina hi na swikombiso swa muxaka lowu .
Leri ri fanele ku va endlelo leri yaka emahlweni .
Kambe sweswi hi hanya eka ndhawu yo hambana swinene .
Hikokwalaho hi tekile endlelo lerinene swinene .
Tinhlengeletano leti ti ta rhambiwa hi ku pfumeleriwa hi khanselara wa wadi .
Lexi xi le ka masungulo .
Hi se hi tekile magoza yo tiya .
Sweswo swi kombisa leswaku va xixima nsinya wa mfumo lowu lawulaka leswi nga kotekiki ku endliwa eka levhele ya laha kaya .
Kumbexana hi fanele hi dyondza ku endla leswi siku rin'wana .
Swi ta va swi kumeka hambiswiritano .
Hi fanele ku xixima havumbirhi .
Leswi landzelaka swi andlala leswi nga henhla :
Hi tsakela ku fikelela swilo leswikulu hi ku hatlisa .
Ndzi kombela ku susumeta .
Ku hlwela eka milandzu ya le tihubyeni swi fanele ku yima .
A ndzi na ku tshemba ngopfu eka swa vupfumeri .
Ku fikelela loku antswisiweke eka vanhu lava nga ni vutsoniwa va ta nyikiwa swa le henhla .
A ndzi ta rhandza ku endla tipoyinti tinharhu .
Varhangeri va Mfumo va ta langutisa mepe wa gondzo .
Teka vulawuri eka swilo leswi u nga swi lawulaka ;
Naswona hi lava switiviwa .
Hakunene , ndzi tsakela ku khensa xivulavuri xa nkarhi lowu nga hundza .
Kambe , i ntiyiso ?
Xo sungula eka hinkwaswo , mpimo wa ku veleka .
Ina , xivutiso lexi xi khumba vanhu swinene .
Ku na tihanyi naswona ku na madzolonga , kambe leswi a swo humelela hi xihoxo .
hi na navelo wa swa tipolitiki ku endla leswi
Sweswo a swi ta va kahle tanihiloko hi swi lwerile .
Sweswo hi leswi swi nga endzhaku ka mhaka leyi hinkwayo .
Ndzi twisisa xivutiso lexi hi ku hetiseka .
Kambe hi fanele ku tekela enhlokweni mimpimo ya vuahluri bya ndhawu ya vutifumi .
Walowo i ntila lowu seketeleke hi nhlayo leyi nga pimekiki ya ntlawa wa mina .
Ndzi seketela hikokwalaho ku ya emahlweni ka endlelo leri .
Xa vumbirhi , a hi fanele ku sungula mikanerisano ehenhla ka nkuriso .
Masiku walawo ya ha ri tano .
A hi na nhlayo leyi nga yona sweswi .
Lexi hi lexi hi nga ta xi kanela vusiku bya namuntlha .
Vulawuri
Kombisa ntwisiso wa tinxaka na mitirho ya hangalaso .
Mbulavurisano na ku hoxa xandla eka Komiti ya Wadi hi nongonoko wa nhlengeletano ya kotara
Ndzi nga swi vula swi va erivaleni .
Ndza swi seketela hikokwalaho .
Hi ku vona ka mina , mahanyelo lawa , a ma lulamangi .
Hi fanele ku tiva leswaku hikokwalaho ka yini vanhu va ta .
A hi tivisiwangi hi nhlengeletano yihi na yihi .
Ku fikelela vululami eka mitlawa leyi tekeriwaka ehansi na miganga .
Va ta ya emahlweni ku hlohlotela ndhavuko wo veka vanhu emahlweni .
Hi ta va na xiave na le ka endlelo leri .
Leswi swi fanele ku va xirhangana eka hina sweswi .
Hambiswiritano , ku tirhisiwa ka tindlela leti i swa nkoka .
Hi dyondze swo tala .
Ndza tshemba leswaku leswi swi ta tshamisa xisweswi .
Mi nge swoleswo swi twisiseka swinene .
Ndzi twile mhaka kumbe timbirhi mayelana na leswi .
Ha khensa nakambe eka xiviko lexo aka swinene .
Tiko i xitirho eka vaakatiko hinkwavo .
Nongonoko wa Nhluvukiso wa le ribuweni .
Hikwalaho i mhaka ya ku amukela vutihlamuleri bya hina .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi mayelana na xona titwaka hi ri nga vonelo ro tiya .
Hi ntiyiso , a ku na nchumu lexi endliweke ku fikelela mbuyelo lowu kongomisiweke .
Hi ku kanetana na swona , hi ku angarhela ha seketela .
Hi vuya hi twile hi swiyenge swo hambanahambana leswi nga katsiwa .
Ndza tshemba leswaku hinkwerhu hi byarha vutihlamuleri hi matimba .
Ku siviwa ka yena swi ta tivisiwa hi ku famba ka nkarhi .
Vona leswaku u tirha njhani ni Makhombo exifundzeninkulu lexi .
Hi langutane na nkayakayo eka ntirho wo aka swikepe .
Hi lava hi ku hatlisa ku tirhisana ko antswa ka pholisi ya ikhonomi ya vaaki .
Swa fana hakunenenene eka tikamara ta tikomiti .
A tsakela nchumu lowu .
Hi fanele ku sivela leswi ku va swi humelela hi tindlela hinkwato .
Ku teka swiboho eka swiyimo leswi swi tsanile .
Hi lava xitshunxo xa xihatla .
Xa vunharhu i risima .
Tiko ra mina i xikombiso xo biha eka leswi .
Tanihiloko tikomiti ta tiwadi ti lawuriwa hi ku hetiseka hi khanselara wa wadi , hikokwalaho matirhelo ya khanselara ya kumeka ya ri wona khiya .
Mabindzu ya le xikarhi eka xiyenge lexi nga riki xa mfumo ;
Ku ni tindlela to hambanahambana to kandziyisa .
Bodo hi ku landzelela mafambiselo lama landzelaka :
Leswo swi endliwile .
Hikokwalaho ka yini hi lava xiringanyeto xolexo ?
Hi twisisa matimu ya kona .
Xana swiviko leswi swi ta kumeka eka inthanete ke ?
I maendlelo ya kahle .
Andlala phepha leri hi ku ri hayeka ekhumbini .
Hambiswiritano , hi tekile goza .
Sweswo hi leswo biha swa xiphemu lexi .
Tiphurojeke leti landzelaka ti sunguriwile endzeni ka vumaki bya vhinyo .
Ndzi kholwa leswaku a ku fanele ku va na xi pimelo xa le rivaleni ku tlula leswi .
Xa vumbirhi hi leswaku ntlakuso wa mpimanyeto wa swa timali wa laveka .
Hikokwalaho hi le ka ntwanano eka masungulo .
Ku tsemakanya nkarhi wa malembexidzana , hi hlohleteriwa ku endla hi nga kanakani .
Ku hlanganisa i xiphemu xa nkoka eka Tisayense ta Ikhonomi na Mafambiselo .
Nhlengeletano va vamahungu yi ta landzela ku simekiwa .
Mhaka leyi hi yi kanelaka namuntlha , i ku xana hi humelele ku fika kwihi ?
Xo hetelela , ndzi rhandza ku hoyozela muviki .
Xivulavuri lexi nga rhanga xi vule leswaku a swi endleki .
A ndzi ta rhandza ku kanela tinhlokomhaka timbirhi .
Ndzi na ntshembo swinene leswaku mafambiselo na matwisiselo wolawo ma nga fikeleriwa .
A ndzi nge pfumeleli nkanelo wihi kumbe wihi wo yisa emahlweni wa leswi .
Lexi hi xona hakunene .
Xo sungula xiphiqo lexi i xiphiqo xa swa tipolitiki .
Nkomiso lowu nga laha hansi wu andlala ndlela yo hlengeleta mahungu lawa .
Khoto ya Vululami
Leswi a swi nga ri na ntiyiso lowu hetisekeke .
A ko va nawu ntsena .
Kavanyisa loku ku hela hi ku komba nxaxamelo wo kambisisa wa ku tumbuluxa kungu ra xiendlo eka swa ku hambanahambana .
Rendzo ra dyondzo ri lehile naswona ri heta nkarhi wo leha .
Leti i tinhlayohlayo to chavisa .
Hi nga ka hi nga hi nga va fularheli vanhu volavo .
Sweswo i xilo xin'wana lexi hakunene xi faneleke ku cinca .
Hi khutaza swiyenge hinkwaswo ku susa swirhalanganyi swihi kumbe swihi eku simekiweni ka ntwanano lowu .
Pfumelelani makete ku tivumbela milawu eka ndhawu leyi .
Tinhlengeletano to tihleva ta Vandla
Swilo swo tala swi humelerile eka khume ra malembe lama nga hundza .
Tirhisa marito lama nga nyikiwa ku hetisa xivulwa lexi nga laha hansi .
Tinomboro , mimfungho kumbe marito ya nga tirhisiwa .
Ku cinca ikhonomi ku ya eka vuvekisi swinene na ku tirhisiwa ka le hansi swa laveka swinene eka ku humelela ka ikhonomi eka nkarhi wo leha .
Khabinete yi pfumerile leswaku mali leyi vekiweke eka nongonoko lowu ku fanele kuva mali yintshwa .
Kambe u vula swona .
Hi fanele ku va pfuna ku tirhana na xiphiqo xexo .
A swi na ntikelo .
Hi ntiyiso , ndzi khomisiwa tingana hi ntiyiso hi xiviko lexi .
Hikokwalaho , u fanele ku twisisa xiyimo xa vinyi va misava va le xihundleni .
Ndzi kombela hi ku tsaka eka tindzawulo hinkwato ku endla tano .
Ndzi tsundzuka ku yimisa voko ra mina .
Leswi hi leswi swi langutiwaka mayelana na swiringanyeto .
Mitirho yi endliwile hi swiyenge swinharhu :
Khombo ra kona , a ku na vumbhoni bya leswi ku fika nkarhi wa sweswi .
Engetela xivandla xo ahlama leswaku u ta kota ku engetela adirese ya imeyili .
Masungulo ya vuleteri
A ndzi na xikongomelo xa ku pfumela nkanerisano wun'wana lowu khumbaka swilo swo hambanahambana .
Xana hi lava ku hlamusela vuxokoxoko byihi ku kota ku fikelela maqhinga ?
Wena na vanakulobye va wena mi lava ku tumbuluxa dokhumente leyi hetisekeke eka ku vuyelerisa .
Leswi swi vula leswaku swi ta ya emahlweni swi endla tano .
Phurogireme ya Khomixini
Mutivi wa swa vuahluri i engetelo wa huvonkulu .
Hi swihi swilaveko swa papila ra ndzhaka leri nga enawini loko ndzi nga koti ku sayina vito ra mina ?
Xana hi lava ku fikelela yini ?
Palamende yi yimela vanhu .
Tsala marito lama kayivelaka eka ndzima leyi landzelaka .
Vito ro Sungula ra Laveka .
Swivangelo swo tala swa miehleketo swi kumekile swi fambelanisiwa ni ku tisunga .
Ku vumba ntirhisano eka xiyenge lexi nga riki xa mfumo .
A hi voneni loko hi ta kota ku swi antswisa .
Amukela yihi na yihi ya MINHARHU ya swikoxo leswi landzelaka :
Ndzi khensa n'wina na vona .
Xana ndzi lava ku endla yini endzhaku ka ku thwasela tidyondzo ta mina ?
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ntlawa wa mina wu seketela swiviko haswimbirhi .
Handle ka leswi nga humelela , sweswo hi leswi swi tshamaka swi karhi swi humelela .
Namuntlha a hi le ku burisaneni ntsena hi eneji ya nyutliliya .
Hi fanele ku dyondza hilaha hi nga endlaka sweswo hakona .
Ndzi kombela u nga swi endli .
Hikokwalaho ka swivangelo leswi , ndzi seketela xitshunxo lexi .
Lowu i ntila lowu hi ehleketaka ku wu teka .
Leswi swi hi tisa eka xivutiso xa vumbirhi .
Leyi i mhaka leyi na yona hi yi tekelaka enhlokweni .
U vurile leswaku swihondzo a swi pfuni nchumu .
Hambiswiritano , a hi fanelangi ku tlunyiwa hi ku vonakala .
Xana mhaka leyi laha henhla yi vula yini ?
Ntlawa wa mina wa xipolitiki wu teka leswi swi ri swo tika swinene .
Ndza tshemba a hi ku hlula ko hetelela .
Xana ku humelela yini loko mpfula yi na , laha ku nga na xihundla ?
Ndzi ehleketa leswaku hi nga langutela leswinene hi nga kanakani ngopfu .
I ikhonomi- e hi yona .
Matsalwa , yo olova kumbe yo pfilungana , hi wona masungulo ya ku hundzela emahlweni eka tindzimi hinkwato .
Swi fanele ku phakeriwa nkarhi na nkarhi .
Lexi i xiringanyeto xo tivikana swinene hi ku vona ka mina .
Naswona ha swi tiva leswaku hi NI swiphiqo etitlilasini ta hina ni le swikolweni swa hina .
Kambe ndzi lava ku koka miehleketo ku ya eka xin'wana xo karhi .
Ndza khensa , a hi yeni emahlweni hi vhota .
Hi vekile ku lwa loku exikarhi ka hinkwayo minjhekanjhekisano ya misava hinkwayo .
Xivutiso xa mina xa vumbirhi hi lexi : xana hi fanele ku endla yini ?
A hi nge endli sweswo !
Oho ina swi tano .
Xana xo biha xi tava kona eka yena ke ?
Nkombiso wa ku twisisa ku hambana exikarhi ka timhaka ta munhu na ta vuxaka .
Lexi se a xi vuriwile .
Swilaveko swo hlaya swa ntirho swi katsiwile .
Leswi swi nga ponisa vutomi .
Xana i mahungu ya muxaka wihi lawa a ya ri kona ?
A ndzi ta tsakela ku ku tsundzuxa hi matimba ehenhla ka lexi .
Ndzi amukela xiviko lexi tanihi goza eka tlhelo rero .
Switatimende swi endliwile emaphoriseni lava ha lavaka lava endleke vubihi .
Sweswi eka xiviko hi xoxe .
Xidemokirasi i xa nkoka .
Misava a yi helanga .
I incini xi nga vaka xivangelo xa swivilelo swa vona ?
Entiyisweni , hi dyiwile hi swona .  . .  .
Timfanelo leti ti katsa :
Hi ta ya kamba , ndza nga mi tshembisa .
A ndzi n'wi aleli mfanelo yeleyo , kahlekahle i swo hambana na sweswo .
Hinkwerhu ha swi tiva leswaku vuswikoti i bya nkoka wo hetiseka .
Ndzi nga ku nyika swikombiso .
Ku simekiwa ni ku tirhisiwa ka tisenthara leti swi komba xitori xo humelela .
Swi tlhela swi katsa ku kanakana lokukulu .
Swiyimo swa angarheriwa naswona swi ta hleriwa .
Ndza ha ehleketa ku ri leswi swa ha kanakanisa hikwalaho ka swivangelo swimbirhi .
A hi yimeni hi vona leswi humelelaka eka matirhelo .
Loko kuri leswaku i mimbuyelo yo humelela sweswo ku tava engetelo .
Nyika nhlamulo ya wena hi ndlela yo olovisa .
Hi ku vona ka mina i xikombelo eka hina .
Tikhirediti to dyondza ta masungulo a hi xilaveko .
Xo sungula , tibangi ti byeriwa ku tlakusa ku tirhela erivaleni .
Ndzi tshemba leswaku mbuyelo wa matshalatshala lawa wu ta enerisa .
Ku nga ri hi ririmi
I ntsako mikarhi hinkwawo ku hlangana ni Yindlu ya Rixaka ya Varhangeri va Xintu .
Mhaka ya leswaku leswi a swi endliwangi i nchumu wo biha eka Huvo .
Loko swi nga ri tano , hi ta va hi ri ku lweni ka nyimpi leyi tekaka nkarhi wo leha ku hela .
Ndlela ya mafambiselo : Mitlawa leyitsongo
Hikokwalaho,leswi swi fanele ku va ntirho wo tlangela
Mufambisi wa Nongonoko , ha khensa nakambe ku nyikiwa nkarhi lowu .
Ku na swo tala swinene swo swi vula .
Xin'wana nakambe xi vuriwile , naswona xexo xi ndzi khomisa tingana .
Xana yi kumeka kwihi emisaveni ?
Ha ku khensa .
Hi ku tirhisa marito ya wena , xana ntshaho lowu wu vula yini ?
Xi na vuxokoxoko bya xiyimo xa sweswi xa swa vuendzi .
Hoyohoyo no mi khensa hinkwerhu .
Maendlelo eka mintlimbo
Ku tivisiwa ku ta humelela eka ndhawu leyi landzelaka :
Leyi i ndhawu leyi yi tshikiweke hi ndlela leyi khomisaka tingana .
I mani a nga ekhotsweni ke ?
Ina , leswi ndzi tshame ndzi swi toka .
A ndzi lava ntsena ku ku vutisa leswi .
A ndzi voni leswaku mhaka leyi ya xi lava .
A ndzi ta tsakela sweswi ku hundzulukela eka xiringanyeto xa mina .
Minkarhi leyi tirhaka hi siku ro xavisa nhundzu hi leyi landzelaka :
swa ha ri hi ndlela yaleyo .
I tingana .
Ku simekiwa ka ku hlanganisiwa ka xiletelo ;
Tani hiloko u tiva , ku ni mintlhontlho yo tala leyi langutaneke ni tikonkulu .
Hi ku komisa , nawu wu fanele ku kambisisiwa
Ndzima ya nkoka yi endliwile ehansi ka mhaka ya Mfumo wo Hlanganela .
Mabindzu exikarhi ka matiko mambirhi ya kurile swinene .
Ku hoxa xiave eka nhluvukiso wa miganga leyi hanyaka .
Xana wadi yi lava ku fikelela eka yini ?
Khanselara wa wadi i muyimeri wa wadi eka huvo laha swiboho hinkwaswo swa pholisi na nongonoko swi tekiwaka hi huvo .
Tanihi leswi hi swi voneke , leswi ku nga va ku tivekela ntirho wo tika .
Hi tshembha leswaku leswi se swi tiyisisiwile sweswi .
Nhlayo ya vanhu lava thoriweke tanihi vahleri va vulavisisi bya xiyimo xa le henhla hi leyi landzelaka :
Kambe leswi i xin'wana lexi nga pfuleka eka nkanerisano .
Hi fanele ku tlhela hi endla ku humelela eka levhele ya misava hinkwayo .
Hikokwalaho , hi fanele ku langutana na ntiyiso .
A ndzi ta rhandza ku bumabumela leswi ndzi nga swi twa laha .
Xintshunxo xa mintlimbo xi teka tikonkulu ku ya eka xiyimo xa vumbirhi ya ku aka hi vuntshwa na nhluvukiso .
Sweswi swa timhaka timbirhi .
Ku ya hi vukorhokeri , ku na tlhanu wa vona .
Mavhiki ma nga ri mangani lama hundzeke , mfumo wu simekile ndlela ya nyimpi ya wona ya nongoloko wo lwisana na vusiwana .
Sisiteme ya Mahakelelo
Hikokwalaho hakunene ku na nkoteko wo tivikana eka ndhawu leyi .
A ndzi twisisi ku hikwalaho ka yini u nga lavi tinyoxi.
Hlamusela ntlawa wa vafambisi , swivangelo swa Nawu wa Ndzingananiso wa Matholelo .
Hambi swi ri tano , ku na leswi languteriweke .
Siku xi lulamisiweke
Swirho swimbirhi sweswi swi yimisiwile nkarhinyana .
Hi nga yi kwale ra vumbirhi .
Enkarhini wa sweswi swi na xikongomelo xo hluvukisa vaaki lava gingirikaka .
swi vile na nhlohlotelo wo biha eka mbango .
U nga ti eka mina na swipimelo !
Hlamusela xin'wana na xin'wana xa leswi landzelaka mayelana ni ku tswalana :
Hlamusela dyondzo , vuleteri na nhluvukiso wa maphorisa .
Swi tano na le ka ku endliwa ka swidzidziharisi leswintshwa .
Ku endla leswi , data yo yelana ku tsemakanya matiko yo hambana , eka nkarhi wo leha , ya laveka .
Rito ro twakala kahle
A ku na ndlela yo tirhisa nawu .
A hi tirheni hi kongomise eka leswi .
Kambe , ku ta fika sweswi , hi vonile ndzima leyitsongo swinene .
A ndzi nga ta vulavula hi mayelana na vumundzuku .
Vanhu vo tala lava nga swela va hanya ematikweni lama nga swela .
Eka mhaka ya tibanana , swa tikomba hakunene .
A hi languteni leswi hi ndlela yo rhula .
Nkunguhato lowu sweswi wu le hansi ka maendlelo ya ntirhisano .
Hi fanele ku tlhela hi tshikilela eka nkoka wa ndzavisiso .
Swi ve na vumbhoni bya nkoka wa xona eka xivandla lexi .
Swiletelo eka kuri leswi swi ta tirha hi ndlela yini swi va swi nyikiwile .
Wolowo I ntirho .
A swi kanetani .
Nhluvukiso wa Nongonoko wa Dyondzo .
Nhlamulo ya mina eka sweswi i ku a xi fanelangi ku va kwalaho .
Mundzuku hi ta tlhela hi va hi ri karhi hi vhotela mihundzuluxo .
Ndzingano wu fambile .
Minkhenso ya mina leyi humaka ndzeni ka mbilu !
Ndzi lava ku mi khensa ku endla tano .
Loko ku ri hava ku ya emahlweni ka ntirho , a ku na tibonasi leti nga ta hakeriwa .
Sweswi hi ni nkarhi wa ku antswisa swilo .
Ndza swi tiva leswaku u na vuswikoti byo kota mitlhontlho ya kona .
Nxopaxopo
I swa ntikelo ku ringeta ku endla swoleswo .
Hi rindzerile mbuyelo wa vuahluri byebyo .
Kambe matsalana a nga endli sweswo .
Ndzi rhamba vatirhikulobye va mina ku vhota va hambana na xona .
Hileswaku n'wana wa n'wina u tava emavokweni yo hlayiseka .
Ndzi avelana na muviki mavonelo ya yena eka mhaka leyi .
Lexi xi kombisiwile eka ku cinca loku ringanyetiweke loko ndzi ku seketelaka .
Kherefu ya mina ya poso i :
Loko ku ri xikolo xo tiyimela hi xoxe , a ku nga vi na ndziriso .
Ku hakelela ka Mfumo
Timhaka leti hinkwato ti langutisiwile .
Matirhiselo ya timali yo nonoka ya nhundzu na vukorhokeri .
Swi lava ku pfuxetiwa .
A ndzi ta tsakela ku tlhandlekela mavonelo mo engetela mambirhi .
Muviki u nyikile nhlamulo yo angarhela eka xivutiso xexo .
Hi fikelele leswi a hi lavile ku swi fikelela .
Mhakankulu eka xileriso i nkucetelo wa nawu .
Ka ha ri ekusunguleni ngopfu ku va ku voniwa matirhelo ya xona yo hetiseka .
Hi va khomile .
KUMBE :
Leswi a swi nge fikeleriwi .
Manana Xipikara , inkomu swinene .
Sweswo a hi ndlela yo tivikana ya matirhelo .
Ndzi kona .
Xikongomelo xa Varhangeri lavantsongo i ku :
Swi le rivaleni leswaku ku hava xitshunxo xo olova eka xiphiqo xa vugevenga .
Naswona hi fanele .
Nkoka a ka ha ri wona wo hlayisa wu ri woxe eka swikolo swingari swingani .
U fanele ku boha leswi u lavaka ku swi endla .
Hi antswisile mapatu yo tala .
Hi ku hetiseka , ku hava xidingo xa mbulavulo wun'wana na wun'wana wa leswi .
Mhaka ya vumbirhi leyi ndzi yi vulaka i mayelana na vavasati .
Hakunene , hi nga vona ku sungula ka vumundzuku bya kahle endzhaku ka xiyimo xo tika xa timakete ta misava hinkwayo .
Handle ko kanakana hi ni ntsakelo wa ku swi tekela enhlokweni .
Leswo hi swona swa nkoka swinene .
Sweswo a swi ri kahle swinene .
I ku tshemba ka hina leswaku hi ta hunguta vusweti hi ku aka ikhonomi ya hina .
Se wa swi twisisa leswaku hikokwalaho ka yini .
A ndzi ta tsakela ku vutisa leswi hi faneleke ku swi endla .
Mphakelo wa nsirhelelo
Hambi swi ri tano , ku vile na ndzima yo vonaka ku tirhana na swiphiqo leswi .
Xiyenge xa swa vurimi xi dinga ku antswisa matirhelo ya eneji ya xona ya xiyimo xa le henhla .
Loko ku ri ku u ta ndzi khensa , a hlamula , a swi ve swa wena u ri wexe .
Rhekhodo ya yena ya tivulavulela hi yoxe .
Muxaka wun'wana na wun'wana wu nga tirhisiwa ku nga landziwi nandzelelano .
Hinkwaswo ka sweswo swi le rivaleni .
Sweswi ndzi ta eka timhakankulu leyi khomeke nhlokomhaka leyi kaneriwaka .
Vundzeni byo aka Xikongomelo xa ntwanano :
Hi vuya hi vile na njhekanjhekisano wo enta hi leswi .
A va humelelanga naswona sweswo i mhaka ya kahle .
Sweswi , mpimo wa mafambelo ya ku mangala wu ta langhiwa hi vamangalelani .
Ndzi fanele ku vula leswaku mihundzulo leyi nga sala a yi amukeleki .
Lero i kungu ra mina .
Ntirho wa mfumo wa xifundzankulu i :
Avuxeni eka hinkwerhu ka n'wina .
Va katsiwile hi ku twanana .
Xana u nga swi tirhisa njhani hi ndlela leyinene ?
Xana lexi hi xi endleke ku ta fika sweswi xi fikelerile swilo swihi kumbe swihi ?
Swi tano , leswi a swi nga pfumeleriwi ku ya emahlweni .
U nga swi engeti .
Leswi a hi xihlambanyo xa xikongomelo ntsena .
Hi tshembhela eka nkanerisano wa ximunhu .
Swi fanele ku pfuna varimi .
Kuna ku masungulo yo hambana exikarhi ka leswi mbirhi .
Leswi swi tekiwa tanihi nsusumeto wa nkoka eka ku kula ka ikhonomi .
Ntirho wa kona i ku langutisa eka xiyimo xa sweswi xa timhaka eka swiyenge leswi .
Ndzi ta mi hlayela swona .
Xivutiso xa mina xa vumbirhi xi fambelana na xiletelo xa vumune xa swa timali .
To tala ta tikhoto leti tintshwa ti ta kumeka etindhawini ta le matikoxikaya .
U na vuswikoti byo tala , byo tala swinene !
Kombisa nkarhi lowu nga ta laveka .
Leswi hi leswi vutshila bya politiki byi vulaka swona .
A hi ehleketi leswaku xexo i xitshunxo xo hetiseka .
Sweswo a swi nga cinci eka nkarhi lowu wa nhlawulo .
A ku vangi na timhangu ku fikela sweswi .
Ndzi ri hi fanele ku languta leswi hinkwaswo nakambe .
Moya lowu wu fanele ku humelela .
Hi rila hi mayelana na swona nkarhi na nkarhi .
Endlelo leri ri pfulekile .
Hi hlamurile hi xihatla eka swiringanyeto .
Kapa ku ta va ntshamo wa Nawu wa Riphabiliki .
Ku dyondzisa i xirhambo , ku nga ri ntirho ntsena .
Eka swiyimo laha xiboho xa huvo xo olova xi tekiweke xa ku tumbuluxa tikomiti ta tiwadi , swi tikomba ku vile na swiphiqo swa nhlavutelo .
Xana u na miehleketo yihi na yihi u nga yi nyikaka eka leswi ?
Tinhlayohlayo ta sweswi ta vukorhokeri bya vaaki ti longoloxiwile laha hansi :
Xo hetelela , Vamanana na Vatatana , hi fanele ku tshama hi ehleketa hi xiboho xa ku cinca .
xopaxopa vuxokoxoko
Ivi a dlayiseta kutani a vula a ku : Hi tsalwa leri wa swi tiva leswaku ndzi ku nyikile Moya wa Mina .
A hi fanele ku amukela mavonelo ya le rivaleni eka mhaka leyi .
Xo biha , ku tikeriwa hi swa timali eka malembe lawa swi ve na ntshikelelo eka matirhelo ya wona .
A ku fanele ku rhanga ku tumbuluxiwa mbango wa mafundzha .
Swi tiyisisiwile hi mikarhi yo hambanahambana .
Kombisa eka ntirho wa ku cina .
Sweswi a hi sunguli emasungulweni .
Nyenyankulu ku fika Khotavuxika ku ta yisiwa hi Mhawuri .
Ku nghenelela eka mitlawa leyi vumbiweke ya vukhamba .
Leswi swi tlhela swi va xivangelo xa mina xo ala ku vhota .
Swivutiso etsalweni
Ku letela leswaku ku endliwa rhekhodo ya mahumeleriselo lama landzelelanaka :
Hikokwalaho ndzi tshembela eka hiseko wa wena lowa kahle .
Phurogireme leyi yi herile hi Khotavuxika .
Hambiswiritano , ntirho wa matiko laya ha hluvukaka wu sungule ku vonaka .
Vavasati lava nga eka xifundzankulu va na levhele ya le henhla ya dyondzo .
Kambe ndzi pfumelelana na wena .
Kambe leswi hinkwaswo i swibumabumelo njhe .
Xiyenge xa swiambalo na malapi :
Xexo a hi xikongomelo xa matiko lamanharhu lamantshwa .
Hi na swipfuno .
Kambela ndhawu ya le ntirhweni eka ku hlayiseka .
Vuxaka bya kahle xikarhi ka Maphorisa ni vaaki i bya nkoka swinene eka hunguto wa vugevenga .
NSIMEKO
Xana U Nga Pfuna Njhani ?
Maendlelo ya ntlakuso yo sungula yo va xiteji xo sungula ntsena .
Tifanelo ta hina ta vumbiwa ti nga nyikiwa kambe ti nga vuli nchumu .
Ku simekiwa ka Nongonoko lowu swi ta sungula lembe leri .
Leswi swi ta endla swo tala ku pfuna mindyangu .
I mayelana na timfanelo ta ximunhu .
Swi tano , hi twa ku vava eka leswi , kambe mhaka yi tshamisa xisweswo .
Hi langutela mbuyelo lowunene eka mikanerisano ya hina .
Komitinkulu / Komiti ya Vafambisi va Meyarankulu
Dyondzo leyi a yi bohi .
Tifomo ta ntsariso na tona ti ta va kona .
Timali ta mpfuneto ta mfumo ti nga tirhisiwa ku :
Lembe leri hundzeke hi vone endlelo ro enta ra ku kanerisana hi miholo .
Naswona hi ta va vona va ri na vutihlamuleri eka vukorhokeri mayelana na leswi .
Riphabuliki leri nga ta tirha .
A ndzi ta rhandza naswona ku n'wi khensa ehenhla ka xiviko lexi .
Lexi i xikambelo xa tiawara tinharhu .
Swi ta tlhela swi humelela nakambe mundzuku .
Ku tlakusiwa ka vuxaka bya kahle exikarhi ka vathori na vatirhi .
Hi ta sungula rini minkanerisano ya vona ?
Leswi swi langutisisiwile kahle swinene eka xileriso .
A ndzi ta kombela leswaku u veka leswi erivaleni .
Va se va kombisile vumbhoni bya leswaku swi nga endleka .
Ndzi tinyiketerile hi xiviri eka leswi .
Sweswi a ndzi ta tsakela ku cincela eka xiphemu xa vumunhu .
Laha ku bohiwa hi ndlela leyi :
Xitiviso xa ku tshika xi hundzuka xiphemu xa rhekodo .
N'wina , hi vulavula hi n'wina laha .
Milandzu hi yimbirhi yi le mahlweni ka khoto .
Hi ku lovisa , hi nge swi koti .
I vutihlamuleri bya muendli wa xikombelo ku yisa xikombelo hi nkarhi .
Ku nga gezi na maxelo .
Va tlhela va tlangela swidzidziharisi na madzolonga .
Magoza yo hambana ya tekiwile ku fikela sweswi .
Matshalatshala yo tirhisa ku cinca ka mahanyelo lama nga tiya ya fanele ku tumbuluxiwa tanihi mhaka ya xihatla .
Xiya leswaku swiyenge hinkwaswo swi tatisiwile , ku katsa na tandza laha swi faneleke .
Xo hetelela , ku na mhaka ya ntshamiseko wa nxavo .
Tsala eka dayari madyelo ya wena eka vhiki leri hundzeke .
Khadi ra xikoro yi ta nyikiwa tanihi Khodi ya Endlelo ra Kahle .
Hi dinga ku teka ndlela leyi tirhaka ku fana mikarhi hinkwayo .
Xin'wana i mayelana na pholisi ya swa matiko mambe .
Kambe , ndzi vula , swi kahle naswona i mfanelo ya wena .
Ngopfungopfu , swi fanele swi pfuna ku hunguta vusweti .
Hi ta antswisa makungu ya hina yo rindzela mikitsikitsi .
Vamanana na vatatana , a swi twisiseki .
Hi ku komisa , i mhaka yo nonoha .
Hinkwaswo leswi swi le hansi ka nhlayo ya ku cinca ka miako ya nkoka .
Hina , va miganga matiko hinkwawo , hi tsandzekile .
Swiyimo leswi fambelanaka ni nandzu :
Mavonelo yo tiveka ya pholisi ya magandlati ya rhediyo , xana leswi swi vula yini ?
Vutleketli i bya nkoka ku ndlandlamukisa nghingiriko wa swa ikhonomi na nkoka wa vutomi byo antswa .
Leswi ndzi faneleke ku angula eka swona i swisolo , ku nga ri vutitivisi bya loyi a ndzi solaka .
Ndza pfumela hi mbilu ya mina hinkwayo .
Swi kuceteriwa hi ku navela ka hina ku vona leswaku vaaki ni mfikelelo wo olova eka vukorhokeri .
Hi amukela swinene nhluvukiso lowu .
Ku hava ku cinca ku nga ta endliwa eka muxaka wa fonto .
Ntsengo wu ta pfuna ku lwa na vugevenga na ku vumba ntlawa lowu nga ta tirha .
Vamanana na vatatana , ndzi ta komisa .
Khoto ku tava khoto yo rhekoda .
Tanihilaha vatirhikulobye mi tivaka hakona , ndzi thoriwile hi Nyenyenyani lembe reri .
Mfumo hi woxe a wu nge swi koti ku endla leswi .
Hi na vafana va tihomu vo ringana emapatwini hi leswi swi nga xiswona .
Loko ku ri ku u nga endla sweswo , hi ta va na wena .
Lexi hi lexi hi xi lavaka eka xiyimo xa matiko ya misava .
Yaleyo a hi ndlela leyi nga yona ya ku tirhana ni swilo .
Swirho swa Khansele i :
Ku tirhisana ku humelerisa swikongomelo swo karhi eka kungu leri swi ta pfuna ku aka ku tshembana eka sekitara hi yoxe na le xikarhi ka tisekitara havumbirhi .
Ndzi hoyozela muviki .
Ndzi tshemba leswaku leswi swi ta va xirhangana eka hinkwerhu .
Ku herisa vusweti na ku hunguta ku nga ringani , ikhonomi yi fanele ku kula hi ku hatlisa naswona hi tindlela leti ti vuyerisaka Maafrika-Dzonga hinkwavo .
Mintirhisano ya swifundza ni tinxakaxaka ya ndlandlamuko ni nhluvukiso .
Xiga xin'wana xa nkoka i xikweleti .
Tsala tsalwa eka xiphephana .
Kutani hikokwalaho , ndzi seketela xiviko hi mbilu ya mina hinkwayo .
Leyi a hi manyikele ya mali ya xifundzankulu .
Loko hi xiya , lembe leri i lembe ra ku cinca .
Nkunguhato - Ku endla na ku lulamisela vumundzuku .
A hi tshembeni leswaku ha humelela eka ku endla sweswo .
Machudeni ma ya tirhisa switirhisiwa swo tala .
Ku fanele ku tlhela ku langutisiwa swinene pholisi leyi .
Ku na mitlhontlho leyintshwa leyi yi nga emahlweni ka hina .
ku suka eka nongoloko
Leyi i ndlela yi ri yoxe leyi ndzi nga hlamuselaka xiboho xa vona ha yona .
Vutivi bya khomphyuta byi tava xipfuno .
Muholo wa vatswari vo wundla a va nge tekeriwi enhlokweni .
Mhaka ya mina yo hetelela i tindzimi .
Kuhava swipimelo swintshwa .
Vuxokoxoko byi ta kandziyisiwa eka vuteki bya mahungu eku sunguleni ka Mawuwana .
Mi fanele ku va ni masiku yo heta mitirho .
A ndzi kholwi leswaku a hi ta pfumela leswi .
Mapulanelo ya ntirho
Swi tano , ikhonomi na yona ku ta burisaniwa ha yona .
Magoza yo twala laya nga ta simekiwa ya katsa :
Ndza va amukela .
Xiengetelo lexi i ndlela yo vonaka ya ku antswisa xileriso .
Loko hi languta endzhaku ku humelela ka malembe ya makumentlhanu lama nga hundza ka hlamarisa .
A ku ri mfumo wa xifederali lowu a wu vumbiwe hi swirho swa khume swo huma eka swihlala .
A hi tshembeni leswaku xi nga fiki kule hi ndlela yaleyo .
Xo vava ndzi fanele ku pfumelelana na n'wina eka mhaka ya mafambiselo .
Ku nga ri khale , u nga tiva hi ku cinca ka endlelo .
Xi huma eka tirhasiti ta xibalo ku suka eka sekitara leyi nga riki ya mfumo .
Leswi na swona i xiphemu xa phakeji hinkwayo ya swa matirhelo .
MAVONELO & SWIBUMABUMELO
Hi ku vona ka mina , lexi xi susa eka hungu .
Kambe hi vile na ntsundzuxo wa matimba kutani hi fanele ku amukela hi teka magoza .
Swiyimo swi simekiwile hi ku landza :
Hi ntiyiso vuhangalasamahungu ma tirhile ntirho wukulu eka ntirho wo fambisa mahungu ni mbulavurisano .
Vholumu ya bokisi :
Xikombelo xi ariwile .
Ndzi ta gimeta hi timhaka to karhi hi ndlela yo tsemakanya .
Hi rhangerile na ku vuyeriwa ku suka eka matshalatshala ya nkoka yo hlayanyana .
I timhaka leti leti ndzi navelaka ku ti kanela ngopfungopfu .
Ku pfumala Makaya ni ku pfumala Misava
lulamisa na kuva kahle
Leswi a swi vi tano .
Xana vanhu a va endli swikombelo ?
Nkarhi hinkwawo yi ta tshama yi ri mhaka ya mavonelo .
Ndzi fanele ku vula leswaku sweswo a hi mhaka .
Swikhomelo swa mati hinkwaswo swi fanele ku funengetiwa nkarhi hinkwawo .
Tiva leswi humelelaka hi swiviko eka nkama wo khoma mali wa masipala na manyikelo ya vukorhokeri .
Hi lava ku vona ku antswa eka tindhawu timbirhi .
Mimpimo ya Mavikelo ya swa Timali
Hi lava ku ehleketa kahle hi ku vangiwa ka ku vava hi ndlela ya ku khotsiwa .
Mafambiselo ya vuxokoxoko bya mfumo sweswi ya le hansi ka nkambisiso .
Hambileswi ku nga na ku nonoka ka ikhonomi .
Ntirho wa hina i wa nkoka .
Leswi swi nga vonaka kahle eka xiyimo xa sweswi .
Ku fikelela swikongomelo swa hina , a hi pholisi ntsena ya swa timali leyi nga ya nkoka .
Nakambe hi ntumbuluko , va ta endla leswi ku engetela ku navela ka vona .
Nkoka wa tisisiteme ta swa rihanyo wu fanele ku antswisiwa .
A ndzi swi voni .
Hambiswiritano , ku na xiphiqo .
A ndzi ta tsakela ku kombisa kombisa mune wa swiphemu swa kona .
Hi swona swi endlaka leswaku hi dinga xikongomelo lexi xa le xikarhi .
Hinkwaro ka rona rixaka ri fanele ri sola madzolonga .
Ndza tshemba leswaku xivulwa lexi i xa masungulo .
Kwaloko i ku hlawula loku hi nga na kona namuntlha na mundzuku .
Eka ku langiwa ka yena , u te , na tshaha :
Ndza tshemba muviki na yena a ta tsakela fuloro .
A wu ta va vukorhokeri byikulu eka demokirasi ya palamente .
Hlamusela no kombisa tikhonsepe ta switirhisiwa na tinhlamuselo .
Ndzi ta tsakela ku teka nyingiso wo karhi ku ya eka pholisi ya eneji .
Lexi hi xona xiphiqo xa nseketelo hi mali wa nkuriso .
Xivulwa lexi nga helelangiki .
Ndzi amukela nkateko wo va na ku cincana na wena .
Xana u twisisa yini hi theme ra muyimeri wo xavisa swifuwo ?
Kahlekahle hi le ku rhangeleni emisaveni .
Va ringetile ha swimbirhi .
Ndzi n'wi byele leswaku a ndzi ri mani .
A hi fanelanga ku hlawula exikarhi ka nsirhelelo na ntshuxeko .
U vule leswaku ku hava nxungeto .
Leswo swi katsa na maxele .
I ntokoto wa vutomi wa kahle wa vaaki vo hambana .
Eka nkarhi wa sweswi , xana ku nga vuriwa yini ?
Ehenhla ka hinkwaswo , nandzu lowu wu fanele ku langutisiwa .
Vundzeni bya tsalwa leri i bya hi xikongomelo xa marungula ntsena .
tithekinoloji ta mahungu na vuhlanganisi .
Entiyisweni , tinhlayohlayo leti a ti hi byeli hi nkoka wa vukorhokeri .
Fomo ya xirhambo xa xinawu yi ta va hi ndlela leyi lawuleriweke hakona .
Xa tikomba eka mina xi hlwerile swinene .
Vaakatiko va tindhawu ta le makaya
Ha khensa eka ku nghenisa xandla ka n'wina .
Swihlawulekisi leswi tirhisiweke ku thola Huvo i :
Ntwanano lowu i goza lerinene ku ya laha swi faneleke .
Eka njhekanjhekisano hi ntirho wa nhluvukiso wa swifundzankulu hi lava ku tiya swinene .
Hambiswiritano , sweswo a swi hi pfuni eka nkarhi lowu .
Emasungulweni , I ku cinca loku a ndzi ku vurile eka komiti .
Nsayino
Hofisi ya Xifundzantsongo emakumu ka lembe .
Hlamusela xinawana xa vulawuri na tshunxeko .
Naswona lawa i masungulo ya ku tshembha .
A hi mbuyelo lowu hi ntiyiso wu nga wo biha .
Mahungu ya hina eka vona ya le rivaleni:Nkarhi wa wena wu herile .
Ndzi kahle xana swilo swi famba njhani ?
Khomixini wa le Henhla wa Timfanelo ta Vanhu
Ina , ntirho wa komiti leyi i wa xihundla .
Hi ku engetela , ku na xin'wana na xin'wana lexi hlanganisiweke na nkayakayo wa swa ikhonomi .
Hi nga swi kota naswona hi fanele ku languta mhaka leyi hi vonelo lerintshwa .
Lava sayinaka
Lexi i xiyimo lexi nga taka hi nga xi pfumeleli xi ya emahlweni .
Ndhawu ya nhungu wa mitlawa :
I dimokirasi leyi nga khombyeni .
Nxupulo lowu komberiweke wu ta tekeriwa enhlokweni .
Hambiswiritano , hina swirho swa palamente hi na swivilelo .
Haswimbirhi a swi fikeleriwanga , naswona hi vona leswi swi soleka .
Vukorhokeri bya tiambulense i mahala eka vavasati lava susaka khwiri .
Xana mi endla yini ku hatlisisa swilo ?
I incini ndlela ya ku huma eka xiyimo lexi ?
A ku na vumbhoni bya leswaku switundziwa swi onha ntwanano , ku vula yena .
Leswi hi leswi hi vulaka swona ku antswisa vutomi bya vanhu va hina .
A hi lavi ku twa switori swa muxaka walowo .
Ntirhisano na matiko ya le ndzhandzheni i swa nkoka ngopfungopfu eka ndhawu leyi .
Eka vurimi hi fanele ku antswisa ku cinca .
A swi tika swinene .
Ku hava lexi nga vaka xihoxo swinene .
Kambe madzolonga ehenhla ka vavasati a ya hunguteki .
A swi nga koteki .
Xana u ta n'wi seketela eka leswi ?
A ndzi ta n'wi kombela ku va a komisa eka mhaka leyi .
Ndzi rhandza bolo ya milenge .
Kambe ku na nghozi yikulu laha .
Mpimanyeto wa nsirhelelo wa vanhu i xiphemu xin'wana xikulu xa muholo wa midende eAfrika Dzonga .
Swiboho swa hina swi vuriwa Milawu .
Sweswo i ndlela ya ku xi hlanganisa .
Kambe leswi a ku fanele ku va xipimo xa mahanyelo .
Xitirhisiwa : Tafula
Nkarhi hinkwawo hi fanele hi ehleketa hi matimu ya hina .
Holobyenkulu hi swikongomelo swo pfuxeta .
Hikokwalaho leyi i mhaka ya xivilelo xa mani na mani .
Ku landzelela xileriso xa vutshunguri kumbe maendlelo ya mpfuxo .
A ku na xidingo xo va muhangalasi wa swo chavisa .
A ku na nchavo .
Hi fanele ku va na vuxiyaxiya bya mhaka leyi .
A ndzi na ntiyiso ku vukamberi byi nga tisa ku cinca ka nkoka .
Maendlelo yo humesa vanhu eka muako loko ku tshuka ku ve na swibuluki kumbe mindzilo .
Kambe , hambiswiritano , eka vona mavonele i ntiyiso .
Hi tlhela hi khensa phanele ku va yi tirhile ntirho wa kahle wo fana na wolowu .
Eka malembe lama taka ku ta fana na le masirheni .
Hi yingiserile , hi kanerile , hi swi twile , naswona hi swi twisisile .
Kambe hi lava ku katsiwa kwala ku fambeni .
Lexi a xi a bohi .
Xo hetelela ndzi ni swibumabumelo leswo koma eka Hi NDLELA YIHI ?
Matimba ya le xikolweni ku nga ri eka mutswari .
Maphorisa se va sungurile ku simeka nongonoko .
Xiphemu lexi landzelaka xi ta simekiwa eka lembe ximali leri landzelaka .
Ndzi seketela nkunguhato wa n'wangulano .
Eka ku humelerisa mitirho ya yona , Foramu yi ta lava ku fikelela ku twanana .
Nghenisa xandla eka ku vumbiwa ka milawu ya matiko ya tinxaka no antswisa ku hloniphiwa ka swihlawulekisi swa kona .
Leswi na swona i ntirho wa nkoka eka hina .
Lexi a xi endliwangi hi ndlela yo fanana .
Ndzi ehleketa ku ri hi fikelerile mbuyelo wa kahle hi ndlela yaleyo .
Hambiswiritano , sweswo a hi swi tivi hi ntiyiso .
Yaleyo i ndlela leyi hi faneleke ku ya emahlweni ku yi landzelela .
E-e , entiyisweni a swi nge vi tano .
A swi khomisa tingana hikokwalaho ka xivangelo xexo .
Hi ta vhota hi ndlela leyi faneleke endzhaku ka nkarhinyana .
Gondzo leri nga emahlweni ka wena a hi leri olovaka .
Vonelo ra Khomixini leyi hileswaku eka nkarhi wo leha , vatirhisi va fanele ku hakela ntalo wa tihakelo ta switirhisiwankulu swa ikhonomi , na nsirhelelo lowu faneleke wa miti leyi nga swela .
I ntirho wa mina ku pfula swivandla swa mintirho swa migodi naswona ku vona leswaku hakunene ku ni nhlayiseko wa mbango .
Nongonoko wa swivutiso
A ndzi ehleketi leswaku , n'wina vanghana va mina ndzi mi rhandzaka , mi ringanele ku xavisiwa .
Xexo xi ta va xi ri xikoweto xa matimba eka vaaki lava nga vahakeri va xibalo .
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku endla timhaka to yisa emahlweni timbirhi .
A hi ku kotlanisa ka tinhlayohlayo loku nga le khombyeni .
Hi fanele ku vuyisela ntshembho eka timakete ta swa timali .
Pholisi ya vumaki yi ta lava ku tiyisiwa eka tindhawu leti landzelaka :
Magoza yo engetela ya fanele ku tekiwa eka ndhawu leyi .
Hi ndlela leyi nga kanakanisiki.a ndzi ni ku tshemba eka sweswo ni katsongo
Sweswi hi na mfumu wa vanhu , lowu hi nga wu vhotela ku wu nyika matimba .
A ndzi naveli ku dya nkarhi wa mutoloki .
Nkongomiso wo hlawuleka wu fanele wu vekiwa eka nhluvukiso wa vuswikoti byo tsala no hlaya .
Handle ka swona , va fanele va tshama edorobeni .
Kambe ndzi lava ku engetela rito ro lemukisa .
Hlamusela swivangelo leswi hungutaka ku cincana ka ku hisa .
endzeni ka nyama
Eka endlelo leri , Mfumo a wu lava ku tumbuluxa tlilasi yo nyawula yo tirhisana .
Mfumo wa miganga wu na vutihlamuleri bya ku phakela vukorhokeri bya le kusuhi .
Hlawula swirho eka swiyimo swo karhi - u fanele ku va na matsalana naswona u nga teka xiboho loko u lava mukhomankwama
Vatirhisi a va nga vi na ku tshemba eka xiyimo xo tano .
Ku mpfapfarhutiwa ka endlelo swi sungule khale .
Hinkwerhu ha twanana leswaku hi dinga vukorhokeri bya misava .
Nandzu wo hetelela wu mangariwile hi Nhlangula .
Leti i tindhawu ta nkoka eka ikhonomi ya hina .
Vutshunguri bya swifuwo byi ta fambisiwa hi nawu naswona byi ta tshama byi ri karhi byi endliwa .
Ndzi ta va ndzi ri kwale eka ntlangu wa bolo ya milenge .
Hi ndlela yo fana tilevhele ta swifundza na miganga i ta nkoka .
Mihlangano leyi nga eka swa vurimi : mitirho na swikombiso .
Hambiswiritano ku nga ri eka mhaka leyi .
Ndzavisiso wu endliwa hi vanhu .
A hi tiyisiseni nxiximo wa timfanelo ta vahlapfa .
Ku na swiphiqo , tanihi xikombiso , hi mfikelelo wa vatirhi eka ku thoriwa .
Ku tika ka vutihlamuleri bya vuxaka eka mabindzu .
Xana wa swi ehleketa , hambiswiritano , leswaku malulamiselo lama ya ringanerile ?
Hi fanele ku va erivaleni swinene mayelana na sweswo le .
Swipimelo leswi swa sweswi swi ta lawuriwa hi nawu wa mbuyelelo wa pholisi ya xibalo .
Xaxameta xitirho na tindlela leswi tirhisiweke eka ku pima .
Kombisa nkarhi lowu nga tekiwa eka ntirho .
Ndzi twile naswona swa mudyondzi loyi a nga hlaseriwa mpundzu lowu .
Sweswo swi nga hetelela swi ri ntirho lowu tikaka swinene .
Swimbirhi swa mintlimbo hi leswi :
Vulawuri byi tava na vutihlamuleri byo antswisa matirhelo ya tindlela to lawula mirhi .
Ndzi ehleketa leswaku leri i goza ra le mahlweni .
Boxa swiphemu SWINHARHU swa xikoxo .
Nseketelo wa timali wu nyikiwa hi ku landza tipulani ta tiphurojeke .
Hikokwalaho ku na xihoxo eka vuhundzuluxeri .
Nhlamuselo ya nkateko wa ntirho ?
Mfumo lowu wu va phakela vukorhokeri byebyo .
Kambe a hi nge tlheleli endzhaku .
N'wana u fanele ku va kona eka nkambelo wa yena ku ya hi Nawu .
vaakatiko va muganga
I ku antswa loku vonakaka .
Lexi hi xin'wana xa mintlhontlho leyi hi hlanganaka na yona eka xiyenge .
Kuna timhaka ta nkoka to hlaya leti kumiweke eka nhlengeletano laha .
Eka mina leswi swi vonaka swi hlwerile .
Swi enerile ku yelanisa eka tibuku ta matimu .
KU FIKELELA
Swo fana swi nga vuriwa mayelana na nkuriso wa tigiredi .
Langutisa xibukwana lexi tanihi xiletelo .
A vavisekile swinene .
Xavunharhu , hi fanele ku lwela ku tlakusiwa ka nhluvuko .
Kumbexana ku na minjhekanjhekisano yo yima na matlhelo hinkwawo .
Swiphemu swa mafambiselo ya vulawuri bya muganga leswi endlaka mitirho yo karhi , xikombiso , mati , rihanyo na makunguhatelo ya doroba .
A ku ri ro sungula .
Xexo a ku ri xikambelwana xa hina .
U fanele kuva na mali leyi ringaneke ku sungula swa vurimi .
Kambe leswi a hi mikarhi hinkwayo swi vulaka ku susiwa ka milawu .
Xiboho hi Komiti ya Tiaphili ya Rixaka i xo hetelela , hi ku ya hi nkambisiso wa vuavanyisi .
Ndzi nga endla sweswo , hambiswiritano , hilaha ndzi lavaka hakona .
Vutsundzuxi byi fanele ku nyikiwa ku nga si ngheniwa eka maendlelo .
Lexi xi vuriwile tolo .
Xana ndzi nga swi kumisisa njhani ?
Hi se hi vonile hilaha leswi swi nga hetelelaka swi fikisile kona .
Hi fanele ku tiva muxaka wa swiboho leswi hi nga ta swi teka .
I yini leswi hi lavaka ku swi endla ?
A hi ri kwalaho .
Ndzi pfumela leswaku xi ni ndhawu laha .
E-e ndzi hava .
Yalawa i maendlelo ya vutihlamuleri lama hi faneleke ku ya landzelela .
Xiviko xi tlhela xi yelanisa eka swifambo swa swiharhi .
Timhaka leti faneleke ku kanerisaniwa hi tona ti katsa :
Tsundzuka , muholo wa vatswari vo ka va ngari va ngati a wu tekeriwi enhlokweni .
Hi ku engetela , yi vula leswaku rito ri fanele ku kandziyisa .
Lexi hinkwaxo xi fanele ku nyikiwa .
Eka mbango lowu , magoza lama landzelaka ya anakanyiwa tanihi xivono .
Swo va erivaleni leswaku a hi swona .
Vuvekisi bya minkwama
ku tihlanganisa / vutihlanganisi
Hambiswiritano , hinkwerhu hi xi tiva kahle xiyimo xa le ndzeni .
Ndza tiyisa leswaku xi ta endla .
Hi ve na mikanerisano yo leha eka mhaka leyi .
Hakunene u endle tano .
Hambiswiritano , xivutiso xa mina xi mayelana na mhaka yo hambananyana .
Xi ta ya emahlweni xi endla tano nkarhi lowu taka .
Hikokwalaho , swi ni nkoka swinene leswaku hi sirhelela sisiteme ya hina ya swa poso .
Tiva no twisisa timhaka ta ximunhu eka nhlangano .
Hi ta kombela leswaku ku endliwa nkambelo wo tani .
Hi kotile ku swi endla eku heteleleni .
Tihakelo hinkwato ti ntlawahatiwa tanihi ku durheriwa ka sweswi .
Lava i vanhu lava va faneriwaka hi nseketelo wa hina .
Lawa i makambelele ya xiyimo lama nga hoxeka .
I incini mi nga ku swi endleni ku hatlisisa swilo ?
mitwanano ya vunakulobye
Tona i timhaka ta nkoka .
Tisisitimi to hlamula eka ku kambela no hlela .
Ku na xidingo xo tumbuluxa mirhi leyintshwa .
Tikomiti ta Wadi ti fanele ku hlamula eka ntlimbo hi ndlela ya kahle .
Nyiketa pulani eka vayimeri va swa vuphorisa .
Yaleyo i ndlela yo antswa ku fikelela vutshembeki bya misava hinkwayo .
Ku tsakela ka ku rhurhela tinhlengeletano ta matiko ya misava a swi nge vi swi enerile .
Hlawula nhlawulo leyi nga yona .
Swiphemu leswi swa nkoka swa tika swinene ku swi fikelela naswona swi nga ka swi nga tiyisisiwi hi tindlela ta maendlelo na swinawana .
Kumbe , swi nga humelela swi va vukorhokeri byo pfuneta .
Wa tiyiseleka .
Nkarhi wu n'wana swi va eka rixaka ku xa ri va kahle .
Hikokwalaho ka leswi va humile enhlengeletanini handle ko lela .
Swikombiso swimbirhi leswi nga ni nkoka ku boxiwa i :
Hi ku vona ka mina , lexi i xiphemu xa nkoka .
Leswo a hi swa nkarhi wo leha .
Hiya emahlweni .
Ndzi langutisela ku va vona .
Leswi a swi hlayiseki nkarhi wo leha kutani swi fanele ku cinciwa .
Leswi swi fambelana ngopfungopfu na nsirhelelo wa bindzu ro tshunxeka .
Jenerali wa huvo
Nxungeto wu le kwihi ke ?
A hi tshembeni leswaku hakunene leswi swi ta va ntiyiso .
Hi ta tshama hi ri eku lweni !
Xana ku fika kwihi ku lahlekeriwa loku nga vaka kona hikwalaho ka ku tlakuka ka nsirhelelo ?
I nkarhi ntsena lowu nga ta hi byela tihlamulo ta swivutiso leswi .
Leswi hi leswi a ndzi lava ku swi vula .
Hikwalaho ka yini u ehleketa leswaku matikhomelo lawa ya veka xikombiso xo biha ?
Hi ku vona ka mina , lawa i maendlelo yo ka ya nga tolovelekangi swinene .
Hi ku twisisa ka mina ku hava tindlela to koma , ngopfu-ngopfu eka xiyimo xa le ndzhaku ka vukoloni .
A ndzi nga ta lava ku ya emahlweni .
Vurhangeri
Hinkwaswo swi tshamisekile .
Ndzi ehleketa leswaku a swi se fikelela .
Ntirhisano i xiga xa nkoka .
Yaleyo i ndlela yo tshembeka ya ku xi languta .
Kambe a hi fanelangi ku va hi mukhuva wo karhi hi xisiwa hi leswi .
Sweswo hakunene a swi enelangi eka mutirhisi .
A swi vuli , hambiswiritano , leswaku ku hava swiphiqo leswi swi nga kona .
Hakanyingi , a hi lavi ku swi vona .
Loko hi endla leswi hi ta kota ku langutana ni vumundzuku hi vutitshembi .
Loko a hi endlile , a hi ta va hi antswa swinene !
Palamende yi amukele kungu .
Vukungundzwana i xiphiqo lexikulu eka xikalo xa misava hinkwayo .
Hikwalaho ka ntshikelelo , a ndzi koti ku longoloxa swikoxo hinkwaswo .
Sweswo , hakunene , a hi ntiyiso .
Hi ku angarhela mbango wa misava hinkwayo wu tikomba wu tsakisa , wu ri na mitlhontlho na ku va ni swilo swa kahle .
Swipimo swi hlayiwile .
Hi na mfanelo eka vhoti yo hetelela .
Ndlela yo kombisa tindhawu na mitirho leyi nga ta sunguriwa .
Ndza mi xeweta hinkwerhu .
Hi ndlela leyi swi tikombaka , ku hava nchumu hi nga xi vulaka eka mhaka leyi .
Eka xidemokirasi lexi hanyaka , nseketelo lowu a wu nga vi lowu nga riki ni swisandzu .
Phepha leri ri avanyisiwile hi swivutiso swa TSEVU .
Nhlengeletano leyi yi tala ku teka kwalomu ka tiawara tinharhu .
Swi ta va leswi faneleke .
Leswi swi nga engeteriwa .
Hlamusela nkoka wa ku dyondzisa loku vonakaka .
Tanihilaha n'wina hi n'wexe mi vuleke hakona , hi vekile tipakani to karhi .
Nkunguhato wa nkarhi lowutaka
Ndzi twile njhekanjhekisano wolowo .
I swipimelo swo vika leswi swi nga eka mbhurisano laha .
Leyi i mhaka ya ku yisa emahlweni ku tshama swi nga ri enawini .
Xa vumbirhi , hi fanele ku lwisana na ku makanyeka .
Nawu wu vulavula hi swiphemu hinkwaswo swa ndhawu ya swicelwa .
Ntirho wa wena wa vumbirhi i ku ta karhateka hi vumundzuku bya wena n'wini .
Hikokwalaho , hi amukela ntwanano lowu fikeleriweke exikarhi ka tindhawu letimbirhi ta mphakelo wa vukorhokeri .
Ndzetelo wa laveka eka nhluvukiso wa vumaki , ku tumbuluxa na swa mindhavuko .
Ndza swi tiva leswaku ku ta va na nyimpi laha .
Holobyenkulu wa Vuhlayiseki na Vusirheleri hi yena a nga na ntirho wo fambisa Milawu leyi landzelaka :
Ndzi navela ku vutisa xivutiso mayelana na ajenda .
Hinkwaswo i swixavisiwa .
Naswona sweswo i khale swi lavekile .
Hi swona swi endleke leswaku hi hi vile ni ku humelela ko karhi ka kahle namuntlha .
Ndzi lava ku tshikelela leswaku hi tibohile eka leswi .
Lexi hi lexi xi humelelaka eka vunyingi bya vona .
Mixavo yo bindzula yi khumba xanchumu hi tindlela timbirhi .
Hi tiva ku xi tano .
Naswona loko swi ri tano , leswi swi hikwalaho ka vanhu vo tala .
Mali leyi tirhisiweke ku katsa riqingho , gezi , tihakelo ta xikolo .
Swivutiso swo swi kanela :
Hakunene , hi fanele ku dyondza eka swihoxo swa hina .
Masungulo ya vutomi byo antswa yi endliwile .
Hambiswiritano , eku heteleleni a swi nga ri swona .
Xana hikokwalaho ka yini va nga endlanga tano ?
Hikokwalaho ndzi ta tshikelela nkoka wo ololoxa mhaka leyi .
Ntshamiseko wo tirhisa switirhisiwa
Ndzingano eka ku nghenelela swi ni nkoka eka switsongwatsongwana hinkwaswo swinharhu .
I incini hi mayelana na ntwanano eka mindzilekani ya le handle ?
Swivangelo swo va ku tirha hi ntlawa swi ri ni nkoka :
Swi suka eka ku kula na nhluvukiso wa tiko .
Leswi ku fanele ku tirhaniwa na swona , kambe swi fanele ku rhekhodiwa eka tirhekhodo .
Swi tano , eka hinkwaswo , ku ni swo tala swinene leswi faneleke ku tekeriwa enhlokweni .
Xibumabumelo hi ku n'okisiwa ka bindzu leri .
Mafambiselo ya ta tlhela ya xopaxopiwa .
Ku fanele ku nga vi ni ku kanakana mayelana ni sweswo hi tlhelo ra wena .
Hikokwalaho hi le rivaleni swinene eka mahungu ya hina .
Ehleketa ntsena .
A hi nge pfumeli eka leswi .
Rimba ra xileriso a hi leswi hi lavaka swona kahle-kahle .
Swiyimo swo hlela pholisi yo ringetela hi yona ;
Ndza swi tiva leswaku a wu ta lava ku tirha hi ku tirhisana .
Eka nhlengeletano yeleyo ku tlakusiwile timhaka leti landzelaka ta nkoka :
Lawa i maendlelo yo biha swinene ya ku ya emahlweni .
Entiyisweni , a hi xona xo biha ngopfu xa kona .
Kahlekahle swipimo swo tano se swo kona .
Veka siku rin'wana na rin'wana ku hambana .
Ntlangu wu ta vekiwa eka mhaka ya rixaka .
Kumbe mavonelo ya nhluvukiso wa tirhele ra swa michini .
Leswi a swi fanelangi naswitsongo naswona i ku tlula nawu .
Xavunharhu , ndzi ta nyika miehleketo eka nawu wa swa eneji .
A ku na xirilo ku lwisana ni xiboho xa Khoto ya Swikoxo Leswintsongo .
Ndzi ta ku byela endzaku ka nkarhi nyana leswi ndzi nga swi endla .
Ku nga si va na Nawumbisi lowu a swi nga koteki .
Hikokwalaho , timhaka leti ti nyikiweke ti ta va na nkucetelo eka ikhonomi .
Sweswo swi ta hi nyika nkombiso wa leswi xifundza xi nga ta swi endla .
Ntshikilelo wa vumbirhi wu le ka xivandla xa rihanyo .
Ndzi ku navelela Siku ra Vantshwa ra xitsundzuxo .
Hi fanele ku endla xikombiso xa xiletelo lexi .
A ndzi ta tsakela ku khensa muteki wa mahungu eka ntirho wa yena .
Va swirhundzu na va matlhari , ku na xilaveko xa antswiso laha .
Havumbirhi swilo leswi hi swona .
Kambe ntirho wa mina namuntlha wu pimiwile :
Kunene , ndzi tisola eka leswi .
Hi fanele ku vekisa eka rihanyo , dyondzo na vuleteri .
Loko swi ri tano , ku pfuleka a swi tirhi .
I vanhu ntsena lava leteriweke va nga khomaka thyaka ra nghozi .
Wa ha ku sungula .
Hi le ku vulavuleni hi mayelana na nxungeto wukulu swinene .
Komba tindhawu hinkwato .
Ku na nxungeto .
A nga na mpfumelelo eka maendlelo ya yena .
I incini endlelo ra kona ?
Ku tirhisiwa ka Xinghezi ku ta hlula naswona ku ta fambelana ni xiyimo xa vuleteri .
Xiyimo xi le henhla swinene eka tindhawu leti nga riki na vanhu vo tala .
E-e , rixaka ra vanhu ra hanya swinene .
Ndzi ehleketa leswaku swi hundza leswi languteriweke eka nkarhi lowu .
Leswi swi katsa na vahaxi va mahungu ?
Leswi swi ta va na ku hoxa xandla ka nkoka eka ku antswisa xiyimo .
A va fanelanga va va vaxanisiwa va vugevenga byo fana na ku tirhisiwa ka vanhu swi nga ri enawini .
Mahlo hinkwawo ya le ka tikonkulu lerikulu leri na tiko leri ro saseka .
B : Timhaka leti kumekaka hinkwako
Humesa pulani ya fuloro .
A ku ri ku humelela lokukulu .
Vutleketli na bindzu
U endlile ntirho wo tivikana swinene na ku va wa xiyimo xa henhla .
Eka timhaka hinkwato , maendleo ma ya emahlweni hi nkarhi .
Ndzi seketela dyondzo ya lavakulu .
Emakumu ka swona , hi fikelerile ntshuxeko wa swa tipolitiki .
Tivisa nhluvukiso wa ximunhu na ikhonomi hi :
Hambi , va wela eka kontiraka xikarhi ka mfumo na vanhu va wona .
Ndzi ta tsakela ku endla sweswo swi va erivaleni eku sunguleni .
Sweswi ndzi tsakela ku boxa vanhu va ndhavuko .
Ku tumbuluxiwa ka xisirhelelo xa swa ikhonomi .
Nhlanganiso wa tindlela to fikelela lowu hluvukisiweke swinene
Ha khensa swinene ku va mi yingisile .
Lexi hi xin'wana lexi swifundza leswi hinkwaswo swi nga swi kombela .
Tanihi tikonkulu hi le ka swiyimo swo hambana swo cinca .
Nyika swivangelo swa ku humelela .
Sweswi hi fanele ku ahlula swivutiso swa xipolotiki .
U tsakela yini ?
Ku ni xikoxo xa leswi , tanihiloko hi swi twile .
Sweswo i khiya ra ku ya eka mbuyelo lowu fambaka kahle .
Komiti ya Wadi yi nga ha hlawula ku nyika tiphotifoliyo eka swirho swa Komiti ya Wadi .
A swi kona ( langutisa(b) )  .
Ndzi seketele xiboho lexi .
Ku vhota swi ta endliwa endzhaku ka njhekanjhekisano .
Hi lava poneke .
Exikarhi ka mitlhontlho leyi hi leswi landzelaka :
Ndzi kombela u yi vhotela .
E-e , a ndzi tirhisi swo famba swa mani na mani hi siku leri .
Swi na nkoka leswaku hi tumbuluxa vuswikoti bya vaaki na ikhonomi .
Eka rixaka ra hina ra nkwangulatilo , ku na mifuwo yo tala .
Leswi i swa nkoka swinene eka swifundza swa hina swa tindhawu ta le makaya .
Ndza mi amukela hinkwenu hi malwandla .
Xana swi tiyisisiwile eka wena ke ?
Kambe ku cinca i phurojeke ya nkarhi wo leha , a hi swa matoya .
Kambe hayi nakambe !
A ku na nxungeto .
Mati ya le hansi ka misava
VAVASATI A VA TIYANGI , NDHAWU YA VONA HI LE XITANGENI
Sweswo swi tlhela swi va na nkoka swonghasi eka nsirhelelo wa mphakelo .
Ku humesela erivaleni na ku tumbeta miri wa munhu .
Nhluvukiso wa ikhonomi ya le kusuhi wa tika no va ntirho wo nonoka swinene .
Xin'wana xa swivulavuri swa namuntlha se xi kongomisile eka leswi .
Hlamusela leswaku vumaketi byi humelela hi ndlela yihi eka nhlangano .
Ku tilulamisa na ku kunguhata
Nyika xivangelo xa vonelo ra wena .
Hambiswiritano , ku landzula leswi swi ta koxa vutomi bya yena .
Swa ndzi kanakanisa .
Ndzi mi navelela swa kahle eka minkanerisano ya n'wina eka nhlengeletano leyi .
Pholisi yi fanele ku cinciwa .
A hi phurogireme ya vanhu va xiyimo xa le henhla .
Eka nkarhi wo fana , a ndzi teki matlhelo .
Hileswaku n'wi byele ntiyiso .
Rihanyu ra vanhu i mhaka yo vilerisa swinene .
Pfumala nkateko , a hi humelelangi eku endleni tano .
Xo sungula , hi fanele ku twanana hi ku kambela swo va ntiyiso .
A ku na xivangelo xo yima ku ya mahlweni .
Xana hi xihi xiyimo ematikweni ya hina kutani ?
Yaloye hi loyi hi vulavulaka hi mayelana na yena namuntlha .
Swihlovo swimbirhi swa mahungu i maphorisa ni vanhu .
Nawu lowu wu nyika ku tumbuluxiwa ka Nhlangano wo Maketa wa Tendzo .
A hi veni xikombiso .
Hikokwalaho , ndzi ehleketa leswaku endlelo ri vile leri hoxekeke .
Nyika ku khutaza ko enta eka nhlamulo ya wena .
Leyi i mhaka ya mfumo leyi nga kona ku tirhela vanhu .
Kambe mintlhontlho yo hlaya yi tshama ni ku ya emahlweni ku vangela ntshikelelo eka ku n'okisiwa ka Bangi .
Switirhisiwa swa vadyondzisi swi nga katsa :
Hi tshemba leswaku swi humelela hi ku endla sweswo .
Ku tirha na wena a swi tsakisa swinene .
Hi ku angarhela , swi katsa ku va na xivono na ku va na ntiyiso .
Xiboho se xi tekiwile emhakeni leyi .
Hlamusela rito ra vutihlamuleri .
Anakanya hi xiphiqo xo hunguta tigasi leti tirhaka tanihi xisivelo xo hlayisaka ku hisa .
Ndzi twisisa vutitwi bya mihlangano ya vatirhi kahle swinene .
Ku ni nkayivelo wa matimba loko sweswo swi nga humeleli .
I nkarhi wo hi endla tano na hina .
MUXAKA NA MPIMO
Eka xiteji lexi mavandla hinkwawo ( ku katsa mulamuri ) ya twanana hi milawu ya endlelo .
Hambiswiritano matimba yo maketa ya ri woxe , a ya ringanelangi ku pfuxeta xiyenge xo tumbuluxa .
Ku yimela muganga wa vaaki :
Hambiswiritano , ku na swiphiqo swimbirhi .
Tisisiteme to lumeka ta twisisiwa no hlayisiwa .
Ematshan'weni va nga leteriwa hi ku tirhisa nkwama lowu .
Swinawana swa nkoka swa cincacinca .
Naswona a swi fanelangi ku teka nkarhi wo leha .
Lexi i xiphiqo , hi fanele ku xi ololoxa .
Xiviko xa angarhela eka xivumbeko xa xona xa sweswi .
Vanhu lava a va fanelanga ku lawula no lerisa .
Kutani xikongomelo xa leswi i ku susa ku tumbela ka nhlamuselo .
Sweswo hambi ku humelele yini kumbe yini hi leswi ndzi swi tweke .
Namuntlha , hi le ku rileni eka ku lahlekeriwa ka vona , a vula .
Langutisa eka ntirho wa swivangelo swa le handle ku fana na :
Leyi a yi fanele ku va yona ajenda sweswi na ku ya eka nkarhi lowu taka .
Nyika xikongomelo xo hlamusela swinene eka xitatimende lexi .
A ndzi nga swi engeti .
Vatswari va vadyondzi na vadyondzi va nghenela mapfhumba yo basisa xikolo .
Kamba loko swiletelo hinkwaswo swi landzeleriwile .
Leswi swi vangile swiphiqo leswikulu na ku vaviseka eka vanhu va tindhawu leti khumbekeke .
Naswona hambiswiritano a hi pfumali matimba eka mhaka leyi .
Nhlamuselo ya xiyimo xa le henhla ya endlelo ro navetisa .
Tanihi laha ndzi vuleke eku sunguleni , Ndzima leyi yi nge vulavuli hi ku landzelela milawu .
Ndzi ta va ndzi vekile tihlo swinene eka leswi .
Hi fanele ku swi endlela vasesi va hina .
U nga vi tshika u va khomisa tingana .
Ndzi tshemba ku va xi ri na nkoka hi swivangelo swimbirhi .
Xana hi nga tsandzeka njhani ku hlundzukisiwa hi lexi ?
Ina , sweswo a ku ri xiphemu xa swona .
A hi fanelanga ku chava swihlawulekisi leswi .
Hikokwalaho,ku fanele ku va na nseketelo lowu tlakukaka eka xikongomelo lexi .
Va fanele ku seketeriwa hi tindlela hinkwato leti nga kotekaka .
Ndzi vuyelela nakambe leswaku lawa i masungulo ya hina .
Swi tano , hi se hi tiva swo tala swinene .
Xiviko lexi xi nyika masungulo yo tiya ya vonelo .
Leswi swi katsa ku humelerisa sisiteme ya mabazi yo famba hi ku hatlisa swinene .
Xexo i xiyimo xo hlonipheka swinene hi ku vona ka mina .
Swi katsa kambe swi nga pimiwi eka :
Swi ngava swi boha ku kambela sisiteme leyi nga kona hi ku landza mbuyelo wo huma eka mavandla lama khumbhekaka .
I ntlhontlho lowu nga yisiwaka emahlweni hi ku twanana .
Naswona swi onha vumunhu bya hina .
Lontsongo swinene , dyuhala swinene .
Hi famba ku hundza eka ku vulavula .
Muofisiri loyi a nga na vutihlamuleri u fanele ku lulamisa xiviko xa lembe , lembe-ximali rin'wana na rin'wana .
Ndza swi tiva u ta va wa matimba hi ku hi yimela .
Xo sungula , hi kanetana na khonsepe ya mpindzulo lowu pfumeleriwaka .
Leswi swi fanele ku hungutiwa ku ya ka minimamu ya kunene .
Langutisa chati .
Ka ha ri xikongomelo xa mina ku endla swoleswo .
Misava ya vumba byi fanele ku papalatiwa .
Hi fanele ku kota ku kombisa sweswo .
Hi ku ya hi ntlakuko wa miholo ya mali .
Hi ku vona ka mina , leswi hi leswi nga ta humelela .
Vulavisisi byo maketa na switsundzuxo swa nawu .
Ku vile na xivilelo xa leswaku sweleswo swi ta durha .
Yi tanihi kwihi hi sayizi .
Leswi a swi bohi .
Hi dinga ku engetela ntsengo wa timali .
Hi tiva sisiteme ya mitwanano ya matirhelo .
Namuntlha hi nyika mpfumelelo wa muxaka wa timfanelo toleto .
Naswona ku veka khumbi xikarhi ka hina nakambe .
Mitlhontlho leyi sungulaka ku hi byela leswaku a hi fanelanga ku tipfumelela ku koka milenge .
Ndzi twisisa swivilelo leswi , kambe a ndzi avelani swona .
Magoza hinkwawo lama fambelanaka na sweswo ya fanele ku hlohloteriwa .
Swi le rivaleni leswaku , ku na ku cinca eka mhaka leyi .
Mukhomixinara , sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi endla xikombelo lexi .
I xikombiso xa ntirhisano wo hetiseka exikarhi ka mavandla .
Ku ni xihlawuhlawu eka tindhawu ta le mitirhweni na le rixakeni hinkwaro .
Hi fanele ku hundzela eka switiko swa eneji leyi tirhisiwaka nakambe .
Lexi xi fanele ku yima .
I mhaka leyi ka ha kaneriwaka ha yona .
Hikokwalaho tshalatshala ra hina , hi ku vona ka mina , i ritsongo ku tlula mpimo .
Mhaka yi ta tengiwa ku nga ri khale .
Mbangu
Swikombelo swo fekisiwa a swi nge pfumeleriwi .
A ku na xidingo xa ku tshamela ro endla mhaka leyi fanaka xivuyevuye .
A hi ta lava ku va na cincano wa swichudeni lowunene .
Khomixinari , a ndzi ta tsakela leswaku u hlamula xivutiso xexo .
Va ta yimela vanhu na ku katsa ni vaxanisiwa va vugevenga .
Ndhawu vuhlanganisi leyi tirhisekaka yi na nkoka hikuva yi :
Xiringanyeto lexi a xi na vuxaka na ku fambelanisa mipimo ya xibalo .
Xi lahlekile lexi .
Ku susiwa ka vanhu laha a va tshama kona .
Ndzi pfumelelana na nxopaxopo wa yena .
Mitlawa ya swa tipolitiki yi tlhela yi va yi hlangana na mhaka ya mafambiselo .
Hlamula hi ku hambana .
Mhaka ya vusirheleli yi ri yoxe a yi enelangi .
Hi fanele hi joyina na ku vumba mihlangano leyi nga ta languta timhaka leti .
Magoza laya tekiweke ku landzelerisa vatswari :
Xa vumbirhi , xiringanyeto lexi xi na ntshikelelo wa matimba eka tilayisense to xavisa .
Hi yo mhaka khotso ri vuyerisa na vanhu lava nghenelelaka .
Ndza tsaka hi leswi hi swi tweke namuntlha .
Ku hundza kwalaho ku na switsongo hi nga swi endlaka eka xiyimo xa hina tanihi tiko .
Ninginiso wa swirho a wu enelanga .
Xikongomelo xa hina i ku khutaza vamanana ku tirha .
Hikokwalaho ndzi kombela leswaku ku ehleketiwa nakambe hi swiphemu leswi .
Hi ku engetela , ku na , hakunene , xiphiqo xa vuxaka bya vanhu va tiko .
Ku dyondzisa no dyondzo Ntivo-misava .
Swa laveka leswaku xin'wana xa swirho xi va na ntokoto eka mhaka ya swa timali .
Phurojeke leyi nga na komiti leyi nga haverisiwa switirho hinkwaswo yi nge pfuki yi endle xihoxo .
Vanhu va le ku xanisekeni .
Ndzi vona leswaku ku tshunxa a hi makumu hi woxe .
Vona va nga va vula swona .
Switandzhaku swo biha swa rihanyo
Lawa a hi wona maendlelo lama hi ma landzelelaka .
Ku fikelela xikongomelo xolexo , ntirhisano lowu tirhaka wo engetela wa laveka .
Muxaka na nkarhi wa vuvekisi ;
Tlhelo leri ro landzelerisa na rona , hikwalaho , i ra nkoka swinene .
Xana ndzi nga vuya eka leswi eka njhekanjhekisano ?
Vamanana na vatatana , hi fanele ku tshika hinkwaswo leswi swo ka swi nga endleki .
Kumbe xana hi fanele ku va na ku kambela mimovha ko tinyiketa na ku va ka mahala .
Switirho leswi tirhisiweke
Nkoka wu nga va ntsena eka :
KU CINCA EKA IKHONOMI
Nakambe , ku humelela ka kahle hi timasipala leti .
Mhaka sweswi yi fambelana ni maendlelo na mafambiselo ya swa nawu .
Swa rihanyo ?
Nongoloko lowu wu khome mpimanyeto wo durha ka sweswo swi nga ta endliwa .
Ku fana na wena , ndza xi lemuka xiyimo .
Leswi swi tano ngopfungopfu eka xivandla xa pholisi ya eneji .
Ndza kombela , hi langutane na mhaka ya nkoka no tika .
Lexi i xa xihatla .
Switshembiso leswi swi kahle eka vumundzuku bya mitlangu ya ndhavuko .
Lexi xa laveka swonghasi eka goza ro sivela leri tirhaka hi ndlela leyi vuyerisaka .
Hakunene i swa nkoka leswi loko hi lava ku fikelela swikongomelo .
Swi le rivaleni , vamanana na vatatana , leswaku ku nghenelela loku ku sungurile ku humesa mimbuyelo .
Nhlamulo eka xivutiso xexo i e-e !
dyondzo na vuswikoti
Languta na ku xopaxopa
Naswona u vurile leswaku u ve ni mimbhurisano ni vumaki .
Phurojeke leyi yi lava ku fika emakumu .
Loko vugevenga byi ri ku tlakukeni , i vutihlamuleri bya maphorisa .
Hi nkhensa tiqingho leti hi ti amukeleke mayelana ni xihoxo lexi - hi kombela ku rivaleriwa .
Ndzi ta tsakela ku tisa timhaka ta nkoka ti nga ri tingani .
Hambiswiritano , leswi swi tava swi lulamile hi Mawuwana .
Ha khensa nseketelo wa wena eka xiboho lexi xa mafundza .
Kambe ndzi lemuka ku ringana hi vukulu bya mintlhontlho leyi ha ha hlanganaka na yona .
Timhaka ta gezi ti vile etafuleni ra hina nkarhi wo leha sweswi .
Swilo leswi hinkwaswo swi fanele ku vuriwa .
Hi fanele hi hi ti ba xifuva leswaku hi ku angarhela hi tirhile kahle swinene .
Eka mimpimo hinkwayo i xilo xin'wana lexi a hi ta xi amukela .
I mhaka ya xithekiniki .
A ndzi ehleketi ku ri hi nga tlhelela endzhaku eka leswi .
Xipano xo tirha xi vumbiwile ku tirhisa maqhinga lama ringanyetiweke .
Ku hambana ka mfuwo wa vanhu va rikwerhu i mhaka leyikulu ya rixaka .
Leswikulu na leswitsongo swi fanele ku va eka xiyimo xo fana .
Ndzi tsakela ku tsavula timhaka ta nkoka leti kanetanaka timbirhi .
Kambe sweswo i nchumu wa nhlengeletano .
I mani loyi a seketelaka ke ?
Vinyi va tithendara va ta hlangana eka ndhawu .
Vangheneri hinkwavo va fanele ku va na vutivi bya swiyimo swa makete .
Lava hlwelaka ku fika va ta khotsiwa siku rero .
Hafu ya vatshami va laha misaveni va sweka hi ndzilo wa tihunyi .
Hi ta kota ku dyondza ku suka eka ntokoto wa wena , ku vule yena .
Ndlela ya mahlelelo yi fanele ku fambelana ni xikongomelo xa mahlelelo .
Ntirho wa ku vonisisa swa vutomi byo antswa eka hinkwerhu wu ta tiyisisiwa .
Leti ko va timhaka letiya ti faneleke ku humeseriwa ehandle ntsena .
Laha hi le misaveni laha u faneleke ku va eka mphikizano .
swi ta fika emakumu
Ha tiboha laha sweswi , emahlweni ka mahlo ya misava , leswaku :
Sweswi eka ku endla .
Rhekhoda ku durha ka matirhisele ya switirhisiwa .
Kambe ku tumbuluxiwa ka mitirho loku ku nga antswisiwa i ntlhontlho lowukulu eka hina hinkwerhu .
Ndzi ta tsakela ku basisa swilo swimbirhi , vavasati na vavanuna .
Mimbuyelo yi fanele ku fikeleriwa na ku lulamisiwa hi ndlela yo hlanganisa .
Ku tirhisana na , loko swi fanerile , ku ringanisiwa ka maendlelo ya mphakelo wa vukorhokeri ;
Hinkwaswo leswi swi endliwile .
Loko xexo a xi ri tano a ndzi ta va ndzi arile .
Nyika nkumo wa mbalango hi mbiko wa xitironiki .
Milandzu yaleyo hinkwayo !
Hi vile eka ntirho masiku mantsongo ntsena .
Kambe a kuri na ku fana lokukulu swinene .
Sweswo a swi nga ri swona .
Manana Xipikara , ndzi ya emahlweni .
Hambiswiritano , a ndzi dinga ku basisa leswi nga le ku humeleleni hi ntiyiso .
Va tirha mitirho ya tala yo tika ni nkoka leyi a vari ku yi tirheni malembe .
Hakunene , hi fanele hi khensa mihlangano leyi .
A hi voneni leswi nga ta humelela eka nkarhi lowu taka .
Hlaya no twisisa phanele yo lawula muchini .
Swi le rivaleni ha ha ri na ndlela yo leha ku yi famba eka vumaki bya ntleketlo .
A ndzi ta tsakela ku ku nyika xikombiso xa vutomi bya xiviri .
Ndza tshemba leswaku sweswo i miehleketo leyi amukeriwaka hi vanhu hinkwavo hi ku angarhela .
Eka mhaka leyi hi fambelanisa pholisi ya eneji na vurimi .
Khombo ra kona , senthara yaleyo a yi se tumbuluxiwa .
Leswi swa twisiseka .
Ndzi pfumela hi mbilu hinkwayo .
Xi fanele ku va lexi tirhekaka , naswona xi fanele ku va xi pakanisa .
Dayagiramu leyi landzelaka yi komba hilaha xiyimo xin'wana na xin'wana xa mafambiselo ya phurojeke xi nyikaka mbuyelo wo kambela nakambe magoza na leswaku ndzhendzeleko a hi wa ntumbuluko wa ndzhati wo ololoka .
Ndhawu leyi faneleke ya bidzu , hilaha swi boxiweke khale , yi tava yiri ya nkoka eku fikeleleni xikongomelo lexi .
Leswi swi fikelela swinene swinavelo leswi vuriwaka eka xiviko .
Ndza tshemba , xexo xi ta va xiyimo xa hina .
Xo sungula , vuhlanganisi .
Vatirhi va le mapurasini i va nkoka eka vulavisisi .
Swa chavisa sweswo .
Ka ha ri ni xiphiqo xa ku nyikiwa ka vuxokoxoko .
Handle ka leswi , xiviko i xa kahle ngopfu .
Ku humelela lokunene ku endliwile eka nhluvukiso wa swa nawu wo teka nhundzu .
Va fanele ku tsundzuka sweswo eka pholisi ya vona .
Swifuwo
Ntlangu wa bolo wu tsale ntshembho .
Hlawula nhlamulo
Naswona Muvulavuleri , hi ta ya emahlweni ku suka eka vurhena ku ya eka vurhena !
Hambiswiritano , ntirho wo tala wa ha laveka ku endliwa leswi swi nga si fikeleriwa .
Nkambelo
Pholisi leyi ya mpfuno wo tlheriseriwa endzhaku yi fanele ku herisiwa .
A hi ehleketi leswaku leyi hi yona mhaka .
U khomiwile nakambe eku heleni ka lembe .
Xiphiqo xikulu lexi tiko ra hina ri lwaka na xona , i mhaka ya swikili leswo kala .
Ku suka nkarhi wolowo , magoza yo hlaya ya nkoka ma tekiwile .
U kumiwe endzeni .
Hi kombela u hi byela leswaku xana hi kongome tlhelo rihi .
Loko swi ri tano , hi lava kungu lerinene ra xona .
Tinhlayo to ka ka tingari tingani .
Ku hambana na leswi vuriweke , nkoka wa swona wu le rivaleni eka hina .
Khomixinari , andzi ta lava ku nyikela xitsundzuxo xo koma .
I ku fikeleriwa ka ntwanano wo ringana exikarhi ka mavandla .
Hlamusela theme ra sisiteme ya mahungu hinkwawo .
Swivutiso swo fana na :
Mimbuyelo yo Dyondza ya dyondzo .
Nsirhelelo wa vatirhisi ehenhla ka
Xa vumbirhi , naswona hi ndlela ya ku kongoma , se hi korwile hi yo oxa !
Ku na tindlela to tala to endla leswi .
A xi tivikani ku hundza eka xexo .
Hi fanele hi tsaka ku va na hina hi va nyika tikherotso .
Endlelo ri ta fika emakumu loko Khabinete yi tava yi tekile xiboho xo antswa .
Eka switatimende leswiya , ku ni nkongomiso eka mbuyelo .
Nkuriso wu ta va xiphemu xa nkoka eka endlelo leri .
Vutomi bya vanhu byi na nkoka wo ringana .
Leswi hi swona hi vulaka swona loko hi mi kombela ku sirhelela xidemokirasi xa hina .
Sweswi a ku na minete leyi faneleke ku lahleka .
Naswona xi khumbeka njhani ke ?
Kambe khombo ra kona sweswo na swona i nkarhi lowu nga hundza khale .
Swoleswo swi tirha evuxeni na le dzongeni ha swimbirhi .
Swi swo endla :
Vacini i vanhu naswona va fanele ku va lava tiyeke na ku va ni rihanyo ra kahle .
Hi nga swi kota kambe ku tshemba .
Marito lama landzelaka ya maendli , tanihi xikombiso , ya nga tirhisiwa na tiayitheme ta tinhlamulo to koma :
Hlela xiyimo .
Mati ya nambu
Hi ni swikongomelonkulu swo fana mayelana ni leswi .
Hi xihi xi nga ta rhanga ke ?
Tipulani leti landzelaka ti le xikarhi ka leti ti nga ta tirhisiwa eka lembe ra sweswi ra xibalo :
Yaleyo i mhakankulu , mphakelo wa mikunguhato leyi .
Hlamusela ntirho wa komiti ya ndzingano wa matholele .
Xi ta vuya kutani hi ta xi antswisa .
Hi xikongomelo xa ku endla lexi , hi lava ntirhisano wa matiko ya misava .
Hlamula swivutiso HINKWASWO .
Mihlangano yo karhi a yi fanelangi ku vuriwa eka xiringanyeto lexi .
Mo ndzi sungula hi switiviso leswi nga toloveleka .
Vuswikoti bya wanuna eka timhaka ta swa masangu byi ta tama bya ha ri tano ku fana ni loko a nga se yimba .
A ku fanelanga ku va na ku siveriwa ka tindzawulo .
A xi ololoxi , hambiswiritano , mhaka ya nsivelo .
Hikokwalaho , hi fanele ku vekisa eka swiyenge leswi .
Leswi swi ta pfuneta Komiti ya Wadi ku vona loko yi fikelerile leswi yi nga vula leswaku yi ta swi endla .
Ndzi khumbekile hikwalaho ka xiphemu xa swa ikhonomi .
Hi swona swi endlaka leswaku va fanele ku yingiseriwa .
Matitwelo hi ku wina ka wena .
Ha Mi Khensa hi ndlela leyi faneleke na ku koteka swinene .
Kutani u lava ku nghenelela ko hambana , hikokwalaho minongonoko leyi .
Vuhundzuluxi bya tibangi ku va ta mfumo byi ni nkoka ku endla leswaku sisiteme yi tirha .
Mpimo lowu wu fanele ku languta eka vumundzuku .
Xi ta lulamisela mbuyelo wo tsakisa wa vhoti .
Mixavo ya swa rixaka na yona i yikulu .
Leti i tindhawu ta nkoka .
Hi nga rivali timfanelo ta tindzimi ta laha kusuhi .
Hi le ndleleni yo kongoma bajete yo famba hi nghingiriko .
Ndzi kombela vaakatiko ku hlayisa swikolo swa hina .
Ndzi kungela ku veka mhaka leyi yi va xirhangana xa le henhla .
Lexi i xiphiqo lexi hi faneleke ku xi lulamisa hi ku hatlisa .
Hakunene tiko ra hina a ri nyenyiwa emahlweni ya matiko ya misava .
Swi fanele hakunene swi olova ku swi hlamula .
Endlelo leri a ri ololoxi nchumu na switsanana .
Lexi hinkwaxo xi mayelana na nkuriso hi le mahosi .
Komba swihluvi swa mbulavulo leswi nga tirhisiwa :
Vuxokoxoko bya mahakelelo lama endliweke byi fanele ku tatiwa eka xiyenge lexi .
Swi fanele ku va tano , naswona swi tano .
Ndza tshemba leswaku sweswo i mhaka .
Hambiswiritano , ku ya hi vonelo ra mina , swi ni nkoka .
Nhlayo hinkwayo ya vakamberiwa
Eka ndhawu leyi , na xona xi endlile switsongo swinene .
Ndzi navela ku lulamisa xisweswo mhaka ya nhluvukiso wa le makaya .
Ndza khensa , ntsumi .
Khombo ra kona , swa laveka ku teka goza hi nkarhi naswona hi ku hatlisa .
Tshalatshala ra hina ra vanhu hinkwavo hikokwalaho ri ta teka nkarhi wo leha .
U swi vule swi twala swinene .
Xana nchumu lowu i wa wansati ?
Yi nge swi koti naswitsongo ku endla sweswo .
Ina , hi lava vuhlanganisi bya matiko hinkwawo .
swilaveko swa ntshamiseko wa nhluvukiso
Leswi swi ta lava ku tiyisiwa ka ntalo wa vandla .
I xiyimo lexi fanaka .
Anakanya xikombiso xa swilo leswi hanyaka leswi cincaka hi ku tekelela .
Va tlhela va tirha tanihi vanhu lava nyikaka vuxokoxoko hi nkarhi wa vuleteri .
Muxaka wolowo wa nghenelelo wu endleriwe ku lulamisa swiphiqo leswi .
Kutani ku na mihundzulo eka tiatikili .
Xikongomelo xa nhlengeletano .
A swa ha ri tano .
Nseketelo wa le henhla wa ku humelela
Ndza ha .
Ndzi amukela ku humelela loku nga va kona ka ndziriso , loko kuri kona .
Hi ta va hi swi endlela yini na vona ?
Lowu i muxaka wa sisiteme lowu hi nga na wona .
Eka nkarhi wo koma , mimpimo yi fanele ku languta eka :
Xa vumbirhi a ndzi ta tsakela ku vula xin'wana ehenhla ka vunkonta .
I mani a hlayisaka rhekodo ya leswi naswona eku heteleleni u swi khakhuleta njhani ?
Mhakankulu ya nkoka ya huvo yo endla milawu i ku va yi yisile emahlweni eka malembe lawa mhaka leyi katsaka leswi landzelaka :
Hi na nkarhi wo koma ku yi kurisa .
Ku hangalasiwa ko lava ku ringana ka nghingiriko wa swa ikhonomi .
Xiviko i goza ro sungula ra xiyimo xa le henhla ku yisa eka leswi .
Leswo a swi si tshama swi humelela .
Hlamusela data
Ku se ku na vumbhoni nyana bya leswaku leswi swi le ku humeleleni .
Hambiswiritano , a hi ve ni na ku pfumela .
Ku sirhelela vanhu lava khumbhiweke hi madzolonga na vugevenga hi :
Dyondzo , vuleteri bya swikili swa ntirho na ku dyondza ka vutomi hinkwabyo swi na nkoka lowu engetelaka .
Vavasati na vanhwanyana ku va va xanisiwa hi ku famba enhoveni navusiku
Va fanele ku kota ku teka xiboho xo endla leswi hi voxe .
Mhaka ya vumbirhi i swipimelo swo fikelela netiweke .
I mayelana na matikhomele ya mbulavurisano .
Mfanelo eka muholo wo antswa .
Xo hetelela , vululami na timhaka ta xikaya .
Vavasati na nsirhelelo wa vanhu
Leyi i ndlela yi ri yoxe ya ku hetisisa swipimelo swa hina .
Kungu ra nsimeko
Hi ku angarhela , komiti ya hina yi tirhile ntirho wa kahle .
Ka ha pfumaleka vanyingi .
Lexi xi vilerisa swinene .
Vito ra khanselara name
Vativi va rhambiwile ku nghenelela eka nongonoko .
Hi nhlayo ya mindyangu leyi nga swela .
ku tsala makanelwa eka tinhlengeletano hinkwato leti rhambiweke hi mutshamaxitulu na komiti ya wadi .
Hi swihi swa leswi landzelaka swi NGA RIKI malahla ?
Hi se hi amukerile marito ya sweswo .
Eka swivangelo leswi , xiringanyeto lexi xi fanele ku amukeriwa .
Swilo swa mune .
kumbe swiphemu swimbirhi
Hambiswiritano , ehenhla ka hinkwaswo , njhekanjhekisano lowu wu na xihlawulekisi xa nkoka .
Eka to hlayanyana ta timhaka leti , swikoxo swi tele .
Tinxaka ta tinhlengeletano
Xi vuyile .
Vusiwana byikulu ku ri na ku pfumala switirhisiwa .
Swo fana na swona swa tirha eka swipimelo swo hlongola .
Tiphurojeke ti hakeleriwa kusuka eka mpimanyeto wa nongonoko wa tona .
I xiphiqo lexi nga kona hinkwako .
Xo hetelela , tiko leri hi rin'wana ra lawa ya nga na xidemokirasi xitsongo ku tlurisa .
Yena u tivisile mafambiselo
Naswona eka matiko yo tala tanihi ra mina , sweswo a swi kali swi ehleketiwa .
Minongonoko ya Dyondzo a yi fanelangi .
Tikereke to hlaya ta ximoya ti tumbuluxiwile eka malembenyana ma sweswi .
Matirhelo ya xiyimo xa le henhla ya mpfuno ya fanele ku va ehenhla ka leswi .
Ku tirhisa nongonoko wa ku lulamisa swa misava ku va ndlela leyi tumbuluxaka nhluvuko lowu pfunaka lava pfumalaka .
Landzelerisa eka masiku yo hetelela .
Leswi swi tano swa soleka .
Mpfuno wu fanele ku ya laha wu lavekaka kona ngopfu .
Hlamusela mhaka ya mpimanyeto hi ku langutisa eka muholo na mali leyi tirhisiwaka .
Hi seketela leswo .
Pfunetile hi ku endla tipulani to lawula swiphiqo hi swikolo ;
Hi fanele ku rhangela ndlela eka ku lwa loku .
A hi veni na vuxiyaxiya .
Hikwalaho ka xivangelo xexo , hi swi languta hi ku kanakana lokukulu .
Xana hi nga endla yini ?
Lowu i ntirho wa hina .
Va ya ekaya .
nkarhi wa ku antswisa
Switatimendhe ni migingiriko ya wona swi fanele ku kombisa ku tiyimisela loku .
U rhangela vufambisi bya huvo na vutihlamuleri bya timali , na ku thola vatirhi na ku lawula matikhomelo ya vatirhi .
Swiletelo leswi swi ta pfuna ku pfala vangwa leri .
Ndzi ehleketa ku ri swi fanele ku yisiwa emahlweni ni tikomiti to hambanahambana .
Yaleyo yi ta va pholisi leyi hi yi yisaka emahlweni .
Kambe a hi tlheleleni eka timhaka ta nkoka .
Eka sweswo a ndzi ta rhandza ku khensa muviki wa hina .
Naswona a hi nge swi tiyiseli leswi .
Sweswo a hi leswi swi nga xiswona etikweni ra ka hina .
Hambiswiritano , leswi sweswi a swa ha koteki .
Namuntlha hi njhekanjhekisana hi nseketelo wa swa timali wa migingiriko ya swona .
Ntlawa wa kahle wa swivulavuri !
Hi leswi swi landzelaka :
Vandla ro kaneta ri rhwale ntiko wa xiboho .
Maendlelo ya sweswi ya timakete ya fanele ku tiyisiwa .
Hikokwalaho a swi se tshama swi tirhisiwa eAfrika Dzonga ku sukela hi Nyenyenyani .
Hi fanele ku endla yini kuva hi ringana ?
Mi nge hi tekela swoleswo enhlokweni .
Hi komisa hi lava tinhenha .
Mitlhontlho na swinavetisi swa kahle leswi tisiweke hi ku Cinca ka Maxelo i swikulu .
Hi yile emahlweni hi antswisa xiyimo xa mahanyelo ya vanhu va hina :
Vonelo ra yena a ri twali .
Letela vatirhi va Ntleketlo .
Ku vumbiwa ka muganga wo ringana a ku nge vi ntirho ntsena wa mfumo .
Swibumabumelo
A yi ri vhoti yo leha na ku va yo pfilungana eka komiti .
Swirho swa mahungu swa rhambiwa eka mbulavulo wa holobye hi ndlela leyi landzelaka :
U ndzi bele riqingho tolo .
Hi ni xivangelo xa ku teka swivilelo leswi .
Mahungu lama hlamuseriweke eka phepha leri i :
Ku na mpimo wa le henhla wa ku pfumaleka ka mitirho na vusweti .
A hi fambisana na rimba ra mafambiselo .
Nghenelelo wa vuxiyaxiya wu ta vumbiwa endzhaku ka sweswo .
a nga pfuneta eka ku simeka tiphurojeke ;
Xavunharhu , langutani leswi hi swi vonaka sweswi .
Swi nonohwa ku swi hlamusela .
Swa ha endleka ku hlayisa rivala leri ra swikepe .
Xihlawulekisi xi ta endliwa eka matirhiselo kunene .
Sweswi hi nge pfumeleli sweswo ku humelela eka nkarhi lowu taka .
Ko va ntsena mali ya vahakeri va xibalo leyi hi nga eku tirhaneni na yona .
Vundzeni bya fayili byi kombiwile ehansi :
Swiviko swo ya hi nkarhi swa ku humelela swi nga nyiketiwa eka Khabinete mayelana ni mhaka leyi .
Hlamusela mhaka ya kharikhulamu .
Ina ka , a ku ri nsirhelelo wa swihlahla .
Timhaka tinharhu laha ti vonaka ti ri ta nkoka eka mina .
Hakunene , ku cincacinca ko tala ku nga endlaka ka ha ri emasungulweni .
Ntirhisano hi rona khiya ra pholisi ya swa mbango yo humelele .
Norho lowu vaamukeri va tibasari vusiku bya namuntlha va avelana wona .
Nxaxamelo wuya emahlweni .
A ku ri na swo endliwa swo hambana leswi a swi ri ku endliweni .
A hi veni leswi hi nga xiswona , MaAfrika eAfrika .
Lowu i mbuyelo lowunene swinene wa hundzulo lowa sweswi .
Hi swona swi endlaka leswaku hi lava ku engetela eka swona .
Swi ta va na ntikelo ku tiyisa leswaku mafambiselo ya swa timali hi tlhelweni ra ku amukela , ku fikisa na ku hlayisa swa timali leti tirhisiwaka hi mavonelo lamanene swi lulamisiwile .
Languta ntsena mhaka ya xibalo xa nxaviselano wa swa timali .
Naswona swi ta teka nkarhinyana va nga si endla .
Swi lulamile ku va hi lulamisa leswo ka swi nga tolovelekangi
Ndzi tshemba hakunene leswaku ku va erivaleni na demokirasi swi nghena kona .
Ndza khensa , Misava hinkwayo !
Ndza tshemba leswi swi nga humelerisiwa hi ku endla .
Xana ku na ndlela yo huma eka leswi .
Kambe laha swi fikaka kona a swi ringananga .
Munhu loyi wa tirha swinene .
Hileswaku ndzhendzheleko a wu tirhi .
Hi le ku khutazeni nhluvukiso wa mbhurisano wa vanhu .
Swa ndzi vilerisa sweswo .
A ndzi ri na vutihlamuleri bya ku lulamisela ku hlayiwa loku ka vumbirhi .
Hi na , emahlweni ka hina , pholisi ya swa tinhlampfi ya hinkwavo .
Tikomiti ta Tiwadi ti tirha ntirho wa nkoka eka endlelo leri naswona ti fanele ku languta hi vukheta eka swiphemu swa mpimanyeto leswi khumbhaka vanhu eka ndhawu yaleyo .
Xana xi njhani xiyimo mayelana na ntirhiso ?
A hi nga ta twanana ku tlula kwaloko eka mhaka leyi vuriweke ro hetelela .
I ntiyiso leswaku tisisiteme ta swa timali laha hi ku angarhela ti tirha kahle .
Leyi a hi yona ndlela yo ya emahlweni yo enerisa .
Vutihlamuleri bya ku tsakela loku byi le ka Tinhloko ta Tindzawulo na Tinhloko ta Vuhlanganisi .
A ndzi ta rhandza ku hlamusela leswi hi ku teka swikombiso .
Mukhomixinara , xana u nga xi endla lexi ?
A hi vulavuli hi nkarhi lowu taka wa le kule ngopfu .
Leswi swi nga pfuna eka xiyimo xa sweswi .
Ku dyondza swi lava ku tirhiwa , ku tirha hi matimba ko tiyimisela na ku tirhisa leswi dyondziweke .
Kambe mi nga tumbeli endzhaku ka mhaka ya nkanetano wa mphakelo wa matimba .
A hi ta tsakela ku va vona va tekeriwa goza .
Lexi hinkwaxo xi paluxiwile kahle eka xiviko .
Xana i xivangelo xo ka ku nga yiwi lahaya xana ?
Tlhelo ra mafambelo
Magoza lawa ya katsile leswi landzelaka :
Va nghene evhengeleni .
Hi ku olova hakunene , lexi hi xi lavaka i endlelo leri olovisiweke .
Sweswo a swi ri mhaka leyi a yi tala ku va ya ntiyiso eka levhele ya mfumo wa rixaka .
Hi dinga ku tiva xivangelo xa ku va vanhu va ri eku teni .
Mpimanyeto wa matirhiselo wu endliwa hi timali leti tirhisiwaka , ku nga . Leyi masipala wu nga yi tirhisa eka vufambisi na vuphakeri na ku tirhisiwa ka mali leyi hlengeletiweke enkwameni , leyi ku nga muholo lowu kumiwaka ku fana na hakelo ya vukorhokeri na tihakelo na ku hundziseriwa ka timali eka mfumo .
Hilaha swi ringanyetiweke hakona eka Mahlelelo
Ku endla leswaku mafambelo exikarhi ka le kaya na le ntirhweni ya olova eka lavantsongo va le madorobeni lava dyondzekeke .
Hi nga ka hi nga enerisiwi hi rhekhodo yoleyo .
Kambe xivutiso i ku : Xana vavhoti va ha tshemba switshembiso leswi ?
Ku kongoma ko engetela eka datara na makhomelo ya datara .
Leswi swi fanele ku hlohloteriwa eka swiyenge hinkwaswo swa sisiteme ya vuhlayisi bya rihanyo .
Vayimeri va fanele kuva na vutivi , vuswikoti na ntokoto eka tindhawu leti landzelaka :
Hi mikarhi yo tala vanhu va lava ku hundzisela vutihlamuleri .
Ku fanele kuva na ku antswisiwa eka switirhisiwa swa vuthori na mafambiselo ya xibedlhele .
A hi nge koti ku vula .
Swo tala se swi humelerile hi nkarhi lowu .
Mavandla ya yile mahlweni no pfumelelana leswaku :
Ku se ku vile na magoza lama nga tekiwa eka tlhelo leri .
Vahlampfa va hoxile xandla eka ku chika na ku tlakuka ka mixavo .
Naswona hi khumba na nsinya wolowo eka xiviko .
Ku lahlekeriwa hi ku hlanganisa
Ku hunguteka na kona ku fanele ku hlayeriwa :
Nawu wa matikhomelo
Ndzhaka ya hina i ya muxaka wa yona yi ri yoxe na ku saseka , naswona yi nga ka yi nga endliwi hi vuntshwa .
Switeji swinharhu swa mafambiselo ya matirhelo
Ndzi kholwa leswaku leswi a swi fanele ku va kona eka nxopaxopo .
Xi nga hi pfuna .
Nhlamulo yi kwihi ke ?
Hi ndlela leyi swi tikombaka , hi fanele ku teka goza ku sivela vaxavi ku xisiwa .
Xiviko , hilaha swi nga hundzuluxiwa hakona , swi amukeriwile hi mfanelo .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swo twala swinene .
Sweswo i vonelo ra vaaki , hambiswiritano .
Hi xona xiboho lexo .
Ndzi vurile swo tala swa swona .
Ku engeteleka ka ntshovelo wa swa vurimi i swi na nkoka swinene eka ikhonomi leyi .
Lexo sungula xi khumba mhaka yo antswisa nxavo .
Leswi i swivutiso leswi hi faneleke ku tlhela hi va hi ri karhi hi swi vutisa .
Ku tirhisana exikarhi pholisi ya matiko mambe na pholisi ndzhurho ku suka eka matiko mambe swa laveka swinene .
Ndzi vhota ndzi hambana na xiviko lexi , lexi ndzi xi solaka .
A swi fanelangi ku va swi entile .
Ku fanele ku va na milawu ya ku sirhelela vaaki na vaxavi .
Mudyondzisi u fanele ku lemuka na yena leswi landzelaka :
tindlela ta ku n'okisa tikomiti ta tiwadi .
Xo sungula , tibangi ta rhambiwa ku engetela ku endla swilo erivaleni .
Xana u ta languta mhaka yeleyo kahle ke ?
A hi le ku endleni leswi eka nkarhi wa sweswi .
Switirho leswi faneleke swa metse swi nga tirhisiwa .
Sisiteme ya dyondzo
Hi ku angarhela , a swi landzeleriwi .
Hi fanele ku nyika xivandla xa matshalatshala lamantshwa .
Matshalatshala na Xinawana
Hi ta boheka ku tirhana na swivangelo leswiya .
Hambiswiritano , ndzi tshama ndzi ri karhi ndzi seketela phurogireme leyi .
A hi fanelangi ku tlhelela endzhaku eka matimu ya khale .
A ndzi ta rhandza ku vula ku tisola ka mina .
Hi vutivi bya mina , leswi a swi si tiyisisiwa .
Mukamberi u ta huma ni sampulu ya xikumiwa xo hetelela .
Leswi swi tirha na le ka swiviko hinkwaswo swa nhlokomhaka .
Nkarhi lowu nga kona .
Hi ta sungula eka timinete tinharhu .
Leswi swi fanele ku fikeleriwa .
Miavelo yi tekela enhlokweni vuswikoti bya xiyimo xa le henhla hi tindlela to tala .
Ndzi ta vula swo talanyana mayelana na swiringanyeto leswi .
Kambe ku humelela ku fanele ku avelaniwa hi hinkwavo handle ka swona a swi nge heti nkarhi wo leha .
Hlamula swivutiso HINKWASWO leswi nga eka SWIYENGE SWA A na B.
Hikokwalaho a hi swikoti ku amukela ku cinca loku .
Hi lava vuswikoti bya mani na mani , ku endlela ku vumba ku ntalo na rixaka leri humelelaka .
Vuxokoxoko bya mitlhontlho leyi a swi si hlamuseriwa hi xitalo .
Matirhisele ya swilo ma engeteleka .
Hi tshemba leswaku hi ta ya emahlweni hi ndlela yo vonaka laha .
Ntwanano wo tano wu ta khumba misava hinkwayo .
Hi fanele hi landzelerisa ku ya emahlweni ka vadyondzi hi ku tirhisa tidyondzo .
Ndza mi khensa hinkwerhu eka nkarhi wa n'wina na ku tirha swinene .
Ku tumbuluxiwa na ku tlakusiwa ka matirhelo lamanene ya xiphurofexinali .
Hi xihi lexi nga fanelangiki loku ku maketiwa ntsumbu ?
A swi hlwelanga ngopfu ku tlherisela endzhaku ndlela ya hina .
MUTSHAMAXITULU
Sweswi u na switirho swa kahle ku va u kota ku sungula kahle .
Xana ku nga endliwa yini ku antswisa xiyimo ?
Tirhisa misinya ya ku hlanganisa switirhisiwa swo hambana .
Naswona laha hi le ku kaneleni ka nongonoko wa vuntlhanu wa rimba .
Ku humelela eka xiyenge ku vikiwile na ku katsiwa :
Hi ntiyiso , a wu ta vula leswaku nkarhi wu na nkoka , hikokwalaho a wu fanelangi ku tlangisiwa .
Ku endla hi ku tshembeka i swa nkoka eka ku hlayisa ku tshembiwa hi mani na mani .
Matiko lawa hinkwawo ya khumbekile hi xiboho lexi .
Mbuyelo wa vulavisisi wu fanele kuva :
Hi tibohile ku yisa emahlweni ku xavelana ka mpimo wa swa vumaki .
Tikopi ta swikombiso swa ntirho wa makungu lama ya nga hundza swi va kona .
Nkarhi wa wena wu herile .
Xana hi nga ka hi nga vi na awara na hafu ?
Ndzi ta tsakela ku tshikelela nkoka wa ku endza ka wena .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi ta vhota hi ndlela leyi nga yimiki ni xiviko lexi .
Leswi ya ka emahlweni
Lexi i xo sungula , kambe a hi xo hetelela .
Kutani laha hi fanele hi ti lulamisela ku fikelela ntwanano mpimo wu nga fikeleriwanga .
Swiboho swa huvo swi fanele ku tekiwa hi huvo leyi nga hlawuriwa hi ndlela ya xidemokirasi , leyi nga erivaleni no va huvo leyi nga na vutihlamuleri .
Lexi i xilaveko eka nsirhelelo wa tikonkulu ra ka hina .
I incini hi xi lavaka ke ?
Hi vupfile na ku lulamela ku cinca .
Xana a wu na vuxokoxoko byihi kumbe byihi bya wena n'wini ke ?
Komiti yo tsundzuxa yi ni mintirho leyi yi nyikiweke yona hi Holobye .
A hi enelanga hi xiviko lexi nga emahlweni ka hina .
Nyika xivangelo xo twala xa xin'wana na xin'wana xa switatimende leswi landzelaka :
Siku ri fanele ku nghenisiwa .
Nakambe i mhaka ya vonelo ra swa timali .
Hikokwalaho ndzi hlawula ku ala .
Ndzi lava ku vula leswaku , yisa emahlweni ntirho lowunene !
Hi ntiyiso , swi veka rixaka hinkwaro eka nxungeto .
Xana xi cinca njhani ?
Swivutiso swo tekela enhlokweni
A hi nga koti ku endla swilo swa khale swo fana hi langutela mbuyelo wo hambana .
Naswona nsusumeto wa holideyi ya xibalo se ya tirha hi ku hetiseka .
Ku vonisisa ku ya emahlweni ka nhluvuko wa ikhonomi .
Hi tshemba leswaku va nga endzela eka xifundzantsongo ehansi ka masiku mangari mangani .
Leswi i swa nkoka mayelana na vumundzuku bya mhaka leyi .
Nhlamulo ya yena a yi olovile .
Hi nge pfuki hi swi kotile ku endla tano .
Xa vumbirhi , i mani loyi a nga ta va ni vulawuri bya sweswo ?
Hi swona swi endleke leswaku hi vile ni vhoti namuntlha .
Rixaka ra vukorhokeri / tlhelo
Mikarhi leyi ya ntirho i ntirho wa xivumbeko xa ntirho lowu endliweke .
Ndzi ta hlamusela hi ku lehisa swihlawulekisi swa nkoka endzhakunyana kona kwala ka mbulavulo .
Naswona ku tlhela ku va na khombo ra ku va ku hlawuriwa .
Xana ku humelela yini hi nawu wa vukala-xihundla ?
Swi pakanisa eka ntirhisano wa mfumo eka ntirho wa wona wa nkoka .
Rungula ra mina eka vatswari hi leri landzelaka :
Leswi i mpfuneto wa nkoka wa xiviko lexi .
Loko swi nga ri tano , kutani a hi fanele ku boha tano sweswi .
A yi hluvukisiwangi .
Lowo i nkanerisano wun'wana .
Xiyenge vo ka xi nga ri xa mfumo
Hi le ku antswiseni ka xiyimo eka matiko lawa .
Ntshuxeko na vusirheleri i xiphemu xa xidemokirasi .
Hlamusela vulawuri tanihi ntirho wa mafambiselo .
Loko hinkwaswo swi famba kahle hi tikonkulu ra ka hina na tiko ra ka hina , xifundzankulu xa ka hina na xona xi ta humelela .
Leyi a ku ri mhaka yo sungula leyi a ndzi lava ku yi vula .
Hambiswiritano , hi fanele ku khomelela eka timhaka ta ntiyiso .
Tikomiti ta Tiwadi na Matekelo ya Swiboho ya Huvo
Ndzima yo karhi yi nga fambelanisiwa na samiti .
Swi kombisa xiyimo xa xiviri xa ikhonomi .
Ndhawu yi hluvukisiwile ku nyika matimba :
Hambiswiritano sweswo hi leswi ndzi swi ehleketaka .
Kambe va le hansi ngopfu ka ntshamiseko wo va va nga endli nchumu .
Ndzi ta tsakela kuva ndzi ku nyika xikombiso lexi xa matshalatshala .
TIMHAKA LETI NGA TA KATSIWA
Endlelo leri ri yima hi matimba ku fikelela mbuyelo .
Swi nyikiwa hi vanhu ekamareni leri .
Hundzulo hikwalaho a wu fanele ku twananiwa hilaha wu nga xiswona .
Ku nga va ni xitshunxo xa swa tipolotiki ntsena eka ntlimbo lowu .
Lembe , hikokwalaho , ri ve ro humelela swinene .
Mahlelelo hinkwawo
Ndzi seketela ku olovisiwa ka nseketelo wa ndzavisiso .
Swi mayelana na vanhu , swi mayelana na vanhu lavatsongo
Xa vumbirhi , maphorisa ma fanele ku rhekhoda vugevenga eka tirhekhodo ta vona .
Hi nga langutisa eka sweswo eka vumundzuku .
Wonge ha endla .
Swi le rivaleni , swi komile naswona swa kongoma .
Tsalwa leri ri ta tisiwa emahlweni ka Palamente ku nga ri khale .
Ndzi ehleketa leswaku wolowo ku ta va ku ri nchumu lowu faneleke ku endliwa .
Va na vutitshembi lebyikulu bya vanhu .
Endzhaku ko tirha malembe ya nhungu u yirisiwile malembe ya ntlhanu .
Loko va ri na ku titshembha , va ta antswa eka vumundzuku .
Ndzi ta swi endla eka nkarhi wun'wana .
Xana u ta xavisa kwihi ?
ti vumba hi vayimeri va wadi yo karhi
Hi swoleswo ntsena leswi ndzi nga swi vulaka eka nkarhi wa sweswi .
Hi titshineta eka tiko ra hina na vonelo leri .
Xana ku nga va mani xiphemu xa swona ?
Ndzi na timhaka tinharhu .
Hi fanele kuya emahlweni ku aka eka ku vuyeriwa loku hi ku fikeleleke .
Vugevenga na ku chava leswi fambaka na byona swi nga hluriwa hi ku sivela .
Ehenhla ka hinkwaswo , leswi i vutihlamuleri bya mimfumo .
Ndzi tsakela ku vula leswaku ndzingeto wo ehleketa i ndzingeto wa ntshembho .
Sweswo , a swi nge vi leswi lulameke , a swi nge vi leswi nga kahle .
Ntsena hikuva vunyingi bya vona va xi lava hi ndlela yaleyo .
Xivutiso xavumbirhi i xa loko kuri hileswaku hi lava vumbiwa .
Ndza tisola ntsena eka swoleswo .
Ku langutana na mavunwa ya matimu i vutihlamuleri bya vanhu bya masungulo .
Ndzi ehleketa leswaku a swi ta va swi hi pfunile .
Leswi hi leswi xiletelo lexi hi xi kanelaka namuntlha xi ringanyetaka swona .
Hi tiva swiringanyeto swa xithekiniki hinkwaswo .
Hi fikelele ntwanano eka ku tivisiwa ka nawu .
Vuxisi na Vukungundzwana
Mitirho na tiphurojeke to tala ti langutela ku akiwa .
A hi se va ni xifaniso lexi heleleke .
Huvo mayelana ni mhaka yo karhi ;  .
Tirhisa hi nkhinkhi tindlela to sirhelela laha swi kotekaka .
Tindlela to tirhisana
Eka mina ku ni timhaka ta ntiyiso ta nkoka tinharhu .
Hi ku vona ka mina ngopfungopfu i xiphiqo xa vaaki na ikhonomi .
Lexi xa le ndzhaku a swi vuli leswaku i xiboho xo biha .
Hambiswiritano , va swirhundzu na va matlhari , hi nga vi na milombyani .
Hakunene ndzi tsakile swinene loko u swi kotile ku swi endla .
Kutani ke , ku humelela loku ku tile hi nkarhi wa kahle etikweni ra hina .
Mukhuva wa swa minhlawulo
Lexi i xilaveko xo tivikana naswona ha xi seketela .
Tindhawu ta swimila eAfrika :
Xivono xa wena eka vumundzuku xi le rivaleni swinene :
Ku fanele ku tekiwa goza ku swi herisa .
Vanhu vo tlula timiliyoni timbirhi va tirhisa vukorhokeri bya switimela siku rin'wana na rin'wana .
Ehenhla ka leswi , i ku nonohwa ku endla xikweleti .
Xivutiso lexi i xa ntumbuluko swinene .
Kambe na hina hi le ku vileleni .
Ku nyika nkarhi ku humelerisa swa vumundzuku .
Yimani ndzi sungula hi ku mi khensa kuva mi tile .
Eka vahluri , mi tirhe kahle !
A swi enelanga ku aka hi vuntshwa .
Sweswi hi hanya emikarhini ya swiphiqo .
Ku pfuna ka nhlamuselo ya mudyohi hakanyingi ku na swivutiso .
Xana magoza lama nga ta landzela ku nga va wahi ?
A ndzi ta rhandza ku tlakusa timhaka timbirhi .
Hikokwalaho laha hakunene hi boheka ku tirha .
Hambiswiritano , ndzi kaneta ku cinca loku .
A ndzi endlanga
Meyara
Xana i nseketelo wihi lowu nga tirhisiwaka ku sungurisa ?
vuhlayiseki ekaya
Leri i goza ra nkoka kuya emahlweni eka endlelo ro endla vuxaka byi va kahle .
Ku na swivangelo swo va ku ri na milawu eka xivandla lexi .
Mavonelo ya swa rimbewu ya fanele ya katsiwa eka xileriso xa maendlelo lexi nga lulamiseriwa nkambelo wihi na wihi .
Miehleketo ya hina yi na vaxanisiwa na mindyangu ya vona .
Hikokwalaho xi fanele ku sirheleriwa .
Lexi i xivutiso xa masungulo lexi faneleke ku hlamuriwa .
Matshalatshala hinkwawo ya ta endliwa ku hunguta ku hlanganisiwa .
Kona u vule :
Hi fanele ku vona leswaku miako yi taya emahlweni yi tirha .
Xiviko lexi xi endla goza ro kanakana eka tlhelo rolero .
Ekhoto
Swoleswo swi nga cinca swilo naswona ku na nkateko laha .
Kambe hi nga endla swo tlula leswi , naswona ha swi lava .
Heniya yitsongo a hi nxungeto , kambe yi ta lava ku langutisiwa .
Swi hi tekele nkarhi wo leha tanihi mfumo ku fika eka xiyimo lexi .
Xana u endla yini ?
Ri vumbiwa hi :
Xa vumune , mafambiselo ya swa vutleketli .
Mpimo xiave wa xibalo
Leswi hi nga swi endla laha namuntlha swi khomisa tingana .
Swiboho leswimbirhi a swi fambi hi tlhelo leri nga rona .
Hlamusela goza ra kahle ra swa makunguhatelo .
Mpfuno lowu landzelaka wa phakeriwa :
Hilaha hinkwerhu hi tivaka hakona , mahungu hi woxe i matimba .
Swi le rivaleni leswaku i vutlhari bya matiko .
Kutani ndzi ehleketa leswaku laha hi le ka ndlela yo lulama .
Mfumo wu fanele ku va na xinakulobye na sekitara yo ka yi nga ri ya mfumo ku tlakusa levhele ya R&D , ku ri na switirhisiwa leswi nga pakanisiwa eka ku aka switirhisiwankulu swa ndzavisiso leswi swi lavekaka eka ikhonomi ya ximanguvalawa .
Hi teka xiave eka gingiriko wa matimu .
Hi ku engetela , lowu i nkarhi wa nkoka eka swipimelo swa vandla .
Kahlekahle , ndzi se ndzi tsarile mikarhi yo tala .
Hikokwalaho i incini lexi hi xi kumaka tanihi mahetelelo ku suka eka hinkwaswo leswi ke ?
Xana hi kahle ku fana na marito ya hina ?
I swa nkoka leswaku swiboho swa xihatla swi endliwa .
Ndzi pfumelelana na wena ; ndzi ehleketa ku u vula swona .
Lexi i xitandzhaku xo sungula , xo kongoma xa magoza lama .
Hi le ku ndlandlamuxeni ka dyondzo na ndzetelo .
Hi ta rhangela .
Xana a ku soriwa yini , vamanana na vatatana ?
U ni tindlela timbirhi to vekisa mali ya yena .
Lexi xi lava dyondzo na ndzetelo .
Ka ha ri na vangwa exikarhi ka marito na mitirho .
Hi lava swipfuno .
Hi nga ha vula leswaku hi swi twile hinkwaswo .
Hi fanele hi vona mbuyelo wa nkarhi lowu nga tirhisiwa ka ntirho wo karhi .
Makanelwa ya kongomisiwa eku nyikeni ka nkatsakanyo wa leswi humeleleke enhlengeletanini , kambe ku nga ri rhekhodo ya leswaku mani u te yini .
I tiko leri hinkwerhu hi tiphinaka hi ku endzela eka rona .
Nsirhelelo emapurasini hi ku angarhela wu fanele ku engeteriwa .
I switirhisiwa swihi swi tlangaka ?
Tanihilaha ndzi vuleke hakona , hi fikelerile ntsengo lowukulu .
Hi le ku tshikeni ka ku vhota eka vhoti yo hetelela .
Lexi va ta heta hi Ravumune .
A ndzi ta rhandza ku va hoyozela eka mbuyelo wo akisa .
Ndhawu leyi ku yingiseriwaka kona aphili yi vekiwa ku ya hi milawu .
Kuna vatsongo lava khumbhekaka eka xiyenge lexi .
Tindzimi to hambana ti endla leswaku hi kota ku langutisa swilo leswi tivekaka swinene hi ndlela leyi hambaneke .
Hakunene , ndzi vurile ku a ndzi ehleketa ku a xi ta va xi pfumala vutihlamuleri .
Ku na ku miyela kutani ndza swi tiva hi ntokoto leswaku ku ta landza yini .
A ndzi ta vuyelela mhaka leyi ndzi nga yi vula ekusunguleni .
Hikokwalaho , ndzi ta vula marito yo tsundzuxa hi ku angarhela ntsena .
Hambi xexo a xi le rivaleni .
I swa nkoka ku sivela na ku papalata vuvabyi .
A va na ku hlawula eka xiyimo xa ku lulamela ka ku famba epatwini ra mimovha .
V&V bya vusimeki bya tiphurojeke ta ka masipala
Mina hi ndzexe loko ndzi vulavula ndzi amukela hinkwaswo leswi nga laha henhla .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku komiti leta nkarhinyana ti vumbiwile .
Mfumo wu ta nghenelela eka mhaka leyi hi ndlela ya vutihlamuleri .
Na mina ndzi vile na ku tirha na leswi katsongo .
Kunguhata no tsala swiviko .
Kambe a xi .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku hi ri na nkanerisano lowu .
Hi lava ku va na rito leri akaka sweswi .
Vamanana na vatatana , xiboho i xa n'wina .
Ndzi vona leswaku hi fanele ku swi teka swi ri swo tika swinene ngopfu .
Makungu lawa ya na mikarhi leyi kotekaka
Mina hi vumina ndzi hlangana na leswi .
Sweswo i xilo xin'wana lexi eka xona mihlangano yi pfumelelanaka .
Xana i mani loyi a nga ta yimeriwa ?
Vakamberiwa va languteriwa ku hlamula swivutiso HINKWASWO .
A ka ha ri na xin'wana , eka nkarhi lowu .
Swa nkoka hi leswi :
Swi hlanganisiwile swi tiya .
Hikuva hinkwaswo i mhaka ya vumundzuku .
A ndzi tivi loko swi ringene hambiswiritano .
Hambiswiritano , hi amukela leswaku va vile ni ku humelela .
Hi tshemba leswaku nkarhi se wu fikile wa leswi .
Swi ringana ni nxavo lowu koxiweke wa tinhundzu na vukorhokeri .
Nhlamulo leyi tsariweke ya xivutiso yi ta nyikiwa .
Hi fanele ku tirhisana na COSATU kuva hi ku hlayisa .
Kuna vuxaka lebyikulu bya ikhonomi exikarhi ka matiko mambirhi .
Ndzi kombela leswaku sweswo swi kambisisiwa .
Hikokwalaho , hi le ku tirheni eka tlhelo leri nga rona .
Exikarhi ka timhaka leti nga vumba swirhalanganya a ku na leswi landzelaka :
Ku tsandzeka ku pota migingiriko leyi swi vula xidyoho xa vugevenga .
Ku vevukeriwa !
E-e , a hi nge .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi faneleke ku xi encenyeta kwihi na kwihi laha swi kotekaka .
Ha tshembha leswaku hi ta vuyela eka nkanerisano lowu .
Nkambisiso a wu enelangi ; lexi hi xi lavaka i goza .
Swi fana no vekisa eka xiyimo laha u nga hava ku vuyeriwa eka nkarhi lowu taka .
Ku katsiwa ka tafula
Yimani ndzi mi byela kuri hikwalaho ka yini ndzi vula leswi .
Xo sungula hi lexi vonakaka .
Swa tika ku endla a twisisa .
Leswi swi fambelana na kungu leri nga eka xiviko xa mina .
Ku hava nchumu xa leswi xi nga tela ku kaneriwa laha .
Hi ku vona ka hina , leswi i mhaka ya nkoka .
Hi ri e-e .
Vahakeri va xibalo .
Ku na swirhalanganyi swo hlaya leswi sivelaka leswi .
Hi lava ku nyikiwa ka matimba swinene ka vavasati hi matlhelo hinkwawo .
Hinkwerhu hi hundze hi kona siku rin'wana na rin'wana .
Hakanyingi , hikokwalaho ko aleriwa ndzhaka , leswi swi vula ku aka ku suka ehansi ku ya ehenhla .
Na sweswo swi vuriwile eka xiviko lexi .
Hi mpfhuka ka swona , swa hari ni vuyimeri swinene .
Tipholisi to tala ya mfumo wa hina ti vumbiwile hi ku langutisa Tsalwa ra Timfanelo ta Tshunxeko .
Hikokwalaho hikwalaho ka yini hi lava endlelo ro fana ke ?
Theminoloji ya mafambiselo ya phurojeke ku nga hambana ku ya hi ejensi leyi simekaka .
Nhlamuselo ya vuxokoxoko ya swivangelo swa engetelo lowu kunguhatiweke wu katsa :
Ndzi kombela leswaku u tshika ku endla leswi .
Xipano xa Vufambisi ku nge si sungula lembe ra xikolo .
Masipala wa
Ndzi ta tsakela ku heta hi mhaka ya le hansi .
Xexo ku tava xiyimo xa hina .
Xa vumbirhi , a swi kongomisiwile eka ku tumbuluxa ku tshembeka ka swa nawu .
Mfungho wa xona lowu hlamarisaka swinene i mpimo wa le henhla wa ku pfumaleka ka mitirho .
Ku ta na maqhinga
A hi ro sungula ku vula leswi .
Xikombelo xin'wana na xin'wana xi fanele ku langutisisiwa ku ya hi endlelo ra mhaka-hi-mhaka .
Hi va tekela enhlokweni .
Mali yo engetela ya laveka ku pfala leswi saleleke endzhaku .
Maendlelo ma Xiviko i yini ?
Ha swi twisisa .
Eka nkarhi wa sweswi a ndzi si va na maendlelo yalawo .
Hikokwalaho hi kunguhatile ku lulamisa xiphiqo lexi nga kona .
Ndzi kholwa leswaku ku vi le na ku nga twisisani eka tlhelo ra wena .
Swo tala swi fanele ku endliwa .
Hi fanele ku tiveka erivaleni eka mhaka leyi hambiswiritano .
Hi ku endla sweswo , a swi fanele ku tirha hi ku hatlisa , hi matimba na hi vutlhari swo engeteleleka .
Swi ta vanga ku onhaka lokukulu .
Hi le ka ntwanano lowu heleleke mayelana ni xitshunxo lexi .
Vumaki bya timayini ka ha ri byona longo ra ikhonomi ya hina .
Titwi u tshunxekile ku nghena no huma hilaha u swi lavaka ha kona !
Sweswi hi nga vona mbuyelo wa leswi .
Hikokwalaho ndzi arile xiviko lexi .
Mimpimo leyi tekiweke hi leyi landzelaka :
Hambiswiritano , lowu i ntwanano , a hi xileriso .
Ku hoxa xandla ka wena loku ko aka na ku tiyisa swi pfunile ku tlurisa .
Ndzi twisisa leswaku ku teka vutihlamuleri na ku yimisa nyimpi leyi .
Ku cinca ka nkarhi wo leha eka nxaviselano na vuvekisi bya misava hinkwayo swi vumba hi vuntshwa ikhonomi ya misava na tipolitiki ta matiko ya misava .
Ntirhisano i wa nkoka eka pholisi ya mbango leyi fambaka kahle .
Hikokwalaho , hi na mutirhisani loyi hi nga tshembelaka eka yena .
Ndzi ta kombela Tinhloko ta Vadyondzisi hinkwato ku endla swo fana .
Vuhlayiseki hi tiejente .
Phurosese yi sunguriwile na mutsundzuxi ku dirowa pulani ya bindzu .
A ndzi ta tsaka loko a wo endla tano .
A hi xihundla .
Kambe sweswo a hi xiyimo xa timhaka lexi enerisaka .
Ndzi nge swi koti .
Hlamusela hi ku komisa leswaku swi endlise ku yini ku va fika eka bolo leyi .
Ndzi ehleketa leswaku swa soleka .
A ku na nchumu xintshwa eka sweswo swi le rivaleni .
Ha khensa eka marito ya n'wina yo amukela .
Va langutela eka hina eka ku pfuxeta ntshembho wa vona .
Ndzi tlhela ndzi va na xin'wana ku xi vula hi mayelana na valanguteri va nhlawulo .
Xiyenge lexi i xa nkoka swinene eka n'wangulano wa swa mimfuwo .
Xi kanetile mikarhi hinkwayo ku onhiwa ka timfanelo leti .
A ku na xilo xo fana na nhlayiseko wa nyutliliya .
Kahlekahle , vonelo ra swa nawu ri ve erivaleni swinene .
Sweswi hi langutisa Nawumbisi lowu nga le mahlweni ka n'wina :
Ndza tshemba leswaku lexi xi vuriweke ra vumbirhi xi ya xi tika hi ku engetela .
I ntiyiso , swiphiqo swa ha ri kona .
I mpfilungano hakunene .
Handle ka sweswo a va endli nchumu .
Xana hi ku vona ka wena , u vona swi fanerile ku va va xupuriwa hi ndlela leyi ?
Xigwevo xa rifu ?
Xana hi xihi xiyimo xa yena eka leswi ?
Lexi a nga xi teka eka munhu loyi ?
I swa nkoka ku va hi sirhelela phurogireme leyi eka nxaniso .
Hlamusela masiku yo fika emakumu ya tihakelo .
Loko va kala va ku kombisa u faneleke u endla swilo hi laha u tivaka hakona .
Hambi swi ri tano , hi fanele ku ringeta .
Eka masungulo lama , vuxaka bya hina byi ta tiyisiwa .
Hlamusela nkoka wo tirhisana na swivilelo .
Tinhlamulo ta vakamberiwa . ti fanele ku hleriwa handle ko voyamela tlhelo hilaha swi nga kotekaka .
Hambanyisa tinxaka ta swikholwakholwana .
Ndzi ehleketa ku ri swa antswa hi ya emahlweni hi ndlela yaleyo .
Leswi hlamuseriwaka swa fana hambi maendlelo ma hambana switsongo ku ya hi masipala loyi a swi endlaka .
MHAWURI
Xilaveko xa nkoka xa mafambiselo lamanene i ku tiyisisiwa ka sisiteme ya tinhlayo ta rixaka .
Sweswi a hi nkarhi wo jekajekisana hi hlokomhaka leyi .
Xo sungula , i ku tinyiketela ka matlhelo mambirhi .
Va olova .
Leswi swi fambelana na mhaka ya nawu wa swiphemu swo ka swi nga bohi .
Lowu i nkarhi wo sungula laha nhlengeletano yi khomeriweke eAfrika .
Ku na .
Vadyondzi a va swikoti ku tsundzuka leswi va swi voneke kumbe ku swi twa .
Yalawa i masungulo lama eka wona ndzi tsakelaka ku ya emahlweni .
Vanhu va fanele va va na mfikelelo eka mahungu hi ririmi ra vona vinyi .
Leswi swi pfuna ntshungu leswaku wu nyika miehleketo ya wona
Hi swona swi endlaka leswaku a ndzi ta tsakela ku ri swilo swi va erivaleni .
Nkateko wa kona , hambiswiritano , hi na xipfuno lexi eka hina .
Kumisisa mfambelano wa leswi rhangelaka switiviwa .
Ntirhisano eka ntirho wa Vutleketli
Handle ka swona , ndzi rhandza ku mi nkhensa swinene ngopfu eka vutinyiketeri bya n'wina .
Sala kahle , ndzi ta ba riqingho endzhaku .
Swi na nkoka ku teka goza hi ndlela ya misava hinkwayo .
Naswona va nga va va tiyisile .
Ndzi vula leswi hi xikongomelo xa ku kanetana ni switatimende leswi .
Ematshan'weni , a hi fanele ku langutana na mphakelo wa leswi nga bohiwa .
Lowu i ntwanano wa nkoka swinene lowu hi wu lavaka .
Sweswo a swi sunguli ku ololoxa xiphiqo .
Xana ndzi nga ringanyeta leswaku hi wisanyana .
Mhaka ya swa timali na switirhisiwa swa Nhlengeletano naswona i mhaka ya nkoka .
Malembe ya Khume lama landzelaka
Ku hluvukisa mhaka ya matshamelo swi fanele ku yimisiwa .
Mhaka hi leswaku , vumbhoni byi hlanganisiwile , naswona swo tala swa ha fanele ku endliwa .
Xikombelo xi endliwile lexi muviki a pfumelelaneke na xona .
Nhluvukiso wa swifundza swa mindzilekani ngopfungopfu swi na nkoka laha .
Ku hava loyi a swi tivaka .
Endlelo leri ri ta hundziseriwa eka lembe ximali leri landzelaka .
Hi tlhela hi navela ku ala ndzinganyeto hi woxe .
Leswi swi le ka vona na swirho swa vona .
Ha khensa , mo khensa swinene .
Eka xiteji lexi , xana mirhwalo leyi ya mfumo ku ya eka mfumo yi hi nyika yini hi ntiyiso ?
Hlamusela leswi miri wa wena wu nga endlaka swona .
Mi ta tlhela mi endla vumundzuku byi va leswi byi faneleke kuva tano .
Khombo ra kona vuxokoxoko a byi se va kona eka hina .
Hi fanele ku va na nkhinkhi wo engeteleleka eka maendlelo ya hina .
Hi na ntwanano , naswona wu fanele ku xiximiwa .
Ndzi ta tirhisa ntsena timhaka ta nkoka tinharhu .
Hi tlhele hi rhurhela Samiti ya Misava ya Nhluvukiso wo Tiyiseleka .
Ku vuyerisa i xiphiqo lexikulu .
Vanhu va matiko va fanele ku swi xiya leswi .
Nhlengeletano ku tava mhaka yikulu eku fikeleleni pulani .
A ndzi ta tsakela ku tshaha xikombiso xa chukela .
NTSHIKELELO
Va ta twa va antswa , kutani va ta tiphina hi vutomi hi ku engeteleka .
Xana yena hi yexe u ehleketa leswaku i miehleketo ya kahle ?
Magidigidi ya mintirho .
Ndza tshemba leswi swi ta humelela eka vumundzuku .
Ndzi ta tsakela ku vula laha swimbirhi swa leswi njhe .
Ndza n'wi venga .
I mani a nga ni vutivi byo endla wili ?
Xana u tshemba ku fikelela yini hi ku tivula loku ?
Hi seketela swiboho leswi tivisiweke .
A hi tirhiseni nkarhi hilaha swi faneleke .
A va ku tivi na wena .
Ndzi tala ku vulavula hi xifaniso lexikulu .
Simeka manghenelo yo hambana eka mafambiselo ya mbango wa dyondzo .
Ku dyondza Mimbuyelo naswona a yi fanelangi kuva nchumu wo hetelela .
Hi le ku valangeni ka xiyimo .
Nhlamulo ya yena yi kahle swinene .
Kambe hi lava ku avanyisa ka xipolotiki .
Ndzi nkhensa ndzi vuyelela eka xirhambo xa n'wina lexa musa na ndleve leyi mi ndzi nyikeke yona .
Ku endliwa ndzavisiso lowu vuxokoxoko bya wona byi rhekhodiweke
Ndzi kholwa leswaku ndzavisiso eka xivandla lexi i wa nkoka ngopfungopfu .
Ndza tinyiketela ku nghenisa xandla xa nkoka eka nseketelo wa migingiriko ku lulamisa timhaka leti .
Nhlangano wuntshwa lowu hlanganisaka vatirhisi hinkwavo na vahakeri va xibalo .
Huvo ya wadi ya Wadi ya Z yi rhumerile swiletelo swa ku hlawuriwa ka Komiti ya Wadi .
Na hina hi ta pimiwa hi xiyimo lexi hi xi nyikaka vamanana eka vaaki va hina .
A ndzi ta tsakela ku vutisa xivutiso mayelana na ku akiwa ka swikepe .
Swi tsakisa ngopfu ku vona leswi .
Ku cinca swi teka nkarhi .
Kambe leswi a swi ri kule na mhaka leyi .
Mi nge ndzi rhanga hi ku hlamusela xivangelo xa xiringanyeto .
Leswi swi ta langutisiwa eka nkanerisano no burisana .
Tikomiti ta Tiwadi ti nga yisa swibumabumelo eka khanselara wa wadi loyi yena a faneleke ku hundzisela swibumabumelo leswi faneleke eka Xipikara hi tipholisi leti khumbaka wadi .
Mutlhokovetseri u tsundzuka no tsala hi swilo leswi humeleleke nkarhi lowu hundzeke .
Swihoxo swi fanele ku pfumeriwa .
Hi hanya eka nkarhi wa ku hundzuka ka matimba ka xithekinikali .
Swilo leswi a swi fambelani .
Hi fanele ku va ni milawu leyi bohaka eka leswi .
Pfuka ntsena elwandle .
Vanhu va vula leswaku hikokwalaho ka yini hi lava leswi ?
Leswi eku heteleleni swi chipile , na le ka mutirhisi .
Mhaka i kuva ku cinca ku endliwa hi ku engetela .
Nkayakayo a hi ngopfungopfu nghozi .
swi ta tirha
Vamanana na vatatana , ndzi mi navelela rendzo ro hlayiseka .
Xana hi fanele ku endla yini hi leswi ?
Lexi hi faneleke ku xi endla i ku fikelela mpfumelelano .
A ndzi ta tsakela ku andlala swikongomelontsongo swimbirhi .
Tanihilaha ha ha ku twaka hakona .
Leswi ndza swi seketela swinene .
Loko leswi ku ri leswi u swi ehleketaka , u hoxile .
Kambe a swi koteki kuva na nhlayo yo biha ya vanhu !
Hi swona swi endlaka leswaku kavanyisa ka vanhu ku fanele ku antswisiwa .
Vakhanselara va wadi va fanele ku tihlanganisa na Tikomiti ta Tiwadi va nga si pasisa mpimanyeto .
Kutani hi languta mitlhontlho leyintshwa .
I incini hi ntiyiso hi xi lavaka eka ndhawu leyi ?
Hi vone nhluvukiso wo tala wu endliwa .
Hakunene , hambiswiritano , lexi xi fanele ku koteka loko xi hetiwile .
Hi tshembha hi ta hlangana na tikhamphani ta hina ta migodi eka masiku laya taka .
Ndzi ta tsaka swinene ngopfu loko u nga kambela sweswo .
Nyika mavonelo eka ku durha ka mimovha :
Hi vile hi bohile ku twanana na mhaka ya xiboho .
Eka kungu leri , a hi hlamuseli mpimo lowu wa masungulo wa ku hanya , kambe hi nyika rimba ku va ri amukeriwa ra mpimo wa masungulo wa ku hanya hi rixaka .
Swivulavuri leswi nga hundza swi boxile leswi naswona ndzi fanele ndzi swi vuyelela .
Yaleyo i ndlela leyi hi faneleke ku humelerisa vulanguteri bya hina .
Hambiswiritano , kunene ka ha ri na nkarhi wo antswisa .
Ndzi amukela ku cinca lokunene loku kumekaka eka xiviko lexi .
Swikolo swimbirhi a swi se hlanganisiwa .
Hi hanya eka nkarhi wa mitlhontlho yikulu .
Ku lulamisa mpimanyeto wa masipala ;
Ndzi ehleketa leswaku leyi i mhaka ya vutlharhi ku yi endla .
Xana ku va na ku cinca ka nkoka wa mati ?
Wa hari khotsweni na vulavisisi eka nandzu byi ya emahlweni .
Hi langutane na xiphiqo lexikulu xo lwisana na mali .
Mfumo wu fanele wu va na vutihlamuleri eka ku humesa mali yo ololoxa swiphiqo leswi .
Naswona i swa nkoka kuva minongonoko leyi yi hatlisisiwa .
Mavonelo yo khuma ya leswaku vatatana va na vuswikoti
Swi tlhela swi va xikombiso xa ntirho wa vuteki bya mahungu .
Ndzi ku navelela ku humelela eka xin'wana na xin'wana eka nkarhi wa wena wa hofisi .
Xivona na ku tiyimisela swi letela vumundzuku bya hina .
Leswi swi nyika xivumbeko xo helela xo twisisa ku rhurha ka vanhu eAfrika Dzonga .
Vanhu va na ku amukela naswona ndzi ehleketa kuri swi vile kahle kuva na minkanerisano leyi .
Ku hundzuka i swa nkoka .
Leswi swi nyika vumbhoni eka xitsariwa lexi .
I ntsakelo wa hina wo fana ku sirhelela leswi .
Machudeni ya fanele ya humelerisa vutivi bya vona bya sayense na mahetelelo eka xiviko leri nga erivaleni .
Ndzi ta ku nyika nkarhi eka timinete ti nga ri tingani .
Ha mi khensa eka ku tiboha ka n'wina , ku tikarhata , ku tinyiketela na xinakulobye xa n'wina .
Dyondzo leyi ya tikomba .
Tirhisa leswi kongomisiweke leswi landzelaka :
Swa kahle eka swikolo swi katsa leswi landzelaka :
Mfumo wa Xifundzankulu wu vekile ntirho tanihi xirhangana xa wona eka mhaka leyi .
Ku cinca ku fanerile ku fikelela swikongomelo .
Swi tano , swivumbi leswi i swiphemu ntsena swa hinkwaxo .
I yini xitatisi ?
A ndzi ehleketi leswaku sweswo a ku ri xivutiso hi ntiyiso .
Naswona a nga swi twisisi , u vurile .
Ndzi yingiserile leswi va le phalamende va faneleke ku swi vula .
Swilo leswi swi fanele swi tekeriwa enhlokweni .
Lembe leri hi ta va hi karhi hi nyika swihlawuriwa swa miehleketo eka vadyondzi .
Hi swona swi endlaka leswaku hi fanele ku tsakela ku engetela xiphemu lexi .
Nsayino wa munyiki wa vukorhokeri / mukamberi :
Mpfuno wa ku endla mpfapfarhuto wa tipulani ta bindzu wa nyikiwa .
Xana i yini xa nkoka hi mayelana na xiringanyeto lexi ?
Ndzi swi tivile leswaku u ni vuswikoti ku humelela eka swotala .
Sweswo i ayitheme leyi landzelaka eka ajenda .
A ndzi ta tsakela ku kanerisana na yena hi leswi .
Rhekhoda tinhlamulo hi ku tsala .
Ku nyika xiviko
Tlhava eka batheni yo rhumela loko u lunghekile ku rhumela poso .
Leswi swi lava mphakelo wa vutivi , ngopfungopfu eka vanhu va hina lavantsongo .
Hi fanele ku vekisa swinene eka ndzavisiso na nhluvukiso .
Makaya hi ku angarhela ya ni tibuku tintsongo .
Hi fanele ku lavana ni ku endla leswaku magondzo ya hina ya va lama hlayisekeke .
A ku ri maqhinga ya mahanyelo ni ya tipolitiki lama a ma hundza vuswikoti bya vona .
A hi matiko hinkwayo lama hluvukaka ma fanaka .
Minkanerisano ya tsalwa ra timfanelo yi ya mahlweni eka swiyenge leswi landzelaka :
Hambiswiritano , leswi , a swi humelelanga eka mhaka leyi .
Nyika mpfuneto eka ku simekiwa ka mpfuneto wa swa tindlu .
Twisisa bindzu na vutihlamuleri bya tidizayinara eka vanhu .
Lexi i xinavetiso xo biha xa tiko rolero .
Ndzi kombela ku khomeriwa eka ku nghenelela .
Ndzi ta tsakela ngopfungopfu ku kombisa makungu lama landzelaka .
Xo sungula eka hinkwaswo , switirho .
Ndzingano wa swa rimbewu swi vula ku khomiwa kahle ka vamanana na vatatana , ku ya hi swilaveko swa vona swo hambanahambana .
Hikokwalaho a hi voneni swilo tanihileswi swi nga xiswona hi ntiyiso .
Vutshila bya ntirho swi vula ku kota ku tirha ntirho na ku amukela vuleteri byintshwa .
Lexi i xihlawuhlawu lexi nga amukelekiki lexi xi faneleke ku lulamisiwa .
Ku sirheleleka kumbe maendlelo ya swa rihanyo swi ta tekeriwa enhlokweni ?
Siku ro yisa :
Xexo i xikongomelo xa leswi hi nga le ku swi endleni .
Mahungu ma hina ma le rivaleni ; hi le ku tekeni leswi nga swa hina .
Swiyimo swa mahanyelo swa vunyingi bya vamanana swi cincile hi ndlela leyi vonakala swinene .
A ndzi tivi kahle leswaku u ta swi endlisa ku yini sweswo .
Hi fikelele ntwanano hi ndlela leyi nga ta tisa leswinene .
Ndzi na vutihlamuleri eka wena .
Nawu lowukulu wa tshalatshala ro fambafamba , hambiswiritano , wu ta tshama wu ri karhi wu fana .
Ku humelela loku vonakaka ku endliwile eka mikanerisano ya ntlakuso .
Yuropo yi fanele ku va na ku vumbana handle ka swona a swi nga tirhi .
Xana u na makungu wahi mayelana na leswi ?
A ndzi ta tsakela ku ku nyika nhlamulo eka mhaka yoleyo .
Ndzi tshembha swi landzelela milawu ya palamente , naswona a swi nge tekiwi tanihi leswi nga landzeleriki milawu ya palamente .
Leswi hi swi kunguhataka ku swi endla ku endlela ku hetisisa ntirho wa hina ?
Ku tsala hi ndlela yo olova hi rona khiya leri faneleke ra makanelwa lama faneleke .
Vamanana na vatatana , se hi hetile ajenda ya hina .
Nomboro ya Fekisi ya Laveka .
Leswi languteriweke hi leswi :
Xiphemu xa vaaki xa kungu ra matirhelo xi vekeriwile swipimelo ku tlula mpimo .
Ndzi seketela xiviko lexi hi ku hetiseka .
A ndzi nga tsundzuki ku xivutiso xi ri yini , kahlekahle .
Hi ta tsundzuka xexo .
Xandla xa Phuresidente wa hina u le ku teni haleni vhiki leri taka .
Na ku lwa kambe ku nga ri emoyeni .
Tshineta xitshunxo eka xiphiqo .
MATSALWA ( HI VHIKI LERI LANDZELAKA KUMBE SIKU RA MAKUMU )
Hikokwalaho , ku hlanganisa i ka nkoka .
ku herisa vusiwana
Wu fanele kuva wa ndhawu yeleyo .
Hikokwalaho ndzi ala hi ku hetiseka leswi swi vuriweke .
Ku hava nchumu lowu fikeleriweke hi ndlela leyi .
Ku humelerisa pulani ya gingiriko lowu swi ta sungula eka lembe ximali roleri .
Ku fanele ku va ni nhlamuselo ya xivangelo leyi twalaka ya swa tipolotiki ya ku endla leswi .
Hambiswiritano , ku nga va goza leri pfunaka ku yisa emahlweni .
Hi paluxile ntlhanu wa swivandla swa nghingiriko .
Yingisela na ku angula eka swivutiso ku va u basisiwa .
Tlakusa na ku tirhisa mimpfuxeto ya mpimanyeto .
A ndzi ta tsakela hambisiwiritano lexi hinkwaxo ku lavisisiwa .
A ndzi ta tsakela ku endla swikombiso swo koma swimbirhi .
Magoza yo seketela hi leswi hi nga tela swona .
Se ndzi ta ta eka eneji ya nyutliliya .
Leyi a yo va mhaka ya tihakelo ta le handle .
Ndzi ehleketa leswaku a swi ri erivaleni swinene .
Hi swona hakunene . .  .
A swi tali ku tekeriwa enhlokweni swi vonaka leswaku vanhu na mbango i va nkoka eka nhluvukiso wo tiyiseleka .
Makumu ya mhaka ya tshamisekisa maendlele ya kona .
Leyi yo va ntsena , tanihilaha ndzi vuleke hakona , mhaka ya xithekiniki .
A ndzi ehleketa leswaku a ndzi nyikile nhlamulo leyi nga erivaleni .
Va vile vanhu vo vuyerisa ku tlula hina .
A xi fanelangi xi vekeriwa etlhelo .
Hi andlarile hundzuluxo mayelana ni leswi fambelanaka ni leswi .
Nchumu wihi na wihi lowu u wu endlaka , u nga ringeti ku balekela xikweleti xihi kumbe xihi .
Swi ta tlhela swi langutana na mhaka yo humesa no tiyisa timhaka ta nkoka ta xiyimo xa le henhla .
Swi fanele ku fikeleriwa ku nga ri hi vulavisisi kambe hi ku swi anakanya .
Hi pfumelelana eka sweswo .
Xiviko lexi i mpfuneto eka ntirho wolowo .
Ndzi va susumeta ku ya emahlweni ku kombisa vutihlamuleri bya muxaka walowo .
Ku pfumaleka ka ku cinca ka swivumbeko leswi lavekaka eku hlayiseni ntshovelo .
Ndzi ta tsakela ku hlamusela ku seketela ka mina eka ku cinca koloko .
Mi nge ndzi ringanyeta .
Ndzi ta vhota ndzi swi kaneta naswona ndza swi sola .
Hi nawu , na hina hi na vonelo ro fana .
Ntirhisano a wu ri wa xiyimo xa le henhla swinene .
Xana swi tirha njhani
A hi vulavuli hi mayelana na mihlengo leyi hlanganaka .
Ndzi teka leswi tanihi ndlela ya nghingiriko ya vutihlamuleri .
Minkwama na vuvekisi
Hi ku endleni ka kungu ku fambisana na leswi .
Mundzuku xiyimo lexi xa timhaka xi nga va xi hambanile .
Komiti ya phurojeke yi hlawuriwile ku pfuneta hi vulavisisi .
Ehenhla ka hinkwaswo , hi tsakela ku tisa ku ntwanano lowu hetisekeke .
Mhaka ya nkanerisano :
Ndzi ehleketa leswaku xiboho lexi xi le rivaleni .
Hi fanele ku langutela timhaka , kambe a hi endli tano .
Kumisisa mfambelaniso wa swikwere swintsongo swa ndzhati wa switiviwa .
Swona swi nga tiyisisiwa .
Swi ta endla leswaku kuva na mali leyi tlherisiwaka hi Khomixinara .
Valawuri a va lavi ku cinca leswi .
Hi fanele ku titsundzuxa hi mixungeto .
Se hi ta vhotela naswona nhlokomhaka ya nkuriso .
Xana ku na munhu wihi na wihi loyi a navelaka ku nyika miehleketo hi swona ?
Ntiyiso hi leswaku , valanguteri va vafumi i vafumi va tiko .
A hi lavi nkwetlembetano wa swa nawu mayelana na sweswo .
Hi teke magoza ku hlamusela leswaku hi na ku twisisa ko fana eka sweswo :
Ku tsala swi nghenise xandla xa nkoka swinene eka vukhongeri byo tala .
Emahetelelweni , ndzi ehleketa tano .
Ntlhontlho wa sayense na thekinoloji ya ndhawu .
Vumbiwa bya hina tanihi laha hi tivaka hakona byi tswariwile eka ku lwa ka tshunxeko wa rixaka .
Vuyima swikepe byi nyika :
Migingiriko hinkwayo ya nongonoko yi fanele ku hleriwa , tanihi xiphemu xa Nhlavutelo wa Vutomi .
Pholisi ya timfanelo ta vanhu na yona yi hlawula ngopfu .
Ndzi vulavula hi ku va enawini .
Tlakusa matirhelo yo fikeleleka .
Hi ku vona ka mina , lexi xi ta va xihoxo xo tivikana .
Hi twile hi mayelana na leswi eka nkanerisano lowo rhanga .
Hi swona swi endleke leswaku hi va hi andlarile xiboho .
Vutleketli i xin'wana .
Xana hi nga amukela leswi hi ndlela yihi ?
Hambiswiritano , ndzi fanele ku tsakela
Hi ta ya emahlweni hi tshamisisa dzolonga leri nga pfuka emitirhweni .
Ndza n'wi khensa ku va a endlile poyinti leyi .
Tipulani leti ti kombisa timhaka timbirhi letikulu :
Leswi na swona hi yona ndlela yi ri yoxe yo sirhelela ndzhuti wa ximunhu .
Mimbuyelo ya Nkoka na ya Nhluvukiso , ku katsa na swikongomelo leswi landzelaka :
A ndzi kholwi eka pholisi ya swa timali na ya timali yihi kumbe yihi .
Ku lwisana na vugevenga
Nkarhi lowuya wu herile .
Swihari swo hambanahambana swi dya swiphemu swo hambanahambana swa byanyi .
BOKISI LERI RI TATISIWA EMAKUMU KA NGUVA YA MATIRHELO xikombiso xa kona ku nga va :
Swi khomisa tingana , kambe a swi hlamarisi .
Ndza mi kombela ku nghenisa sweswo eka vhoti .
Vuntsumi a hi mhaka yo tiva tinhlayo .
Endlelo riya hi mune wa makhumbi :
Loko tinhlengeletano ti kala ti hundza nkarhi lowu pimiweke , vanhu va tala ku sungula ku ka va nga ha tshamiseki .
Nkhuvo wa Siku ra Vamanana wu ta khomiwa hi ndlela leyi :
Vona va twisisa sisiteme leyi .
Tinhlengeletano to landzela ti kunguhatiwile ku humelela ku nga ri khale .
Kumbexana xexo xo va ntsena lexi eka xona hi nga kanetanaka .
Hi na xiyimo xo vonaka kahle eka mhaka leyi .
A swi nga vi leswi nga ta olova .
Lawa i matirhelo ya nkarhinyana lama nga tekeleriwa .
Leswi hileswi nongonoko lowu wu lavaka ku swi endla .
Naswona , hi xikongomelo xihi ?
Hi ta veka ndzima tihlo .
Maendlelo ya Komiti ya Wadi
Leswi a hi ntirho lowutsongo lowu hi nga langutana na wona .
Hi tekile xiyimo xo tika swinene eka vanhu lava endlaka vugevenga na vukungundzwana .
Mi nge ndzi mi tsundzuxa hi timhaka leti ta mune .
Ku tirhisiwa ka nongonoko wo kambisisa swa bumabumeriwa .
Mhaka ya yena yi amukeriwile .
I nchumu lowu faneleke ku lulamisiwa .
Handle ka mintlhontlho leyi hinkwayo , a ku ngari ni mpfilupfilu wa swa tibangi eAfrika Dzonga .
Mphakelo hi ntalo wa mati .
Leswi hi swi vula maendlelo yo sukela ehansi ku ya ehenhla ematshan'weni ya maendlelo yo sukela ehenhla ku ya ehansi
Muchayeri yoloye u khomiwile hi Musumbhunuku vhiki leri .
I yini yi swi tisaka sweswi ?
Ndzi nga kota ku vona ku pfumaleka ka ntshamiseko eka timakete ta timali .
Vatshami va ndhawu va yisile swivilelo eka huvo ya masipala hi mikarhi yo tala , kambe xiphiqo xa ha ya emahlweni .
Ndzi lemuka leswaku sweswo a swi olovi .
Ntirho lowu nga ta endliwa ehansi ka nhlokomhaka leyi wu katsa :
Ku cinca ka swa tipolitiki ka laveka , naswona hi fanele ku swi seketela .
Kambe , hi fanele kuva erivaleni eka leswi hi vulavulaka hi swona .
U swi tiva swinene leswi .
Mutirhi a nga endli ntirho wa yena hilaha a lerisiweke hakona .
A ndzi ta khensa nseketelo wa n'wina eka leswi .
U nga endli xihoxo , ha tiboha swinene eka mhaka leyi .
Makhomelo ma kahle ma ntlangu i ma nkoka swinene .
Hi na ntirho wo tala ku wu endla .
Leswi ku nga va nhlangano wa leswi swimbirhi , xikombiso .
Leswi i swivutiso leswi eka swona hi faneleke ku tilulamisa .
Nawu lowu fanaka wu ta tirhisiwa eka vadyondzisi va hina .
Xiyimo xi hi ndlela leyi :
Rihanyu a hi xixavisiwa .
Ndzi na ku tshemba .
Xana hikokwalaho ka yini ku ri matshalatshala ya kahle ?
Hikokwalaho ndza ku khensa eka matshalatshala ya wena eka mhaka leyi !
Ntirho eka matiko lama nga vayimelakulanghwa a wu si hetiwa .
Ndzi ehleketa ku ri yaleyo a yi ta va pholisi ya rihanyo leyi twalaka .
Ndzi teka timhaka leti tinharhu ti ri ta nkoka swinene .
Leswi , hi marito matsongo , i swiphemu swa nkoka swinene .
Hi swona swi endlaka leswaku hi kumeka hi ri lava nga ha kotiki ku amukela xiyimo lexi .
Xa vumbirhi , ku na mhaka mayelana na matirhiselo ya mali ehenhla ka swikhaviso .
Ku na endlelo .
A swi fikeleli milawu ya matiko hinkwawo .
Ndzi ehleketa ku ri hi fanele ku yelanisa eka sweswo .
Xexo i xiyimo xa ntlangu wa nkarhi wa sweswi .
Marito lama nga tirhisiwa ku tsundzuxa ma laha hansi :
Hi dinga ku va hlohletela ku endla sweswo .
Vanhu vo tala , hambiswiritano , a va xi lavi lexi , hi xivangelo xa kahle .
A ndzi nge swi teki sweswo , unga endli xihoxo !
Hlamusela tindlela to sivela dzolonga eka mbango wo aka .
Hi ringetile ku katsa swo tala hilaha hi nga kotaka ha kona .
Twisisa nkoka wo fikelela swiboho swa tinhlengeletano .
A swa ha ringananga ntsena ku xi landzula .
Nhlengeletano leyi yi kunguhatile phurogireme yintshwa ya nghingiriko .
Leswi hi swona hakunene hi lavaka ku swi tlakusa .
Ndzi seketela swona sweswo hi ntalo .
Xo sungula i mhaka ya nkucetelo wa vuhangalasamahungu .
Hi fanele ku tlhelela eka Hofisi ya Holobyenkulu eka mhaka leyi .
Switifikheti leswi swi lavekaka ku humesiwa swi fanele swiri swa ntiyiso .
Leswi hi tisela ntirho wo tika kambe lowu bohaka .
Tshunxeko wa mahungu
Sweswo swi ndzi yisa eka hungu ro hetelela ra nkoka .
Leswi swi nga antswisa ntsena vukahle bya vukorhokeri bya hina .
Ku humelela swi ta lawuriwa hi ku twisisa na angulo wa tiko eka mihluvukiso yaleyo .
Ku languta emahlweni eka nhluvukiso , vutshunxeki na ntshamiseko ;
Hlamusela hi nkoka wa nkungu na ku tilunghisela .
Ntirho wa mfumo
Sweswo i xilo xin'wana lexi hi lavaka ku xi humelerisa .
Xiyimo xa timfanelo ta ximunhu emisaveni xi tama xa ha ri lexi vilerisaka .
Vachaviseki Swirho swa Palamende ya Yuropo ,
Leswi i ntiyiso no va madurhelo ya ntiyiso eka nkitsikitsi .
Hambiswiritano , a ku ri ntlawa wa mina lowu xi kombeleke .
Hi lava nkuriso .
Hambiswiritano , ndza swi tiva leswaku swi le ku humeleleni .
Xiphemu xo sungula xi sungurile naswona xi languteriwa ku va xi herile exikarhi ka Dzivamusoko .
Mimbuyelo ya pholisi ya swidzidziharisi :
Ku avanyisiwa ka tiko hi swiphemu swimbirhi a swi amukeleki .
A hi ri karhi hi endla ku humelela eka mhaka leyi .
ku angula ka ntshikelelo wa ku cinca ka maxelo
Hi tekile xiyimo xo va erivaleni swinene .
Swiringanyeto swa milawu swi nga komisiwa hi ndlela leyi :
Boxa ntirho wa xirho lexi funghiweke eka G.
Ha ha tirhana na leswi onhakeke khale ku fika sweswi .
I nongonoko wa ntirho wo katsakanya naswona lowu nga na ku hiseka .
Nguva ya madzolonga yi herile .
Tanihi mutsari ndzi teka ku tlakusiwa ka litheresi kuva swi ri kusuhi swinene ni mbilu ya mina .
Hambiswiritano , swi lulamile hakunene ku ololoxa timhaka hi ku angarhela .
Mixavo ya swakudya na swixavisiwa yi tlakukile swinene eka malembenyana lawa .
Ndza tshemba mhaka leyi yi ta tlhela yi boxiwa nakambe .
Xo biha lexi mfumo wun'wana na wun'wana wu nga xi endlaka i ku titsakisa loko wu sandziwa .
Yena u ta va a ri laha endzhakunyana .
Mudyondzisi eka sweswi u na yena exibedhlele .
Nyika papila na nhlamuselo ya xin'wana na xin'wana .
Hi ta twanana hi nxavo hikuva a nge se tihlanganisa na mina .
Hi fanele ku vona leswaku vanhu lava va lulamisa rendzo ra vona .
Ndzi ta sungula hi timhaka ta ikhonomi na timali .
Swi vile swi amukeriwile naswona swi nghena eku tirhisiweni .
Leswi swi vula leswaku hinkwaswo leswi nga swa wena swa avelaniwa , ku katsa na nhundzu na swikweleti .
Tiphurojeke Xana hi lava fanele ku hlamusela vuxokoxoko byihi ku kota ku fikelela maqhinga ?
Mbuyelo wu ta nyikiwa hi mikarhi hinkwayo yo gaza .
Swi kahle ku ya kamberiwa lembe rin'wana na rin'wana .
Ndzi ehleketa leswaku i swa kahle leswaku leswi swi basisiwa kwala .
Hambiswiritano , mhaka leyi yi ariwile hi Samiti .
Nhlengeletano leyi fambaka kahle yi lava :
Ku kamberiwa ka le ndzeni ku ta endliwa eka swifundzankulu hinkwaswo .
Ndlela ya kahle yo sungula i ku rhamba munhu lonkulu eka ntlawa ku avelana mitirho ya khale leyi a yi tsundzukaka .
Ku nghenelela ka miganga .
Tindlela hinkwato ta vuntsumi ti fanele ku tirhisiwa ku fikelela leswi .
Nxopaxopo wu endliwile kutani ku fanele ku endliwa yini ?
Hikwalaho i swa nkoka ku va hi vekisa eka vanhu lavatsongo .
Hi vuswona yo va mhaka ya ntirho .
Hi ku vona ka mina , nhlamulo i e-e .
I xiviko xa nkoka .
Mi nge ndzi sungula hi swa timali .
Xo hetelela , vonelo ra mina ra vunharhu ri fambelana na ra nkarhi lowu nga hundza .
Ajenda yi fanele ku va rimba rimba leri khomekaka ra mbhurisano .
Swikombiso switsongo swa nyikiwa laha hansi .
Ku nyika matimba eka mimpimanyeto hinkwayo leyi Khomixini yi nga kunguhata leyi landzelaka :
Mbuyelo wu enerile .
Leswi hi swi lavaka sweswi i goza na ku olova .
Kambe a swi nga languteriwangi .
Xiviko hinkwaxo xi ta va kona hi Nyenyankulu .
Xikongomelo xa makanelwa i ku va na rhekhodo ya swiboho leswi tekiweke na ku endla leswaku swirho na mitlawa leyi faneleke yi tshama yi ri karhi yi tiva ku humelela ka komiti .
Livhi ya lembe na lembe yi vekiwile eka nkarhi lowu livhi yi faneleke .
eka nongonoko .
Swihangalasamahungu hinkwaswo swa rhambiwa , vuxokoxoko byi hi ndlela leyi :
Hi le ku kambeleni ka nhlokomhaka leyi nga ta hundzaka nawu .
Mitolovelo leyi a yi humeleli yi ri yoxe
Xana hi nga ololoxa njhani xiphiqo lexi xo khumba swinene ?
Ndzi kholwa leswaku hi na vutihlamuleri bya nkoka bya xipolitiki .
Ndzi ehleketa ku ri leswi swi fanele ku seketeriwa no hlohleteriwa .
Vukhale
Xo sungula , ku pfumaleka ka vutihlamuleri bya xidemokirasi na mfikelelo wa mahungu .
A ndzi ta tsakela ku heta laha ndzi nga sungula kona .
Ndzi lwisana ni vubindzurisi bya mfuwo .
Hi ku vona ka mina , leswi i nkanelo wo hlekisa .
Ndzi tshemba swinene leswaku hi dinga hundzuluxo wa hiseko swinene .
Hikwalaho ka sweswo i swipimelo leswi nga na mhaka .
Ku hunguta mpfumaleko wa vutivi bya swa tikhompyuta exikarhi ka vaaki va le makaya na va le madorobeni .
Nongonoko lowu i wa swiphemu swinharhu .
Matimu ya kombile khombo ra muxaka wo tano wa nhluvukiso .
Lava i vanghana va hina .
Swa twala , ndzi fanele ku pfumela sweswo .
Xana nhlayo ya ku ringanana ka masungulo i yini ?
Wa swi tiva leswaku hi na nkarhi wutsongo .
A kuri nkarhi .
Hi ta ya emahlweni eka tlhelo rero .
I ko tihlawulela , loku lawuriwaka hi leswi muendli wa xikombelo a swi tsakelaka .
Eka timhaka hinkwato , nhlamulo ya le rivaleni ya laveka .
Ina , lexi i xiphiqo .
Hi tala ku vulavula hi ku pfumaleka ka vufambisi byo tano .
Naswona lowu hi wona nkarhi wo gingirika .
Hi swona leswi endlaka leswaku va navela ngopfu ekaya .
ku swi nghenisa endleleni
A hi vulavuli hi nhlungo , swi la rivaleni .
I mani a nga tsakelaka ku vulavulela ku seketela ?
Swilo a swi hlangani .
Mfumo wa le xikarhi wu le tiyisiseni hi ku humelela vuswikoti bya vuswikoti bya wona byo xopela ku landzelela nawu lowu .
Leri i endlelo ra kona .
Leswi hi leswi swi fambeke kahle .
Switirhisiwa : Tinoti ta khoso ; tafula
Nghingiriko wu fanele ku endliwa hi munhu hi munhu .
Vamanana na vatatana va le ka vuhangalasamahungu
Hi le makumu swinene ka ku chika ka mixavo ya tinhundzu misava hinkwayo .
Mayelana na leswi , hi le ku seketeleni ntlawa wa nhlayo ya swirhapa swa swakudya leswitsongo .
Humesela ehandle u tlhela u hlamusela milawu yo mahanyelo .
Hi ta ku nyika mahungu .
Hi tshemba leswaku leri i goza ra nkoka swinene .
Ku hava mimbuyelo leyi nga taka yi nga kambisisiwi .
I matitwelo ya vaaki na ntshikelelo wa kona eka ndhuma ya minhlangano .
Vaendzi vo hlonipheka , vamanana na vatatana , na vayimeri va vateki va mahungu .
Minyikelo ya phalamende eka maendlelo lama yi vile ya nkoka swinene .
Xiviko a xi tekeli enhlokweni , hambiswiritano , tlhelo leri ra swilo .
Kumisisa hilaha u nga endlaka xikombelo laha .
I incini hi nga ku swi endleni ku hlayisa mbango ?
Dokumente i ya nkoka swinene na ku va ya kongoma .
Xana hakunene hi dinga xiletelo xa nkarhi wo tirha ?
Hakunene , ndza swi twisisa leswaku ku na ku langutisisiwa ka swa vubindzurisi .
Hi na nkarhi wo tsakisa emahlweni ka hina .
Xana u kota ku vulavula na yena loko u fanele ku endla tano ?
Madokodela hinkwavo va le ntirhweni .
Sweswo hi leswi swilo swi nga yimisa xiswona mayelana na vhoti .
Timhaka timbirhi ta nkoka i ta nkoka wo hlawuleka eka hina .
Swiendleko swa mitirho leswi swi lulamisiweke hi Khomixini leyi swi ringanyeta leswaku mitirho leyintshwa yo tala yi tikomba yi kumeka eka mabindzu lama kongomisiweke laha tikweni , na le ka tifeme ta vukulu lebyitsongo na bya le xikarhi .
Tekela enhlokweni nhlamulo
I tipholisi leti simekiweke ehenhla ka timfanelo ta masungulo ta ximunhu na vaaki .
Swi teka kwalomu ka tiawara timbirhi naswona dayagiramu yi tirhisiwa ku tata phepha ro tlhantlha .
Mo ndzi sungula hi mhaka yo hetelela eka xiviko xa hina .
Leswi i xitsundzuxo eka ku veka nkoka eka xidemokirasi , Vumbiwa bya hina na Tsalwa ra Timfanelo .
Kwalaho nakambe , ndzi ehleketa leswaku swoleswo a ku ri ku tshembeka .
A ndzi ta tsakela swinene ku twa leswaku i yini .
Miehleketo ya mina leyikulu i nchumu lowu tirhanaka na lexi , hambiswiritano .
Sweswo i xilo xin'wana lexi hi nga ta ka hi nga humi eka xona .
Ku va leswi swi humelela , hambiswiritano , matshalatshala yo engetela ya laveka .
Palamende a yi kombeli timhaka ku va ti engeteriwa .
Xana sweswo swi ta khumbha njhani ntirho lowu faneleke ku endliwa ?
Ku nyika vukorhokeri eka matiko ya le handle .
Ha swi tiva leswaku u kota nchumu wihi na wihi .
Swi sungule ku tiveka ngopfu laha ku sunguleke mintlawa yo hlaya swinene .
Ku endla swilo erivaleni a swi tiyisisiwi .
Leswi swi kombisiwile eka vhoti ya ntwanano wa hinkwavo eka komiti ya hina .
Tanihilaha ndzi hlamuseleke hakona , xiyimo xa antswa swinene .
Teka xiboho leswaku u ta endla yini ku pfuna Komiti ya Wadi ya n'wina ku teka magoza lama .
Miako : Masungulo ya Nhluvukiso .
U vulavule hi ku herisiwa ka kontiraka .
Ndzi endlile kungu .
Xo hetelela , mhaka ya vunharhu yi fambelana na ku va erivaleni no tshembeka .
Khoto ya Majisitarata
A hi cinceni mavonelo ya hina eka vugevenga .
Ndzi tshemba leswaku swi ta kumeka hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
I incini hi nga eku swi kombeleni eka xiviko lexi ?
Ku xiyisisa mhakankulu yo antswisa sisiteme ya malawulele ya swa timali .
Hinkwerhu ka hina hi ta ku seketela .
Hi tlhela hi va hi lulamile ku nyika ku pfuna ka xithekiniki .
Kambe hi fanele ku fikelela ndzinganano wo karhi .
Hi le ndlela eka sweswo .
Hlamusela mbuyelo lowu .
Mpimo wa nthyakiso
Hikokwalaho ndzi vhota hi ndlela leyi nga yimiki na mihundzuluxo yaleyo .
Vanhu vo tala va vula leswaku leswi swi ta teka nkarhi .
Swi fike tanihi xitshuketa eka hinkwerhu ka hina .
Siku ro velekiwa
Wu sayiniwile hi mifumo leyi yi hlawuriweke hi vanhu !
Va lava xileriso naswona ku nga ri xibumabumelo .
Sweswi , hi langutanile na xiphiqo xa xihatla no tika .
Ku cinca , hakunene , a ku ngari hi xivumbeko hi ntumbuluko .
Leswi a swi tano ; eka ku hambana .
Kambe leswi a hi xiphiqo , vamanana na vatatana .
Tinhundzu na vukorhokeri
Ndzi ni swiphiqo swo hlayanyana mayelana ni xiviko .
Ku tlhela kuva vumbhoni bya ku tiyimisela ka mfumo lowu eka vanhu va xifundzankulu lexi .
A ndzi langutela swo antswa .
Milawu yi fanele ku fana eka wun'wana na wun'wana .
Hi swihi swiphiqo swa rihanyo leswi fanaka eka :
Nhundzu leyi landzelaka :
Elembeni ku na mavhiki ya makumemune yo dyondzisa , ku dyondza na ku asesa .
Sweswo hi leswi hi tirhanaka na swona laha namuntlha .
Lexi i xivutiso xa ku tshembana na vutshembeki .
Vadyondzisi na Valavisisi
Xiphemu xa phepha leri eka rona ;
Sweswo i xikongomelonkulu xa xiringanyeto lexi .
Kutani ku na mhaka ya ku nhlanganiso wa eneji .
Xilo xin'wana xo karhi a xi fanele xi endliwile hi mali leyi .
Xi hlamula xivutiso xo sungula eka xivutiso xa nomo .
Xikombiso , a ku vangi na ku tekela ehansi ka xiyenge xa mfumo .
Minkhuvo yi ta humelela eka tilevhele ta rixaka , xifundzantsongo , na matiko ya misava lembe hinkwaro .
Ku vuriwa leswaku : eka lava va nyikiweke swo tala , ku languteriwa swo tala .
Hambiswiritano , hilaha muviki a vulaka hakona , hi nga va na ku tshemba .
Xavumbirhi , ku tirhisa hi ku hetiseka vuswikoti bya makete wa le ndzeni .
Swi seketela hi ntirhisano ;
Se hi endla xihoxo xo engeteleleka ku tika swinene .
eka leswi twananiweke
Ku aka sisiteme ya ndzindzakhombo wa rihanyo ra rixaka i xikongomelo xa nkoka .
Mutirhisi ?
Hambiswiritano , lowu a hi nkunguhato wa xinawu .
I namuntlha .
Eka mhaka yaleyo , hi vuyeriwile hi vutihlamuleri lebyintshwa .
Hi ni mikwama kusuka eka rimba ra nongonoko wa vutsevu .
Xana hi fanele ku ehleketa yini hi leswi ?
Hi tama hi ya emahlweni hi hlangana ni xiphiqo lexi .
Ha ha ri eku kaneleni ka leswi ndlela ya kahle swinene yi nga yona .
Sweswo i ntlhontlho eka mihlangano ya hina hinkwayo .
Hileswaku , ku ya hi vonelo ra mina , mbhurisano i wa nkoka
Miholo ya vatirhi va masipala na swiengetelo swo fana na swa swifambo swi hakeleriwa hi mali leyi .
Vamanana na vatatana , ndzi ta hlamula xivutiso .
Khonferense a hi ndhawu yo bula eka yona .
Xiyimo lexi xi khumba vanhu swinene naswona xi tlhela xi nga amukeleki .
Kuna ndzima yo tala leyi endliweke .
Wu ndzi byele leswaku ndzi fanele ku lwela ku tirhela vanhu va rikwerhu .
Hinkwaswo a swi na swihlawulekisi swo fana .
Ku cinca eku tsaleni
Hi ni nkateko lowukulu eka mhaka leyi .
Xileriso lexi i xiphemu xa nawu wolowo .
Misinya leyi yi teka xivumbeko eka swilaveko swa vumbiwa leswaku :
Ndza mi khensa ku va mi ndzi yingisa .
Hlayisa ndhawu yo paka ya vusiku yi ta tlhela yi katsiwa .
Hambiswiritano , swa pfumeleleka eka xiviko xo hetelela .
Lexi na xona hi xona xivangelo xa ku va hi ta tshama hi gingirika .
Ndzi tshembha hi ku hetiseka leswaku hi nga teka vutihlamuleri bya vona .
Emasungulweni ya lembe leri hi simekile pholisi ya hina ya swa rimbewu .
Ndzi ta khensa swinene eka wena ku va u endla tano .
Hi ndlela yihi kumbe yihi , ndza tshemba hi hambukile .
Swilo swimbirhi swi ya emahlweni swi nyika xivangelo xo vilela .
Matshalatshala lawa ma seketeriwa swinene hi ntlawa wa mina .
Hakunene , ndzi ta endla sweswo hi vumina .
Xana tikomiti ta tiwadi ti nga kongoma kwale ka masipala ku ya boxa swivilelo swa tona xana ?
Mintlhontlho ya xivandla lexi i :
Ha amukela eka vangheneleri hinkwavo .
Hlamusela vuxaka exikarhi ka khodi ya matikhomelo na ku maketa ko humelela .
Handle ka swona , a xi nge humeleli .
Humelerisa swilaveko swa ntirho .
Leswi swi vekiwe hi xitalo laha hansi .
Ndzi nga vula na ku swa boha eka mbango .
Muviki u kombisile leswaku wa swi tiva sweswo .
Ndza tisola ku va xi fikile eka lexi .
Ntokoto wu kombisile mfularhelo .
Kuna mphikizano lowukulu laha mugangeni .
Hikokwalaho leswi swi nge yisiwi eka vhoti .
Lexi i xikongomelonkulu xa maendlelo yo languta hi vuntshwa lama yaka mahlweni .
Leswi i ku navela ka hina , - leswi i makumu ya matshalatshala ya hina .  . .  .
Ku fanele ku endliwa ntirho wa ntiyiso hi mali leyi .
Eka leswi kanetanaka na swona , ku ni ntsakelo lowu nga pimiwiki hi matimba yo karhi .
Xikombiso xa kontiraka ya mafambiselo i ' Ku rhwala Malakatsa ' , laha munyiki wa vukorhokeri a nga na vutihlamuleri bya mafambiselo ya ku hlengeleta malakatsa , ku karhi ku tirhisiwa vatirhi na switirhisiwa swa masipala .
Xikongomelo xa kona i ku antswisa nkoka .
Hi nga ka hi nga veki ehansi nhlokomhaka ya ntshembo .
Ndzi swi twile hinkwaswo khale eka malembe yalawa ya sweswi .
Xedulu xa mahelo ya lembe xi ta nyikiwa hi hofisi ya xifundzha .
Ku avela timali eka swa magondzo a hi xona xiphiqo xa magondzo xi ri xoxe .
Ndzi pfumeleleni ku hlamusela ku hikwalaho ka yini .
Nhlonge hi xona xirho xikulu ku tlula hinkwaswo naswona i ndzalama .
Leswi i nchumu lowu faneleke ku endliwa hakunene .
I ku antswa ka xiviri eka xiyimo leswi xi nga xiswona .
Wena u teke xiboho .
Xana papila ra nsirhelelo ra hari ni matimba ?
Hi swona swi endlaka leswaku ku va ni xidingo xa ndzavisiso .
Ntwanano wu fikeleriwile .
Leswi hi faneleke ku swi endla i ku hlanganisa hi nga si khansela .
Hikokwalaho , ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku dyondza eka ntokoto lowu .
Hi lulamile ku nghenisa switirhisiwa swo tala .
Ku ringeta swi ta endliwa eka tindhawu ta mati , gezi , mbhasiso na xihlawulekisi xa mafambiselo ya mbhasiso .
Leyi i miehleketo ya kahle naswona yi na nseketelo wa palamente .
Mfumo wa nhluvuko wu aka vuswikoti bya vanhu ku antswisa vutomi bya vona vini , loko wu ri karhi wu phalala ku lulamisa ku nga ringani ka mikarhi leyi nga hundza .
Sweswi mixavo ya oyili ya wa naswona mixavo ya swakudya yi yile ehansi .
Leti i timhaka to bohana no va ta xihundla swinene leti ku faneleke ku langutisaniwa na tona .
I incini xi xi endlaka ke ?
Xana yuniti ya nsindziso yi huma kwihi ke ?
Mhaka leyi na yona yi fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Ndzi ehleketa ku ri a hi fanele ku endla ku hambana loku vonakaka kahle laha .
Hi khomiwile hi tingana ku tlula mpimo .
A swi tikombi va swi tekela enhlokweni ku ringanela .
Cheke ya ha ri eposweni .
Kambe leswi a hi swona leswi ndzi swi lavaka .
Ndzi tsakile ku khomanisa swivutiso .
Sweswo swi na nkoka , ngopfungopfu eka mhaka ya xibalo .
Tirhisa Swikombiso na Timhaka :
Maqhingha yo dyondzisiwa hi ntangha ya wena ya kombise ku va ya pfuna .
A xi fanelanga ku va mfungho wa ntima wo hetelela lowu nga sala .
Hinkwaswo leswi swi ta seketela ikhonomi ya eneji yo tirha ku antswa .
YA XIVIRI
NKAMBELO
Hambiswiritano , hi le ku laveni ku fikelela ku antswa ka kahle hi nkarhi wo koma .
Mafambiselo na malangutiselo i nkoka swinene .
Ndzi langutela minkanerisano leyinene .
Hikokwalaho ndzi hava nchumu xo hambana na nkoka wa nhlengeletano .
Ndzi tshinya mitirho leyi yo pfumala vumunhu hi marito ya vukari lebyikulu .
Maendlele yo tiya ma laveka .
Ntsena kuva hi ku pfuna u tiva laha u nga kumaka marungula .
Xiyenge lexi nga na vutihlamuleri bya mfumo wa miganga eka ndhawu yo karhi emugangeni .
Hi swona !
Ndzi kota ku vona ndzi mbuyelo .
Lexi xi ku lawulaka i nsusumeto wo antswisa vutomi bya vanhu va ka hina hinkwavo .
Swi katsa xihlawulekisi xo hlamula eka ku onhiwa loku vangiweke hi ndhambhi ya lembe leri hundzeke .
Xivutiso xa ndhawu ya vukorhokeri na xona xi lulamisiwile eka xiviko .
Ntirhiso na nandzeleriso wa swikongomelo swa hlamuseriwa .
Ku tiyimela ka vululami swi le ku kamberiweni .
Mfumo wa ntshikelelo a wu lava ku hi avanyisa ni ku endla leswaku hi vengana .
A ku na xintshuxo xin'wana xa nkwetlembetano .
Xo sungula , a swi yi ekule ku hundza eka xikatsa xa milawu .
Hikokwalaho ndzi na switiviso swa ntlhanu ku swi endla eka xileriso lexi .
Xana hi nga swi endla njhani hi ndlela yo humelela ?
A ndzi pfumelelani na leswi .
Ndzi tshemba leswaku swi le rivaleni .
Nkarhi wun'wana ku dyondza hi ku langutisa endzhaku ku nga ha va ka xikhale .
Nandzu lowu wu le khoto sweswi .
Hi tsundzuka vaxanisiwa .
Matirhisele ya mali eka malembe ya mune yi lemukile kuri :
Xana hi swihi leswi nga yiki emahlweni ke ?
Xa vumbirhi , mphalalo wu nga tirhisiwa ku kondletela nhluvukiso wa xidemokirasi .
A ndzi ta tsakela ku nyika swikombiso swimbirhi ntsena leswi swa ha ku vaka kona .
Swifuwo i xivilelo xa nkoka xa ntirho wa le purasini .
Vonelo eka makungu na minongonoko ya masipala
Hi twanana na swikumiwa swa xiviko .
A hi endleni swo antswa hilaha hi nga kotaka hakona .
Ndzeriso wo hlaya eka vatirhi .
Swirho swo tala swa Komiti ya Wadi swi va entirhweni exikarhi ka malembe mambirhi kumbe ntlhanu .
Xana hi lava yini kahle-kahle eka xivandla lexi ?
A hi se tivana kahle .
Ndzi ku kombela ku lulamisa leswi hi xihatla .
Ku ni xihlawulekisi xin'wana .
Hikokwalaho hi nga vhotela ntsena ku hambana na xiviko lexi .
A ku nga fanelangi ku va na swirhalanganyi eka swipfuno swa vanhu .
Va fanele ku endla ntirho lowukulu wa kona .
Kahlekahle swa tsakisa swinene .
U ri u na xivono xa : Dorobankulu leri nyanyulaka vatshami va migingiriko .
Hi lava nkarhi wa wena , mavonelo na vuswikoti .
Khombo ra kona , leswi a swi nga ri tano laha .
A xi hetisekile .
Xikongomelo xa modlele i ku :
Swi fanele swi humelela .
Eka mhaka leyi na yona , matiko ya misava ya fanele ya endla leswi fanaka .
Swikongomelonkulu swa nkunguhato hi leswi kongomeke swinene .
Siku .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
A ndzi ta tsakela ku sweswo erivaleni .
Hikokwalaho hi vhotela ku hambana na swileriso leswi swimbirhi .
Ehleketa leswi u nga na swona eka layiburari leyitsongo ku tlula hinkwato leyi hlawuriweke .
Hi na mihlengo ku suka eka nongonoko wa rimba ra vutsevu .
A ndzi tisoli eka swona .
A ri ta va goza lerikulu loko lexi a xi lo humelela .
A ku na ku nghenisiwa loku ku nga endliwa eka leswi .
Vaofisiri va langutela ndzinganyeto wo hetelela ku tlhela wu va wa le henhla .
Palamende yi fanele ku endla hinkwaswo leswi kotekaka ku hlayisa mali ya vahakeri va xibalo .
Vundzeni bya kona , hambiswiritano , i bya nkoka .
Namunthla swilo swa antswa .
Hambiswiritano , ku hlaya xona i ku lava ku khomiwa hi tingana .
Ndza tshemba leswaku sweswi swi le kusuhi na hina .
Mi se mi tiva xiyimo xa mina eka mhaka leyi .
Hikokwalaho na xona xi tirhana na nsirhelelo wa mbango .
Handle ko tirha hi matimba na ku tekela enhlokweni onge leswi swi nga humelelanga .
Mavito ya vakomberi lava humeleleke na lava nga humelelangiki :
U na ntirho wa nkoka lowu ku yimeleke .
Sweswi , mi nge ndzi vula nakambe loko hinkwenu mi nga si sungula ku chavisiwa hi mayelana na leswi .
Xiviko lexi xi ta xopaxopiwa hi tiphanele .
Hlamusela nawu wa ku tirhisiwa ka matimba ya minimamu .
Sweswi i nkarhi wo yima hi tiya eka swiyimo swa kona .
Swirho swa Komiti ya Wadi swi fanele ku vona leswaku kungu ra koteka na ku fikeleleka .
Lexi xi nga fikeleriwa .
Eku sunguleni , Nawu wa nhlangano lowu .
A ndzi ta hlawula leswaku swi va hi ku hatlisa .
Ndzi pfumelelanile na xiviko lexi .
Lexi i xitsundzuxo xa mina .
Ntirho lowu wu ta antswa hi ku simekiwa ka Ejensi ya Nhlayiseko wa Ximunhu wa Rixaka .
Vufambisi lebyikulu bya khampani byi tava ni vutihlamuleri eka leswi landzelaka :
Palamende yi ta yima na n'wina eka mhaka leyi .
I incini hi nga na xona ke ?
Tsalwa ra makanelwa ri tumbuluxiwile .
Wa endla .
Ha khensa swinene .
Nawu wo lawula swibalo na wona wu na ntirho wo nkoka ku wu tirha .
Swi famba na leswiya :
Ntirho lowu wu ta ya emahlweni hi ku landza xihatla lexi laviwaka hi xiyimo xa hina .
Swi kahle , ndzi ehleketa tano .
Xichudeni xi le henhla ma muako wa vuhenhla byo karhi .
XIVANGELO
Hinkwerhu hi nga tinyungubyisa hi leswi fikeleriweke , kambe hi nga tshami hi mavoko .
Gezi ro huma ematini i xivumbeko xa eneji leyi pfuxetiwaka .
Byi fanele ku tama bya ha wela eka marimba ya pholisi ya rixaka lama tumbuluxiweke hi tindzawulo ta mfumo wa rixaka .
Ku aviwa ka nongonoko wun'wana na wun'wana ku yimile hi ndlela leyi :
A swi nge twali ku va ku tekiwa goza rolero .
Hikokwalaho ndzi tshembha leswaku hi nga teka xiboho xo hambana mundzuku .
Swiyenge swa mani na mani na swo tiyimela .
Ku suka eka leswi nga laha henhla , swibumabumelo leswi landzelaka swi nga endliwa :
Hakunene a ndzi tisoli eka swona namuntlha , swi le kule na swona .
Lexi xi le ka ajenda ya hina ro sungula .
Xitori a xi koti ku yimela ku xopaxopiwa .
Xana i mani a nga ta tsakela ngopfu ku xava ximakiwa lexi ?
Nkuriso i ntlhontlho lowukulu .
Nakambe .
Ha xi kanakana .
Sweswi eka mhaka ya mina yo hetelela .
Vo tala va siyiwe endzhaku .
Vona leswaku tisisiteme leti nga ringanisiwa ta swa timali .
Ndzi yivile ku suka eka marito ya wena , Holobyenkulu .
Hi le ku ringeteni ku endla swilo swa kahle swinharhu .
Ndzi ta tsakela ku vona engetelo wa nhlamulo .
Ku na timhaka to tala leti khomaneke laha .
Hikokwalaho , ematshan'weni ya swona , ndzi pfumelele ku nyika vonelo ra mina hi ndlela ya ku angarhela .
Munhu u endliwe hi ntshembho lowu .
Boha nkoka wa .
Hikokwalaho ndzi lava ku vula xisolo xa hina xi va erivaleni swinene .
Hi fanele hi tirhisa milawu ya swa timali ta mfumo , ikhonomi leyi nga lulama .
Sweswi i nkarhi wa ku xi fikisa emakumu .
Leyi i mitlhontlho ya hina naswona leswi i ku tiboha ka hina .
Ku buka i ka nkoka .
Ndzi kombela leswaku mi ehleketa hi ta ku vuyela eka sisiteme liya ya khale .
Ku na swiphemu swo talanyana leswi swi faneleke ku tekeriwa enhlokweni .
Leswi ndzi swi vurile ekusunguleni ka mbulavulo wa mina wo pfula .
Buku yi vumbiwile hi tindzima leti landzelaka :
A hi mhaka ntsena yo tlhengusa makumu ya doroba .
Ntlawa wa mina a wu lavi ku cinca swoleswo .
Loko khampani yi kanetana na leswi , yi ya ekhoto .
Nongonoko wa rimba wa vutsevu wu ta va xitirho xin'wana .
Hi tlhela hi ri karhi hi tirha hi matimba ehenhla ka vukorhokeri bya rihanyo .
Ndzi amukela maendlele lawa .
Khomixinara hi ku landza Xiphemu lexi .
Swilo swi nga ha ya emahlweni hi ndlela yo fana .
Leswi swi ta siva mpfilumpfilu wa mifungho leyi nga riki enawini laha etlhelo ka patu .
Dyondza dayagiramu exineneni .
Hi fanele ku va lava hananaka eka leswi .
A ndzi ta tsakela ku susumeta ku cinca ka swa nomo .
Mitlhontlho leyi ya hinkwavo yi hetelele hi xiyimo xo hlanganeriwa .
Vatirhi kulorhi , ndzi pfumeleleni ku hetisa .
Hikokwalaho , ndzi kombela leswaku hi tirha ku ya hi xileriso lexi .
Swi hundzele hi nkarhi .
Hambiswiritano , tanihilaha hi swi tweke hakona , xi na khombo hi mpimo wa le henhla .
Leswi a swi nyika matimba naswona swi tile hi nkarhi lowunene .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi teka leswi tanihi xihoxo lexikulu swinene .
Hi ku ahlula ka mina , xa tikomba a hi lexi xi nga hlawuriwaka .
Ntikelo wa Yuniti ya Mapulanelo ya Xifundzankulu wu sunguriwa ku va khumba .
Papalata ku endla u ri wexe ;
Xana vadyondzi va xi twe xi ri njhani xitoloveto xo hluvukisa mepe wa miehleketo ?
Hikokwalaho ndzi vhota hi ndlela leyi nga yimiki na switshunxo haswimbirhi .
Leswi landzelaka swi ta nyikiwa :
Hi hava xikombo xa swiphiqo leswi nga kona kumbe ku humelela loku endliweke .
Hi nga ka hi nga tirhi hi ri hexe eka mhaka leyi .
Ku tumbuluxa mintirho ya nkarhi wo koma ku pfuna swisiwana swa swisiwana ;
Tanihi leswi hi swi tweke , u lovile a ri ntsongo .
Lexi a xi nga amukeriwi .
Matimba ya Khomixini
Leswi hi nga na swona laha i mhangu ya mbango .
Hambiswiritano , hi ta ya emahlweni ni ajenda ya hina .
Ndzi pfumelelana na swivilelo swa nwina .
Hi nge tiyiseli xiyimo xo yelana laha .
Siku ra Ndzivalelano
A ndzi kholwi leswaku ku na xilaveko xa leswi .
MITLAWA LEYI NGA NA NTSAKELO
Nkarhi lowu tekiweke siku xi lulamisiweke Xi lulamisiwile hi
Loko u twa mbhurisano wu huhula , lemukisa ntlawa walowo hi ta xiyimo xexo .
Nyenyankulu ya lembe leri taka .
Nhlamulo eka swivutiso .
Longoloxa swakudya leswi u swi dyaka masiku hinkwawo .
A ndzi ta tsakela ntsena ku angula hi ku hatlisa eka xexo .
Xo hetelela , hi amukela vonelo leri .
Nseketelo wa Vatirhi wa lembe :
Va dyondzile leswaku makete a hi wa nkoka ngopfu .
Laha hilaha muganga wu faneleke ku nghenisa xandla .
Matshalatshala ya fanele ku endliwa hi ndlela yoleyo .
Xana vanhu va tirhisa nambu njhani ?
Tirhana ni nhundzu yihi ni yihi leyi nga ya n'wana .
U nga va u vilerisiwa hi vuhlayiseki bya varhandziwa va wena .
Xikongomelo xa ndzavisiso
Vunyingi bya n'wina a mi koti .
Hikokwalaho hi le ku tekeni ka ntila wo tika swinene .
Xana xi khomelele nkarhi wo tanihi kwihi ?
Hikwalaho ka yini swifaniso leswimbirhi swi twanana ?
A hi swifaniso swo tala .
Byebyo i vumunhu na mfungho wa ntwela vusiwana .
Vulawuri bya xipolitiki byi na nkoka swinene .
Leswi swi ta koxa mali yo tala swinene .
Ndzi nyika nseketelo eka mpimanyeto wa mina .
Tikhoso ta ririmi ta vatirhi .
Hi ku vona ka mina leyi i nhlayo leyi nga ehansi ku tlula mpimo .
Lowu i nkarhi wa matimu .
Hileswaku ndzi nga endla yini hi munhu loyi ?
Swi tsariwe hansi .
A hi hlayiseni rihanyo ra kahle .
Ku cinciwa ka miako swa laveka .
Vamana na vatatana , leswi swi kombisa leswi nga humelela ku ta fika sweswi .
Hlamusela vutihlamuleri bya xibalo xa bindzu lerintsongo .
Xikongomelo xa hina xo hetelela i ku vona leswaku muganga wun'wana na wuna'wana wu ni switirhisiwa swa mapatu .
U vula leswaku a ku nga ha tava na mpfuneto wa timali .
I nala wa tiko ra xidemokirasi .
Ndzi kholwa leswaku hi rhumerile hungu leri nga rona .
Handle ko humelela .
Hi na mahungu yo ringana ku va hi teka swiboho leswi faneleke .
Ndzi kanetana na leswi hi matimba .
Mbuyelo wa nhlawulo hi lowu landzelaka :
Xexo xi fikisa emakumu tivhoti leti ti komberiweke eka endlelo ra xihatla .
Ntsika se yi sungurile ntirho wo lulamisa xiyimo .
A hi tshembeni leswaku xi ta tirha .
Hi hlayisa mfanelo eka vhoti yo hetelela .
A ndzi ta n'wi kombela leswaku a komisa hilaha swi nga kotekaka hakona .
Swi nga onhiwa hi ku olova loko swi tirhisiwa eka mihandzu leyi nga ni timitsu .
Hi ntiyiso , swi va erivaleni leswaku xikimi xa nyimpi xi huma eka yena .
Lava amukelaka nxupulo a va nga vi na ku tivhikela .
Hlamusela thema ra xivutiso .
Xiviko xi na swo tlula ntsena mhaka ya mabazi .
Ndza swi tiva leswaku u le ku tirheni ku ya hi xikongomelonkulu xexo .
Ku hetisa ku kambisisa kungu hi ku tsala
A ndzi ndzexe wa ku vula sweswo .
Risimu leri ri ta tlangiwa kambirhi , hi ndlela leyi landzelaka :
ndlandlamuxo wa ndzingano wa rimbewu
Nongoloko wa nkambisiso lowu boxiweke eka ( c ) wu nga pfuna komiti ya wadi ku tshama yi ri karhi yi tiva timhaka leti ta ha saleke .
Swi khomisa tingana ku a hi yangi emahlweni .
I nkarhi wa ku vula leswaku hi korwile .
Vumba switirhisiwa swa hina swa ximunhu ;
Vadyondzisi va ku chayela hinkwavo va laveka leswaku va tsarisa .
I xifundzo xo hlawuleka eka hina ku ku amukela etikweni ra hina .
Ndlela leyi ya matirhelo yi nga kota ku tirha na le ka tlhelo ro kaneta .
Sweswo i endlelo leri ndzi ri seketelaka hi mbilu hinkwayo .
Mhaka ya vumbirhi leyi ndzi lavaka ku vula yona i ndzetelo na andziso .
Leyi yi tlhela yi va ndhawu leyi yi khumbaka pholisi ya nsirhelelo .
Yi vumbiwa hi mavandla ya dyondzo ya ntlhanu , xikombiso :
Xileriso xa mafundza xi le kwihi ke ?
Hi nga tlhela hi koxa leswaku hi tirhe kahle eka ikhonomi .
Yaleyo a yi ri mhaka ya nkoka leyi a ndzi tsakela ku yi vula .
Holobyenkulu wa Vululami
Eka nkarhi wa sweswi mali khombo ra kona a yi kona .
A ndzi ehleketi swo tala hi sweswo .
Mhaka ya vunharhu leyi nga vuriwa , swi le rivaleni , i ya ku thoriwa .
A xi ta va xihoxo ku endla mitwanano yo tano yi va ya vugevenga .
Handlekaswona , swa tika ku lulamisa ajenda na ku tiva vanhu lava faneleke ku nghenela nhlengeletano leyi .
U se u swi vurile khale leswi .
I ntwanano lowu hi nga wu amukelaka .
Hi ta endla ntlawa wa kahle .
Xana hi swi tivisa ku yini ku nambu wa karhi wa hlayisiwa ?
Khampani ya purayivhete
Xi na nghozi .
Makungu ya kahle a ya enelangi .
Hi tlhela hi ri karhi hi vulavula mayelana na sweswo madyambu lama .
Leswi i swa nkoka loko hi lava ku tlherisela ndzhaka ya dzana ra malembe eka ku tekeriwa nhundzu .
Mina na yena ha pfumelelana eka milawu hi ku angarhela .
Madzolonga yo ya hi rimbewu yi fambelana na matimba na ku lawula .
Ku endla ku lunghisa loku lavekaka eka leswi landzelaka :
I nkateko lowu nga lahleka .
SWIKOMBO
Sweswo i xiyimo lexi hi nga eka xona namuntlha .
Hi hlonipha leswo .
Ku tlhela ku dinga ku tekiwa ka swipimelo swo karhi swinene .
Hi ta tsaka loko mo va kona .
Xi langutana na vumundzuku .
Mati ya tlanga xiave xa le xikarhi eka ku cincacinca ka tinguva .
Khabinete , hambiswiritano , a yi lulamelangi ku endla xiboho eka mhaka leyi .
Leswi swi hi byelaka swona ntsena i ku : lulamisani ku pfumala ku ringanana ka mikarhi leyi nga hundza .
Hi fanele hi khoma nxupulo lowu .
A ndzi tshembhi leswaku mhaka yi hi MITIRHO .
Mhaka ya vumbirhi leyi ndzi yi vulaka i mayelana na ndzavisiso .
Vanhu va fanele ku pfumeleriwa ku hanya vutomi bya vona .
Xikombiso xi kombisa xidingo xa swiletelo leswintshwa .
Miholo yi fanele ku phikizana na ya xiyenge lexi nga riki xa mfumo .
Va tlhela va lava kuva ehenhla ka ku soriwa .
A ndzi laha ku vulavula hi swa nkarhi lowu nga hundza .
Ndza swi tiva leswaku leyi i nhlokomhaka leyi pfilunganeke swinene .
Hi wa hi maqhingha lama khumbaka ku cinca loku ?
Nkarhi wa nongonoko wo tshungula :
Sisiteme leyi yi ringanyetiweke eka hina i ya xiyimo xa le henhla swinene .
Tiva maendlelo mo mangala nghozi .
Kunene ha vilela .
Xana milawu yo angarhela ya switirhisiwa swa vusirheleli yi nga hluvukisiwa ni ku nghenisiwa eka nawu .
Ndzi va kombela ku yima va ehleketa .
Vatirhelamfumo lava thoriweke hi vulawuri bya muganga , hi ndlela leyi hambaneke na vakhanselara lava hlawuriweke .
Naswona swi ya emahlweni , na ku hatla ku kula .
Hi fanele ku langutisana na mhaka leyi ya tsoniwa ka misava tanihi mhaka ya xihatla .
Ku na swivutiso swo tala leswi a hi fanele ku swi vutisa .
Nhluvuko na vuvekisi
Mipimo ya vukorhokeri
I nhlamuselo ya swiphiqo ntsena .
I xiboho xa vona .
Vangheneleri va ta tirha hi vambirhimbirhi .
Ndzi kholwa leswaku hi le ka xiyimo xa ntshembo .
Matshalatshala ya Nhluvukiso wa le Makaya
Xiviko xi tava na ntshikelelo wo karhi eka :
Ndza n'wi khensa .
Hi nga ka hi nga pfumeleli xiyimo xo tano ku ya emahlweni .
Makungu lama faneleke ku endliwa eka ndhawu leyi ma katsa :
Xo sungula eka hinkwaswo , i vuanamo bya xikombelo .
Hlamusela xikongomelo
Ntshembho eka makete a swi ringananga .
Thendara yi ta tlhela yi vula leswi lavekaka na hilaha xikombelo xi faneleke ku endliwa hakona .
Tumbuluxa mafambiselo na nkunguhato wa Timali ta tiko .
Kambe a hi fanelangi ku tshembha ngopfu .
Hi laha ku endla vukamberi bya matirhelo .
Ku hlanganisiwa ka nhluvukiso wa ikhonomi na vumunhu .
Naswona va fanele ku nyikiwa nkarhi wo endla leswi .
Kutani , hi ehleketa leswaku leswi swi ta ringanela ku tirhana na mhaka leyi .
Dayagiramu leyi nga laha hansi yi kombisa endlelo ro hluvukisa kungu ra wadi .
Kambe u seketela masungulo ya ku cinca ?
Ndzi ehleketa ku ri hi dinga pholisi ya eneji leyi fanaka .
Mhaka ya ku averiwa ka timali ya ha ri etafuleni .
Vamanana na vatatana , a hi veni na erivaleni .
Kutani xa xiyisisiwa swinene .
Ku na swo tala ku swi vula eka nhlokomhaka leyi .
Swi ta va kahle na swona ku tsundzuka leswi .
Ya ndzi khumba swinene tanihi mhaka ya ntshembo wa xipolitiki .
Khombo lerikulu ra swa ikhonomi eka nkarhi wa hina i vusweti .
Naswona sweswo swi twisiseka hi ku hetiseka .
Eka leswi kanetanaka na swona , swi nga sivela nhluvukiso wa swona .
Nkunguhato wa nkarhi lowu taka
Hi ta cinca xifundzankulu xa Kapa-Vupeladyambu !
Sweswo hi leswi ndzi lavaka ku swi papalata hi matlhelo hinkwawo .
Nyika xiviko hi xiyimo .
Kumbe i nkayakayo wa sisiteme ?
Swi vulavula hi ku katsiwa ni ku kurisa ku nyikiwa matimba .
Ndzi kombela u hi nyika nhlamuselo .
Leswi i swivutiso swo tika .
Hi tekela enhlokweni swiringanyeto swa n'wina na ku cinca .
Entiyisweni wa mhaka swi tele .
Ndza tshemba leswaku sweswo i switsongo swinene ngopfu .
Va languteka va miyerile exikarhi ka siku .
Tani hi mavandla mo tala hi na ntirho wo fambisa hi xikombiso .
Hikokwalaho , a hi swi koti ku amukela mihundzuluxo leyi .
Hi Xileriso xa Khoto .
Xo sungula , hakanyingi ku na xiphiqo xa nseketelo wa bajete .
Leswi , hakunene , i goza ra nkoka etlhelo ra vona .
Hi vona mpfuneto wa hina eka hinkwaswo leswo .
A ndzi yimanga ko karhi ku seketela kumbe ku kaneta .
Hi tshemba leswaku mi ta amukela xirhambo lexi .
Xa vumbirhi , swi tano , hi fanele ku kambisisa matirhisele ya hina ya swa timali .
Swo tala swa swifambo swa muxaka lowu i swo tsemakanya mindzilakana .
Mati i mfanelo ya ximunhu ya masungulo , xilaveko .
Xana i incini Ntsariso wa Matwisiselo ?
Vakhanselara va Wadi va fanele ku tihlanganisa na Tikomiti ta Tiwadi loko va nga si pfumelela mpimanyeto .
Vuhlayiseki entirhweni .
Leswi i swivutiso leswi hi tshamelaka ro swi vutisa .
Xana hi ta swi kota ku endla leswi kumbe hi ta tsandzeka ke ?
Swilo a swi nga fanelanga ku va swi pfumeleriwile ku fika laha .
I swa nkoka eka mina ku nyikela xiphemu xa mbulavulo wa mina eka nkongomelo lowu .
Xandla xi ta nyika xiviko ku ya emahlweni .
Hi fanele hi sungula ku hlayisa mati na ku sungula ku khensa leswi hi nga na swona .
Sweswo swi ya emahlweni eka tikhamphani leti humelelaka .
Swi na nkoka , kambe swi fanele swi tlhela swi va leswi faneleke .
Ku tumbuluxa gezi hi ta kota ku ri tirhisa .
Sweswi ndzi ya eka mphakelo ya Nawumbisi
Ndzi vutisile xivutiso xo fana ko tala eka lembe leri hundzeke .
U swi veka hi ndlela leyi :
Leswi hi nga na swona sweswi i ku cincanyana ntsena .
Ku kayakaya koloko i ku lwisana na vusweti na mpfumaleko wa mitirho .
Laha hilaha ku tlanga ku sunguleke kona .
KU HUMESELA ERIVALENI
Kambe a ndzi ehleketi xi ya ekule ku enela .
Hi nga tlangela eka ntirho lowu endliweke kahle swinene .
Lexi ngopfungopfu xi na nkoka mayelana na tifeme ta vuvekisi .
Nyika nhlamuselo leyi nga vaka yona ya leswi .
Ndzi tsakela ku n'wi nkhensa eka ntirho wakwe .
Ku nyika timali ku tirhisiwa eka ku rilisa vathoriwa ni matirhisele ya timali lama fambelanaka ni ku tirhisiwa ka timali eka tinhundzu na vukorhokeri .
Hi amukela nawu wa ku pfumaleka ka nseketelo wa tipolitiki .
Ndzi ehleketa leswaku swi ta humelela .
U va Byela Njhani Vanhu Mayelano na Vukorhokeri bya Wena ?
Mfumo a wu nyiki vadyandzhaka mali .
Swiharhi na swimilana
Leswi i xin'wana xidlodlo xa ku humelela ka mfumo lowu .
Ku na swikombiso swa ku humelela eka ntwanano wa kona .
Tlakusa Nhluvukiso wa Matikoxikaya .
Ehleketa hi ta loko ntirho wu endla leswaku tlilasi yi kota ku vulavurisana swinene kumbe switsongo .
Muxaka na xivangelo xa ku endla ntlawahato nakambe swi boxiwile .
Tinomboro leti timbirhi ti nga nyika vuxokoxoko mahala .
Ndza khensa , naswona ndzi langutela ku twa tinhlamulo ta n'wina .
Ndzi tshemba leswaku emakumu hi ta va hi fikelela ntirho .
Leswi swi komba leswaku ku hava nchumu lowu olovaka .
Lexi xo va ntsena xi nga enelangi eka nkarhi lowu ngopfungopfu .
Ku sivela vukungundzwana na vugevenga swi taya emahlweni kuva mhaka ya le henhla .
Yi nga kota ku endliwa .
I mhaka ya kahle , u vula swona hakunene .
Ndzi kholwa leswaku ku na tindlela timbirhi eka nkarhi wa sweswi .
Makhombo lawa ya fanele ku lawuriwa .
U endla leswi hi ku tirhisa tipholisi leti u tiendleke .
Hi tshama eka xifundzankulu lexi nga ni nxungeto wa Makhombo .
Vanhu lava lavaka swakudya swo rihanyo ra kahle .
Hi tsaka hi mpimo wa ntsakelo wa vanhu lowu nga tumbuluxiwa hi phurojeke leyi .
I ntokoto wa hina mayelana na leswi vuriweke hikuva swa twala .
Vutihlamuleri bya huvo ya masipala
Hi twa onge leswi a hi yona mhaka ya kona .
Ndzi ehleketa laha hi pholisi ya vanhu hinkwavo ya vurimi .
Va simekile nongonoko wolowo wu suka ka vahumelerisi vo yima voxe .
Hambiswiritano , ndzi tshemba leswaku ndzi nga ku vekela mhaka erivaleni .
Swikombo swi nyika tindlela to pima ku humelela ka phurojeke .
Endlani leswaku ku va na vukorhokeri bya vaxanisiwa va vugevenga .
Ku boxa marito yo karhi handle ko kanakana , a va swi endlanga ku kondza ku fika sweswi .
A hi tiyisiseni leswaku a swi humeleli nakambe .
Hi tsakela ku hunguta tisayizi ta titlilasi ku yisa emahlweni kambe leswi kova masungulo lamanene .
U nga nyika xitsundzuxo xihi eka ntangha ya wena eka mhaka leyi fanaka ?
Eka nkarhi vuphikizani na nhluvukiso wa swikili , hi ta :
Vumbiwa byi ta tsarisiwa ku ya hilaha byi heleketiweke hakona .
Loko ri ri kona ro tsala loko ntirho wu ya emahlweni
Ndza tshemba lowu i ntwanano wa nkoka wa nxaviselano wa mahala .
Xin'wana na xin'wana xa swona xa twala .
Xitshunxo xa xiyimo xa le henhla ku tlula hinkwaswo a xi ta va ku sula ndzimana .
Swa koteka xana ku vulavula hi sweswo ?
Sweswi i nkarhi wo hundzula marito ya va swiendlo .
Xin'wana na xin'wana ke xi ta tshamisa sweswi xi nga xiswona .
Swinawana leswi swa tirha :
Mali ya wena ya mpfuno yo huma eka mfumo yi ta kambisisiwa nkarhi na nkarhi .
Hikokwalaho , hi fanele ku teka magoza eka xivandla lexi .
Mianakanyo ya nhluvukiso wa vanhu a yo va na leyi tiyeke hi tlhelo ra xinawu ntsena .
Ntlawa wa mina wu na swivutiso swo hlaya leswi swa ha saleke .
Hambi mikunguhato leyi nga endliwa yi ta swi kota ku va ni matimba lama lavekaka .
Ndzi kholwa leswaku ha tsandzeka ku languta leswi hi ndlela leyi ringaneke .
Swi tano , ku ni xidingo xa ku cinca ka masungulo .
Xiyimo xa tivikana swinene eka nkarhi wa sweswi .
Ndza hluleka ku swi twisisa na switsongo hakunene .
Leswi swi vula leswaku kuna ku tlhengusa mpimanyeto wo tala eka minongonoko .
Kungu ra Endlelo ro simeka ndlela ri amukeriwile hi ku twanana .
Switandzhaku swi ta va leswitsongo hi ku famba ka nkarhi .
Leswi swi na mpimo wa swa ikhonomi na wa vutomi wa nkoka .
Loko ku vuriwile sweswo , ndzi navela ku hlayisa ku cinca ka mina .
swiave , mitirho na vutihlamuleri bya tikomiti ta tiwadi leyi nga eka mbango wa sweswi wa tipholisi , milawu na wa matirhelo ya masipala
Swipakaniso leswi i swa nkoka eka ku humelela ka ku vumbiwa nakambe ka ikhonomi .
Murhangeri wa gingiriko
Hi ntiyiso swona hi ntumbuluko wa swona swa laveka swonghasi .
Xijumba xi vikile ku humelela eka matirhisele ya Vuyimeri bya Vuxaka bya Vuhlayiseki .
Sweswi i nkarhi wa matimba ya vahlayisi .
Hi xona xikongomelo lexo .
Hi tiva hilaha timhaka leti ti nga ololoxiwaka hakona .
Hlela no rhekoda swihlawulekisi swa swihalaki .
Lulamisa mvhilopho ya papila ra bindzu .
Sweswo na swona swi ta tirhisiwa , kambe ku nga ri atikili yo angarhela .
Hi mina Ndlela , Ntiyiso ni Vutomi .
Xo sungula , Ndzi pfumerile ku seketela ku tikarhata ka vumaki ku tlakusa xiyimo xa swihlahla .
A swi laveki .
Va lava makete wa hina eka oyili na gasi .
Senthara yi fambelana na ku tiyimisela ka mimfumo ku tisa vukorhokeri kusuhi na vanhu .
Ku ta va ni vatirhi vo tala lava fambaka hi mimovha ni lava fambaka hi milenge .
U fanele ku swi lemuka sweswo .
Ku na nhlangano wa nawu wa magqweta eka xin'wana na xin'wana xa swifundzankulu .
Loko hi nga endli nchumu xiyimo xi to nyanya ntsena .
Endlelo ri tumbuluxiwile .
Hinkwerhu hi lava miganga yo hlayiseka na ku tshamiseka .
Swirho swa Yindlu
Xana hi wahi matshamelo ya vatirhi ?
Hi le ku sunguleni hi ntsengo lowutsongo wo tano .
Ku hava loyi a vonakaka a ri na mhaka na leswi humelelaka laha .
Yaleyo i ndlela ya ku ahlula swiphiqo leswi khumbaka vutsongo .
Mphakelo wa Miako ;
MFUMO LOWU NGA NA VUTIHLAMULERI
Nsivelo wa Vugevenga byo Kunguhatiwa
Sweswo swi hikwalaho ka ku leyi i mhaka yo pfilungana .
Leyi i nhlokomhaka yo vava swinene .
Masiku lama rhangeleke tivhoti to hlawuleka ya andlarile masungulo lamanene ya namuntlha .
Swi endli .
Hi fanele ku endla ku fana nkarhi hinkwawo eka ku tirhisa mhakankulu .
Hikokwalaho , ndza tshemba leswaku mhaka leyi yi le rivaleni swinene .
Vukorhokeri eka vaxanisiwa
Hi tlhela hi kombela vulavisisi bya palamente .
Va ndzi komberile ku ku tivisa hi leswi .
Wa vona , swa fana nkarhi hinkwawo .
Tiphurojeke to hambanahambana ti ta huma eka matshalatshala lawa .
Loko vumbhoni byo tano a byi ri hi xivumbeko xa xiviko a swi tava swi nga enelangi .
Ku na timhaka to hlayanyana leti ndzi navelaka ku ti vula .
Ndzi tshemba leswaku hi nga kota ku hlangana kona , naswona .
Ntiyiso wa nonoha .
Hi swona swi endlaka leswaku leswi swi va hundzuluko lowo biha no va lowu nga endliwangiki hi nkarhi wa kahle .
Hinkwerhu a hi Hundzuluxeni Xitsundzuxo xi va Nghingiriko .
Loko swi nga endli , swi lava ku cinciwa .
I swa nkoka hi ntiyiso leswaku hi nghenisiwa emhakeni .
Hlamusela tikhonsepe leti landzelaka leti ti tshamaka tiri karhi ti tirhisiwa eka vundzeni bya ripfumelo :
Ndzi tiva leswi ndzi vulavulaka hi swona mayelana na leswi .
Swirho swa Bodo ya Layiburari ya Rixaka ya SA ;
Swi hi nhluvukiso wo tiyiseleka , loku nga ka nkoka eku vumbiweni ka ntirho .
A hi sunguleni hi jikisa nkongomiso wa miehleketo ya hina eka pholisi ya hina vini .
Swi ya hundza . '
Hi endlile masungulo lamanene kambe swotala swinene swi ha lava ku endliwa .
Eka hinkwaswo , ndzi tsakile . .  .
Swa tikomba leswaku leswi swa karhi swa endliwa .
Phuresidente , xexo i xiphemu xa kahle xa xitori .
Kahlekahle , hi le ku voneni ka ku tlakuka ka ku tshikileriwa .
Muehleketeleriwa wa ha fanele ku tivonakarisa ekhoto .
Leyi i ndhawu yo sungula leyi yi amukeriweke .
Mhaka ya mina yo hetelela i mayelana na swa ku titoloveta swa vuhlanganisi .
bindzu ri nga angula eka mintlhontlho
Nawu lowu fambelanaka na swa mfumo wa miganga wu kongomisiwile eka ku tumbuluxa sisiteme ya xidemokirasi xa ku teka ka xiave eka xiyimo xa muganga .
Nghenela tiphurogireme ta vuleteri bya le ntirhweni .
Mfumo wu na mali .
Namuntlha ntsena .
Ndza swi tiva leswaku wena hi wexe u se u endlile leswi .
I mani ximunhuhatwankulu ?
A nga na munhu loyi a nga ta n'wi endlela leswi .
NGHINGIRIKO
Eka khume ra malembe mfumo wa hina wu amukele mbuyelo , naswona wu taya emahlweni wu endla tano .
Lembe leri hundzeke ri vile ra ntlhontlho swinene eka ikhonomi ya misava .
Xana ku twananiwile hi minhlangano hinkwayo ke ?
Vanhu lava nga ni vutsoniwa va fana na lava nga riki ni vutsoniwa .
Sweswo kahlekahle hi leswi nga le ku humeleleni hi tsalwa leri ra vulamuri .
Swilaveko leswi nghenisiweke eNawini swi katsa mphamelo tanihi :
Timali leti nyikiwaka hi ku tirhisa mavonelo lamanene i goza lerinene naswona yi tirha eka migingiriko leyi yi endliwaka hi vaaki ku simeka makungu ya vona , hakanyingi ku va ku ri tiphurojeke .
Ndzi ni xivutiso mayelana ni tafula ra mikarhi .
Ku cinca ko tala ka nkoka eka nawu wa hina ku tisiwile eka xiringanyeto xa Khomixini .
Ndzi kombela leswaku mhaka leyi ya ntiyiso yi xiximiwa .
Leswi vulaka leswaku vanhu ematikoxikaya a va nga mangali xiphiqo xolexo .
Naswona ndzi lava nakambe ku amukela leswi .
Hikokwalaho hi amukela ngopfu mhaka leyi ya ha ku humelelaka ya nhluvukiso leyi humeselaka ntumbuluxo ya tibangi ta vanhu .
Xinawana lexintshwa mayelana na ku rhendzeleka ka nchumu wa wayilese i wo humelela .
Mawuwani ku ya eka Ndzati swi ta yisiwa hi Hukuri .
Ku humelela loku enetisaka ku se ku endliwile eka leswi .
Swi tlhela swi va ntirho wa hina ku twisisa matimu .
Kutani a ku na ku kanakana leswaku magoza ma fanele ku tekiwa .
Hi fanele sweswi hi va hi lulamile .
Hi fanele ku endla leswi nga endliwaka ka ha ri sweswi .
Ku komba ntirho wa swiphemu swa khomphyuta .
A hi nga ta va hi teka vhoti leyi nakambe
Naswona ha swi tiva .
Ku kula koloko i xiphemu xa nkoka xo hunguta vusweti na ku antswisiwa ka vutomi bya vanhu .
Xin'wana hakunene xi fanele ku endliwa hi mayelana na leswi .
Lexi i xivangelo na xikongomelo xa xiviko lexi .
Hi lava ku tlakusa mpimo wa ku kula eka xifundzhankulu hi xihatla .
E-e , e-e , a va nga ri .
Vuxokoxoko bya munhu loyi a thoriweke kumbe a nga ta thoriwa .
Xi endleriwe ku tshama .
Tinhlayo leti ti komba ntsengo wa kahle wo cincacinca ka ikhonomi .
Ndzi sungule kwalaho , naswona ndza tshaha :
Eka xidemokirasi , mihlawulo ya laveka swonghasi , kambe a yi enelangi .
Nongonoko wa tiphurojeke leti rhangaka emahlweni se wu kona .
Ku khensa ka risima eka Mufambisinkulu loyi a sunguleke leswaku ku va na ntirho lowu .
Ko va ntsena mhaka ya hiseko wa xipolitiki na ntirhisano .
Sweswo hi leswi vaakatiko va ka hina va langutaka eka swona .
Ndzi tshemba leswi ku va swi ri swa nkoka lowu heleleke .
Xavumbirhi , ku na xin'wana lexi hi nga fanelangiki ku xi hunisa .
Vonelo ra wena eka vukati .
LOYI A NGA NA VUTIHLAMULERI
Vugevenga i xiphiqo lexikulu etikweni .
Kahlekahle a va na matimba yo endla sweleswo .
Ku ta va wa hina nakulobye wa nkoka eka n'wangulano .
Xi tlhela xi va na xiave xa ku cinciwa ka ndhawu na ku tirhisiwa .
Hi ta endla leswi ku ya hi ntwanano .
Sisiteme leyintshwa yi tswariwile eku vavisekeni lokukulu .
Mpimo wo nghenelela a wu ri ehenhla swinene .
Leswi hileswi hi tlangelaka namuntlha .
Ndzi nga dyondza vuswikoti .
Nyika xivangelo xa nhlamulo ya wena ?
Ku letela Valeteri eka levhele ya xifundzha
Yi ta tekela enhlokweni minsusumeto yoleyo hinkwayo .
Xana i mani a hi tiseke eka xiyimo lexi ?
Leswi i swa nkoka ku tlurisa .
Xo sungula i ku pimela ehansi nkateko wa ntlulelamavabyi .
Ku pfuxetiwa ka timakete ta vatirhi na swona swi fanele ku tiyisiwa .
A ndzi kholwi leswaku leswi i ku kombela swo tlula mpimo .
Xiviko hi lexi xa mpfuno lowukulu swinene eka hina .
Xana sweswo swi vula yini hi vuenti ?
Ku na xa vumbirhi .
Leswi swi ta ku pfuna endzhaku ka nkarhi loko u ri karhi u rhekhoda mitirho leyi averiweke kumbe swiboho kumbe loko u ri karhi u rhendzelekisa phepha ra lava koteke ku nghenela nhlengeletano .
Lexi a xi kombisi leswi swilo swi nga xiswona swa xiyimo .
MITLAWA YA VATIVI
I xiphemu xa nkoka swinene lexi xa ha taka .
Nkateko wa kona ha swi tiva leswaku a swi tiki ngopfu .
Hi sola ntiyiso lowu .
Leyi a hi buku yo fana .
U endlile xihoxo eka mhaka leyi .
Xana swi ta tirhisa njhani leswi ?
Hi seketela ku sirheleriwa ka mbango .
A hi nga hoxangi .
Ndzi ta va ndzi ri karhi ndzi vhota hi tlhelo leri nga yimiki ni goza ra vulawuri leri ra ha ku va ka kona .
Ntirhisano wa ntiyiso wa N'walungu-Dzongeni eka dyondza .
Timhaka ti suka eka ku pfumaleka ka vukorhokeri ku ya eka vugevenga na ku pfumaleka ka mitirho .
Ndza tshemba leswaku a ku nga ri swona .
Lexi i xivandla xin'wana xi lavaka nghingiriko wa matimba swinene .
Pfhumba i xiphemu xa nongonoko wo sivela hi ku angarhela .
A hi kali hi ringeta ku angula eka leswi .
Mutlangi u fanele ku tirhisa miehleketo ya yena ku twisisa ndzima ya ntlangu .
Hambiswiritano , xana hi nga swi fikelela leswi ?
Boxa switirhisiwa leswi va nga swi lavaka ;
Hambi vo endla yini na yini , va tama va ha ri , xiphemu xa mina .
Xana ndyangu wu tihanyisa njhani ?
Hi kombela ndziriso .
Cinca vito ;
Yimani ndzi ringanyeta mianakanyo yitsongo .
Swi ta kucetela na ntsengo wa swakudya .
Kuna misava leyi pimiweke yo humelerisa swakudya .
Xiviko lexi xi komba vuxokoxoko bya mbango wa Kapa-Vupeladyambu .
Xana ndzi nga teka magoza wahi ku hlula mitlhontlho leyi ?
Eka nkarhi wa sweswi , xi vuyerile eka ndhawu ya masungulo .
Entiyisweni , a swi amukeleki hikokwalaho ka swivangelo swa ntlhanu .
Sweswi ku sela ku vulavula na ku tirhisa Pulani .
Khapitali yi vumbiwa ntsena hi mali leyi tirhisiweke eka nkarhi wo tumbuluxa .
Swivutiso leswi i swa nkoka swinene ka njhekanjhekisano lowu .
A ndzi ta tsakela ku herisa ku hambana loku .
Sweswo swi fanele ku va xikongomelo xa hina hinkwerhu .
Mahanyelo ya mutirhisi-muxavi ya hlamuseriwa tanihi :
Ndzi hundzulukela eka switlhavani swo yayarhela .
xikombelo hi mukhuva
Timasipala hinkwato ta xiyisisiwa nkarhi na nkarhi eka swiyimo swo hambanahambana .
Ku vekela etlhelo swi fanele ku susiwa .
U swi tiva kahle leswaku swilo swi tirha njhani .
Xana hi fikelele yini eka leswi ?
Kambe leswi hi kombelaka swona i ku tirhela erivaleni ko twala .
Leswi hinkwaswo swi hi fikisile eka leswi vuriwaka matshalatshala yo swi yimisa leswaku swi nga humeleli .
Xana lexiya hi xi tirha njhani ?
Lowu na wona i nawu wa nkoka swinene .
Swo khomisa nyoka swi ta va kona .
Mfanelo ya ku tirhisiwa ka swilo leswi hanyaka ku cinca swimakiwa swi tisa swivutiso swo tala .
Naswona a hi tiyisile !
I nkayakayo wa swa xivumbeko .
Eka Nkunguhato na Nhluvukiso :
Hambiswiritano , ndzi ta hlamusela swivangelo swa xiboho xa mina .
Xana i yini xiyimo xa ntlangu ?
Xi fanele switsongo xi teka magoza ku endla tano .
nkunguhato wa gingiriko
Hi ntiyiso ndzi hluleka ku twisisa leswi humelelaka laha .
Eka tinguva timbirhi leti eka mfumo hi yingiserile vanhu .
Mi nge ndzi tlhelela eka timhaka to hlaya .
A va na mhaka na swona .
A hi avelani ni mavonelo lama .
I mhaka ya rihanyo na vuhlayiseki .
Xo sungula i mhaka ya tshaku ra swa nawu .
Hi fanele ku endla no tisirhelela .
Lexi xi na nkoka swinene mayelana na mifumo ya hina .
Ndzi lava vanhu va mina va ndzi seketela no rhangela ndlela .
Eka mpimo wihi na wihi , xin'wana na xin'wana xi nga ha pfuxetiwa .
Ntirho wa Xiyenge xa Vaaki
Vuxokoxoko bya kayivela .
Hlamusela nawu wa ntirho .
Hi vurile , xikombiso , bindzu ra vurimi .
Mimpimo yihi ?
Xi fanele ku anamisiwa na ku endliwa ku va xi engeteleleka ku olova .
Kutani a swi endleka ku kambiwa swa rihanyo .
Ntiyiso i ku hi hambanile hi ku famba ka nkarhi .
Tinhlayo leti lavekaka ti fanele ti vuriwa .
Xana leswi swi nga vula ku engeteriwa ka nkarhi wo cincela eka xiyimo xintshwa ?
Hi fanele ku kota ku hlamula eka leswi .
Va ehleketa leswaku nawu wa vuxiyaxiya wu fanele wu tirha .
Ntirhisano lowu wu fanerile ; i wa nkoka swinene .
Eka nkarhi lowuya , u vurile ku a wu nga swi tivi .
Ku fika eka mpimo lowu ndzi khumbekaka hawona , leswi swa laveka swinene .
Leswi hi tshameke na swona laha i ntlhontlho wo tika .
Tlhava eka batheni yo rhumela loko u lulamerile ku rhumela poso .
Namuntlha hi tshunxekile eka ntshikelelo wa swa tipolitiki .
Ku lulamisa hi vuntshwa nhundzu ya mfumo swa ha ya emahlweni kuva xiphemu xa nkoka xa maendlelo .
Ku ni matimu ya nkarhi wo leha ya tiyunivhesiti leti tshunxekeke emisaveni .
swa rixaka na misava hinkwayo
Ndhawu :  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Xiviko xi hoxa xandla xa kahle eka maendlelo lama .
Ndzi swi twile ku ringana .
Kunene , ku na swiphiqo .
Eku heteleleni , ku nghenelela eka vutiolori i mfanelo yo sungula ya ximunhu naswona yi fanele yi fikeleriwa hi hinkwavo .
Hi kumile switirho swo tala .
Loko hi ta laha khume ra malembe lama nga hundza , hi thumbile nchumu wun'wana lowu vuriwaka ku salela endzhaku ka swa tindlu .
Xana hikokwalaho ka yini hi ri eka xiyimo lexi ?
Ndzi ta va ndzi vikela vaholobye .
Xikombiso , a hi hinkwavo lava vulavulaka xitayili xo fana xa Xinghezi , kumbe ku va na mfikelelo wo fana eka switirhisiwa swa mbulavurisano .
I yini bindzu leritsongo ?
Mhaka sweswi yi le swandleni swa mfumo .
A hi nge tlheli endzhaku .
Ku rhekhoda mpfumawulo eka nhlengeletano :
A ndzi ta ku kombela ku kambisisa ehenhla data leyi .
Tana .
Lexi xa le ndzhaku , hambiswiritano , a xi fanelanga ku tirha xi ri xoxe .
Swibumabumelo swi komba byento bya miehleketo mayelana na phurosese na xixavisiwa .
Vaofisiri va rimba
Kambe mhaka yi tekeriwile enhlokweni .
Ndzi n'wi navelela hinkwaswo swa kahle eka ntirho lowu wuntshwa .
Leswi swi lava :
Xana xiyimo xi fana na yini namuntlha ?
Xana hi nga endla leswi hi ndlela ya vumunhu ke ?
Hi ku gimeta , leswi i kungu ro vevuka .
Ntsengo lowu nga tirhisiwa ku fikela sweswi
Mina hi ndzexe a ndzi ehleketi tano ni switsongo .
Loko swi ta eka xifundza , a xi kali xi tshamisekile .
Leswi nga tlhela swi nyikeriwa eka nxaxamelo i swivutiso leswi Tikomiti ta Tiwadi ti faneleke ku swi vutisa eka endlelo ra manyikelo ya vukorhokeri .
Hi na sisiteme .
Ndzi ni mahungu ya wena ya kahle na yo biha havumbirhi .
Ndzi kombela u tsundzuka na sweleswo .
A hi lava ku fikelela ntwanano .
Ku langutela ku le henhla .
Huvo ya vulavisisi bya mhangu a yi kumangi xihoxo xa ku vangiwa hi munhu .
Nseketelo wa vona wu khensiwa swinene .
Ndzi ehleketa ku ri hi dinga ku endla hi ndlela leyi .
Sweswi eku heteleleni i nkarhi wa ku pfula matihlo .
I mhaka ya nkoka .
MUXAKA WA NHUNDZU
Leswi swi ta va na xiave eka mhaka leyi .
Swi tano , ndzi ta endla leswi a vulaka swona .
Xo sungula , nhluvukiso wa nkarhi wo leha .
Mihlangano hinkwayo yi fanele ku tshika madzolonga hi ku hetiseka .
A hi le ku vulavuleni hi xiphiqo xo ehleketelela kunene .
Naswona ndzi swi tiva njhani leswaku swi le hansi ?
Se hi fanele ki tirhana na mhaka ya ku tirhisa .
Xivutiso nkulu .
Hi njhekanjhekisana na wena ku va u tikhoma eka nkarhi lowu leswaku u ta endla swo antswa .
Kungu ra hinkwavo
Ku vikiwa ka ku homboloka hi mayelana na ku hangalasiwa loku .
Se , swa koteka !
Eka nkarhi wo fana , hambiswiritano , u nge swi koti ku tsala hi vuntshwa matimu .
Leswi swi kombisiwile hi mavonelo ya vanhu lava nga kona kwala .
Swi le rivaleni leswaku hi ta pfuxeta ntirho wa hina .
Leswi hi swi vula ' ku endla xinakulobye '  .
Xi ta engetela ku tirha hi ku hatlisa na nkoka wa vutihlamuleri bya munhu .
Ngopfungopfu , hi fanele ku ya emahlweni .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku swikambelwana swa ntshikelelo swi ri na nkoka swinene .
Kahlekahle , Ndzi pfumelelana na vonelo ra yena hi mbilu ya mina hinkwayo .
Vinyi va switolo vo tala lava nga ni mintirhisano ya le xihundleni va tala ku va va hlanganisiwa hi ku tirhisa inthanete .
Hluvukisa na ku tirhisa pulani ya ku dyondza ya lembe .
Naswona hi fanele ku tsaka hi mayelana na leswi .
Swigevenga swi nga tsutsuma kambe va nge tumbeli .
Ndzi kombela leswaku mi nga tshembi leswaku swiphiqo swa hina hinkwaswo swi herile .
Ntirho wa yona i ku :
Sisitimi yo kambela vatirhi ri ve ri tshamisekile .
Ndzi ta tsakela ku endla ku hambana ka le rivaleni swinene laha .
Hlamusela swivangelo swo tirhisiwa ka switirisiwa swo hambana .
Xikongomelo nkulu xa vona i ku susumeta ku vuyeriwa loku nga riki ka mfumo .
Xiviko lexi va nga xi humesa i xa kahle .
Xiyimo xa Xiviko xa Xifundzankulu :
Namuntlha i n'wabindzu loyi a nga humelela .
Ntirhisano wu ta tlhela wu :
I yini timhaka leti u nga ta tipaluxa ?
Ndza tivutisa leswaku xana xiphiqo i yini .
Xiyenge B
Ndza swi tiva leswaku ku se ku endliwile ku humelela lokukulu swinene kwalaho .
Kharikhulamu leyi yi simekiwile eka milawu leyi landzelaka :
Ntirho wu tirhiwile naswona hi le ku wu endleni .
Nawu lowu nga ringanyetiwa hi Holobyenkulu wu nga fambelana ni leswi landzelaka :
Palamente yi ve na ku twisisa swinene , loko ndzi nga swi vula hi ndlela yoleyo .
Ku hlakala ka xiyenge xa rihanyo i mhaka leyi hi vulavulaka hi yona .
Hi tekele enhlokweni timhaka leti u ti vuleke .
Sweswi swi vuyerile eka ntirho wa siku hi vuenti .
Swikongomelo swo tlhela ku vitaniwa i swa :
Hikwalaho ka yini : Ku kanela :
Leswi hi nga eku swi pfumaleni i yuniyoni ya vaaki .
Lexi xa ha ri xona .
Kambe hi fanele ku endla sweswo hi vutitshembi na ku kombisa ku tiyimisela ku humelela .
Endzhaku ka ku ehleketisisa nakambe , ku tluriwa koloko ku ta susiwa .
Hinkwerhu hi tiva mhaka ya leswaku xidemokrasi i endlelo .
Sweswo a hi ndlela yo tshembeka ku teka goza hi yona .
Eka mhaka leyi , hi fanele nakambe hi papalata ku va na mipimo mimbirhi .
Ndzi kholwa leswaku mbuyelo wa kona wu ta va lowunene .
A ndzi tivi loko ku ri leswaku ku na ntokoto wa kahle eka leswi .
Xavunharhu
Manana Mutshama-xitulu , ndzi yima hi mhaka ya mafambiselo .
A swi nge vuriwi goza ro tisa nhluvukiso wa xifundza .
Xo sungula eka hinkwaswo , nhlanganiso .
Ndzi pfumela leswaku nkarhi wu fikile wa Komiti leyi na ku pfuxetiwa ka mikunguhato .
Ku hava swiyenge leswi vekiweke .
Nongonoko lowu wu ta pfuna .
Hi ehleketa leswaku i ku lahlekeriwa ka ntlawa wa vulamuri .
A ku ri njhekanjhekisano wa nkoka .
Mbuyelo wa xiphemu .
Swipimelo swa matirhelo
Vayimeri vo huma eka vuhangalasamahungu
Hi ku vulavula ko angarhela , xiyimo xa hina xi nga katsakanyiwa hi ndlela leyi landzelaka .
A hi leswaku a swi ndzi vilerisi .
XITANDZHAKU XA IKHONOMI
Mfumo wu seketela xiringanyeto .
Swi tlhela swi va xivangelo xa nkoka eka nhluvuko wa ikhonomi .
Hi lava ku vona huvo leyinene ya palamente .
Mi nge sweswi ndzi hundzulukela eka nongoloko wuntshwa .
Sweswo hi leswi hi nga eku ringeteni ku swi endla .
U te ri ndzi fanele ku yimela rinqingho ra yena .
A wu ri ntsako swinene ku tirha na wena .
Ndzi lava ku tshikelela swoleswo .
I incini xi endliweke ke ?
Ndzi vilela ngopfu hi makungu lawaya .
Ntsena eka nkarhi wolowo hi nga ta hlayisa misava ya hina .
Mpimanyeto i xiphemu xa nkoka eka bindzu ra swa vurimi .
I nhlamuselo ya xiyimo xa mfumo .
Ku hetisisa ku teka xiboho
Naswona sweswi ndzi ehleketa leswaku i mhaka leyikulu ku yi tshungula .
Nawu wa Swilaveko na Mitirho .
Tirha hi ku ya hi Xeduli ya Nawu wa Masungulo ya Milawu ya Mitirho .
Tlhela u ehleketa hi mayelana na vanhu lava nga na mavabyi kumbe lava nga tsoniwa ; xana ndhawu leyi ya kota ku fikeleriwa hi vanhu hinkwavo xana ?
Va vilerisiwa hi ku cinca eka vutomi bya vona bya siku na siku .
Hlamusela mitirho ya ntila wo voyama .
Xana u nga endla yini ku sivela dari ke ?
Mhaka ya vugevenga i mhaka yo hambana .
Ku kongoma lokukulu ku rhendzela eka :
Va swirhundzu na va matlhari , eka mhaka leyi , nkambisiso wa hina wu hetisekile .
Xiviko xa ku humelela ka nkarhinyana xi vumba xiphemu xa leswi .
Hinkwerhu hi fanele ku endla hilaha hi swikotaka hakona ku pfuna .
Hi nga ha yi emahlweni .
A ndzi nga endli leswi .
Ku twisisa masungulo ya vumaki .
Xa nkoka swinene hileswaku hi ya emahlweni hi xixima ku tiboha ka hina ku va hi nga tlheleri endzhaku eka ku hundzula ikhonomi ya hina .
Lulamisiwile hi
Ku heleketa matsalwa
Xana kuna xitshunxo xo nyuhela ngopfu ?
Hikokwalaho , a hi nge seketela xiviko lexi .
Lexi i xilo xin'wana lexi lexi ndzi vonaka xi ri na nkoka .
I ku tsundzuka ka Vantima na Valungu .
Leswi a swi fanelangi ku tekeriwa ehansi , tanihi leswi hakanyingi swi humelerisaka swona .
Ha swi tiva leswaku leyi i phurojeke ya swa tipolotiki .
Hambiswiritano , ku na dyondzo ya xipolitiki leyi faneleke ku dyondziwa .
Leswi ndzi tshemba leswaku i xihoxo hikokwalaho ka swivangelo swinharhu .
Xana ku tava ni goza ro karhi ri nga ta tekiwa ehenhla ka yena ke ?
Mbuyelo wa maendlelo ya sweswi i ku hlwela .
Goza ra hina hi fanele ku twisiseka .
Ndzi ehleketa leswaku rero ku ta va ku ri endlelo ro antswa ku ri teka .
Ntshikelelo wu le ka nhlayo leyi tataka xivandla xo sungula ku ya eximatsini .
Ndzi ta heta eka leswi .
Mabubutsa ya matimba na tindhambi to biha
Xivumbeko a xi bohi ku landzelelana .
Swiviko swo fana na swoleswo hakunene i swa nkoka naswona ndzi hoyozela muviki .
Masungulo lawa hinkwawo ya vumbile swivandla swa mitirho yintshwa eka vanhu va hina .
Ri nga ha va bindzu ra kahle , kambe ri lulamile hakunene .
I masungulo lama ehenhla ka wona ku akiwaka tipholisi leti tirhaka hi ndlela leyi vuyerisaka .
Ndzi se ndzi va lemukile kahle .
I incini xi humeleleke eka vona ke ?
Hi tlhela hi dinga mfuwo lowuntshwa wa nsinya wa mfumo lowu lawulaka leswi nga kotekiki ku endliwa eka levhele ya laha kaya .
Mina na ntlawa wa mina hi pfumelelana na yena .
Hileswaku lava xintshunxo xo angarhela xa :
Hi ku tirhisana hi ta vumba Kapa-Vuxa leyi tirhelaka hinkwavo .
Na vona a va swi koti ku swi hambanyisa .
Kutani hi tlherisela endzhaku xikombelo xa hina xo va ku vhota lava nga kona .
Ndza khumbheka swinene hi tinxaka ta swiendlo leswi humeleleke laha .
Ndzi tsakela ntsena ku kombela maehleketelo lamanene .
Leswi i swivutiso swo kongoma .
Leswi hi leswi hi tshembaka leswaku ha karhi ha swi phakela .
Ku olovisa mbulavurisano na ku tiveka ka chata .
Ku hakeleriwa ko hetiseka ka ha languteriwile .
Hambiswiritano , a swi vi hi ndlela leyi nkarhi hinkwawo .
Nxaxamelo wo kambela tinhundzu
Endlelo rero ri fanele ku seketeriwa hi endlelo ro tivisa ra xiilekitironiki ra rixaka .
Ku twisisa swa mahungu
Moya wa bindzu ro tiyimela hi wexe wa hlohloteriwa .
Leyi i mhaka ya nkoka , kambe yi vuriwa hi xiwelo .
Mimbuyelo ya hinkwavo yi vile ya xiyimo xa le henhla .
Nhlayo ya rifu ku suka eka malariya ku vile ku hunguteka swinene eka ntlhanu wa malembe laya hundzeke .
Va teka nkarhi wo leha swinene ku dyondza na ku rivala swilo hi ku olova .
Hikokwalaho , a swi fanelanga ku pfumeleriwa ku humelela .
Hi yihi mhaka leyi nga yona ?
Nkul Xipikara,ndzi tsakela ku cinca makungu ya hina kuya eka ku nyanyula ko kongoma ka ikhonomi .
Ku ta va na ku vulavurisana loku yaka emahlweni na swirho hinkwaswo leswi lavekaka .
Hikokwalaho hi lava endlelo ya xipolotiki .
Phurojeke yi ta ndlandlamuxiwa hi ku landza ku humelela na vukona byo nyikiwa mali ku ya emahlweni .
Sweswo a hi xiphiqo lexi hi nga langutana na xona .
A swi languteli leswaku va yima va nga ninginiki .
Va n'wi byela ku ka a nga yimi , kambe u sungule ku lwa na vona .
Tanihi leswi ndzi vuleke leswaku tiko rin'wana na rin'wana ri le ku endleni nchumu wo fana .
Masungulo ya endliwile .
Swi kombisa leswaku mpimo wa le henhla wa ntungu wu nga engeteleka .
A hi tirhisaneni ku humelerisa xikongomelo xa nhluvukiso wa vantshwa .
Swinawana swa sweswi mayelana na leswi yi lava ku olovisiwa .
Xiviko xa lembe xi hlengeletiwile hi switeji swo hambanahambana .
Ajenda yo cinca sweswi yi anamile .
Ku nyika vuxokoxoko
Hambiswiritano migingiriko ni switirho swi nga tirhisiwa lomu xithekinoloji xi pfumalekaka .
Yaleyo yi ta va yi ri ndlela leyi letelaka hi timhaka ta ntiyiso yo swi langutisa .
Ku tlhela ku ri na migingiriko ya matiko lama nga riki ya Nhlangano wa Yuropo .
Mitlhontlho leyikulu swinene yi nga ololoxiwa ntsena hi ku cinca ko antswa eka matirhelo ya tiko .
Lexi a hi xihlamariso .
Ku hambana ka mifuwo i rifuwo ra hinkwaro rixaka ra ximunhu .
Xo hetelela , ku sirheleriwa ka vatirhisi .
Boxa swikumiwa swimbirhi leswi endliwaka hi xitachi xa koroni .
Hi ta swi kota ku pfuna mayelana na leswi .
Swi khomisa tingana leswaku va kanetana .
Tanihi Maafrika , ha tinyungubyisa leswaku leswi , ku engetela , na swona i mahlori ya Xiafrika .
Hlamusela tiyuniti ta ntamu , ntirho , matimba na eneji .
Xana i mpfhuka wa njhani wa ndhawu leyi funghiweke B ke ?
Ku suka eka swo angarhela ku ya eka swo kongoma hi leswi tiphurojeke ta vumaki ta hina ti vulaka swona .
Ndza khensa nseketelo wa wena wa xiringanyeto lexi .
Hakunene hi na nsinya wa magoza yo sivela ku wu langutisisa .
Leswi hakunene i khombo rikulu ra vanhu ra xiyimo xa le henhla ku tlurisa .
Swi ta tivisiwa
Ndzi laha ku ta amukela xivutiso .
Rero i tirhelo ro biha hi ku landza nsirhelelo wa data .
Xileriso lexi xa mafundza a xi fanelangi ku hlwerisiwa ku ya emahlweni naswona xi nge hlwerisiwa ku ya emahlweni .
A kuri nchumu wa kahle ku wu endla eka swiyimo swa ikhonomi .
I nkarhi ntsena wu nga ta vula loko va ta humelela .
Ndza ku tsakela , na mina .
Siku ro hetelela ra lembe ra xikolo .
Hi tiva hilaha nhlawulo lowu wu nga ta va wa nkoka hakona .
Ku tiyimisela ka swa timali eka Ejensi .
Ku hambana ka rimbewu swi vula ku hambana exikarhi ka vavasati na vavanuna loku nga hlawuriwa hi ku tshunxeka kumbe loku nga lawuriwiki hi milawu ya mahanyelo .
Ku endlela vanhu lavatsongo lava , hi fanele ku endla swo engeteleleka .
Xa tirha .
Mi nge ndzi sungula hi xivulwa xo olova swinene .
Tsala nhlamulo ya wena hi tiawara .
Va fanele ku endla tano hikuva Dorobankulu tanihi mulawuri wa vukorhokeri ri lava leswi .
Leswi swi komba leswaku hi tiyimisele ku ka hi nga cinci .
Laha swi faneleke magoza yo tika yo tshinya ya ta tekiwa .
U nga ha endla leswi eka tiphetheni hinkwato leti kumiweke .
Xana nghingiriko wa laveka ku hunguta vanhu ?
Lexi i xivangelo xin'wana xa ku hikwalaho ka yini xitirhisiwa lexi xi ri xa nkoka wo hlawuleka .
Xana wa ku hlonipha ?
Hikwalaho ka swona sisiteme yi ta va erivaleni ku tlula khale .
Xin'wana na xin'wana xi ta ya hi leswi swi nga ta tirhisisiwa xiswona .
Mhaka ya mina ya vunharhu leyi ndzi nga yi vulaka i mayelana na swiphiqo swa nhundzu ya munhu .
Khavisa goza ra maendlelo ya ndlela yintshwa .
Swilo swo tano a swi fanelangi ku humelela eka mfumo wa vumbiwa .
Nkunguhato wu pakanisiwa eka swidingo swa vavabyi .
Ku va erivaleni eka vufambisi bya mali ya mfumo
Leswi ndzi byeriweke swona hi leswaku a ndzi nga swi tivi leswi ndzi faneleke ku swi endla .
Mbuyelo wu ta endliwa leswaku wu kumeka ku nga ri khale .
Leswi hi ta endla swi famba ;
Pfumelela mfungho
Hikokwalaho ndzi twa leswaku makungu yo ka ya nga tolovelekangi ya fanele ku simekiwa .
Ndzi twa leswi wu ri nhlaselo wa vutshembeki bya mina swi nga fanelanga .
Ku olovisiwa ka ndzhwalo wa ku endla swilo hi ku landzelela swinawanawana eka mabindzu lamatsongo .
Xana i yini nhlamulo ya wena eka sweswo ?
Eka sweswo , ku boheka ku va na mpimo wa xithekiniki .
Walowo i ndzinganano lowu hinkwerhu hi nga le ku wu tirheleni .
Tipholisi ta xiyenge ta vukorhokeri bya masungulo
Tumbuluxa papila ra swivutiso ra ku hlengeleta vuxokoxoko byo tala .
U fanele ku swi tirha hi ndlela yo hambana .
Eka hina , nhlangano wa swifundzha a wu nga vi na nkoka .
Xana hi nga hlela njhani marungula lawa ?
I incini lexi a xi ri xivangelo xa ntirho wolowo hinkwawo ?
Xo sungula , a hi xa munhu .
Tiphurojeke ta koteka , leswi vulaka leswaku swikongomelo swi nga fikeleleka hi ntiyiso hi mikarhi leyi vekiweke ya mbango wo tirhela eka wona na vuswikoti bya tiejensi ta nsimeko .
Mimpimo leyi tekiweke hi Nhlangano wihi na wihi yi fanele ku fambelana ni ku tika ka xiyimo .
Ndzi navelela hinkwenu simpoziyamu yo tlhontlha no humelela .
Olova u tlhela u pfuna eka ku fikelela siku ro hetelela leri vekiweke .
Leswi a hi ku landzelerisa ntiyiso wa xiyimo .
Hikokwalaho i nongonoko wa nkoka swinene .
Ha khensa ku hi endzela .
Swiphemu swa nhluvuko walowo swi katsa :
Tirhisa siku rin'wana na rin'wana ku antwisa vuswikoti bya wena .
ekule na mindyangu ya vona
Kambe lexi a hi xona xiyimo .
Nhlengeletano ya Vanhu .
Ndzi pfumelele ku kombisa timhaka leti landzelaka .
I incini xi nga eka xona ke ?
Ku nghenelela ka miganga na ku tinghenelerisa .
Tinhlengeletano to Lulamisela
I nala la tivekaka loyi a hi khumbaka ko ringana .
Ina , ku hava
Ndzi navela ku veka fungho eka nkarhi wa sweswi .
Nhlamulo : Komiti ya Wadi yi boha ku yisa mhaka leyi ekhoto .
Kambe hambi ko humelela yini na yini swi fanele ku lulamisiwa .
A swi humile endleleni .
Hikokwalaho ku hava switiyisiso .
Mitolovelo ya nkarhi wo leha
Nandzu wa Khoto wa nomboro ya :
Hikokwalaho ka swivangelo leswi , ndzi seketela nkunguhato .
Ndzi vurile sweswo eka vatirhikuloni hinkwavo .
Leswo ku nga kaneriwa hi swona .
Ntalo wa timali wu hangalasiwa ku ya fomula leyi simekiweke eka maendlelo .
a ) Makunguhatelo ya masipala na mafambiselo ya matirhelo
Kambe ku cinca lokukulu ku fanele ku endliwa .
Ndzi mi khensa hinkwerhu n'wina mi nga laha no ndzi yingisela .
I incini leswi xisolo a xi ri hi mayelana na swona , va swirhundzu na va matlhari ?
Ndzi ta pasa na ku tirha kahle .
I ntlhontlho lowukulu .
Ndza mi kombela ku vula na ku tihlamulela eka lexi .
Sweswo hi leswi hi swi bumabumeleke eka matiko lama hinkwawo .
Maendlelo lama ya pfuna mitlawa hinkwayo .
Sweswo a hi xiyimo xa mahanyelo ya manyunyu lexi nga lavekiki eka makete wa misava hinkwayo .
Kutani ndzi ta rhandza ku tivisisa swiyimo swimbirhi swa le henhla swa hundzuluxo wa xibalo .
Lexi hi lexi hakunene hi faneleke ku xi kaneta .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi nga kumangi nhlamulo .
Ku vona ka hina ku vekiwe ku tiya naswona hi ta ya emahlweni hi tiyile ku fikela emakumu .
Mimpimo eka swa Tinkota .
Leswi swi fanele ku ndlandlamuxiwa ku endlela leswaku swikolo hinkwaswo swi tumbuluxa no hlayisa switirhisiwankulu swa kwalomu ka mitlangu mimbirhi .
Hi fanele ku tekela leswi enhlokweni hikwalaho ka swivangelo swimbirhi .
Vamanana na vatatana , a hi ndzinganano lowu enerisaka .
Landzelela mintolovelo ya ntirho hi ndlela yo hlayiseka .
Yuropo ri dinga sisiteme yo lawula ya hinkwavo eka xivandla lexi .
Leri humelelaka .
Mfumo wu nyika xiyimo eka mintlangu leyi sirheleriweke xiyimo xa mintlangu leyi nga le ka ku tsakela ka vaaki .
Ndzi ta vuya eka sweswo endzhakunyana .
Ku herisiwa ka hinkwaswo
Leswi a hi swintshwa .
Dyondzo na ndzetelo na swona i swa nkoka eka ku hlangana .
Hikokwalaho , ndzi tivutisa leswi hi swi lavaka .
Swivandla leswi vikaka eka Holobye wa Vuhlayiseki na Vusirheleli :
Leswi swi simekiwile , hambileswi swa ha riki swintshwa loko hi pima , swi le ku tirheni .
A ndzi ta tsakela ntsena ku seketela . . .  .
Xo hetelela , a ndzi ta rhandza ku nyikela ku hlela loku landzelaka .
Nkoka wa leswi wu nge koti ku thatheriwa .
Xo hetelela , ku ya emahlweni .
Ku na ntirho wo tala wu nga ku endliweni .
Kambe lexi xi vula yini ke ?
Se , eka xiyimo xihi ?
Mhaka yo olova hi leswaku ku na swigevenga hinkwako .
I mfanelo ya vona .
Ndza va tshemba .
Kambe tanihilaha xi fambaka hakona a xi enelangi
khoma leswi swi faneleke swi endliwa .
A ndzi nga ta pfumelelana na swona .
Munhu la hehliwaka .
Ntirho wa Tibodo i ku :
Xi fanele ku vumba masungulo ya hiseko wa xipolitiki wa vanakulobye .
Va fanele ku tikatsa hi nkhikhi eka phurosese yo aka hi vuntshwa .
Xiyimo xa hina xa xidemokirasi i xa tiko ra swa vukhongeri .
Naswona a ndzi toya mayelana na ku soriwa hi swihangalasamahungunyingi .
Ku cinca ka tikhemikhali na ku hundzisiwa ka matimba .
Swi ti komba ku ri na mitlawa yimbirhi leyi hambanaka eka ku fambisa huvo .
Lama i masungulo ya kona .
Siva eka nhlayo ya vumbirhi .
Loko ndzi lava leswaku ndzi ya emahlweni no humesela ehandle ku nga va ku ri vanhu ntsena lava va ngo titwela .
Swi tikomba onge nhlamulo i e-e .
Ku cinca ka Nawumbisi ku endliwile hi xikombelo xa Komiti ya Photifoliyo .
Hikokwalaho hi nga tiya eka nkutlunya wolowo .
Khodi ya Poso Ya Laveka .
Tanihi leswi ndzi nga vula , a ndzi lavi kuva eka tlhelo ro karhi .
A hi tekeni lexo .
Hi tlhela hi amukela ku tinyiketela ka ku toloka loku ringaneleke .
Lexi xi fanele ku cinciwa
Ku ya hi tlhelo ra hina , ha swi sola handle ko tipfinyinga .
Ku hlengeletela mahungu yo kunguhata
Pfula njhekanjhekisano .
Xivutiso i : xana ku tirhaniwa njhani ni xiyimo lexi ?
Xa vumbirhi , hi fanele ku sirhelela vanhu lava hinkwavo , hi ndlela yihi kumbe yihi .
Sweswo i xikombelo xi ri xoxe lexi hi xi kumeke .
Xana ku humelela yini ?
Ndzi ehleketa kuri ku vile mbulavulo wo sungula wa kahle .
Hikokwalaho , ndzi ehleketa leswaku swilo swimbirhi swa hambana .
Hambiswiritano , hinkwaswo leswi swi ta dya mali yo tala .
Mitirho na vutihlamuleri swi lava ku langutisisiwa khwatsi , swi tshikeleriwa na ku hlamuseriwa swinene .
Mfanelo yo tereka i mfanelo ya masungulo na yona .
Ntlawa wa mina hikokwalaho wu ta vhota wu hambana na nsinya lowu .
Hi nga swi endla swilo leswi .
Lexi i xiviko xa nkoka no nonoha swinene .
Xana hi le ku va endleleni yini ?
Ntiyiso i wa nkoka , kambe a wu nga fikisi gasi .
Leswi na swona swi hlamuseriwile hi vuxokoxoko eka xiboho .
Nxaxamelo wa switirhisiwa
Hikokwalaho , leswi nga humelela a swi lo kotlana .
Swo hetelela leswi ndzi nga swi vulaka i mayelana na kungu ro humelela .
Ina , ndza swi tiva ku na swo tala ku endliwa ku antswisa vutihlamuleri bya vaaki .
Hi lava ku ya emahlweni na leswi xi nga swi sungula .
Ndzi mi navelela siku lerinene hinkwenu .
Leswi a swi pasisiwile hi Holobye .
Sweswo hi leswi xi faneleke ku va xiswona eka nkarhi lowu taka !
Vutihlamuleri bya Mfumo
Hlamusela matirhiselo ya switayili swo hambanahambana swa vurhangeri .
A ku na masungulo ya swa nawu lama nga erivaleni eka ntwanano wa matiko .
Leswi swi na nkhumbo wo kongoma eka vaaki va hina na mabindzu .
Kunene , nkarhi wun'wana swi kona .
Hi ku vonakala swinene nhlengo wa timali ta dyondzo ya le henhla lowu tlakukeke wu fikeleriwile eka mimpimanyeto yimbirhi leyi hundzeke .
Hlamusela no veketela xipimo xo kota ku hlanganisa goji .
Endzhaku ka ntlhanu wa malembe , mfumo wu antswisile ku nyika mali eka S&T ni ku pfuxeta .
Tikomiti ta Wadi na Matekelo ya swiboho ya Huvo
Masungulo ya malulamiselo
A hi fanelanga ku rivala leswo eka njhekanjhekisano lowu .
Naswona hi fanele ku lulamisa thekinoloji ya mfikeleleko wa mahungu .
Ku cinca ka maxelo ?
Ndzi seketela maendlelo lawa hi ku hetiseka .
Ndzi lava ku va erivaleni swinene eka mhaka leyi ya nkoka .
Xibyariwa xa matimba
A hi fanelanga ku tikisa nawu hambi swi nga fanelanga .
Ku endla milawu i phurosese leyi yaka emahlweni .
Ndzi seketele xikombelo lexi .
Hi ta pfumelela vulavisisi bya muxaka lowu .
Nhlayo ya vakamberiwa lava paseke hi tinyeleti na yona yi yile ehenhla .
Lulamisa ku yiwa eka ntshamo wa khoto .
Ku languteriwa leswaku ku ta khomiwa vaehleketeriwa vo tala .
Hetisa xikwere xa xin'wana na xin'wana xa leswi landzelaka .
Ndlela ya kahle yo tirhisana na ntumbuluko i ku hambana na oyili ya khale , i ku . .  .
A ndzi ta hlamala loko lexi a xi ri tano .
Hi tshemba leswaku u ta swi nyika mpfumelelo .
HOLOBYENKULU WA BINDZU NA VUMAKI :
Hlamusela nhlamuselo wa mbuyelo byo aka .
Tiva mitolovelo yo karh eka vumaki .
Hi huwelela eka hinkwavo lava nge si hundzukaka ku endla tano ku ngari ni ku hlwela .
Kusuhi ka miliyoni wa mitirho yi lahlekile ku fikela sweswi .
A ndzi ta tsakela ku paluxa ku khensa mina ka lexi .
U ta lava ku boha leswaku i vanhu vahi kuva katsa eka endlelo .
Xivutiso xa vumbirhi hi lexiya xa ku hungutiwa eka nkarhi wo tirha .
Vuxokoxoko byo Hlambela , swikanyakanya no tsutsuma :
Hi fanele ku swi papalata hi matlhelo hinkwawo .
Hi akile masungulo yo tiya ya ikhonomi .
Hambi kuri swivandla swa timali swa tinxakaxaka swa pfumela leswaku leswi swi tano .
Kambe ndzi fanele ku tlhela ndzi kombisa swiga leswi landzelaka .
Kambe ndzi ta vuya eka sweswo .
Sweswo i ndlela yi ri xoxe ya ku huma eka xona .
Kasi swi twisisiwa switsongo .
Ndza tisola swinene eka leswi .
Xana swi vangiwa hi ku ndzi huma eka ntlawa lowutsongo swinene ?
Ina ha endla , kambe kungari hi tindlela hinkwato .
Mpimanyeto i nkunguhato wa swa timali .
Naswona nxaxamelo wu ya emahlweni .
Vamahungu va rhambiwile eka ntlangu hi ndlela leyi landzelaka :
Misava yi le ku fambeni .
VUHLAYISEKI ELWANDLE
Goza leri landzelaka i ku siva switirhisiwa leswi fambaka hi miako ya nkarhi hinkwawo .
Timali
Ku na mihlangano yitsongo leyi gingirikaka .
Leri i siku ra matimu .
Mitlawa leyi xanisaka poso yi ya emahlweni kuva xiphiqo .
Hakunene hi boheka ku languta leswi nakambe .
Xiyenge xa nkoka xa ntirho eka miako i ku hlayisa vuvekisi bya mfumo .
Leswo a swi karhati .
Hi sungurile ku kanerisana hi mitwanano na matiko lama landzelaka :
Leyi i mhaka ya nkoka , hilaha hinkwenu mi swi tivaka kahle .
I swa nkoka ku tshikelela rito ' vutirhisani '  .
Xana hi ta swi tivisa ku yini loko hi fikile lahaya ?
Sweswi ndzi vuyela eka swiphemu swa nguva yo koma .
Nhlangano lowuntshwa lowu hlanganisaka vatirhisi na vahakeri va xibalo hinkwavo .
Nhlayo yo tala ya leswi yi hundzela embangwini .
( d ) Ku tshama va ri karhi va tivisiwa hi ta timhaka to karhi ta masipala , ku katsa na timali
Nandzu lowu wa tsakisa .
Namuntlha swa karhi swa humelela , ku tiboha eka swa tipolitiki ka ntiyiso .
Xiyimo : Ku katsiwa ka swa rimbewu eka tiphurojeke ta nhluvukiso
Swikongomelo swa khampani
Ku na xivangelo xo olova swinene xa leswi
Hi swona swi endlaka leswaku ntlawa wa mina wu ta va wu ri karhi wu vhotela , e-e .
Hambiswiritano , magoza ya fanele ku tekiwa eka levhele ya rixaka .
Tivisa ku landzelerisa nkarhi na nkarhi .
Ndzi vona xiviko lexi xi pfumala ndzinganano .
Ha vumbirhi swa antswa .
Ntirhisano , eka voko rin'wana , wu vumbiwa ku nyika ntirho eka vanhu .
A va swi koti ku herisa ku dlayana .
I yini xiyimo xo tumbuluka ?
Eka n'wina ndzi ri mi tirhile kahle !
Matirhisele lama humeleleke ya matshalatshala lawa ya tshembisa tiko hi swikandza swo hlaya swa vanhu .
Xana swi vula yini ku va mudyondzisi wo hlohletela ?
Swi saseke ngopfu .
Ntwanano lowu wu na swikombiso hinkwaswo swa ntwanano .
Ku tsutsumisa swinene nhluvukiso wo endla oyili na gasi ;
Swi bihe ngopfu .
Mukamberi u fanale ku olova ku endliwa .
Ndzindzakhombo wu nga tirhisiwa tanihi xivumbeko xa ku hlayisa loku bohaka .
Hikokwalaho ndzi ehleketa leswaku leri i goza ra kahle .
A ndzi nga ha hundziseri mitwanano eka lava nga riki mitlawa .
Vito na nomboro ya pasi ya muendli wa xikombelo ;
Sweswo na swona swi andlariwile eka ntwanano wa vuxaka bya tindhawu ta mphakelo wa vukorhokeri .
Mi ta va ni Nkombiso wo humelela .
Ndzi mi tshembhisa hakunene leswaku ku fika ka yena swi languteriwile hi ku hiseka lokukulu .
Pfhumba ri ta tiyisisiwa lembe hinkwaro .
Goza ro sungula eka maendlelo lama ku fanele ku va nhlawulo .
Xana ku na munhu wihi na wihi loyi a nga na ku kaneta kwihi na kwihi eka leswi ?
Mhaka ya mina ya vumbirhi yi tirhana na mahungu yo ya eka vanhu .
Tindlela ta mune ta nkoka
Maphepha lama nga onhaka :  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Ku hundzisela emahlweni ku teka swiboho eka phakeji a swi ololoxi xiphiqo .
Ndzi nge vhoteli .
Miganga ya kwala kaya yi na ntirho lowukulu .
Ntshikelelo wo hlawuleka wu ta vekiwa eka ku dyondzisa vavasati , vatsoniwa na vantshwa .
Xitiviso xa ku tshika xi va xiphemu xa rhekodo .
A ndzi ta ku kombela hikokwalaho ku teka goza hilaha swi fanelaka hakona .
Ndzi rhandza ku nkhensa vaviki kulorhi .
Mhaka ya nkoka yo hetelela i ku langutisana ni xitshunxo .
Tipholisi ta laveka leti nga ta pfuneta ku tshineta miti leyi eka tindhawu leti ku nga na ikhonomi ya vanhu vo tala .
Xana a ku fanelangi ku va na swipimelo ehenhla ka ntshunxeko wa ku vulavula ?
Lexi i xilo xin'wana lexi muviki na yena a xi khumbeke .
Naswona i incini hi mayelana na ku cukumetiwa ka thyaka ra nyutliliya ?
Nxaviso eka matiko ya misava wu na xiphemu xa nkoka eka leswi .
Hi ta lava switirhisiwa hinkwaswo kuva swi ri kona .
A ku laveki endlelo ro sindzisa laha .
Mi amukeriwile eJoni .
Ndzi pfumelele ku nyika xikombiso xo karhi .
Nhlengeletano leyi yi ta nghenisa xandla xa nkoka ku hi yisa eka tlhelo ra kahle .
Dokodela eka mhaka leyi , u ta teka xiyimo xa le HENHLA ntsena loko :
Hi tiko leri nga na ndzhaka yo fuwa na mitlawa yo tala yo hambanahambana .
Ndzi seketela makungu yo tala lawa ya endliweke eka xiviko lexi .
Cincano wa miehleketo lowu seketelaka sweswo hi lowa matimba swinene .
Vuyimelo ?
Naswona ndzi laha ku mi byela leswaku a hi yimi laha .
I goza ro sungula naswona leri nga ra nkoka .
Ha swi lemuka leswaku ku ni timhaka ta vamanana .
A ku na ku tsakela .
Xana hi kwihi ndzi nga kumaka vuxokoxoko byo tala ?
Ntirhisano wo tiyanyana wa xibalo i ndlela yi ri yoxe ku ya emahlweni .
Ndzi ta vuyisa miehleketo ngopfu eka swoleswo .
Ntshikelelo eka mati
Hambiswiritano , hi tlhela hi lava ku antswisa swiletelo .
Ku hatlisisa vukona na ku fikeleka ka titliliniki to rhendzeleka etindhawini ta le makaya na ta le kule
Hikokwalaho , ha swi tiva leswi hi swi lwelaka .
A hi swi kotanga ku susa xirhalanganyi lexi .
A ku na vumbhoni byo seketela ku ka ku nga ri na ku tiyisela
Hikokwalaho ka yini vatirhi ?
A swi kanakanisi leswaku ka ha ri na swikoxo eka xivandla lexi .
I manana loyi a tlhelaka a va mudyondzisi wo sungula wa n'wana .
Tisenthara to seketela vaxanisiwa .
Ndzi amukela xiboho .
Swi tlakusa ku tirhisana ni ku tshembana exikarhi ka vavasati na vavanuna va hina hinkwavo .
Goza eka xiyenge lexi ri fanele ri va xilaveko xo sungula .
Ndzi kombela ku rivaleriwa .
Eka swiphemu swo tala , lowu i nkarhi wa matimu hi ntiyiso .
Hi hanya eka nkarhi wa ku va hi nga ri na ntiyiso wa swa ikhonomi .
Ku humelela ka swipano ku katsa leswi landzelaka :
Hi ku komisa , hi pfumelelana na muteki wa mahungu .
Ku tsandzeka ka vumbirhi i xitandzhaku xa leswo sungula .
Mfanelo yo khomiwa kahle na hi ku ringana .
Ndzi ehleketa ku ri nhlamulo yi komile no va erivaleni .
Xana u le ku endleni ka yini ?
Tanihi leswi u swi vonaka , i xikulu swinene .
Ku kambisisiwa ka mali ya mfumo ya mpfuneto swi longoloxiwile .
A ndzi twa ku vava laha na lahaya , kambe a swi fanerile ; ku pfuleka ka ku twa ku vava , ku pfumaleka ka mbuyelo !
Ndza tshemba i ntwanano lowu twalaka .
Sweswo hi leswi milawu ya nhlawulo yi vulaka swona ematikweni ya hina .
Tsundzuka sweswo .
Vaavanyisi na vatirhi va mfumo va humesiwile ekhoto .
Mi nge swoleswo swi vekiwa erivaleni .
Kambe hi yihi miehleketo ya matshalatshala lama ?
Tanihi xiphemu xa xileriso xo tivisa xa yona , Huvo yi kume leswi landzelaka :
Munhu wihi na wihi a nga ha pfuna eka ku vuyerisa hinkwavo .
Kanela ku hambana
Xana u na ku kaneta ko karhi eka xihlambanyo lexi vekiweke ke ?
Ehleketa onge i murhangeri wa xipanu .
Hikokwalaho ka xivangelo lexi , xifundzankulu xi tiyimiserile hi ku hetiseka eka Goza ro Hatlisisa Ndlandlamuko wo Avelana .
Kungu ra matirhelo ri boxa :
Hi tiyimiserile hi ku hetiseka ku cinca xivumbeko xa tindhawu ta le makaya .
Handle ka loko .
Sweswi ndzi ta tlhelela eka xiviko .
Hlela xiyimo xa nhlohletelo eka xipano xo karhi .
Kumbexana ndzi fanele ku sungula hi ku langutisa eka mfuwo , leswi swi nga swona na leswi vulaka swona .
Swi lulamile ?
Swa xiyimo xa le henhla swinene leswi tsaneke
A ku na magoza yo hlawuleka lama tekiweke hikwalaho ko va ku nga ri na swiyimo leswi khumbekeke .
Tsundzuka ku hlayisa na ku pfala tsalwa .
Leswi swi nga ha tlhela swi katsiwa ehansi ka khodi ya matikhomelo ya tikomiti ta tiwadi .
Hi fanele ku tirhana na xiphiqo xa malakatsa ya le mpfhukeni .
Sweswo ku vile ku tlhelela endzhaku .
MAHANYELO
Vuleteri bya ririmi byi tava bya mahala eka swirho .
Wa swi tiva loko xi ri kona na loko xi nga ri kona .
Hikokwalaho a ndzi ta tsakela ku kombisa timhaka tinharhu to engetela .
Se hi hlayela ndhurho wa pholisi leyi .
Leri a hi endlelo ro sivela eka malawulelo ya swa tinhlampfi .
Twisisa nghozi yo tihlanganisa na ku tirhisa swipyopyi na swidzidziharisi .
Ku hlamusela swi va erivaleni swa olova .
I incini leswi swi nga na swona swo tirhana na vululami ?
Swi le rivaleni leswaku a ku na nchumu wu nga endliwa .
Hi byeriwile leswaku mhaka ya misava hinkwayo a yi nga cinciwi .
Kambe a hi tsundzukeni leswaku ntirho lowu a wu nge vi wa mahala .
I mhaka ya ringanisa njhekanjhekisano .
Leyi hi yona mhaka ya ntiyiso leyi kucetelaka misava hinkwayo .
Swi yimela xiphemu xa nkoka xa miako ya le makaya .
Lexi a hi xikombelo xa ku hlwerisa vhoti .
Xiboho xin'wana lexi nga tshamisisiwa .
Ndzi tsakela swinene mbuyelo wa swona .
Hakunene , ku sindzisiwa ka magoza i mhaka ya nkoka .
Na mina ndzi na ku vilela loku , hambiloko ndzi tshemba leswaku a swi na ntiyiso .
Xin'wana kambe , endlelo leri ri na swipfuni swo tala .
Hikwalaho ka swivangelo leswi , hi lava ku seketela ku endla hi ku twanana loku .
Lexi i xiviko lexi ndzi nga kotaka ku xi seketela hi mbilu hinkwayo .
Eka mhaka yaleyo , hi fanele ku gingiriteka ku nga ri ku debya .
Khume ra malembe laya hundzeke , swi vile erivaleni eka leswi faneleke ku endliwa eka ikhonomi leyitsongo .
Ndzi pfumeleli ku swi hlamusela hilaha swi nga hakona .
Ndzi endla xikombelo xa ku va hi ya emahlweni hi seketela leswi .
Leswi swi komba ku vavhoti va twisisa dimokirasi .
Hlamusela swivangelo swa leswaku hikokwalaho ka yini ndhavuko wu fanele ku tekeriwa enhlokweni eka mabindzu ya le ndzhandzheni .
Ntsena ( i ) yi lulamile .
Hikokwalaho , kahlekahle , hi le ku vulavuleni hi swifambo swa le xiporweni .
Mfumo wa rixaka .
Kombisa na ku hlamusela , na swikombiso , leswi ku tirha hi ntlawa swi pfunaka swona .
A hi lavi ku endla swilo nkarhi wu nga si fika .
Xo sungula , ndzi amukela khwaliti yo hlawuleka ya xiviko lexi .
Ndzi ehleketa ku ri leswi a swi vuyerisi vaaki .
Xi hi mayelana na ntshembo na xivono , rixaka leri hlayisaka leri eka rona vutomi byi nga na nkoka .
Hi xihatla hi fanele ku hundzela emahlweni na xiboho lexi .
Mhaka leyi hi vulavulaka hi yona yi na tlhelo rin'wana .
Ku hambana ka hina i matimba ya hina .
Leswi i ntirhisano wa hina .
Ndzi tsakela ku tshaka ku suka eka .
I mani kumbe yini xi nga khumbhekaka ?
Eka mhaka leyi ya nkoka , a ndzi ku twisisi .
Naswona u tekile ntirho wa dayirekitara eka yindlu ya mitlangu .
Sweswi i swa nkoka swinene ku tlula mikarhi hinkwayo .
I yini swi faneleke hi ku hlayiwa ?
Ku tishemba swa laveka .
Leswi i swa nkoka swinene eka nkarhi wa sweswi .
Ndza tshemba hi ta fikelela vunyingi bya lava thwaseke lava lavekaka .
Pima na ku xopela matirhele ya wena .
Ndzi ta ku byela leswaku hikokwalaho ka yini .
Sweswo a swo va ntsena ntlangu hi marito .
Kuva ku nga ha ri na xichudeni lexi dyondzelaka ehansi ka murhi ;
Hinkwaxo ka lexi a xi amukeleki .
Makete wa hina wu tshunxekile .
Boxa timhakankulu TINHARHU .
Hi hakele ntsengo lowu a wu fanerile eka swirho ku va wa ntswalo wo avelana .
Tikhoso ta Khomandara na Vatirhi .
Hi langutele nhlamulo yo huma eka yena .
swi ta laveka .
Lulamisa switatimente .
A hi fanelangi ku tiyisela leswi ku hundza laha .
Nhlamuselo yo kongoma ya nkarhi lowu nga wona wo ringetela ;
Ndzi pfumelelana na swiringanyeto swa muviki swo hlayanyana .
Rero i tlhelo leri hi nga ta tirha eka rona .
Timhaka ta nkoka ku vulavuriwa hi yona laha .
I yini nhlokomhaka ?
Se hi swi twile hi mayelana na swikombiso swa tipolotiki .
Ntokoto eka xiyenge xa mfumo na Xiyenge xa Vuthori swi ta va swo engetela eka nkateko .
Hambiswiritano , a swi enelangi kuva na swikongomelo swa kahle ephepheni .
Ku nghenelela loku kuya emahlweni kuva xihlovo xa nkoka xa marungula na ku hlohlotela eka Mfumo lowu .
Ku hunguta xiyimo xa nkavelo eka ikhonomi .  .
Leyi hi yona mhaka ya nkoka eka ku hlangana ka vanhu va mfumo ni vo tiyimela hi voxe .
Ku fanele ku tiyisisiwa leswaku i swo heta nkarhi wo leha .
Xivutiso lexi naswona xi le ka mbilu ya mhaka leyi .
Hambiswiritano , ndzi ta ku kombela leswaku u nga yimi .
A hi yimangi etlhelo .
Ndza tshemba leswaku leswi swi fanele ku cinca .
Holobyenkulu wa nhlawulo lowutaka .
Xikongomelo na nkungu ra maendlelo ya matshamelo ;
Eka phurojeke ya hina ya Nhluvukiso wa Kharikhulamu , minongoloko ya nkoka leyi nga ta vumbiwa na ku tirhisiwa i :
Phepha ra kona i ra xiyimo xa kahle naswona ri khomanisiwile hi ndlela leyi hlayisekeke .
Bolo ya ndzilo a hi masungulo ya mahetelelo .
Ku na timhaka to tala leti hi khumbaka eka xiyimo xa misava hinkwayo .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku ndzi endla swiringanyeto leswi landzelaka .
Ndza swi tiva leswaku leyi i mhaka yo tika .
Ndzi tshembha leswaku mutirhi wa xiphurofexini loyi a dzahaka i ku kaneta kuya hi .
Ku sukela loko xi ta va xi sunguriwile xi endlile ntirho wo karhi wa xiyimo xa le henhla .
Handle ka loko sisiteme ya nongonoko wa mahakelelo yi pfuxetiwile , fayili yi ta landzuriwa .
Hi siku ra nhlawulo vanhu va ni mfanelo ku hlongola mfumo wihi na wihi va wu tsakelaka .
Ikhonomi yi languteka yiri kahle !
Swi ta va swinene eka hina hinkwerhu .
Ku na swikombiso swo tala swo swi vula laha .
Hi fanele ku lulamisa yindlu ya hina .
Hambiswiritano , swivangelo swo ala ku nghenelela , swa nyikiwa .
Lembe leri a ri endleriwe kuva lerikulu ra swiendlo .
Ku fambelana ka xikongomelo
Mphakelo wa mati lowu fanaka wa laveka .
Hikokwalaho ku paluxa a hi mhaka .
Eka malembe yo hlayanyana lama landzelaka , ikhonomi ya misava hinkwayo yi languteriwa ku kula hi rivilo ra le xikarhi .
Nhlamuselo ya xiphiqo
Kombisa leswi faneleke ku kamberiwa endzhaku ka loko ku welidela ku herile .
Lavisisa leswi nga faniki no lulamisa hi nkarhi lowu faneleke .
I hi ndlela leyi ntsena laha ku nga ta va ku katsiwa ka vanhu loku tirhaka .
Ndzi tshemba sweswo .
Hi xi hunisa ka ku xi xanisa eka nxungeto wa hina .
Vukona bya ncheleto .
Mati lama tirhisiwaka swi nga ri enawini eka nkarhi lowu ;
Ku se ku fikeleriwile ku humelela kambe leswi a swi enelanga .
I manyala .
A hi lavi ku yimisa mpimanyeto .
Hofisi ya Phuresidente ya Xiyimo xa Vamanana ;
Swi bumabumela leswi :
Papila ra Xikongomelo eka Ntirhisano wa Ndhavuko .
I incini swipfuno leswi swi nga ta laveka ?
I yini switandzhaku swa xiphiqo ?
Tani hi mhaka ya ntiyiso , kuri hava ku tisola , yi tekela enhlokweni xintshunxo .
Na leswaku a a pasisile angarhelo wo anama wa ndhawu yo tshama .
Ku vekisa eka dyondzo swi fanele ku va xirhangana .
Ndzi ehleketa ku ri u katsile timhaka ta nkoka hinkwato .
Tindlela to pfuneta ti le ku tirheni eka ku simeka Nawu .
Ku cinca loku nga hlamuseriwangiki eka xiyimo xa vukorhokeri .
Naswona hi sungurile ku endla tano .
A ndzi ta tsakela ku khumba hi ku komisa eka ku cinca loku .
Switirhisiwa leswi nga ni matimba eka nxaxamelo lowuntshwa wa swakudya wu kunguhatiwile .
A hi fanele ku va na matimba yo kambela timpfalo ta hina .
Ndzi tshembha eka vumundzuku , hikuva ndzi tshembhela eka dyondzo .
I xikoxo xa hina xexo .
Ha khensa swinene eka nkarhi lowu hi nyikiweke wona ku vulavula eka nhlengeletano leyi .
Tikomiti ta Tiwadi i swivumbeko leswi nga kahle ku kota ku :
Mitlangu leyi nga ta yisa eka masungulo ma ntlangu .
Muxaka wa swa Timali
I ku languta eka tindlela leti nga antswisaka vuswikoti .
Hambiswiritano , mina , ku fana na muviki , ndzi titwa hi tindlela to hambana .
Ha mi khensa hinkwerhu .
Hi tiyimiserile ku nghenisa xandla ku vona leswaku ta tirha .
Vutomi emisaveni byi tshamile byi ri karhi byi nonoha .
Leswi a swi nge yi emahlweni .
Mitirho ya hina hi leyi landzelaka .
Naswona ndzi lava ku ku tsundzuxa leswaku . .  .
Leswi swi ve nhlokomhaka ya njhekanjhekisano wun'wana .
Mo ndzi sungula hi ku tirhana na mhaka ya ku endliwa ka eneji hi ndlela leyintshwa .
Ntirho wu ta endliwa hi swiyenge swimbirhi .
Ndza swi tiva leswaku ndzi vula swona .
Ku humelela i xikongomelo xa hina , kambe ku hava switiyisiso .
Misinya ya hina ya vunkota na yona yi fanele ku va ya xikombiso .
Hakunenenene mfularhelo wa laveka .
Lexi i xivangelo xin'wana xa xivutiso xa mina .
Ku tshamisisa ku hambana handle ka madzolonga .
Longoloxa vuxokoxoko ku suka eka xiyimo xo karhi .
A hi tshembeni leswaku xi ta tirha , hambiswiritano , ntirho wa xona .
Hlamusela swihlawulekisi swa timinete letinene to maketa .
Ntirho hinkwawo wa hina a wu vuli loko hi ngari ni ntikelo eka swisiwana swa swisiwana .
Leyi i mhaka ya nkoka swinene hakunene .
Sweswo swi komba swa kahle eka nkarhi wo koma .
Ndzi lava ku vula marito matsongo mayelana ni sweswo .
Hikokwalaho hi fanele ku tirhana njhani na xiyimo lexi ?
Mpimo wa vutihlamuleri
Kambe a hi nga ta endla xihi kumbe xihi xa leswi .
Namuntlha , a swa ha ri tano .
Hilaha swi nga siveriwaka ha kona ?
Sisiteme yo Kufumeta yo Sungula
Swipimelo swo sungula databesi ta hambanahambana swinene .
Mina hi vumina ku hava lexi ndzi nga xi endlaka .
Leyi i nhlengeletano ya hina ya lembe ya vunhungu .
Ndlela yi katsa swiyenge swinharhu swo hambana , laha xiyenge xin'wana na xin'wana xi akaka ku ya eka xin'wana .
Mpfapfarhuto wa xiviko wa karhi wa lulamisiwa .
Ndzi ehleketa ku sungula njhekanjhekisano wun'wana wa nkoka emugangeni wa hina .
Hambiswiritano , hi ndlela ya ku tisola , a ndzi nga ha kumani na yena .
Leswi i swa nkoka eka vumundzuku bya nhluvuko wa ikhonomi ya Kapa Vupeladyambu .
Muxaka wa Mahakelelo
Hambi yena u ehleketa leswaku ku hundzuka swi cincile kumbe swi hluvukile .
Nseketelo wa timali na rimba ra kona swi kona .
Endlelo
Hlamusela mitlawa yo amukela swikumiwa swintshwa .
Hlamusela hi ntalo magoza lama u nga ta ma teka ku lulamisa swiphiqo .
Wadi :
Naswona a xi .
A ndzi tsakela ku sungula ndzi hoyozela muviki wa hina .
Ku tumbuluxiwa ka Huvo
Pholisi na Ndzavisiso
A hi xiboho lexo .
I mani a nga herisiwaka ?
Hakunene ndzi lava ku tshikilela leswi nga vuriwa laha .
Ku kambela ku nyikiwa ka xitatimende xa swa timali hi ku angarhela .
Xin'wana na xin'wana xa swiyenge leswi xi na swivutiso swimbirhi .
Se a hi yeni emahlweni hi ya eka tinhlamuselo ta tivhoti .
Nxungeto wa xivono lexi i khombo ra vumbabva .
Swi ta nyika vuhlayiseki eka lava byi lavaka .
Ku swi tirhisa , hambiswiritano , swi tlula na ku hetisa nawu .
Lexi hi xin'wana lexi a hi fanele ku va na vuxiyaxiya ku xi sivela .
I vutihlamuleri bya nkoka .
Xana u na timinete tingani ku tatisa phepha ?
Hambiswiritano , xana leswi swi ta fikeleriwa njhani ?
Mi nge ndzi nyika xikombiso , mhaka yo yi seketela .
Kutani hi nga vhota .
U fanele ku swi twisisa leswaku i nhlangano .
Lexi hi xona xivangelo xo va ntlawa wa hina wu tiyimisele ku alaku vhota .
Hi fanele ku tlhela hi tshikelela nkoka wa ndzavisiso .
Longoloxa mahetelelo MAMBIRHI ya mpfumaleko wa mitirho .
Hi fanele hi vika vaxavisi va swidzidziharisi lava tivekaka eka maphorisa .
Hikokwalaho , ku fanele ku va ni swipimelo mayelana ni ku tsanga .
Ku va ni ku tirhisiwa ka vuhlanganisi byo pfumala tintambhu ku kaneriwile .
Hambiloko a ta . .  .
Swi hikwalaho ka xivangelo lexi leswaku ndzi amukela ...
Vusweti bya ha ri xirhalanganyi lexikulu eka ku vumbiwa ka muganga wo katsa no hlayisa .
Swivulavuri swo hlaya eka njhekanjhekisano lowu wa kongomisile nyingiso eka swoleswo .
Ina , handle ka ku kanakana sweswo i ntiyiso .
Ku se ku vile ni mbulavulo wa matimba swinene mayelana ni ndlandlamuxo .
A hi swi endleni swi olova swinene hilaha swi kotekaka hakona .
Nhlayo yi hungutekile hikokwalaho ka ku humelela ka phurogireme .
Eku languteni ko sungula , nhlamulo i e-e .
Ku ni swiphemu swimbirhi , xo sungula ku nga yinhla ya swa mbango .
Lexi i xikongomelo xa maqhinga lexi hi nga ta ka hi nga xi pfumeleli .
Hi le ka endlelo ro vo vheta .
Hikokwalaho , milawu leyi kunguhatiweke a hi leyi nga yona .
Se ndzi hundzulukela eka xitatimende xa vumbirhi .
Handle ka sweswo , a ku na nchumu lowu nga ta va tshembisa eka mayelana na timfanelo ta ximunhu .
Swona swi vumba nchumu hinkwawo .
Muviki u nyikile xiviko xa kahle swinene na ku va xo tiya .
Ku ya hi mpimanyeto wa phurojeke
Leswi i ntsena ku tlakusa swingari swingani swa timhaka leti .
Ndzi rhandza ku khensa Muchaviseki eka marito ya wena ya kahle yo amukela .
Hi xiximiwile hakunene-nene leswi u nga na hina namuntlha laha .
Ehleketa hi munhu loyi u n'wi tivaka loyi u nga vulavulaka na yena hi ku olova
Yena u humelerile eka lexi .
Ndzi ringetile ku hlamusela leswi eku sunguleni .
Leswi i khombo .
Kutani ndza tivutisa leswaku nkoka wa xiboho a ku ri wihi .
U tiyisile swinene loko a endla sweswo .
Nyika timaraka ta ririmi ku ya hi tafula leri landzelaka .
Ntirho wu endliwile ku kambela vuswikoti byo tirhisa Nawumbisi wa Tihuvo ta le Henhla .
Ha swi tiva leswi ririmi ri nga cinca xiswona mafambelo ya matimu ya hina .
Magoza lawa ya kongome eka ku langutana na mhaka leyi .
Lowu i nkarhi wa nkoka swonghasi ku tirha hi matimba na xihatla eka timakete ta le ndzeni .
Nkoka
LANGUTEKA U RI NA NTSAKELO EKA LESWI MUNHU A SWI VULAKA
Swikongomelo swa mfumo :
Lexo i xivutiso xin'wana .
Swi tikomba swi nga koteki eka vona ku ya emahlweni na ntirho wa vona .
Xivutiso a ku ri ku hambi ku ta va na angulo .
Kumbexana leswi swi nga engeteriwa .
Leswi a hi minchumu leyi u nga ta yi vona mikarhi hinkwayo .
A ku na nchumu kwale eka nkarhi wa sweswi .
A hi nge cinci leswi nga hundza , kambe hi nga aka vumundzuku .
Swintsongo
A ndzi nga ta swi endla kahle .
Vuxokoxoko i matimba .
Hi fanele ku seketela swikongomelo swa vanhu lava .
Swi twisa ku vava .
Kutani ku na mitlhontlho ya nhluvukiso wa tindhawu ta le makaya .
Xana hi na xipano ?
Hlamusela leswaku maendlelo lama ma vula yini :
Ku tlakusiwa swi ta hetisiwa hi swiphemu swimbirhi .
Naswona leswi swi hambanile swinene na ku landzelerisa .
Hi tama ha ha lava mitirho yo tala ematikoxikaya .
Va hanya nkarhi wo leha ku tlula vavanuna ku siva xivandla xa sweswo .
Hikokwalaho ha xi ala .
Ku engetela kwalaho , hi le ku kaneleni ka xiviko lexi nga eka xiviko .
Tanihi leswi ndzi vuleke eku sunguleni , ku ri hava vutihlamuleri a ku nge vi na xidemokirasi .
Matshungulelo na nsivelo
Ku sunguriwile xiyimo xo simeka mphakelo wa vukorhokeri bya masungulo ku nga si hela mavhiki ma nga ri mangani .
Ndzi vutisiwile loko ndzi pfumelelana na swona .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku yi va nhlokomhaka yo tsakisa swinene .
I incini u kunguhataka ku xi endla hi mayelana na xona ?
Vutihlamuleri byebyo byi fanele byi tisiwa ebukwini .
Xana leswi swi nga va swi vula yini ?
Ndzi pfulekile eka swiringanyeto swa wena hinkwaswo .
Swi fanele swi yima .
Xana hi lava ku teka goza ra muxaka wolowo ?
Eka nkarhi wa sweswi , ha vilela mayelana na vanhu .
U vutisile hi mayelana na xivangelo xa xinawana lexi .
Swirho swa Tikomiti ta Tiwadi swi fanele ku vona leswaku swi endla mitirho ya swona , mitirho na vutihlamuleri hi ku hetiseka na hi xihatla .
Hi fanele ku endla xikombiso xa kahle hina vinyi .
Xiringanyeto lexi xi pasisiwile .
Muofisiri wa Vutihlamuleri u na vutihlamuleri byo tirhisa Swinawana .
Mfikelelo eka vukorhokeri bya rihanyo byi andzile hi ndlela yo hlamarisa .
Bajete yo hundzuluxa yi fanele ku va eka fomo leyi vekiweke .
Vutsoniwa byi hoxa xandla hi ndlela leyikulu eka vusweti .
Swi na nkoka hikokwalaho ku languta eka masungulo .
Switirhisiwa hinkwaswo swi fanele swi va eka xiyimo xa kahle .
Ndzi tshemba leswaku swi va tano ntsena !
Hi tava hi ri karhi hi langutisa xiyimo lexi .
Leswi a swi fanelangi ku hundziseriwa emahlweni ku fika eka lembe leri taka .
Hikokwalaho , a ku na ndhawu ya ku cincana ka miehleketo ka muxaka lowu .
Xo hetelela , swi le rivaleni , ku na xilaveko xa ku va swilo swi va erivaleni .
Mbango wa nawu wa nkarhi wa sweswi wa mfumo wa muganga wu tisa xiyimo xo fikelela swikongomelo swa mfumo wa muganga lowu nga na nhluvuko .
Xihlawulekiso xa nkoka
Lowu i nkarhi lowu lulameke wa ku endla goza ro tano .
Hinkwerhu hi lemuka hanyelo ro biha leri endliweke eka tikonkulu ra hina , kambe ku ri hava ku xanisiwa .
Swiboho leswi nga sala a swi nga olovi .
Ha lemuka ku tika ka ntirho wa kona .
Leswo hi leswi ndzi titwisaka xiswona .
Lexi xa le ndzhaku a xi fanelanga ku vutisisiwa .
A ndzi vulavuli hi ntwanano lowu hetisekeke .
Naswona a xi nge vumbi masungulo ya pholisi ya vanhu hinkwawo .
Mavonelo ma fanele ma tsariwa naswona ma kongomisiwa eka :
Hakunene ndzi fanele ku vula leswaku ndza tsandzeka ku ku twisisa .
Naswona , hi swo sweswo hi fanele ku ya emahlweni .
I mhaka ya swa mahanyelo .
Hikwalaho ka xivangelo lexi , dyondzo yi kongomise ngopfu eka Komiti ya Ndzavisiso wa vusweti .
Hlamula ntsena swivutiso swa NTLHANU eka xiyenge lexi .
Namuntlha ha hlangana tani hi vanhu na miganga ya Kapa Vupeladyambu .
Vatirhi va masipala va simeka tipholisi ta huvo .
Kambe , vurimi bya xibindzu i feme ya masungulo .
Ndlandlamuko wu lava tipholisi letinene ta ikhonomi .
Lexi ndzi nga xi engetelaka eka leswo i swilo swimbirhi .
Minyikelo yi fanele yi vonaka tanihi ntsengo lowu nga kona .
Minongonoko yo lulamisa ya matlhelonyingi yi lava ku vekeriwa .
Komba ku landzelelana ka leswi humeleleke .
Ndhawu yihi kumbe yihi yi fanele ku vona leswaku ya fikeleleka eka miganga .
Va fanele ku va etlilasini , hi nkarhi , ivi va tinyiketa eka endlelo ra ku dyondza .
A ku nga ri mhaka ya leswi nga ndzeni .
Mabindzu ya misava hinkwayo hi xikongomelo xo lwisana na vusweti .
Swikulu swa leswi fikeleriweke i :
Sweswo i ku ya emahlweni .
Mukhomixinara , ndzi fanele ku tsakela ku hlamula xivutiso xexo .
Hakunene hi fanele ku lulamisa mhaka ya swa ikhonomi hinkwaswo .
A ndzi ta kombela ku hlamula hi ku tsala .  .
Hambiswiritano , hi andlarile mihundzuluxo yo hlaya .
Dirowa pulani ya ntirho na minongonoko ya matheriyali .
Sweswo i mfikelelo lowu hi faneleke ku wu tshikelela .
Nyika swikombiso swo khutaza .
Hi lexi lavekaka .
Eka ku thoriwa loku nhungu i vamanana .
Hi fanele ku xixima nhlamuselo ya marito .
Endla leswi evitweni ra xidemokirasi na ntshunxeko .
Va fanele nakambe , kambe ku nga ri mikarhi hinkwayo , va engetela mimpimo ya matholelo .
Matiko mambirhi ma hina na vanhu va na matimu yo huma eka ku lwa .
Xirhangana xa vumbirhi i ku lwa na vutilawuri .
Hi ndlela yo fana , ku na xiphiqo xo tivikana xa ku pfumaleka ka mitirho eka vantshwa .
Ndza tisola , kambe a ndzi amukeli mhaka leyi ya mbhurisano .
Lemuka hi mintolovelo ya kahle .
Mpfuno wa nhluvukiso ?
Nseketelo lowu nyikiwaka hi masipala wu ta hambana hi ku ya hi switirhisiwa swa masipala .
Hilaha swi kombisiweke hi tava hi lulamile hi tinhweti timbirhi .
Naswona ndzi vona leswi kuri mhaka leyikulu .
Va languteriwe ku va kaya loko varingani va vona va vuya entirhweni .
Kutani hi fanele kuya emahlweni na sweswo , naswona ntirho wo tala wa ha laveka ku endliwa .
A ku ri lembe leri nga hundza , naswona a hi fanelangi ku ri rivala .
Mfumo wu teke magoza yo twala ku antswisa nhluvukiso wa xiyenge lexi .
Nhlokomhaka ya phephahungu yi nga tirhisiwa hi ndlela leyi fanaka .
Lexi ngopfungopfu xi na nkoka mayelana na nseketelo wa tindzimi .
Hi xivangelo lexi , hikokwalaho , ku cinca a ku laveki .
Ndzi langutela swoleswo .
Handle ka swona , hi ta kumeka handle ko kanakanisa hi ri lava hlulekaka ku swi endla .
Hina swiyenge leswi landzelaka :
Kutani sweswo hi wona kwatsa , nxungeto lowu ndzi wu vonaka .
Ndlela yo yisa eka swo biha yi basisiwa hi swikongomelo swa kahle .
Xana ku ta va na pulani ya malembe yo hlaya ?
Mihundzuluxo eka xiviko lexi yi andlariwile hi mina hi ndzexe .
Lexi i khale xi lavekile .
Migingiriko ya wadi ?
A va koti ku fika etliliniki
Loko va nga ri na vona , swilo a swi fambi .
Hi fanele ku yisa emahlweni hi hlamula hi tindlela ta kahle eka swiphiqo swa vatsoniwa eka xifundzankulu xa hina .
Loko swinghenisiwa hinkwaswo leswi nga kaneriwa laha swi nga tirhisiwa , hi ta hlula .
U le ndleleni .
Nhlanganiso wu fanele ku tirhisiwa ku fuwisa ku dyondza , ku dyondzisa na ku asesa .
Hi lava nseketelo wa miehleketo na vanhu eka vavabyi na mindyangu ya vona .
Swikolo a hi swona ntsena swihlovo swo dyondzela .
Xikongomelo xo angarhela
Ndzi ringene .
Ematshan'wini , hi le ku endleni leswi Hakunene swi hambaneke .
Ku langhiwa ka ntlawa ka amukeriwa .
Xiringanyeto xi ta kaneriwa eka nhlengeletano lowu taka eka Huvo ya Vaholobyenkulu va Dyondzo .
Xirhambo lexi xi hi nyika nkateko wo sungula ntirhisano exikarhi ka mfumo na vanhu .
Xana Mali ya Vaaki yi tirha yini ?
Xiyaxiya xivutiso lexi landzelaka
Leswi swi nga lava xirho xa Komiti ya Wadi ku vulavula na nhlengeletano .
Leswi i mhaka ya xidemokirasi lexi nga nawini .
Hinkwerhu hi ni vutihlamuleri bya swiendlo swa hina vinyi .
Vandla ri na ntirho wa nkoka ku vona leswaku vumundzuku bya hina byi sungula hi dyondzo ya nkoka .
A ndzi nga ri .
Swi le rivaleni leswaku hi fanele hi teka goza rihi .
Vayimeri va xiyenge xa purayivhete
Hunguto wu le kwihi ke ?
Mune wa minkwetlembetano ku lwisana ni phurojeke .
Vakhandziyi na vona va xaniseka hikokwalaho ka nyimpi ya swa mabindzu .
Nakambe , endlelo ro pfumelela i ra nkoka swinene .
Ndzi nga vula leswaku a ku nga ri na ndlela yo hlamusela ku suka eka swiendlo swa yena .
Naswona i incini xintshunxo xa hina eka hinkwaswo swa leswi ?
Hi langutele ku twa mbulavulo wa wena .
Swi na nkoka leswaku swirho swa Komiti ya Wadi va twisisa nawu lowu fambelanaka na Tikomiti ta Tiwadi , na hilaha ti faneleke ku tirha hakona .
Nkarhi wa vukorhokeri wu ya hi ku tika ka mhaka .
Sweswo hi nkhaqato hi swona swi endlaka leswaku pholisi ya hina yi va ni vutihlamuleri .
Vekela swiphemu swa nxaxamelo .
Xo hetelela , ndzi pfumeleleni ku tlakusa swivutiso swingari swingani swo karhi .
Swiphiqo swo hlaya swi huma eka nhlanganiso lowu , swo fana na leswi landzelaka .
Swikombiso swintsongo
Hikokwalaho namuntlha hi seketela xintshuxo .
Swi tlhela swi tiveka tani hi Mfumo wa Xibakabaka .
Hi tlhela hi va na vutihlamuleri eka vahakeri va hina va xibalo .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi faneleke ku xi kanerisana hi ku kongoma swinene .
A hi fanelanga ku kokeriwa eka ntlangu lowu .
Ku ringana tsevu wa malembe hi vile ni nkulo .
Lowo i nhlomulo .
Hi tshemba leswaku hi lava xidemokirasi kuri hi phakela .
I ntiyiso leswaku switirhisiwa swa hina swa ntumbuluko swi le heleni .
Hi nga ka hi nga swi koti leswi eka nkarhi wo leha .
Eka xiphemu lexi mulamuri u hetisa endlelo .
Leswi hi swona hinkwaswo leswi humeleleke .
Mfumo wu ta teka xiboho ku nga ri khale hi siku ra ku humesiwa ka yena .
Sweswo i xilo xin'wana lexi hi nga eku ringeteni ku xi cinca .
Xiyaxiya
I mani loyi a nga na mfanelo wo va laha ?
Fomula yintshwa ya manyikelo yi simekiwile eka :
Hlamusela vuxaka exikarhi ka migingiriko yo hambana ya nhlangano lowu hlawuriweke .
Hikwalaho ka sweswo ndzi pfumelelana na swiringanyeto leswi nga emahlweni ka hina .
Xana u nga tisirhelela njhani ?
Swi tlhela swi va mhaka ya switirhisiwa swa hina .
A hi na milombyani .
Kambe lexi xa hlekisa hinkwaxo ka xona .
Hi twisisa ku tika ka kona .
Marito yo xonga .
Hi ta langutisana na mhaka leyi , hakunene .
Tikhampani , letikulu na letintsongo , ti ta laveka ku lulamisa switatimende swa lembe swa timali .
Mhaka leyi nga eka ajenda sweswi yi pfariwile .
Xileriso xo khoma xi nga ha humesiwa hi siku relero .
Dyondzo ya ku Cinca yo hambana ya tirhisiwa .
Hlayela nkoka wa h .
Laha hi pfumelelana na nkambelo wa xiyimo .
Leswi hi tlhelo swi ta engetela swivandla swa mitirho eka vanhu va hina .
Hikokwalaho ndzi seketela xiviko lexi .
Sweswi hi fikile eka xiletelo xa vunharhu lexi kunguhatiweke .
Eka ku ka a nga teki vutihlamuleri eka ku herisa vusiwana .
Ndzi seketela nhlengeleto wa mahala .
Hi teka leswi swiri swa nkoka , naswona swi fanele ku landzeleriwa .
Kutani ndzi ta tshama ndzi tihlanganisa na n'wina , ma swi vona .
Inkomu eka ku tivisa masungulo .
U byeriwile leswaku leswi swi nga fikeleriwa ntsena hi ku tlheriseriwa ka vuhlonga .
Leti i timali leti tirhisiweke kahle .
Leri i tlhelo leri hi faneleke ku veka miehleketo eka rona eka nkarhi lowu taka .
Lexi a xi nga ta endla .
Kambe swilo swi cincile .
Nseketelo wa timali hikokwalaho wa laveka .
Xana swi tava swi fambelanisiwa ni matshalatshala ya wena ya vuhlanganisi ?
Namuntlha hi langutane na mhaka yo ka yi nga kanakanisi .
U ta lava ku xaveriwa leyintshwa .
Se hi va langutela ku ya emahlweni se va endla kunene .
Switichi hinkwaswo swi rhambiwile ku ta nghenelela pfhumba .
Hi na malembe ya mune ku va hi tirha .
Xana u navela ku hlayisa pholisi leyi kumbe a wu naveli ke ?
Xa vumbirhi , mpimo wa vucincanisi wu le henhla ku tlula leswi a wu ri xiswona .
Hi fanele ku angula eka swivilelo swa vutomi bya siku na siku .
A ndzi endle xihoxo .
Ndzi ta tsakela ku tsundzuxa lava lavaka ku hatlisa .
Xana u le kaya ke ?
Vika ku pfumela ka yuniti ya bindzu eka tshalatshala ra bindzu .
Xa vumbirhi , wu fanele wu pakanisa eka mimbuyelo ku nga ri switsundzuxo .
A swi ve tano , ndzi hoyozela muviki hi ku hetiseka .
A va amukelangi nchumu wo pfuna wihi na wihi .
Swikili swo yingisela i swa nkoka eka mbulavurisano .
Ndzi tsakela ku gimeta hi ku hoyozela muviki .
Kungu leri ri le ku tirhisiweni ehansi ka vulanguteri bya Komiti ya Tinkota .
Leswi swi ta tlhela swi nyika swikombo swa vumundzuku .
Ndzi twa ongeti mbuyelo wu ni nkoka .
Hlamusela xiteji xa miehleketo eku xaveni .
Matlhelo hi mambirhi ya vulavule hi mhaka leyi yo ya emahlweni ka mpfumaleko wo ringana wa mabindzu exikarhi ka matiko lamambirhi .
Ku laveka mpfumelelano lowuntshwa ku fikelela xikongomelo lexi .
Sweswo i ku tsakela ka mihlangano hinkwayo .
Kereke a yi swi pfumeleri leswi .
Ku engetela kwalaho , ndzhurho ku suka eka matiko mambe swi na vuxaka bya le kusuhi na pholisi ya nhluvukiso .
Swi vonaka eka mina onge leswi a swi amukeleki .
Ndzi tsakela ku mi khensa hinkwerhu eka ntirho wa n'wina wo tika na nseketelo .
A swi olovi ku komba ku khomana .
Inkomu eka hinkwerhu .
Ndzi khomiwa hi tingana mayelana na swoleswo .
Xo sungula eka hinkwaswo , i mhaka ya vuhlayiseki .
Xexo i xivangelo xo sungula xa ku va leswi swi ri swa xihatla .
Hi swona swi endlaka leswaku ntsakelo wu vile wa ntwanano wa le xikarhi ka tindhawu ta mphakelo wa vukorhokeri .
Kambe laha hi laha ndzi sungulaka kona ku va na ku kanakana .
Ntlawa wa hina wu andlarile kungu ra xintshunxo xa mafundza .
A va tivi voko kumbe rirhandzu ra manana .
Hi rixaka rintshwa .
Hi tsakela ku nghenelela loko ndzavisiso wu endliwa .
Va tshemba eka kuva Sathani a hanya .
Makhomelo ya kahle ya thyaka .
Swi fanele ku nghenisa nomboro
Ntshikelelo wo fana na lowu wu endla swi olova ku tisa ku cinca .
Xana hi swihi swifuwo leswi u nga na swona kumbe u swi kumaka ? ( tihomu , tinyimpfu , timbuti , tihanci , tidonki , tinguluve , tihuku )
Tinhlayo ti komba leswaku swi le rivaleni leswaku a hi swona .
Eka wena hi langutela ku endla leswi .
Ndzi tsakela ku khensa Timeyara lava se va nga teka xikombelo xa mina .
Xana hakunene mi ehleketa leswaku sweswo i xikongomelo xo tlatlambela swinene .
Palamende yi pfumelelanile na swikongomelo leswi .
Ndza tshemba leswaku hi nga va yimisa .
Xo hetelela , ntlawa wa hina wa swa rihanyo i nkoka ku tlula mikarhi hinkwayo .
Leswi swi ta pfuna Komiti ya Wadi ku vona loko yi fikelerile leswi yi nga te yi ta swi endla .
Vumaki na swa ikhonomi
Lexi va xi endlaka i ku tumbuluxa lexintshwa .
I mani Xipikara ?
Hinkwerhu ha swi tiva leswaku xexo hi xona xivangelo xa kona .
Mayelana na leswi , hi le ku endleni leswi landzelaka :
Nyingiso wo karhi wu ta kongomisiwa eka rihanyo ra vutswedyana .
Hi fanele ku gingirika , naswona hi fanele ku gingirika hi ku hatlisa .
Lexi hakunenenene i mhaka leyi hlamuseriweke eka xiviko .
Xana sweswo a swi nga kombisiwi ka mpimanyeto ?
Hambiswiritano , a swi kona nkarhi hinkwawo .
Ku na ku navela ku hlayisa mfumo wu ri na ntshunxeko .
Hinkwavo lava nga ta emahlweni ku ta pfuna ni ku vula leswi ndzi swi endlaka .
Xiviko lexi a xi ringeti ku olovisa timhaka leti hinkwato .
Ndza va nkhensa naswona ndza va tsundzuka swinene .
Ku hunguteka , ina .
A hi nga fanelanga ku vekela swilo leswi swipimelo .
Ku herisiwa ka Nyimpi yo Rhula
Nkombiso lowu wu ni swikongomelo swa wona tanihi . .  .
Leswi swi tisa mitlhontlho leyintshwa eka tiko ra hina .
Kambe hikwalaho ka yini ku nga ?
Hinkwaswo leswi swi vangile mholovo wa vanhu ...
Kombisa tinxaka to hambanahambana ta nseketelo na swikhomiso swo tiyisa .
Hikokwalaho ndzi ehleketa hi fikelerile swo tala swinene .
Wena u na mfanelo yaleyo .
Vunavetisi i ndzhukano .
Nawu lowu wu fanele wu tirha na ku hluvukisiwa .
Kambe , hi ku vona ka mina , swipimelo leswi swi ta tlhela swi lava ku antswisiwa .
A wu nge swi tivi .
Matiko yo tala kwale ya tekile xiboho xo teka goza .
Swikili swa kahle swo vulavurisana swi lava ku titiva ka xiyimo xa le henhla .
Hi ta fikelela leswi ehenhla ka nkarhi wa le xikarhi hi :
Tirhisa xivumbeko lexi vonakaka na njhekanjhekisano wo twanana .
Mabindzu ya mfumo ya fanele ku lemuka leswaku vumundzuku bya wona bya nkarhi wo leha byi lawuriwa hi ku va na vatirhisi lava vanhu va lavaka ku vekisa mali eka wona .
Nhlamuselo ya tlhelo ro biha :
Nhlokomhaka ya Xiyenge
Tinxaka ta tiyindlu eAfrika Dzonga :
Maendlelo ya tava hi ndlela leyi landzelaka :
Ku vile lembe ra nkwetlembetano , ngati na mafu .
Wa swi tiva leswi ndzi swi solaka .
Swi khomanile swinene .
Va na timfanelo , kambe ntsena leti nga nga tsariwa .
Hi fanele ku rhangela mayelana na leswo .
Ndzi vona leswi tanihi mongo wa mbulavulo wa wena .
Kambe xiyimo eka matiko lawa i xo ka xi nga tolovelekanga swinene .
Ikhonomi ya misava hinkwayo ya nonoka .
Dyondzo , vuleteri na tilevhele ta swikili swi lava ku antswisiwa .
Nongonoko wa swivutiso wu ta lulamisiwa kutani wu rhendzelekisiwa eka vahoxaxandla hinkwavo .
Leswi i nxupulo eka mfumo .
Hi leswi xiviko xi lavaka swona .
Swi nga vanga mitsengo ya le hansi ka vona .
Dayagiramu ya Xitepisi xo Teka xiave xi kombisiwile laha hansi :
Kambe mi nga languteli tinhlayo leti mi ti vuleke .
Varhangeri vo huma emisaveni hinkwayo va xi sayinile .
Loko ndza ha ritsongo , mitlhontlho ya mina a yi hambanile .
Hi tlhela hi langutisana ni malawulele lamantshwa ya misava .
Ku rhangisa vanhu i ka nkoka eka ku cinca loku .
A wu vulavulela ngopfungopfu ntwanano .
Ku hava loyi a nga vaka na ntiyiso wa nchumu wo tano .
Xana hi ta swi rhwexa eka vaakatiko va ka hina ?
A hi hlanganeni hi herisa tihanyi ta madzolonga ya le mindyangwini ni ku pfinya .
Xivutiso xa wena xa vumbirhi xa swa swikepe .
Eka mhaka yo kongoma yo fana ni leyi , xibumabumelo xa Holobye xi nga hlamuseriwa tanihi .
I mhaka ya vumunhu na ku nyika mavonelo ya nkoka .
Kombisa vutivi bya tipholisi ta dyondzo , maendlelo na tisisiteme .
Sweswi hi ni nkateko wa ku hlohletela maendlelo ya ku hambanahambana .
Ndzi rhandza kuva ndzi ku khensa eka nkarhi lowu .
Ku na swintshunxo swimbirhi .
Ku fanele ku fikeleriwa ntwanano hi ku hatlisa .
Ku na ku hambana lokukulu , hi ku vona ka mina .
Hi fanele ku nyika nyingiso wa hina eka sweswo .
A hi fanelanga .
Xana swa vuyerisa mbango naa ?
Hi fanele ku langutela swiendleko , kambe a hi endli .
Hi vula leswaku swiphiqo leswi swi nga tshunxiwa .
Xitori xa yena i xitori xa vanhu va hina .
Va le ku ringeteni ku hlangahlanganisa xiyenge xa vululami .
Tinxaka ta Nsusumeto hi nkanu :
Leswi i nthyakiso wun'wana wa xibakabaka emisaveni .
I ndhawu leyi ndyangu wu faneleke ku dyondzisa hi minkoka ya ntshamiseko wa vaaki / vanhu .
Kambe vavasati ke ?
Ku fikelela mitlhotlho leyi , ntirho wa mfumo wu le hansi ka lowa mabindzu .
Swi ve landzeleriwile .
Xexo i xikongomelo lexi hi faneleke ku tirha hi kongomisile eka xona .
Hi tsakisiwa swinene hi ku nghenelela loku hi ku tweke eka ku lwisana na mitlhontlho leyi tolovelekeke .
A swi fanelangi ku hela kwalaho .
Xiyenge lexi xi avanyisiwile hi swivutiso swa NTLHANU .
U endle xihoxo emhakeni leyi .
Ndza tshemba u ta tsakela ku hlamula .
Hikuva swi tirhana ngopfu ni sweswo .
Hikwalaho , mahungu hinkwawo mayelana na mhaka ya kona ya nge paluxiwi .
Hikwalaho ka xivangelo lexi , lava nga na xiave eka masipala va fanele ku va na vukheta mayelana na ku tirhisa tindlela ta nhlawulo ku tibyela leswaku hi tona ti pfumeleriweke hi xinawu eka tikomiti ta tiwadi .
Leswi swi vumba xiphemu xo kambela no hlela maendlelo ya mpimanyeto ya tindzawulo .
Hinkwaswo leswi swi kombisa ku tiyimisela ka Mfumo mayelana na timhaka ta masocha ya khale .
Hi seketela ntwanano wa Hundzuluxo wa Rihlaza eAfrika .
Vadyondzi vava va kha va ntshunxeka swinene .
Lexi i malawulelo ya thyaka .
Hi ta hlayisa xiboho lexi .
Swi ta va leswinene ngopfu swi ri erivaleni .
Manghenelo yo twala ya lavekaka .
Sweswo swo va nkanetano eka mitwanano ya matiko ya misava
Hambiswiritano , loko swi khomeka , kutani a hi nge swi pfumeli .
A ku na mpfumaleko wa ntirhisano wa matiko naswona .
Nyika nkomiso wutsongo wa xivumbeko xa ntlawa wa vumune .
Ro hetelela !
Hikokwalaho hi ta ya mahlweni hi tirha ka sweswo .
Hi fanele ku famba hi tlhelo ro fularhela .
Swinavetisi swi ta va kona eka ku dyondza tindzimi to engetela .
Hambiswiritano , xi tlhela xi va mhaka ya ku languta endzeni .
Swi fanele swi tlhela swi olova ku swi hlamusela .
Switirho swo tirhisiwa hi voko na hi muchini na swingolongondzwana swa bindzu ro karhi .
Ku fikela Sonto ?
Xitshunxo xa xihatla xa xiphiqo lexi i xa nkoka .
Hinkwerhu hi na vutihlamuleri bya matimu eka mhaka leyi .
Hlamusela swinawana swo fambelana ni tiawara to tirha .
Ku na xilaveko lexikulu xo antswisa nawu .
Ya katsa ku pimanisa matirhelo ya ntiyiso na matirhelo lama kunguhatiweke .
Xopaxopa mitirho leyi averiweke xipano .
Goza rokarhi ra laveka .
Swi tlhela swi va swa nkoka eka ku tumbuluxa mitirho .
Ndza tshemba hi ta hlangana ku nga ri khale .
Hi vula leswaku a ku na xilaveko xo va munhu wihi kumbe wihi a yima ku tirhisa ririmi ra ka vona .
Kambe patu ro ya emahlweni a ri nga pfumali mintlhontlho ya rona .
India yi na ku tsakela hi ndlela leyi nga erivaleni eka xiyimo xa le henhla xa tipolitiki .
Hikokwalaho ndzi tshembha leswaku hi ta endla nhluvuko wo hatlisa laha .
Ndzi tekerile enhlokweni hinkwaswo leswi u swi vuleke .
Ku na swo tala hi pfumelelanaka na swona laha .
Ndzi kombela u hi nyika nhlamulo .
I ntiyiso leswaku a swi fambelani na ntwananiso .
Xana hi nga ka hi nga endli swo tala hi pholisi ya vurimi ?
A ndzi kholwi leswaku ku tika swi le ka ku lava xivangelo .
Xiviko lexi xi na timhaka ta kahle swinene to hlayanyana .
Magoza lama ya pfuna no va ya nkoka , kambe a ya enelangi .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo hi swona hinkwaswo leswi a ndzi lava ku swi vula .
Xana swihlawulekisi swa magandzelelo leswi fanaka hi swihi ?
Timhangu ti le ku humeleleni emisaveni hinkwayo .
N'wana wa yena u pfukile hikokwalaho ka huwa .
Swirho swa tiko swi tava kona .
I ntiyiso leswaku tindlu tintshwa ti akiwile .
Vavasati , tanihi leswi hi sw tivaka , i khokho ra muganga .
Mpfumo wolowo a ku ri xiphemu xa nawu wa mpimanyeto wa swa timali lowu fanaka wa swa vurimi .
Ku Humelela Yini Loko U Vika Xivilelo ?
Lava khumbekaka va fikelela ntwanano na ku wu tirhisa .
Ndza tshemba leswaku xiviko lexi hi lexi ringanisiweke .
Xana va fikelela swilaveko ?
Hi bohile ku vula ku , ina lembe leri hundzeke .
A ku nga vuriwi leswi fanaka hi kungu lero rhanga .
Nyika swivangelo swa leswaku hikokwalaho ka yini xikombelo xi endliwa hi ku yimela mumangali :
A ku na ntirho wa mpimo wo tala .
Hi tlhela hi lava tindhawu ta le makaya ku va ti lawuriwa .
Swi vula leswaku hi kwalomu ka awara ya khumembirhi naswona a ndzi tlhelelanga endzhaku .
Kutani , mbuyelo a wu ndzi hlamarisi .
Ku nghenisiwa ka xandla swi fanele ku endliwa kuya hi :
I swa nkoka leswaku xilo lexi xi nga cinciwi .
Hi dinga ku xixima milawu leyi hi nga na yona .
Ndzi mi navelela minkateko ya kahle , no langutela mbuyelo .
Swikongomelo swa hina swa fana .
Nxopaxopo wa mpimanyeto
Ku boxiwa ko hlawuleka ku ta endliwa ka matirhele ya swikolo swa le madorobeni ni le mapurasini .
Ku na swivutiso swa nhungu eka xiyenge lexi .
Xin'wana xa swikongomelonkulu swo lemukisa ku yimisiwa i endlelo ra aphili .
Ku durha ka ku hlengeleta ku le hansi swinene .
Ndzi amukela swivutiso .
A ndzi kali ndzi hatlisela ku vula sweswo .
Papila leri na rona a ri rhumeriwile . .  .
Hi dinga ku ya emahlweni ni pholisi ya mitirho .
Ndza tisola , a swi koteki .
Hi xihi xa leswi xi nga riki swihlawulekisi swa switsongwatsongwana ?
Xa vumbirhi , nhlamuselo leyi nga erivaleni ya nsinya wa ku siva .
KU LAWULA NA KU LANGUTISISA
Ha ha lava switirhisiwa swo lawula makete .
Swo tala swa muxaka wolowo a swa ha laveki .
Hlamusela u tlhela u andlala misinya ya mbulavurisano lowu hanyaka .
Hi fanele ku hanya eka misava ya ntiyiso .
Swiendlo swa mihlangano ya vatirhi swi nga hunguta ku humelela .
Milawu leyintshwa yi yirisa xihlawuhlawu emitirhweni .
hi ndlela leyi swi nga
Loko swi hundzuka ndhwalo , hi fanele ku swi tshika .
Hi simekile tiphurogireme to tala .
Tanihi leswi kunga khamphani ya mfumo , minkavelo yi fanele ku nyikiwa vaaki .
Eka swiyimo swa fana na leswi hi fanele ku kombisa mphakelo wa matimba .
Hi hlohletela matiko lama ha hluvukaka ku xixima timfanelo ta ximunhu .
Xikombiso , ndzi ehleketa hi ntirho wa hina wa masungulo eku hlayiseni dyondzo ya swa timali .
Boha minkoka ya k na a .
Swi na nkoka swonghasi leswaku hi tlakusa mapfhumba yo engetela ndzemukiso .
Vuxokoxoko eka foramu leyi byi nyikiwile eka atikili leyi yo hlamusela yo koma .
Vaholobye na swirho swa le henhla swa mfumo va fanele kuva va fikeleriwa hi vamahungu .
Henhla na le hansi : Yini , njhani na hikwalaho ka yini ?
Ntirho wo pfula
Ku engetela eka sweswo hi vule leswaku , nongonoko wa ikhonomi wa mfumo wu ta langutisa eka :
Leswi i swipimelo leswi ndzi swi seketeleke ku ringana nkarhi wo lehanyana .
Veka nhlengeletano eka nkarhi lowu nga kahle eka lava u lavaka leswaku va nghenela nhlengeletano leyi .
Nawu lowu landzelaka wu kunguhatiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Xo sungula , i mhaka ya masungulo ya swa xinawu .
Vadyondzisi va vuswikoti hi vona khiya ra dyondzo ya nkoka .
Madzolonga i nchumu lowu humelelaka masiku hinkwawo .
I munhu wa swivulavula , ku swi veka hi ndlela yo amukelela .
Ku swi hlamusela hi ku olova , nhlengelo wa switiviwa a wu nga ri kahle naswona wu voyamela etlhelo rinwe .
Swivutiso swinharhu loko ndzi swi kota .
KU LANDZELERISA NA KU HLELA
Xavumbirhi , hi tshemba leswaku xiviko lexi xi yimela goza ro ya emahlweni .
Holobyenkulu u thorile Mufambisi wa swa Vutumbuluxi eka xiphemu lexi nga sala xa lembe ximali .
Kombisa mahungu lama faneleke ku tivisiwa na tiphurojeke leti nga ta tlakusiwa .
LOKO HA HA KUNGUHATA HI MFUMO WA MIGANGA , HI WU VEKILE eKA XIYIMO XA LEHENHLA XA KU LULAMISA MINTLHOTLHO YO FANA NA NHLUVUKO LOWU NGA EHANSI , KU PFUMALEKA KA MITIRHO , KU NGA CINCI KA XIYIMO NA VUSWETI .
Nkanetano , hakunene , wu ta balekela vaaki .
Xa vumbirhi , hi fanele ku pakanisa eka ku hluvukisa swikumiwa swo karhi .
Swi nga va hi ndlela yihi na yihi , mi amukeriwile eka Nhlengeletano .
Xikongomelo i ku ringeta no tumbuluxa hi vuntshwa nhova ya ntumbuluko eka ndhawu leyi .
Nakambe ha vutisa , xana ntokoto wo pimaniseka na wona hi wihi ?
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi fikelerile xiboho xo tano .
Laha hilaha hi nga kona eka nkarhi wa sweswi .
Sweswo i ntiyiso kambe swi endla ku hundza sweleswo .
Loko swi nga ri tano , ha tisola leswaku a hi nge swi koti ku endla tano .
Vito na adirese ya Khomixinara ;
Ku yisa emahlweni makungu lama pfunaka vamasipala ya le ku tirhisiweni .
Nawumbisi wu le ku antswisiwa leswaku wu tirhisiwa eka Nawu .
Eka xiteji xa misava
A ndzi nge tsakeli ku vona ku nga twisisi kwihi na kwihi ku humelela mayelana na sweswo .
Nsayino wa mumangari .
I swa nkoka leswaku leswi swi twisisiwa ku antswa .
Va fanele va endla nkombiso lowu faneleke wa swa ku navela ka tipolitiki ku heta ku miyela .
Hi tumbuluxe endlelo ro hlayiseka emagondzweni ku hi pfuna ku fikelela xikongomelo lexi .
Unga rivali sweswo .
Nhlangano wo tinyiketa wu nga endla xikombelo eka khansele ku va wu ta tekeriwa enhlokweni .
Switsongo hi leswi nga xiswona .
Ku tshama etindlwini swi nga ri enawini .
Tindlela tintshwa ti ta katsa leswi landzelaka :
I vubihi naswona a hi nga byi amukeli .
Lama i maendlelo ya misava hinkwayo lama amukeriweke .
Ndzi ehleketa leswaku swi le Kapa .
A ndzi ngheni eka xiboho xihi na xihi eka nkarhi lowu .
A ndzi kona kwalaho .
Hambiswiritano , nkarhi wo ya emahlweni na nkanelo wa hela .
Swi tlhela swi tlakusa ku nghenela ka mani na mani eka tiphurogireme leti kongomisaka eku antswiseni vutomi bya vona .
Ku ni ntirho wo tala lowu seleke .
MPFUMALEKO WA NTOKOTO
Ndzavisiso na ku vuswikoti byo tsala eka vavasati eka mitirho-vutomi bya xinawu .
Ku sukela nkarhi lowuya , a hi vulangi vonelo .
Ku fikeleriwe mpfumelelano eka mpimo-hansi ya leswi lavekaka .
Hambiswiritano , kuna tlhelo rin'wana ro fikelela vuakatiko-nyingi .
Nkarhi hi wona leswaku switshembiso leswi humelerisiwa .
Hinkwaswo swi mayelana na ndzingano .
Ndzi nyiketa tiawara to hlaya eka vulavisisi .
Kambe mahungu lawa ya lulameke ya fanele ku nyikiwa .
Ku vile na ku humelela eka matlhelo hinkwawo manharhu .
A ku na swo tano leswi bohaka eka nkarhi wa sweswi .
Swi le rivaleni kuri a hi Nawumbisi wa mali .
Hi fanele ku suka eka ku vulavula ku ya eka migingiriko .
Mpimanyeto wa mihluvukiso ya swa Vumbiwa .
Yingiselani , xexo a hi xilo xin'wana lexi u faneleke ku vilela mayelana na xona .
Xana ndzi ta tirhisa swipimelo swihi ku kambela vadyondzi ?
Swi pfuna munhu ku langutisa tindlela .
Hikokwalaho ha khensa swinene ngopfu , va swirhundzu na va matlhari .
Ndzi tshemba leswi ku va swi ri leswi kotekaka hi ndlela ya xiyimo xa le henhla .
Nakambe , Muchaviseki , hi khensa swinene ku amukeriwa loku ka kahle loku u hi kombeke kona .
Naswona , swi le rivaleni , naswona u fanele ku va landzelerisa .
Eka vona hinkwawo , lava hanyaka na lava feke , hi siku leri , rixaka ri vula ri ku - bayethe !
Ndzi ni vumbhoni bya leswaku leswi swa koteka .
Vayimeri va xiyenge xa swa tibangi
Yeleyo i nyiko leyi faneleke ku nyikiwa .
Hilaha hinkwerhu hi tivaka hakona , nsirheleleko hi yona mhaka yikulu .
Endlani leswi landzelaka :
Lexi i xikombiso lexi nga rivaleni leswaku hi le ndleleni leyi faneleke .
Laha hi le ku tirhaneni ni nhlokomhaka ya nkoka .
Vanhu va teka xiave hi ku endla matshalatshala hi voxe handle ko pfuniwa hi mavandla ya le handle hi switirhisiwa na switsundzuxo leswi va swi lavaka kambe va tiya ku va vona vinyi va lawulaka matirhiselo ya switirhisiwa .
Ku engetela , swilaveko swo karhi swa minkwetlembetano yo ta endzhaku ya matiko na swona swi fanele ku langutisiwa .
Hundzisa vutivi na ntwisiso hi ku swi tsala .
Xiboho xi fanele ku nghenisiwa eka rhijisitara yo pfuxeta .
Ndza tshemba hi nga aka ehenhla ka xona .
Hi amukerile minongonoko na milawu yo pfuna lava nga swela yo hambanahambana .
Swo tala swa swilo leswi a swi endliwangi .
Ku fanele kuva ni rirhandzu ra tiko leri ra hina .
Hi fikelerile swikongomelo leswi .
Ntshaho ku suka eka Phepha ra Balansi :
Rhamba nhlengeletano ya ku endla kungu ra lembe .
Hi fanele hi vutisa hi tiyimiserile loko mhaka leyi yi nga cinceka .
A ku na swivutiso .
Pfumeleriwa hi xihatla ka mpimanyeto wa timali to ya hi mavonelo
Hlamusela fomula .
Hi ku pfumaleka ka vuswikoti eka yena ?
HOLOBYENKULU WA VULULAMI
Ku aka hi Vuntshwa Vuxaka eAfrika .
Swicelwa leswi nga tlhelaka swi endliwa ku suka eka swona swi le ka xiyenge xo sunguriwa .
Kambe , hi xihatla ndzi swi tivile .
Ndzi hava xiphiqo naswitsongo .
Vatirhi va fanele ku nyikiwa nsirhelelo lowukulu hilaha swi kotekaka .
U vula ntiyiso eka sweswo .
Mukhomixinara , a ndzi ta rhandza ku va u seketela miehleketo leyi .
Xana hi endla njhani kuri vaavanyisi va hlayisa ku tshembeka ni ku tshembiwa hi vanhu ?
TWISISA
Hi fanele ku ya emahlweni eka gondzo leri .
Ntiko wa swihanyi wu lava ku kondleteriwa .
Ndzi ku byerile .
Lexi xi lavekaka i hiseko wa matimba wa tipolitiki .
Hi fanele hi va ni mafokisi lama faneleke .
Huvo na lava nga na vutihlamuleri eka sisiteme ya komiti ya wadi yi fanele ku tsundzuka leswaku mitsakelo ya nkarhi wo karhi na yona yi na nkoka naswona yi nga katsiwa hi ku olova eka tikomiti ta tiwadi hi ku yi rhamba tanihi lava nga na xiave xo hlawuleka loko ku ta kaneriwa hi mhaka leyi fambelanaka , kumbe loko mitlawa yaleyo yi kombela mfanelo yo hlangana / vulavula na komiti ya wadi .
Ndzi ehleketa ku ri a hi fanele ku ehleketa vamanana lava namuntlha .
Ndza tinyungubyisa hi vona .
Ndzavisiso wu fanele ku tiyisisiwa hi xihatla lexi kotekaka .
Eka mina , lexi i xilaveko xo endla vito ra kahle ra xifundzhankulu xa hina .
Lexitsongo ngopfu , rero i vonelo ra ntlawa wa mina .
Hambiswiritano , hinkwaswo swi tirhisiwa hi ku olova hi ndlela leyi .
Xipanu xa Khanya xi langutele ku hetisa ku nghenisiwa hi ku hela ka vhiki leri .
Hi tshikilela xilaveko xo sindzisa mhaka yeleyo .
Ntirhisano na xiave xa vaakatiko
A ndzi ta tsakela ku nyika miehleketo eka timhaka ta mune .
Hi maendlelo lama fanaka , hi andlarile nongoloko wa mihundzuluxo .
Hi fanele ku rhangisa emahlweni nyimpi ya ku lwa na ku encenyeta swi nga ri enawini .
Ndzi vula nakambe : hundzuluxo i wa nkoka .
Tinxaka ta tinhlengeletano ti nga katsa
Switundziwa i swa nkoka .
Tana u ta yi teka .
Ndza ha ri ni matitwele ya leswaku hi fanele ku swi ringeta leswi .
Laha hi langutane na nkateko wo tika ku wu tshembha .
Kuya hi xivangelo lexi , hi langutisa eka vurhangeri bya nhluvukiso na mafambiselo .
Mimbuyelo ya Madyondzelo ku tirhana ni vundzeni .
I incini a hi ta xi endla eka ka xiyimo xo fana ?
Mi nge ndzi vula marito mangari mangani hi nhlokomhaka leyi .
A hi ringeti ku swi loda ehenhla ka mfumo wa miganga .
Hi fanele ku endla nhluvukiso wo tala eka ndlela leyi .
Swi nghenelela eka xivindzi xa mhaka .
E-e , a va se .
Sweswo i xilo xin'wana lexi ndzi nga ta xi amukela swinene .
Switsariwa swa khoso
Ndzi langutisisile leswi .
Katsa vuxokoxoko ku seketela xikombelo xa wena , tanihi vumbhoni bya ntirho .
Makungu yo sungula dyondzo mayelana na leswi swi le ka xiyimo xa kahle .
Xiviko lexi xi kombela ku pfuriwa ka xiyenge xolexo .
U ta swi tiva :
Kutani , ku vile ku fikeleleka ka nkoka hi ndlela leyi .
Ku na vunyingi byi tsakelaka leswi .
Mavonele mambirhi .
A ndzi tshembi ku na xilo xihi kumbe xihi lexi nga tolovelekangiki laha .
Vahleri na vaviki va mahungu ya mitlangu hinkwavo va rhambiwa ku nghenela hi ndlela leyi :
Hi ku vona ka mina , ku cinca loku ku fanele hikokwalaho ku ariwa .
Senthara yi le ku tirheni eka malembe ya ntlhanu lama hundzeke .
Hi mpimo wihi kumbe wihi , i goza ku ya emahlweni .
Hikokwalaho ka sweswo , ndzi kombela ku hi vhota .
Goza ra vuthu ra nyimpi ri fanele ri va mhaka yo hetelela .
Nyika swikombiso swa matirhele ya mimovha .
Kambe nyimpi yo lwela ntshuxeko yi yile emahlweni hi nsindziso .
A ndzi ku kombeli , hambiswiritano , ku angula sweswi .
Ya fanele ku va ya timhaka ta ntiyiso naswona lama papalataka mavonelo na marito yo karhi lama hleriweke hi xikongomelo xo vuyerisa tlhelo ro karhi kumbe ku siya swivutiso leswi pfumalaka tinhlamulo .
Sweswo a hi leswi swi nga xiswona hi ndlela yihi kumbe yihi , hambiswiritano .
Xitifikheti xa tirha ku ringana ntlhanu wa malembe ku sukela siku ro hetisiwa ka khoso .
Leswi a hi ndhurho lowu bohaka loko hi languta xiyimo xa sweswi .
Hi fanele emakumu hi tirhana na swivangelo swa xiphiqo lexi .
Matikhomelo yo ka ya nga ri hi ku vulavula i ' ndlela ' ya ku tikhoma eka munhu loyi u nga n'wi yingisela .
Ku ta va na khombo ra ku va na mphikizano wo ka wu nga lulamangi .
Makhomele ya xibalo ya swibamati yi nga engetela eka ku homboloka loku .
Nawu wu lava ku humelerisa leswi hi ku endla leswi landzelaka :
Ndzavisiso wa makete eka mhaka leyi wu na nkoka swinene .
Naswona hi fanele ku langutana na ntiyiso wa ku nghena etikweni .
Tikomiti ta Wadi ti tihlanganisa na lava va nga na xiave vo hlaya .
A ndzi kanakani mayelana na leswi .
Ndza tiyisa ku nkarhi lowu a wu nga tlangisiwi .
Xana hikokwalaho ka yini hi endla switsongo swinene ?
Ya le xikarhi ka kungu ro aka hi vuntshwa na nhluvukiso .
Swirho swa Palamente ya Xifundzankulu
A hi lavi ku sindzisiwa ka mixavo yi ya ehenhla .
Xo vula ntsena leswaku hi fanele ku tshika mikanerisano yi pfulekile .
Rhendzela nhlamulo ya wena .
Ku vula ntiyiso , hi vile na nkanerisano wo anama wa nkoka .
Ndzi ta ringanyeta leswaku hi fikelela ntwanano wo karhi .
Xik . Ku hlengeleta mahungu
Ndzi ta fika emakumu ku nga ri khale .
Xifaniso lexi landzelaka xi kombisa endlelo leri .
Hileswaku , xana leswi swi vula leswaku nkongomiso wa ku ya ehansi ka minxavo a ku fanelangi eka hina ?
Ku ndlandlamuka ka hina i ku ndlandlamuka loku ka ha ka sungulaka .
Ku nga ri ku suka eka xikweleti , tanihileswi sweswo ku nga riki leswi hi swi lavaka .
A hi tsundzukeni leswi vakokwa va swi endleke .
Hikwalaho , ndzi ta tipimela swo swi vula swo koma swingari swingani .
Ha swi lemuka leswaku ntirho wa hina a wu fikeleli kule ku ringana .
Ku vuyeriwa eka mabindzu
Goza ri ve ri tekiwile eka tindhawu to tala ku lulamisa xiyimo .
Eka miehleketo ya mina , leswi a swi tolovelekangi .
Ha swi avelana .
Hi phurojeke ya vukulu byo tani , swihoxo swa boheka ku nghena .
Hi le ka xiyimo xa ku tikeriwa hi swa tipolotiki .
Hi fanele ku twisisa lexi .
Mi nge ntsena ndzi mi tsundzuxa hi nawu .
A swi kona eka pheji ro sungula .
I incini xo nyanya ?
Vayimeri va swa vuhangalasamahungu
Hi fanele hi tekela enhlokweni mbango wa hina wa swa vutomi na swa ikhonomi .
Wu kwihi nchumu wolowo ?
Ku khensa ko hlawuleka ku hikwalaho ka :
Kambe leswi hi swi kombelaka i ku endla swilo erivaleni hi ndlela yo tivikana .
Mayelana na mbango , a hi nga fanelanga ku tixisa .
Minongonoko ya ku tirhisiwa hi mpimo wo ringanela ka eneji ku na vuswikoti byo tumbuluxa mitirho .
Xa vumbirhi i ndzhurho ku suka ematikweni mambe .
A ndzi ta n'wi susumeta ku endla tshalatshala ro tano .
Sweswo hi ku vuyelela nakambe hi leswi xi nga ta va xiswona .
A ya fanelangi kuva ya anamile .
Hi ku vona ka mina , hi na swiphiqo swimbirhi hi mpimo lowutsongo .
Vo tala va vile ehansi ka ntshikelelo wa timali .
Magoza eka swivandla swinharhu .
Mhaka ya mina yi fambelana na xivutiso hinkwaxo xa vuhlayiseki bya moya .
Xin'wana na xin'wana xi andlariwile erivaleni .
Ndza tshemba leswaku hi fanele ku amukela hi mayelana na leswi .
Naswona leswi hi swona kwatsa , xin'wana xa swivandla swo va na swiphiqo .
Sweswo swi fanele ku ariwa .
Ntirho wo tala wu ye eka xiyimo lexiya .
Laha hansi ku na xikombiso xa leswi tsariweke mayelana na mali leyi nga nghena na ya xikweleti .
I yini vonelo ra wena eka xiphiqo lexi ?
Hilaha ku fanaka vaongori va lava kuva xiphemu xa xitshunxo .
Hiswona , na mina ndzi na norho .
Lexo sungula i eneji .
Ndzi ta ringeta ku tirhisa ntsena nkarhi wa mina wa ku vulavula .
Xivutiso xa mina i xo landzelerisa .
Ku ya hi Maendlelo ya Nghingiriko :
Hi languta emahlweni eka nhluvukiso wa ndhawu leyi .
Kambe hi fanele ku ya emahlweni .
Hikokwalaho i swa nkoka ku xiyaxiya nawu lowu .
Wu vile nkanerisano wo tsakisa swinene laha namuntlha .
I xilo xin'wana lexi havumbirhi xi kotekaka hi matikhomelo na hi xithekiniki .
Malulamiselo ya mavandla ya tshamisekile ku vona leswaku kuna ku kondletela ko humelela na ku endla nongonoko .
Tanihilaha mi swi tivaka hakona , leyi i mhaka yo khumba swinene .
Hi ta va hi ri karhi hi simeka tiphurojeke na vatirhisani va hina eka lembeximali leri ku nga :
Swihoxo leswi a hi swintshwa , i ntiyiso .
Hi ntiyiso wa kona hi endle ku humelela .
Ndzi ehleketa ku ri ntirho hi lowu tikaka swinene .
Hambiswiritano , ku engeteleka eka nkoka wo tikeriwa eka timhangu leti , swi fanele ku langutisiwa hi vukheta .
Lexi hi nga na xona laha i mhangu ya mbango .
Ku simekiwa swi tava eka xiphemu xa vumbirhi xa lembe ra xibalo .
Kumbexana a hi fanelangi ku languta ekule .
Swi ta endla leswaku vanhu lava nga ni vutsoniwa va tiva no tirhisa timfanelo ta vona .
Ndzi ta tsakela ku nyika ku khensa ka mina eka muteki wa mahungu .
Dyondzo leyi yi fikelerile xiyimo xa le maninginingini xo yi hetisa .
Swi na nkoka swonghasi leswaku hi khomelela eka xexo .
Seketela nhlamulo ya wena .
Naswona laha a ndzi vulavuli hi vapfhumba va swa tipolitiki .
Ndzi ni vonelo ro hambana eka leswi .
Hi navelela wena na ndyangu wa wena Khisimusi na novinjara leyinene !
Swoleswo a swi humelelangi , leswi swi nga mhaka yo biha swinene .
Ntirho wu sungurile ku antswisa vuhlayiseki bya tindhawu teto .
Ndzi ta vula marito mangari mangani hi vumbiwa lerintshwa .
Njhekanjhekisano lowu wu ta humelela hikwalaho eka nkarhi lowu taka .
Hinkwavo , hinkwavo va ndzi sola , kambe ndzi ta vulavula .
Xiga lexi xi tirhana na nhlokomhaka yo koma .
Hikwalaho ka sweswo , xiletelo xi fanele ku komba ku hambana loku .
Xiyenge xi letela lomu pholisi yi kongomisaka kona mayelana ni :
Ku hava sisiteme ya muxaka wolowo leyi nga na mfanelo wo va kona .
Tinyimpfu timbirhi a ti file khale .
Ndzi nga seketela swo tala swa leswi nga vuriwa laha .
Eka xidemokirasi , i vanhu lava va tekaka xiboho .
I xihlawuhlawu xo ka xi nga amukeleki exikarhi ka mavandla lamambirhi .
Leswi swi endliwa ku endlela ku lawula .
Swa hinkwavo .
Xana ku sele yini leswaku hi xi endla kutani ?
Moya wa xikolo lexi wu ndzi byela leswaku wu tano .
A ndzi na nchumu xo xi vula mayelana na vuswikoti bya vatirhi .
Vamanana na vatatana , leswi swi heta nandzelelano wa timhaka .
Hikokwalaho , i swa nkoka swinene leswaku hi langutisa eka leswi .
Eka ntirho lowu hi wu endlaka hi fanele ku aka xitsundzuxo emiehleketweni ya vona .
Ndzi ehleketa ku ri ku ni swiphemu swimbirhi eka xivutiso xa wena .
Xana va endla yini ?
Swirho hinkwaswo swa ndyangu swi avelana eka muako .
Hambiswiritano , ndzi lava ku teka swivutiso swo talanyana .
Vona va tsakile swinene .
Va na swilo swimbirhi ku hlawula eka swona :
Hambi swi ri tano , a hoxile .
Swilaveko leswi bohaka swa ntirho :
Hlawula SWIMBIRHI eka leswi :
Sweswo swi vile xikongomelo ku suka emasungulweni .
Ndzi ni ntokoto wa timhaka ta swa mbango .
Ndzi ehleketa onge hi le ku endleni ka ndzima laha .
Swi tlhela swi va mhaka yo tiboha .
Naswona eka maendlelo , ntwanano a wu kali wu tiyisisiwa .
Hi nga naswona hi ta tirha ntirho wa hina ku antswa .
Ndzi lava ku rhumela xikoweto xa kahle xa ku hlohletela .
Ndzi ta n'wi vhotela .
Kunguhata na ku tsala matsalwa ya le ka vuhangalasamahungu :
Ndza tsakisa ku vika leswaku ntirho eka hinkwaswo wu le ku fambeni hi ndlela yo hlawuleka swinene .
Mafambiselo lawa ya muxaka wa ndzhendzeleko wa phurojeke ya endlile leswaku ku kumiwa maendlelo lama nga hlamuseriwa lama hingakanyaka swiyimo swa phurojeke .
Sweswo swi ta hlayisa swinene nkarhi na mali .
Kambe swona a swi enelangi .
Sweswi hi dinga ku endla leswaku sweswo swi tirha .
Swinawana swa Nawumbisi
Xana i sisiteme ya kahle yoleyo xana ?
A kuri hava nchumu !
Hambi ko va njhani , i vonelo ra nkoka .
Xexo ku vile xiphiqo eka hina .
Namuntlha i siku ro sungula ra kotara ya vunharhu eka khalendara ya xikolo .
Hlamusela mifungho ya xiyimo xa xihatla eka muako hi ndlela ya kahle .
Lexi xi fanele ku va erivaleni .
Xa vumbirhi , hi le ku vulavuleni hi mayelana na mhaka ya nkoka .
Ndzi ta rhandza ku rhanga ndzi twa ku suka eka mitlawa ya swa tipolotiki .
Ha tirhisana .
Hi ku engetela , hi fanele ku sindzisa eka ntwanano lowu yimeriweke .
Hambiswiritano , leyi a hi mhaka ya komiti ya hina .
Nhlayo yintsongo na mphikizano wa xiyimo xa kahle .
Hi fanele ku vulavurisana na va xiyenge xo aka swikepe hi leswi .
Eka vaaki , hi na mfanelo yo humesela erivaleni ku ala .
Kambe ka hari na xivandla xo eneriseka .
Vulawuri bya Vuyima swikepe , ntsena loko ku ri na khoramu ;
Ki cinca ka mitsengo ya tshamelo ra vanhu i ntlhontlho wukulukumba eka tiikhonomi ta hina .
Xiphemu xo sungula xa maendlelo lama khumbhekaka eka vundzeni bya pholisi .
Vanhu lava lwelaka timfanelo ta mitlawa leyi nga na vuyimeri bya le hansi
Yimani ndzi hlamusela xivangelo :
Xiphemu xa vumbirhi lexintshwa : ku tsandzeka ka ntwanano wa vumbiwa .
A xi khensa swinene .
Swiyenge swo tala swa vaaki va hina swi le ku kuleni hi ku nonoka .
A hi ku pasisa ntsena , i nkoka wa ku pasisiwa .
Mitirho leyi saleleke endzhaku na kungu ra nghingiriko ku lulamisa leswi swi andlariwile laha hansi :
Xin'wana lexi tekeriwaka ngopfu enhlokweni i ku hi nga tumbuluxa njhani mitirho hi ntalo .
Kambe swilo leswi mbirhi a swi yelani .
Ndzi hlayisa mfanelo ya ku vulavula nakambe eka nkarhi wolowo .
Hikokwalaho ndzi tshembha leswaku cinco lowu wu fanele wu nga katsiwa .
Phurogireme yi tumbuluxile tinxakaxaka ta tiphurojeke .
Ka ha sale swo tala leswi hi faneleke ku swi endla .
Swi jahile ku tlula mpimo .
Nkunguhato wa nsimeko
Xana swi ta humelela yini ?
Mhaka ya ntiyiso hi leswaku hi fanele ku sungula .
Xa vumbirhi , ku ni mhaka ya hundzuluxo wa swa ikhonomi .
Ku na mehleketo ya vunharhu leyi futhi yi nga ya nkoka ngopfu .
Xana nhlangano wo tirhisiwa ntsena ?
Ndza tshemba leswaku leswi a swi humeleli .
I ku tshemba ka mina ko tiya leswaku hi lava nhlamuselo leyi nga erivaleni .
Hi nkoka mintlangu leyikulu i mabindzu lamakulu .
Ndzi twa onge byi kona eka xipanu .
Hi ta ya emahlweni na vhoti .
Ndzi pfumelelana hi ku hetiseka ni mavonelo ya wena ya masungulo eka leswi .
Hikokwalaho , hi nga ehleketela nkoka wa rihanyo ra vona .
Yuropo yi fanele ku teka nkarhi lowu ku hunguta ku nga thoriwi .
Khoramu ya nhlengeletano ya komiti i nhlayo ya le henhla ya swirho .
E-e a swi tano .
Xihlovo xa tibondo ku tava :
Tifomo to endla xikombelo ti kumeka mahala .
Swo tala kuya hi mafambisele .
Kambe hi swi endla hi moya wa ntirhisano .
Ku hava loyi a nga kombisa ku navela ku yima a vulavula .
Ntokoto wo tirha na swisiwana i xilo xin'wana xa nkoka eswikolweni eka vurhangeri .
Nkoka lowukulu wa mali .
Kutani nsivelo wu ta tshama wu ri mhaka ya nkoka eka pfhumba ra hina .
Huvo yi nga ringanyeta nkarhi na nkarhi .
Hi fanele ku nyika ndhawu eka matshalatshala yantshwa .
Swikolo swo tala swi hlamurile kahle eka xiyimo hi tindlela to hambana .
Eka mhaka leyi swilaveko a swi fikeleriwanga .
A ndzi ta tsakela , hambiswiritano , ku swi veka eka mbango .
Matimba
Kamba loko mpfapfarhuto wa makumu wu fanerile vaamukeri va hungu na mbango .
Leswi swa ringanela kahle .
Hi ta tsandzeka ku fikelela xitshembiso xa hina .
Hlamusela mhaka ya khodi ya xivumbeko na ntirho wa yona .
Ku na matsalwa yo tala lama faneleke ku kamberiwa .
A ndzi ri phorisa .
Ku landzelerisa - Komiti ya Wadi yi nga ha kombela swiviko swa nkarhi na nkarhi swa tiphurojeke na vukorhokeri .
Swikolo hinkwaswo kuva na mati yo tenga na mbhasiso ;
Hambiswiritano , a hi si huma eka mphikizano .
Sweswi hi ta landzelela magoza yo hetisa xikwere .
Projeke yo tano yi pasisiwile hi Mavandla hinkwawo lama khumbhekaka ;
Mina hi xiviri ndzi ni ntsakelo wo hlawuleka eka mhaka leyi .
Xinawana lexi hi nga eku xi kaneleni laha namuntlha i xa nkoka tlula mpimo .
I incini mixungeto ya kona ke ?
Ndzi tala ku vula : U lava ku dlaya n'wana wa mina .
Ntirho wo dyondza wu tirhisiwa ku pimanyeta hi tlhelo ra switirhisiwa leswi nga kona .
Lexi xi hi mayelana na nkuriso .
Lexi i xihoxo xa nkoka xa vuhundzuluxeri na tipolitiki .
Hi tshembha leswaku leswi i swa nkoka eka xidemokirasi .
A hi lavi ku kavanyeta maendlelo yalawa .
Hambiswiritano , ku na tindlela to endla leswi .
Leswi a swi nge endleki hi mavhiki ma nga ri mangani .
Sayizi ya ku lahlekeriwa ku hungutiwile swinene .
Hikokwalaho , hi na swo tala ku swi endla eka leswi .
Mimbuyelo ya matshalatshala lama ya tama ya nga enerisi .
Swikimi swa nsirhelelo wa muonheriwa swi fanele swi vekiwa .
Mbuyelo lowu wa nhlawulo i mhangu eka xifundza .
A hi nge tlakusi swikoxo swa hina .
Kambe hi pfumela leswaku ku tiyisela ka vuyerisa mikarhi hinkwayo .
Naswona i yini swa vatirhisi eka hinkwaswo leswi ?
Leyi i dyondzo ya nkoka swonghasi ya nkitsinkitsi wa timali .
Xana u lemuka yini ?
Ku humelela ku fika sweswi
Bindzu ra vutihlamuleri bya miganga i ra kahle eka tikhamphani .
I xihlovo xa nkoka xo khutaza vutitivisi bya rixaka .
Xana swi tisile ku hambana ?
Eka nkarhi wa sweswo , switsongo swinene .
Tipholisi ta hina ti kota ku ololoxa mintlhontlho .
Ndzi ehleketa leswaku maendlelo yo languta ntiyiso ya laveka .
Laha swi nga ta humelela kona
Kambe wo ndzi vulavula hi vumundzuku .
Swi khumba ku titwa ni swilaveko swa dyondzo swa swirho hinkwaswo swa ntlawa .
Langutisa nxaxamelo lowu heleleke wa tinhlokomhaka leti kamberiwaka .
Khodi ya Maendlelo ya Kahle
A ndzi ta tsakela ku tshikelela xiphemu xin'wana xa ku nghenelela .
Ku hava munhu loyi a nga na makungu yo kala a nga ri na mhaka enkarhini lowu wa nkoka .
Xo sungula , ndzi ta tlhelela eka nhlokomhakaya mali .
Hikokwalaho swa tika - hi nga endla yini ?
Ndza tshemba leswaku lama i magoza ya nkoka ku ya eka ndzingano .
Hambiswiritano , ntlawa wa mina wu lunghekile .
Hambiswiritano , ndzi fanele ku tshikelela leswaku ku ni swirhalanganyi swa matimba .
Hi paluxile mavonelo ya hina eka leswi kusungula .
Phurogireme ya Vukorhokeri bya Rixaka ya Vantshwa yi ta simekiwa nkarhi lowu taka .
Ndza kholwa leswaku hi lava pholisi ya ndzhurho ku suka eka matiko mambe .
Sweswo hi swona swi endleke leswaku hi titwile hi boheka ku landzula xiviko lexi .
Xana hi nga tirhana njhani ni swiphiqo leswi ?
Swa tsakisa ku tikuma u tirha eka mbango lowu baseke na ku va kahle .
Xintshunxo a ku ri yini ke ?
Ndzi ta tsakela ku heta hi ku kombisa leswi landzelaka .
Xiyenge xa vumbirhi i ku tirhisa tithekinoloji letintshwa .
I xitirho xihi xi faneleke ku tirhisiwa ?
Ndzi khensa swinene nseketelo wa n'wina eka mhaka leyi .
Hambiswiritano , nhlayo yo engetela eka leswi vekiweke etlhelo swi tikomba kuva swi humelela eka leswi .
Xana swivilelo leswi swi tekeriwile enhlokweni eka mpimanyeto ke ?
Ku hava matsalwa laya nga ta cinciwa .
Swa laveka swonghasi ku endla magoza lama ma va erivaleni .
Hi lava mphakelo wo antswa na nhluvuko wa xihatla .
Kutani ku na swiphiqo leswi se swi nga kona namuntlha .
I mbuyelo lowunene naswona i goza ku ya emahlweni .
Swivutiso hi nomu swi nga tirhisiwa ku :
Hi ndlela leyi , vuhlayiselo byi na ntirho wa nkoka eka matimu ya tinxaka na vaaki .
Ndzi ringanyeta leswaku hi swi tekela enhlokweni leswi .
Nkarhi wa ku teka xiboho xo hetelela ku humelerisa nghingiriko wo karhi na ku kucetela vumundzuku hi wona walowu .
Tikhoto , Khoto ya Vumbiwa hi yoxe , yi sirhelela ntshunxeko wa mbulavulo .
Hi tiyimiserile .
Hilaha munhu a tivaka hakona , ku vumba hi vuntshwa ku na nkhumbo wo karhi eka matimba yo tirha ya vatirhi .
Vaxanisiwa hi Vugevenga
A ndzi voni ku fana na yena mayelana mayelana na masungulo ya xinawu .
Vumundzuku bya misava byi le khombyeni .
Hambiswiritano mpfula a yi tanga yi nga ri na hakelo .
Va na ndlela ya sweswo .
Ku na tindhawu tinharhu ta nkoka ta leswi faneleke ku endleka .
A hi nge pfumeleli mimbuyelo ya xidemokirasi kuva swi hundza vanhu va hina .
Tani hiloko swiri swa nkoka hi fanele ku tirhela ku cinca ka ntiyiso eka mavonelo .
Leswo swa ndzi karhata swinene .
Xana swi ni ntikelo wihi eka vutomi bya hina ke ?
I nchumu lowu nga bohiwa ku nga si sunguriwa .
Ku cinca nxaxamelo wa marito ya ntshaho swa pfumeleleka .
Xana swi ta kumeka kwihi ?
Kambisisa na ku fambisa matirhisele ya tipholisi leti fambelanaka ni timfanelo ta vanhu lava nga ni vutsoniwa .
Nhlamulo ya mina i e-e , naswona hikokwalaho ka swivangelo swimbirhi .
Kutani ku na mhaka ya ntshunxeko ku suka eka mphalalo wa mfumo .
Swona swa karhi ku humeseriwa timali .
Ku nghenisiwa ka xikimi xa ntirhisano lowu rhijisitariweke .
Ku lebula i nkarhi wa ku navetisa .
Tiva matimba ya switirhisiwa swa phurojeke .
Vanhu va hlawurile ndlela ya nhluvuko .
Ndzi tlhela ndzi lava ku khensa muyimeri wa hina ku suka ehofisini ya Phuresidente kuva a ri laha .
Kambe hi fanele ku teka xiboho xo hetelela .
A swi kombi swi fanerile , hi mavonele ya mina .
Na mina ndzi navela ku n'wi hoyozela ku va a vile mutlangi wa xipano lonene .
Vanhu va le ku xanisekeni naswona va fanele ku pfuniwa .
Swi fanele ku vumba xiphemu xa maendlelo ya swa tipolitiki .
Kambe a hi fanele ku karhateka na hi swihlawulekisi swo fana .
Hambi ku humelela yini kumbe yini , a hi koti ku endla xilo xihi kumbe xihi .
Mamiliyoni lama a ma nge koti naswona a ma nga vi na ku tshemba ka mahala .
Ku landzelela endlelo eka ku vumbiwa ka Yunivhesiti .
Hi nga ka hi nga swi koti ku va hi nga lulamisi timhaka leti .
Lexo sungula xi fambelana na xilaveko xo va na muyimeri .
Swo fana na swona swi fanele ku tirha eka mbulavurisano wa mfumo .
Hi ku engetela , hi lava ku pfuna ku hlula nkayakayo .
c ) Nxopaxopo wa xiphiqo
Xana xi ke xi nga tirhisiwa hi xikongomelo xo hambana ?
Xana nhlamuselo yi endla yini ?
Vo huma kwihi
Swa laveka eka mavandla lama nga na ku tsakela ku nghenelela .
Xana xi ta teka goza ?
Mianakanyo eka malembe-xikhume ma nhluvukiso wa vuswikoti na ku lulamisela vumundzuku .
Swi fanele swi ta hi xihatla .
I milawu ya maendlelo leswi nga vekiwaka hi Khansele ya Vaholobyenkulu .
Ndzi tshikelela mhaka leyi yo karhi eka wena .
A NDZI PFUMELI
Hambi leswi mavandla ya hina ya kombisiweke ku tiyimisela , a hi fanelangi ku tshama hi mavoko .
Sweswi , xiyimo xi hambanile , ndza tsaka ku vula .
Switirhisiwa leswi swi nga kona
Hambiswiritano swi hi nyika ku tshemba .
Xikongomelo na muxaka wa milawu yo tlhandlamana .
A swi nge koti ku ya emahlweni .
Swiphemu leswi faneleke ku tekeriwa nhlokweni
Hi swihi swo nghenelela leswi nga ta vekiwa ku fikelela leswi ?
Vatirhisani hinkwavo na vaphakeri va vukorhokeri va languteriwile ku va kona eka ntirho lowu .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi ringanyeta leswaku xi susiwa .
Vundzeni byi vumbiwa hi swiyenge leswi landzelaka :
TIPHOTIFOLIYO
A ndzi ta tsakela ku teka goza ro ya emahlweni .
Hi ta vhota hi ku ya hi ku langutisisa loku .
Swi vula ku kula na ku avelana Kapa .
Leswo na swona i ntiyiso .
Leswi ndzi swi vulaka i ku : hi vile na swo enela .
Amukela nhlamulo yihi na yihi yo twala .
Swikombiso
Ndza tshemba leswaku va ta tirhisa miehleketo ya vona .
Vumundzuku byi le ka wena n'wini .
Swo tala swinene eka swivutiso swo karhi leswi swi vutisiweke .
U swi kotile ku hlanganisa swiyenge hinkwaswo ku kanela .
Eka xivangelo xexo ndzi pfumelelana na swiringanyeto leswi nga emahlweni ka hina .
Hikwalaho ka yini swi fanerile ku humelerisa xiviko lexi ?
Leyi i pholisi ya xiyimo xa le henhla naswona yi fanele ku hlayisiwa .
Swi tano , ku ni swivilelo leswi nga enawini mayelana ni leswi fambelanaka ni misava hinkwayo .
b ) Tipholisi na swinawana swa masipala
Ndza xi amukela hikwalaho ndza xi seketela .
Wu hambanisa nxopaxopo wa vamanana na vatatana - swiphiqo , swilaveko na mfikelelo wa vona eka matimba na switirhisiwa .
Minongonoko leyi a ku vulavuriwanga hi yona eku kaneleni loku .
Nongonoko lowu wu humesile vaofisiri va maphorisa lava leteriweke kahle swinene .
Ku nga ri sweswo ntsena , kambe naswona swi sivela swinene ku humelela .
Hi tiyimiserile eka mhaka mbulavurisano hi ndlela yo anama .
Hikokwalaho ka xivangelo xexo hi landzula xitshunxo lexi .
Kungu a ri yi kule ku ringana , hambiswiritano .
Naswona xo hetelela ku ya eka vumundzuku ?
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ku pfala ehenhla ka mhaka leyi .
Hi fanele ku ya emahlweni ku vula ntiyiso .
U vulavule swo tala hi varimi lavatsongo .
Vatirhikulorhi lava rhandzekaka , hi nge swi koti ku ya emahlweni na nkanerisano lowu .
Entiyisweni , valavisisi vari . .  .
I yini leswi u nga taka u nga swi yimeli ?
Xexo a xi ri xivangelo xa ku tisa nkunguhato lowu laha .
Hi tiva hi mayelana na mitlhontlho leyi nga emahlweni ka hina .
Tindhawu ti fanele kuva ti hlayisekile .
Xikongomelo xa switirho swo tano i ku sirhelela timfanelo ta ximunhu eka vundzeni byo hambanahambana .
Hi fanele ku ya emahlweni hi tirhana na xona , hikokwalaho .
A ndzi le rivaleni swinene mayelana na sweswo .
Eka mikarhi yo tala
Hambiswiritano , hi endlile tano .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi va ndzi ri karhi ndzi vhotela xibumabumelo .
Tani hi tiko hi fanele hi chivirikela ku humelela ka xikongomelo lexi .
Swa nonohwa ku swi vula .
Xana munhu a nga hakela njhani ?
Ku simeka kungu leri swi ta lava swiboho swo tiya leswi swi tikombaka swi nga amukeleki hi ku olova eka vanhu vo tala .
Hambiswiritano , mpimo wa le henhla wa ntlawa lowu na wona wu ta va na mimbuyelo yo biha .
Xana ndzi nghena kwihi ?
Nkarhi hinkwawo kambela leswaku u na :
Swikolo swi ta tivisiwa hi masiku lawa va nga endzeriwa hi wona .
Tidyondzo ti endliwile ku pima nkoka wa tiphurogireme .
Ku ololoxiwa ka swiphiqo ?
U ta fanele ku nyika vumbhoni leswaku xikweleti xa yindlu xi pasisiwile .
Hi fanele kuva hi ri ku endleni ku tikumela hi hexe vatirhi vo ka va ngari va ntiyiso .
Makungu ya swona i ku tlakusa mfikelelo wa xikweleti na ndzingano wa swa timali :
Ndzi ri , ndzi nyike , kambe a nge .
Ku na timhaka tinharhu ndzi lavaka ku ti tlakusa .
Leswaku swiviko swi fanele ku amukeriwa .
Endla minhlanganiso .
Swi vonaka onge xikongomelo lexi se xi fikeleriwile .
ku hlayisa Vumbiwa
Hikokwalaho mpimo wo karhi wa ku olova wu tiyisisiwile .
Invhoyisi ya ntiyiso ya xibalo yi fanele yi khomiwa hi wena .
Hi ya emahlweni hi languta swinene timhaka ta vanhu .
Khakhuleta ntsengo hinkwawo wa switirhisiwa swo endla khekhe ra chokoleti .
Ndzi ta vuya eka yeleyo .
Ndzi fanele ku vula leswaku mina hi xiviri ndzi lwisana ni leswi .
Mafambisele lamanene ya na nkoka swinene .
Mhaka yo hetelela yi fambelana na pholisi yo mpfuno wa nhluvukiso .
Ndza khensa swinene ku va mi nghenelerile eka pfhumba leri .
Ku va xifundzankulu xa hina xi ri ndhawu ya le makaya na swona swi vanga swiphiqo swo tala .
Ndzi tshemba leswaku swi ta humelerisa pholisi yo antswa .
Vuxokoxoko bya ndhawu na nkarhi hileswi landzelaka :
Lexi i xivono xa hina .
Manyala lawa ma ta herisiwa .
Leswi yisaka eka :
Tindhawu to tirhela ta mahungu ti ta va na leswi landzelaka :
Lexi i xikongomelo xa hina .
Eka ku ringana hinkwako , a ndzi ta tsakela ku nyika ndzinganyeto .
Switirhisiwankulu a swo va swa nkoka ntsena eka ku kula ka ikhonomi ko hatlisa na mitirho ya le henhla .
Fikisa hinkwako
Ku na swivutiso swo tala leswi a hi fanele ku tivutisa swona .
Lowu i ndzinganano lowu hi faneleke ku wu fikelela .
Hi na mfanelo yo tiva leswi humelelaka .
Ku yirisiwa ka ntlakuko wa sisiteme ya bazi .
Sweswo a ku ri ntwanano .
Xitiyisiso xi vona xiyimo no tekeriwa enhlokweni .
Leswi sweswi swi sungurile ku cinca .
I yini ndzingano wa dyondzo ?
Sweswi hi le ka xiyimo xo tika swinene .
Vutengi bya mfuwo na ndzingano wa rimbewu i minsinya ya masungulo .
Hi fanele ku teka nkarhi lowu ku famba hi ya emahlweni .
Hi ta sungula hi ajenda .
Mavhengele
Swi se swi boxiwile .
U ta swi twisisa leswaku ntirho lowu i wukulu .
Kutani , swi fambelana na Xedulu xa Ntirho .
Swi fanele swi va erivaleni eka hina , exikarhi ka hina .
A ndzo va wo hlawuleka .
U swi tirhile hi ku hetiseka .
Hi ala xileriso lexi xa mafundza .
Mo ndzi hundzulukela sweswi eka swivilelo swa nkoka .
Khansele ya Vaholobyenkulu
Mphakelo lowu eneleke wa swakudya i xikombiso xa nkoka xa nhlayiseko wa vanhu .
Switirho swa swihambukelo a hi mhaka yikulu ngopfu .
Maendlelo lama hi wona ma faneleke ku tirhisiwa :
Ku titwa ka mina hileswaku ndzi hlayile leswi .
Ku vile mpfumaleko wa vhoti ya vanhu va Vantima .
Ndzi kombisile mitirho ya komiti leyi .
Switirho leswi faneleke ku tirhisiwa eka xiteji lexi : Xedulu ya switirhisiwa
Nxopaxopo wa lava nga na xiave i nchumu lowu ku nga kongomisiwaka eka wona eka phurojeke hinkwayo .
Nkarhi wu fikile wa ku lerisa ku yirisiwa ka nxaviselano wa matlhari hi ndlela leyi vuyerisaka .
Swiphemu leswi landzelaka swi fanele ku va kona eka kungu ra dyondzo :
Vusweti na rimbewu
Xiphemu xa nkoka eka nongonoko lowu i xilaveko xo tirhana na vatirhisani .
N'wangulano wu sungurile .
Kambe incini hi nga xi endlaka ke ?
Ndzi langutele ku nghenelela ka hinkwerhu eka pfhumba leri ra nkoka .
Ina - ku fanele ku va na ku pfuleka swinene .
Lexi hi xi susumetaka i ku hundzuluxa mavekele ya marito .
U nga ha tiya eka leswi u pfumelaka eka swona .
Kamba loko switirho a switirhisiwa swi ri eka xiyimo xa kahle xo tirha .
Vo kongoma swichudeni na vatirhi ku va sirhelela .
Magoza lama tirhaka hi ndlela leyi tisaka ku antswa ku kondletela vutshila ya katsa :
Ku sunguriwe n'wangulano , lowu nga vuya wu tswala mihandzu malembe lama nga landzela .
Ndza tshemba leswaku netiweke leyi yi ta tirha hi ndlela leyi vuyerisaka .
Leswi mitlawa yo hambana ya vanhu yi hanyaka ha swona - Vusweti na swa rimbewu switsariwa swa mahungu hi vona
Ku tumbuluxa kungu ra nghingiriko
Ka ha ri ni xidingo xa ntwanano lowu fikeleriwaka handle ko enerisa swipimelo leswi vekiweke swa tipolotiki laha .
I ntsengo lowutsongo swinene wa mali .
Eka mhaka leyi , a ndzi ta vutisa swivutiso leswi landzelaka .
A hi ntiyiso naswona a swi tano .
Xi koxa nkarhi na mali .
Nhlamulo ya mfumo wa le xikarhi yi hlamuseriwile laha hansi .
Leri i endlelo ra vutlhari eka nkarhi wo koma .
Eka xiphemu swi vule :
Kutani xi na nkoka .
Dizayini leyintshwa yi fanele ku nyika nkoteko wa mabindzu lamatsongo .
Hikwalaho ka xivangelo lexi ku tsundzuxiwa kuri ku hleriwa Mimpimo hinkwayo ya Mahlelelo .
Ku veka lebulu a swi fambelani helo na mimfungho ya switsundzuxo .
Hinkwavo
Xo hetelela , ndzi navela ku vula rito ro hetelela mayelana na ku xixa .
Xikombiso , hi langutana na ku ya emahlweni ka ku onhiwa ka timfanelo ta ximunhu .
Hi fanele ku veka mhaka leyi eka vundzeni bya matimu .
Eka mina , xana u lava ku humesa na ku tumbeta yini ?
Ku ni mbulavulo wa ntwanano lowukulu swinene mayelana ni tihakelo leti salaka endzhaku ko kokiwa timali ta swo karhi .
Eka Mbulavulo wa yena wa Rixaka , Puresidente u vulavule hi Nkarhi wa Ntshembo .
Vo tala va hina va tirhela mfumo .
Ndza tshemba leswaku leswi a swi lulamanga .
I nyika miehleketo ka kahle .
Rihanyu na vukorhokeri bya vanhu
Tindhawu to kongoma ta mfambelano ti katsa :
Hi lava ku tiyisa xidemokirasi no fikelela ntshamiseko .
Hi laha ngopfungopfu laha ku nga na vunonohi .
Hikokwalaho va vuriwa va Vuswikoti !
Swinawana swi le rivaleni .
Muxaka wa bindzu ro phikizana eka xiyenge .
Ndzi hava ku tihlawulela .
Hi ku navelela leswinene hi swona !
Ku nga ri ntsena mali ya mpfuno kambe swi hambanile .
A ndzi vanga na nchumu .
Xana xikongomelo xa ntirho luya hinkwawo a kuri yini ?
Ndzi tsakela ku endla leswaku leswi swi va erivaleni .
Swi ta tshama kuri ntlhontlho ku fikelela nkongomiso eka vanhu va vutsoniwa .
Xana vatswari va vona va hlaya ?
Ku laveka migingiriko yo heta nkarhi wo leha .
Leswo i makumu ya nkanerisano .
Swirho swa kereke ;
Ku tsakela ko antswa ka n'wana i ka nkoka swinene .
Hikwalaho , i dokumente yo pfuna swinene yo languta eka yona .
Va amukeriwile exibedhlele va ri ka xiyimo xo biha .
Hi nge amukeli ndlela yeleyo ya matirhele eka politiki .
Hi na ntokoto .
Ha khensa eka marito ya wena ya kahle yo amukela .
Sweswi , hakunene , hi nge anakanyi ntsena matimba ya nyutliliya ku hangalaka .
Ina , a nga yi na le lokixini .
Yi ri naswona ndza tshaha :
Kutani u ri xiviko xi ta humeseriwa eka vanhu ?
A xi tisi ku hambana .
Milawu ni mafambiselo ya le tikweni ;
Hikokwalaho , hi ta va hi vhota hi ndlela leyi faneleke .
Nomboro yo helela ya swirho
Swivilelo swa vona swi katsiwile :
Ndzi kholwa leswaku hi twanana swi helela eka xivandla lexi .
Swo tala swi nga ha endliwa kumbexana endhawini yoleyo .
U nga nyika nkomiso wa wena nhlokomhaka .
Mayelana ni leswi , ndzi nga angula ntsena eka leswi landzelaka :
U ni ntirho lowukulu emahlweni ka wena .
Hikuva ku hava munhu loyi a twisisaka leswi nga enghozini .
Nkarhi wu fikile , hikwalaho , wo teka magoza .
Hi fanele sweswi hi hundzuluxa ku tshemba ku va ntiyiso .
Xivutiso lexi tumbulukaka i : Xana matirhelo ya khoto a ya fanele ku pimisiwa ku yini ?
E-e , a swi koteki ku kavanyeta vulawuri bya tikhamphani hi ku tirhisa inthanete .
Xisolo xa yena xa kungu ra magoza xi fanerile na xona .
Leswi swi le rivaleni a swi fanelanga eka nkarhi lowo leha .
Swa olova swinene .
Hi khensa xirhambo xo nyika mbulavulo eka nhlengeletano ya n'wina ya rixaka .
A swi talangi ku humelela , i mhaka ya vadyondzisi vantsongo ngopfu .
Ku tisola ka mina lokukulu .
Xikhiya lexi xa tiveka leswaku i xikhiya xa xihundla .
Ku ta fikela sweswi ku se ku tekiwile magoza yo hambanahambana .
Swi tlhela swi nga vi kahle ka vatirhisi .
Lexi i xin'wana nakambe lexi a ndzi ta lava ku xi vula .
A ndzi ta tsaka loko a swi ri tano .
Ndzi fikelela eka leswaku sweswo a hi mhaka leyi nga ya nkanetano .
Eka nkarhi wo vona vavabyi .
A hi fanelanga ku chava ku tshikelela .
Hikokwalaho ndzi fanele ku boxa mhaka leyi nakambe .
Mhaka ya vumbirhi leyi ndzi yi vulaka i ya swa tipolitiki .
khale na sweswi
Ku kayakaya ehenhla ka vusweti , vuvabyi na leswi lavaka .
Ku hundza eka xiboho xexo , ndzi lava ku tshikilela timhaka ta mune .
Nchumu wa masungulo eka rimba ra pholisi i ku nyika mavonelo eka Vumbiwa .
Hikokwalaho ka yini hi se hi ri na minongonoko yo tala ?
Xana xiyimo xi njhani eka xifundzankulu xin'wana na xin'wana ?
Xana i swihlawulekisi swihi swa vumina ndzi nga na swona leswi swi nga ta ndzi pfuna eka ntirho lowu ?
Ndzi langutele ku vona swilo swi humelela .
Naswona , hi ntumbuluko , a xi naveli ku endla tano .
Tinhlengeletano ta ku kanerisana
A va si nyikiwa xiyimo xa ku va vahlapfa .
Hi le ndleleni ya kahle , kambe ntirho wo tala wa ha fanele ku endliwa .
A ndzi ta sindzisa leswaku xi lava ntsena hiseko wa tipolitiki .
Ku simekiwa ka ndhawu yo pfuna eka yona yi vekeriwile Nyenyankulu .
Ntokoto wa vona wu na nkoka swonghasi .
Leswi swi nga twala swi tikile , kambe i ntiyiso .
Sweswo i ku vula leswaku lava fikelelaka swilaveko va amukeriwa .
Hikokwalaho , hi fanele ku vona leswi swi ri nkateko .
Xipfuno xo engetela xa laveka eka matiko lawa ha hluvukaka .
Hikokwalaho ka leswi , va lava ku sungula sivhiki ya vona ya vamanana .
Lava va katsa :
Ka xiviko .
Kutani hi ta kota ku sungula mikanerisano .
Sweswi , leswi hi nga swi endlaka i ku seketela xiboho .
Naswona sweswo i nandzu .
Tshunxeko i ntiyiso lowu nga kona .
Kambe hi lulamile ku kanerisana leswi na n'wina .
Mbuyelo wa ku tisa ku rhula hi lowa kahle .
xiphemu xihi na xihi xa timfanelo
Mali hinkwayo yi kumekile .
Xilo xa vumbirhi a ndzi ta tsakela ku xi vula i nkoteko wa ku fambafamba .
Hi yima yi vona .
Leswi swi nga ha va swi vangiwile hi ntokoto lowu va veke na wona eka nkarhi lowu nga hundza kumbe ku pfumaleka ka vuxokoxoko .
Ndzi vutise hi leswi vhiki leri hundzeke .
A ndzi ta tsakela ku vula vonelo ehenhla ka swilo swi nga ri swingani .
Pfhumba ri hlohlotela vadyondzi ku nyiketa tibuku ta vona eku heleni ka lembe .
Leswi swi ngava swinene na kuva kahle , eka ndhavuko wo karhi .
NXOPAXOPO WA SWIVUTISO
Rhekhoda swilaveko swa vuyelerisa .
Khomixinari , ndzi kholwa leswaku a wu nga rhumela xikoweto lexi .
Ndzi yile eka mutsari wa papila ku vulavula hi xiyimo .
Xikongomelo xa swiletelo
U tshikelela ku durha ka pholisi ya vurimi ya vanhu hinkwavo .
Hikokwalaho , ndzi amukela ku hela ka nyimpi leyi ya swa mabindzu .
Hlamusela swikhedzakhedza swa ku asesa ka nkarhi hinkwawo .
Hi fanele ku rhumela mahungu yo ka ya nga kanakanisi .
Hikokwalaho , swi fanele ku tlhela swi angarheriwa hi ntwanano .
Hikwalaho,a hi ringanyeti ku nghenisa matimba yo tano .
Vafambisi hinkwavo ya nkaye va Timasipala yi ta thoriwa ku hela ka Nyenyenyana .
Swiletelo swa Vuhleri swi nyika marungula na tlhelo ro simekiwa eka endlelo leri .
Masungulo ya leswi nghenaka eka misava hinkwayo . .  .
Sweswo i masungulo ya voko ra nawu .
Hikokwalaho ka yini a wu nga lavi ku tirha vhiki leri nga hundza ?
A ku na xivangelo xa leswaku hikwalaho ka yini va nga fanelangi ku ya emahlweni .
Bindzu - hitlhelo , xifaniso xa vuwena - hitlhelo , leswi swa tivonakarisa siku na siku .
Nongonoko lowu wu ta vumba xiphemu xa nhlayo leyi vekiweke yo fikela mphakelo wa tindlu ematikoxikaya .
Hinkwaswo leswi hi nga swi vula , hi ta swi endla hi nkarhi lowu .
Leti i timali leti vanhu vo ka va nga ri va tiko leri va hi khomisaka tona hi moya lowunene
Xiya leswi sisiteme , kumbe sisiteme yo yelana , yi tirhisaka swona sweswi .
Xirho xin'wana na xin'wana xa vatirhi
Tiko rin'wana na rin'wana laha misaveni ri fanele ku endla tano .
Ntirho wuya emahlweni .
Xitatimende xi gimeta mhaka leyi hi ku vula xi tiyisa leswaku :
Mfumo wa hina se wu sungurile ku antswisa vuvekisi bya mfumo byo nyika vukorhokeri bya masungulo .
Ku hangalasiwa ka vaaki va tiko eka ndhawu leyi khumbhekaka .
Eka mhaka yaleyo , hi xihi xi nga ta va na matimba ya lawula .
Ndzi lava ku pfumelelana na muchaviseki Xandla xa Phuresidente .
Kambe naswona swona i swimakiwa leswi antswisiweke hi ku tekelela .
Hakanyingi mhaka yo tivisa vanhu yi tekeriwa ehansi kasi leswi a swi ta va nkateko eka swa xipolitiki ;
Endzhaku ka dyondzo
Kungu leri ri nyika rimba ra maqhinga ya muxaka wo tano .
Ndzi ta endla xiviko xa xihatla .
Nkayakayo ku lwisana ni vusweti swi ya emahlweni .
Hi laha hi nga kona namuntlha hikwalaho ka sweswo .
Ntshunxeko , xidemokirasi na timfanelo ta ximunhu swi hava nhlamuselo kwalaho .
Leswi swi nge vi pholisi leyi hi lavaka ku yi landzelela .
Ndzima yo twala yi endliwile eku heriseni ndzhwalo lowukulu eka nkarhi lowu hundzeke .
Swiengetelo swa vakhanselara naswona swi katsiwile laha .
Xivutiso i ku
Kambe hi vulavula hi mayelana na ku avanyisa ka khoto .
Hi rhumela ku navelela ka hina ka leswinene eka matlhelo hamambirhi .
Hi lowu nxaxamelo wo kambela .
Sisiteme ya vulawuri bya matirhelo yi ta olovisiwa .
Maendlelo yo hakela ma fanele ku fambelana na milawu ya swa timali .
Mhaka ya mina ya vumbirhi i mayelana na pholisi ya swa gezi .
Leswi swi ta komba leswaku vuswikoti bya vuvekisi byi kona .
Sisitimi yi fanele ku seketeriwa hi thendara na sisitimi ya mafambiselo ya kontiraka .
Magoza lama yo talanyana se ya tekiwile .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo swi ta va xikombiso swinene .
Tanihi tafula laha hansi .
Votala va vona va tava va lulamile kwale ka Khotavuxika .
Hi fanele hi lwisana ni swiyimo swa sweswi swo ka swi nga amukeleki swa vugevenga .
Ndzi rhandza ku vula timhaka timbirhi to koma .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo swi languteka swi nga tirhi na switsanana .
Naswona ndzi ta ku kombela leswaku u ndzi rivalela .
Ntlangu lowu wu kotlanile na Siku ra Misava ra Vanhu lava nga ni Vutsoniwa .
Hikokwalaho , ntlawa wa hina wu ta tihumesa .
Ndzi se ndzi xi vonile eka tindhawu to tala .
Kambe sweswi hi fikelele xiyenge xa leswaku ndlela ya swifambo swa rixaka ya laveka .
Ku pfuxetiwa ka vululami swi tisa rimba lerinene leri nga ta endla leswi .
Eka mikarhi leyi nga hundza , mihlangano yo yimela vatirhi yi vile na xiave eka tipolitiki , hi ku twisisa leswaku timhaka leti khumbaka swirho swa yona a ti heleli ntsena egedeni ya feme .
Hi fanele ku tiva loko nawu wu ri karhi wu tirha .
Ku asesa loku ku landzelerisa na ku seketela ku dyondzisa na ku dyondza .
Hi ku gimeta , ndza mi khensa swirho swa komiti ya photifoliyo .
Xiviko lexi xi tshikelela nkoka wa vutumbuluxi na ku aka hi vuntshwa .
Ndzi ya emahlweni ndzi kholwa leswaku a ri ri pfhumba lerinene .
Kutani va fanele va vhota ku boxa vonelo ra vona .
Ndzi lava ku vula swimbirhi swa leswi .
Vatirhikulobye na vanghana
Hambiswiritano , swi tikomba kuri na ku twanana eka vumaki eka xilaveko xa ku siva .
Hina ku tsakela !
Ndza pfumela hi ku hetiseka .
Ndzi pfumelelana na wena hi ntalo eka leswi .
Pasisiwile hi Khomixini hi ku swi tsala .
Maendlelo ya ku nghena endlwini .
Mhaka leyikulu eka xileriso i xitandzhaku xa swa nawu .
Ndza amukela leswaku swihoxo swi endliwile .
Hambiswiritano , leswi a swi languteriwanga eka xiviko .
Hi fanele ku teka ndzhangelo eka mhaka yaleyo .
Norho wu nga hanya karhi wo leha , naswona wu nga hundzuluxiwa wu va ntiyiso wa nkarhi hinkwawo swinene .
Xiviko xi nyika nhlamuselo yo chavisa ya ku onhiwa ka timfanelo ta ximunhu .
Ndza tisola hikwalaho ka mbuyelo wa vhoti leyi .
Hi lawa masungulo yo hlamula xitsalwana lexi .
Naswona swi nga endleka ku xi tirhisa sweswi .
Hlamusela nhlangano wa khomphyuta .
Manyikelo ya vukorhokeri ya ya hi vuswikoti bya vatirhi va masipala na tisisiteme leti tirhaka hi ku hetiseka na hi nkarhi .
Ndzi nga twisisa kahle swivilelo laha .
Tinhlengeletano ta huvo leti pfumelelaka mani na mani
Hi fanele ku endla ku hambana ko karhi exikarhi ka swivangelo leswi .
I ntirho wa hina hinkwerhu .
Tilevhele hinkwato ta vulawuri ti nga khumbeka hi riqingho .
Hlaya tsalwa eka Siku ra Vantshwa leri nga nyikiwa laha hansi .
Vahlawuriwa va ta tirha eka poso leyi eka malembe mambirhi laya taka .
Sweswo a ku ri vunwa .
Nawu lowu wu nyika nsirhelelo lowu tirhaka na matirhisele yo lawuleka ya mbango .
Xiphiqo xa hina hi leswi humelelaka eku heteleleni .
Ndza swi tiva leswaku u swi langutile hi vuxokoxoko swinene .
Masungula lamanene sweswi ya kumeka eka mimfumo .
Kahlekahle a swi amukeleki .
Lexi hi lexi tiko ri ringetaka ku xi lulamisa .
Hlawula ku suka eka nongonoko wa mintirho leyi tsariweke laha hansi .
Vurhangeri a hi xiyimo kumbe xidlodlo .
Tibuloko na buloko swa tirha :
Xana hi xihi xikongomelo xa xin'wana na xin'wana xa swona ?
Ndzo lava ku vula swivandla swimbirhi ngopfungopfu madyambu lawa .
Swi ta va na nkoka ku hlayisa vumbhoni byo hlaya .
Ku tshemba ka hina a ku le ka miehleketo leyi nga emoyeni .
Manghenelo lawa ya mbuyelo wa nkarhi wo koma ya fanele ku cinca .
Kahlekahle , nhlamulo i ku tshama ekusuhi na mina .
Nkoka lowu hi wu vekeke eka Dyondzo i wa nkoka .
Hambiswiritano , ndzi titwile swi ri kahle swinene ku vhotela ina eka nkuriso .
Sweswo swi yelanisiwa kahle hi ndlela leyi nga erivaleni eka tsalwa .
Xinawana hi Tindzawulo ta mfumo :
Andziso na Vufambisi .
Ha tinyungubyisa ku va hi endlile sweswo .
Ha lemuka makhombo lama tisiwaka hi tikhemikhali .
Swivutiso swi se swi vutisiwile , kambe a swi ringanelangi .
Leswi a swa ha ri kona .
Ndza hlamala kuri ku humelela yini hi mapfalo ya vona .
I nkarhi wo komba vuwena bya ntiyiso .
A ndzi ta tsakela ku swi tshika kwalano .
Ntikelo wa ndzingano wa vanhu no nyikiwa matimba eka nongonoko lowu wa tika ku wu kumisisa .
Leswi a ku nga ri mahetelelo lama a ma se ma fikeleriwe khale .
Tsalwa ri lulamisiwile leswaku ri tirhisiwa hi Khomixini .
Ntirhisano xikarhi ka mfumo na xivandla xa bindzu swi le ku tirheni kahle swinene .
Ku vile ni nguva ya hundzuluxo , kambe a ku vangi ni mpfumelelo lowu veke kona handle ko fikelela swilaveko leswi pimiweke .
Swi tlhela swi va xivutiso xa ku kotisa nkunguhato wo tshembeka .
Swo fana na le ka vutumbuluxi .
Swipimelo leswi a swi se veka ku yimisiwa eka ku cukumetiwa ka malakatsa .
Mali ya nhluvukiso i ya vuvekisi .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi arile hi matimba xiviko lexi .
Ku vumbiwa hi vuntshwa ka ikhonomi swi fanele ku fananisiwa na nhluvukiso .
Hi fanele ku tekela enhlokweni swilo leswi hinkwaswo .
Hi fanele ku hluvukisa vuxaka bya hina ni vona .
Hi ta yi tekela enhlokweni .
Sweswo hi ntiyiso hi yona mhaka leyi nga kona sweswisweswi .
Hi nga vula swo fana .
Leyi i mhaka leyi ndzi nga yi sindzisa swinene .
A hi ta tisa ku humelela swinene laha .
Hi maendlelo lamantshwa , sweswo swi fanele ku papalatiwa .
Naswona hi ta tshama hi nkarhi hinkwawo eka vusirheleri na nsirhelelo wa timfanelo ta ximunhu .
Hi ku angarhela , hi humelerile hakunene .
Kavanyisa loku landzelaka ku valanga timhaka leti hi vuenti lebyikulu .
Eka phepha rin'wa ana rin'wana : rhekhoda :
A hi ta lava ku endla ku hambana loku vonakaka .
Xa nkoka ku tlula hinkwaswo , hi tlhele hi vona nhluvukiso wu karhi wu humelela .
Dyondzo leyi a hi dyondzo ya ntikelo , kambe yi endleriwe ku hlamula swivutiso leswi landzelaka :
Ndzi seketela swendlo eka mhaka leyi yo twala .
Leswi swi fanele swi vuriwa naswona kwala swi ri erivaleni .
Ndzi tshemba leswaku hinkwenu mi titwa mi ri ekaya laha xikarhi ka hina .
U vula leswaku xi fanele ku nyikiwa papila ra mpfumelelo .
Xikongomelo a hi ku burisana hi mhaka leyi sweswi .
Ndzi tshemba nseketelo wa wena eka matshalatshala lawa ya nkoka ngopfu .
Hi seketela mhaka leyi .
Handle ko hlawulekisa vonelo ra vunkota , miehleketo yi hoxiwa eka timhaka leti landzelaka :
Ndzhwalo wa malembe yo tala wu susiwile emakatleni ya yena .
Ku tivisi vateki va mahungu swi ta humelela hi ndlela leyi :
Exikarhi ka leswi kuna :
Hakunene a ku nge vi na xiphiqo eka ku tirhisa mali .
Swiyimo hinkwaswo swa mfumo ni vaakatiko va fanele ku tirhisana ku sivela vugevenga ni vukhamba .
Mukhomixinara , swi kahle ku ku vona u ri kona .
Kumisisa mali leyi ngheneke hi lembe ya swirho hi ndlela ya nkhaqato hilaha swi faneleke .
Lexi i xilo xin'wana hi faneleke ku xi tekela enhlokweni mikarhi hinkwawo .
Hlamusela khombo ra swibuluki .
Vumundzuku bya hina byi sungula laha .
A ndzi ta ku kombela hikokwalaho ku engetela vito ra mina .
Hlamusela vukahle na vubihi bya endlelo rin'wana na rin'wana .
Ku na madyelo yo hlanganela kwala kusuhi , kambe a nga ma tirhisi .
Tiva vateki va mahungu vo hambana .
Hi tshemba leswaku mitlawa ya matiko yi ta ya kona na ku va na tihlengeletano ta swa tipolitiki .
Xana hi endla yini ku hambanisa exikarhi ka tihunyi na misinya ?
Hambiswiritano , sweswo hi swona swi nga endla leswaku hi fanele ku va na vutumbuluxi .
Nhlayo leyi yi le henhla swinene hi mpimo .
Ku na swivangelo swo twala swinene ku endla leswi .
A hi boheni hi pholisi ya matiko mambe ya hina vini .
Hikokwalaho , ndzi tlangela nkateko wa ku endla sweswo namuntlha .
Naswona loko swi ri tano , i incini nkambelo wa vona ?
A a ri muxaka wa munhu wo leha swinene .
Leswi swi fanele swi tlhela swi boxiwa hi ku komisa eka ntirho lowu .
Naswona hi taya emahlweni hi endla tano .
I incini lexi u xi endlaka laha ?
Tanihiloko swi khumba vanhu hi xiviri , swidingo , swivilelo na swikoxo swa vona swi lava ku fambisiwa hi ndlela leyi swi nga ta fikeleriwa laha yi vuyerisaka nhlayo ya le henhla ya vanhu .
V&V ( eka tiwadi leti va nga na vutihlamuleri eka tona )
Hi ku twanana na wena , ndzi ta teka makungu lawa ya faneleke .
Wu ta va nkarhi wa nkoka swinene
A hi tshembi leswaku se nkarhi wu ringanerile .
Ha swi tiva va endla tano , hikuva hi hanya na vona .
Kambe sweswo swo va mali ntsena .
I nxungeto !
I ntwanano wo ka wu nga ri kahle .
Nhlamulo yi nga va :
Xivutiso i xa hilaha hi nga swi humelerisaka hakona hi xiheri .
I xiphiqo lexikulu .
Hi na n'wina eka nkarhi lowu wa ku rila .
U ta lemuka ku khumbeka ka tlilasi
Swi hlamuseriwile no nyikiwa eka makungu .
Lexi hinkwaxo xa ha tirha kahle .
Matsalwa lawa ya pholisi ya kombisa leswi landzelaka :
Xana hi nga yima eka mimpfumelelo ya vumbiwa ?
Nsirhelelo wa vatirhisi na makete wa le ndzeni swi na vuxaka hi ntumbuluko .
Ndzi lulamile .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va ndzi kungela ku vhota ndzi kaneta xiboho .
Vangwa exikarhi ka swifumi na swisiwana hi lerikulu swinene .
Timhaka ta nkoka ta nhluvukiso wa switirhisiwa swa vanhu na ntirhisano wa thekinoloji ti ta kaneriwa .
A kuri tihi timhaka ta nkoka swinene eka leti ?
Hinkwaswo leswo a swi hlangani .
Njhani , kambe ?
Andlala masungulo ya ku kula na ku tumbuluxiwa ka mitirho ;
U tikomba a twa ku vava swinene .
Mpfuneto lowu nyikiweke wu hi :
Tindlela ta vuandlaleko na tona i ta nkoka .
Tiphineni hi mindyangu ya nwina - eka n'wina lava mi tekaka marendzo mi vuya ma ha hlayisekile
A hi xiphiqo xa ntshunxeko wo andlala miehleketo .
Hikokwalaho ndzi amukela xiboho lexi xa mafundza naswona ndza xi hoyozela .
Eneji i mhaka ya masungulo .
Vanhu a va hlangani .
Vuvekisi bya hina eka switirhisiwa byi kulu ku tlula bolo ya milenge .
Ndzi ehleketa leswaku a hi fanele ku tshika rhijisitara .
Hlamusela nkoka wo tirhisa oyili leyi yi nga yona .
Tirhisa switichi swa rhadiyo ku navetisa migingiriko ya huvo na ku nyika swiviko
Leswi swi andzile
Laha hansi ku na xikombiso xa xitsariwa xo komba mali leyi nga nghena na xo komba xikweleti .
Hlamusela khonsepe ya nxopaxopo wa vukhale eka tikhasimende na vasapulayi .
Ndzi kholwa leswaku hi fanele ku tirhana na swixungeto leswi hi langutanaka na swona .
Bende ya Dyondzo na Vuleteri .
Naswona leswi hi leswi hakunenenene hi lavaka ku swi papalata .
A hi sunguleni namuntlha !
Loko hi nga endli sweswo , hi ta lahlekeriwa .
U xirho xa xipano xo hlela xa magazini wa va-kondlo-a-ndzi-dyi .
Lexi hi xona xivangelo xo va hi tiboha eka ku olovisa .
Hi na vatirhisani votala eka mphakelo wa vukorhokeri naswona hi nge fikeleli swikongomelo swa hina kuri hava vona .
Vuswikoti byo yingisela
Leswi hi faneleke ku tivutisa tanihi rixaka : Xana hi tshama njhani hi hlula ?
Hikokwalaho , hi fanele ku yi endla leswaku yi kongoma .
Ku tekela ehansi ka matiko laya hluvukaka .
Dirowa tidayagiramu na tichati to longoloka ntsena loko u komberiwile ku endla tano
Hikwalaho a hi amukeleni xiringanyeto hilaha xi nga hakona .
A hi tiyisiseni leswaku ha swi hlayisa .
Noti ya xikweleti a ku ri ya :
A ndzi swi twisisi leswaku hikwalaho ka yini hi fanele ku tihlanganisa na vona nakambe .
Hi leswi leswi kayivelaka namuntlha .
Netiweke ya mapatu yi na nkoka ngopfu eka ku humelela ka ikhonomi ya Kapa Vupeladyambu .
Swi nga endla , xikombiso , ku hanya ku ya emahlweni hambileswi swirho swi tshamaka swi ri karhi swi cinca .
U nga teka xiboho .
Hileswaku vakhumbheki va nga tsaka hi vuvekisi bya vona eka khampani .
Xi kambela matirhele mayelana ni :
Nseketelo wa yuniyoni wu ta laveka eka timhaka to tala .
I swa nkoka leswaku leswi swi tiveka hinkwako .
Nkayivelo wa mintirho wa le henhla .
Hambiswiritano , eka ku anakanya ka matimu na vumundzuku , hi nga rivali swa sweswi .
Ku thoriwa ka vatirhi
Kambe eka xiyimo lexi , swiphiqo leswi a swi yelani .
Leswi hi swona hinkwaswo eka swona ?
Xikombelo xi kongomisiwile eka Khomixini yo endla Milawu hi Mawuwani .
Laha vanhu hinkwavo lava nga ringanela ku tirha va tava na nkateko wo tirha .
Tshama tifigara ku suka eka xivutiso ku seketela nhlamulo ya wena .
Ku ni mitirho yo hambanahambana ya nawu wo tiveka .
Ndzi xiya hi ku eneriseka leswaku hinkwayo yi amukeriwile .
Hi nga swi endla leswi;naswona hi tava hi nyike swivangelo swo twala .
Kumbexana mi nga hi byela swo tala mayelana na leswi .
Naswona ku sukela namuntlha hi ta teka swiboho .
Hikokwalaho , hi fanele ku tekela enhlokweni maendlelo ya vutshunxeki hi byoxe hi ndlela ya kahle swinene .
Vaaki va le kusuhi va ta katsiwa ngopfu na vona eka mphakelo wa vukorhokeri .
Swikombelo leswi hlanganisiweke swa nkarhi hinkwawo swo fana na :
U fanele ku tekiwa tano .
Se sweswi i nkarhi wo languta swilo hi vuntshwa nakambe .
Hi kombetele emahlweni , emahlweni ka hina vinyi na n'wina .
Lexi entiyisweni i xiphiqo lexikulu lahaya .
Hikwalaho a swi ringananga ku tirhana na vathori .
Mimpimo xiave ya Xibalo
Leswi a swi le ka matiko lamakulu ntsena .
Ximakiwa xa hina xa ntiyiso xa pholisi ya ikhonomi lexi nga yima naswona xi nga ta hi yisa eka ndlandlamuko wa ikhonomi .
Xirho xa Vulawuri xi va eka hofisi ku ringana mune wa malembe .
Sweswi i nkarhi wa ku hisekela ku fikelela leswikulu swinene .
Leswi swi tlhela swi kombisa hi sukaka kona eku tiyisiseni vuxaka exikarhi ka matiko mambirhi .
Swi ta tlhela swi humelela nakambe sweswi .
Eka nkarhi wa sweswi , ku na leswi nga hlawuriwaka swo talanyana etafuleni .
Ina , hi le ku lavisiseni tiphurojeke leti pfariweke .
Ndza tshemba swinene leswaku va nga swi endla .
Wena u vulavule hi mayelana na vumbabva .
Sweswi hi wona nkarhi wa ku endla hikuva mundzuku wu ta va wu ri nkarhi lowu saleke endzhaku swinene .
Hiseko wa xipolitiki i wa nkoka swinene eka ku herisa mpingu lowu .
Phepha ra xikambelo ri vumbiwa hi mune wa swivutiso .
Leswi swi nghenisa xandla lexikulu eka ikhonomi .
A ndzi ta rhandza ku tiva leswi vanhu va ehleketaka swina hi leswi .
Ku tirhisiwa ka tindhawu to avelana i masungulo .
Xana Vanhu na Nhluvukiso wa Vuxaka i incini ?
Makunguhatelo ya nhluvukiso lama pfanganisiweke na ku langutisisa ka kona
Xana swiviko leswi swi ta kumeka eka inthanete ?
A yi nga fanelanga yi .
Hikokwalaho , leswi swi fanele ku engeteriwa eka tsalwa .
Naswona yi nga tirha .
Va fanele va tiva leswaku a va voxe .
Naswona nchumu wo tiveka ngopfu wa vumbirhi ?
Ku avelana matshalatshala i xiphemu xa ku fikelela ntwanano lowu .
Naswona va pfumerile eka mbuyelo lowu .
Xana ntirhisano hi nga wu antswisa hi ndlela yihi ?
Xana hi lava ku olovisa timakete ?
A kuri leswo hikokwalaho ka yini ?
Sweswi ndzi ta tsakela ku langutisa eka mhaka ya vumbirhi .
Leti i timhaka to tika , naswona a ndzi ringanyeti leswaku kuna tinhlamulo to olova .
Xexo i xihlawulekisi xa nkoka swonghasi eka makete wa le ndzeni .
Tiva vundzeni .
Nhlamulo yi le rivaleni leswaku a hi fanelanga .
mufambisinkulu
Hi fanele ku nyika swinene eka mhaka leyi .
Xana hi ta tirhana njhani na nchumu lowu ?
Tindhawu ta migingiriko ya Tikhomixini ti katsa leswi landzelaka :
I swa nkoka ku herisa ku lwa .
NTLIMBO I XIPHEMU XA VUTOMI BYA MASIKU HINKWAWO .
Sweswi ndzi vuyela eka timhaka to karhi tinharhu .
Ku swi lunghisa swi tshama swi karhi swi endliwa .
Ndzi twa ndzi kwata ngopfu hi vubihi bya vugevenga .
U nga hi byela leswi u swi lavaka eka hina .
Hi languta emahlweni ku vona mimbuyelo ya kahle .
Nxaxamelo wo kambisisa tinhundzu
Ndzi ta tsakela ku teka nyingiso wa wena eka timhaka tinharhu .
Mfanelo wa xindzhuti xa ximunhu .
Naswona ha swi tiva leswi ku tirhisa xihoko hi ndlela yi biha swi nga swi endlaka eka vanhu na mindyangu .
Sweswo eka hinkwaswo , hi leswi hi kongomisaka eka swona .
Swi le rivaleni , xiyimo lexi xa nonohwa ngopfungopfu na ku pfilungana ku tlula mpimo .
Eka mhaka yo hlanganela , endla tano eka vanghenisi va xiavi hinkwavo :
Magoza ya mphalalo ya aviwa hi swiyengetsongo swinharhu hi ndlela leyi landzelaka :
Xana hikokwalaho ka yini ndzi vule mhaka leyi ?
U vule xiphiqo xa switirhisiwa .
Leswi hi swona ntsena ndzi vulavulaka hi swona laha , swona ntsena .
Lexi a xi nge yi emahlweni .
Ndzi ehleketa ku ri hi fanele ku ya emahlweni hi ndlela leyi .
Ndzi fikile eka xiboho lexi hikwalaho ka mune wa swivangelo .
Swa tikomba swinene leswaku ku hava nchumu lexi endliweke kwalaho ku ta fika sweswi .
Ndzi fanele ku n'wi tlangela eka matshalatshala lama .
Ku tlhela kuri hungu eka xirho xin'wana na xin'wana xa muganga .
Tanihi leswi se swi vuriweke , leswi i ku tinyiketela .
Vukorhokeri bya swa nawu eka khume ra malembe lama hundzeke byi hundzuke bya misava hinkwayo .
U tise ku cinca enkarhini lowu hundzeke .
Ina hakunene .
Mbango lowu akiweke wu langutanile na :
Nakambe , ku tiyimisela ku kulu eka swa tipolitiki swa laveka .
Matsalwa ya kungu ra wadi
Xiyenge xa chukela na xona xi khumbiwa hi leswi .
A hi mitirho kumbe mbango .
HOLOBYE WA VUHLAYISEKI NI NSIRHELELO :
Mfumo wa hina wu kombisa nkarhi na nkarhi eka mpfuno wa hina .
xilaveko xa ku kula ka ikhonomi
Leswi hi swi endlaka laha a hi vuxisi .
Ndzi vulavule na wena hi swona eka nkarhi wa malembe .
Swirho swa Huvo swi fanele swi ri vaaka-tiko va Riphabuliki .
Lexi i xivutiso lexi ndzi xi tisaka eka wena .
A hi ta lava ku n'wi tlangela eka leswo .
Yaleyo na yona a yi ta va ndlela leyi nga yona ya ku tumbuluxa mitirho .
Ndzi ehleketa leswaku hi veke emahlweni ntwanano lowu twisiseka laha .
Ku ni mhaka ya matimba leyi faneleke ku endleriwa nyingiso .
A hi sweswo ntsena , xiviko xi hlwerile swinene .
Kutani hi langutane na swo xisa swo tala laha .
Kambe i muako ntsena .
Ndzi nga pfumelelana na yena hi xiheri .
U kombisile xikandza xo karhi eka tikonkulu namuntlha .
I swa nkoka ku tsundzuka leswi xiletelo xi vulavulaka hi swona .
Mimbuyelo ya Tidyondzo letin'wana .
Hi mi navelela swa kahle .
A hi fanelanga ku ku siya u kanakana eka leswi .
Ndza tshemba leswi a ku ri nghingiriko wa nkoka .
Ndza tshemba sweswo swi ta va ndlela yo tivikana ku ya emahlweni
Nkongomiso eka Nkarhi lowu Hundzeke
ntshovelo wa swakudya
Khoto kumbe Khoto yo endla Milawu .
Sweswo i xivangelo xa ku hikwalaho ka mikanerisano yi ri eku yeni emahlweni .
Mahungu na vutsundzuxi naswona swa karhi ku kaneriwa hi swona sweswi .
Swivutiso swo tala swa kanakanisa swinene .
Eka leswi , mphakelo wu endliwile eka Nawumbisi eka ku vuyeriwa lokuntshwa loku landzelaka :
Kambe tani hilaha mfumo wa hina wu nga boxa wu vuyelela swotala swi fanele swi endliwa .
Lexi xi vile matirhelo eka madzana ya malembe .
Hambiswiritano , ndza khensa .
Switsongo swa leswi swi balekile ku soriwa hi vuenti .
Mianakanyo leyintshwa ya laveka swinene eka tiko leri nga na miholo ya le xikarhi ku va ri hluvuka .
A hi twisisanga vukulu bya xiphiqo .
Leswi i ndzhukano eka vabyari va hina va vhinyo .
U fanele ku khomanisa leswi landzelaka eka fomo ya wena ya xikombelo .
Ndzi tile loko xi endla tano .
Kambe hi nkarhi wolowo , mitshungu leyi hlengeletanaka yo kaneta a yi yirisiwile .
Ka ha ri na mbuyelo wun'wana lowu u tsakelaka ku wu humesa ?
Ku hlengeleta mahungu lawa ya nga kona
Mihlangano na mavandla lama nga na ntsakelo lama yimeriweke ma katsa :
Tirhisa fomula :
Kambe leswi hi swi susumetaka swa fikeleleka naswona .
Ku vilela ekhoto
Leswi swi fanele ku tekeriwa enhlokweni :
Vekisa eka thekinoloji leyi faneleke .
Hi nge humi eka leswi hi ri hexe .
Hi lava ku fikelela xintshunxo xo olova hinkwaxo ka xona .
Khomixini ya swa Rimbewu yi tlakusa nhlonipho wa ndzingano wa swa rimbewu na ku tirha ku sirhelela , nhluvukiso na ku fikelela ndzingano wa swa rimbewu .
Ku hakeleriwa ka matirhisele ya timali
Hikokwalaho hi tshemba leswaku xiviko lexi xi tswala mihandzu .
I mani loyi ndzi nga vaka ndzi vulavula hi yena ?
Naswona , nakambe , xiyimo xi ta va xi nga ri xiwelo .
Nyika vukorhokeri bya nkoka eka vapfuniwa hinkwavo .
Vakhanselara ntsena va laveka ku .
A ndzi ehleketi ku ri a ku ta va ni ku tikeriwa ko karhi .
U te maphorisa ya fenele ku engetela ku vonaka ka vona eka ndhawu ya kona .
Ndhawu leyi yi tele ngopfu .
Hinkwerhu hi .
Madurhelo ya matirhelo no maketa .
Vadyondzi va fanele ku tirha ku ya hi swipimelo swa mpimotsongo leswi landzelaka :
Xitiviso xi kandziyisiwile ku rhamba muganga ku nghenelela eka endlelo .
Swi hi ku landza Swinawana swa Vukorhokeri bya Mfumo .
Hambi ku humelela yini kumbe yini , mbuyelo wu le mavokweni ya hina .
A nga na hina .
Ku cinca ka maxele swa karhi swi ya emahlweni .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi faneleke ku ringeta ku xi endla .
I ku olovisa ka timhaka lo ku nga amukelekiki .
Mitlangu yi tlanga xiave xa masungulo eka mpfanganyiso lowu .
Naswona ndzi tshembha ku hava xivangelo naswitsongo leswaku leswi a ku nge vi na nandzu .
Ndza karhi ndza swi tirha leswi .
I mhaka ya ku tsakela ka swa tipolitiki ntsena .
I MARITO yo pfuxelela , naswona i ndlela leyi hi ehleketaka hi yona eka timhaka to karhi .
Hinkwavo va swa mahungu na vona va rhambiwile ku nghenela .
Naswona u endla swiringanyeto swa nkarhi lowu taka .
Hetisa tinoto leti kayivelaka eka xikoro xa vuyimbeleri lexi nga laha henhla .
Ku fikelela misava na ku tlakusa ntalo wa swilo swi tshame swi ri ntlhontlho .
Xo sungula .
Naswona hi fanele ku antswisa dyondzo ya ntirho na ndzetelo .
Xivutiso :
A hi nga yimeni .
Swivangelo swi le rivaleni .
Xana ku fanele ku tirhaniwa njhani na mitlhontlho leyi nkarhi lowu taka ?
Leri i vonelo ri ri roxe leri a ndzi lava ku ri vula .
I khwaliti ya vukorhokeri leyi nga ya nkoka .
Hi hlohloteriwa hi ku humelela loku nga fikeleriwa hi ku angarhela .
Hambiswiritano , swo tala swi tama swa ha fanele ku endliwa ku sivela xihlawuhlawu .
Xikongomelo xa hina xa fikeleleka .
Vuswikoti byo le henhla swinene bya mafambiselo ya madzolonga .
Hakunene i xiphemu xa endlelo lexi faneleke ku kandziyisiwa .
Lexi i xiphiqo xa nkoka lexi nga faneriwa hi ku langutisisiwa .
Nhlamulo ya mina yi hi ndlela leyi .
Mbhindzulo eka mali eka vumundzuku eka nhundzu leyi xaviweke .
I swo tala eka pholisi ya le ndzeni .
Kutani leswi swi nga swa nkoka , i vuxikarhi bya xikolo , kumbe ndhawu yo dyondzela .
Naswona , nakambe futhi , hi langutana na mitlhontlho yikulu .
Ndza tshemba timhaka letimbirhi i ta nkoka swonghasi .
Hikokwalaho , hi vhota hi ndlela leyi nga yimiki na swona swiletelo leswimbirhi .
A hi yeni emahlweni sweswi ku ya vhota .
Ndza tshemba leswaku leswi i swa nkoka ku tlurisa mpimo .
Bindzu leri nyikaka vukorhokeri bya swifambo swa le moyeni i ra xiyimo xa le henhla swinene , leswi yi nga ri ki mhaka yo olova ni swintsongo .
A swi nga ta kota ku bohana ku tlula laha .
Ndza swi tsundzuka na swona swinene eka xiyenge xa swa poso .
Milawu ya Vukorhokeri bya Tiko yi nyika leswi :
Ndzi ku kombela ku hlaya ku cinca ka mina hi vukheta .
Ya vona leswaku vanhu va tshama va ri karhi ku gingirika naswona va nghenelela eka nkunguhato naswona va fambisa nhluvukiso wa vona hi voxe , va ri karhi va seketeriwa hi vamasipala lava va nga na vutihlamuleri .
I swa nkoka wa le henhla leswaku ntirho wa munhu wu cinca leswaku wu ta kota ku hanya .
Xa nkoka i kuva na ku twanana exikarhi ka matiko ya vuxirho .
Mulanguteri : a ndzi nge yingiseli sweswo !
Nsinya wa mfumo lowu lawulaka leswi nga kotekiki ku endliwa eka levhele ya laha kaya a wu fanele ku tirha laha .
Ndzi nga ehleketa hi tindlela to hambana to fikelela leswi .
Hi ndlela leyi nga erivaleni , swi lava ku pfuxetiwa .
Ndzi ta hlamusela hikokwalaho ka yini .
Mina ndzi na nkanakano .
Leswi a swi tiyiseleki hi ku famba ka nkarhi .
Xa vunharhu timakete ta timali .
Matitwelo ya cinca .
Leswi swi ta hi pfumelela ku fikelela vantshwa hinkwavo .
Vufambisi ku fanele kuva buku leyi pfuriweke .
Leswi swi nga endliwa eka xiyenge xa vurimi .
Ndzi fanele ku tivula ku tlumbana ka swa swinavelo eku sunguleni .
Hi fanele ku angula .
Ha endla .
Leswi i ku lahlekeriwa lokukulu eka muganga wa vurimi .
Naswona eka leswi , nawu wu fanele ku pfuxetiwa .
Hi hoyozela va holobyenkulu hinkwavo lava nga hlambanyisiwa .
Ndzetelo wo ka wu nga ringananga hi mayelano na :
Ku simeka makungu ya wadi
I mani a faneleke ku tekeriwa enhlokweni eka nongonoko ?
Photifoliyo ya phurojeke na yona yi fanele ku yisiwa eka nkarhi lowu .
Xana leswi hi nga swi fikelela hi ndlela yihi ?
Xana i goza rihi leri faneleke ku tekiwa ?
U komberile swichudeni eka tidyondzo ta le henhla ku pakanisa eka :
Leswi a swi fambelani na leswi nga vuriwa le ndzhaku .
Leswi , eka mina , i xivangelo xo vhota ndzi kaneta .
Nawu a hi mikarhi hinkwayo wu nga ndlela leyi lulameke ku famba hi yona .
I tiko leri nga eka xiyimo xo nonoha .
Ndza tshemba sweswo swi nga lulamisiwa eka rhekhodo .
Timhakankulu ta lembe ti katsile leswi landzelelaka :
A yimile a rhurile a yimela leswaku swilo swi endleka .
Sweswo i vonelo ro tsakisa swinene .
Kutani a hi fanelangi ku endla xihoxo mayelana na xikongomelonkulu xa hina .
Hambiswiritano , pharafini ri na swiphiqo leswi yelanaka na rihanyo na vuhlayiseki .
Xi fanele ku tiviwa .
Leswi a swi nga ha endleki eka nkarhi lowu taka .
Rito hi nhlayo leyi pimiweke .
Ku haa ku hlangana ka kahle exikarhi ka vona .
Wu vula leswaku a hi tiyimiselangi kuva na vutihlamuleri .
Mi nge ndzi vula leswaku hi veka mitirho kusungula .
Swi na nkoka swonghasi leswaku hi endla lexi ku sungula .
Ndzi pfumeleleni ndzi vula timhaka to hlayanyana ta nkoka .
Ririmi ri kumiwa hi ku angarhela eka ku dyondza hinkwako , ku nga ri ntsena eka tlilasi ya ririmi .
Makete wa misava hinkwayo a hi makumu hi vuyona .
Ndzi ta sungula hi nguva ya le xikarhi .
Leri i hungu ra xipolitiki ra nkoka ku tlula hinkwaswo eka xiviko xa mina .
A ndzi ta rhandza ku pfala hi mhakanyana yitsongo .
Vanhu vo hlawuleka
Ku fikela sweswi , mali yo engetela leyi nyikiwaka tindzawulo i yitsongo .
Nono a nga ha tshami kona laha ekaya .
Hi le ku languteni ka ku twananisa leswi lawulaka eka swa vugevenga .
Ndzi ehleketa leswaku ku na mpfilupfilu wo karhi laha .
Lowu i ntirho lowu yaka emahlweni .
Endzhaku ka nhlengeletano ndzi tshembisiwile
Ndzi amukela mhaka ya ntiyiso ya leswaku mikanerisano yi le ku yeni emahlweni .
Ku tisa ku Hambana ?
Nhluvukiso wa vuswikoti bya tindhawu ta swifundzha ;
Ina , vugevenga hinkwabyo ku tirhaniwa na byona .
Ntirhisano na xiyenge lexi nga riki xa mfumo , minkwama leyi nga riki ya mfumo na minhlangano ya vaaki .
Mati i vutomi .
Hi le ku tirhaneni na nkwetlembetano lowu nga hlamuselekiki hi ku hetiseka .
Hi ni ntirho wa ku landzula nawu lowu .
Hi dyondzile khale hi ntokoto wa hina mayelana ni leswi .
Ku nyika xikweleti swa tika .
Ku antswisa vuswikoti
Xifundzantsongo laha mafambiselo ya nga ta khomeriwa kona .
I nkateko wa kahle swinene .
Xivandla nkulu xa matirhelo
Xopaxopa pholisi ya matholelo na maendlelo eka xiyenge xa bindzu .
Sweswo swa ha ri tano , i xivutiso xa nkoka .
Leswi i ntiyiso ngopfungopfu eka nawu wa swa mbango wa le madorobeni .
Sweswo i muxaka lowu kumekaka hi vunyingi wa ndzhurho .
Hambiswiritano , leyi i sisiteme leyi ya ha riki na leswi swi nga tiyisisiwangiki .
Hi fanele ku endla swo tala ku endla leswaku mitsengo ya le handle yi va leyi fanaka ni ya laha ndzeni .
Leswi swi yisa emahlweni ku fika sweswi .
Ku na swo tala leswi hi hlanganisaka .
Swilo leswi a swi humeleli ntsena ehandle ka mindzilakana ya hina .
Leswi swi ta hi pfumelela ku teka xiboho eka nandzeleriso .
Swiphiqo swa mitlawa a swi fanelangi ku ololoxiwa hi nsindziso .
Ndzi swi teka tanihi xihoxo lexikulu .
Naswona leswi hi swona kahle leswi hi faneleke ku swi papalata .
Hi tiyimiserile ku tirhana na ntlhontlho exifundzeninkulu .
Ku tava ni vulavisisi byebyo kumbe kuva na ku helela emoyeni ka nchumu hinkwawo ?
Matshalatshala ya endliwile ku humesa miehleketo leyi .
Mpimo wa nghenelo eka tindhawu ta tidyondzo wu tlakukile .
Xo hetelela , ndzi pfumeleleni ku heta hi ndlela leyinene .
Ndzi ehleketa ku ri hi fanele ku lemuka leswi .
Eka mhaka leyi ndzi fanele ku vula timhaka leti landzelaka .
Ndzi ehleketa leswaku lexi hi xin'wana lexi hi faneleke ku langutisa eka xona .
A hi nge vi na leswi tanihi mhaka ya masungulo eka nkanerisano lowu .
Swi tlhela swi komba hilaha switirhisiwa swi nga hlengeletiwa hakona .
Swiviko swo ya Palamende
Nhlengeleto yo xiyisisa kutani yi landzeriwa hi xiviko xa komiti .
Hikokwalaho , ndzi ta kongomana na timhaka ta nkoka ti nga ri tingani .
Ku tekela enhlokweni na ku hlamusela mavonelo yo hambanahambana eka tsalwa .
Eku heteleleni ka swona , kumbexana leswi i ntirho lowu tikaka swinene .
U na switirhisiwa , naswona ku hava xivutiso hi xilaveko .
swi hlanganisiwile na inthanete
I incini xiyimo xa hina ke ?
Hi ku yimela :
Swiletelo swa Komiti ya Wadi ya Rixaka swi paluxa swidingo swa ku vumba vuswikoti na vuleteri leswi landzelaka :
U nga eneriseka hi ku humelela loku endliweke .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi titwile ndzi fanele ku papalata .
Ku Simekiwa ka Khodi ya Matikhomelo
Tanihilaha ndzi vuleke hakona eku sunguleni , hi pfumelela hinkwaswo swiringanyeto leswi .
Sweswo a hi mhaka yo olova , va swirhundzu na va matlhari .
Laha hi vulavula hi mayelana na ku lulamisiwa ka makete .
Nongonoko wo cincana wa vatirhi ni vadyondzi se wu sungurile .
A ndzi ta tsakela ku kombisa timhaka to hlayanyana .
Swi le rivaleni leswi swi fanele ku hlayisiwa no kurisiwa .
A hi mhaka yo va ku nyikiwa mpfuno wa swa nhluvukiso ntsena .
Ndza khensa ntirhisano wa wena lowu akaka na nkongomiso wa wena wa miehleketo .
Ndzi twisisa xiphiqo kambe lexi a hi xintshuxo .
Ku ni swo tala swinene leswi faneleke ku endliwa eka sweswo .
Hi fanele ku amukela lexi .
Mburisano ya karhi ya ya emahlweni .
Ntshembho wu ta ku nyika ku titshembha .
Mhaka leyi ya tika ku yi hlamusela .
Tanihi leswi swi nga xiswona , a ri nala wa mfumo .
Matsalwa lama faneleke ku yisiwa
Swivilelo swi fanele ku yi endliwa hi ku landza milawu leyi endliweke hi Huvo .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku xiviko lexi xi ri na nkoka ngopfungopfu .
Swipfuno na matimba
Vamanana na vatatana , njhekanjhekisano wa hina wa hlwelanyana .
Ku va Tikomiti ta Tiwadi ti kota ku tirha tanihi tindlela ta mbulavurisano eka vaaki va wadi , na ku vona leswaku ku voniwa swilaveko na ku va swi nyikiwa huvo na khanselara wa wadi , ti fanele ku tiva leswaku
Hi nga endla swa kahle .
Hi fanele ku tlhela hi tirhana na vusiwana hi ndlela yo kongoma .
Hakunene a swi endleli ku va hlanganisa .
Swintsongo .
Entiyisweni , swi le xikarhi ka ku kula na nhluvukiso wa tiko rihi na rihi .
Hikwalaho ka sweswo ku na xivutiso xa ku nyika timali .
Ku olova swi vuriwile laha .
Hi kona ku seketela hilaha hi nga ta kota hakona hi switirhisiwa leswi nga na swona .
Nongonoko wa Makambelelo wu ta tirhisiwa ku :
Hi swona swi endlaka leswaku ri va lembe leri kumekaka ngopfungopfu ri ri leri tikaka .
Xifundzankulu xi fanele ku nyika nseketelo eka timasipala toleto .
Ndzi na tsalwa .
Vona leswaku kuna ndzinganano wa ndhawu .
Hoyohoyo , nakambe , naswona inkomu eka ku yingisela ka n'wina .
Nyika swikombiso ku kombisa leswi nga laha henhla .
Mali leyi ya mpfuno , leyi Mfumo wu yi nyikaka , i ya mahala naswona a wu nge hakeriwi endzhaku .
Kasi , vanhu va misava a va si famba ku endla ku cinca loku faneleke .
Xi fanele ku hluvukisiwa ku ya emahlweni .
Ndzi langutisela mimbhurisano leyi akaka .
Xo hetelela , leswi a hi makumu ya masungulo .
Vahlaleri va ta boheka ku hakela tikamara ta vona .
Hi ta vhotela xikombelo lexi .
Leswi hi leswi musunguri va Nhlangano lowu a tshembaka eka swona .
Xana u teka vonelo lerinene ra leswi swi humelelaka ?
Sweswo , na swona , swi na nkoka .
Hi hlanganile laha madyambu lawa ku xixima vutshila bya vuhlanganisi .
Hi kava nkarhi wo humelela .
Kambe ndzi ya emahlweni .
Xikopu xa ntirho
Mavonelo ya tekeriwa enhlokweni .
Ku nga ri ntsena ntshikelelo wa nkitsikitsi wa ikhonomi ya matiko ya misava .
Leswi swi fanele swi vuriwa swi va erivaleni swinene eka nkarhi wun'wana na wun'wana .
Xa nkoka ngopfu , mi ta va na mfanelo yo kaneta .
Ku tumbuluxiwa ka tikomiti
Xi nga ha va xi chipile , kambe a xi nga ri kahle !
Mi nge ndzi va erivaleni : leswi a hi ntiyiso .
Hikwalaho ka yini vangwa leri ri lulamisiwa hi tindzawulo timbirhi ?
Leswi nga hlawuriwaka swi pfulekile .
Ku endla swilo erivaleni swi fanele ku engeteriwa .
Hi na xiphiqo .
Holobyenkulu wa Rihanyo u ta thola swirho swa Khansele .
Leswi swi nga ringana eka mhaka ya ntlhantlho wa xiyenge .
Ku susiwa ka swirho
Xiyimo a xi tikile .
Entiyisweni , swo tala swa ha fanele ku endliwa loko hi lava ku cinca swilo .
Xana i nkunguhato wa wena loye ?
Lexi na xona xi humelerile .
A hi se hlamula eka swibumabumelo swa vona .
Hlamusela leswi humelelaka loko ku ba swi humelela .
Ku tshembha ka hina eka nyimpi leyi i ka swikimi swa mitirho yo hetiseka .
Kahlekahle sweswo swi vile maendlele ya hina .
Ndzi tsakela ku gimeta hi xivutiso .
Switirhisiwa leswi hi nga na swona sweswi a swi enelanga .
Hi lava ku tiva leswaku i yini na leswaku i tidyondzo tihi hi nga dyondzaka eka leswi .
Xo sungula , ku tirhisa inthanete na tithekinoloji letintshwa swinenenene .
Leswi nga sala i ku swi endla .
Swiyimo hinkwaswo swa vulawuri ku nga tihlanganisiwa na swona hi riqingho .
Ndzi khomele , kambe sweswo hakunene a swi kahle ku ringanela .
Swo fana swi ya eka vuyima swikepe .
Swi ta koteka ku xixima swiboho sweswo xana ?
Xiviko lexi xi na nxaxamelo hinkwawo wa swibumabumelo swo tiya .
Masiku yo etlela
Hlamusela maendlelo lama faneleke ku landzeleriwa eka xiyimo xa nghozi ya xitshuketa .
A swi olovi leswo .
A hi pfumeleleni vanhu ku va na swo swi vula .
Leswi ndzi hetelelaka hi swona hi leswi landzelaka .
Swoleswo swi kanetana na leswi hi faneleke ku swi endla .
Ku vula ntiyiso , loko wo ya languta nawu wa hina , nawu wa hina wu le mahlweni swinene .
Ku hlawula ndhawu yo aka eka yona .
Hi ta kambisisa lexi .
Tikomiti ta Tiwadi ti tumbuluxiwa hi switshunxo swa huvo .
Hi vula leswaku ha khensa swinene ku va mi tirhile ntirho lowo saseka .
Mpimo lowukulu , ndza tshemba
Tinhlayo , Vurimi na Sayense ya Vutomi .
Swivumbeko swo hambana swa xihlawuhlawu i xiphiqo xa nkoka swinene .
Hi ku tisola , a ku na nhluvuko lowu nga endliwa eka mhaka leyi .
Ndzingano wa rimbewu a wo va ntsena makumu eka wona .
I ntirho wa hina ku swi hlamula .
Kambe hi lava xinawana xo antswa eka timakete ta swa timali .
Hi ta ya vulavula ni mihlangano leyi nga riki ya mfumo .
Ndzi ta hundzisa ntsena timhaka to karhi titsongo .
A hi fanelangi ku rivala ku tekela enhlokweni xikongomelo lexi .
Sweswo swi hi tisa emakumu ka mbhurisano lowu , inkomu swinene .
Maendlele ya xihatla ya laveka .
Foramu yi nga katsa
Ndzi laha ntsena ku ta tshama kona .
Sweswi ndzi ta tlhelela eka maqhingha lawaya ya nhungu :
Ndzi ehleketa ku ri a hi fanele ku tlhela hi langutisa eka vito .
Mpimotsongo wa ntikelo wu ta endliwa hi ndlela leyi landzelaka :
Sweswo hi leswi ndzi faneleke ku ku vutisa .
siku ro sungula na ro hetelela
Leswi se swi le ku tirhisiweni .
A hi tshembeni leswaku hi nga swi kota .
Leswi swi kumeka eka vumbiwa bya hina .
Xibuluki xi hlamuseriwile tanihi socha leri hetisekeke .
Endla modlele .
A ndzi ta tsakela , ndza kombela , ku lulamisa timhaka leti vikiweke hi ndlela leyi hoxekeke .
Hileswaku kumbe kumbexana , kombisa vutitivisi :
Hi swona swi endlaka leswaku hi amukela xiviko lexi ku ya hilaha xi yimeke hakona .
Leswi swi kombisiwile hi ku mpfapfarhuta Milawu ya Vukorhokeri bya Timali .
Mutirhi wa vutihlamuleri u ta tikarhatela ku vona leswaku minkanerisano ya tano yi va kona hi moya lowunene .
Ntirho wa hina wo sungula i ku tlakusa ndzemukiso exikarhi ka vavasati .
Dyondzo eka Mbalango .
Ndzi vula sweswo hikuva a ri eku swi rhangeleni .
Swikili hi leswi :
Papila ri fanele ri tsariwa hi tindzimana .
A va endlangi tano .
Xiviko xa mina xi na swikongomelo swinharhu .
Vatirhikulobye , vamanana na vatatana
Va swirhundzu na va matlhari , sweswo i mbuyelo wa vhoti ya wena .
Vuhlayiseki bya vadyondzi va hina na vadyondzisi i swa nkoka swinene .
Hi fanele ku hlayisa leswi hi boheke swona .
Nawu wu amukeriwile hi mfumo na vatirhi havambirhi leswaku wu ta tirhisiwa .
Lava nga na Vutihlamuleri byo endla migingiriko
A hi nge rivali leswi .
Hi ehleketa leswaku i swa nkoka ku tlula mpimo .
Xikombiso xa mavikelo lexi simekiweke eka sisiteme ya mafambiselo ya matirhelo xi katsa leswi landzelaka :
Hi wena ntsena loyi a nga endlaka leswaku swi humelela .
A swi helelanga leswo .
Khoto ya xibalo i khoto ya tirhikhodo .
Thekinoloji ya swakudya yi cincile muxaka wa swakudya na ndlela yo dya .
Xiboho xi endliwile ku hatlisisa endlelo leri .
A ndzi koti no swi ehleketa .
Swi cincile vutomi bya vanhu vo tala .
Sweswo hi leswi swi nga hi xiswona hi xiviri , vamanana na vatatana .
Ku fika sweswi , leswi swi humesile switsongo eka leswi nga languteriwa .
Hi vile vadyandzhaka va mbuyelo lowu hinkwawo .
U nga tirhisa tinhlayo eka nhlamulo ya wena .
Hina , tanihi mfumo , hi nga swi endla .
Hikwalaho ka swivangelo leswi hinkwaswo , hi kaneta ndzimana .
Ka ha ri kusunguleni ngopfu ku va ku kombisiwa ku karhateka ka kunene .
Hi tekelela manghenelo yo hlula .
Xana vanhu va xitalo va tirhisa yini tanihi xitshivelwa ku va va sweka ? ( Xik . tihunyi , gezi , pharafini , gasi , malahla , vulongo )
Ina , xi swi endlile .
Tivisa nomboro ya risimu loko u nga si ri tlanga .
Hi swona ku tirhana na mitlhontlho leyi , swi lava swikili leswi faneleke .
Ndzi avelana vonelo ra yena eka ndzhurho ku suka eka matiko mambe .
Swihlawulekisi swi nyikile leswi landzelaka :
Ku hava hambi ku ri ku cincana ka masungulo ka mahungu .
A swi fambelani na leswi u vulavulaka hi swona .
Kuna ntirho wo va erivaleni wa swikolo swo tano .
SWIYIMO SWA MATIMBA YA MUAKI
Hi langutele mbuyelo wa kahle ku suka eka nhlengeletano .
Ntwanano wa vona wu nge ti tanihi xihlamariso .
Vulavisisi , ku valanga no hlela ku endlela ku twisisa ku ndzhundzhuluko wa ntungu .
Mpimanyeto na mafambiselo ya swa timali ;
Nhlamuselo leyi a yi le rivaleni .
Khodi leyi yi kongomisiwe eka ku hlamula xivutiso xolexo .
Hi swona swi endlaka leswaku ntlawa hi hina wu ta vhota hi ndlela leyi nga yimiki ni ntwanano lowu .
Swinawana swa mphikizano swi hava swisolo .
Hikwalaho ka sweswo sisiteme ya maxavelo ya swilo ya tiko ya hundzuluxiwile .
MAENDLELO
mafambiselo ya ndzhendzeleko wa phurojeke
Ikhonomi yi le ku kuleni na ku tumbuluxa mintirho ku hi pfumelela ku hunguta vusweti .
Ku laveka ntsakelo wa swa tipolotiki ku va leswi swi kota ku humelela .
Ndzi ndhundhuzela muviki na xiviko xakwe .
Hlamusela misinya , tipholisi na maendlele swa vumaketi .
Ndza khensa ka ha te tani .
Ndzi lemuka leswaku leswi swi ta va leswi tikaka .
Wa swi amukela leswi ?
Tekela enhlokweni vadyondzi lava tivaka swo tala hi nhlokomhaka leyi .
Hakunene ha ha tiyimiserile eka :
Hinkwerhu hi fanele hi pfunana ku lwisana na vusweti .
Ku na swo tala swinene leswa ha taka .
Kombisa hilaha hi nga hlayisaka switirhisiwa swo pima eka ku hambana .
A ndzo lava ku vula nseketelo wa mina eka mhaka leyi .
Leri i siku ra nkoka swinene eka khalendara ya hina ya rixaka .
Tiphurojeke leti ti katsa :
Ku na tinhlamuselo to tala leti nga tirhisiwaka tanihi tinhlamuselo to tirha hi tona .
Sweswo hakunene a hi leswi xiletelo lexi xi nga hi mayelana na swona .
Leswi swi nga funengeta swiphiqo leswikulu ngopfu swa ku hlangana na nkoka .
Xana swi ta va swihi switandzhaku swa nkarhi wo leha eka mphakelo na nxavo ?
Hi ku langutisa xiyimo xa ku tinyikela na tilevhele to hambanahambana ta vuswikoti byo hlawuleka na swikili swa swirho swa komiti ya wadi a swi hlamarisi ku vona tikomiti ta tiwadi ti pfa ti xaxamela na xilaveko lexi .
Ndza tshembha i matitwelo ya kahle ya ku hlanganela ka miehleketo ya hina kambe no tlhela swi hi khumbha .
Swivangelo swa hinkwaswo leswi ku nga va ntsena ku katsakanyiwa laha namuntlha .
U swi toloverile .
Ku cinca loku ka amukeriwa .
Vuxokoxoko bya golonyi leyi vumbaka masungulo ya xivutiso hi lawa :
Nkoka wa masungulo lawa ya le rivaleni .
A ndzi ta rhandza ku kombisa leswi hi xikombiso xo tiveka .
Hi ku tikeriwa loku kulu .
U humesile xiviko lexi nga ni xikongomelo swinene .
Hi fanele hi tirhisana eka timhaka ta mabindzu na vuvekisi .
I swo hambana na swona , leswi ndzi swi twisaka xiswona .
Tifomo letin'wana hinkwato ti nga tirhisiwa hi tindlela to hambana .
Hikokwalaho hi ku vona ka hina leyi i ndhawu ya nkoka .
Hikwalaho ka sweswo mina ndzi tsakile swinene .
Kuna nkombo wa swiringanyeto leswikulu eka xiviko :
Hikokwalaho hi tshemba leswaku ntlhanu wa malembe ya laveka .
I minyikelo ya vona leyo .
Hi mayelana na mfumo , a wu endli swilo erivaleni na wona .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi arile xiviko xa namuntlha .
Mitirho ya Mfumo yi fanele kuva na vutihlamuleri no tolovela eka ku cinca hinkwako loku humelelaka .
Ndzi vone Vuendzi tanihi xivandla lexi nga ni vuswikoti byo fikelela swikongomelo leswi .
Ku vekile vutihlamuleri ka swiyimo swo hambanahambana ka mfumo ni swivandla swa dyondzo .
Leswi swi hlamurile matsalwa ya nhlangano .
Ndza tshemba u ta hi seketela hi ntalo eka leswi .
Ndzinganano lowu twisisekaka wa laveka endhawini leyi .
Xo hetelela , vuhlayiseki bya swakudya .
Hikokwalaho ku na swiphemu swimbirhi eka xivutiso lexi .
Ndza n'wi khensa eka ntirhisano wa yena nkarhi hinkwawo .
Ku na swirho ntsena .
Ndzi pfumeleleni ndzi kombisa timhaka ti nga ri tingani .
Khomixini yi tava na matimba hinkwawo ya khoto ya nawu .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ntlawa wa hina wu seketela kungu leri .
Tshaha swivumbeko leswi faneleke ku seketela nhlamulo ya wena .
Timhaka leti landzelaka i ta nkoka loko ku hluvukisiwa kungu ra wadi :
Hilaha ndzi nga vula hakona le ndzhaku , hi seketela swiringanyeto hinkwaswo .
Hi fanele ku endla hinkwaswo leswi hi swi kotaka ku xi humelerisa .
I ntiyiso leswaku ku vile na timhaka to tala ta nkwetlembetano .
Ndzi mi navelela ku kanerisana lokunene .
Ndzi n'wi yingiserile hi vukheta eka leswi a fanele ku swi vula .
Handle ka ku hambana hi miehleketo , ku humelela loku vonakalaka ku endliwile .
Hikokwalaho ka yini u ehleketa leswaku sampulu a yi fanelangi ku titimela hi ku hetiseka ?
Malembe mantsongo lama nga hundza ya vonile swikolo na vaaki hi ku angarhela va tlherisela .
Ha swi tiva leswaku ku sale mitlhotlho ya swa swivumbeko yo hlayanyana .
Ndza tiboha .
I incini ku cinca loku ke ?
Kutani hi ta tlhela hi endla xitoloveto lexi nakambe .
vutivi na matwisiselo
Tsalwa leri ri avanyisiwile hi mune wa swiyenge .
Hikokwalaho , hi fanele ku khomelela eka matshalatshala ya hina eka tlhelo leri .
A va na tindlela to tolovela .
Leswi hi swi lavaka i makete wa hinkwavo lowu nga riki na swirhalanganyi .
N'wangulano lowu wa swa tipolitiki wu fanele ku va na nkoka eka hina .
Ha amukela no seketela mfanelo yo tereka .
Xana ndzi nga vulavula na Nono .
Ha khensa swinene ngopfu marito ya n'wina lama tintswalo .
Ndzi ta tsakela ku khensa muchaviseki Holobyenkulu .
Xivutiso lexi faneleke i kuri hi swi endlisa ku yini ku ya eka vuswikoti bya mpfuno wa hina .
Eka sweswo , ndza mi khensa swinene .
Ina , ntsena loko maendlelo lama faneleke ya landzeriwa .
Hikwalaho ka yini swi humelerile ?
Tikomiti leti ti vumbiwa hi vakhanselara va tiphotifoliyo to karhi .
Hi nga ha vula ku ri , ina kumbe e-e .
Naswona , hi swo sweswo , ku hava lexi nga humelela nakambe .
Xavunharhu , ku fanele ku va na ku ya emahlweni eka ku lawula ko antswa .
Ndzi tsakela ku n'wi vutisa swivutiso swo engetela swimbirhi .
Se ke ?
Hambiswiritano , swi lo tlangandla erivaleni , leswaku vanhu lavatsongo va amukerile swihangalasamahungu leswintshwa hi mandla mambirhi , naswona leswi swi yimela tindlela ta matimba leti nga kotaka ku hlohlotela nkatsano wa vanhu .
Hikokwalaho hi vulavula hi mayelana na tirhelo ro pfilungana swonghasi .
Swiviko hinkwaswo swi fanele swi kongomisiwa eka :
Ndza pfumelelana .
Kutani ke , nchumu wa kona a wu hele .
vaxavi vo hambanahambana
Tindhawu to karhi leti nga vaka ta ntsakelo eka vurhumiwa .
Eka mhaka leyi ndzi pfumelelana na endlelo ra muviki .
Vukorhokeri bya laveka emigangeni ;
A ndzi nge pfumeli ku yisa emahlweni nkanerisano wihi na wihi eka xivutiso lexi .
U vutisile loko ku ri na ku kanetana na mhaka leyi .
Hilaha swi vekiweke hakona eka Xedulu
Switatimente leswi u swi vuleke swi wela eka nkarhi lowu nga hundza .
Hlamusela switandzhaku swa xoko ya gezi emirini .
Hikwalaho ka yini ku laveka yintshwa ?
Hi ku yimela ntlawa wa mina ndza swi amukela swinene sweswo .
Nghenisa nomboro ya riqingho .
Timfanelo ta ximunhu i ta misava hinkwayo , a ti hambanyiseki naswona ti na vuxaka .
Naswona sweswo hi leswi swiphiqo leswi nga kona sweswi swi pfaka kona .
A hi xivutiso xo ka xi nga twali ku va xi vutisiwa .
Endlelo ri le ku tumbuluxiweni ku boha swilaveko swa tiyuniti to hambana .
Mahlelelo i xiphemu xa nkoka xa mapulanele ya madyondzisele na madyondzele .
Lexi nga xa nkoka eka xona , xi lava maendlelo ya xidemokirasi na ya nhluvukiso .
Kahlekahle , eka mhaka leyi , marito yo nyanyula a ma enelangi .
Va xanisiwa hi swa masangu , tanihilaha se swi boxiweke .
Hikokwalaho , ndza tshemba leswaku u nga basisa xiyimo xexo .
Ndzi mi navelela swa kahle eka minkanerisano ya n'wina eka masiku manharhu laya taka .
Xana u ringetile ku tshika ku dzaha ?
Xipano xa ntirho xi ya emahlweni xi hlangana ku languta xiyimo .
Ndzi ringete ku vumba xifaniso xin'wana xo lava ku fana na mozeyiki .
Xiphemu xin'wana na xin'wana xa ntsalelano xi fanele xi tiviwa hi komiti tanihi leswi swi rhumeriwaka hi ku yimela n'wina .
Swo hambana
Naswona laha a ndzi vulavuli hi vahlampfa va swa tipolotiki .
Hakunene ha pfumelelana hinkwerhu na vonelo ra mphikizano .
Sweswo i swa nkoka lowukulu swinene naswona swi fanele ku endliwa .
Hi fanele ku vuyisa ntshembo .
Ndzi kholwa leswaku maendlelo lama faneleke ku tekiwa ya tika .
Matikhomelo ma ta tirhisiwa no endliwa .
A ndzi ta tsakela ku tlhelela eka miehleketo leyi .
Hambiswiritano , sweswo swi le ku kombeleni swo tala ngopfu eka munhu loyi a khumbekaka .
A ku fanelanga ku va na ku nga vi na ntirho eka xiphemu xa hina .
Ku herisiwa ka vukorhokeri hikwalaho ka ku hungutiwa ka vatirhi .
Xana hi le ka ndlela yo lulama eka mhaka leyi ?
Ndzi kholwa leswaku leswi i xihumelelo xo ka xi nga ri xo fikeleleka na xo ka xi nga laveki .
Komiti yi tekerile enhlokweni mihundzuluxo ya hina hi xiheri .
Timhaka leti hinkwato ti fanele ku antswisiwa eka nkarhi lowu taka .
Hi tshembha leswaku nkarhi wu fikile wa leswi .
Hi tshembha leswaku ku ta va na ku cinca .
Hi wona mafambiselo .
Rindzela yini ?
Ndzi kombela vatirhikulorhi ku ehleketa nakambe .
Leswi i xivono xa hina xa vukorhokeri bya vanhu .
Kahlekahle hi hava mahungu wahi kumbe wahi hi leswi .
Eka endlelo leri , mihlawulo yi tlanga xiave xa nkoka .
Emakumu , ku hava nchumu xa sweswo xi nga humelela .
A hi ndhawu yo hakela hi khexe kambe . .  .
Hambi ko humelela yini , hi lava ku vhota eka swona ku hambana .
Xana xi nga kota , naswona xi ta kota ?
Memorandamu ya ntwanano yi lulamisiwile na ku kaneriwa .
Siku leri ndzinganyeto wu nyikiweke .
Ina , vaaki va na mfanelo wo tiva leswi na vona .
Hi fanele hi tisirhelela eka ku endla lava nga fuma va fuma swinene .
Swi na swipimelo kambe ha boheka .
Hi nyika mpfumelelo .
Xiviko xi ta katsa tindhawu leti landzelaka :
Xa vunharhu , hi fanele ku ringeta hi matimba yo engeteleleka
Tsalwa na mbuyelo wa xiviko xa makambelelo .
Walowo i mavonelo ya mina .
Kambe sweswo i makumu ya swona .
Xana u na voxokoxoko bya nkhaqato swinene eka nhlokomhaka leyi ?
A ku vangi na ku ncinca naswitsongo eka sweswo .
Ntirho wa vona wu vile ni ntshikelelo wo hlamarisa .
Swa tika ku vona leswaku hikokwalaho ka yini lavanharhu va tsandzekile ku hlula xigevenga .
Tipholisi na milawu
Yeleyo i ndlela ya xidemokrasi .
Hambi swi ta teka nkarhi wo fika kwihi hina a hi nge karhali .
A hi ri erivaleni .
Matheriyali wu katsa swikombiso leswi khomekaka eka mbango wa ku aka .
Lembe hinkwaro
Lexi xa laveka hi swikongomelo swa vutiyisisi bya swa nawu .
Hi andlarile mihundzulo Leyi hi ehleketaka leswaku ya twala .
Na ku va nyika ntshembho eka vumundzuku byo antswa .
Leyi hi yona ndlela leyi hi yi hluvukisaka hakunene .
Hi fikile eka ndhawu yo cinca ya nkoka .
Nakambe , leri i goza lerikulu .
Ehansi ka swiyimo leswi , ku fanele ku va na ku aleriwa ka nkarhinyana .
Xexo i xivangelo xa ku va hi nga ta ka hi nga amukeli hundzuluxo lowu .
Swirho swa vukorhokeri
I swa nkoka leswaku hi va yingisela .
Ndza kombela ku va u tekela enhlokweni leswaku a ndzi ri kona eka xiendleko xexo .
kumbe
Leswi swi ta vumba masungulo ya nxaxamelo wo kambisisa wa switirhisiwa swa ku tekiwa ka makanelwa .
Swikolo swa le henhla
Eka ku thoriwa
Tanihi vanhu va tshunxeko , hi tiyimiserile ku vulavula na mfumo eka malembe lamo tala .
Mitlawa yo tirha leyi endlaka tiphurojeke ni migingiriko
Tinhlengeletano to tihlanganisa na vaaki ti tumbuluxeriwile ku humelerisa matwisisele lama fanaka exikarhi ka lava nga na xiave ku nga se va na nongonoko wa nghingiriko
Mitirho ya vavanuna , vamanana na vantshwa yi endliwile .
Hi endla sweswi .
Sweswi ndzi ta jikela eka swipimelo swa ximunhu .
Xitshunxo xo tani xi ta tlhela xi antswisa ku tiyimela ka vululami .
Leswi hi swona ntsena leswi hlayisekeke hi ku hetiseka .
Xana Vuahluri byi nghenelela njhani eka leswi ?
Lexi a xi tikombi xi ta humelela .
Tlangelani leswi vantshwa va nga kota ku swi fikelela .
Maendlelo ya ha ri eka xivumbeko xa mpfapfarhuto a ya si amukeriwa .
Hikokwalaho nkambisiso lowu wa nongonoko wu na nkoka swonghasi .
Lexi hakunene a xi nge yi emahlweni .
Hambiswiritano tsalwa leri ku twananiweke harona .
Hi hlawurile ku vhota hi ndlela leyi nga yimiki na xiviko .
Leswi nga endlekaka swo fana na swoleswo swi kona , naswona hi avelana vonelo leri .
Ku fanele ku va ni nawu mayelana ni vuxaka bya makete ya misava .
Xihlovo xa vuxokoxoko xa ku pima matirhelo , i mani loyi a nga ta byi hlengeleta naswona njhani
Swa laveka swonghasi ku susa xinawana xa ku tiendlela hi ku rhandza .
Eka ntlimbo lowu , vanhu vo tala ku tlula mpimo va lovile .
Hi le ka tlhelo ra ntsakelo ra ku tumbuluxa milawu ya misava hinkwayo .
I mfanelo ya hina ku endla sweswo .
Sweswo swi ta tshamisa xisweswo eka xileriso xa mina hinkwaxo .
A swi nga .
Phuphu ya Vumbiwa i Tsalwa ra Timfanelo .
Leswi swi nga endliwa hi ntirhisano .
Hi ku tirhisa nongonoko , hi lava ku hluvukisa vafambisi lava nga ni matimba no va ni vutivi byo angarhela .
Ndzi kombela u hlamula xivutiso lexi .
Sweswo kumbexana i dyondzo ya nongonoko wa rimba ra vuntlhanu .
Hi ta ku seketela .
Hikokwalaho a ndzi ehleketi leswaku a xi ta tirha .
Endla xikalu
Yaleyo i mhaka ya nkoka yo sungula leyi ndzi lavaka ku yi basisa .
Ina , i swa ntiyiso leswaku swi pfulekile eka ntlhontlho wa xinawu .
Xana u nga hlamusela ?
Vapfhumba na tindhawu ta mindhavuko na vona va na mhaka yikulu hi ku landza nhluvuko na ku tumbuluxiwa ka mitirho .
Kambe , kuva ndzi vule sweswo , hina ntirho wo tala ku wu endla .
Ku tlakusa gezi ro endliwa hi vuntshwa .
Xiletelo xa vanhu eka mpimanyeto .
Ku ta va na ku tlula makumenharhu wa hina .
Swo fana na swona swa tirha eka maendlelo yo nyika timali .
Tlilasi yi nga avanyisiwa hi mitlawa .
Muthori u endla xitshembiso xa ku thola .
A ndzi kholwi leswaku a hi fanele ku ya emahlweni na leswi .
Hambiswiritano , ku pfinya a hi vugevenga byi ri byoxe exifundzeninkulu .
Wona i xidemokirasi .
Xana i vutshila ?
Sweswi se i nkarhi hi rindzile .
Hi tlhela hi va hi ri Palamende ya vutihlamuleri .
Vakamberiwa va sungula hi ku hlaya swivutiso hinkwaswo .
Hi ta xiyisisa mhaka leyi swinene .
Vanhu lava nga le ka matimba va langutela ku khomiwa kahle .
A hi ta tsakela ndzavisiso wun'wana hi tlhelo leri .
Xivutiso xa vumbirhi hi lexi : xana samiti leyi yi fambe kahle ?
I nkarhi wo herisa ku jamelana .
Xidemokirasi hakunene a xi kona .
Ku papalata xibalo na mithelo swi tama swa ha ri nxungeto lowukulu .
Ku hava lowo hetiseka .
Swilaveko swa nkoka ni vulawuri byo landzeleriwa byi katsa :
Vakhanselara va fanele ku pima swibumabumelo ku suka eka vatirhi na swilaveko na mitsakelo ya vaaki .
Mitlawa leyi yi nga ha va na mitsakelo yo hambana , leswi swi nga yisaka mimoya ehansi exikarhi ka swirho swo hambanahambana leswi nga eka Komiti ya Wadi .
Ndzi pfumelelana na matitwele lama ya xipolotiki hi xiheri .
Kutani , ndzi lava u tiva leswaku ndzi na swo tala ku swi endla eka nhlengeletano leyi .
Ndzi engeta leswaku leswi swi hi mayelana na xidemokirasi .
Swi tikela ku kholwa ka mina eka nsinya wa vutsongo .
Hi kombela leswaku mi hlawula swa kahle , kutani hi ta va kahle .
Yisa phurojeke laha henhla .
Swirho swa ndyangu swa sika
Tiaphili to yisa nandzu emahlweni ti endliwile eka Khoto ya Aphili .
Kutani hi taya emahlweni hi endla tano .
Ku na swiphemu swinharhu leswi tsakisaka eka vurimi .
Ku ni nxungeto wa xiviri wa nkayakayo wa swakudya wa misava hinkwayo .
Xikombiso xa mpfumelelo
E-e , wa swi tiva leswaku u tirha njhani . U yimele mali .
Mphikizano lowu tisiwaka hi nhova wu nga va xiphiqo lexikulu eka swimidyana .
Ndzi swi teka swi ri swa nkoka ku va va va na nsirheleleko wolowo .
Vona leswaku mitlawa ya twisisa ku hambana exikarhi ka ' nkoka ' na ' ku kumeka '  .
A swi tano hi ku hetiseka .
Palamende yi ta yisa nkongomiso wo karhi wa miehleketo eka mhaka leyi .
Timhaka leti rhangisiwaka
Mfumo wu ta endla hinkwaswo ku sirhelela vutomi bya vaaki na nhundzu ya vona .
Ndzi avelana na vonelo rakwe eka mhaka leyi hi ntalo .
Ndzi lava kuya laha ndzi nga fikaka kona , a engetela .
A ndzi ta tsakela , hambiswiritano , hina ku tshikelela mhaka leyi .
Leswi swi nga endliwa hi ku tirhisa nkuriso lowu boxiweke ekusunguleni .
Swikombelo swa sweswi swi katsa :
Kanela MUNE wa swipimelo ku fikelela leswi .
Ku hluleka ku fikelela xikongomelo lexi ku vile mhaka ya sisitimi leyi nga le ku tumbuluxiweni .
Ina se swi lulamile , hi leswi swi na mina laha .
Vatekani a va ha rhandzani .
Wa swi vona , eAfrika Dzonga , hi na mfanelo lowu nga faneki na wun'wana lowu sukaka eka vumbiwa bya hina .
Ndzi ta swi endla a ndzi nga ku nyumisi .
Swivutiso sweswo swi ta ringeta ku tisa tinhlamulo eka leswi landzelaka :
Landzelela u tlhela u damarhela eka milawu ya rihanyo na vusirheleri .
Palamende ya vuxiyaxiya bya palamente .
Hi le ndleleni yo fikelela leswi .
Hi lava magoza yo khomeka .
U nga hlaya swiboho swa khoto laha .
Swi endle hi vona leswi ?
Ndza tshemba swi ta tekela enhlokweni mhaka yaleyo hi vukheta .
Kanela switshunxo eka mintlhotlho ya nthyakiso wa moya .
Xikombiso xa leswi i mhaka ya matiko hinkwawo .
Hambiswiritano , loko swi nga koteki , swiambalo swo tisirhelela leswi faneleke swi fanele ku nyikiwa no tirhisiwa .
Ndzi vona onge va na mfanelo yo endla swilo hi ndlela leyi .
Mhaka leyi hi ku vona ka mina yi languteka yi ri erivaleni swinene .
Hi nyamile hikuva mavonele ya hina a ya amukeriwanga .
Hi na nkarhi wo tsarisa mavonelo ya hina .
Xana a wu swi twisisi lexi ?
Landzelela swinawana eka nsirhelelo wa mbango .
Xiphiqo lexi xi na matlhelo mambirhi .
Leswi swi nga va swi ri eka xiyimo xa muganga kumbe tiko hinkwaro .
Hi ntiyiso hi bohekile ku aka vukorhokeri bya mani na mani ku suka ehansi .
Vatsongo va yi amukela .
Kambe lexi a hi xivangelo xi ri xoxe .
Ndzi amukela matshalatshala yo endla rinqingho ra mhaka yo karhi ya xihundla .
Timali ta Nhlangano wa Yuropo hi swona switirho swa hina swa nkoka swinene .
Ndzi khutaza vangheneri va mbulavulo wa vanharhu ku tekela leswi enhlokweni .
Vito , xivongo na adirese ya minhlangano .
Lexi xi amukeriwile hi matlhelo hinkwawo .
Tiko leri ri fanele ku :
A hi yeni emahlweni na hungu : Ku hava wansati loyi a faneleke ku fa a ri karhi a nyika vutomi .
Ndzi nga ya emahlweni na nxaxamelo .
Hi swona , I mhaka ya nkoka vatirhikulobye .
Ina , mitirho ya mfumo yi fanele yi xiyisisiwa .
Mi nyikiwile nkarhi lowu ku dyondza ku suka eka ntokoto lowu .
Leswi swi tekiwa tanihi mahungu eka vatirhisi hinkwavo va hofisi .
Hi xileriso lexi , hi lava ku cinca swoleswo .
Kahlekahle , a ndzi si ehleketa ku fika kwalaho mayelana na munhu wa kona .
Xexo xi hi fikisa eka xivutiso xa nhundzu ya vutumbuluxi .
Sisiteme ya swa rihanyo ya masungulo na ku va ya xifundza yi fanele ku nyika mfikelelo wa vanhu hinkwavo , yi ri na nkongomiso wa nsivelo , dyondzo , malawulelo ya mavabyi na vutshunguri .
Ndzi ehleketa leswaku swa ha yimisile tano .
Ndza swi tiva ku ni swo tala ku swi endla .
A ndzi voni nchumu xo hoxeka hi swona .
Ndzi kholwa leswaku swi tano eka vanhu vo tala laha .
Sweswi i nkarhi wo xi kombisa .
Tinhlengeletano na swiboho
Ndzi tsakela ku tekela enhlokweni xiave xa Minhlangano ya vatirhi eka mhaka leyi .
Xikongomelonkulu xa hina i ku tshamisekisa nxavo lowu nga tsekatsekiki .
A hi nga chavi ku nghenelela .
Hi ntiyiso , kutani , ku cinca loku a ka ha laveki .
Lowu i nchumu lowu fambelanaka na xiyimo lexi .
Ndzi twa leswaku swa ha ri eku lavisisiweni .
Tlakusa nhluvukiso wa vuteki bya mahungu bya laha kaya na ku hambana .
Hinkwavo va ta aluriwa ku ya hi vuswikoti bya vona .
Ehenhla ka hinkwaswo , vanhu lava khumbhekeke va fanele ku nghenelela eka ku teka swiboho .
Va na xiboho xo yimela vahlawuri .
Va va hambanile swinene .
I yini bondo ya yindlu ?
Swi tano , xexo xi ta va xi ri xitshunxo xa khombo swinene .
A hi nge vi na ku debyisa eka endlelo .
Hi tshemba leswaku matshalatshala ya hina ya ta humelela .
Hi nga endla sweswo .
Ndzi pfumeleleni leswaku ndzi xiyaxiya eka nkarhi wa sweswi .
Kutani ku laveka ku ku olova ko karhi .
Kambe ntirho wo tala wa ha tele .
Nhlamulo ya leswi yi ya hi maendlelo ya mbalango .
I ntsako lowunene kuva ndzi burisana na n'wina hi nkarhi lowu .
Antswisa mafambiselo ya mimovha na malawulele .
Tiva swivangelo leswi khumbhaka ndhawu laha ku nghenisiwaka khomphyuta rosungula .
Koroni yi fanele ku tshoveriwa hi nkarhi lowu faneleke .
Lawa i mahungu lamanene eka magidi ya mindyangu leyi khumbekaka .
A hi swi tivi kahle leswi swi vulaka swona .
U swi vule hi yexe .
U vile na ntalo eka ku langutisa eka timhaka ta nkoka .
I yini leswi tsariweke eka yona ?
Lexi i xiphemu xa nkoka swonghasi lexi hi faneleke ku xi ololoxa .
Wena u nga ha endla tano .
Eka lava hinkwavo lava nga nyikiwa mitirho ndzi lava ku vula leswaku ma Amukeriwa ekaya .
Hambiswiritano , a xi kongomisi ngopfungopfu eka madzolonga ya le mindyangwini .
I mani a hakelelaka pheji ?
Xikongomelo xa yuniti leyi i :
Kungu ra Matirhelo / Nghingiriko
Masungulo lamanene se ya kumeka eka mfumo .
Hambiswiritano , u nga ha nghenisa xikombelo loko u nga fikeleli swipimelo leswi .
Antswisa swa kahle eka ku nghena na ku xixima vulawuri bya ndzilekano .
Nkoka wukulu wa swibumabumelo hi lowu landzelaka :
Hi mikarhi hinkwayo hi tirhile ntirho lowu hi nga ri na ku kanakana .
Vanhu va fanele ku tiva leswi va faneleke ku swi langutela .
Hi fanele hi hoyozela vakhanselara lava nga endla ntirho wa kahle swinene .
Swikolo swa onhiwa hi swivangelo swo hambana :
Lowu i nhluvukiso lowu amukelekaka .
Ku ni ntsengo lowukulu swinene wa timhaka leti faneleke ku vhoteriwa .
Vo tala va vona va file va nga si vona tshunxeko .
Ku na swikolo swo tala .
Nomboro ya vanhu
Mfuneto wa tintswalo eka vanhu wu fanele wu hundza .
U khomelerile leswi landzelaka mayelana na :
Ndzi nga vekela sweswo eka vhoti .
I swa nkoka ku tlula kwalaho , vatirhikuloni .
Entiyisweni , ha karhi ha vuyeriwa hi leswi .
Ntlawa wa mina wu seketela swiringanyeto leswi .
Xin'wana xa leswi i nkondletelo wa ku kula loku katsaka .
Maqhweta ya vonile leswaku leyi hi yona nguva ya nawu wa misava .
Hikwalaho ka sweswo , nkongomiso wo hlawuleka wa miehleketo wu fanele ku yisiwa eka ku dyondza ka vutomi hinkwabyo .
Leswi a ku ri goza ro vuyerisa eka vatirhi na vavabyi .
Handle ka sweswo , milawu leyi nga eka xiviko yi kahle .
Swikombiso swa kona hi leswi :
Ku endla xikombelo xa vhisa , u fanele ku :
A ndzi ta rhandza ku nyika muviki ku khensa ka mina ko kufumela ku tlurisa .
Mbhurisano mayelana ni nhlayiseko na vutihlamuleri bya le tlilasini .
Ku humelela ka Kungu swi le mavokweni ya tindhawu hinkwato leti nga ku pfunaneni eku tirheni .
Va khome hi ndlela yaleyo .
Mafambiselo ni ku languteriwa ka tiphurojeke eka mitirho leyi yelanaka .
Kutani hi leswi saleke .
Ndzi ehleketa leswaku i swa kahle ku va sweswo swi vuriwa nakambe .
Xo sungula , hi mayelana na ku yirisiwa ka swihahampfhuka na ku tirhisana .
Ndzi ni xivutiso lexi kongomaka swinene eka n'wina havumbirhi .
Xiviko xa nkarhinyana i xa nkoka hikwalaho ka timhaka timbirhi .
Ndzi lava ku suka eka ikhonomi kuya eka mitlhontlho ya mafambiselo .
Ndza tshemba leswaku xiviko lexi i xiviko lexi ringanisiweke kahle na ku fambelana hi ntsengo .
Va tekiwile tani hi majaha na vanhwana lavantsongo .
Hiya emahlweni hi tihlanganisa hi ndlela leyi .
Leri i lembe ro antswisa vukorhokeri ri tlhela ri va lembe ro gingirika .
A hi si tshama hi vona nchumu wihi na wihi eka mhaka yoleyo .
Tekani xiviko lexi tanihi xileriso naswona tanihi nseketelo .
Endlani leswaku switirhisiwa swi kumeka .
Miako leyi nga kona yi boheka ku antswisiwa loko swi koteka .
Leswi i mbuyelo wa ku tirha hi matimba na ku tiyimisela hi vadyondzisi , vadyondzi na vatswari .
A xi nga ri xona ntsena xikombiso xa muxaka lowu .
Swi humesiwile hi Xandla xa Holobye wa Vusirheleri .
Hi fanele ku hundza eka swiphiqo swa vandla .
Switshivelwa swi fanele ku antswisiwa .
Mabindzu ma na ntirho wa nkoka ku wu endla eka ndhawu leyi :
Hi tshemba leswaku leswi swi ta entisa ntirho wo kambela .
Leswi swa fambelana
Mitirho yi tirhile exikarhi ka nhlangano lowu hlawuriweke eka malembe ma khume lama hundzeke .
A hi tekeni goza sweswi .
Lexi a xi tano eka tiko rin'wana na rin'wana , hambiswiritano .
Loko va nga ri vona , kutani va endleni va tshunxiwa .
Xana a hi nkarhi wa ku kambisisa nawu lowu tsariweke wa timali ?
Xana vonelo leri ri lulamile ?
Swi nga tirhisiwa ntsena hi maletere lamakulu ya ntima .
Naswona eka xiyimo xa muganga ?
Tiko leri , naswona hakunene dorobankulu leri , ri ni xiave lexikulu eka maendlelo ya tinxakaxaka .
Ndza tsaka leswaku vonelo ra hina ri hlurile siku .
MALAWULELO YA XIKWELETI
Hikokwalaho , ndza tshemba a swi kanakanisi mayelana ni leswi .
A swi nge endli bindzulo wa ntshovelo lowu .
Matimba ya nyutliliya a ya tisi xintshunxo .
Ahe ndzi fanele ku mi byela .
Khakhuleta tiphesente ta mati lama nga eka machipisi .
Loko swi nga ri tano , a ndzi nga ta khunguvanyeka hambi swi nga fanelangi na mina .
Mina n'wini ndzi swi tiva kahle leswi ndzi vulavulaka hi swona .
Eka mitirho hinkwayo yo tsundzuka lava nga hundza emisaveni , mahungu a ma fana .
Kambe swi fanele ku hlanganisiwa na ku simekiwa .
Landzelela xiyimo leswi xi nga xiswona .
A ta endla xilo xin'wana na xin'wana ku xi yimisa .
Hi nyika mati ntsena .
Swo ringana se swi vuriwile hi mayelana na nkayakayo .
Hi swi vonile sweswo .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va hi ri karhi hi susumeta leswi hi ndlela yo tiyimisela swinene .
Loko swi te tano , engetelo wo tivikana eka ku nyika timali wa laveka .
Ku hava na rito leri vuriweke mayelana na tibangi .
Ku tihlanganisa na masipala
Hi pfumelelana na wena .
Leswi se swi kunguhatiwile naswona swi fanerile .
Va fanele va teka xiboho loko va kumile vuxokoxoko hinkwabyo .
Timhaka ta ajenda ta minkanerisano ya matiko mambirhi ti languteriwa ku katsa :
Hi navelela matlhelo hinkwawo leswinene .
Xiyimo xi yile emahlweni nkarhi wo leha ku ringana .
A swi le rivaleni leswaku i mani a nga na nandzu .
A hi tshama hi ri karhi hi endla sweswo mikarhi hinkwayo .
Xana sweswo i ku cinca ka matiko ya misava loku ku endlekeke ?
Hi swona swi endlaka leswaku hi tshemba leswaku nawu lowu i wa nkoka swinene .
Veketela vundzeni ku ya hi manghenelo , miri na mahetelelo .
Xilaveko xa matirhisele lama faneleke ya xinawana .
Leswi swi ta khumba mimbuyelo ya phurojeke hi ndlela leyi nga riki kahle .
Ku tisa dyondzo eka ku fambelana na ikhonomi ya hina .
Ku na swivangelo swo tala leswi nga endla leswaku xiyimo lexi xi va kona .
Ku humelela ka lembe leri nga hundzu
Hikokwalaho , mianakanyo ya mina yo sungula a ku ri ku vhota hi ndlela leyi nga yimiki ni xiviko .
Kungu ra swilo leswi hi lavaka ku swi endla emugangeni ku yisa kungu ra hina emahlweni
Xana i mani a navelaka ku vulavula hi seketela ?
Mapatu yo ka ya nga ri kahle ya hi khumba hinkwerhu .
Ndzi pfumelelana na endlelo ra misava hinkwayo eka xiyimo lexi .
Mali ya le ndyangu ya enhla
A wu nga ri ntirho wo olova ngopfu .
Ku na timhaka tinharhu leti a ndzi ta tsakela ku ti tshikelela .
Tikomiti ta tiwadi ti nga va na swirho swo fika eka khume .
Lexi i xiyimo xintshwa xa Senthara .
Ndzi vulavula ku ya hi ntokoto .
Swirho swa vuteki bya mahungu swa rhambiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Swa fambisana .
Tirhisa khonsepe ya nkungu ro yelana .
Hi fanele ku tiva leswi hi nga ku swi endleni .
Yimani ndzi sungula ndzi mi nyika xikombiso xa switirhisiwa swa timali lexi hi nga na xona .
Leswi hi leswi njhekanjhekisano wu nga mayelana na swona .
Ndzi ehleketa leswaku ku na malawulelo ya kahle eka ku koka rinoko ra swikili ku ta etikweni .
Ku tshemba ka vanhu ku onhiwile .
Ku humelele swo fana ni leka mhaka ya vuvabyi bya nomo na milenge bya swifuwo .
Vakhanselara va Wadi na Tikomiti ta Tiwadi
Ikhonomi ya hina yi le ku kuleni hi xihatla eka ikhonomi ya tiko .
Lexi hi xona xivangelo xa vonelo ra vutsongo .
Namuntlha u yimela nkarhi wun'wana wo tano .
Ku vile na swivutiso hi tlhelo ra timakete ta tiko .
Leswi na swona i ku navela ko karhi ka ntlawa wa mina .
Ku na , ku swi vula tano , matirhelo mo xaxamela mambirhi .
Hi ni vutihlamuleri lebyikulukumba eka xivandla lexi .
Ku kula ka ikhonomi loku hatlisaka na ku katsa vaaki hinkwavo
Hi nga ha endli leswaku va ya mahlweni va yima .
Hambiswiritano , hi fanele hi tlhela hi languta eka nkarhi lowu taka .
Hi tsakile ngopfu ku vuya eka tiko leri hi ri tekaka tanihi kaya ra hina .
Leswi swi ta katsa ku valanga no hlela , leswi nga ta tisa nkoka wa mali .
Hi ndlela yo kala vuciva va endlile ntirho wa vona kutani va hi tisa ndhawini leyi nga hlayiseka .
Lexi i xiviko xa kahle , naswona ndza xi seketela .
Timfanelo ta vatirhi emapurasini i timfanelo ta ximunhu .
U nga kali u ringeta ku rhekhoda tinoti rito hi rito - a swi na nkoka sweswo .
Muyimeri u ta va na timfanelo hinkwato ta xirho xexo .
Ndzi vulavurile hi mhaka leyi nkarhi lowu hundzeke .
Xa vunharhu i ku antswisa mfikelelo wa vanhu hinkwavo lava nga na vutsoniwa .
Endla ntsena leswi lavaka hi xivutiso .
Naswona ku na swipimelo mayelana na ku gweva na vuyimeri bya xinawu .
Lexi hi xona kahlekahle xiphiqo lexi hi langutaneke na xona namuntlha .
Loko ko sungula ku nyikiwa switirhisiwa , ku tumbuluxa vuswikoti swi nga ha landza .
Hi fanele ku va erivaleni hi swilo swo hlayanyana .
Nongonoko wu hi ndlela leyi landzelaka :
A va humelelanga hi masalamusi kumbe xihoxo .
Xivangelo hi leswaku a hi tirhi hi ndlela leyi vuyerisaka hi hexe .
A hi fanele ku vulavula hi vanhu va mahungu yo fambafamba hinkwako .
Se ku laveka leswaku ku kumiwa xiboho xa swa tipolotiki hi ku hatlisa .
Ndzi twe leswaku a hi xiringanyeto xo sungula .
Swi fanele ku tirhisiwa ku nga ri ku onhiwa .
Hi ku angarhela , lexi hakunene xi fanele ku amukeriwa .
Siku leri masamanisi ya nga humesiwa ;
Xipikara hi lava ku mangala leswi landzelaka :
Hakunene , ku hava nchumu xa muxaka lowu xi ringanyetiweke .
Khansele yi tiyimiserile hi ku hela ka lembe ximali .
Rhekhodo ya Ntwisiso i ntwanano xikarhi ka Huvo ya Tibangi na mfumo .
Ku hambana na sweswo , siku ra nhlawulo a ri rhurile .
Hikwalaho ka swivangelo leswi , hi ta vhota hi kaneta xiviko .
Sweswo a swi nga ta fikelela eka nhlahluvo wa nxungeto wun'wana .
Boha muholo ku suka eka ximakiwa xin'wana na xin'wana kumbe vukorhokeri .
Ku hlayisiwa loku nga ringanangiki eka miako hinkwayo .
Hambiswiritano , ku ya ka ku tika ka xiyimo i swa nkoka leswaku masungulo ya fanele ku endliwa .
Holobyenkulu , ndzi rhandza kuva ndzi ku khensa eka nkarhi wo hlangana na wena .
Xana hi lava ku kumisisa yini ?
Ndza khensa ku va mi ndzi nyika nkarhi wo tlhela ndzi vuyelela .
U nga fika laha u lavaka ha kona .
Ku tirhana na vanhu
Kuna vonelo ro lulamisa .
Xiyenge xa purayivhete
Nakambe , u nga kota ku hlawula ku vona ku fana ka misava .
Swi nyika ndzemukiso eka tindzimi .
A ku vangi na ku ncinca eka ntwanano wolowo .
Handle ka hina .
Hi fanele ku yisa emahlweni na ku antswisa xivitaniso xo tirha .
Swi tirha hi matlhelo hinkwawo .
Vumbiwa rintshwa i ra nkoka eka leswi .
Swoleswo i mhaka ya ntiyiso leyi fanelaka ku boxiwa hakanyingi .
Ematshan'wini , ndzi lava ku twisisa ku hikwalaho ka yini xiyimo lexi xi ri kona .
Vula swihi eka mani ?
Hi fanele ku tshama hi ri karhi hi titsundzuxa mhaka leyi .
Hileswaku sweswi swi tano naswona swi ta tshama tano .
Kahlekahle , timhaka leti ti ta nyiketiwa wena .
Sweswi se hi le ka nkarhi wa sweswi , ku yisa emahlweni .
Nyingiso wo karhi wu fanele ku kongomisiwa eka ku tika loku .
Ri fambelana na sisiteme ya mafambiselo ya matirhelo ya masipala .
Hi ntiyiso , hi ku vona ka hina , va fanele ku va ehenhla hi xiyimo .
Ku na swo tala leswi nga humelelaka eka ntirhisano lowu sungulaka namuntlha .
Hi swona swi endlaka leswaku marito lama nga eka xiviko lexi ya va yo tika .
Vanhu va ni mfanelo ya langutisela leswi nga ri ki swa le hansi .
E-e , a ndzi nga ri kona .
Xiviko lexi , hambiswiritano , i goza ro kongoma laha ku faneleke .
Xo sungula , ndzi ta vuyela eka nhlokomhaka ya mali .
Xana i yini nhlamuselo ya wayeni ?
Yaleyo i ndlela yoxe ya hina ya ku tisa ku humelela .
Kambe hi na ku hlawula .
Ntirho wu sungurile eka ku hluvukisa kungu ra bindzu ra vandla .
Hi fanele ku lwisana na ku ngungumerisa ka tinxaka hinkwato .
Vulavisisi byi ya emahlweni .
I xivutiso xa le tlhelo .
Leyi i nhlokomhaka leyi hi yi tekaka hi ndlela yo tivikana .
Eku vonakaleni
Xiyimo lexi nga na nongonoko wa vuntlhanu wa rimba xa tika swinene .
Xitiviso xa leswi xi ta nyikiwa kahle nkarhi wa hari emahlweni .
Xi hlanganisi .
Ndzi ta rhandza ku ka ndzi nga vi na nkanerisano wa vuxokoxoko laha .
Ndza va khensa swinene .
Hi lava ku vona leswaku ku hundziseriwa ka vuswikoti bya ntiyiso ku humelela .
I swa nkoka leswaku vaaki va tiva swo tala hi timhaka ta eneji .
EAfrika-Dzonga , xikombiso , Vumbiwa ra hina ri vula ku nga ri na ku kanakanisa leswaku :
Kambe leswo swi na hakelo .
Hi lava vululami eku heteleleni .
Ku tirhisa minongonoko ya vululamisi bya swa misava ku hunguta nkwetlembetano hi tlhelweni ra swa misava ni ku tiyisa nhluvuko lowu pfunaka eka lava va pfumalaka .
Ku tihlanganisiwa na vanhu kumbe ku hlamuriwa swivutiso hi vayimeri va le handle lava nyikaka nhlamuselo ya swiphiqo kutani va hlengeleta no hlela vuxokoxoko ku ya hi nhlamuselo ya vona .
Vugevenga byo tano byi tiva tanihi vugevenga bya vanhu .
Na vona hakanyingi va lwa na mihlangano ya vatirhi .
Swi hi pfunile ku va hi fikelela vuswikoti bya hina bya xiviri .
Ku fanele ku va ni ndzavisiso swinene eka sweswo .
Muxaka wa vuxaka exikarhi ka swimunhuhatwa .
Ku dzahela emubedweni swi na nghozi .
Matimu ya phurojeke .
Leswi swi endliwile hi ku khumba kunupu .
Nkoka lowu antswisiweke wa dyondzo
Ku avelana ka ntirho
Ndzi vula leswaku hi fanele ku hlamula leswiya .
Hi tshembha leswaku leswi i swa kahle eka vatirhisi .
Ndza tshemba swiphemu leswi swi fanele ku tlanga xiave xa nkoka .
Leyi i phurojeke ya mina ya swifuwo .
Hi taya emahlweni ku yingisela n'wina no teka switsundzuxo na swisolo .
I swingani eka leswi landzelaka leswi nga kona naswona hi swihi swiphiqo swa vamanana ?
Misava leyi swisiwana swi nga vuyeriwaka swinene .
Hi ta vulavula na mihlangano yo ka yi nga ri ya mfumu .
Ndza swi kanakana swinene .
Leswi swi nga endliwa hi ku tumbuluxiwa ka Komiti ya Vutsundzuxi bya Rihanyo ya xikolo .
Nhlangano exikarhi ka leswimbirhi wu fanele ku simekiwa .
Xana wa pfumelelana na vonelo leri ke ?
Kutani hi ringeta ku vona loko hi nga kanelaka hilaha hi nga yaka emahlweni .
Xiphiqo hileswaku eka nkarhi lowu , vavanuna va lovile .
Hi ku ya hi nawu
Sweswo i swa nkoka eka maendlelo ya ku va ni vufambisi bya xidemokiratiki .
Hileswaku , swi tano , i swa nkoka swinene no va leswi nga ni xiboho .
Hi na mfikelelo wa ntlawa wa vuvekisi bya misava .
Nsirhelelo wa rixaka , entiyisweni , a hi mayelana na vatirhi kumbe nsirhelelo na ku phorisa .
Swifambisi swa swivandla swi ta tiyisisiwa .
Sweswo a hi moya wa ntwanano lowu .
Swi ta va swi ri ehenhla swinene , hi ntiyiso .
Xexo i xitatimende xa nkoka ku tlula hinkwaswo lexi a nga xi nyikaka namuntlha .
Ku endliwa ka miganga ya swa Vurimi ;
Rito ra mina ro hetelela ri kongome eka vantshwa hi voxe .
Xikatsa xa vumbirhi xa mitlawa ya mitsakelo yi vumbiwile hi mihlangano leyi kongomisaka eka mhaka yo karhi .
A ndzi kholwi leswaku leswi i mhaka ya kahle .
Kambe hi fanele ku tshemba mikarhi hinkwayo
Sweswo a swi fanele ku va yinhla ya masungulo ya matshalatshala ya hina .
Hi tshama hi hlayisa eka mpimanyeto ku kota ku nyikela eka leswi .
Hikokwalaho a hi nge xi vhoteli xiviko .
Ndzi tlhela ndzi lava ku vula vonelo hi mhaka ya mbhurisano ya ku pfumaleka ka mitirho .
Xipano xi hi byele leswaku swi ta teka mavhiki manharhu .
Nhlayiseko wa mitirho na wona a wu tshama wu ri wa nkoka swinene .
Xana hi nga endla swo engeteleka hi pholisi ya hina ya vurimi ?
Ndzi tshembha ndzi humelerile ku endla sweswo .
Kambe leswi a swi vuli leswaku mitirho ya nkarhinyana a hi ya nkoka .
Hambiswiritano , a hi fanelangi ku chavisiwa hi leswi .
Xana u na matsalwa hinkwawo ?
Leswi hi leswi a swi languteriwile ku suka ekusunguleni .
Vanhu lava va tiveka kutani va fanele ku paluxiwa !
Ndza swi tiva leswaku vanhu va lava swona .
A ndzi ta rhandza ku n'wi khensa hi mfanelo .
Xana u fikelela tiloni ?
Ha tshembha leswaku kuna tindhawu to tala leti hi faneleke ku tirhisana .
Lowu hi wona nkarhi swi fanele ku endliwa .
Hambiswiritano , hi ta endla lexi eka rhengu leri taka .
I ku sungula ka ku tumbuluxiwa ka endlelo ro tirhisana .
Kumbexana u ya eka ku rhumela swixavisiwa eka matiko mambe ?
Xikongomelo xo tirhisa xigayo xa hlamuseriwa .
A hi mikarhi hinkwayo swi vuyerisaka va n'wa tipolitiki .
Hi ta ku khumbula .
Va ta eka hina loko nawu wu nga tirhi .
Ka ha sale swo tala leswi ku fanele ku endliwa ku ya emahlweni .
Hi hlangane na swo tala .
Ndzi lava ku pfuniwa .
A ndzi kholwi a hi fanele ku ya emahlweni na nkanelo lowu .
Ndzi pfumelelana na swisolo swa yena .
Xana wa pfumelelana na lexi ?
Hikwalaho ka xivangelo lexi hi dinga muxaka wo karhi wa rimba .
Maphepha mo tlherisa swibalo ma nga kumeka kwihi ?
Xexo i xivutiso xa mina eka mukunguhati wa nhlokomhaka .
Swiringanyeto swi le rivaleni naswona swi olovile .
Lexi hi xona xivangelo xo va hi lwile hi mayelana na leswi .
Siku ra namuntlha ri na tihlamuselo timbirhi leti fambelanaka na hina .
Ku tshama ekule na swilaveko
Tirhisa ku kambela nkoka eka endlelo .
Matimba ya nyutliliya hakunene a hi xintshunxo eka xiphiqo .
Tanihilaha mi swi tivaka hakona , sweswo swi tama swi ri xirhalanganyi lexi sivelaka xikongomelo .
Bodo ya Nhlangano wa Nhluvukiso wa Tiko ;
E-e , leswi swi nge endliwi .
Ndzi se ndzi vonile mhaka leyi eka tinxaka hinkwato ta matiko .
Hi lava leswaku ku hloniphiwa ntshunxeko wa mbulavulo .
Xana u vona yini hi le khoneni ya le ndzeni ya tihlo ra wena ?
Hi twa swo tala ngopfu hi nsinya wo xiyaxiya .
Xiviko lexi a xi helelangi .
Lembe leri Mpimanyeto :
Kambe a swi languteriwi leswaku ku aka ku ta tshikiwa .
Sweswo hi leswi hi teke ku vulavula hi swona namuntlha - nkoka wa swirho swa nkwama .
Kuya hi leswi , ndzi lava ku tekela enhlokweni xandla lexi mi xi ngheniseke .
Leswi swi fanele ku endliwa hi ndlela leyi tlakusaka timfanelo ta xihundla na xindzhuti .
Hi lava ku va na rito ro aka sweswo .
Swi tano na le ka ntirhisano wa maphorisa na swa tikhoto .
Hi ku komisa hi n'wina vumundzuku .
Ku hava ku baleka eka leswi .
Naswona kuna minkateko yo tala .
Hi lava ku tiyisa nsinya wa ntwanano .
Tshunxeko , timfanelo ta vanhu na vutihlamuleri
Hikokwalaho , ku cinca eka xileriso ka laveka .
Ndzavisiso wun'wana na wona wa laveka .
A ndzi ta pfumelelana swinene na n'wina hi tlhelo ra mhaka ya swikili .
Komiti ya Vaholobye vo Hlanganela yi simekiwile .
Tisisteme ta dipoziti hakunene ti nga vanga ntlimbo eka timakete ta le ndzeni .
Swi tekeli enhlokweni leswo .
Leswi swi vula leswaku ku fanele ku va na mikanerisano ya le ndzeni ka mavandla .
Mhaka ya vumbirhi ku tekela enhlokweni i xiyimo xa milambu ya hina .
Hikokwalaho ndzi ku khutaza ku vhota ku kanetana na xiviko mundzuku .
Vutihlamuleri bya swirho
Lexi i xifundzankulu lexi nga ringanela ku hanyiwa na ku tirhela eka rona .
Swi na nkoka swonghasi leswaku hi endla ku va xi twiwa .
Makambelelo ya nga endliwa hi ku tirhisa tindlela to hambanahambana to hlela .
I swa nkoka ku vula vuxokoxoko mayelana na mhaka yoloye .
Vatirhisi va tiyimiserile ku hakelela sweswo .
Ku hava xivangelo xo tlhelela eka yona .
Eka xiyimo lexi , swi nga endleka hi pfumela ku landzelela kumbe hi ala hi ku hetiseka .
Xiphemu xa masipala
Nhlayo ya mapheji .
Nkarhi wu ta kombisa leswi leswaku hi swona .
Swikombelo hinkwaswo swi ta langutisiwa hi ndlela ya xiphurofexini na hi malwandla .
Xi simekiwile eka ndzhendzheleko wa phurojeke naswona xi tekela enhlokweni swiphemu hinkwaswo swa phurojeke eka nkarhi hinkwawo wa phurojeke .
Wa ndzi tlakusa .
Hikokwalaho hi lava pholisi leyi cincaka .
Leswi swi landzuriwile .
Naswona leswi swi lava vurhena .
Swi pfumelela munhu ku hlela nkoka wa timhaka hinkwato leti ku hlawuriwaka eka tona handle ko voyamela tlhelo .
Pfhumba ra vuxokoxoko a ri vulavuli ntsena hi vuxaka bya vaaki .
Hi le ku vekeni mhaka hinkwayo eka nxungeto .
Ndzi seketela swinene ngopfu leswi a faneleke ku swi vula namuntlha .
Mi nge ku nga vi na ku nga twisiseki .
Hlamusela ntlawa lowu kongomisiweke .
Hlamula swivutiso HINKWASWO eka xiyenge lexi .
Hi nga endla swo tala eka dyondzo na mahungu .
Yi na xiphemu xa phayiphi ya khale eAfrika-Dzonga .
Tiva no vika swiphiqo .
Nkwama lowu , hilaha va vulaka hakona , wu kongomisiwa eAfrika .
Xa vumbirhi , ku pfuxeta miako .
Tikhoto na tikhoto ta le hansi na hi ku landza tinxaka to hambanahambana ta mafambiselo .
LULAMISA NA KU TIRHANA NA SWIPHIQO
Xikombiso xa leswi swi tirhaka , leswi swi nga tirhiki na leswi swi nga vaka swona .
E-e , a wu nge ndzi ringi .
Nkongomiso lowukulu wa miehleketo wu ta yisiwa eka nseketelo wa mitlawa .
Nhlayo wa matirhelo
Leswi a swi khomiwi .
Ku vona leswaku swikongomelo leswi swa vonaka eka xivandla xa ikhonomi ya xifundzankulu ;
Leswi ndzi nga swi endlaka i ku tlhela ndzi vula leswi ndzi swi vuleke .
Hambiswiritano , mpfuno wa timali na wa thekinikali swi ri swoxe a swi ringananga .
A ndzi lavi ku va na njhekanjhekisano ehenhla ka leswi .
Xiyenge xa Ntirho wa Swiendlo .
Swi tano , hi ta languta mhaka ya kona .
Tikonkulu ra hina ri na matiko yo tala lama nga ni mfikelelo elwandle .
U vuyile exikolweni .
Vonisisa leswaku khamphani yi seketela hinkwavo , munhu ntsena na muxavi .
Ndzi hanyile
Ku nyikiwe nxaxamelo :
XIENDLEKO
Mayelana na sweswo hi tsakela swo fana .
Xana u ta humesa mali liya sweswi kumbe ku humelela yini hi mali leyi ?
Ku bohana ka nandzu ;
Hakunene , vutihlanganisi byi famba ku tlula laha .
Hi pfumelelana na nxopelo wa swiphiqo swo karhi .
Na sweswo i xiphemu na xivumbi xa milawu .
Ku humesiwa ka swicelwa emigodini eka swicelwa hinkwaswo swa tiko a swi koteki kumbe a swi laveki swinene eka ku hluvukisa sekitara ya vumaki lebyikulu .
Ku andlala nguva ya le xikarhi :
Hi le ka endlelo ro yi lulamisa .
Xana a xi kule njhani ?
Leswi saleke swi tirha eka tifeme .
Xa vumbirhi , ku na xiave xa dyondzo na vuleteri .
Dyondzo ya swa Madzolonga na Ndzivalelano .
Ti fanele ku khomiwa mikarhi hinkwayo ku endlela leswaku Komiti ya Wadi yi kunguhata hi ndlela leyi vuyerisaka .
Ndzi nga kombisa ku amukela ka mina eka ntirho lowu endliweke kahle ku fikelela .
Hoyohoyo eka sweswo .
Hi lava ku sungula hi ndlela leyi yo fana kwatsa .
I muganga hi lavaka ku wu vumba .
Mbuyelo i wa ku onhaka ka phayiphi swinene .
Hikuva i ndzinganano lowu hi faneleke ku vulavula hi wona .
Hikokwalaho ka swona , hi fikelerile magoza lama landzelaka landzelaka :
Ntirho wa nkoka wa karhi ku endliwa eka mhaka yoleyo .
Hi lulamile ku seketela endlelo leri hi ku hetiseka .
Hi fanele ku endla hilaha hi kotaka hakona ku yi sirhelela .
Ndzi tila laha ku kombela leswaku hi pfunana ku lwisana na leswi .
Ntirho wukulu wa matiko ya le handle ya vuhlanganisi eka ku lwela tshunxeko wa hina wu tirhile swinene .
Ndza tshemba nkarhi wo engetela wa ha pfuleriwile .
Hi khensa nhlohlotelo na vuswikoti bya n'wina .
Tivhoti leti nga hlayeriwa :  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Swiphemu swa nkoka leswi landzelaka swa laveka ku endla leswi :
Sweswo a swi na nchumu lexi tirhanaka na ku nyika mikarhi .
Ntlakuko wa ntsengo wa swakudya wu kombisa leswi .
Ku vile endlelo ro pfuna swinene .
Swa nkoka eka tirhana ni mitlhontlho leyi , I miehleketo leyi landzelaka :
Hi tshemba leswaku ku tikatsa ka vaaki ku fanele ku engeteriwa .
A ku laveki xihlawuhlawu ku ya hi rixaka , rimbewu , vukhongeri kumbe muholo .
Xavumbirhi , hi lava swibumabumelo swa switshunxo leswi tirhaka swa vumundzuku .
Hi xona .
A ndzi ta tsakela ku va a tekela xexo enhlokweni .
Kutani ndzi lava ku endla xivilelo eka Holobyenkulu .
Endlelo ro tiya i ra nkoka , tanihi leswi ndzi nga vula .
Leyi i ndhawu ya nkoka eka ku vumba hi vuntshwa na nhluvukiso .
A xi na ntshikelelo eka mpimanyeto .
Nhlayo ya vanhu lava thoriweke ku ya hi swifundzankulu hi lava :
Swikombo swi na nhlamuselo yo karhi ntsena loko swi fambelana na vanhu lava swi va khumbaka .
Swi suka eka vonelo ra rixaka na matiko ya misava .
Hi yi vula ku velekiwa ka ntlangu lowu .
Ku va yimisa .
Naswona a ndzi boxanga pholisi ya swa ndzhavuko !
Pholisi leyi fanaka ya swa vurimi kumbexana i xikombiso lexi nga le rivaleni ku tlula hinkwaswo .
Ntirho wa timbala ta swihahampfhuka swa swifundza wu ta antswisiwa .
Nkarhi :
Na mina hi leswi ndzi ehleketaka leswaku swi fanele ku va xiswona .
Hambiswiritano , endlelo ri nonokile .
Ndzi tsakile leswi u swi boxeke .
Antswisa vusirheleri bya swirho .
Xi ta hoxa xandla eka antswiso wa xiviri eka nsirhelelo wa vaxavi .
Endlelo rihi na rihi rin'wana a ri nge pfumeleri .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va hi ri karhi hi phikelela eka endlelo leri .
swikombiso swa xin'wana na xin'wana
Goza
I tiko ro fuma hi swa mitolovelo ya ndhavuko .
Swi le rivaleni leswaku vamasipala lava nga na swilaveko swo hambana va fanele ku seketeriwa ku hambana ku lulamisa ku tsandzeka eka vufambisi bya vamasipala .
Swo fana na swona swi tirha eka mhaka ya vulawuri bya swa nawu .
Xikongomelo nkulu xa phurojeke xi fikeleriwile .
Hikokwalaho ha boheka ku humesa ntshovelo eka leswi .
Hi vonaka hi tsandzeka ku yimisa leswi .
Ku teka makanelwa swi lava swikili swa ku yingisela na ku katsakanya timhaka .
Komba muxaka wa xitirho xo tsema .
Leswi i swikongomelonkulu leswi a ndzi nga ta pfumelelana na swona ku hundza kwalaho .
Mayelana na swikongomelo swa swendlo swa wena , ndzi fanelele ku kombisa swivilelo swo karhi .
Hundzuluko na nhluvukiso wo koma wa kwalomu ka swimbirhi leswi landzelaka :
Mpimanyeto wa bindzu .
Cinca tlhelo
Mi lava ku antswisa nkoka wa madyelo ya purasi leri .
Mi nge hi ku komisa ndzi ndzi vula timbirhi ntsena ta timhaka leti .
Tanihi leswi xivulavulelo xi ngo , ku hava wo kala swihoxo .
Swa hinkwaswo ?
Minhlangano ya vatirhi ;
Hi vulavula hi swikombeto leswi sunguleke ku tikomba .
Maphikizanele mo antswa ya laha tikweni etimakete ta le matikweni mambe .
Hi ku endla tano , ndzi navela ku tirhisa xigego .
Xa nkoka swinene hileswaku i yini lexi nga cinciwaka eka nkarhi lowu taka ?
Ndzi hava naswitsongo ku kaneta ntwanano lowu hi woxe .
A ku ri fexeni ya nkarhi wa kona .
Ku na swikoweto swa leswaku tiko ri sungule ku cinca xiyimo hi ku angula eka dyondzo leyi fambaka no va leyi tisaka ku antswa na pfhumba ra vutshunguri .
Hi ta endla leswi hi :
Xana ku na swiyimo swo karhi leswi nga endlaka leswaku xirho xa komiti ya wadi xi susiwa ?
Nyika tihlamulo ta wena hi ku ya hi swileriso swa xivutiso xin'wana na xin'wana .
Xana i mani a vulavulaka hi timfanelo ta vanhu ?
Ririmi ra xikolo .
Boti lowu i ndzilo ndzi ku byela wena .
Xiletelo xa vurimi na Nkwama wo Tiyiseleka ku khutaza ku lulamisa no hambanisa eka matikoxikaya ;
Switirhisiwa leswi simekiweke ehenhla ka tsalwa swi ta va xivumbeko xa nkoka xa matheriyali ya nseketelo .
Kumbe ku nga va vurhangeri bya xiyenge xa dyondzo ya le henhla .
Ndzi le kusuhi no heta .
A hi heriseni pholisi leyi .
Swo tala swa ha fanele ku endliwa .
Xa vunharhu , xana hi fanele ku tekela enhlokweni ntsakelo wa mabindzu lamatsongo ke ?
Tsala hi ririmi leri u nga hleriwa hi rona .
U nga tlhela u dawuniloda fomo ya xikombelo ku tikatsa eka vandla .
Lexi xi na nhlohlotelo ehenhla ka ndzinganano wa mati .
Vangwa ri va kona hikokwalaho ka swivangelo swo hambanahambana .
Hi sungurile ku tirhisa swibumabumelo leswi swi nga eka swiviko swa Khomixini .
Ndzi ehleketela lowo hetelela .
Xikongomelo xa xitsalwana a xi fikeleriwangi .
Mhaka leyi a hi yona ntsena leyi vilerisaka .
Vatswari va rhumeriwe mapapila ku ya sayina ku va va kombisa ku pfumela ka vona .
Ntshamo wa Khoto ya Vumbiwa wu tava eJoni .
Hilaha va nga hlela ;
A va ri na ku tshemba leswaku swirilo swa vona swi nge weli etindleveni leti pfalekeke .
Yeni na vayimeri ku suka eka mabindzu .
Ndzi si teka xiboho xo tshika ntirho hi ndlela yo vevuka .
Swi tano na le ka ku lwisana na vuxisi bya le laha ku kamberiwaka nhundzu yo huma ematikweni ya le handle .
Swi le rivaleni leswaku a nga .
Hakanyingi , mafambiselo ya swa timali ya antswa swinene .
Vadyondzi va fanele va lemukisiwa eka leswi landzelaka :
Yi na mimbuyelo yo tala .
Hambiswiritano , ha tshemba leswaku xiviko lexi a xi nga va xi nga ha fanelangi .
I incini , kutani , lexi a xi ri xirhangana xa muviki ?
MATIMBA YA MUAKI
Sweswi hi le ku vulavuleni hi swiviko swimbirhi swa nkoka .
Loko a ku nga ri nseketelo wa n'wina a hi ta va hi nga swi kotanga ku rhurhela ntirho wo fana na lowu .
Leswi swi vanga leswaku ndhawu leyi yi va na ndhope na ku vanga tinsuna .
Xana i swilo swa njhani , xikombiso ?
Xiyenge lexi xi tlhela xi tirha na malawulele ya masema lama nga ri ki kahle ;
Ntokoto wa nkarhi lowu hundzeke wu kombisa ntsena hilaha leswi swi nga na nkoka hakona .
Hambiswiritano , a swi tano eka minhlengelo leyi nga riki ya mfumo .
Mo lexi xi va xitsundzuxo hi xiyimo lexi nga amukelekiki xa hinkwerhu ka hina .
Hi ndlela leyi ntirho wu fika emakumu .
Swilo swi fanele ku cinca .
Ha khensa eka ku tshembheka ka n'wina eka ntirho wa n'wina .
Ku na xiphiqo naswona ku na ntlhontlho .
Eka mhaka ya vumbirhi , ndzi pfumelelana na wena .
Vamanana na vatatana , a hi tshameni hi rhurile .
A ndzi swi twisisi na switsongo hakunene .
Hi na tindlela to tala to endla leswaku vanhu va fikelela ntwanano .
Ndzi ku kombela ku seketela kungu leri .
Ku fanele ku va na nhlangano exikarhi ka leswimbirhi .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swi tlhela swi nkoka swinene eka nkarhi lowu taka .
Eka nkarhi wa sweswi , ndzi twanana na yena .
Xavumbirhi , xivutiso xa vumbirhi a xi tirhi hikwalaho ka nhlamulo .
Hikokwalaho hi nga vhota eka xiboho xa mafundza xa ku endliwa ka milawu .
Vufambisi bya muganga byi nga endla leswaku ku va ni misava leyi nga ta nyikiwa ntirho wo karhi .
U fanele ku tlhela u va na vukheta kuva u nga ngheneleri eka migingiriko ya mavandla ya tipolotiki , a vula .
Hi ta endla leswi u swi lavaka .
Ngopfu-ngopfu , ku hava vumbhoni byo ringanyeta leswaku minhlaselo ya mapurasi ya susumeta hi tipolotiki .
Xixima swinawana swa matikhomelo leswi swi amukeriweke hi matlhelo hinkwawo .
Hambiswiritano , leri i goza roxe ro sungula .
Leswi swi nge vi ndlela yo endla swilo .
Ku hlangana ku nga si fika Nyenyankulu :
Ndzi hlonipha vanhu .
Ntirho wa ku rhekhoda wu fanele ku hlayisiwa eka vundzeni bya mhaka mikarhi hinkwayo .
Ndzi fanele ku tlhela ndzi nkhensa vatsari va mihundzuluxo .
Sweswo a swi vangi tano hi ndlela yihi kumbe yihi .
Ntlangu wa ha ya hi rixaka etikweni ra hina .
Mpimo wa Makambelelo wu humesa rimba ro hluvukisa Phurogireme yo Dyondza .
Hi lava ku endla swo tala mayelana na leswi ku tlula leswi hi swi endleke nkarhi lowu hundzeke .
Sweswo swi fanele ku cinca , naswona ndza tshemba swi ta va tano .
Ku nga ri ku vanga nyimpi , hakunene , kambe ku sirhelela ku rhula .
Hi twanana na ku endla ikhonomi ya hina yi twanana na mphikizano .
Xo sungula , a swi ki swi laveka .
Kambe tanihi leswi hi vuleke leswi swi fanele ku tlhela swi va na ntirhisano exikarhi ka matiko ya hina .
Vavekisi va Magiriki va gingirika eka xiyenge xa swa timali , vutluti na swakudya .
Hi ni swiphiqo ni mimfumo yo hlaya .
Hakunene , ka ha ri na mitlhontlho leyi hi langutaneke na yona eka ikhonomi .
Na mina a ndzi ri kona .
Ndza khensa swinene eka angulo wa wena wo koma swinene .
Hi dinga pholisi yo tlhariha swo engeteleleka eka xivandla lexi .
Hi ta tsakela ku tiva : Hi tihi tindlela ta maendlelo ?
Leswi swi ta vula ku hlwela eka maendlelo hinkwawo yo teka swiboho .
Hi ta va vatlangi va nkoka va matiko ya misava .
Leswi swi lava hina leswaku hi kambela xiyimo xa Mfumo .
Ku fika sweswi hi kanerile tindlela to tiya to antswisa ntirhisano .
Teto i timhakankulu ta xiviko xa mina .
Xivulwa xo ka xi nga hetisekanga xi fanele xi tekiwa ku ri xihoxo xa ririmi .
Hilaha hi nga ta seketela ku hambana ka swilaveko swa vadyondzi .
Xana i mani a faneleke ku soriwa eka leswi ?
Swi helela hi nkarhi emakumu ka lembe leri .
Eka levhele ya swa ikhonomi , xiyimo hi lexi nga ni khombo swinene .
Kahlekahle , va nga endla swoleswo .
Eka sweswo ndzi fanele ku tsakela ku khensa muviki wa hina .
Vuhlayiseki bya xiyenge xa swa le lwandle i ka nkoka swinene .
Hi tshemba leswaku ku tirha eka mhaka leyi ku ta hatlisisiwa .
Swi le rivaleni leswaku , xiyimo lexi sweswi a xi kahle .
Ndzi ta tsakela ku nyika miehleketo eka timhaka tinharhu to karhi .
Sweswi hi ya eka xiphemu xa vumbirhi xa ku nghenelela ka mina .
Naswona hi lava swiringanyeto leswi nga erivaleni ku va hi ta cinca .
Na ku lorha na ntshembho .
Leswi hi leswi mi swi vulaka mhaka ya nsinya .
Leswi swi nga katsa swiphemu leswi landzelaka :
Swi vulavula hi ku katsiwa , ku herisa vusweti ni nhluvukiso .
Xana u njhani nsati wa yena ?
Ndzi ta ringeta ku tirhisa nkarhi wa kona kahle .
Hinkwavo va swi pfumerile .
Kambe lexi ko va ntsena hafu ya xiphiqo .
Eka nkarhi wa sweswi Khomixini ya Nawu yi le ku languteni ka swinghenisiwa leswi nga amukeriwa .
Naswona ndzi tiyimiserile ku endla sweswo .
Magoza lama yo hlayanyana ya se ya tekiwile .
Ku tirhisiwa na vuvekisi byo tiyimela bya kontiraka .
Ku tumbuluxiwa ka ntalo wa ximunhu ;
Meno ya tiyile swinene ku tsema .
Ku suka loko ku antswisiwa maendlelo hi Mhawuri , milandzu leyi landzelaka yi tsariwile ehansi :
A ndzi ta tsakela ku longoloxa minyikelo leyi .
A yi fanelanga ku va kona .
Tiphurojeke leti ti nga vuriwa Tiphurojeke ta ntsengonkulu .
Sweswi eka xibumabumelo xa mina xo hetelela .
Hi fanele ku sirhelela rihanyo ra vaaka tiko va hina .
Hi ku vona ka mina , sweswo i xiboho xo hoxeka
Ndzi tsakile swinene .
Hi nga swi kota
Hikwalaho ka yini mutlhokovetseri a vula lwandle , n'weti na timheho ?
Hi fanele ku endla xikombiso xa xileriso lexi .
Hikokwalaho ndzi titwa ndzi ri na vuamukeleki byo tiya bya xidemokirasi .
I incini hi nga xona ku xi komba eka xona ?
Vuxokoxoko bya ta humesiwa hi Bangi ya le Xikarhi .
Lexi xi tlhela xi va xiphemu xa nkoka xa xidemokirasi xihi kumbe xihi .
Nhluvukiso wa thekinoloji hi leswi hakunene hi swi lavaka ku swi kondletela .
Leswi swi endla leswaku ku tshoviwa swinene nawu wa matiko ya misava .
Ku na swivutiso swimbirhi .
Ndzi na xiphiqo .
Hi rihi kungu leri ke ?
Ndzi tiyisile eka sweswo .
Hi kanerile xilaveko xo aka tijele .
Matshalatshala lama endliweke hi minhlangano ya vukhongeri :
Hi andlarile cinco hi mayelana na leswi .
Hi amukela sweswo hi ku hetiseka .
Yima kutani u ehleketa hi mayelana na sweswo nkarhinyana .
Hileswaku , i nxaxamelo ni timhaka ta nkoka ta tsevu ta ntwanano .
Loko swi ri tano , xana leswi swi ta fikeleriwa hi ndlela yihi ?
Lexi i xiphemu xa nhlamulo eka xivutiso .
Hikuva , hakunene , hi lava nsirhelelo wa mphakelo wa eneji .
ku kombiwa hi Khomixini
Bya ntiyiso
A swi olovi ku nghena swinene eka timakete ta le handle .
Mimbuyelo eka Phalamende
Lowu i moya lowu hi faneleke ku khutaza swiyenge hinkwaswo eka miganga ya hina .
E-e , a ndzi enelangi hi ndlela yihi kumbe yihi hi nhlamulo leyi .
Nkarhi wa mpimanyeto na wona i mhaka ya nkanerisano .
Ina , maendlelo lama landzelaka yo lawula ya endliwile :
Ku ta va ku vulavurisana ka ntiyiso , mfumo wu hlangana na vanhu .
Hetisa xedulu ya migingiriko hi ndlela leyi landzelaka :
Kambe a ndzi ta lava ku veka xivutiso xo engetela .
Ku ya hi vundzeni bya mhaka hi vula leswaku a hi hlamuselanga swi va erivaleni .
U tava na vutihlamuleri byo tala ha xona .
Switiviso kumbe timhaka leti faneleke ku kaneriwa .
Leyi i khoso leyi lavaka nseketelo eka hina hinkwerhu .
Kambe sweleswo a hi mhaka ya nkoka swinene .
Ku sukela sweswo ndzimo yo tala yi endliwile .
Vumbhoni
Vayimeri va Muganga va Mabindzu ;
Va vile ni ntwanano wo biha swinene .
Lexi i xiphemu xa nkoka eka matimu ya hina .
Fanele ku sungula hi L ;
Hi fanele hi teka goza sweswi naswona hi ndlela leyi faneleke .
A ndzi pfumeli .
Hi tiva leswi swikongomelo na swipimelo swi nga swona .
KU VEVUKISA TIPHUROJEKE TO RINGETA
Leswi swi ta endliwa swi kumeka eka tiwebusayiti to hambana .
Xiengetelo
Xana leswi i ku vula leswaku ku hava swiphiqo ?
Xo sungula , ku ni mhaka ya nkuriso .
Ndzi teka muholo wo tala . .  .
Timhaka leti landzelaka ti fanele ku tirhisiwa eku tsaleni xitsariwa :
Kutani ku tava na swikombiso swa muxaka wolowo .
Hi langutele ku akiwa kuva ku hela emakumu ya Nyenyankulu lembe leri taka .
I incini hi xi kumeke ke ?
Ndzi ta ku nyika nhlamulo yo kongoma eka ku kanakana ka wena .
Hi fanele ku tekela enhlokweni mihluvukiso yaleyo .
Leswi i ku humelela loku tlakusaka ntlhontlho wa matirhisele , nkambelo na vuhleri .
A hi le ku kombeleni nchumu endzhaku ka swona .
Vuswikoti byo tiva timakete leti vekiweke tihlo bya kombisiwa .
nkoka wa xikongomelo xa matimba
Kungu ro Vuyerisa rina timhaka leti landzelaka :
Ku ya eka swikongomelo leswi , matshalatshala yo hlaya ya karhi ya humelela .
Eka mbango lowu , mphalalo wu nga tlanga xiave xa nkoka .
Nhluvuko wa xithekinoloji a wu papalateki .
Hi lava vuxokoxoko byebyo .
Leswi swi famba hi phurogireme ya mfumo ya ku herisa vusweti .
A xi si fika emakumu .
Komiti ya Wadi yi nga va na xiave xa nkoka eka :
Ntwanano eka ku tumbuluxiwa ka Khomixini ya Nkarhi hinkwawo ya Mati .
Swa nkoka swinene , matshalatshala lawa ya amukeriwile hi moya wa kahle hi vangheneleri .
Swi nga pfuna .
Ka hari na mhaka ya timhaka ta vatirhisi .
Tanihilaha hinkwerhu hi tivaka hakona , vuxokoxoko eka byona hi byoxe i matimba .
Vanhu i masungulo na mahetelelo ya tipolitiki .
Hambiswiritano , leswi khwaliti ya switiviwa swi vulaka swona a swi tali ku kombisisiwa .
Timhaka ta xikepe xa le hansi ku vile masungulo .
Vanhu lavantsongo va ta ya nyikiwa nkarhi wa vutomi hinkwabyo .
Ndza khensa ku va mi ndzi rhambile .
Xana swi tava tano ?
U vule leswaku a ku ri ku hambanyisiwa loku kunguhatiweke hikwalaho ka rivengo eka hina .
Ha boheka ku vulavula hi timhaka leti .
Laha hi le ku tirhaneni na mhaka ya nkoka .
Nchumu wa nkoka swinene hi leswaku hi fanele ku vona ku cinca .
Kanela hi ntlhanu wa vulawuri bya xiyimo xa le henhla .
Ndzi kombela u lemuka leswi .
Wa xinuna/ wa xisati
Swa laveka ku nyanyurisa ntirhisano wa swifundza .
Tikomiti ta Tiwadi ti nga tlhela ti tikuma ti ri eka swiyimo swo vanga ntlimbo na lava va nga na xiave eka mfumo wa miganga lava va tirhaka na vona , na ku va na swikili swo herisa kumbe ku hunguta ntlimbo eka ku tirha ntirho wa vona .
Nongonoko lowu hi wu simekaka wu angula eka matshalatshala lama .
Hi lexikulu ngopfu .
Mphakelo wa vukorhokeri
Ndzi tiyisile .
Ndza tshemba hi ta seketela nkunguhato wa muviki laha .
Hambiswiritano , ku na leswi humelelaka swo karhi leswinene leswi faneleke ku tekeriwa enhlokweni .
Va langutele mphakelo wa vukorhokeri wa xiyimo xa la henhla nkarhi hinkwawo .
Switiviwa na mahungu
Ntsengo wa milandzu
A swi endleki matshalatshala ya wena ya nga tekeriwi enhlokweni .
Xana wa swi tiva no twisisa vundzeni bya xiboho lexi laha henhla ?
Nsusumeto lowuntshwa eka vuxaka bya hina i wa laveka .
Leswo a swi tiyiseleki .
Mitlhontlho leyi yi kombisiwile laha hansi .
Leswi swi kavanyetile minkateko yo kula ka ikhonomi na ku tumbuluxiwa ka mitirho .
Manana Mutshama-xitulu , ndza khensa .
Tinxakaxaka ta timhandze ta tirhisiwa eka ntirho wo aka .
Na le ka Nkwama wa Timali wa Rixaka , Holobye u vula leswi nga ta endliwa .
Hi fanele ku antswisa mbulavurisano swa nkarhi hinkwawo , swi le rivaleni .
Tiyimisele swinene .
Xana hi hlayisa njhani eneji ?
Vuhlayiseki na Vusirheleri
Ku vhota ku ta va kona nanhlikanhi mundzuku
Anakanya leswi landzelaka .
A ndzi lava ku vula swivandla swimbirhi , ngopfungopfu .
Hikokwalaho i xiphiqo xa rixaka hinkwaro ka rona .
Hi xexo nakambe .
Nhlangano wa switirhisiwa
Milawu leyintshwa yi ta va leyo olova no va erivaleni swinene .
Sweswo hi leswi ndzi lavaka ku vulavula hi mayelana na swona .
A hi ta rhandza kuva na swiboho swa vuntsumi .
Ndzi swi thumbile kahle leswi xiyimo a xi ri xiswona .
Xo sungula , hakunene , i mfikelelo eka phurofexini .
Ndzi vulavule hi vanhu lavantsongo na vululami .
Naswona sweswo ku fanele ku va masungulo ya hina .
Xikongomelo i ku kambela thekinoloji leyi nga ta hangalasiwa etikweni hinkwaro .
Ndzi kombela vurhena byitsongo nakambe .
Ku tinyiketela eka nkanerisano wo va erivaleni , kuya hi ku hloniphana na mbuyelo .
Namuntlha , mhaka yintshwa . .  .
Hi na ntirho wo sirhelela vakhandziyi na vachayeri va timovha .
Kambe ndzi ehleketa leswaku sweswo i xiphemu xa maendlele yo dyondza .
Nyika vuleteri eka vafambisi bya misinya ya mafambiselo ya nxungeto .
A ndzi tshembi leswaku sweswo swi humelerile .
Swiphemu swa swivangelo i ndhavuko ni matimu .
NTIYISO NTSENA
Hi fumile eka swimakiwa swo khomeka na ndzhaka .
Hi amukela mafundza lawa no languta emahlweni ku kombisa ntirho wa hina wa rixaka hinkwaro eka mhaka leyi .
Vafambisi na vatirhi va phurojeke
Vuswikoti eka tindhawu leti landzelaka wa laveka :
Swi nga pfuna ku tshunxa swiphiqo leswi na swona .
Hi tama hi ri na mali leyi nga sala ya kahle laha namuntlha .
Kambe a hi endlangi leswi a hi nga swi lavi .
Swi vula leswaku hi fanele ku fikelela swo tala , hi switsongo .
Makumembirhi wa malembe ya ku ya emahlweni , se swi va ntiyiso .
Ndzi ehleketa leswaku leswi i ku ya emahlweni .
Xiyimo xa palamente xi tlakusiwile eku heleni ka nkarhi lowu .
Switsotswana na mavabyi .
Hi ku tshemba hinkwako , a ndzi tshembi swoleswo .
Ku veketeriwa ka vanhu
Ku langutisisa ntikelo wa hungu ku le ndleleni .
Hina eka ntlawa wa hina hi pfumelela swinene ngopfu eka sweswo .
A hi fanelangi ku khutaza ku tirhisiwa ka xihoko .
Komiti ya swa vanhu na matikhomelo lamanene yi na mitirho leyi landzelaka :
Hi vonile leswi kuri nkarhi wo tala ku lulamisela swikambelo .
Ndzi langutele leswaku va hi pfuna ku fikelela ajenda ya mfumo .
Minkarhi yo tala hi teka vudyuhari tanihi hi xiphiqo .
A hi le ku mpfapfarhuteni ntsena ka xiboho .
Swi le ka endlelo ro hleriwa na ku sayiniwa .
A ndzi nga ta angula eka mhaka leyi .
Ku nga ri sweswi .
Hambiswiritano , ndzi twisisa leswi vuriweke .
Rimba ra mpimanyeto
Khoso yi hetiwile hi Khotavuxika .
A ku na ku rivalelana ku nga ri na ntiyiso .
I ndzinganyeto wa mina lowo .
Ku xiyisisa ntsena swi ta va swi nga enelangi .
I mani a nga ta xi amukela ke ?
Tirhekodo ta mikarhi ya vuleteri
Vangheneri va avanyisiwile hi mitlawa .
Ha khensa eka xirhambo xa n'wina xa tintswalo .
Sweswo i nkanerisano lowu hi wu lavaka ku sungula .
Xa vumbirhi , makete wu cincile .
Ku humelela ka yona a ku nge vi kahle , loko va nga ngheneleri hi mikarhi hinkwayo .
Xivutiso xo sungula i ku : xana hi nga hunguta ntlimbano emagondzweni ?
I xiphiqo xa ntshuxeko wa mafambelo .
Ntlawa wa mina wu byeriwile leswaku mhaka yi tano .
Switshembiso swa mpfuno wa swa timali ntsena a swi ringananga .
Ndzi nga endla hinkwaswo handle ko amukela xiyimo lexi nga tekiwa hi muviki .
Xana xiyimo xa nkitsinkitsi lexi nga eka mihlangano xi ta ya emahlweni ?
A swi nga endli tano hi ku hatlisa .
Eka swiga leswi swo hlayanyana , swikoxo swi le henhla .
Ku humelela ko vonakala ku fikeleriwile eka tindhawu ta ntshikelelo wa vuswikoti na ku antswisiwa ka switirhisiwa .
I mani a nyikaka vurhangeri na vukondleteri ?
U vitanile na vukorhokeri bya xilamulela mhangu .
Hi nga ka hi nga yimi kwalaho i vi hi tsandzeka ku gingirika .
Ndzi ehleketa leswaku ndzi nga vona swikombiso swo sungula swa sweswo .
Hi fanele ku tirha ntirho lowu hi moya lowu kondletelaka ku akiwa ka rixaka na ku tinyiketela eka tshunxeko .
Ndzi tshemba leswaku sweswo swi ta va nyika mieheketo ya nkarhi lowu taka .
Xibalo xa khampani xa hakeriwa kumbe ku nyikiwa eka lembeximali ;
Nkateko wa kona , a va nga lavi ku yima nkarhi wo leha ku fika kwalaho .
Sweswo swi ya ekule swinene , hi ku vona ka mina .
Mpfapfarhuto lowu wa bajete hi tlhelo ra swa timali i wo tsekatseka ngopfungopfu .
Vumaki bya nghenelela ka ku kambela nkhumbo .
Sweswo se a swi ri eku humeleleni .
Ntlhontlho sweswi i ku swi humelerisa hi mfanelo .
Hi yihi mhaka ?
Xavumbirhi i ku herisa hi ndlela yo hlamarisa vukanganyisi na vukungundzwana .
I xivumbeko , nkwetlembetano wa mihlangano .
Sweswo ndza tshemba , i xihoxo lexikulukumba xa swa tipolotiki .
Kombisa ku twisisa ka le henhla eka vundzeni bya gingiriko wa le rivaleni .
Xiphemu xa vumbirhi xa phurojeke leyi yo ringeta xi ta tivisiwa ku ngari khale .
Swi nga tirhisiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Ku maketa swimakiwa .
Xiphiqo xi le ka muxaka wa phepha leri tirhisiwaka .
Leswi etlhelo swi vumba ndzhaka ya vumundzuku .
Hi swihi switandzhaku swa dyondzo ?
A hi nchumu loko ku nga ri ku xanisiwa eka nawu .
A ku ri nkarhi wolowo ku fikeleriweke ntwanano .
A hi na nkarhi wo tala ngopfu .
Hambiswiritano , leyi a hi ndhawu ya kahle .
Hi fanele ku tirha hi ku tiyimisela na hi xihatla loku faneleke .
Bumabumela eka mimpimo yo n'okisa leyi landzelaka :
Namuntlha a hi makumu ya endlelo .
Swona i swa nkoka ku tlula mpimo .
Hi ntiyiso rero a ri ta va endlelo ro tirheka swinene ngopfu .
Ntwanano wa ku rhula i xilaveko xo sungula xa ntirhisano eka swa ikhonomi .
Endlelo leri ri humelerile swinene .
Hambiswiritano ka hari na mitlhontlho leyi saleke .
Ka ha ri mpundzu swinene ku kanela leswi .
Swikombiso swa tinhlokomhaka leti nga vaka kona :
Loko swi nga ri tano , hi ta lahlekeriwa hi ku tshembheka eka nkanerisano lowu .
Sisiteme naswona yi hungutile swinene mafambiselo yo ka ya nga ri wona .
Vatirhi va masipala na / kumbe vakhanselara lavakulu va tala ku va kona eka vuleteri leswaku va tirha tanihi Valeteri va Valeteri eka migingiriko ya ku vumba vuswikoti eka vumundzuku .
Ku hlohloteriwa ka nhluvukiso wa swibindzwana na ku sunguriwa ka mabindzu .
Switandzhaku swa ku rhula na ku tshamiseka swi le rivaleni .
Kambe ndzi lava ku tshikilela , a hi nge vi na vutihlamuleri .
Ndza nkhensa ku rhambiwa eka ntirho lowu wa nkoka swinene .
Swibumabumelo na swona swi kombisiwile .
Sweswo hi leswi hi bohekaka ku vhota ehenhla ka swona .
rhekhoda ku hundzisela ko hetelela hi ku lulama eka jenali yo angarhela .
Ringeta ku heta hi nkarhi
Xo sungula , mayelana na mhaka yo tika ya xigwevo xa rifu .
Ku laveka ku nyikiwa nkarhi wo karhi wo tala wa ku endla ndzavisiso .
Hi khensa ku humelela loku nga fikeleriwa ku nga ri khale .
Leswi Mfumo wu nga eka swona i maendlelo yo anama swinene .
Leswi swi tirha eka mhaka ya vutihlamuleri bya swa mbango .
Tindlela to seketela mhaka ya tindlu ti fanele ku tirha timhaka leti hi ndlela yo va erivaleni .
Mukhomixinara , hakunene ndza tshemba leswaku leswi swi ta humelela hi ntiyiso .
Hikwalaho ka swivangelo swimbirhi .
Xana wa swi tiva leswaku hikokwalaho ka yini leswi swi fanele ku endliwa ?
Ndzi chava matitwele ya hava ya vuhlayiseki .
Votala va hina va tirhisile ntsena mavito ya hina ya Xikriste .
Loko muxaka wun'wana wa xihlanganiso wu tirhisiwa , na wona wu fanele wu tirha hi ku hetiseka .
Ku engetela kwalaho , xinawana xexo a xi vonakangi eka xiringanyeto .
Ku ku xixima lokukulu , sweleswo swi hoxeke ngopfu .
Ndzi twa onge hi fanele ku lulamisa mhaka leyi .
Xana ku humelela ka wena i ka yini ?
Hi fanele mikarhi hinkwayo hi endla sweswo eka milawu ya hina .
Ndzi langutela ku twa nhlamulo ya wena endzhakunyana .
Ndza tshemba leswaku u ta landzula vonelo leri .
Laha hi kona ku nga na nxungeto wa hasahasa .
A ndzi ta rhandza ku basisa leswi swa ha sungula .
Wu kumeka ehansi ka maendlelo ya misava ku fikelela Swikongomelo swa Malembe-gidi .
Tisisitimi na tindlela to simekiwa ka milawu :
A swi pfuni hi ku vona ka mina .
Yima ka swona .
Ha swi tiva leswaku pfhumba leri ri nga kavanyeta vanhu vo tala .
Eka nkarhi wa sweswi , ku na swikongomelo swimbirhi .
Hambiswiritano , hi fanele ku va lava khomelelaka eka leswi hi tshembaka swona eka swikoxo swa hina .
Leyi a hi yona ndlela leyi swilo swi endliwaka ha yona .
Ina , hikwalaho ndzi bile riqingho .
Hi vito ra yini xi endlaka tano ke ?
A ndzi lavi kuya eka sweswo .
Ku hava nchumu lowu humeke eka xona .
Sweswo a swi nga ri kahle .
Swi hunguta xiyimo xa ntshunxeko wa wena ni le eka tipholisi ta swa timali .
Wena u nga endla ku antswa .
A ndzi swi heti kahle leswi ndzingananiso wu vulaka swona .
I swa nkoka , na ku laveka , ku hambanisa .
Sweswo na swona swi nga ha xiphemu xa kahle xa xitsundzuxo .
Hi nga lulamisa xiphiqo lexi ntsena hi ku tumbuluxa mintirho .
Ndzi vulavula hi ku nyamalala ka mabyongo .
Xipano xa rixaka xi hlawuriwile na xona .
Khoso yi kongomisiwe eka :
Xivutiso xin'wana i xa muxaka wa vukorhokeri .
U pfumele ku lahlekeriwa ka yena naswona u tiyimiserile ku ya emahlweni na vutomi bya yena .
Palamente a yi ta tsakela ku tivisiwa mahungu ya nhluvuko wa laha .
Hi xikongomelo xa ku endla lexi , hi lava swinawana leswintshwa .
Xana hi fanele ku endla yini hi mayelana na leswi ?
Hi lava minongonoko yo karhi hi xihatla .
Yuropo yi nyika makete yo pfuleka ku tlula hinkwato emisaveni .
Hi ku vona ka mina lawa i maendlelo ya masungulo .
Hi fanele hi yima kutani .
Ku rhula , vuhlayiseko na ntshamiseko swi ta tshama swiri xin'wana xa mintlhontlho yo tika swinene leyi langutaneke ni tikonkulu .
Boxa vito ra ntungu lowu nga kona eka mhaka leyi .
Ndza tisola , kambe a ndzi nga amukeli xexo .
Ndzi tsakela ku veka swilo hi ndlela ya kahle .
Xana ku kaneta ku ta tisa ku hambana ke ?
Yaleyo yi vile mianakanyo hinkwayo leyi humeleriseke nkunguhato .
Kambe swi humelerile .
Tirhisa swiletelo leswi landzelaka eka nkanelo wa wena :
Maendlelo lama landzelaka ya fanele ku tirhisiwa :
Xelexo i xiyimo xo tlanga tanihi leswi mhaka leyi yi nga xiswona .
Ntlawa wa hina wu seketela timhakankulu ta mbhurisano leti nga eka xiviko .
Vanhu va fanele ku khomiwa hi ndlela ya kahle .
Ndzi hisekela swinene ku fikisa mhaka leyi emakumu handle ko hlwela .
Hlamusela rito xilaveko .
Xa vumbirhi , ndzi tlhelela eka nhlokomhaka ya matirhele lama nga erivaleni .
Swi kahle ku teka magoza matsongo .
Hambi tlhelo ra xinene kumbe ra ximatsi ri nga khumbeka .
Ndzi veka xiringanyeto xo teka xiboho ku va xi vhoteriwa .
Mfuwo wu nga hoxa xandla eka lexi .
A hi mayelana na nsirhelelo wa mabindzu .
Kahle-kahle a kuri yini lexo ?
Xihlawulekisi lexi faneleke xi hlayeka :
A hi yeni eku tirheni .
Ina , ku na swirhalanganya swo hambanahambana .
Mitlangu yi fanele ku va xitirho xo yisa emahlweni ku rhula na ku twisisana .
Engetela xivandla xo tsalela leswaku u ta kota ku engetela adirese ya imeyili .
Ku hava ku vaviseka ku vikiweke .
Eka Dyondzo ya Lavakulu na Nhluvukiso .
Phuresidente , hi ku yimela ntlawa wa mina , ndza ku khensa .
Lexi i xiphiqo lexi u faneleke ku tirhana na xona .
Vumundzuku bya hina byi sungula kwala , hi ku nghenelela ka wena eka dyondzo .
Sungula emasungulweni .
Hi ku vona ka mina , hi fanele hi hlawula endlelo rin'wana .
Ndza tshemba leyi na yona i mhaka ya vunene .
Hi ku kanetana na swona , hi leswi swi nga xiswona hi ntiyiso masiku hinkwawo .
A nga swi tivi leswi a faneleke ku swi endla .
Ku navela loku , hambiswiritano , ku ta hlamuseriwa ku nga ri khale .
Swivutiso leswi faneleke ku hlamuriwa
Ndzi tshemba leswaku u ta tshikelela matshalatshala ya wena ku hluvukisa ndzemukiso wa mani na mani wa sayense na thekinoloji .
Hi fikelerile swo tala swinene eka pholisi ya vanhu .
A swi nga vavisi ntsena xikhwama xa wena , kambe na ku tekela vanhu vutomi bya vona .
Swiboho na swona swi tekiwile hi nkarhi wa kahle swinene .
Swi fanerile kambe a swi enelangi .
Hi fanele ku lulamisa leswi hi vukheta .
Hi fanele ku xiya ku va hi nga hupi matwisiselo .
Hakunene i swa nkoka ku teka endlelo leri nga na xivono .
Kambe xikombelo lexi xi khumba xiboho hinkwaxo .
Swi fanele ku tisa mhaka ya nhlayiseko na ntshamiseko .
Swi ve tano , xikombiso , eka leri hi nga eka rona .
Ndza tshemba leswaku nhlamulo yi le rivaleni .
Nkoka wa kahle a wu fanelangi ku vekiwa .
Nxopaxopo wa data
Hileswaku hi fanele ku pfumela leswaku Ku cinca ka Maxelo i mhaka ya Vusweti !
Kereke na yona yi nghenisa xandla xa nkoka eku tiyiseni ku pfuxeta vumunhu etikweni ra hina .
Ku suka eka ndhawu ya masungulo , hi nga kanela mhaka .
Ku hoxa xandla ka xiyenge xa purayivhete i swa nkoka swinene .
Xana u nga endla yini kuva ni vutihlamuleri swinene ?
Xiphemu xo sungula xi simekiwile eka matirhelo .
Namuntlha a hi makumu ya maendlelo .
Matsalwa ya le ndhawini yoleyo na le handle - xik . swiviko swa lembe , swiviko swa vatsundzuxi
U tiyisile
Swipimelo leswi landzelaka swa tirha :
U khomiwile eka ndhawu leyi ku sukela nkarhi wolowo .
Loko swi ri tano , hi nga swi rivala .
Xa vunharhu , eka switirho .
Swi le rivaleni leswaku ku hluvuka ka swicelwa leswi tlhelaka swi pfuxetiwa swi lava swihanano swa mali .
Hileswaku a kuri ntlangu wo tsakisa swinene !
Hi ndlela leyi swi tikombaka , eka xiyimo xo tano hi nge swi koti ku n'wi hlongola entirhweni .
Nongonoko wa Dyondzo ya Vuswikoti bya Vutomi .
Hi kanerile lexi tolo .
Ku ka va nga ri na ku tsakela ku ololoxa swiphiqo swa vusiwana .
Yi na matimba yo hlohlotela .
Sweswo hi leswi nga ta va leswi humelelaka eka rixaka ra vunharhu .
Xana mpimanyeto wa n'wina a wu ri njhani ?
Swa soriwa leswaku madzolonga ya tlhele ya tirhisiwa ku ololoxa nkwetlembetano .
Ndzi navela ku vula swivilelo swimbirhi swa mina n'wini .
Hi tsakile ku va na wena u tile eka nhlengeletano leyi ya nkoka .
Switirhisiwa leswi nga nyikeriwa ku tirhisiwa ku tlula mipimo leyi a swi nga tekeriwi enhlokweni .
Ndzi vuyelela nakambe : ndzi tiyimiserile ku endla leswi .
Vachaviseki , ha mi amukela hi malwandla .
Hikwalaho ka xivangelo lexi , hi ntumbuluko ndzi vhota ndzi seketela .
Leswi swi ta lava .
Xiyimo lexi a xi fanelangi ku tirhisiwa hi ndlela yo ka yi nga ri kahle hakunene .
Mutshama-xitulu wa komiti u ta hlawuriwa hi Holobyenkulu .
Xana hi yihi mimbuyelo ya nxopaxopo lowu kumbe nhlengeleto wa swa vuhlori .
Va gongondzile enyangweni kambe a ku vangi ni nhlamulo .
Hileswaku i ajenda yo anama .
Hi hanya eka nkarhi wa mitlhontlho leyikulu swinene .
Hi ntumbuluko , hi ve na ku xiya eka mhaka yeleyo .
Na laha ?
Xana tikomiti ta tiwadi ti na vutihlamuleri eka mavandla ya tipolitiki ?
Lexi landzelaka , timfanelo ta masungulo .
Hi fanele ku fikelela ntwanano ni xiyenge xa mphakelo .
A ndzi nyiki swipfumelelo swo karhi laha .
Sweswo swi ta pfuneta vuhlayiseki , tlhandlakambirhi , mphikizano lowu tengeke .
kambela no susa xitshunxo eka xiphiqo .
Hikokwalaho , hi lava pholisi ya nhluvukiso hi ntiyiso .
Swikolo swimbirhi swo hetelela swi kumeka eka Kapa Vuxa .
I nxungeto leswaku tanihi mfumo hi tiyimiserile ku sivela .
Ku vile na tithendara timbirhi .
Ku xavisiwa ka vanhu i vugevenga ehenhla ka ximunhu .
Swiphiqo leswi , swi le rivaleni , a swi sukanga .
Ku na ku khomana exikarhi ka nhluvuko na ku bindzurisa .
Ndzo tshemba leswaku nongoloko wu ta tirhisiwa hi mfanelo .
U nga ?
Ku tava na ntirhisano lowukulu na nseketelo exikarhi ka tiejensi to hambana .
Ku rhijisitara , u fanele ku :
Maphorisa ya vikile leswaku xiyimo xi hatlisile xi vuyelerisiwa eka vulawuri bya kahle .
Mfumo wu hava rifuwo rero .
Ndzi tlhela ndzi tshemba leswaku nkanerisano lowu wu ta yisiwa emahlweni .
Hi vulavula hi swona , kambe a hi endli nchumu .
Ku tirha handle ka ntwanano a swi na xiphemu eka xona .
Pfhumba ro tano ri ta hi yisa eka swifundzankulu .
Hi lava ku va boha leswaku va swi endla .
Swilo swi jikile .
Lexi i xiyimo xa nkoka lexi hi nga eka xona .
Hi ku nyika ku wisa ka misava , leswi a ku ri ku ringeta .
ku va erivaleni
U vulavule hi ku tirhela erivaleni na nsirhelelo .
Holobyenkulu i Mutshamaxitulu wa Khansele .
Hakunene , ndhawu leyi hilaha ndyangu wa vanhu wu nga velekiwa kona .
Kambe ku humelele yini ?
A ndzi voni leswi tanihi nongoti wa xiviri .
Sweswo i xiga xa masungulo xa nkanerisano lowu .
Ndzi tshembha leswaku vululami byi ta hlula hi nkarhi wa vhoti .
Leswi swi ta katsa mindyangu leyi nga vuswetini ngopfu eka swifundzankulu hinkwaswo .
Swi tirhisi loko u vona leswaku swi ta ku pfuna .
Sweswi , minkanerisano yi le xikarhi ka vatirhi na xiyenge lexi nga riki xa mfumo .
Hakunene , swo tala swi lava ku endliwa eka tindhawu letiya .
Swi le rivaleni leswaku leswi a hi ntirho wo olova .
Ku na ntsakelo wa le henhla eka khonsepe ya ndlela yo nghena eAfrika .
Tikomiti ta tiwadi a ti lawuriwi hi mavandla ya tipolitiki .
Hlamusela malulamiselo lamanene ya xiyenge xa le ntirhweni xa ku tlhantlha swimakiwa .
Ndzi nga vula leswaku va ta dyondzo ku tiyisela .
Ku tenga swi endleriwa exihundleni .
Xiviko lexi xi ni swikongomelo swimbirhi swo anama .
Hi lava ku tirhisana eka leswi hi swi endlaka .
Leswi a swi fanelanga ku pimiwa ku va swi lawula switsariwa ntsena .
Hi swi vonile khale ku humelela eka matirhele ya tiphurogireme ta hina ta mahanyele na ikhonomi .
Mitolovelo ya nkarhi wo leha na ku cincacinca
Ku yisa emahlweni , ku tava xihoxo ku tlhelela endzhaku no va munhu wo sirhelela .
Maendlelo yo engetela i ya nkoka .
Ndzi vulavula na n'wina namuntlha hi siku leri ra matimu etikweni ra hina .
Khakhuleta ntsengo wa mpindzulo hinkwawo hi mfanelo .
NHLAMULO - nhlamulo ya hungu leri vuyelaka eka murhumeli
Eka kavanyisa loku hi languta maendlelo lawa ya talaka ku tirhisiwa , maendlelo yo ololoxa xiphiqo .
Hi ni ku tshemba ko hetiseka .
U na nseketelo wa hina hinkwawo wa swa tipolitiki eka sweswo .
Leswi nga sala ebangini swi tshama swi ri kahle mikarhi hinkwayo .
Ndzi ta langutisa , xikombiso , eka pholisi ya nkuriso .
Ntlawa wa mina wu nyika nseketelo wo hetiseka eka xiviko lexi .
Switori swo tala swi tshama swi ri karhi swi humelela eka swihangalasamahungu .
Va na ntshembo , naswona va langutele ka hina ku kombisa ntshembo wolowo .
Xana swi ta humelela rini ?
Hikokwalaho , ndzi pfumeleleni ku khumba leswi kantsongo .
A ndzi na nongoloko lowu nga wona wa swivulavuri , na mina .
Ku ehleketa ku va kona loko vanhu va endla miehleketo ya vona vinyi .
Xipanu lexi hlulaka .
Sweswi u ta ya u ya engetela hi ku endla ndzhuti .
Xitsundzuxo na xona xi nyikiwile eka ku lawula ndlela yo cinca .
A ndzi ta tshemba swinene hi nga kota ku endla xexo .
Eka mikarhi leyi taka , xexo na xona xi ta koteka elwandle .
Ku ya hi xileriso xa khoto , ku lerisiwile leswaku :
A hi ringeteni ku endla leswi hi nga swi kotaka hi xona !
Ku na xilaveko lexi yaka emahlweni xa ku dyondzisa ku hanya hi ndlela yo akisa .
Hinkwavo va xi sayinile .
Ndzi ehleketa ku ri ku ni vumundzuku lebyikulu eka sweswo .
Xa vumbirhi , xiyimo xa swa tipolitiki
Xosungula xa nkoka , lowu i nkitsikitsi eka matiko laya ha hluvukaka .
Ntwanano eka ku Tlakusiwa no Sirhelela ka Vuvekisi ;
Eka mayelana na leswi , hi ntumbuluko ndzi ta tshikelela mpfuno .
Xana ku vile ni mbhurisano eka mhaka leyi ?
Ndzi mi nkhensa ndzi vuyelela hinkwenu ka n'wina .
U lava vanhu lava kotaka ku sungula swilo swintshwa .
Hakunene ku ni matimu ya ku nyamalala laha eka xifundzatsongo .
Sweswo hi leswi hi nga ta va hi ri eku swi laveni .
Mune wa Swiviko swi yisiwile eka Holobyenkulu wa Vululami :
Ndzi amukela xiviko . Ndzi ta xi vhotela .
Kambe a wu .
Sweswi xirho xin'wana xi langutana na milandzu ya vugevenga .
Magoza ya xibalo ya nga tirha kahle eka leswi .
Ndzi ta vona loko ku ri leswaku swa koteka ku ya emahlweni .
Mbuyelo lowu hi nga na wona hi lowo xiximeka .
Fomo ya xikombelo yi nga kumeka ku suka :
Xikombiso xo pima vukahle
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi tshemba ku ri i swa nkoka swinene .
Xana hikokwalaho ka yini hi lava rimba ra ODA ?
Vamanana na vatatana , ndza mi khensa eka njhekanjhekisano lowu .
Mitlhontlho leyi yi katsa :
Hi ku angarhela , loku i ku humelela swinene eka nsirhelelo wa vaxavi .
Swivulavuri swo tala swi vulavurile mayelana na xiphiqo xa ku yimisanyana .
Ku tirha eka ntlawa
Xana hi kombela yini , ke ?
Xana hi lava ku ya kwihi ?
Ku pfula makete wa vukorhokeri i phurojeke leyi kombisaka ku tiyimisela ku humelela swinene .
Mati ya mahala i xikombiso xa leswi .
Eka swifundzankulu hinkwaswo .
Xirhangana xi fanele ku nyikiwa eka ku lwisana ni swivangelo leswi .
A swi si vonaka eka hilaha hi humesaka misava .
Xivutiso hi leswaku hi endla yini sweswi ?
U dinga ku va na balansi exikarhi ka ku dizayina na vutwisisi bya bindzu .
Kambe eka khume ra malembe laya hundzeke kumbe ku tlula , swilo swi sungule ku cinca .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va ndzi tsaka ku hlamula xivutiso xa wena .
Ndzi hlamarisiwa hi nkaneto eka xiviko lexi .
Vamanana va kumile mfanelo yo tshunxeka na ku ringana laha tikweni leri .
Loko ku ri hi mayelana na ntirho , hi fanele ku va erivaleni .
Ndzi ta nyika vuxokoxoko endzhakunyana .
Ndzi ehleketa ku ri i mahungu lamanene eka vatirhikulorhi .
Xiyimo xelexo a xi si fika .
Leswi swi na mbuyelo eka nsirhelelo wa mutirhisi .
A ndzi na xiphiqo eka hundzuluxo lowu .
Swivangelo na ntikelo wo fambafamba ka vanhu .
Maendlelo lama landzelaka ya nga pfuneta ku fikelela leswi :
timhaka to angarhela ta ka masipala
Loko u endla sweswo , a hi nge lavi mali .
Xana hi na xinakulobye na swikolo leswi nga kona emakaya ke ?
Ntlawa wa hina wu ta ku seketela .
Yisani kungu eka mfumo wa muganga .
A swi nga ri , naswona a swi le ka nkanelo .
Xu tiboha xintshwa i swa nkoka .
Tifomo ta swikombelo i ta mahala .
Kutani muganga wa matiko ya misava wu ta saleriwa hi swihlawuriwa swimbirhi .
Swintsongo ngopfu eka swinharhu
Ndzi kombela u lunghisa leswi .
Hikokwalaho ha tsaka hi mbuyelo .
Swikongomelo swa yona i :
Hi ndlela leyi swi tikombaka a xi endli hi ndlela ya xona leyi hlamuseriweke ya ku tiyimisela ku humelela swinene .
Sweswo hi swona , naswona na hina ha xi lava .
Naswona ri ta ya emahlweni ri endla tano .
Ku na swivangelo swo tala swa leswaku hikwalaho ka yini u nga lava ku cinca xivongo .
Hi ta langutisisa hinkwaswo sweswo , hakunene .
Hambiswiritano , sweswo i ku ehleketela nkarhi wo koma .
Vamanana na vatatana , hi nga sungula ntshamo .
Eka xiyimo lexi ku ni swintsongo swinene leswi ndzi nga vulaka ehenhla ka mhaka .
Hi fanele ku va na levhele ya le henhla ya ku navela .
A ndzi ta tsakela ku veka ntshikelelo wo karhi ehenhla ka xexo .
Swi tano , wa ha ri ejele .
Hambiswiritano , swi languteka onge a nga swi tsakeli .
Xana swi fanele ku katsa mhaka ya mbango ?
Ndza kombela ku u tshemba leswaku hi ta va hi endla lexi .
Tikhodi ta mitlangu leyi tlangiweke .
A hi xitlangi xa xiphemu lexitsongo eka maendlelo ya kona .
Wolowo i ntirho wo tika .
Matsalwa lawa hamambirhi i ya nkoka swinene .
A hi nyimpi kumbe xihahampfhuka xa nyimpi .
Lembe leri ri hi khomele xitshembiso xa hina hinkwerhu .
I swa nkoka swinene leswaku hi hambanisa laha .
Vulawuri bya le Xikarhi bya Riphabuliki byi pfumerile eka ku pasisiwa .
Ntlhandlekelo wa mali a wu nga koti ku nyikiwa eka nkarhi lowutsongo .
Swivulavuri leswi hundzeke swi se swi boxile kahle mhaka leyi .
Ndza kombela u tirhana nhlokomhaka leyi na yona .
Vuxokoxoko bya ku andlariwa ka timhaka hi ndlela yo tsemakanya eka swihangalasamahungu byi ta khomiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Mafambiselo ya ndzhendzeleko wa phurojeke
SWIKOMBO SWA MFIKELELO
Hi ndlela yihi kumbe yihi , se u tirhisile timinete tinharhu .
Se hi famba hi ya eka nandzelelano wa ntirho .
Hikwalaho ka swona , mutirhisi a a ta va na vutivi byo antswa .
Ndzetelo wu hi pfunile ku antswisa matimba ya byongo bya hina .
Mi nge ndzi sungula hi ku vula marito yo karhi .
A ndzi pfumeli hi ku hetiseka .
Hikwalaho ka yini xexo xi ta va tano ?
Swi huma eka vona leswo .
Lexi hakunenenene i xiphiqo xa miganga ya ka hina namuntlha .
Hi dinga ku va lava tshamaka va tlhomile tihlo no va ni matikhomelo lamanene .
Lava tindlela tintshwa na ta khale ku lulamisa timali ta tindlu .
Ku pfuna ka nkarhi lowu nga hundza
Xiyimo a xi lulamangi .
Hambi matsalana a nga swi lavi sweswo .
Hi leswi ntirho wa hina wu nga ta ahlurisiwa xiswona .
Maendlelo lama landzelaka ya ta hetisisiwa :
Swi sungula hi ku lulamisa xikongomelo xa xitatimende xa xikongomelo xin'wana na xin'wana xo tirha .
Mi nge hi sungula hi vutshembeki .
Xikongomelo i ku swi tirhisa swinene eka matimba ya vaaki .
Tirhisa vutivi bya sisiteme ya matirhele ya tikhompyuta .
Nawu lowu i masungulo eka makungu ya muviki .
Ndzi navela ku endla sweswo swi va erivaleni eka wena .
Lava i vanhu va xiphurofexini .
Ku endla hi ku twanana loku i goza r ova na vuxiyaxiya ro ya laha ku faneleke .
Va tava xiphemu xa vutinyungubyisi bya matimu ya hina .
Ku landzelela milawu
Leti i tingana .
Hlamusela timhaka ta timfanelo ta ximunhu .
Nkucetelo wa mfumo
Hlamusela siku ro hetelela ra xikolo .
Mixavo ya vatirhisi na yona ya khumbeka .
Mihluvukiso kotala ya vilerisa swinene .
Mitlhontlho leyi yi katsa timhaka to fana na leti nge :
Hi khomeka kahle eka ndlela leyi hi nga ku fikeleleni ka nhlayo leyi .
Ndzi twa ndzi ri ekule na le kaya . U vurile .
Mi nge ndzi tshikelela leswaku .
Mpimo wa le hansi wa vuleteri .
U teka vutihlamuleri bya swendlo swa yena .
Hi lava ku cincela eka ku antswa .
Vanhu lava a va ri ku endleni ka mhaka leyi eka ndhawu yoleyi lembe rin'wana na rin'wana .
Xana endlelo rero ri famba njhani ?
Mi nga hlongola vanhu vo tala hilaha mi lavaka hakona , kambe sweswo a swi nga tisi gezi .
Lexi xi tisile swiyimo swa khombo swo hlayanyana .
Mahungu ya mbango lama ya nga kona
Xana swi fanele ku tirhisiwa hi ndlela yihi ?
Naswona a hi lavi ku ya emahlweni na maendlelo lama tilawulaka .
Xa fana na lexi nga epapileni .
Va hakeriwa hi siku hi ndlela leyi :
Hi ku vona ka mina , xintshunxo lexi hi xi lavaka i xa nkarhi wo leha .
Hikokwalaho , xigwevo xa rifu i vugevenga hi vuxona .
I nkarhi wo famba hi suka eka swikimi swo ringeta .
Leswi hinkwerhu hi fanele ku dyondzo ku suka laha .
Ku fikelela swikongomelo swa ku hunguta vusiwana .
Eka siku leri , milorho ya muganga yo va na holo yi nga ta humelela .
Ina , swa endla .
Khoramu ya nhlengeletano ya Huvo i nhlayo ya le henhla ya swirho swa yona .
Hikokwalaho swa tika ku swi kumisisa na ku swi tumbuluxa misava hinkwayo .
Phurojeke yo fana na yeleyo naswona yi lava tiawara to tala ku yi heta .
Nakambe ku hambana loku ka tika ku ku hlamusela .
A hi tirheni hi matimba .
Naswona hi amukela mihundzulo leyi hlamuselaka ndzimana .
Hi tlhela hi fanele ku twisisa ntirho wa vanyikeri .
Swa tiveka swinene , naswona a hi swintshwa .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku hi seketela hi ku tsaka xiboho lexi xa mafundza .
Ku languteriwa leswaku ntirho lowu wu ta teka lembe .
Byi nga va vumbiwa bya kahle swinene .
Ndzi tirhana ni swiphiqo swa vona swo tala .
Leswi vumbeke huvo
Xana i yini leswi hi lavaka ku swi fikelela ?
Naswona eAfrika Dzonga leswi swa tika swinene .
Hikokwalaho i swa nkoka ku va ntshikelelo lowu wu hlayisiwa .
Eka sweswo ku nga ka ku nga vi ni xivhiko .
A yi helangi ?
Swi kahle , sweswo i tipolitiki .
Mo ndzi hundzulukela eka mhaka ya ndzavisiso wa tisele leti nga si kulaka kambe ti nga na vuswikoti bya ku tirha mitirho yo karhi emirini .
Xana hi ya sungula kwihi ?
Ku na ku cinca loku ringetaka ku lulamisa xiphiqo lexi .
Mfumo wu nga ka wu nga hundzuki eka xiyimo lexi .
Xana hi wahi maehleketelelo ya nkarhinyana hi leswi ?
Hikokwalaho , xiphemu lexi xa ku cinca a xi nga pfumeleriwi .
Swikongomelo swo anama swa lembe leri i :
Hi le ndleleni ya kahle .
Hi nkarhi wo fana , hi lava ku hatlisisa nongonoko wa mati na mbhasiso .
Hi swona swi endlaka leswaku hi dinga kontiraka leyi yo anama ya vanhu .
Mi nga va na vanhu lava nga mi kanganyisaka .
Swikombo leswi tekelaka enhlokweni swa rimbewu swi :
Hikokwalaho , njhekanjhekisano wo tala wu se wu endliwile .
Hi dinga swikombiso swa swa ndhawu na swikombiso swa ndhawu yo tumbuluka .
Mhaka ya mina ya vumbirhi i maendlelo .
Lexi hi xona xiphemu xa nkoka xa xileriso .
Xexo xi ta va xi ri xihoxo xa khombo swinene ku xi endla .
Kambe hi na ku tsakela .
Hi leswi , hikwalaho , leswi swi nga ta hundzuka .
Xikombiso , leswi i ku angula mayelana na ku rhurha .
Swi le ka moya wa nkarhi lowu .
u fanele a nghena tinhlengeletano ta komiti ya wadi , tinhlengeletano ta vavhoti na tinhlengeletano to hlawuleka ;
Mhakankulu yi tsariwile exikarhi ka pheji .
Hi fanele hi tirha swinene eku humeleriseni ka matimba na vuswikoti .
Swi le rivaleni , ku humelela ka wena a ku vanga loku teke hi ku olova .
Milawu ya vutiolori :
I endlelo leri nga va na mbuyelo wo twanana .
Ntirho wun'wana wa ha ta lava ku endliwa mayelana na leswi .
Wa swi vona u tiyisile .
Kutani hi nga vulavula .
Ndzi tsake swinene .
Eka nhlamulo ya wena u nga kombisa xin'wana xa leswimbirhi leswi landzelaka :
Leyi i ndhawu leyi nga xilo xihi kumbe xihi kambe xi endleriwa erivaleni .
Hikwalaho ka sweswo kungu ra ntlawa wa hina ra ku ala xiyimo xa vanhu hinkwavo .
Manana Xipikara , swirho swa vachaviseki .
Ndzi tshemba swinene leswaku hi ta landzula xiviko lexi .
I ku hlwela ka yini ?
Tindhawu ta Dyondzo ntsena .
Leri a hi rimba ra matirhiselo ya timali ra nguva ya le xikarhi .
Kutani ku humelela yini , Holobye ?
Hi nga vi na njhekanjhekisano .
Kutani , mundzuku hi fanele hi ya emahlweni eka vhoti yo hetelela .
Goza ra ntiyiso ro yisa emahlweni ri endliwile .
Ndzavisiso wu vumba masungulo ya ku humelela ka vumundzuku bya hina .
Ndzi twisisa leswaku muteki wa mahungu u pfumelelana cinco lowu wa nomo .
Swo swi kanela :
Kavanyisa loku ku nyika nhlamuselo yo koma ya ndzhendzeleko wa phurojeke .
Swivilelo swo tala se swi amukeriwile .
Ndzimana na yona yi tsandzeka ku lulamisa mhaka leyi .
Loko u vulavula na yena hi ririmi ra yena , sweswo swi ya embilwini ya yena .
Ku kombela ku pfuniwa
Havumbirhi swi na nkoka , kambe rihanyo i mhaka ya nkoka .
Rinoko ra vamahungu ri na nkoka swinene eka leswi .
Yi kwihi ?
Eka mitlangu , kuna nkombo wa mitlawa ya vutsoniwa :
Ndzi pfumeleleni ndzi heta hi ku vula leswi nakambe nkarhi luwa wo teka goza wu sweswi !
Hi fanele hi aka eka ndzhaka leyi .
Swifundzankulu swi tumbuluxile swiletelo swa ku tumbuluxa Tikomiti ta Tiwadi .
Naswona sweswo swi ta khomisa tingana swinene .
Loko swi ri tano , xana i muxaka wa njhani wa vuyimbeleri ?
Ndzi tsakile leswi ku ponisiwa ku humeleleke .
I mani a hakelele xikweleti ?
Mudende lowu wu tirhisiwa eka Nhluvukiso wa Vantshwa .
Yalawa i masungulo lama eka wona hi khomeke mikanerisano ya hina .
U nga ha humelela naswona hi ku navelela leswinene .
Leswi swi ta va erivaleni loko swilo swi ri karhi swi ya emahlweni hi mfanelo .
Ku fanele ku langutisa swinene ngopfu eka Vantshwa , Vamanana na vanhu lava nga na vutsoniwa .
Hi lava ku teka xiboho .
Hi dinga ku tlherisela endzhaku ndlela leyi ya maehleketelo .
Hi ku vona ka hina ku fikeleriwile ndzinganano .
Swiletelo leswi swa xikambelo swi endliwa hi leswi landzelaka :
Hi ku endla , a hi yimi na xiviko lexi .
Hlela xiave na ntirho wa mfumo wa muganga .
Ndzi ehleketa leswaku a hi fanelangi ku va se hi anakanya swilo .
Xana u ehleketa leswaku vuyimbeleri byi nga cinca maehleketelo ya wena ke ?
Nseketelo
Ndzi mi navelela leswinene ku tlurisa hinkwenu .
nkarhi wo ringana lembe
Phurogireme yi landza :
Tinghozi ti nga humelela , hambi ndhawu yi tsarisiwile kumbe e-e .
Marungula ya katsa :
Ndlandlamuko na mintirho .
Vuswikoti lebyinene byi fanele ku tirhisiwa eka anodi theminali .
Mapesa na swiambalo
Swi na ajenda ya swa tipolitiki .
b ) malawulelo ya swa timali
Xana hi nga xi herisa njhani kutani , lexi ?
Timhaka leti ti ta kaneriwa kuya emahlweni laha hansi .
Hi lava leswaku ku pfuxiwa hi vuntshwa na ku hluvukisiwa .
Swi ntsongo swinene sweswo .
Hi tsakile ngopfu ku ku vona laha .
I mhaka ya nkoka ya ximunhu na vukona bya vanhu .
Lowu i nkarhi wa nkoka .
Papila ra wena ri fanele ku katsa timhaka leti landzelaka :
NKUNGUHATO LOWU SIMEKIWEKE EKA MASIPALA i endlelo ra nkunguhato lowu simekiweke eka wadi lowu ringetaka ku hlanhla Nkunguhato wa Nhluvukiso lowu Pfanganisiweke wa Masipala ku ya eka xiyimo xa wadi .
A ku na ndzavisiso lowu nga endliwa eka khamphani yo karhi .
Naswona hi na xiyenge xo hanya , xo ka xi nga ri xo pindzula , eka xifundzankulu xa hina .
Hi ta va hoyozela ntsena eka matshalatshala ya vona .
Ku ya hi vutivi bya hina , leyi a hi yona mhaka .
Hi ta vumba vutomi byo antswa bya hinkwavo .
Xiphemu xa xona , ku fanele ku va na ku dyondza vutomi byo hinkwabyo :
Dirowa ntila
Hi ta va hi langutile eka sweswo .
Hambiswiritano , leswi swi nga xiswona eka xiyimo swi tlhela nyanya .
Switiviwa leswi hlengeletiweke ku suka eka tinxaka to hambana ta mhaka ya switshuketa na switandzhaku swa kona .
masiku ya siku
Ndzi ta tsakela ku kombisa nkoka wa swilo swimbirhi .
Kavanyisa loku ku va pfuna hi ku valanga leswaku mfumo wa muganga i yini na leswaku swikongomelo swa wona hi swihi .
Ku humelela eka swa mitlangu , ndhavuko ni , sw.n.sw.
Ku nyika marito ya nkoka
Pholisi ya swa timali yi fanele ku endla ntirho wa yona na laha .
A ku fanelangi ku va na ku tikisa swinene ngopfu na kona .
Ndzi ta vula marito mimbirhi .
Hambi xi vula yini lexi ke ?
Eka malembe lama ha ku hundzaka ku nga ri khale hi vonile ku ya emahlweni ko karhi .
I incini xi xi vulaka ke ?
Ndzi ehleketa leswaku i mahanyelo yo biha .
Sweswo hi leswi xi vulaka swona hi rito hi rito eka xiviko .
Sweswo a ku ri rona hungu .
Hi kombela leswaku leswi swi lulamisiwa hi ku landza maendlelo .
Hlamusela swiphiqo swimbirhi leswi landzelaka swa vatirhi va le ka vumaki bya swa vurimi .
I musirheleri wa timfanelo ta vaaki na mbango .
Hi ta tlhela hi ehleketisisa mhaka leyi .
Maendlelo ya vulawuri na wona ya fanele ku olovisiwa .
Hikokwalaho i ntirho wa hina ku va sirhelela na ku va dyondzisa .
A hi ta tsakela tinhlamulo eka hinkwaswo swivutiso leswi .
Lama i matimba ya xona .
A ndzi tshembi leswaku hi nga swi endla .
Lexo sungula xi fambelana na na nongonoko wa matiko lama fanelaka .
Ndzi fanele ku vula leswaku ndzi alana na sweswo swi helela .
Lexi i xiphiqo lexi hi nga laviki ku langutana na xona .
Nkarhi a wu hi pfumeleri ku tirhana na minongonoko ya xifundzankulu .
Ndlela ya hina yo tihlanganisa hi yona na vanhu yi fanele ku va leyi hambaneke .
Swiboho swi endliwa hi ndlela ya xidemokirasi no va erivaleni loko ku ri na ku teka xiave ka hinkwavo va nkoka lava nga na xiave .
Hambiswiritano , nawu lowu wa mahanyelo a wu bohi .
Swi tlhela swi fambisa vulawuri bya swikweleti na ku hakeriwa ka swikweleti .
Ndzi tshike ndzi hlamusela .
Hinkwerhu hi avelana milawu na ndzhaka yo fana .
Xana kungu ra wena ri ta tiseketela hi swivangelo swa matiko ya misava ku fika kwihi ?
A ndzi ta tsakela ku amukela ntirho walowo .
Ku hava munhu .
Leswi swi hundzuka mhaka ya xihatla .
A hi yeni hambi emakumu ka switiyisiso .
I ntiyiso leswaku a wu nga ri ntirho wo olova .
Ku cinca ku fanele kuya emahlweni .
Sisiteme leyi hinkwayo yi lava ku vekiwa erivaleni hi matimba lamakulu .
Hikokwalaho leyi i mhaka yo lulamisa mayelana na ku hlamusela swi va erivaleni .
Leswi hi lavaka ku swi vona i vurhangeri bya misava .
Lemuka tindhawu timbirhi to hambanisiwa eka xivulwa xo fana .
Lembe leri , hofisi yi ta langutisa swinene eka :
Nhlengeletano na tiyuniyoni a swi endleriwi foramu yo kanerisana .
Ku hava loyi a nga kota ku ndzi hlamusela swona .
Xana hi nga endla yini ku herisa swivilelo leswi ?
Leswi hinkwaswo i timhaka ta mpfumaleko wa vusirheleri bya eneji .
Leswi a swi kumiwanga ntsena kambe swi tlule mpimo .
Hambiswiritano , hi ta pfumelelana timhaka ta nkoka to tala .
Kumbexana u nga hlamusela xivangelo xa leswi ?
Hi nga swi kota naswona hi fanele ku ya emahlweni hi lwa na madzolonga .
Hi swoleswo hinkwaswo leswi a ndzi nga lava ku swi vula eka nkarhi wa sweswi .
Kambe , hi nkarhi wo fana , kuna tikhansele leti ta ndzhavuko .
Ku na switirhisiwa leswi nga kona swa mapurasi ya tihomu ta nyama ni masi .
Xana vito leri ri vula yini ?
Kopi ya xitiviso xa xivilelo yi ta nghenisiwa .
Loko ndzi languta ndzhaku emalembeni lawaya , ndzi vona ku humelela lokukulu .
Hinkwaswo : Ku fikelela lokukulu eka swa nhlayiseko wa rihanyo
Goza ra endlelo ri tirhiseka kahle eka leswi .
Va engetela leswaku vaxanisiwa va tala ku bohiwa .
Ndzi twisisa xivilelo xa n'wina .
Hi ndlela leyi , tindlela leti landzelaka to engetela ti fanele ku simekiwa :
Kutani ku vile na mhaka ya gavhunara wa Banki ya le Xikarhi .
Tibolo ta njara ya nkhaviso
Ku hava nchumu xa swona xi nga katsiwa eka rhengu .
Eku heteleleni hi kotile ku hundzisa kungu .
Timfanelo na mitirho
Timali leti tirhisiwaka hi ku tirhisa mavonelo lamanene
Ku pfumaleka ka vutihlamuleri .
Vutifumi bya vuyimeri hinkwabyo byi tiyisisiwile .
Ndzi vona sweswo tanihi ndlela leyinene yo ya emahlweni .
Leswi swi vonaka eka mina swi ri yona mhaka ya nkoka swinene .
Ndzi tshemba leswaku swi tano .
Milawu na swiletelo swa rixaka swi xaxameta swivumbeko na mavumbelo ya Tikomiti ta Wadi .
Hi swona swi endlaka leswaku hi fanele ku swi teka hi matimba .
Kamba na Komiti ya Wadi na mukhanselara loko ku ri na switirhisiwa leswi pfunaka swa mahungu leswi nga tirhisiwaka .
Mina hi ndzexe ndzi tshemba leswaku i xiyimo xo hlawuleka lexi veke kona nkarhi wo leha .
Yaleyo i miehleketo ya kahle , hi fanele hi yi teka .
Hi fanele hi nga ngheneleli eka tipolitiki ta mihlangano .
Entiyisweni ndzi ehleketa leswaku ndzi na khopi .
Mipimo ya yuniti yi ta fambelanisiwa na minthwaso leyi .
Eka nkarhi wa sweswi , ndzi nge ku byeli ku tlula laha .
Hofisi ya Mbango na Nhluvukiso wa Vaaki .
Xana ku nga endliwa yini ku kanetana na vonelo leri .
Hina vumbiwa byo twala .
Vamasipala va endla leswaku ku va na ntsengo wuntsongo wa mali ku seketela ku tirhisiwa ka kungu ra wadi hi xihatla leswaku matimba yo suka eka endlelo ra nkunguhato ya nga lahleki .
Leswi swi vonaka eka mina swi ri xirhangana xa vumbirhi lexikulu .
Vanhu vo tala lava dzahaka va ta va va tshikile hi nkarhi lowu .
Ndzi lava ku ku kombela ku lulamisa sweswo hi vuenti .
Hlamula hi marito ya wena , handle ka loko u komberiwe ntshaho .
Xiviko xin'wana na xin'wana ku ta fika sweswi xi vile xa risima ra le henhla .
Xiyenge xa vutinyiketi xi nga va na ntirho wu kulukumba .
Xintshuxo xa hina xi koxa leswi .
Matimba ya nhlanganiso wa misava
Eka tiko lerikulu ro fana na rero , swi na tingana .
Ku tava ku humelela ko twala .
Ndzi pfumela leswi swi hlamula swivutiso swa wena .
Sweswo ndzi ehleketa ku ri a hi mianakanyo leyi amukeriwaka hi ku angarhela .
Mitirho ya Nhlangano
Tlhandlakambirhi , hi dinga ku tirhisa swiyimo swa matimba swinene .
Swidingo swa vuleteri bya vutokoti byo karhi
Kambe lowu a hi nkarhi wo avela xisolo .
Hi swona swi endlaka leswaku swi fanele ku va swi endliwile swa xinawu hi ndlela leyi hambanyisaka .
Hikokwalaho , ku laveka sisiteme ya muxaka wolowo .
Leswi i swiphemu leswi a ndzi ta tsakela leswaku u swi katsa .
Ndza khensa angulo ku suka eka holobye loyi a nga na vutihlamuleri .
Ndzi tshemba swinene leswaku hi na malembe ya migingiriko yo engeteleka endzhaku ka sweswo .
Ku xavisiwa ka tinhundzu na vukorhokeri
Hiseko wu kona .
Ku lunghisiwa ka miako yo fambelana na swiporo na switirho i swa nkoka .
Timhaka ta mune .
Hi tiva swivangelo .
Kambe , hilaha xivuriwa xi vulaka hakona , swa antswa ku hlwela ku ri na ku va swi nga humeleli .
Hi fanele ku gingirika na ku tisirhelela .
Kambe , xana a wu lava ku vula yini ?
A ku na n'wana loyi a nga ta va ni vumundzuku bya kahle loko a nga tivi ku hlaya na ku tsala .
Vulawuri bya muganga
Ku vika eka migingiriko ya vona na ndzima eka ku simekiwa ka Milawu .
Ndzi yimele ntiyiso .
Tanihi vavasati hi fanele ku tshamela ku vutisa swivutiso swo fana na leswi :
Kutani leswi i vundzeni bya ku cinca ka swa nomo .
Leswi swi se swi ri etafuleni ku ringana nkarhi wo leha !
Kambe a hi nge swi koti .
Hikokwalaho i swa nkoka ku ava mali yo tala .
Ku ni mhakankulu ya vutshembeki bya swa ikhonomi leyi nga eku humeleleni laha .
Nxungeto wo tano wu nga va :
Maendleo yo hlayanyana ya laveka eka leswi .
Hambiswiritano , swo tala swi ta tama swa ha ri tano .
Lexi xi tekeriwile enhlokweni .
Swi le rivaleni leswaku , hi fanele ku vekisa eka vumundzuku .
Sweswo a ku ri khale swinene .
Kambe , lembe na lembe hi va na xiphiqo lexi fanaka .
Hinkwaswo ka sweswo swi koxa mali .
Xa vumbirhi , ku na xivutiso emiehleketweni ya hina hinkwerhu .
Kandziyisa swiviko swa vulavisisi .
Naswona vanhu vo hava matimu i vanhu vo hava moya wa vutomi .
Swikweleti swihi na swihi swa aviwa .
Goza rihi ?
Leyi a hi mhaka leyi nga langutiwaka namuntlha .
A ndzi ta rhandza ku vona sweswo swi humelela .
Ndza tshemba hi fanele ku tirhisa mhaka leyi ya ntiyiso .
Va hlela .
Swi tano hi ntiyiso .
Hungu ra hina ri fanele ku twisiseka .
Leswo a swi nga cinciwi .
Vito ra Nongonoko wa Swikili
Sweswi , ku tlula eka nkarhi wihi kumbe wihi , hi lava xiletelo xa tipolitiki .
Xo sungula , a hi vulavuleni hi nsinya wa xinawu .
La hi le makumukumu edzongeni laha vanhu va kumekeke kona ku fika sweswi .
Hi nge swi koti ku landzelerisa leswaku hi tihi tibolo ti nga xaviwa .
( e ) ku tumbuluxa endlelo ra mavikelo ya nkarhi na nkarhi eka
Swo tiveka swinene eka leswi Xikandza xa Buku .
Hi lava ku rhula , ku nga ri nyimpi , u vurile .
Kambe hi endla yini eka xivandla xa mani na mani ?
Hi lava ku basisa ematlhelo ya patu .
Kungu ri na swilo swo hlaya leswinene .
Nkwama wu le hansi .
Hlamusela hilaha sisiteme ya ticheke ta vaendzi yi tirhaka hakona .
Leswaku eku heteleleni ku kumeka nhlamulo yo hetiseka .
Ndzi ku navelela Khisimusi ro tsakisa na lembe lerintshwa ro humelela ra ntsako .
Ku ta va ni nxopaxopo lowukulu laha nakambe namuntlha .
Leyi i mhaka ya khwaliti , goza rikulu eka khwaliti .
O nge a nga vulavuli na mina .
Hi fanele ku tlhela hi angula eka nkarhi lowutsongo .
Xana u vula yini kahlekahle ?
Migingiriko yi fanele ku endliwa handle ka ku lava bindzulo .
Entiyisweni swo hetelela i swilo swo kotisa eka ku hlanganisa xifundza , ikhonomi na nhluvukiso wa ximunhu .
Hi kombela va tiva leswaku hi tinyiketile hi ku hetiseka .
I xivutiso lexi nga enawini .
Ku hava tikhopi to fekisiwa ti nga ta amukeriwa .
Xo sungula , ndzi ta languta mhaka ya nsirheleleko .
Xa nkoka eka ku nghenisa xandla eka nhluvukiso wa rimba ro twala na vutshembheki .
Hileswaku i swa nkoka leswaku hi languta leswi ku suka eka mavonelo ya xivandla .
Yo talanyana ya magoza ya kona hinkwako eka hatimbirhi ta tindhawu leti .
I tirhelo leritsongo swinene , tanihilaha hi swi tivaka hakona .
Mutshamaxitulu wa ntlawa wa hina u se a boxile leswi .
Ndzi se ndzi nyikile mavonelo ya mina mayelana ni mphikizano wa misava hinkwayo .
Va endla leswi nkarhi na nkarhi hi ndlela leyi twisisekaka .
E-e , a ku na leswi cinceke eka endlelo ra mahakelelo ya xibalo xa nkarhinyana .
Nyika swivangelo SWIMBIRHI leswi nga endlaka leswaku va nga tsaki hi engetelo lowu .
Sweswi hi ta eka ndzinganyeto wa vulombe .
vuaki na bindzu
I xikongomelo xa hina ku ya emahlweni hi antswisa webusayiti .
Xi fanele ku vekisa mali .
Ntswalo eka mali :
Ku yisiwa ka matsalwa hi vanhu ku fanele ku kongomisiwa eka :
Mhaka ya mina ya vunharhu hi leyi .
U tsakela swa mitlangu ni ku aka ?
Lexi hi xin'wana nakambe lexi hi faneleke ku xi teka .
Ina a va lavi ku swi tirhisi sweswi .
Sweswo i vonelo ra hinkwerhu ra ntlawa wa hina .
Boxa swilo leswi vangaka swikombiso swa nkayivelo lowu landzelaka :
ku endla mpimanyiso
Hikokwalaho , leswi a hi mhaka yo nyikela .
Timfanelo to tirha ta vanakulobye na tona ti fanele ku antswisiwa .
Naswona mirhi hinkwayo ya nsimu yi ta phokotela mavoko ya yona .
Mutirhi wa rin'wana ra mavandla eka ndzivalelano ;
MAYELANO NA SWA MISAVA
Hi nkarhi wa njhekanjhekisano , Ndzi vekile etafuleni mihundzulo yo hlaya .
Hi fanele hi yima hi ku : " swi ringene " eka maendlelo lama nga riki na vumunhu .
Hikokwalaho , xikombelo xa wena xi ta tekeriwa enhlokweni .
Ha mi amukela , vavasati na vavanuna .
Leswi swi nga kongomana ngopfu na swona i mbango lowu mitsheketo yi humelelaka eka wona ?
Swivilelo swi amukeriwile hi Khomixini ya Vamajisitarata eka mhaka leyi .
Swa vilerisa swinene .
Ku hava tikontiraka to tano leti nga eku endliweni eka timakete .
Holobye wa Rihanyo
Hlamusela timhaka TIMBIRHI leti nga pfunaka mutshamaxitulu .
Hi pfuniwa etlhelo hi timali hi mfumo .
Lexi a xo va ntsena xiphemu xo anakanyiwa xa ntirho .
A ndzi ta tsakela njhe ku nyika miehleketo yo hlayanyana .
Kambe i xa nkoka hikwalaho xa amukeriwa .
Swa tikomba , ku papalata swiphiqo , swi fanele ku fambelanisiwa .
Nhlamulo ya mina ntsena i ku ndza tshemba lexi xi tano .
Xo hetelela , hi tshikelela xilaveko xa ku endla hi kambirhi matshalatshala ya hina .
Ndzi tshemba leswaku swi ta fana eka nhlengeletano yo helela .
Ku na madzana ya magidi ya vutshunguri byo tano lembe rin'wana na rin'wana .
I mani a nga ta ?
Mitlangu handle ko kanakana i ndhawu ya nkoka eka mhaka leyi .
Lowu i antswiso wukulukumba naswona a hi fanele ku tsundzuka sweswo .
Eka lembe-ximali leri hi ta :
Va hlamarisa swinene naswona va endlile leswaku hi tinyungubyisa .
Leswi hi nga hi nga phakelaka mindyangu ya hina .
Xikombelo xa mina xi le ku teni eka wena na
Nghenelerisa vavanuna eka endlelo ra wena .
Lexi i xikombiso xa kahle , kambe hi lava swo tala .
Palamende yi fanele ku landzelela .
Hikokwalaho , i ku vona leswaku hi tlhela hi aka ndhavuko wa timfanelo ta vanhu .
Ndzi tsakile kuva xiphemu xa leswi .
Ndzi amukela leswi na ku langutisa emahlweni eka kungu ra gingiriko .
Swi tlhela swi va swiboho swa xipolotiki .
Xivono xa mfumo xa nhluvukiso wa mfumo wa miganga i ku tumbuluxa vamasipala lava nga na mali yo ringanela lava kongomisiweke eku fikeleleni ka swidingo swa vuxaka bya vanhu , swa ikhonomi na swa masungulo ya vanhu lava nga eka vamasipala lava hi ndlela ya ku teka xiave loku yisiwaka emahlweni mikarhi hinkwayo .
Lexi i xitandzhaku xo kongoma eka makete wa le ndzeni .
Tinsimbhi to tiyisa ti lava ku pfariwa hi khonkhele .
Palamente a yi fanelangi ku pfumelela timfanelo ta yona ti tekiwa .
Matirhisele ya mimbuyelo ya Mahlelelo ya Mintirho swi lawuriwa hi vukona bya timali .
Ndzi amukela xiviko lexi nga xinene .
Xana swi nga endlekisa ku yini
Tintswalo
Sweswo hi leswi swi endlaka ku hambana eka tipolitiki .
Mitirho ya vona i ku vona leswaku Phuresidente wa Tiko wa tivisiwa .
Hi fanele hi endla leswi swi va erivaleni .
Xo sungula , ku na xivutiso xa vulawuri na vulanguteri .
Eka xivangelo xexo hi fanele ku lulamisa xiphiqo sweswi .
Vuswikoti bya vuhlanganisi lebyinene i swa nkoka .
Swirho swa Bodo yo yimela Mahungu ma Thekinoloji ya Tiko .
Nkarhi wu fambile .
Makunguhatelo na Mafambiselo .
Leswi landzelaka i timhakankulu ta nkanerisano na kuva xivilelo eka Komiti :
Ndzi se ndzi lemukile xikombelo xa wena .
Leswi hi leswi ndzi tshembaka leswaku ha kayivela eka swona .
Hi na ku kanakana ka hina .
Leswi swi ta va xivangelo xa nkoka eka ku humelela ka swona .
Thelegiramu kumbe posikarata yi nga pfuna ntlawa ku ehleketa hi xitori .
Namuntlha a hi na swona leswi hi nga hlawulaka eka swona .
Mabindzu ya fanele ku kota ku fambelanisa eka swilaveko swa timakete .
Vusiku bya namuntlha hi tava ni ntokoto .
Swihlawulekisi swa masungulo ya xiphemu xa vukorhokeri i :
Swi ta tlhela swi pfuna swa mabindzu ku phikizana .
Kambe ku hava lexi nga sivaka ku pfuleka na ku endla swilo swi va swa xidemokirasi .
Hikwalaho ka swiphemu leswi , ndzi kombisa ku seketela xiviko .
Swivangelo
Hlamusela miehleketo ya wena eka xivutiso lexi .
Matimba yo tirha ya vatirhi lama antswisiweke na wona ya ta yisa eka ku antswa ka khwaliti ya vuhlayisi .
Hi na switirhisiwa swo hatlisisa endlelo leri .
Xiringanyeto xi teka swi ri swa nkoka ku kondletela swihumesiwa swa vurimi .
A swi na nkoka eka swona .
Leyi mhaka leyi swivulavuri swo tala swi yi boxeke .
Xo sungula , ndhawu ya nkoka swinene .
Naswona sweswo hakunene swi fanele ku vekiwa erivaleni swinene .
Vaendli va swikombelo va pasile va nga endlanga swikambelo swa le patwini ;
Handle ka swona , ndzi vona xiviko lexi ku va xi ri kahle swinene .
Swoleswo a swi humelelangi , languta mpfilumpfilu ntsena .
Hi fanele ku va lava tshembekeke handle ka xitumbelelana mayelana ni leswi .
A ngo va mudlayi na mupfinyi ntsena , u tlhela a va toya .
Hi na nkateko wo swi endla kahle .
Nhlengeletano yi kunguhata xikombankarhi xa vhiki ku katsa xedulu ya tinhlengeletano na vayimeri ku suka eka mitlawa yo hambanahambana ya vanhu .
Hlawula swiphemu leswi faneleke swa ntirho .
Landzelela khodi ya matikhomelo .
Mfikelelo eka swakudya
Ya nga cinciwa hi xiboho xa Huvo ya Vaholobyenkulu laha :
Humela ntsengo wa mpimo wa le hansi wa ku titimela eka moya-khubu .
Ndzi amukerile mbuyelo wa vhoti .
Ku tekeriwa enhlokweni swi nga endliwa hi tindlela to tala .
Swi vekiwile ku va swi ya emahlweni - na swivangelo .
Hi ya emahlweni hi nyika mhaka leyi nyingiso wa le kusuhi .
Switandzhaku , swikombelo swi tshikiwile .
Tiphurogireme leti langutisanaka na ku hunguta vusweti ti katsa leswi landzelaka :
Hakunene , a ndzi vuli sweswo hinkwaswo hi ndlela yo tivikana .
A hi naveli ku herisa nawu wo alela ku tirhisiwa ka swidzidziharisi hi ndlela yo ka yi nga ri kahle .
Mina n'wini ndzi vurile leswi ndzi swi ehleketaka ehenhla ka nhlokomhaka leyi .
Loko va nga dyondzisi Tinhlayo , va ta dyondzisa na Vutivi bya Tinhlayo .
Minkavelo yintshwa yi nyikiwile eka siku ro sungula eka nkarhi wa lembe ximali .
Sweswo swi tlhela swi va xilo xin'wana lexi hi lavaka ku xi twisisa .
Lexo xi fanele ku cinca .
Rifuwo ri tumbuluxiweke ku endlela ku antswisa nkoka wa vutomi bya vanhu .
Ndzi ehleketa leswaku i dokumente yo hlawuleka .
Kahlekahle loyi a lulamisaka ajenda u ya hi ku hambana ka xiyimo xo karhi .
Ku vekisa eka mfumo wa muganga na ntshamiseko wa vanhu .
Sweswo hi swona naswona i minyikelo ya kahle .
Eka mina leswi swi vonaka swi ri eka xiyimo xa vusweti .
ku nga si fika eka
Xana i yini xivangelo xa leswi ?
A ku nga si va na xiphiqo na ticheke ta yena eka nkarhi lowu nga hundza .
Ndzi kombela leswaku u tlhelela endzhaku .
Hikokwalaho na kwale ku nga ha va na ntlimbo .
Kumbexana u nga hlamusela xiyimo hi vuenti swinene .
Hi swona swi endlaka leswaku swi tikomba ndzi kumeka ndzi swi langutisa hi tihlo ra nxopaxopo .
Tanihi leswi mi swi tivaka , Ejensi yo Tumbuluxa Thekinoloji yi fanele ku vumbiwa eka vumundzuku .
Va tumbuluxile mitirho laha mitirho khale a yi nga ri kona .
Xana a swi fana na yini ?
Leswo i ndzhukano .
Ndza tshemba leswaku ku yirisiwa hi swona swi lulameleke mhaka leyi ku tlurisa mpimo .
A hi le ku endleni nchumu wihi na wihi wun'wana hi mayelana na swona .
Ku nghenelela eka vuleteri swi fanele swi olova hilaha swi kotekaka hakona .
Ndza ha kombisa leswaku hikokwalaho ka yini swi va tano .
Hi le ku yeni emahlweni kambe swi nonoka ngopfu .
Vuxirho bya Tikomiti
Hikwalaho ka yini , ndza tivutisa .
Ku na timhaka to karhi ta nkoka leti a ndzi ta tsakela ku ti tshikelela .
Switirho swa xikambelwana na swingolongondzwana swa ntirho .
Nyingiso wutsongo swinene wa nyikiwa eka ku hunguta tiawara ta ntirho .
U ta vona leswaku ku hava xo tlula mpimo .
Ndzi amukela xiyimo lexi .
Ndzi swi teka swi tile hi nkarhi wa kahle swinene .
Ndzi nga vona swiphiqo mayelana na leswi .
Mhaka ya vumbirhi yi fambelana na makhombo eka rihanyo .
Ndzi yimile laha ndzi titwa leswaku hakunene ndzi vuye ekaya .
Xileriso lexi xi fanele ku amukeriwa na ku tirha hi ku hatlisa .
Hikokwalaho ka leswi swi nga tani , switandzhaku leswi ringanyetiweke a swi na nkoka .
A hi nge amukeli
Xo hetelela , eka xipano xa mina eka Ndhawu leyi .
Mbuyelo wa endlelo leri wu ta kumeka ku nga ri khale .
Mi nge ndzi nyika timhaka ta mune .
Lowu i ntirho wukulukumba kambe wu nga endliwa .
Inkomu eka nkarhi lowu ku vulavula na n'wina mixo lowu .
Languta nhlamuselo ya endlelo ra vaxavi .
Ha khensa swinene ngopfu ku va mi endlile leswi swi koteka .
Matimba ya nyutliliya a ya hlayisekangi naswona hikokwalaho ya fanele ku tshikiwa .
Tikhopi hinkwato ti hangalasiwile .
Ndzi khensa hi mbilu hinkwayo eka hinkwaswo leswi u swi fikeleleke .
Kuna magidigidi ya tikhamphani laya nga na swilaveko swo fana .
Swi teke ntirho wo tala ku fika eka xiyimo lexi sweswi .
Sweswo a swi ri xirhangana xa hina .
Ntokoto wo dyondzisa wo enta .
Laha hi laha ku sunguriwaka kona .
Hambiswiritano , ndza khensa leswaku hi le ku yeni emahlweni .
Ku na swivangelo swo tala swo tlakusa vuvekisi eka vulavisisi .
Ndza tshemba leswaku hi kotile ku endla tano .
Hileswaku a hi mbulavulo ntsena wa ku vulavula .
Ndzi tsakela ku tirhisa siku leri ra nkoka ku va ndzi mi hluvulela xidloko .
Mpfumelelo wo tisa ku rhula etikweni ra hina .
Ndzima yiri yoxe i ku cinca loku .
Laha hilaha ndzingano wu nga ta huma kona .
Swi tekiwa kuri leswi swi ta fikeleriwa ntsena hi mintirhisano yo dzika swinene .
Vhiki leri taka , ntirho wo fungha wu ta sungula .
Swivandla swa nkombiso na ndzetelo swi se swi simekiwile etikweni hinkwaro .
Hi swona swi endlaka leswaku hi fanele ku langutisisa eka leswi hi vukheta !
Nomboro ya tikhampani
Mhaka ya vunharhu i ya mitirho na miholo .
Lexi i xivutiso lexi ndzi lavaka ku xi vutisa .
maendlelo na matirhele
Lexi i xiyimo xa misava , naswona a xi nge pfumeleriwi kuya emahlweni .
Ku humelerisa leswi hi ringanyeta :
A swi ringananga ku lawula nkayivelo wa mani na mani .
Switandzhaku swa ku kula ka ikhonomi i ku vumbiwa ka ntlimbano .
Eka mabindzu na tipolitiki nongonoko wu ya emahlweni .
Hi vone vusweti , no tlhela hi vona ntshembho .
hlamusela mimphakelo
Swiringanyeto swi nga ri swingani leswi swi hundzuke ntiyiso .
A hi ntiyiso .
Swi languteka ku fikeleriwe ndzingano .
Vekela tshaku ra puleti ehansi .
Tikomiti ta Wadi a ti fanelanga ku nghenelela eka matirhelo ya huvo , leswi swi katsa ku ka ti nga nyiki swileriso eka ntirho wa vona ku nga ku tirhana na swiboho swa pholisi swa huvo .
Hlamusela nkoka wa swilo hinkwaswo leswi faneleke ku katsiwa eka xiviko lexi nga ta humesiwa .
Nhlengeletano ya vaofisiri lavakulu wu landzerile.
Eka mhaka yaleyo ngopfungopfu ndzi ehleketa ku u hoxile .
Kambe sweswo a swi hlamarisi .
Eka timakete leti hetisekeke , ku na tifeme to tala ngopfu .
Kambe lexi a hi xiphiqo , vamanana na vatatana .
Hi mi langutela ku va na ku ya emahlweni eka mhaka leyi .
Swimila na swivumbiwa swo hambanahambana eka pulanete ya hina swi le khombyeni .
Ntlawa a wu tshembhile leswaku a kuri nchumu wuntshwa .
Hikokwalaho ndzi tshembha leswaku hi ta teka ndlela leyi hi ntiyiso .
Vatirhi va yimisiwile nkarhinyana na/ ku hlongoriwa hikokwalaho ka mbuyelo wa vulavisisi .
Makhomelo ya vona ya fanele ku landzelela nawu wa matiko ya misava .
Xindzhuti xo Hambana .
Hambiswiritano , na hina hi fanerile hi vutengi .
Timfanelo ta Wanuna
Marito ma fanele ku katsa leswi landzelaka :
Leswi , hambileswi swi nga hetisekangiki , swi kombisa ndlela leyinene .
Sweswo swi tirha eka vaholobye wa matiko mambe na vona .
U nga tlakusi ntsengo wa byurokirasi .
Xivandla xa mhaka leyi xi fanele xi nghenisiwa eka tsalwa ra masungulo .
Risima ra xiviko lexi ri komba ntokoto wa yena na ku khumbeka .
Lexi i xiboho xa swa tipolitiki , ku nga ri xa maehleketelelo .
MUHOLO
Nxaxameto wa leswi nga ta endliwa
Sweswi leswi ku tava goza lerikulu kuya emahlweni , loko leswi swi ta humelela ?
Vuxokoxoko bya mina i :
TIMHAKA TA RIHANYU TA VANHU
Walowo i nsinya naswona hinkwerhu hi pfumelelana na wona .
Swi hume endleleni !
Hi fanele ku tirhana na swilaveko thwii naswona i xiphemu xa xitshunxo .
Swi nga ponisa vutomi bya wena .
Hi ta vhotela ku kaneta ku cinca koko .
Naswona rero i goza rikulu ro tlhelela endzhaku .
Mavito na tifomula leti nga ni nkoka .
Kharikhulamu i swilo leswi hinkwaswo swo tala .
Hi fanele ku nyika mfikelelo eka vukorhokeri bya timakete .
Hi tirha na Hofisi ya Phuresidente ku vona leswaku kuna ku pasisiwa ka Nawu wa Rihanyo wa Rixaka .
Hambiswiritano , ku ni vumbhoni byo tala ku komba leswaku vugevenga bya siveleka .
Nsinya wa ku hambanisa matimba a wu khumbekaka helo .
Tendzo to tala eka mabindzu .
Hi swihi switirhisiwa swi nga kona ekaya ?
Nkul Phuresidente , u vule leswaku hi endla swilo ku hambana .
Khomixini yi fanele yi yisa mhaka leyi kunguhatiweke eka Holobyenkulu .
Vamanana va valungu na vona va tilulamisile .
Vulawuri bya Vulanguteri byi ta :
Swiringanyeto swa masungulo leswi landzelaka swi fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Hi tlangela leswaku ku vile ni ku hlwela .
Hi fanele hi xavisela vambe ku humelela loku .
Maendlelo yo biha eka vuvekisi .
Ku fikelela tindlela ta nseketelo , ku katsa vuleteri .
Ndzi ri naswona ndza engeta : sweswo a hi ntiyiso !
Hileswaku ndzi kombela vumaki ku xixima tikhasimende ta vona .
Hlamusela hilaha khodi ya matikhomelo yi tirhisiwaka na ku tirhisisiwaka xiswona eka nhlangano .
Ku na vuswikoti lebyikulu bya ntirhisano eka ndhawu leyi .
A swi tikomba ku suka eka minjhekanjhekisano hinkwayo .
Naswona ndzi na ku titwa leswaku hi ta swi endla .
Eka milorho ya vona va lava ku vona makumu ya ntirho wa mathekisi .
Mimpimo yo antswisa matirhele
A ndzi ta rhandza ku kombisa leswi nakambe laha .
Ku langutela ka hina ka nkarhi lowu taka ka ku tumbuluxa mitirho , tindlu na vuhlayiseki swa nyawula .
Ndza tsandzeka ku vona swoleswo .
Ku hava nchumu xo komba leswaku leswi i mayimele yo lava ku lwa .
Ku hlwela a swi amukeleki .
Nyika xitshunxo xa ntiyiso eka ku hula .
Ku nghenelela ka nkarhi wo leha i ka :
Nhluvukiso wa vuswikoti i khokho ra ku sunguriwa lawa .
A ndzi ta tsakela ku yi kumisisa .
Swi kahle leswaku ku vile na ndzima laha .
Hi fanele hi sungula kwala .
Leswi swi fanele ku vulavuriwa hi xihatla .
Tinhlokomhaka eka ajenda a ti ri hi ndlela leyi :
Hikwalaho hi bohile ku kombisa ku vilela hi ndlela leyi .
Vulavisisi bya ha ya emahlweni .
A hi mina ntsena loyi a nga eku vileleni .
Yi nyikiwa vamasipala vamasipala ku nga ri na swipimelo leswi nga vekiwa na ku tatisa mali ya masipala .
A ndzi leva ngopfu tolo , a wu fanele u ndzi vonile .
Swilo swa nkoka eka hina ku fanele ku va dyondzo ni ku sirhelela vaxavi .
Nchavo eka matlhelo hinkwawo .
Ndzi ta komisa , hikuva hi lava ku vhota .
Tsala hansi sayizi ya leswi landzelaka :
E-e , a swi tano na switsongo .
A swi olovi ku hlamusela levhele ya huwa leyi nga amukelekiki eka hinkwerhu .
Hi xihi xiyimo xa nambu ?
Wena u ta twisisa lexi .
Kuna swikombiso swa ndzima na ntshembho .
I incini hi nga xi endlaka ku engetela ku fambafamba ka vona ?
Hikwalaho ka yini mukomberi a tshemba goza leri ku va ri nga ri rinene :
Rimbewu , xidemokrasi , ku rhula na ntlimbo .
A hi fanelangi ku tirhana na swikombiso kambe swivangelo .
Ndzi swi vona tanihi hi ku pfumala vutihlamuleri .
Ndzi swi vona swi ri na nkoka swinene ku yisa emahlweni ntirho lowu .
Ndzi vuyelela leswaku hi ndlela leyi ha twanana .
Xavumbirhi , ndza tshemba leswaku a hi fanele hi ri karhi hi swi tirhisa swinene .
Xi yimela ku eyisa ka le rivaleni ka nsinya wa vutsongo .
Swo fana swa tirha eka nkambisiso hinkwawo wa milawu ya vatirhi .
Swinawana swi nyika matimba eka Nawu .
I tiko lerikulu .
Va fanele ku vuyerisa , hi swona swa nkoka .
Holobye u dyondze kuva na ntirhisano .
A ku nga vi na njhekanjhekisano eka leswi .
Swi kahle ku swi vula erivaleni .
Leswi ndzi swi tshikela n'wina ku va mi swi hlamula .
Se manjhe hi tshame na nkayakayo lowu wa vanhu .
Swi le rivaleni leswaku leswi swi ta tisa mfambelaniso wa timfanelo .
Switirhisiwa swa timali leswi nga kona eka matiko ya vakamberiwa i switsongo swinene .
Hikokwalaho , ndza tshemba leswaku mhaka leyi i ya xirhangana .
Nchumu lowunene ku wu vula hi ku olova , i Yana emahlweni !
Xana mitlawa yo karhi ya vamanana yi boxiwile tanihi ntlawa lowu kongomiweke xana ?
Lexi xa ha ri xiphiqo xikulu .
Leswi a swi fanele ku ri goza ro sungula ku ya emahlweni .
Xi vika leswi landzelaka :
Xi ale ku hakela .
Hambiswiritano , i swinene ku va swi ri eku humeleleni hikunene .
Mimpimo hi yona timhakankulu ta Matimu .
Hikokwalaho , ndzi pfumelelana hi ku hetiseka na matsalana .
Nkongomiso wa miehleketo wo hlawuleka hikokwalaho wu yisiwa eka mhaka leyi .
Hikokwalaho , ndzi ta tsakela ku boxa timhaka ta nkoka titsongo hi ndlela yo tsemakanya .
Sweswo hi leswi hi nga le ku swi endleni hi nkarhi lowu .
Wolowo i nsinya wa masungulo lowu seketeriwaka hi nawu wa matiko ya misava .
Ndzi khensa nkarhi lowu kuva ndzi bula na n'wina hi timhaka yo hlaya .
Lexi a xi humelelangi hi theme leyi ya palamente leyintshwa .
Hambiswiritano ndzi n'wi fonerile endlwini namuntlha .
Tindhawu ta nkoka leti faneleke ku katsiwa eka tsalwa leri ti katsa :
Hi langutane na ku hlawula ko tika swinene .
U tsakela ku xava muti wa wena wo sungula .
Swivandla leswi landzelaka swa boha naswona swi fanele ku tatiwa :
Leswi hi yona mbilu ya mhaka , hi ku vona ka mina ,
Hi na swivangelo swo antswa etlhelo ra hina .
Hambiswiritano , swi tele leswa ha faneleke ku endliwa .
Dyondzo na ndhavuko
Ndza tshemba ...
Kombisa na ku amukela ku hambana exikarhi ka swirho swa ntlawa .
Swi vuyerisa hina ku papalata swoleswo .
Khoto yi fanele ku lavisisa vukorhokeri .
Tlakusa xindzhuti xa miganga .
U muyimeri wa vatirhi .
Kambela xiave na ntirho wa Mfumo wa xifundzankulu .
Ku endla xitsariwa
Sweswi muako wu tirhisiwa hi tindzawulo ta vufambisi bya dorobankulu .
Swi vula leswaku ndyangu wu ta xanisiwa .
Ku tava nkarhi wo sungula yi khomeriwa eAfrika .
Kutani hi nga hunisi ntiyiso wa mhaka .
Eka xiyimo xa misava muxaka lowu wa xirilo lexi wu koxa swintshunxo swo bohana .
I vhoti ya lava nga kona .
Leswi landzelaka swi fanele ku katsiwa eka xitsalwana :
Ndzi titwa kahle swinene hi marito ya wena yo sungula .
Hi leyi ndlela yo endlatano .
Phurojeke yi ta sungula lembe leri .
Eka ntila wa vumbirhi , tiwadi leti lavaka vuseketeri hi tikomiti ta tiwadi ti fanele ku tshahiwa .
Khabinete yi twananile leswaku switirhisiwa swo hlaya swi fanele swi nyikeriwa mayelana ni xikongomelo lexi .
Na hina hi ta va hi karhi hi tipfuna .
Milawu leyi a yi na ndhawu eka ntwanano wa nxaviselano lowu tshunxekeke .
Va nyike ntirho ku va u sungula ku tirha ku ya hi vuxokoxoko na swivutiso .
Khampani yi nga tirhisa ku hlela ku humelela ka ndzingeto wa vona wa bindzu .
Hi ringetile ku cinca sisiteme .
Xitoko xi xaviwa hi ndlela leyi :
Swa laveka ku va hi endla xiendlo lexi .
A va tivi leswaku i swipimo swihi swi faneleke ku tirhisiwa .
Lexi xi fanele ku amukeriwa , hambiswiritano .
Laha hi fanele ku tlhela hi tekela enhlokweni mbuyelo .
Va tekile misava , leyi va yi tirhiseke na ku yi tirhisa hi ndlela yo biha ku tiendlela rifumo .
Hilaha mi tivaka hakona , leyi i mhaka yo tsekatseka swinene .
Hambiswiritano , xana ku humelela yini hi masungulo ya swa nawu ?
Ndzi lava ku kongoma hi mayelana na timhaka tinharhu .
U lava muako ku tirha ntirho .
Ndzi kholwa leswaku ku wisa ku lwa ku ri koxe ku nge ringani .
U ta amukela leswaku ntirho lowu i wukulu .
Ndzi tshemba leswaku ndzi hoxile .
Mimbuyelo yo yelana ya Dyondzo , xikombiso :
Ku hambana loku nga ka rixaka .
Khoto ya le Henhla ya
Ndzi pfumelelana na nxopaxopo wakwe wa xiyimo hi matlhelo hinkwawo .
Nkateko wa kona , ku hava xiringanyeto xo tano xi endliwaka eka mhaka leyi .
Hambiswiritano , nhlamuselo ya mina ya vhoti a yi nga ri mayelana na sweswo .
Havumbirhi bya tisekitara ta mfumo na leti nga riki ta mfumo ti nga kota ku teka swiave swa nkoka eka ku aka switirhisiwankulu , ku katsa na switirhisiwankulu swo tala .
Nseketelo wo katsa hi vuntshwa i wa nkoka loko hi lava ku ololoxa ku nghena ka milandzu ya vugevenga .
Eka xin'wana na xin'wana xo biha , se ku na mfanelo ya ximunhu .
Eka vo tala va hina , lwandle i vutomi bya hina .
Mpimanyeto wu amukeriwile hi ndlela leyinene .
Ntirhisano a wu ri kahle , lowu ndzi tinyungubyisaka swinene ha wona .
Ndzi hlayile xiboho xa n'wina .
Ndza ala ku endla swoleswo .
A swi hlamarisi , nkambisiso wa ntiyiso wa matirhelo wu bihile swinene .
A hi languteni leswi hi nga ta andzisa xiswona tinomboro to ka ti nga twisiseki .
Leswi swi fanele swi tlhela swi va tano eka nawu wa swa mathoriwelo .
Ndzi swi languterile .
Mhaka leyi yi fanele yi tsundzukiwa tanihi masungulo ya hinkwaswo leswi ndzi nga swi vula namuntlha .
Swingari swingani .
Nhlamulo ya hina eka swivutiso leswi i , e-e .
Nawu wa hina wa vumbiwa wu kombisile kuva wu tiyile .
Ku hava xin'wana xa nkoka eka njhekanjhekisano lowu .
A ndzi ta khensa muviki eka xiringanyeto xa kahle .
Vatirhi va ku aka na vona va nyikiwa ndyelo ya swakudya swa rihanyo lerinene siku rin'wana na rin'wana .
Wolowo i ntiyiso , ku hundza kwalaho .
Hi ta cinca yini ke ?
Hi fanele ku lulamisa leswi eka komiti .
Ndzi amukela swiboho leswi .
A hi languteni xikombiso xa ku engetela ni ku susa .
A hi tshunxekangi eka nawu .
Ku va leswi swi humelela , hi fanele Kunene hi tivisa vanhu .
Nyika xiviko no sirhelela minjhekanjhekisano .
Xirho xa komiti :
Kambe ku endla vuxaka ni khale na ku dyondza ku suka eka byona .
Hikokwalaho , hi fanele ku hlamula xivutiso .
Exikarhi hi mikarhi hinkwayo ku na mifumo ya le xikarhi .
Ndzi n'wi hoyozela hi ntiyiso eka ntirho lowu a nga wu endla .
Ndzi titwa kahle swinene hi wena hikwalaho ka sweswo .
A ndzi kalanga ndzi swi kunguhatela sweswo , hikuva a ndzi si tshama ndzi swi lorha .
Kutani , naswona eka nkarhi wolowo ntsena , hi kona hi nga ta kota ku vulavula hi ntlakuso wa vona .
Hi thumbile leswaku a va tirhi .
Ku sunguriwa ka nhluvukiso lowu fambisiwaka eka senthara ya bindzu
Ndzi tshemba leswaku a a tinyiketerile swinene eka leswi a a kholwa eka swona .
lulamisa xiphiqo
Hi ta yimela mimbuyelo ya minhlawulo leyi .
Khomixini ya swa Mitlangu yi ta kanela hi nkayivelo wa varhangeri lava leteriweke .
Cincano wa miehleketo lowu tiseriweke sweswo a wu khorwisi .
Swi tele ngopfu sweswo !
Leswi a swi vuli leswaku hi hava swilo swa kahle leswi kombisaka swifaniso swa milandzu .
Nyika swivangelo SWIMBIRHI eka nhlamulo ya wena .
Lexi tsariweke xi kona .
Nkateko wa ku teka swifaniso wu ta humelerisiwa hi ndlela leyi landzelaka :
I ntsako eka mina ku endla tano .
Nandzeleriso na nhlelo swi fanele ku antswisiwa .
Ndzi tsakela ku kunguhata leswaku xivutiso lexi xi kongomisiwa eka Holobye wa Timali .
Kambe leswi a swi enelangi
Va swirhundzu na va matlhari , swa antswa ku ku xi tshika xi te tano .
Lexi hi xona kahlekahle xivangelo xa ku va hi tirhana na mhaka leyi .
Votala va vona va ta
Ku antswisa loku a ku nge tikombi .
Ndzi seketela leswi hi ku hetiseka tanihi leswi endliwaka hi ntlawa hinkwawo .
A swi ri erivaleni .
Hi mayelano na leswi hi ta leteriwa hi Nawu wa Rimba wa Vuxaka bya Mimfumo .
Vona va lava ku tirhisana .
Xikombelo xa Khoto
U landzurile ku famba .
Namuntlha hi tile ku khensa swinene eka n'wina hinkwerhu ka n'wina .
Ndzi ta tsakela ku khwatihata mhaka leyi yo karhi .
A nga va ni ku tshemba swinene mayelana ni sweswo .
Eka mhaka leyi hi nge vi na tindlela hatimbirhi .
Ndzi tsakela ku nyika marito yo tsundzuxa ya mbirhi hi ndlela yo tsemakanya .
Swi fanele ku landzeleriwa , naswona ndzi nge pfumeleli xo va ehandle ka leswi .
Phurogireme leyi yi ta ndlandlamukisiwa ku katsa swifundzantsongo hinkwaswo eka lembe leri taka .
Mi nge ndzi tsavula minsusumeto yo hlaya .
Leswi swi ta tirha na le ka ku byariwa ka mirhi hi va mabindzu enambyeni .
Matikhomele ya vatirhisi va gondzo i ya nkoka swinene .
Leswi swi endla swi tika swinene eka hina ku endla vulavisisi kumbe endlelo ro tshinya .
Leswi aku ta va ku hambana ko hetiseka hi swipimelo .
Ku kombisa khaqa , ku leha ka nkarhi wo ringeta .
Ku lulamisa swivumbeko leswi nga ta fambisa ni ku simeka timhaka to lunghisa misava ni minongonoko ya ku aka makaya .
Maphorisa , eka swiyimo sweswo , hakanyingi va hlamula kunene eka ku angula ka vona .
Xi le ntiyisweni naswona xi tilulamiserile ku vulavurisana .
Hi yo mhaka , xiyenge lexintshwa , loko u swi navela u nga vula ku rixaka lerintshwa , ri velekiwile .
A ndzi kumangi nhlamulo eka xivutiso lexi .
Hambiswiritano a hi tsakangi hi xiyimo loko xi te tano .
Swa laveka swonghasi ku xixima endlelo ra nkambelo wa ntshikelelo .
I nkarhi wo vulavula ntiyiso .
Ndzima yi voniwile eka :
Hi fikelerile leswi a hi kongomisile ku swi fikelela .
Hi teka leswi tanihi goza lerinene .
Xana ku vhotela ku hlawula eka swilo swo hambana hi yona ndlela yi ri yoxe leyi nga tirhisiwaka ?
Xa vumbirhi , ku na xilo xo tanihi nkarhalo wa ku kanerisana .
Kutani a hi swilo swintshwa .
Hi fanele ku endla ku humelela hi swona .
Nawumbisi wu kongoma eka ku lawula ntirho wa vusirheleri .
Ku herisiwa ka vusweti na nsiko lowu chavisaka .
Loko hi nga si vona muxaka wa misisi hi fanele ku vona vukwembu .
Swona hi leswi swa xirho xa mfumo .
Yingisela vanhu , ha ka kombela .
Xikongomelo i ku hatlisisa ku simekiwa ka tiphurojeke ta miako , ngopfu-ngopfu mati na mbhasiso .
Xilaveko xin'wana xa nkoka xa vumunhu i ndhawu yo tshama .
A ndzi ta tsakela ku va erivaleni swinene .
A ndzi swi teki tanihi murhi wa ku chicha ndzhwalo wa vuyimana .
Ntlawa wa mina wa boheka ku vhota wu kaneta
Ndzi langutela swa kahle mayelana na swoleswo .
Swiringanyeto leswi landzelaka swi nga ha tlhela swi endliwa hi nkarhi wa nhlengeletano .
Ndzi nge tshembi leswaku va ta pfumela eka lexi .
Swi tano , swipimelo swo karhi swi fanele ku endliwa .
Mapulanele ya phurojeke na maendlelo yo xopela swi fanele ku tiyisisiwa .
Yuropo ya ha ri ntsena ekusunguleni ka maendlelo .
Vo tala va vaaki va hina va vutisa leswi sweswi .
Ku hlayisa ntshamiseko wa vatirhi eswikolweni hilaha swi nga kotekaka ha kona .
Xikongomelonkulu xa nkunguhato lowu i ku yisa emahlweni .
Hi ku hatlisa .
Kambe ndzi ta swi tshika kwalaho .
Mhaka leyi i mhaka ya ku tsakela exikarhi ka hina , nsirhelelo exikarhi ka hina , ku humelela ko fana .
Xana hi nga swi huma njhani leswi ?
Loko swi nga ri tano , xana mitwanano leyi nga kona yi fanele ku tirhiwa hi ndlela yihi ?
Hlamusela xilaveko xo avanyisa hi mavonelo ya maphorisa .
Ku vile na ku laveka ko engeteleleka ka tikhoso leti eka swifundza leswi .
ku lwa na masungulo
Hi alana na leswi .
Loko switirhisiwa leswi fambaka swi suriwa , leswi swi fanele ku kombisiwa eka rhijisitara ra switirhisiwa .
Ku tumbuluxa mitirho yo engetela na yo antswa swi le mavokweni ya hina .
xiboho xi tekiwile
Swi fanele ku katsa masungulo , mirhi na mahetelelo .
Ndzi ehleketa ku ri i nkarhi wa kahle ku swi endla sweswi .
Cina na hina ncino wa vumundzuku .
I mhaka ya rhekodo ya mani na mani .
Swivangelo swa mina swo vilerisiwa hi xiboho swi khomanisiwile .
Sweswo a hileswi endlelo leri ringananisiweke ri vulaka swona .
Hlamusela hilaha ku fikelela ka swikongomelo swa bindzu swi pimiwaka hakona .
Kambe sweswo se swi humelerile .
Hinkwaswo a swi le rivaleni .
Hi nga swi endla !
Ku na timhaka to karhi leti hi faneleke ku ti yisa emahlweni .
Ntirho a wu ri eku yeni emahlweni eka kwalomu ka mune wa malembe .
Vuleteri bya vatirhi
Xana hi swihi leswi vathori va faneleke ku swi endla sweswi :
A hi veni erivaleni swinene : ku na xihlawuhlawu xa ku ya hi nghohe eka swidzidziharisi .
I swa nkoka leswaku vumaki , vurimi na swiyenge swa timayini swa hina swi lulamela ku pfuxetiwa .
Ndza tshemba a ndzi vanga ni tintwelo mayelana ni leswi a swi vuleke .
Wolowo i mfungho wa muganga wo hluvuka lowu nga kona ehansi ka voko ra nawu .
Swi fanele ku yimisiwa .
Mintsengo leyi khumbhekaka ?
Khampani yi nyikiwile vutifumi na vuolovi bya mafambiselo ya le henhla .
Hi na xiboho xo tsundzuka leswi .
Xexo kahlekahle i xivutiso lexi vutisiweke hi swiviko swimbirhi .
Xana leswi swi vula yini eka pholisi ya xibalo na timali ke ?
Sweswo a hi xona xiyimo eka nkarhi wa sweswi , vanghana va mina .
Hi ntiyiso ndzi ehleketa ku ri va fikelerile mbuyelo wa xiyimo xa le henhla swinene .
Xana swi nga siviwa hi ndlela yihi ?
Ndzi ehleketa leswaku hi na makungu ya n'wana ya swa timali ku va hi ti tirhisa .
Hi na swona swinawana .
Leyi i mhaka yintshwa .
Hi vona leswo hi tlhelo ra timfanelo ta ximunhu .
Eka nghingiriko wa wena kombisa leswi landzelaka :
A swi nga ri tano nkarhi hinkwawo , hilaha hi nga twa hakona .
Xivutiso i xa loko mali yi tirhisiwile kahle .
Mindyangu yikulu
Sweswo a ku ri xihoxo .
Dyondzo i ya nkoka eka miganga hinkwayo .
Xava swibye leswi tlhelaka swi tirhiseka ku hunguta mpimo wa thyaka .
Muviki u ringanyeta magoza .
Ku nga ri ku hi tsakile hi swona , phela .
Hambileswi ku nga na mitlhontlho leyi , sisiteme ya hina ya rihanyo yi famba kahle .
Ku na ndhawu eka mihlangano hinkwayo , leyikulu na leyitsongo .
Xo sungula , xana mpimanyeto wa kona i incini ?
Xikongomelo xa hina xi le rivaleni .
A ku na nchumu xin'wana xo engetela eka sweswo .
Ndzi lava ku ku khensa eka sweswo .
Ndzi ehleketa leswaku tirhelo leri ro sungula , ri na nkoka ngopfungopfu .
Leswi swi nga katsa ku tirhisa mafambiselo ya swa timali lawa ya tirhisiwaka eka masipala .
Xidemokirasi hakunene a swi tano ku i mhaka ya ntiyiso .
Hi langutela leswaku lava nga na vutihlamuleri eka swona va tengisiwa .
Matiko ya fanele ku nghenelela .
Hikokwalaho , hi fanele ku tlanga xiphemu eka leswi .
Mfumo wu sola swinene madzolonga lama nga heleketa xitereko .
Va fanele ku hluvukisa swivangelo leswi boxiweke kuva va seketela nkanelo wa vona .
Swirho swi vulavurile hi ku pfuna ka rhengu ra kona .
U komba ku tsakela ka wena ku tirha hi swihlawulekisi leswi :
Ndzi pfumelele ku hlamusela leswi ndzi vulaka swona .
Hikuva a hi swa hina ku tivona hi ri lavo lulama .
Mufambisi wa netiweke u fanele ku thoriwa ku hlayisa netiweke .
Sweswo hi leswi ndzi swi tekaka tanihi ntirho wa hina .
Swi boha leswaku hi ya emahlweni ?
A ndzi ta tsakela ku tlhandlekela miehleketo yi nga ri yingani laha .
A ku ri ntsako ku tirha na vona .
Naswona nongonoko wu nga ha ya emahlweni hi ndlela yaleyo .
Ku tsemakanya misava hinkwayo ?
Va fanele ku tiva hilaha va nga tisirhelelaka ha kona .
Swi amukeriwile hi Palamende
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku vulavula mayelana na tindlopfu .
Ku hundza eka xiboho xexo xa mafundza , ndzi lava ku tshikelela mune wa swiga .
Sweswo mikarhi hinkwayo swi tano naswona mikarhi hinkwayo swi ta va tano .
Hi ku komisa , ku na ntirho lowu se wu nga endliwa eka mhaka yeleyo .
Hi fanele ku leteriwa hi nkoka wa vumunhu .
Xiviko lexi hi vhotaka mayelana na xona xi na hiseko .
I kungu ra endlelo .
Hikwalaho , u fanele ku tlhelela eka ajenda sweswi .
Sweswo i ntlhontlho wa nguva leyi taka .
Makanelwa ya nhlengeletano leyi nga hundza
Xiboho xin'wana na xin'wana lexi nga na ku khumba ko karhi eka matirhiselo ya mali kumbe muholo xi fanele ku hlamuseriwa .
Timhaka timbirhi ta nkoka ti vuriwile eka nkanelo lowu .
Leyi a hi yona ndlela yo tirha swa mabindzu .
Tikhoto ta Xifundzantsongo ta ha ri xiphemu xa Khoto ya le Henhla .
Hi sweswi laha hi faneleke ku endla leswi .
Ku hluvukisiwa na ku simekiwa ka ku tirhisiwa ka miehleketo yo ringanisa eka ku kungu ro simeka .
Hi amukela na ku seketela swikongomelo swa rona .
Matimba ya khoto
I mani loyi a nga ta byarha vutihlamuleri bya ku teka magoza ya xinawu ?
Vadyondzi va ta twisisa leswi swi vulaka swona ku va ni xivumbeko xa xiphurofexinali .
Vumbabva byo tano byihi kumbe byihi , nxaniso na matirhiselo yo biha swi ta lavisisiwa hi ndlela leyi hetisekeke na ku tirhaniwa na swona
Mavonelo ya vona na leswi kombisiweke eka swibumabumelo leswi tsariweke swi tekeriwile enhlokweni .
Sweswi hi vitaniwa ku ya emahlweni .
Switirhisiwa leswintsongo hi nga na swona swi fanele swi tirhisiwa hi ndlela ya kahle .
Ntiyiso wa hambana .
Sweswi hi cincela eka nkanerisano hi mayelana na vumundzuku .
Hambiswiritano , a hi fanelangi sweswi ku tshika ntila lowu .
I ntiyiso leswaku tindlela ta ndziriso ta laveka .
Papila ri fanele ri kongomisiwa eka munghana .
Hikwalaho ka swivangelo swo tala .
Hi pfumelelana na sweswo .
Va ta twisisa naswona va ta tirha ni miganga .
mitirho ya Vakhomixinara
A hi tivi mitsengo leyi nghenisiweke na yona .
Ku cinca ko angarhela a swi koteki eka nkarhi wa sweswi .
Ku ololoxa mhaka leyi i mhaka ya xihatla .
Switshunxo eka swiphiqo
Hi seketela xiviko xa yena .
Yaleyo yi ta va ndlela leyi tsakeriwaka ya ku tirhana na swona .
Kambe leswi a hi nchumu wo fana hi ndlela yihi kumbe yihi .
Tisekitara ta mfumo na leti nga riki ta mfumo havumbirhi ti na nkoka swonghasi eka leswi .
Hi ku angarhela , leswi i ndlela laha swilo swi nga kongoma kona .
Foramu yo Lombisa Mali .
Ntirho wa mimepe wu fanele ku nghenisiwa eka dyondzo ya mianakanyo elembeni hinkwaro .
A hi nge kanakani eka sweswo .
khansele ya marito
Xana hi nga endla yini ku aka timali ta vanhu ?
Xavumbirhi , xiviko a xi boxi muholo na switsanana .
Ndzi pfumeleleni ndzi tlhela ndzi khensa swirho hinkwaswo leswi ngheneleleke eka njhekanjhekisano lowu .
Xana hakunenenene hi lava ku lwa na ku tlhakisiwa ?
Maendlelo lawa ya landzelaka yo ololoxa xiphiqo ya nga pfuna swirho swa Komiti ya Wadi eka xiyimo lexi :
A ku na mhaka yo alela timfanelo teto .
Kahle-kahle a hi ri emahlweni swinene .
Mani na mani a nga hundzuka mutsoniwa .
Maendlelo ya mahakelelo
Hikokwalaho ndzi fanele ku ku kombela ku yima .
A ku na lexi kanetiwaka .
Holobye , u hi byela leswaku hi fanele ku yima .
Eka miehleketo ya mina leswi i ku antswisa lokukulu .
Swi teka nkarhi .
Laha munhu u fanele ku tshama a ri karhi a tsundzuka timhaka ta leswaku :
Nkarhi wa ku aka hi vuntshwa na ku vuyelelana wu fikile .
Hinkwaswo swi kona .
Ndzi landzelela leswi humelelaka etimhakeni leti hi vukheta lebyikulu .
Hakunene hi pfumelelana na vonelo leri .
Ku hunguteka ka mpimo wa ntswalo , tanihi leswi na wena u nga vula ?
Xin'wana xa swona hi nkhaqato i xigwevo xa rifu .
Loko swi humelela , a hi fanelangi hi xungeta ku teka goza .
Ndzi tshemba tano hi ntiyiso .
Vafambisi va nyikiwe matimba yo vulavula eka leswi landzelaka :
Mfumo wu le ka maendlelo yo thola mulamuri eka Huvo .
A hi nge swi endli swi va swa vona , kambe hi ta swi endla na vona .
Hi lava ku herisa sweswo .
Lembe leri , ndzima ya nkoka yi endliwile eku simekiweni ka kungu leri .
Leri i rin'wana ra matlhelo leri fambelanaka na swisirhelelo swa maendlelo .
Hi fanele ku tirhisa xiyimo xa hina ku cinca vutomi bya vamanana .
Ku vuyela eka vundzeni bya xiboho .
Leswi swi ndzi fikisa eka mhaka ya matikhomelo yo biha ya xinawu .
I sisiteme leyi leyi nga hoxeka .
Nhlamulo yi olova swinene : a hi vona .
Xivandla xo sungula yi fambelana na ikhonomi na vanhu .
Hi ndlela leyi fanaka , ntwanano wa ntshamiseko wu fanele ku nyikiwa nhlokomhaka ya wona swi hetisekile .
Hambiswiritano , ndzi na vonelo ra leswaku kuna xivangelo xo endla tano .
Tiva leswaku mi endla sweswo - ku sirhelela xidemokrasi xa hina .
Huvo ya masipala yi nga ha tlhela yi nyika mitirho yo karhi na matimba eka Tikomiti ta Tiwadi .
Ndzi ku kombela ku ehleketa hi mayelana na sweswo .
NHLOKOMHAKA YA XIYENGE
Vunyingi bya milawu byi cincile xiyimo , kambe ku nga ri hinkwayo .
Vutomi bya vona byi nge pfuki byi fanile nakambe .
A ndzi ta tsakela ku boxa nsirhelelo wa le handle hi ku komisa .
Nkarhi wun'wana na wun'wana u fanele u pfuleriwa .
A ndzi kali ndzi swi tiva leswi a a ri na swona emiehleketweni .
Hi ntiyiso ndzi pfumela eka vumundzuku bya phurojeke leyi .
Xikolo xi kumeka emakaya endhawini ya vusiwana ya Kapa-Vupeladyambu .
Ndzi ringetile ku endla maendlelo ya va lama nga erivaleni swinene .
Ndza tsaka leswaku xiboho lexi xa mafundza xi amukeriwile .
Ndzi anakanya leswaku i swa miehleketo leyi tlakusiwaka .
Tirhisa sisiteme ya tinomboro leyi nga eka phepha leri ra swivutiso .
Ndzi teka vonelo ro fana .
Nhlavutelo wa swa Vutomi na wona wu fanele ku katsiwa eka kungu no simekiwa .
Palamente yi ri karhi yi kombela magoza nkarhi lowo leha swinene .
Hlamusela hi komisa hikwalaho ka yini leswi kuva xiphiqo xo tika eka khamphani ya hina .
Vatirhikulobye , ma swi tiva swinawana .
Ku ni vundzeni byintsongo bya ximunhuhatwa .
Ku na swiviko swo tala swo tano siku rin'wana na rin'wana .
Xilaveko xa leswi nga kotekaka i mbilu ya lexi .
Na yena u hi siyile hi xihatla .
Ku fika sweswi , a ndzi se vona swo fana na swoleswo .
Phuresidente u tiva kahle nawu lowu wa ndzinganiso .
Swikolo swi fikelela leswi .
Ku hava nchumu xo engetela xi lavaka ku vuriwa mayelana nhlayo ya vaxanisiwa .
Tirhiselo leri ra timali ri ta sunguriwa ku vonisisa swilaveko swa masungulo na miako .
Ndzi ta ba riqingho mundzuku ekaya .
Xana u ya vonile mahungu ?
Rhijisitara ra swirho
Kunguhata ku tshama wa ha bohiwile eka mhaka leyi .
Hi fanele ku tshembeka eka ku humelela na ku tsandzeka ka hina .
Tiphurogireme a ti si boha .
Ntsena loko eka :
Swi vula leswi swi nga se swi ri ka xitoko .
Ku humelela ku ta hlayisa mintsengo leyi ebangini ?
Ntwanano wu fikeleriwile eka vonelo ra swa timali .
Hikwalaho ndzi lava ku seketela kungu leri .
Walowo hakunene wu vile mongo wa xiviko xa mina .
Lexi xi le rivaleni xi fambelana na ku nyikiwa ka timali ka xona .
Swifundzankulu swi nge vi ntsena ejensi yo phakela rihanyo , dyondzo na nhlayiseko .
Kunguhata na vanhu
Tindhawu hinkwato leti lawuriwaka hi xifundza ti ta herisiwa .
Ku na leswi kotekaka swo hambanahambana .
Ku na ku twanana ka angarhelo ka leswaku ku tirha ka sisiteme ya xibalo ku kota ku :
E-e , sweswo swi ta hlwela .
Swi tlhela swi va ntiyiso leswaku xi na swihoxo swo karhi .
Mutsundzuxi wa le handle
Tiva no hlawula switirhisiwa swa mavoko leswi faneleke ku fikelela swilaveko swa ntirho .
Ku hluvukisa swikongomelo i goza leri landzelaka tanihileswi swi andlalaka ndlela leyi muganga wu nga ta fikelela xivono xa wona .
Ntirho a wu si hela .
Karhi wun'wana vanhu va joyina vukhongeri byo karhi .
Hikokwalaho xexo i xivutiso xa mina .
I mhaka ya tihakelelo ta mafambisele .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va ni xiphiqo xa muxaka walowo xa vunavetisi .
Ndzi teka leswi faneleke ku endliwa swa vhiki swi amukeriwile .
Mufambisi wa Ntirho , ha khensa leswi ka ha riki na mitlhontlho yikulu leyi langutaneke na vaakatiko .
Nkulo wa misava hinkwayo wa leswi fambisiwaka hi matimba a hi leswi swi humeleleke handle ka mitlhontlho ya swona .
Va le ku swi endleni - a va yimelangi wena u va byela sweswo .
Phurogireme ya Swiendlo
Ntlawa wa mina wu amukela mbuyelo wa mikanerisano ley .
A swi koteki .
Swa khensiwa hinkwerhu ka hina .
Kambe ku avanyisa loku anakanyiweke kahle na ku va ko sungula a swi ringananga .
Kutani ku endleka yini sweswi ?
Tanihi mfumo , a hi nge swi koti leswi .
Komba mimbuyelo eka vanhu ya swimakiwa swa maendlelo lawa .
Xiga xin'wana xa nkoka i xinakulobye .
U ve u endle hi tinyungubyisa .
Loko ndzi hlawuriwile , a ku ri ku humelela ka norho eka mina .
A ndzi lava ku tlhela ndzi ku vutisa xivutiso xin'wana .
Nhlavutelo wu fanele ku fambelanisiwa ni swifaniso .
Xiviko lexi hi nga na xona laha xi na nkhumbo wukulukumba .
Nsindziso wo rhurhisiwa eka vaaki wu yirisiwile .
Lexi i xiyimo lexi bohaka ku ringananisa nhluvukiso na ntirhisano wo tiyiseleka .
Hi nkarhi lowu swi humesiweke hi wona , minkanerisano a yi sungurile na mfumo wa khela .
U langutela ku hetisa ku xiyaxiya koloko ?
Leswi i ku fikelela ntwanano exikarhi ka mpindzulo na ku twela vanhu .
Xexo i xikongomelo xa masungulo xa ikhonomi ya makete ya vanhu .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swa hlamarisa .
Hi le ku endleni ka vundzeni byo kula .
Hi ni ndzhwalo lowu tikaka wa vumundzuku .
Hi ku vona ka mina , mbuyelo wu kahle .
Swivutiso leswi swa nkoka :
Hi ta ringeta ku fikelela leswi .
Hi lava ku sindzisa ku xiximiwa ka timfanelo ta ximunhu .
Swi fanele kuva ntiyiso .
Hakunene , nseketelo wa nongonoko wa karhi ku tlakuka .
Eka nkarhi wa sweswi , hi na ku tlula kumbe ehansi ka swinharhu leswi nga hlawuriwaka .
Kambe xexo a hi xikongomelo xa mina sweswi .
Tiva muxaka wa ntirho lowu .
Hakunene a swi tano , eka swiyimo swo tala .
Swi le rivaleni leswaku hi endlile swihoxo .
Tipholisi , tindlela na swiletelo swi pasisiwile .
Naswona ku na ntlhandlamano wa milandzu yintshwa ya vugevenga .
Hi lexiya lexi rixaka ra ka hina na rona ri lavaka ku xi endla .
Ndzi tsakela leswaku hinkwerhu hi tsundzuka leswi .
A ku na nchumu leswi nga endliwaka mayelana ni nkayakayo lowu ni switsongo .
Pulani yi fanele vonaka KU NGA SI VA na nhlamulo .
Na switirhisiwa leswi :
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku endla mhaka yo angarhela swinene .
Meyarankulu wa masipala ( kumbe huvo leyi nga na vutihlamuleri eka swa timali loko ku nga ri na meyarankulu ) va na vutihlamuleri bya ku lulamisa mpimanyeto wa masipala wa vona .
Njhekanjhekisano wu hundzukele eka nhlonipho wa Tsalwa ra timfanelo na ku tirhisiwa ka matimba .
U vurile leswi a swi fanele ku va swi vuriwile .
I vatsongo va vona lava fumeke .
Ku na ku onhiwa ka timfanelo ta ximunhu hi masiku hinkwawo .
Xin'wana xa kahle xi humile eka yena ku sukela loko a khomiwile .
Ku languta eka ntirhisano
Ndzi lemuka leswaku ku hluvuka ka tiko ku lava vuvekisi .
Ndzavisiso wu lavisisa vuxokoxoko na swilaveko swa vuhlanganisi bya mfumo na vaaki .
Ku humesa miehleketo
Eka tindhawu hinkwato hi fanele hi antswisa matirhelo ya hina ku fambelana ni lembe leri nga hundza .
Lexi hi xin'wana lexi hi nga kotiki ku vulavula swi va erivaleni hi xona .
Hi fanele ku va na ripfumelo .
Hi lava mimphikizano yo tala .
Ku hlanganisiwa ka mahungu ya nkunguhato
Kombisa matirhele ya inthanete
Lexi hi xona xivangelo xa ku va ndzi nga kotanga ku seketela swiringanyeto swa vona .
Ku kunguhata vumundzuku
Hi xona xiphiqo .
Swoleswo swi fanele ku seketeriwa hi nawu lowu nga lulama .
Kungu ri katsa ku tiboha loku landzelaka :
Eka Mafambiselo ya swa Timali , machudeni :
Hi lahlekeriwile .
I swa nkoka swinene ku va hi lulamisa mhaka leyi .
Leyi hi yona ndlela yo tlula hinkwato yo yi teka eka mhaka leyi .
A hi voneni leswi fambaka na xitsundzuxo .
Matimba ya maendlelo ya le ka leswi landzelaka :
Sweswo i hungu hi lavaka ku ri hundzisa .
Swivutiso leswi hi faneleke ku swi vutisa hi vamanana eka tindhawu na swiyimo leswi hinkwaswo i :
A ku na ku kanakana leswaku leswi swi se swi ri ku humelela .
Ndzi avelana na wena mavonelo ya leswaku swo tala swa ha fanele ku endliwa .
Loko swi nga ri tano , xana ndzi tekile magoza lama faneleke ku lunghisa xihoxo ?
Eka malembe mambirhi laya ha taka ku tava na nkayivelo eka ku nyika gezi .
Nhlengeletano a yi yimeriwile swinene hi va swa vuavanyisi .
Leswi hakanyingi a swi humeleli hi ndlela ya kahle ku tlula hinkwato .
Vulawuri byi valanga no tirhisa ku landzelela na swihlawulekisi swa Tsalwa ra Timfanelo eka Nhlangano .
A hi lava ku va xikoweto xo tiya .
Timfanelo ta masungulo !
Phepha leri landzelaka ri hundziseriwa eka Komiti ya Tiakhawunti ta Mfumo ku langutisiwa :
Hi hlawurile ku seketela xiviko lexi xa mpimanyeto .
A swi koteki , eka xikopu xa xiviko xa hina , ku boxa hinkwavo lava ngheniseke xandla .
Xana a wu ehleketi leswaku a hi fanele ku tirhana na mhaka leyi ?
Hi kumile mintlhontlho yo tala na timhaka leti vanhu va hina lavantsongo va nga langutana na tona .
Hi swoleswo hinkwaswo leswi ndzi lavaka ku swi vula eka mhaka leyi .
Nkoka wa mali
Rero i hungu ra hina hinkwerhu laha .
Ndzi lava ku yelanisa eka xiyimo xa swa tipolotiki laha .
Vuxokoxoko bya nkhuvo :
Vanhu hi vona va nga ta teka xiboho .
Mavikelo ya vukheta ya na xiave xa nkoka ku xi tlanga laha .
I ku cinca loku ku nga na xikongomelo xa ku sirhelela timfanelo ta ximunhu .
Xiviko lexi xi kombela ku va ku kumeka xitshunxo .
Mhaka ya mina ya vunharhu yi se yi boxiwile .
Xana hi ta yisa njhani vukorhokeri bya swa timali eka hinkwavo ?
Ndzi tsakela ku tsavula mune wa timhaka ta nkoka .
Leri a hi tirhiselo leri faneleke ra mpfuneto wa rixaka .
Ku na miehleketo yo tala ya kahle eka xivandla lexi .
Timhaka ta nkoka leti kaneriweke :
Komba vuxaka xikarhi ka matirhisele na xikongomelo xa pulani yo navetisa .
Bajete ya makhulukelo ya timali i xiphemu xa bajete ya swa timali eka purasi ra swa masi .
Loko swi nga ri tano , goza ro yisa emahlweni ri ta tekiwa .
A ku na xitshunxo xo olova xa xiphiqo lexi .
Hambiswiritano , ku ta va na ku siyiwa ehandle .
Madzanadzana ya vanhu va leteriwile eAfrika Dzonga ni le ntsungeni wa malwandle .
Eka xiteji lexi , sweswi i hinkwaswo leswi ndzi nga kotaka ku swi nyika .
Hi ku famba ka nkarhi , swi ta ololoxiwa hikokwalaho .
Kambe va tsandzekile ku dlaya moya wa yena .
Munhu wihi na wihi loyi a vulaka sweswo a nga swi twisisanga .
Hi byeriwile .
Nawumbisi wu tava ku humelela lokukulu .
Ndzi tsakela ku tshaha swivangelo swinharhu swa leswi .
Leswi se swi vuriweke i ntiyiso .
Lembe leri , ndzi ve na ntsako wo swi lulamisa .
Sweswo i goza ro aka leri fambisanaka na gondzo .
Nseketelo wa nhlawulo lowu nga tshunxeka wa xidemokirasi wu fanele ku va xirhangana .
Hambiswiritano , i ku hoxa xandla .
Tirhisa switirhisiwa leswi fambelanaka ngopfu ni rimbewu eku vumbeni ka pholisi ni matirhele ya tiphurogireme na tiphurojeke .
Leswi swi fanele na swona swi tikomba eka mpimanyeto wa swa timali .
Ha swi dinga naswona hi swi dinga hi xihatla swinene .
Hi taya emahlweni na ntirho wa wina wo lwisana na vusweti na mpfumaleko wa nhluvukiso .
Hi ta langutela leswaku u endla xitshembiso xa wena .
Ka ha ri na mitlhotlho leyi hi langutaneke na yona .
Namuntlha hi le kule swinene eka swona .
Nhlamulo leyi ya ka emahlweni yi fanele ku nyikiwa nkarhi na nkarhi hi ku ringana .
Khodi
Ku nghenelela eka swa nhlawulo
Hi ta vona leswaku mi nyikiwa matimba .
Ku seketela nhluvukiso wa le makaya na nkatsano wa swifundza .
Hikokwalaho ndzi ehleketa leswaku sweswi swi enerile eka swa namuntlha !
Hi ta xi endla .
Swi na nkoka ku hi endla xanchumu .
Leswi swi kombisiwa laha hansi .
Timhaka tinharhu eka vundzeni bya xiviko xa mina .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku xiboho xa hina xa mafundza xi tele swivutiso .
Loko swi te tano , a hi vaseketeri va magoza lama .
Hi mina loyi .
Hambiswiritano , ku languteriwa kuri vakomberi va hoxa xandla . .  .
Swi ta lawuriwa hi khoto
U humelerile .
Hikwalaho ka xivangelo lexi , ndzi twanana na xiyimo xa muviki .
Ndzi ehleketa leswaku ndzi vekiwe eka vusirheleri .
Lexi hi xona xivangelo xo tirhisa swidzidziharisi leswi nga aleriwa eka swa mitlangu .
I xitirho xo mbindzimuxa dimokirasi .
Ndzi tsakela ku tshembisa Yindlu leyi leswaku hi tiyimiserile eka ntirho .
Hileswaku vutihlamuleri byi tama bya hari kona .
Swi fanele ku yisiwa eka :
Kambe kuna xiphiqo .
I swikulu ku kunguhatela vumundzuku bya wena .
Xana u ehleketa leswaku muhlayi a nga ringeka a teka ntirho lowu ke ?
I swivutiso swintsongo swinene
Swi langutisisiwile .
I swa nkoka ku u tlhele u swi vula .
Ntwanano wa matirhelo i ntwanano exikarhi ka masipala na munyiki wa vukorhokeri laha munyiki wa vukorhokeri a nga na vutihlamuleri bya vufambisi , matirhelo , ku lunghisa na ku hlayisa vukorhokeri byo karhi .
Leyi i milawu leyi hi faneleke ku endla leswaku yi tswala mihandzu .
Hambiswiritano , nhluvukiso wa nkarhi lowo leha wu mayelana na mbango na wona .
A ndzi ta tsakela ku lulamisa mhaka ya vumbirhi , pholisi ya ntirho .
Yuniti leyi i khale yi lulamisiwile .
A hi ehleketi leswaku kungu leri ri fanerile .
Ndzi na swivutiso swi nga ri swingani .
A ri ta va goza ro ya emahlweni - ku tlakuka .
Xana ndzi lava swikili swa njhani ku swi tirhisa eka ntirho ?
Ku hava eka leswi swi humeleleke hi swoxe .
Kambe hi fanele ku xixima ku rhandza ka vanhu .
Palamende yi tiyimiserile .
Xana swi vula yini leswi ?
Hi fanele ku va na leswi swi ri na tshaku ra swa nawu .
Tanihi muviki a ndzi tinyungubyisa ngopfu hi mbuyelo .
A hi le kusuhi na sweswo .
Hileswaku nakambe hilaha hi vuleke , Holobye wa Dyondzo u ta sungula phurogireme yoleyo vhiki leri .
Hikokwalaho ka yini swi fanele ku va dyondzo eka hina ?
Xana hikokwalaho ka yini hi fanele ku cinca ?
Kahlekahle , va nga endla ku antswa swinene .
A va fanelanga ku tshikiwa va pona eka swiendlo swo biha .
A ku na nxiximo eka sisiteme ya vutleketli swo fana na leswi .
Hi tlhela hi tirhisana kusuhi na hinkwerhu ka n'wina mayelana na leswi .
Sweswo hi leswi laha hi nga ku swi endleni hi vutengi no olova .
Naswona hi fanele ku tiva swo tala ku vona leswaku leswi swa humelela .
Vumbiwa bya Phalamende
Hakunene , hi hanya emikarhini ya xiwelo .
Xo sungula , nongonoko wa swidyoho wu fanele ku ndlandlamuxiwa .
Kambe hi swona !
Hi ku vona ka mina , e-e .
Swa olova ku khumbeka hi swona .
Lexi i xiphiqo xa swa tipolitiki ku nga ri xiphiqo xa xithekiniki .
Magoza yo kongoma no hatlisa yo hlasela vusweti
Vaaki va fanele kuta eka hina naswona va fanele kuta hi nkarhi .
Leswi swi vile tano ntsena hi xiphemu .
Ndlela leyi tirhaka yo fambisa xiyenge lexi i ku :
Ndzi ehleketa , ngopfungopfu hi ndzilekani wa swifundza .
U ehleketa tano buti ?
Muako wu ni rivanti ra nsimbi leri tshamaka ri pfuriwile mikarhi yo tala .
Hi fanele ku hluvukisa pholisi leyi nga ta tirha .
Ndzi langutisa eka mhaka leyi nga laha hansi .
Hi seketela switsongo leswi .
Xana i yini swi nga na nkoka hi xiyimo ?
Senthara ya khomphyuta ya laveka eka ku dyondzisa dyondzo leyi .
Kutani ku bohiwa ku hundzisela mahlweni nkarhi wo hetelela .
Manana Xandla xa Xipikara , ndzi khensa eka nkarhi lowu .
Swi ringene .
Xa mahetelelo , malembe ya tlhanu lama taka ya ta va ma nkoka swinene .
Eka vumundzuku , xana ku tava yini ntshikelelo wa ku cinca ?
A ndzi lavi ku pfulela njhekanjhekisano wukulu .
Sweswo swi nge endli .
Ku hleriwa ka swiphemu swa mapurasi .
Kutani ndza tshemba leswaku laha u endlile ntirho wa xiyimo xa le henhla swinene .
Mianakanyo yi hundzuka muchini lowu endlaka vutshila .
Endlelo na xiyimo :
Xiphemu xin'wana xa nkoka xa nawu wuntshwa i Komiti ya Vukorhokeri bya Nkoka .
Mhaka leyi hi yona leyi nkarhi na nkarhi ku kaneriwaka hi yona .
Senthara ya tiqingho leyi heleleke na yona ya laveka .
Swiyenge leswi ku yelanisiwaka eka swona eka tindzimana leti landzelaka i :
Lowu i hundzulo wu ri woxe lowu nga amukeriwangiki .
Ndzi seketela ngopfungopfu miehleketo yo tifambisa ka vaphakeri va vukorhokeri .
Hi ku endla tano , hi tiyimisela ku :
Swa antswa ku humesa swilo leswi eka tirhelo .
Ku ya hi vonelo ra mina , sweswo i swa nkoka swinene eka vuxaka bya vumaki .
Sweswo handle ko kanakana swa tika .
Mfumo i wa nkoka .
Hikokwalaho hi tlhelela eka xiphiqo xa nkarhi lowu nga hundza .
Hi fanele ku va hi tsaka leswaku leswi swi tano .
Wu kombisa leswaku hi le ndleleni leyi faneleke .
A ku cincanga nchumu .
Swisirhelelo leswi faneleke swi fanele ku va kona .
Hi hanya eka tikonkulu ra vusweti swinene emisaveni .
Sweswo , hakunene , swi nga pfuna eka swiyimo swo tano .
Swi na xiphiqo swinene .
Swi na nkoka ku yisa emahlweni ku seketela goza leri .
I xilo lexi hinkwerhu hi talaka ku twanana eka xona .
Pfumala nkateko , hambiswiritano , endlelo leri a ri si sungula .
A ndzi vuli leswaku xexo i xihoxo xa wena .
Ku ta endliwa maendlelo ya ntsengo wo tiya .
Xin'wana nakambe , xi fambisana na mbango .
I yini ku hlaya eka leswi landzelaka :
Swi nge teki swo tala ku swi endla .
Kombisa nsinya wa vulawuri lowu nga tirhisiwaka ku lulamisa swiphiqo leswi .
Xana swoleswo hi swi endlisa ku yini ?
Va swirhundzu na va matlhari , hi humesile mphako lowu nga na vutihlamuleri .
Ku tumbuluxiwa ka komiti yo rhangela ya xifundzankulu swi fanele ku langutisiwa .
Tanihi leswi u swi tivaka , i mhaka yo pimiwa .
Xivangelo , swi le rivaleni , i xa timali .
Hi nga ka hi nga pfumeleli leswi swi endliwa eka hina .
Leswo swa karhata swinene .
Matirhiselo ya :
Ku kunguhatiwa ka malulamiselo ya vutleketli sweswi swi le ku endliweni kahle .
Pholisi ya swa vurimi yi dinga hundzuluxo handle ko kanakanisa .
Leswi swi ndzi tisa eka mihundzulo leyi nga andlariwa .
Hikokwalaho , ndzi ehleketa leswaku swi lava maendlelo lawaya yo hlanganisa .
Hi mhaka ya nawu , n'wana i munhu loyi a nga ehansi ka malembe ya khumenhungu .
Mina hi ndzexe ndzi tiyimiserile ku vona nxaviselano wu humelela .
Masungulo swi vula leswaku ku fanele kuva ni vuhlanganisi na ku tihlanganisa .
Hi ku tlhandlekela , ku na swilo swinharhu leswi lavekaka .
Vatirhisi va susumeta mphikizano na ku kula ka ikhonomi .
Leswi i ku hunguta ku andza ka ku avelana mbuyelo .
Swi hi siya eka xiyimo xo nonoha swinene .
Ndzi tlhela ndzi tshemba ku i ku tshikeleriwa ka xidemokirasi .
Hi fanele kuva na tihanyi leswaku leswi swi ta fika emakumu .
Mhaka ya vumbirhi leyi ndzi yi vulaka i mayelana na ntirhiseko .
Ku fanele kuva ni nseketelo wa mfumo naswona kuva ni ku aka mintsengo .
Hi na ntirho wolowo wa vurhangeri lowu susumetiweke eka hina .
I mani Holobyenkulu ?
Ku nyikiwa ka miehleketo ko tsandzeka ku tikhoma i mhaka ya siku rin'wana na rin'wana .
Hikokwalaho hi tsandzekaka ku tirha handle ka xona .
Ku akiwa na ku hlayisiwa ka mapatu ya masipala i vutihlamuleri bya mfumo wa miganga .
Vunyingi bya vadyondzisi byi vuyerile exikolweni namuntlha ku ya lulamisa .
Ku lemukisiwa hi timhaka ta nkoka hambiswiritano a swi enelangi .
I xiyimo xa nkateko ku xi tirhela .
I endlelo leri yaka emahlweni .
A ndzi tivi loko u nga langutela leswi .
Nhlamba a yi amukeleki .
Eka mavhiki ya mune laya hundzeke .
Tirhisa ntirho wolowo tanihi laha ku sunguriwaka kona nkarhi wo endla .
Hikokwalaho , hi hlawula ku vhotela ku kanetana na leswi susumetiweke .
Switandzhaku swa swikambelwana swi fanele ku va erivaleni swinene .
Hi na vuswikoti .
Leswi a swi nga humeleli hi matimba ya makete ntsena .
Ha khensa eka tibondo leti hi nga avelanaka na vona .
Leswi lexi xi nga hi mayelana na swona i mpfuno wa vahlapfa ?
Hi nga tixisi .
Hi tlhela hi tsakela ku landzula nkunguhato hi woxe .
Ntsena languta mhaka ya milawu ya xithekiniki .
Ku nghenela eka vulamuri swi fanele swi hlamuseriwa hi khoto .
Dyondzo na vuleteri bya timfanelo ta ximunhu ;
Hikokwalaho , a hi ta vhotela ntsena hi ndlela leyi nga yimiki ni xiviko lexi .
Sweswo hi leswi swi nga na nkoka eka nkarhi wa sweswi .
Kungu ra bindzu ri nga cinciwa hi ku famba ka nkarhi .
Swa tikomba hi va pfumelerile ku langutisisa dokhumente leyi .
Hi pfumeleleni ku ya emahlweni .
Nkuriso wu fanele ku tama wa ha ri nkoteko .
Swi tikomba ku ri na vavasati vo tala lava a va nga ri hava ntirho ku ringana malembe lama nga ehansi ka manharhu .
A ndzi ta tsakela nhlamulo ya wena .
Ndzi teka leswi tanihi maendlelo yo lava ku tivuyerisa ntsena .
Hi endlile xihoxo lexi fanaka eka nkarhi lowu hundzeke .
Vadyondzi va swi tiva leswi languteriweke eka vona .
Eka nkarhi wa sweswi swa tika ku swi twisisa .
Ku njhani
Leswi swi ta andlariwa eka nhlengeletano ya Khabinete ya Mawuwani .
Hinkwaswo leswi swi tumbuluxa swikoxo hi ku landza mafambiselo ya switirhisiwa swa vanhu .
Pholisi ya swa Timali eAfrika Dzonga .
Ndzi ta tsakela ku n'wi khensa eka xiviko xa kahle .
Hi na khombo ra ku kayivela ka swikili na ku pfumaleka ka mitirho .
A xi tiki ku tlula khapu leyikulu ya kofi .
Ku nga vi na ku nga twanani ; a ndzi ta swi amukela .
Kambe , a swi na mhaka , ndzi fikile .
Sweswo a hi matwisiselo ya mina ya xiyimo lexi .
Xa vunharhu , ku na ku thyiwa ka mfumo wo langutela .
Xo biha xa kona , leswi , i mhangu yiri yoxe .
Xipano xi laveka kuri xi :
Mhaka yaleyo ya nkoka a yi se endliwa namuntlha .
Mhaka hileswaku swi teka nkarhi .
Vanhu lava va na mavonelo lawa hi faneleke ku ya yingisela .
Milawu ya makhomelo yo hlawuleka na ku va yo hambana yi fanele ku tiyisiwa .
Maendlelo lawa ya na switandzhaku swo tika swa vutomi na swa ikhonomi .
Hi nge vhoti nakambe .
Sweswo eka hinkwaswo , hi leswi yena hi yexe a a ri karhi a swi kunguhata .
A hi ehleketi leswaku yi tiyile ku ringana .
Vanhu vo tala lava khale a va swerile sweswi se va antswa swinene .
Swi hambene .
Hi fanele ku tlakusa ntsengo wa nkwama .
Swikombiso swi nga katsa leswi landzelaka :
Swi fanele swi katsa maphepha ya rhekhodo .
Vayimeri va Khomixini ya Nhlangano wa Yuropo
Ndzi ku hluvulela xigqhoko no ku nkhensa swinene .
Ndzi ta tsakela ku ku va na vukheta swinene .
Swi fanele ku vumbiwa hi vuntshwa .
Xi njhani lexi ?
Hlamusela ku tumbuluka ka xivelekelo hi ndlela leyi landzela :
Loko milawu yi nga angarheli sweswo , va fanele .
Mpfumaleko wa vatirhi :
Ku ni mhaka ya ku herisa-ku-lulamela leswi nga si humelelaka .
Avelo wa tiphotifoliyo
Sweswo swi na nkoka ku va swi tshikeleriwa .
Ndzi rhandza ku khensa vanhu hinkwavo lava a va ri enkosini .
Timhaka leti landzelaka ti fanele ku katsiwa eka ndzimana :
U fanele ku tlhontlha mhaka yaleyo .
Vaakatiko vo tala a va ti tivi timfanelo leti ti nga kona namuntlha .
A swi tiyisekangi .
Ndza swi tiva leswaku a wu ri socha nkarhi wolowo .
ku gweviwa
Loko swa ha te tani , hi fanele ku endla yini ?
Nhlangano lowuntshwa wu simekiwile eku heleni ka Mhawuri .
Ku wisa loku landzelaka ku ta nyikiwa :
Xana leswi swi ta cinca lembe leri hakunene xana ?
Hinkwaswo leswi swi cincile .
Ndza hlamala hikokwalaho ka sweswo .
Vanhu lava nga ni vutsoniwa
Hambiswiritano , va nghenisile minsayino ya vona eka xona .
Xana hi lava ku teka muxaka wolowo wa goza ?
Maendlelo lawa ya landzelaka ma nga pfuneta ku fikelela leswi :
xiyimo xa le henhla swinene
Hi nga humelerisa leswi hi nkarhi naswona swi ri eka mpimanyeto .
Kutani i swa nkoka ku tihlanganisa na swirho swa vaaki hi mhaka leyi
Xi fanele ku amukeriwa .
I swa nkoka swinene , hikuva ndzi twanana na wena eka ku vilela ka wena .
Ndzi tsakela ku endla timhaka to hlayanyana hi nkarhi lowu pimiweke .
Hambiswiritano , ndzi fanele ku kaneta : a swi le rivaleni .
Hi vekile leswi erivaleni swinene hi nkarhi wa maendlelo ya bajete .
Ku vile ni nkumbetelo ehenhla ka swona , wa swi tiva .
Ndzi se ndzi swi tivisile leswi .
Matimba ya lwandle ya ni nkoka namuntlha ku tlula eka nkarhi lowu nga hundza :
Eka ku nyika vukorhokeri bya masipala ku na tiphurojeke leti yaka emahlweni , tanihi ku hlayisa magondzo .
Swiletelo swi ta tsariwa swi vonaka .
Kombela lava rhambiweke ku amukela kumbe ku landzula ku nghenela nhlengeletano leyi .
Ku na nseketelo wa swona namuntlha , naswona .
Xiyimo xi cincile .
Swihambukelo swi nghenisiwile , kambe a swi nga ri na mati .
Ku hela ka ntshaho .
Nawumbisi wa Vululami bya N'wana .
Lexi xi nga ri tano , milawu yo tiya ya laveka .
Kutani , i xiyimo lexi nga le xikarhi .
Leswi swi xungetiwa laha tikomiti ta tiwadi ti sungulaka ku teka mitirho leyi hangalasiweke ya masipala ku fana na mafambiselo ya phurojeke ya le mugangeni na mafambiselo / vulanguteri bya swivevukisi swa ka masipala .
Lexi a xi vangi na ku khumba .
Hikokwalaho , vuswikoti bya ku hlaya i bya nkoka eka xidemokirasi .
Ndzi ehleketa kuri ku twisisa ka mina i kova Samiti yiri Samiti ya xirho xa matiko .
Ku cinca lokukulu loku pasisiweke eka Swiringanyeto ku katsa :
Hinkwaswo swi kombisa leswaku ku kula loku ku ta ya emahlweni .
Va endla tano hi ku lava :
Kambe eka mongo , hi pfumelelana hi vutalo .
Swidingo swa vuleteri bya komiti ya wadi swi hambana ku ya hi masipala wo karhi .
Vavasati i vaxanisiwa vo hetelela emisaveni hinkwayo - ngopfungopfu eAfrika .
Miehleketo na switshunxo hinkwaswo leswi mi nga swi lavisisa .
Hinkwaswo leswi saleke i ku swi simeka .
Vona a va nga ta chava .
Tikomiti ta Tiphotifoliyo
Vaaki hikwalaho va fanele ku nyikiwa nhlamulo .
A swi ki swi lava ku vuriwa , hi fanele ku langutisisa hi vukheta swiphemu swa mbango .
A hi ta tsakela ku endla ku hambana loku nga erivaleni .
Lexi xi hambanile hinkwaxo ka xona .
Khombo ra kona , ku ve na ku ya emahlweni kutsongo ku fika sweswi .
Xana va nga va va ri na yini xo xi tumbeta ?
Maendlelo lawa hakunene a ya nga fanelanga ku vuyeleriwa eka nkarhi lowu taka .
Tisampuli ta ngati ti tekiwile ku kambisisa swivangelo swa swikombiso leswi swa mavabyi .
I masiku ntsena ma livhi leyi faneleke ku nyikiwa mutirhi lama nga kona la nga ta rhumeriwa .
Ndzi seketela ku va xikoxo xi endliwa vugevenga .
Nkandziyiso wa Xiviko wu le mavokweni ya Khomixini sweswi .
Hi fanele ku jikisela nyingiso wa hina eka timhaka leti .
Ndzi fanele ndzi ya emahlweni .
Hambiswiritano , sisiteme ya tsakisa .
Leswi i masungulo ya njhekanjhekisano wa namuntlha .
Sweswi swiyimo swinharhu swa laveka , tanihilaha swi vuriweke hakona eka xiviko .
Xiyenge xa le ka muganga i ndhawu leyi vaaki va tekaka xiave eka ku teka swiboho swo vumba mbango wa vona , na ku tirhisa timfanelo ta vona na xidemokirasi .
Swi tano , mfularhelo wu fanele ku va mhaka ya kona .
A ndzi ta rhamba hikokwalaho nseketelo wo anama ku tlula hinkwayo lowu kotekaka .
Leswi swi landza mintolovelo leyi nga kona .
Vukorhokeri bya rihanyo ra swifuwo .
Swi kumeka ku swi nga va swikongomelo swo tika .
Tikhoso ti endliwile hi ndlela leyi :
Nyika leswi kumiweke
Matshalatshala eka ndhawu leyi ya fanele ku tekeriwa enhlokweni na ku khutaziwa .
Xana u vavisekile byongo ?
Nhlamulo ya mina i e-e .
Xiphemu xa maendlelo xi ni nhlayo ya ku cinca ko karhi .
Hi nseketelo wa Komiti ya Photifoliyo ndzi andlala Nawumbisi lowu eka Yindlo .
Lava i vanhu lava hi faneleke ku va khensa eka ntshunxeko wa hina na xidemokirasi lexi hi tiphinaka hi xona .
Hi nga rhumeli hungu ra ku . .  .
Naswona hakunene sweswo swi hi sindzisa ku teka goza .
Mihlangano ya nhungu yi hundzile eka endlelo leri eka siku ro sungula .
Ndzi ku navelela njombo na ku humelela eka ntirho wa wena .
Leswi hinkwaswo i swiringanyeto swa kahle .
Ndhawu ya le handle ya bokisi :
I swa nkoka hikwalaho ku vona leswaku ku na ndzinganano lowu nga wona .
Ku xavisiwa ka ntlangu wa vutomi .
Xiphemu lexi xi humile swinene eka xiyenge xa mphikizano .
Leswi swi katsa tindlela hinkwato ta ku xanisiwa hi swa masangu , ku katsa ni ku pfinyiwa .
Va fanele ku swi lemuka leswaku va na nseketelo wa hina .
Khanselara wa wadi i mutshamaxitulu wa komiti ya wadi , hikokwalaho i xirho xa nkoka xa komiti .
Sweswi swi tava swo biha !
Khanselara
Mavonelo ya vona ya seketerile ndzavisiso .
Khonsepe ya vuhlayisi yi fanele ku hlamuseriwa swi va erivaleni .
Swi tlhela swi va mayelana na moya wo fikelela ntwanano mpimo wu nga fikeleriwanga .
Mhaka ya mina yo hetelela i ku kombisa leswi ndzi hlamarisaka .
Lexo sungula i mhaka ya swa nawu .
Ku suka eka vonelo leri , vuhlayiseki byi engeteriwile , hakunene .
Kutani ku na milawu leyintshwa eka xiphemu lexi xa sexini .
Hi swona swi endlaka leswaku sweswi hi ri eku kunguhateni , xikombiso , ku lulamisa leswi endliweke hi magugu .
Lexi xi yimela ntlhontlho .
Xo hetelela , hi tikuma hi ri eka xiyimo xo hlamarisa .
A hi xirho sweswi ?
Ku ta pfumeleriwa mali kumbe ku posa kunene .
Hikokwalaho , i swa nkoka swinene ngopfu leswaku swi seketelana .
Xi fanele ku yimisiwa .
Ndzi ringanyeta leswaku swi fanele ku lulamiseriwa cinco lowu .
Ndzi khensa nawu lowu .
Magoza yo karhi ya laveka hi ndlela yo tivikana eka ndhawu liya .
A wu nge heli mbilu .
A wu si vula nchumu ehenhla ka timhaka leti .
Swi teka ku langutisa swinene eka swiphemu swo hambana swa xifundzankulu .
Xana u tiyimisele ku endla yini hi leswi ?
I xiboho xa kahle .
Dyondzo yi fanele kuva mhaka ya rixaka .
Matiko yo hambana ya na tisisiteme to hambana .
Swi ta va rini sweswo ke ?
Xi ta olovisa matirhiselo ya ntwanano wa rimba .
Hi fanele ku va erivaleni swinene eka leswi .
Walowo i mpimo lowu hi nga ta ya emahlweni hi wu tirhisa .
Minkomiso yi tirhisiwile eka tsalwa :
Hi lava ku tumbuluxa rimba leri nga erivaleni ra swa nawu .
Lexo i xirhangana .
Hi fanele ku va na vuswikoti swinene na ku hatlisa swinene .
Va tivisiwile hi leswaku leswi swi ta humelela .
Hlamusela khonsepe ya ku hetelela ka lembe-ximali .
Ku hambana na leswi vuriweke , hi fanele ku va khutaza ku nga ri ku va heta matimba .
Lexi a xi ki xi lava ku vuriwa .
Vuswikoti bya mihlangano
Kutani hi ta vona loyi a nga na vunyingi .
Amukela xiyimo na ntiyiso , swa fana !
Xiyimo eka sisiteme ta timali ya matiko ya misava xa ha kanakanisa .
Ndzi tshemba leswaku leswi swi hi kombisa ndlela yo yisa emahlweni .
Nawu hi leswaku hi tshama eka nhlokomhaka leyi twananiweke !
Xa vumbirhi , ku na xiave xa vuvekisi byo kongoma bya matiko mambe .
Hi fanele ku tlhela hi ya emahlweni hi simeka ku lulamisa ko yisa emahlweni .
Sweswo swi vuriwile laha eka mikarhi yo hlayanyana .
Swi tlakusa na ku seketela ndzavisiso lowu kotekaka wa masungulo .
Wena u nga swi vona sweswo .
Xilaveko xo ringananisa xitirho xa tikomba ku suka eka leswi landzelaka :
Ntshikelelo wa nthyakiso , ku huma ka gasi ya yindlu ya rihlaza na macincelo ya maxelo swa chavisa .
Ndzi lava ku va byela leswaku matshalatshala ya vona a ya helelanga emoyeni .
Vaendli va swikombelo va pasile handle ko endla swikambelo swa le magondzweni ;
E-e hi swivangelo leswi andlariweke laha henhla .
Matiko laya ha hluvukaka ya fanele ku tekiwa tanihi vanghana lava ringanaka eka ku hluvuka ka ikhonomi ya wona .
Swipimo swi le henhla swinene eka nkarhi lowu .
A xi ri kusuhi swinene .
Hakunene a ndzi ta n'wi seketela eka sweswo .
Ndzi vile na nkateko wo rhangela ntirho lowu wa nkoka .
Ndza ri ala nxopaxopo lowu .
Sweswo a swi ta lwisana ni xikongomelo xa hina xa ku olovisa .
Ku navela ka hina ku endla milawu eka ndhawu leyi hi leswi amukelekaka .
Ku hakeriwa ka vukorhokeri i mhaka ya nkoka swinene eka ku durha ka mixavo ya sweswi .
Hi nga swi seketela , hilaha swi nga xi swona sweswi .
Hi tlhelo rin'wana , swi endla nawu lowu nga tumbuluxiwa kahle .
Sweswo swi hetisa xiphemu xo sungula xa nhlamulo ya mina .
Hikwalaho ka yini , kahle-kahle , u lava ku endla leswi ?
Swa tsakisa swinene ku ku vona u ri exitulwini .
Ntirho wa Khomixini
Khomixinara , a swi nge cinci nchumu .
Loko ku ri na nyimpi , ku ta va ku ri mhangu .
Nseketelo wa vuleteri eka dyondzo yo lwisana na vukungundzwana yi nyikiwile .
E-e , inkomu , a ndzi nga ngheni eka njhekanjhekisano .
Ku ta va ku ri ku onha xifundzho .
Leswi hinkwaswo i mayelana na pholisi yo fana ya swa matiko ya le handle na vuhlayiseki .
Ndzi ta vula leswaku xitatimende lexi xa tika ku ri kaneta .
Ndhawu yi ni tindhawu leti landzelaka :
Milawu na mintwanano
Namuntlha nkanelo wu ta hi nkarhi wa kahle .
XIKOMBISO XA MASUNGULO
Ku tumbuluka ka senthara ya vuxokoxoko bya switirhisiwa swa amukeriwa swinene .
Kutani ndzi vekile ku cinca loku nga ta herisa swoleswo .
Hambiswiritano , se hi swi sungurile ku lwa na leswi .
Leswi swi le rivaleni ku ku hlawuriwe pholisi leyi sunguleke ku hakela mikavelo .
Hikokwalaho ndzi tsakela .
Ndzi seketela xiviko hi mbilu ya mina hinkwayo .
Swiphiqo swi kumeka hi ku olova , kambe switshunxo a swi tali ku olova .
Mali leyi yi nyikiwaka hi ku landza maehleketelo lamanene
Hi kanetana na sweswo tanihi leswi ku nga vunwa .
Hikokwalaho , maendlelo yo tala a ya humelelangi .
Xiletelo xa vatirhisi xi fanele ku katsa leswi landzelaka :
Kutani swoleswo i nhluvuko wa kahle lowu hi nga wu seketelaka .
Magoza eka maendlelo ya nkunguhato wa minxavo .
Hi le tlhelo , va nga tirhisa netiweke leyikulu ya le magondzweni ya rixaka .
I swa nkoka leswaku vutihlamuleri byi tsariwa ehansi eka nkunguhato wa nhluvukiso .
Kambe , nakambe , namuntlha mpakaniso wu le ka swinawana .
Hi lava xitirho .
Nomboro ya ntsariso
Nkarhi wu fikile eka hina ku teka goza leri .
Hambiswiritano , sweswo i swilo leswi hi nga kotaka ku tirhana na swona .
Ndzi kombela ku rhula - ku phyuphya emiehleketweni na vutihlamuleri .
Nkateko hileswi mihundzuluxo yo ka yi nga ha amukeriwangiki .
Hi twa hi vaviseka swinene ku va hi lemuka swikoxo swa mpimanyeto wa tiko .
Hi fanele ku tiva loko vaakatiko va ri ni mfikelelo wa vuhlayiseki bya nkoka bya rihanyo .
Ndzi navela onge a ndzi nga hlamula xivutiso xexo .
Ndhawu leyi yi le ku kumeni nyingiso eka vundzeni bya maendlelo yo nyika hi vuntshwa mali .
Se sweswi ndzi hundzulukela eka mfikeleleko wa vululami .
Mali leyi nga vekeriwa vanhu hi mfumo wa rixaka ku nyika vukorhokeri bya masungulo .
A ndzi na ku kaneta ; kahlekahle , ndzi hoyozela xiringanyeto xa kona .
I nkarhi wo yimisa ntlangu lowu nga kona .
Rihanyu , hinkwerhu hi pfumelelanile .
Ku na timhaka tinharhu leti a ndzi ta tsakela ku ti kanela .
Ku fanele ku nyikiwa matimba vuswikoti bya mavandla yo kala ya ngari ya mfumo .
Leswi nkarhi hinkwawo swi vanga swiphiqo , leswi hi nga ku ringeteni ku swi tshunxa .
Loko u nga swi koti ku tirhisa databesi leyi nyikiweke , endla leswi landzelaka :
Leswi swi nga kota ku humelerisiwa ntsena loko vanhu va vumba xiphemu xa maendlelo na ku va lava katsiwaka eka swiyenge hinkwaswo swa matekelo swiboho
A ndzi tivi ku i incini leswi swi humelelaka hi mayelana na lexi .
Kambe ha swi tiva sweswo .
Vululami i ndlela yi ri yoxe yo lwisana na ku papalata mhaka yo xupula lava tluleke nawu .
Eka mhaka leyi , na yona , hi endlile malulamiselo lama faneleke .
Swi twala ku ri na ku hambana swinene ku va laha .
Eka vona ku hava timfanelo ta ximunhu !
Swi tama swa ha lava ku voniwa leswi swi vuriwaka hi ku aka hi vuntshwa .
Ku avelana ndzhwalo swa ha ku vuriwa .
Hi fanele ku va na vurhena byo vula tano .
Tindziminyingi a hi xiphiqo .
Hi fanele , hi mavonelo ya mina , ku tshama hi karhi hi lemuka .
Ndza tshemba leswi swo va xiteji xo sungula ntsena .
Swo rhangisiwa swa nkoka swa xihatla i :
Xa vumbirhi , ku na pholisi ya ta maxelo .
Tirhisa milawu leyi landzelaka ku hambanyisa :
Sweswo i miehleketo leyi sweswi yi nga etafuleni .
Swi nge vi swi lulamile eka hina ku endla lexi .
Hikokwalaho , a swi bohanile swinene .
Sweswi hi lava swo swi sungula swintshwa .
Xana ndzi nga va na nhlamulo ya nkhaqato eka xivutiso lexi ?
Ndzi vona leswi tanihi goza ra nkoka .
Hi fanele ku antswisa vutshila bya hina ku endla tano .
Naswona swi va endla va hanya kahle na ku tiya swinene nakambe .
Hambiswiritano , ku hava nchumu lowu vuriwaka vunghwavavana byo tinyiketela .
Mimbuyelo yi ta fanele yi twisiseka .
Xiboho lexi hlanganeriweke .
Ku vekiwa erivaleni ka ntirho wa Huvo
Tirhisa mimovha ya matimba swinene .
Ntirho wa ntlawa wu ta katsa leswi landzelaka :
Bindzu ri nyika ndlela yo huma eka swa nkayakayo wa swa ikhonomi .
Leswi swa vilerisa eka komiti .
ku endla mahetelelo
Ku kombisa ntirho wa nkoka wa misinya eka mbango wa ntumbuluko .
Hi ku engetela , ku landzelela milawu i ka xiyimo xa le hansi eka nkarhi wa sweswi .
Leswi i swivutiso swa masungulo .
Xo hetelela , ku xiximiwa ka tinxaka letintsongo .
Nhlamulo ya wena yi tsandzekile ku tekela sweswo enhlokweni .
Hi lava ku vutisa mfumo ku ngari na ku chava na leswaku hi ya eku endleni ka sweswo .
Matsalana-Jenerali wa Nhlangano wa Matiko u na ntirho wo hlayisa Endlelo leri .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku xi hlayisa .
Hi swona swi endlaka leswaku hi ri eku kunguhateni ka ku hundziseriwa emahlweni ka ku khanisa .
Rifu ra yena i ku lahlekeriwa eka hinkwerhu ka hina .
Swi tlhela swi laveka swonghasi ku hunguta ku nga ringani eka makhomelo .
Hi ku komisa , mhaka leyi hi nga ta na yona yi lava ku :
Ntsena ku na vanhu lavotala lava miyelaka .
I yini ku hatlisisa ka xitirho ?
Komiti yo langutela ku cinca yi kona ku vona leswaku ku ni ku humelela eka leswi .
Xiviko xi ta hetisiwa ku nga si hela Mawuwana .
Amukela na ku hetisisa ntirho wa yena eka ntlawa .
Ndzi ehleketa leswaku hinkwerhu ha twanana .
Vamanana na vatatana , xiyimo i xo tika swinene .
Khomixini leyi yi ringanyeta nkongomiso wa rixaka eka ku cinca ka tindhawu eka swikalo swa tindhawu hinkwato .
Sirhelela ehansi ka kontiraka ya ndzindzakhombo .
Ina , swi tano na le ka mirhi leyi nga kona .
Ku vula ntsena leswaku xi na nkoka a swi enelangi .
Rimba ra nawu na pholisi
SWITATIMENDE HI SWONA KUMBE
Ndzi seketela kungu leri hi ku hetiseka .
Ntwanano wu tumbuluxa rimba lerintshwa ra n'wangulano wa swa tipolotiki .
Swa humelela ku va vanhu va va ni nchavo eka ku cinca .
Hikwalaho , ha tinyungubyisa , ngopfungopfu hi vavasati va hina vo ambala yunifomo .
Mimpimo hilaha yi hlamuseriweke hakona eka nghingiriko kumbe ntirho .
Tinhlengeletano ti khomiwa ku ya hi swikongomelo swo hambanahambana .
Ndza vula nakambe leswaku xiviko lexi a xi pfuni .
Mhakankulu yi fanele yi va mayelano na ku tlakuka ka mixavo ya swakudya .
Vayimelakulanghwa va fanele va pfumeleriwa ku kaneta , hambileswi swi nga oloviki ku teka xiyimo lexi .
A ku ri ni madzolonga mantsongo eswikolweni .
Leti i timhaka ta xivilelo xo tiya lexi lavaka ku nyikiwa nyingiso wa matimba swinene .
Sweswo hi leswi a ndzi tsakela ku swi tshikelela nakambe namuntlha .
Xiyimo xi fikile eka xiyimo xa nyimpi ya muvango .
Hlamusela sisiteme yo hlayela .
Loyi a nga na rivilo ?
A ndzi kholwi leswaku leswi a swi ta va mhaka ya kahle .
Hi tshemba leswaku lexi i xitshunxo lexi twalaka swinene .
Ndzi tshembha eka vumundzuku bya xifundzankulu xa hina .
Vamanana na vatatana , leswi swi pfala ku vhota .
U le ku yeni ekusuhi na vona .
Vamanana na vatatana , xin'wana na xin'wana xi na swipimelo .
Xivutiso xa leswi swa ha saleke ku endliwa .
ehansi xikarhi
Hakunene lexi xi tlhela xi tirha na le ka minongonoko ya xidemokirasi .
Swi tano , mhaka leyi yi fanele ku sungula eka vafambisi .
Hileswaku vurhumiwa byi lava ku tlakusa vuvekisi na bindzu eAfrika Dzonga .
Swi nga va pfuna ka vutomi bya vona bya masiku hinkwawo .
A hi tshembeni leswaku i swa hilaha ku nga heriki .
Leswi landzelaka i timhaka leti khumbekaka laha .
Hi fanele hi endla miganga ya hina leswaku yi va yi sirhelelekile eka vanhu hinkwavo .
Vamanana va endla mitirho ya vutshila ya mavoko ya le mugangeni
A hi fanelangi ku endla xihoxo xo fana kambirhi .
Hi ku vona ka mina xiviko lexi nga emahlweni ka hina i xa xiyimo xa le henhla .
Komiti yi bumabumerile leswi landzelaka :
Hi lowu nxaxamelo wo kambisisa swilo leswi mi nga vutisaka masipala mayelana na swona :
Xilo xihi na xihi xin'wana xo karhi a xi nga ta va na vutihlamuleri .
Ku humelela ka hina eka mhaka leyi i ka nkoka swinene .
A hi ku tsakela ka vumaki , vakhandziyi , kumbe vaaki hi ku angarhela .
Nkarhi wa lowo minhlangano ya vayimeri va vatirhi va vurile leswaku ku ni xiviko .
Miako ya palamente eKapa i yintsongo .
Ku tirheka ka mabindzu na ikhonomi swi hundzuka nkoka wo engeteleka eka matiko hinkwawo emisaveni .
Ndzi mi kombela ku seketela mihundzuluxo yeleyo .
Leswi landzelaka leswi ku nga hlawuriwaka eka swona swi se swi kombisiwile :
Xi tirha kahle .
Ku hava hakunene .
I tiko ri ri roxe leri nga endlangiki tano .
Mfumo wa muganga tanihi muhlanganisi : Mfumo wa muganga wu nga hlanganisa lava nga na swo swi tirha vo hambanahambana ku hluvukisa makungu ya nhluvukiso wa ikhonomi ya ndhawu
Ndzi pfumelelana na wena : na mina a ndzi ta tsakela sweswo .
Hlamusela leswi vulaka swona hi xileriso lexi .
Ndzi vona leswaku a hi yona mhaka .
Ku hava munhu loyi a nga vaka a nga tivi leswi swi nga xiswona hi tiko ra ka hina .
Ndzi nga amukela hundzuluxo wa nkunguhato wa vunharhu .
A ku ri vona lava a va kota ku koxa ku yimisiwa .
Magoza lawa ku bohiweke ha wona , hi laya landzelaka :
Xana hi wahi masungulo ya xikongomelonkulu xa nhlangano lowu ?
Hi ndhundhuzela xigwevo lexi tanihi ku hlula eka vuhlayiseki emapatwini .
Hi kanetana ni mavonelo yo tala ya xiviko .
Xitatimende xa swiboho swo kongoma leswi komberiwaka .
Ku hlanganisa loku ka nkoka ku tala ku ka ku tekeriwi nhlokweni .
Naswona ndzi lava ku tshikilela rito ' olova '
Leswi swi kahle eka ku humelela ka ntirho wa hina .
Swiyimo ni nkomiso wa swona swi hi ndlela leyi landzelaka :
Ntirho wa xiyenge lexi i minharhu .
o Ku vulavula hi mafambelo ya ntirho na ku pfuneta ta tiphurojeke leti simekiweke hi masipala .
I ku pfumala nkateko .
Ndza tshemba leswaku va ta seketela xitshunxo lexi .
Ndzavisiso wo kambela ku ringanela wa nsalo wa gondzo wu endliwile .
A hi languteni nhlengeletano leyi hi maendlelo mambirhi .
Xiyimo xa dyondzo
Yimani ndzi mi khensa kuva eka tlhelo ra swisiwana .
Maendlelo ya swilo lama nga erivaleni
Xikongomelo xa bindzu .
Kambe sweswo i vonelo rin'wana .
Mihlangano hinkwayo kutani yi ta va na nkarhi wun'wana wo kombela timali .
Hlamusela swiphemu leswinene na leswi nga riki leswinene swa tithekiniki to hambana .
Varhangeri va ndhavuko
Muviki u bumabumela ku amukeriwa xiyimo xa vanhu hinkwavo tanihilaha xi yimeke hakona
Ndzi tshemba leswaku hi fanele ku khomelela eka timhaka leti ta nkoka .
A ndzi ta tsakela ku boxa ntsengo wun'wana laha .
Hi nga vula ntsena ku ina kumbe e-e .
Hi maendleo lamantshwa , swoleswo swi fanele ku papalatiwa .
Kumbe xana ndlela ya hina a yi ringanani , kumbe hi ehleketa tano .
Ku sivela vugevenga ku tshama ku ri xilavekonkulu xa mfumo .
Xo sungula , ku na xiphiqo xa demokirasi na na ku tirhela swilo erivaleni .
Kuna swivangelo swo tala eka leswi , ku katsa ku rhurha .
Mfularhelo hi wona .
Samiti i xiphemu xa nkoka xa makungu ya mfumo ku lwisana na vusweti no tumbuluxa mitirho .
Timhaka to tala a tisi hlamuriwa .
Ku tlhela ku ri na ku onhiwa ko tala ka timfanelo ta ximunhu .
Loko ri ri karhi ri nga ri leri pfumalaka swihoxo kumbe ku va leri hetisekeke hi ndlela leyi ri kalaka swihoxo , ri andlala swiringanyeto swo tiya swa ku ololoxa swiphiqo swa tiko , na ku antswisa ku vulavurisana ka Maafrika-Dzonga ku suka eka swiyimo hinkwaswo swa vutomi eka ku aka vumundzuku bya hina .
Hambiswiritano , leswi i ndlela ntsena ku nga ri makumu .
Ku fanele ku hluvukisiwa xitirhisiwa xa swa timali lexintshwa .
Ku hava ni leri a ri kunguhatiwile kuva tinsimu ta rixaka .
Swivutiso swo lava ku hlamuriwa :
Mhaka leyi nga kona eka xiave lexi laha i xiboho xa endlelo .
Ku hava eka switatimende leswi swi nga ntiyiso .
Hi khomiwa hi tingana ku va swiringanyeto swa hina swi ariwile .
Kutani ku nge vi na hambana ka mavonelo .
Ndzi khensa xiviko .
Leswi swi komba ku sungula ka nsusumeto wa swa tipolitiki lowuntshwa .
Loko ku ri hava miehleketo ajenda yi ta pfumeleriwa .
Sweswo a swi ta va xikoweto xa matimba xa ku yisa emahlweni .
Huvo ya Rixaka leyi , hi ku angarhela , yi hetelelaka yi ri na vuyimeri byo ringanela .
Aswi pfuni nchumu .
Wena wa wu tiva mbuyelo .
A hi fanelangi ku tekela ehansi nkoka wa lexi .
Hi swi seketela swinene leswi u nga tela swona laha .
Ndzi kombela leswaku hi va khensa hinkwavo .
Ku ri hava ku kanakana , leri i goza rin'wana kuya eka tlhelo ra kahle .
Ku tumbuluxa Khomixini
Xana ku na swivilelo ?
Miehleketo leyi nga nyikiwa ya vumbirhi yi ta khumba ku vhota eka swa vumbiwa .
Kambe naswona hi fanele ku languta hi tlula mindzilakana ya hina .
Nhlamulo ya mina a yi kanakanisi .
Ndza ti sola hi lexi .
Leswi hinkwaswo i swivumbi leswi nga ni xiave xa ku xi tlanga .
I incini lexi hi nga na xona etafuleni namuntlha ?
A ndzi nge hlayeli .
Ndzi ta n'wi kombela a nyika vonelo eka sweswo .
Ku kumeka ka vukungundzwana ;
Swivutiso leswi tirhanaka na marungula swi hlamuseriwile eka tsalwa .
Pholisi leyi yi tsandzekile .
Ndzi ta tirhisa ntsena mune wa marito yo karhi .
Leyi i mhaka ya nkoka swinene leyi lavaka nxopaxopo wo enta .
Hakunene hi ta lava ku olova swinene eka nkarhi lowu taka .
Hlamusela hi vuenti .
Xiyimo lexi vangekaka na ku hlamula eka mahanyelo lawa ya vangiwaka hi matikhomelo na mavonelo .
Leyi i mhaka hinkwayo ya nawu wa xifundzha .
Sweswo i xikongomelo lexi hi xi vekeke hi hexe .
Laha , nakambe ku fanele ku va ni ku nga yisi emahlweni kutsongo .
I ku tsakela ka hina ku tlherisela endzhaku mukhuva lowu .
Mabindzu na Malulamiselo :
Ndzi ehleketa leswaku leswi ku ta vutirhelamfumo bya nkoka .
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku khensa hinkwavo vatsari va swiviko .
Leyi hi yona ndlela yo khomeka ya vukorhokeri bya vanhu .
Xana hi enerisekile ?
Eku sunguleni hi byeriwe leswaku xi ta va ku tsakela ka munhu .
Sweswo hi leswi ndzi kotaka ku swi vula .
MUXAKA WA RHEFERENSE
I nghingiriko wo hlawuleka hakunene .
HOLOBYENKULU WA NHLUVUKISO WA VAAKI :
Kambisisa maendlelo
Hi le ka levhele ya muganga eka tiwadi timhaka ta nhluvukiso ti katsiwaka .
Mintlawa yi kongomise eka leswi landzelaka :
Timhaka hinkwato leti landzelaka ti fanele ti kaneriwa ;
Loko swi nga ri tano , ku fanele ku va na mbuyelo .
Swihlawulekisi leswi tekeriweke enhlokweni loko ku ri karhi ku nyikiwa swihanano a ku ri :
Ntshikilelo wa hambanahambana swinene ku suka eka tiko rin'wana ku ya eka rin'wana .
Ku tika na swiphiqo swi ta tumbuluka .
Hlamusela nkoka wa switirhisiwa swa ntumbuluko leswi tiyeke ku yisa emahlweni .
Henhla ngopfu .
Ntshembo wa hina ntsena i nhluvukiso wa rixaka ra vaaki .
Hi gimeta mhaka leyi eka ku hlaya ka vumbirhi .
Komiti ya wadi na khanselara
Ndzi na mavonelo mambirhi lawa ndzi lavaka ku ku komba wona hi ndlela yo seketela .
Hakunene , hinkwerhu ha swi tiva leswaku ku cinca a ku tisa ntsena timfanelo tintshwa .
Nyimpi ya hina ya vugevenga na yona yi lava ku nghenelela ka miganga .
Ku hakelela huvo
Kambe a swi nga ri tano nkarhi hinkwawo .
Sweswo handle ko kanakana a swi kona eka yihi kumbe yihi ka mitsakelo ya hina .
Ku lulamisela ku tirhisa
Mhaka ya vumbirhi i mhaka ya ku nga thoriwi .
Nkarhi - nkarhi wu fanele ku va kahle eka lava nga ta ya eka nhlengeletano .
Hi tlhela hi va na vutihlamuleri eka vapfumalantirho .
Swivulavuri swimbirhi swa nkarhi lowu nga hundza se swi vurile timhaka to karhi .
Khabinete yi vumbiwa hi swirho swa palamente leswi thoriweke hi Holobyenkulu .
Leswi hi nga ku endleni ka swona i ku swi teka hi swi yisa eka xikalo lexikulu .
Swihlawulekisi swa endlelo swi katsa :
Hambiswiritano , ku ni timhaka leti nga si fikeleriwaka .
Hi fanele ku papalata ku vhotela xiviko lexi .
Ndzi fanele ku engeta leswaku hi dinga ku khomisa xisweswo .
Nhlamuselo ya swikongomelo
Eka nkarhi wa sweswi , a ndzi nge koti ku ku nyika nhlamulo .
Eka leswi , a ndzi ta tsakela nseketelo wa wena na nkongomiso wa miehleketo .
Bodo ya Vulawuri yi fanele yi nyika xiboho xa komiti yo tshinya .
Ndzi fanele ku hlambanya ntsakelo wa mina hi xiviri eka leswi .
Mphakelo na ku heleketa swa timhandzi .
Ndzi tsakile ku lemuka nakambe ku nghenelela ka vona ku seketeriwile swinene eka phurojeke leyi .
A hi fanelanga ku endla xihoxo xo fana kambirhi .
Mayelana na leswi , nakona , hi lava migingiriko .
Endlelo :
Ntsengo :  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
NDLELA YO HLELA
Va lava leswaku hi va pfuna eka ku tikarhata ka vona .
Ku tiphina hi timfanelo ta ximunhu eka tinghwavava na vaxavi va vona .
Hilaha hi faneleke ku vuyela endzhaku .
Xana kuna swikombiso swa nthyakiso ?
Xivutiso xi tala ku vutisiwa loko hi ntiyiso nawu wu laveka .
Khansele yi fanele ku boha swipimelo swa rheferense ya tikomiti .
Na xona xi tirha eka xiyimo xa mbango wo hetiseka .
Veketela milandzu hi mitlawa ku ya hi milandzu ya nkarhi wo leha na ya sweswi .
Swo tala swo tani eka nkarhi lowu taka .
Hi lava ntirhisano wa xiviri eka nhluvukiso .
Ku tlhela ku va ku antswa ka dimokirasi .
A ndzi nge lulamisi ku cinca loku hi nga twanana .
Sweswo i xiboho lexi tekiweke .
Ndzi khumbekile hi ku tsemiwa ka swimila .
Ntsena ku nga ri mina .
Leswi hinkwaswo swi lava ku tiyisiwa .
Eka nkarhi wa sweswi hi hundza eka mikarhi yo biha ku tlula hinkwayo .
Ku fika sweswi , Doroba ri tumbuluxile Mpfapfarhuto wa Endlelo ra Eneji na ku Cinca ka Maxelo .
Ndzi nga swi twisisa leswo .
Mhaka ya vumbirhi yi khumba vuamukeleki bya mfumo wa nkarhinyana
Ndzi hlawurile nkarhi lowu ku vula marito mangari mangani .
Pulani yi katsa tindlela to vona leswaku :
Swilo a swi nga ri na xikombo xa kahle eka nhlengeletano .
Nhluvukiso wa ikhonomi ya muganga
I swa xihatla swonghasi ku yisa mhaka leyi emahlweni .
Xavunharhu , maxelo .
Lexi i xiyimo lexi hi nga langutana na xona .
Mahungu mayelana na ku nyika mpimanyeto kumbe tirhelo ra mahakelelo ya mixavo ya tikomiti ta tiwadi
Ndzi ta tirhisa swikombiso swimbirhi ntsena .
Swikombiso swa nkoka mayelana na leswi swi katsa :
Ku koxa xiviko xa ntirho .
Ku suka nkarhi wolowo , a hi ri karhi hi tsala swipimelo swo kambela .
Ku hava la vulaka swona .
Muxaka lowu wa vubihi a wu le ka moya wa Nhlangano lowu .
A ndzi lavi ku ehleketela eka timhaka leti .
Matshalatshala yo vulavurisana ya fanele ya hetisisiwa hi ku hela ka Nyenyankulu ;
Timhaka leti landzelaka a tiri eka ajenda :
Ku na nkulo .
Yena u vulavurile a seketela .
Ri fanele ku sayiniwa hi wena ni mudyondzisi wa wena .
Hikokwalaho i incini lexi hi faneleke ku n'wi vitana xona ke ?
Sweswo i nsinya wa masungulo eka xiringanyeto xa hina .
Ku fikela nkarhi wolowo xiyimo xa ntlawa lowu xi ta tshamisa sweswi .
Sweswi swi fanele ku endliwa hi masungulo ya le henhla .
Swi na nkoka ku va timhakankulu tanihi xivono na swikongomelo swi hundzuluxeriwa eka ririmi ra vanhu lava tshamaka endhawini .
Swiphemu swa nhlayiseko wa swiharhi swi fanele hakunene swi tekeriwa enhlokweni .
Mbalango wa ikhonomi ya hina wu languteka wu ri kahle .
Ku aka a kuri hi ndlela leyi landzelaka :
Matimba ya mahungu ya tshama kuri ntsako wa ndzivalelano .
A swi amukeleki !
Eka ndzinganano , ndzi bohile ku vhota ndzi seketela .
Xivutiso xa mina xo hetelela xi fambelana na xiphiqo xa miehleketo .
Xexo i xo sungula , tanihilaha ndzi tivaka hakona .
Laha ku nga hava nkongomiso wa maqhinga , hi ta phalala .
mihlawulo eka xifundza
Swo tala swa ha lava ku endliwa .
Hakunene a hi ta lava nhlamulo eka mhaka leyi .
Ku hava loyi a vuleke leswi .
Hikuva a hi nge swi koti ku tshika swilo hi ndlela leyi swi nga xiswona .
Hakunene , i xin'wana xa swikongomelo swa mina .
Swi le rivaleni , demokhirasi a yi hetisekangi .
Hikokwalaho ndza mi kombela .
Kambe hi tlhela hi tiva leswi hi swi endlaka ku tiyiseleka .
Swirho swa bodo yo endla swivilelo swi ta thoriwa hi Holobye wa Timali .
Swi hi vumundzuku bya matiko tanihi leswi hi swi tivaka .
Swona swi durha ku tlula mpimo .
Matirhiselo ya mali eka kotara ya vumune hi nongonoko ya vile lama landzelaka :
A ndzi swi amukelangi .
Kambe i incini xi nga ku endliweni ke ?
Eka xivangelo lexi , hi ta tihumesa hi nkarhi wa vhoti .
Havumbirhi bya hina hi lava ku hunguta nxavo wa ku tikeriwa hi mpfumelelano na mafambiselo .
Komiti ya Wadi yi kona ku pfuneta khanselara ku va a endla vurhumiwa bya yena .
Xaxameta SWINHARHU swa swiboho leswi .
Xipano xo herisa xi ta tirhana ni swiphiqo swihi na swihi eka mhaka leyi .
Xo sungula eka hinkwaswo , vuleteri bya maphorisa
Kombisa no simeka mimpimo yo antswisa ntshovelo ku ya hi xiviko xa gingiriko .
Hi fanele ku vona leswi hi xihatla handle ko hluleka .
Hikokwalaho hi vitanile vatirhisani vo ringanana leswaku hi ta antswisa ntirhisano .
Vutomi na ku tinyiketela ka vona swi hi tisele ntshunxeko .
Ntirho wa le ndhawini i wa nkoka eka ndzavisiso wun'wana na wun'wana .
Hi fanele ku tama ha ha ehleketa hi hinkwaswo swa leswi .
Ku nga si sunguriwa dizayini kumbe kungu , swivutiso leswi landzelaka swi fanele ku vutisiwa :
Eka timali leti mapfhumba yo hambanahambana ya nga endliwa , yo tanihi lama landzelaka :
Tikhampani ti langutana ni nxungeto wo n'okisiwa .
Langutisa nhlamuselo ya endlelo .
Marungula lawa a ya kumeki .
Tanihi laha u nga vonaka hakona , xikombo eka senthara yi hi tindzimi tinharhu .
Mitwanano swi kona .
Mudyondzi a nga tirhela ekaya .
U fanele ku hluleka ku nyika vumbhoni byebyo .
Swihlahla i xiphemu xa vutitivisi bya hina .
Xiave lexi xa nhluvukiso wa swifundzankulu xi le ka maendlelo yo tumbuluxiwa .
Handle ka papa ra ntima leri tshamaka ri ri karhi ri lengalenga emapapeni , hi ni xivangelo xa ku va ni ntshembo .
Hlamusela nawu wa vutihlamuleri bya maphorisa .
Hi endla swibumabumelo swo karhi leswi swi kongomisaka eka nseketelo wo antswa eka swikolo , ku fikisiwa ka swilaveko swa masungulo swa dyondzo ya kahle na ku pima swilo leswi faneleke .
Ndzi ehleketa leswaku i mhaka ya kahle .
Milawu leyi yi kaneriwile laha hansi .
Tiphineni hi siku ra nwina na mahelo ya vhiki lamo leha .
Seketela ku ndlandlamuka ka ku olovisiwa ka xikweleti ;
Ku fanele ku va na ku hela ka vutilawuri .
Hi ku vona ka hina , leswi a swi fanele swi nga humelelangi
I swo tala eka fomo .
Sweswo a swi fambisani na ku fuma ka nawu .
Sweswo hi leswi a ndzi ta tsakela ku ahluriwa eka swona .
Xitsundzuxo xa vativi eka . .  .
Hikokwalaho , i swa nkoka leswaku xi xaveriwa makumu .
Komiti yi yimela mitsakelo yo hambanahambana ku katsa sivhiki na tihuvo ta vahakeri va tihakelo , mihlangano ya nhluvukiso , mihlangano ya vatirhi , mihlangano ya mabindzu , mitlawa ya vamanana , vantshwa , na mihlangano ya vapfumeri .
Emakumu swi ta tshama swi nga vuli nchumu .
Kutani nchumu wun'wana wo hlamarisa wu humelela .
Vaamukeri va vukorhokeri
Xana komiti ya wadi yi nga tirhisa mahungu lawa hi ndlela yihi ?
Ku humelela yini hi mpfumaleko wa mitirho ?
Nhlokomhaka yi na swihlawulekisi swa nkoka leswi landzelaka :
Vavasati va hoxe xandla swinene na swona va titsona swo tala hi ndlela leyi nga si tshamaka yi va kona .
Mulawuri u ta tivisiwa hi ta vutihlanganisi hinkwabyo .
Ntiyiso wa makete wu laha ku ta tshama .
Xigwevo xa Rifu tanihi Nsivelo .
Xana swoleswo swi ta humelerisa ku yini ?
Swivutiso swi fanele ku yisiwa eka :
Lava landzelaka i swirho swa Khomixini :
Leswi hi swi hlamuseleke laha i xileriso xa mavuthu .
I ntsako eka mina ku mi amukela hinkwenu eka ntirho lowu hi hlanganiseke namuntlha .
Xa hlamarisa swinene .
Mutlangi loyi a hluvukisiweke swinene wa lembe :
A ndzi ta tsakela ku hetelela hi xikombelo .
Kuna mune wa tiphurojeke ta masungulo .
Na yini Kambe ?
U vutisile leswi a swi humelela .
Hambiswiritano , nkarhi wa hi vondzoka naswona hi fanele hi tirha sweswi no tirha hi vukheta .
A hi ntirho .
Ku amukela
Ku nghenisiwile xivilelo mayelana na nhlayo ya tipulani ta bindzu leti andlariweke .
Leswi swi vile hi ku tekela enhlokweni ntalo ni mpfangano wa muxaka wa xiyenge .
Hi ta xi langutisa hi xihatla .
kombela eka swirho
Xana ku tava wihi ntirho wa vamanana eka phurofexini ya swa nawu ?
Ku hlambanyiwa ka nawu i swa nkoka , kambe hakunene a swi ringanelanga .
Vangheneleri va ta hlela ntirho wa vona vinyi .
I mhaka yo pfuriwa ka tivanti ntsena .
Hi sungurile goza ro kongoma eka ntshunxeko wa swa ikhonomi .
Hi swona swi endlaka leswaku hi nga fanelangi ku rivala n'wangulano wa vanhu .
Mitirho wa Komiti ya Wadi yi lawuriwa hi ku hundzisiwa ka switshunxo leswi twisisekaka swa huvo .
Sweswo hakunene hi leswi a hi ri eku swi endleni sweswi .
Ndzi ehleketa leswaku i xivumbeko xo vitanisa .
Xiphemu lexi xi fanele ku katsa :
A hi kanakani hi khwaliti ya xiviko lexi .
Hikokwalaho , a swi fanerile ku fambisa endlelo leri .
Kungu leri ra ha ri eku tumbuluxiweni .
Milawu eka minxavo ya mirhi sweswi yi le ku tirheni .
Xana ndzi nga tsakela ku tirha eka mitirho ya muxaka wihi ?
Hi swoleswo leswi ndzi nga swi vulaka eka nkarhi wa sweswi .
SWIYIMO SWA SWIVUTISO
Switirhisiwankulu swa vuxokoxoko leswi tirhaka hi ndlela leyi vuyerisaka leswi kondletelaka ku kula ka ikhonomi na ku katsa vaaki hinkwavo hi ndlela leyikulu swi lava netiweke ya matimba leyi katsaka vaaki hinkwavo hi ku hatlisa na swa mbulavurisano hi tiqingho , na mixavo ya le hansi .
Hi swi endlile .
Ku pfumaleka ka mintirho swi le ku yeni hansi .
Ndzi kholwa leswaku hi fanele ku tlakusa matshalatshala ya hina .
A va na rito mayelana na vundzeni bya mhaka .
Vahlayisi , lava fambisaka nhundzu leyi , va na ntirho wa nkoka ku wu tirha .
Hi fanele ku va na timali to swi ponisa .
U kona loyi a kanetaka hundzulo lowu wa nomo ?
Ehleketa hi muxaka wa xivulavuri lexi u nga xona .
ntshunxeko ku suka eka xihlawuhlawu
Ntwanano wa Ntirhisano wa Maphorisa
Leswi swi nyikile xitshunxo xa le nawini eka xiphiqo .
Xo sungula eka hinkwaswo , ku ni tihakelo .
Layiburari ya Mabofu .
Hinkwerhu ma rhambiwa .
Ndzi hava ku kanakana leswaku nhlengeletano leyi yi engetela nkoka wa kahle ku fika emakumu .
A ndzi ta tsakela mavonelo ya wena eka xexo .
Hikokwalaho , a xi fanelangi ku nghenisiwa endzingweni hambi wo va wutsongo .
Kutani va yile eka kamara ra le handle ra le kusuhi , va heleketiwa hi muehleketeleriwa .
Phurojeke yi ta andlariwa eka Swifundzankulu hinkwaswo .
Sweswo swi tlhela swi va xivangelo xa ntwanano wa matiko ya misava .
Swi le rivaleni i xiphiqo lexikulu eka tiko ra ka hina .
Swa ha ri tano , leswi i xilo xin'wana lexi hi faneleke ku xi endla .
A ku na rhekhodo ya milandzu leyi lavisisiwaka .
ringanyeta swipimelo
Xi ta hundzisiwa .
Swi na masungulo yo teka xiave na misinya ya xidemokirasi xa tipolitiki .
Hi ta tsakela ku twa sweswo .
Kahlekahle hi ndlela yo olova , swi kavanyeta mbango .
Mbulavurisano wo hetiseka swi vula mbulavurisano lowu nga na vutihlamuleri .
Nyika xivangelo
Nkuriso wu ta va na mpimo .
Mhaka ya vumbirhi , ku cinca ka maxele .
A ndzi ta rhandza ku n'wi khensa eka leswi .
Tshama eka xiyimo lexi kutani u tlhela u ololoka u ku thwixi !
Misava yi hlaya swo tala ku tlula khale .
Kutani ku na swilo swo tala swo tsakisa laha .
U hi nyike tinhlamulo to hlaya .
Swi ndzi fanerile swoleswo .
Naswona hi vurile leswaku swi fanele swi humelela .
Lerisa leswi vulavisisi byi faneleke byi angarhela swona .
Ku kumiwa ka vuyimani tanihi xipfuno eka ku fambisa .
Ku vumba mbango wo hlayiseka wa xikolo swa tikanyana .
Tithekinoloji ta swa ntumbuluko i xiphemu xa tithekinoloji ta nkarhi lowu taka .
Hileswaku , ku hava matshalatshala ma faneleke ku lombiwa hi xikongomelo xo swi tlakusa .
Pfumala nkateko , hambiswiritano , leswi hi leswi swilo swi nga xiswona .
Swi le ku fambeni kahle naswona swi le ku endliweni leswaku makungu ya hina ya rixaka ya humelela .
Vo tala va vona va hoxile xiave swinene eka ku aka hi vuntshwa na nhluvukiso wa tiko ra hina .
Leswi humelelaka sweswi swa nyenyetsa .
Se a wu ta ku : " xana hi fikelele yini eka nhlengeletano leyi ? "
Tihlanganisi na swirho swa xipanu .
Masungulo lawa ya fanele ku voniwa hi xitalo .
Ndzi seketela ku amukeriwa ka xiboho lexi xo saseka ngopfu na ku laveka swinene .
Vanhu lava nga eka xidemokirasi va na ntirho wa ku katsiwa eka muganga wa vona
Ndzi na timhaka timbirhi .
Hi na misava na vanhu vo tala ku va hi humesa swakudya swa hina .
Ndzi amukela ku ariwa ka xiletelo lexi .
Ndzi ku navelela hinkwaswo leswinene swa vumundzuku .
Ku cinciwa ku pfumaleka ka ndzingano eka vuxaka bya swa matimba exikarhi ka vatatana na vamanana .
Xiyimo namuntlha xi hambanile swinene naswona xi tlhela pfilungana swinene .
Rimba ri fanele :
Xipano xa Maafrika-Dzonga xi vile kona ku tlula malembe ya nkombo .
Ntsengo lowu nga averiwa
Ndzhendzheleko lowu wu nga va kahle kumbe wu nga vi kahle .
Palamente yi lava ku tama ya ha ri emahlweni eka xivandla lexi .
Hi nga nyika vaaki hi sisitimi leyi nga durheki ya swifambo swa mani na mani .
Eka timhaka leti hinkwato , ndzi avelana hi vutalo mavonelo ya muviki .
Xikulu swinene .
Ku hatlisa ka phurojeke
A ndzi ta tsakela ku vuyela eka mavonelo mambirhi yo karhi .
swiyenge swa vaakatiko ,
Ematshan'weni ya leswi , nhlamuselo ya mfuwo yi ya emahlweni yi lahleka hikwalaho ka matikhomelo yo kala ma nga ri kahle .
Sweswi hi rixaka leri ntshunxekeke hakunene .
Naswona eka phurosese yeleyo va ta lava swiyimo .
Xana i mani a nga fikelelaka swona ?
Mpimanyeto wa matirhiselo
Inkomu eka nkarhi wo va ndzi bula na n'wina madyambu lawa .
Hi ta lulamisa laha handle naswona hi ta vona leswaku i mani a nga ta hlula .
Vito ra vathori na kherefu ;
A ndzi nga swi amukeli leswi . Ndzi korwile hi yo oxa !
Laha marito ya humelaka ehandle ku suka eka vuenti bya ntiyiso ;
Mfumo wu fanele wu hlayisa xiviko xa swilo hinkwaswo leswi fambiseke xiswona .
Swi tirhisi .
Swikombeto swi hambana hi landza malembe ya muvabyi .
Hambiswiritano , ndzi ta , swi le rivaleni , languta mhaka ya kona .
Xana ku fika kwihi kuri xikongomelo lexi xi nga fikeleriwa hi nawu ke ?
Ku ya hi nawu
Ku nyika matimba eka vavasati nkarhi hinkwawo swi vile exikarhi ka njhekanjhekisano wun'wana na wun'wana wa ikhonomi .
Xana hi lava ku teka goza eka levhele ya matiko ya misava ?
Hinkwaswo swi funengetiwile eka tintswalo leti ta vavasati , ku va sirhelela ,
Hileswaku hi tshikelela leswi nga ta heta nkarhi wo leha .
Naswona munhu wihi kumbe wihi a nge tivi ku hikwalaho ka yini swi fanele ku tirhisiwa .
A ndzi voni leswaku u nga kota njhani ku ringeta ku swi yimelela ?
Hileswaku , ku vula switsongo , swi vilerisa ngopfu .
Xiphiqo ku ta va leswi nga ta landzela ku endliwa .
Vumaki byi endla leswaku xiyenge xa vukorhokeri xi kula .
A swi ta vavisa leswi endliwaka ku tlula ku wu endlela leswinene .
Eka lembe leri hundzeke , leswi swi se swi fikeleriwile .
Eka leswi kanetanaka na swona , hi fanele ku va lava hananaka .
Hi kona ku hambana lolo .
Leswi swi vula ku a ku na ku kanakana .
Xana ku humelele yini hi dyondzo yoleyo ?
Vadyondzisi va khutaziwa ku endla swo tala ku tlula minimamu .
Leswi hinkwaswo i migingiriko ya nkoka yo hundzuluxa swilo .
Maendlelo ya swa tipolotiki .
Kungu leri i tsalwa leri nga kona .
Lexo i xidemokirasi .
Lulamisela mbulavulo .
Hi na ntwanano lowu hi nga hanyaka na wona .
Kambela lava nga na vutivi tanihi xihlovo xa mahungu .
Hakunene hi fanele ku teka magoza mayelana na leswo .
Swi le rivaleni , xa nonoka .
Ndzi hlaya haswimbirhi hi ntsakelo lowukulu swinene .
Hi akiwe ku rhurhela tinhlengeletano na swikhenso .
Ndzo lava ntsena ku endla xiringanyeto .
Ku papalata ku miyetiwa , a ndzi nga vuli nchumu mayelana na nkoka wa swona .
Hikokwalaho ndzi amukela swinene nkateko wo basisa xiyimo .
Loko hi nga fikeleri eka ku tiboha ka hina ku ta va na switandzhaku swo tala leswi nga ta humelela .
Hi lava ku khatsa ndzima eka nhlayiseko wa vaaki .
A hi si lahlekeriwa hi matimba .
Loko leswi kuri hanyelo ra kona , swi to hi dyela nkarhi na mali .
Leswi a swi fanelanga swi humelela eka hina .
Projeke yi tlhele yi pfuna eka goza ro vuyisela vuswikoti etikweni .
Hambiswiritano , ku ni xivangelo xin'wana na xin'wana xa ku amukela endlelo leri humelerisiwaka hi ndlela leyi voniwaka .
Ntirho wa mina i wuntsongo , i ku mi amukela hinkwerhu .
Ku rihisela hi wona nsusumeto eka milandzu yintsongo .
I nkateko lowukulu eka mina ku rhangela ntirho lowu wa matimu .
Ndzi ta heta hi xivutiso xa mina xa vunharhu .
Tsala hansi leswi u nga swi endlaka ni leswi u nga ta u nga swi endli .
Hi fanele ku tsundzuxa vaaki va hina hi mhaka yaleyo ya ntiyiso .
Hi na nkateko wukulu eka mhaka leyi .
Hikokwalaho ka swivangelo leswi , ndzi tsakerile ku papalata .
Tiphurojeke leti nga ku endliweni ti fanele ku hetisiwa .
Hikokwalaho , ndzi seketela swibumabumelo leswi nga eka xiviko lexi .
Nongonoko wo sirhelela swibyariwa .
Se swa koteka eka varimi ku endla lexi .
Ri ta endla leswi hi ku langutisa eka tindlela leti landzelaka ta swikongomelo :
Ndzi twisisa leswaku sweswo hakunene swi ta humelela hi nkarhi wa nhlikanhi .
Lexi i xiphemu xa pfhumba ra mfumo ku hlohlotela ku hlayisa .
Hi tiyimiserile ku vumba ka ndzima na nkhinkhi eka malembe mambirhi laya hundzeke .
Ha ha ku hundza mfungho wa hafu ya lembe wa lembe leri .
Ku fikela siku leri ra namuntlha , a ku vanga na mihluvukiso ya muxaka walowo .
Hi tlhela hi landzula xiviko lexi eka swivangelo leswi .
U vulavule hi nhundzu leyi faneleke ku hangalasiwa .
Nsinya wa vunharhu hi leswaku endlelo leri ri fanele ku boha .
Sweswi , hi le ku hanyeni eka misava leyi nga avana swinene .
Leswi swi ta pfuna ku tisa makungu lawa ya kotekaka no fikeleleka .
Na hi mani ?
Hlaya chayeni ya swakudya leswi kombisiweke laha hansi .
A ndzi ta ku kombela nakambe ku tirha eka leswi .
Leswi swi lava nongonoko wa ndzetelo wu olova .
Hikokwalaho , swi tlhela swi ri ni nkoka leswaku mitlawa leyi yi va ni timfanelo .
Pfuna vanhu ku humela ehandle , kutani va tshama ehandle .
A ku helanga nchumu .
Swi humile ngopfu eka nhlokomhaka .
Swiphiqo leswi swi nga kombisiwa hi swilaveko swa ximunhu na migingiriko ya vatirhi .
MALI LEYI NGA SALA
Khansele yi nga
A ndzi va twisisi vatsari va hundzuluxo walowo .
Ku onhakeriwa ko tano ku khumba matiko yo tala hi nkarhi lowu fanaka .
Na mina .
Mitlhontlho na swa kahle
Hikokwalaho , hi le ka ntwanano eka masungulo .
Xana a hi fanelangi ku endla matshalatshala yo tala mayelana na lexi ?
A ndzi tsakile ku twa mbuyelo wa vhoti ya namuntlha .
Dyana mihandzu yo tala na miroho ku aka sisiteme ya nsawutiso .
Ku na timhaka tinharhu leti a ndzi ta tsakela ku ti vula .
Hi le ku antswiseni ka maendlelo hinkwawo .
Hikwalaho ka leswi nhluvukiso lowu vonakaka wu lavaka mali yo tala , mali ya lembe na lembe yo huma eka vaaki ( swibalo swa miako , mithelo , tihakelo na tichaji ta vukorhokeri ) swi ta hakelela tiphurojeke ta nhluvukiso to vonaka , mfumo wa miganga wu ta kota ku hakelela tiphurojeke letitsongo .
Dyondzonkulu lembe hinkwaro .
Hikokwalaho , ku ni ntsakelo swinene eka timhaka leti .
U tiyisile leswaku lexi hi xona xiphiqo .
Hi le ku endleni ka nhluvukiso eka mhaka leyi .
Swi le rivaleni leswi va vulaka swona .
Pfumala nkateko , vanhu vo tala a va ehleketi tano .
Va fanele va tirhisa swingolongondzwana loko swi laveka naswona va fanele ku swi hlayisa kahle .
A ku na swo tala swo swi vula eka mhaka leyi .
I ntiyiso leswaku ka ha ri na swo tala ku endliwa .
E,e , ku ngari eka nhlengeletano .
Hakunene , lexi xi nge fikeleriwi hi xiboho xa xidemokirasi .
Ndza va hoyozela .
Ha yini ?
Ntamu wu kona .
Kambe maendlelo wona ke ?
Hikokwalaho , sweswo i ku vula ku ri , ndzi kombela vhoti ya ku avanyisa .
Swikongomelo swo tirhisa mavoko i ku :
Leswi i mfikelelo lowukulu , kambe xa nkoka swinene i ku pfariwa ka vangwa lerikulu .
Ndzi ta ku nyika xikombiso xa sweswi hi mukhuva wo hetiseka wa sweswi .
Kambe i yini xi lavekaka ngopfu laha ?
Ku lebula i hungu ra vaxavi , naswona swi fanele ku va leswi bohaka .
Hi ku languta eka leswinene , a hi languteni eneji .
Swa tirheka , i nawu wa kahle .
A xi ololoxi , hakunene , swiphiqo hinkwaswo .
Lexi xi nga na nkoka swinene , hi le ku tlangeni hi xidemokirasi .
Hi lava ku valanga xiphiqo lexi vangaka mafu lama .
Hambiswiritano , hi ku vona ka mina , xi boheka ku tsandzeka .
Ndza tshemba ndzi nyike nhlamulo leyi nga erivaleni eka lexi .
A hi tiyiseni , kambe naswona a hi vulavuleni .
Vundzeni bya kungu hi vuenti
Ha pfumela hi ku angarhela hungunkulu ra mhaka leyi .
Swikombelo swo rhumeriwa hi fekisi kumbe imeyili a swi nga langutiwi .
Vaxanisiwa a va bohiwile .
Hinkwaswo swi fanele ku ya emahlweni .
Ku tlakuka ka nxavo wa gezi .
Xana Khabinete yi ta tsakela ku humesa vonelo ehenhla ka leswi ?
A hi avelani mavonelo yo fana ya swa tipolitiki .
U vile ni ntirho wo tika swinene ku wu endla .
Ntwanano lowu fikeleriweke handle ka swilaveko leswi pimiweke wu fanele ku voniwa eka mhaka leyi nga erivaleni .
Mavandla hinkwawo eka mfumo ya seketela mavonelo .
Ku sunguriwile ku tshunelela emahlweni .
A ndzi ta rhandza ku kombela swilo swo hlayanyana .
Swiyenge swa Projeke
Swi humesela handle sete ya swivutiso .
Ina , ndzi swi endlile .
Xa vumbirhi , xiviko xi fambisana hi ndlela yo fanana hi ku landza mpimanyeto .
Ndza pfumela - a ku na xiphiqo .
Mikanerisano ya matimba ya laveka .
Leri i tsalwa ra xinawu naswona marungula a ya nge susiwi .
Loko a kuri ni mafambiselo yo homboloka a ya fanelangi ku pfumeleriwa .
Ndzi ehleketa leswaku swi khomisa tingana .
Vulawuri bya mafambiselo ya nxungeto : Ku angula eka ku cinca eka nxungeto hi ku famba ka phurojeke .
Swi lulamile , hi ta vuyela eka wena , Pitori .
Tindhawu to teka eka tona ta xifundzankulu sweswi ti vekiwile .
Ndzi pfumela leswaku ndzi vulavula ni vaaki .
Kambe ndzi ta vulavula hi swona .
I swo tala eka swa nkoka .
Leswi swi fanele ku yisiwa eka Holobyenkulu wa Timali na Holobyenkulu la faneleke .
I ntiyiso leswo .
Mhaka ya valuveri na yona yi fanele ku boxiwa .
Xo sungula , mpfuneto wa swa timali .
Kutani , hi le ku fikeni .
Lowu i njhekanjhekisano wa xisayense ku tlula wa xipolitiki .
Tikomiti ta Tiwadi
Hi fanele ku lemuka leswaku leswi swi ta va na switandzhaku swimbirhi .
Hi fanele ku kanela timhaka leti fambelanaka na vumbiwa .
Mabindzu lamatsongo i xihlovo xa nkoka xa mitirho .
Hambiswiritano , xiphemu xa vumbirhi xi landzela ku hela ka xiphemu xo sungula .
Ndzi fanele ku vula leswaku a ku ri genge ya kahle .
Hi fanele ku swi amukela tanihi mhaka ya xihatla .
Hi lava mipimo ya le henhla ya phurofexinalizimi na milawu .
Gondzo ro ya eka Vuhlayiseki
Ndzi tiva vo tala va vona .
Va lava tindhawu .
Mafurha ya swihanyi a hi xivangelo xa nkitsinkitsi lowu , hambiswiritano .
Kutani i swa nkoka leswaku hi fikelela ku humelela lahaya .
Kambe swa hlamarisa .
Manana wa yena a tiyisile .
Mavonelo ya tekeriwe enhlokweni naswona ya lulamisiwile .
Se macukumetelo ya malakatsa ya nyutliliya wona ke ?
Ku engeteleka eka xibalo xo kongoma .
Khombo ra kona , leswi swi vonaka swi ri tano hakanyingi .
Kambe hi fanele ku languta naswona switandzhaku leswi yaka ekule .
Tirhisa switirhisiwa swo tirheka na xitirho kahle ku fikelela swilaveko swa ntirho .
Tindhawu ta le madorobeni eAfrika-Dzonga .
Timhaka ta ntsakelo wa swiphemu swo hlaya ku katsa hundzuluxo wo twisiseka wa Nhlangano wa Tinxaka na minhlangano ya wona .
Ku tinyiketela ka wena eka mbango lowu baseke ku tswale mihandzu .
Tsalwa leri ri ta kombisa :
Ringeta ku nghena eka tindhawu leti nga nga pasisiwangiki .
Xa vunharhu , hi fanele ku languta swimakiwa swo ka swi nga ri swa ntiyiso .
Xo hetelela , i mhaka ya vutshembeki , ya mahanyelo lamanene .
Hambiloko nseketelo wu laveka , hi lava ku khensa ku humelela ka timasipala ta hina .
Wa tiva kuri maphorisa ya tekile matsalwa ya mina hinkwawo .
I vumundzuku byo leha bya vurimi .
Ku lulamisa vuxokoxoko
U nga tirhisi khontheni .
Hi yime laha hi hefemula , xiphemu xa hina xi file .
Xiphiqo xi hlamuseriwile xi va erivaleni .
Se , nhlengeletano yi fambile kahle .
Antswisa ku avelana ka marungula .
I xitirhisiwa , hikwalaho xi fanele ku tirha hi ndlela leyi languteriweke .
Kutani swo hetelela .
Vadyondzi va nga hlawula wun'wana na wun'wana wa mitirho .
Lexi i xilamulelamhangu .
I mani a faneleke ku teka goza ke ?
Nsirhelelo wa tinxaka .
Swiviko leswi landzelaka swi andlariwile ePalamende ku ngari khale :
Hi leswi leswi ndzi swi kombelaka eka n'wina .
Ndzi ehleketa ku ri hi ntiyiso hi fanele ku sivela sweswo .
Ndzi kombela vatirhikulorhi ku amukela mpfampfarhuto wa bajete .
Muxaka lowu wa ndzhendzheleko wa mafambiselo ya phurojeke wu yisile eka ku tiva maendlelo lawa ya hlamuseriweke lawa ya nghenelelaka eka swiyenge hinkwaswo swa phurojeke .
Ndzi velekiwe nyimpi ya ha ku hela .
Xikhenso xo hlawuleka eka vaseketeri va mihlangano .
Phepha leri ri ta hetisisiwa eka mavhiki lama taka .
A hi tshembeni leswaku leswi a hi leswi swi nga ta va xiswona .
Leswi i swiphiqo leswikulu leswi ikhonomi yi langutaneke na swona .
Khomixinara , hi ta mi avanyisa eka leswi .
Lowu i nkarhi wa vutumbuluxi lebyikulu ku tlurisa , wa ku ehleketa ka ntshunxeko lowukulu ku tlurisa .
Naswona hi tshembha leswaku leswi swi ta endliwa .
U tiyisisile leswaku ntirho wo pfuxeta miako wu le ndleleni .
Tanihi xirho xa vuhleri
Va hi kombela ku kombeta ku tiya ka muxaka wolowo .
Hi na matwisiselo ma njhani eka leswi swi nga hundza ?
U nga kota ku tisa rini asayimente .
Mavabyi ya swifuwo i ntlhontlho lowukulu eka andzisa swifuwo .
Ndza tshemba leswaku hi fanele ku khomelela eka xexo .
Sweswo a ku ri swo homboloka .
U vurile leswaku a kova lwandle ra Valungu .
Hi ku vona ka hina , ku na switirhisiwa leswitsongo swinene .
Hi endle makungu ya timhaka ta swa nawu .
A ku humelelanga nchumu .
U le ku lulamiseleni ku nyika mbulavula eka xipano xa le migangeni xa bolo ya milenge .
Swi nga tirhisa ku yini sweswo ?
Hi fanele ku swi papalata hi tindlela hinkwato !
Hikokwalaho ndzi kanetana ni xitatimende xa muxaka walowo .
Hi langutele ku tirhisana na xiyenge xa vuteki bya mahungu .
A ndzi nge ngheni eka vuxokoxoko ; wa switiva hi mayelana na sweswo .
Eka nkarhi wa sweswi ka hari kusuhi ku kombela Xihlambanyo xa Makhombo .
Hi hlurile tinyimpi to tala eku sunguleni , hi ta hlula na leyi na yona .
Swilo leswi swi fanele ku tsariwa eka kholomo yo sungula .
Ndzi lava ku vutisa hi timhaka tinharhu .
Ndzi twisiseni .
Ndza tshemba leswaku leswi swi basile swinene .
Sweswi ku na Nhlengeletano yo Pfuxeta leyi nga le ku teni .
Hinkwaswo leswi swi na ntalo lowu faneleke ku endla ntirho kahle .
I swa xikatsa xin'wana hi tirhanaka na xona .
Leswi swi kombisa swinene leswaku hi tiyimiserile hi ku antswisa ikhonomi ya xifundzankulu .
Ndzi ta ya vhota hi ndlela ya ku yima na swona .
Hi tlherile hi vulavula leswi eka mfumo lowu hundzeke .
A hi fanelanga ku hluleka hi rin'wana ra matlhelo , vamanana na vatatana !
A hi nge yimi nkarhi wo leha .
Ntlakuko wa vusirheleri i wa nkoka eka swifambo swa le matini .
Ndzi twa onge leswi i swa nkoka .
Ndza tshemba hi ta swi kombisa mundzuku .
Ku na ku tlakuka hi xihatla ka nhlayo ya tinxaka hinkwato ta minondzo .
Kambe hi fanele ku ololoxa xivangelo xa nkwetlembetano .
Rhijisitara ri nyikiwile laha hansi .
Kombisa ku twisisa ka ajenda ya tinhlengeletano .
Ku na xidingo xa ntirho wo ya mahlweni laha .
Wu vile nkateko wo hlawuleka ku tirhisana na wena .
Ku pfuta ku nga tekeriwa goza .
A hi vurhena laha byi tekeriwaka enhlokweni nkarhi hinkwawo .
Hi dinga ku papalata leswi hi matlhelo hinkwawo .
Leswi swi onha vutshembeki bya hina hinkwerhu .
Hi swihi swi faneleke ku dyondzisiwa na swona swi fanele ku dyondzisiwa njhani ?
Nchumu lowu vilerisaka hileswaku xikombeto xi kombeta ku fambela tlhelo ro hoxeka .
Xirhangana xi fanele ku nyikiwa eka ku herisa xigwevo xa rifu .
Namuntlha hi tlangela nkhinkhi , ku tinyiketela na ku tirha hi matimba .
Mpimanyeto na wona wu fanele ku lulamiseriwa leswi .
Xikombiso xa nxaxamelo wo kambisisa tinhundzu wu nga ku pfuna ku vona leswaku u na mahungu hinkwawo lawa u nga ta ya lava eka xitoloveto lexi .
Eka ndlela leyi , i mpimanyeto wo ka wu nga tolovelekangi .
Xiyenge
Ntirhisano wa swifundza wu tiyisisiwile .
Swona swi fanele ku tlhuvutsiwa .
Ndzi ni ntshembo leswaku Holobyenkulu u ta landzelerisa swilo leswi hi ndlela leyi faneleke .
Hi nge koti , hambiswiritano , ku komba nseketelo wa hina hi marito ntsena .
Mabasa i muvatli wa ku Rhula na Xidemokrasi .
Va swirhundzu na va matlhari , hi fanele ku va hi tirhana na tsevu wa timhaka .
nkoka wa vutomi eka vumundzuku
Laha hi laha hi nga twananaka kona swa nkarhinyana .
Leyi i ndlela yo hoxeka yo nyika mali .
Naswona leswi hi swona swi nga humelela namuntlha .
Swiyenge swa Dyondzo leswi katsiweke .
Swi tlhela swi sirhelela rihanyo na nhlayiseko wa vanhu lava khumbhekaka eku tirhiseni ka michini .
Mitirho ya Khansele ya Vaholobyenkulu yi ta va :
Naswona hi vile na swo swi vula hi vurimi .
Rhijisitara ya Vinyi va tibondo :
Naswona loko sweswo swi tirha , swi lulamile .
Ku lulamisiwa ku ta ringana na ku lulamisiwa loku endliweke hi Mitirho ya Mfumo .
Vuxokoxoko bya mpfampfarhuto wa phurojeke byi hetisiwile .
Kambe sweswo swi le kule na ku va xitshunxo xo hetiseka .
A swi pfuni nchumu ku va na ntshembho ngopfu .
Ku ya hi leswi ngo anakanyiwa , kumbexana hi wona nsinya wa maendlele .
Ina , hi lulamile .
Lexi a hi xiphiqo lexi nga kona hi leswi swi nga xiswona .
Vufambisi byi tekela enhlokweni leswaku xihlawulekisi lexi xi nga va ni ntikelo wa nkoka eka nxopaxopo wa swa makete .
Leswi a swi fanelangi ku hlamarisa mani kumbe mani .
Hambiswiritano , ndzi ta va kombela ku seketela xiviko lexi .
Hakunene u tiyisile xiphemu xa maqhinga i xa misava hinkwayo .
Hikokwalaho hi hlawurile ku seketela xiboho lexi .
U pfulekile eka mintokoto yintshwa .
Hinkwaswo eka maphepha hinkwawo .
Mimbhurisano yi khomiwile hi moya lowunene .
Misava na vanhu lava va hlayisiwaka ...
Xikombiso , mhaka ya switiviwa i ya nkoka swinene .
Ndza tshemba leswaku leswi swi kahle swinene .
Hi n'wi lava leswaku a hi nyika xitatimende lexi nga erivaleni .
Ku tirhisa ndhawu yo tirha ka yona tanihi ndhawu yo dyondza
Ndzi kholwa leswaku swi nyika masungulo lamanene ya njhekanjhekisano .
NKUCETELO
Leswi swi vula mitirho ya tala ya vanhu va ka hina .
Hi fanele ku tiva switandzhaku swa swiendlo swa hina .
Hi ta vona .
A hi si fika eka vonelo ro fana eka xiphiqo lexi .
Mphakelo wo tala wa gezi .
Eka xiyenge xin'wana na xin'wana eka ndzhendzeleko magoza lama faneleke ya fanele ya tekiwa .
Xi vangile vaxanisiwa vo tlula ntlhanu wa timiliyoni .
Xiboho xi tekiwile ku endlela ku antswisa ku tiyimela ka vululami .
Lexi i xilo xo sungula lexi xi faneleke ku endliwa .
Hikokwalaho , va fanele ku nyikiwa data leyi hetisekeke .
Loko swo hatla swi va kona , swi ta antswa .
Leswi ka ha ri ntlhontlho eAfrika Dzonga na tikonkulu hinkwaro .
Vanhu vo tala va ehleketa leswaku leswi swi sunguriwile hi vona .
Ndzi ta khumba hi ku komisa swivandla leswimbirhi endzhakunyana .
Hi fanele ku balekela sisiteme leyi .
Nkunguhato lowu simekiweke eka vaaki a wu humeleli hi woxe .
Eku heteleleni , swoleswo swi ta va ntsandziso eka mutirhisi .
Hikokwalaho ka xivangelo lexi , ndzi amukela ku fikeleriwa ka ntwanano kambe mpimo wu nga fikeleriwanga .
Sweswi mhaka leyi nga kona i ya mpfuneto wa ku aka hi vuntshwa .
Swilaveko leswi swi lava swiboho swa tipholisi .
Eka mpimo wihi na wihi , ku hava vuhlanganisi .
Leswi swi ta nghenisiwa hi ku ya hi vundzeni bya tindzawulo ta rihanyo .
Na hina vo .
Ndza ku nkhensa ku va u ringanyetile leswaku hi swi endla .
Ina , xana u tshama kwalaho ?
Sweswo i endlelo leri a hi fanele ku ri amukela .
Eka lava ng ana swona .
Nkarhi lowu vekiweke
A ndzi ta tsakela ku khensa hinkwavo lava nga tirha .
Leswi swi na switandzhaku swo tala leswi nga khumbaka tiikhonomi hinkwato .
Makungu hinkwawo ya muako ya fanele ku pasisiwa hi vulawuri bya muganga .
Swiboho swi fanele ku rhekhodiwa hi nkhaqato .
Eka nkarhi wo leha ku tlurisa , vavasati va vile varimi va misava .
NASWONA vanhu va amukela mahungu ya vuleteri
Vutirhisani bya maqhinga na byona i bya nkoka ka hina .
Mhaka yikulu yi se yi fikeleriwile .
Xana vatatana ke ?
Kuya hi . .  .
Antswiso wa ntswalo
A ndzi lavi mali ; Ndzi lava patu .
Ntirhisano eka Vanhu va Mahungu
Swo tala swa swibedhlele leswi swi le tindhawini ta le makaya .
Loko sweswo ku ri yona mhaka , xana u ta swi endla njhani ?
Nxopanxopo
Ndzi vurile leswaku mhaka yi se yi basisiwile .
Loko swi nga ri tano , hi ta siyiwa endzhaku .
Xiboho xa Huvo
Ririmi ri tirhisiwa kahle .
Ku antswa ka vutomi bya vanhu hinkwavo , swi fanele swi vula ku antswa ka vutomi ba vadyondzisi .
Ku nghena ka hina eka timakete letikulu ta misava na kona i ko tsakisa .
Hileswaku swi fambelana ni malulamisele ya vuhlayiseki bya mani na mani eka swihlala swa hina .
Hi fanele hi endla hinkwaswo , naswona ndzi vula swikolo swa hina hinkwaswo , swi hi tirhela .
maendlelo yo vevukisa : Nkanelo hi ntlawa lowu tsongo
nhlamulo eka xivutiso .
Phurogireme yo humelerisa swakudya hi ntalo ;
Tendzo na tona ta kumeka .
Namuntlha i Siku ra Ndzhavuko .
Hi lava ku tiyisa xidemokirasi na ku fikelela ntshamiseko .
Leswi i ntlhontlho wa hina lowukulu .
Byela munhu hi xiviri .
Ku tlhela ku va na vutsundzuxi na vatirhisani va hina va swa vutomi .
Xikolo lexi xi nga va yinwe ya tisenthara ta vuswikoti bya xiyimo xa le henhla to tano .
Nxavelano wa vumbirhi wa ha ta ya emahlweni .
Ndzi tsakela ku languta emahlweni .
Sweswi leswi swi ta kambisisiwa endzhaku ka malembe ya ntlhanu
Swi le rivaleni leswi swi nga endzeni ka leswi .
Mbulavulo wu fanele kuva hi xivumbeko xa tindzimana .
Xana hi wahi Matimba ya ku Rhwala eka Muganga ?
Xa nkoka eka leswi , leswi ndzi lavaka ku vulavula hi swona namuntlha , i :
I mfanelo ya wena ku tirhisa mfanelo ya vumbiwa ya wena .
Ku ngava xin'wana xa leswi landzelaka :
Endzhaku ka ku ehleketiwa nakambe , xitlhenguso lexi xi ta susiwa .
Hi ta endla tano .
A hi languteni leswi hi swiphemu swinharhu .
Xin'wana kambe , leswo ku nga va ku tekela ehansi .
Kutani va kota ku :
Sweswi , a hi tekeni lexi tanihi ndhawu ya masungulo .
A ndzi ehleketi leswaku ku ni ntlimbo .
Hikokwalaho , hi seketela vunyingi bya swiyimo leswi amukeriweke laha .
Kutani , hi fanele ku dyondzo ku hanya na vanhu vo tano laha .
Ndzi khensa vatirhikulorhi eka swoleswo .
Xana a wu ri wihi mpimanyeto wa mfungho lowuntshwa ?
I mani loyi a tshemba leswaku a xi nga hakeleriwi ?
Vuxokoxoko bya lembe leri a byi hetisekanga .
Lexi a xi amukeleki tanihilaha hi khumbekaka hakona .
Hi endlile leswi hinkwaswo hikuva hi tsakela ku rhula ku nga ri nyimpi .
Ku fikela sweswi ntokoto a wu kahle swinene .
Eka vhiki leri ku hava mihundzuluxo .
Matimu ya wadi
Mhaka ya mina yo hetelela yi fambelana na vatirhikulorhi eka xivandla lexi .
Ntiyiso i ku hi swona hakunene .
Matshalatshala ya endliwile ku yisa emahlweni miehleketo leyi .
Nhlayo hinkwayo ya vatirhi lava hlulekeke ku tlakukaka entiyisweni .
Swi le mahlweni swinene eka swivilelo swa hina .
Kahlekahle , xi khomekile a xi koti ku ya emahlweni .
Mpimo
Matiko xidzi ya swikombelo ya longoloxiweke tanihi leswi landzelaka :
Yi humelerile .
Ha tsaka ku twanana na swo tala swa xona .
Vupfumalantirho eka vanhu lava nga na vutsoniwa byi le henhla swinene .
Xiyenge xin'wana lexi nga tirhisiwaka tanihi nchumu wa nkoka .
Sweswo a swi fanele ku va etimbilwini ta mbhurisano wa hina .
Lexi a xi nga ta tirha .
I ntiyiso , leswi i swa nkoka , kambe a swi ringanangi .
Mafambiselo ni Vukondleteri bya mitirho leyi hi mfanelo ni migingiriko swi fanele ku lulamisiwa ku nga si sungula ntirho wa nkunguhato wa tiwadi .
Matsalwa ya ta hleriwa eka endlelo leri landzelaka :
Mati i vutomi !
Vuswikoti byo tirha hi ku ntshunxeka .
ntlawa kumbe Mfumo
KU HLANGANA KA MAHLO KU LANGUTA MUNHU SWI KOMBA LESWAKU U NA NTSAKELO EKA LESWI A SWI VULAVULAKA .
Nkarhi wo endla lowu kotekaka wo veketela swikongomelo i nkarhi wo hundza malembe manharhu .
Leswi swi fanele ku va nawu ku tlula ku va xiwelo .
Ndzi amukela swinene ngopfu maehleketelo ya wena eka swivandla leswi .
Hi lemuka mitlhontlho leyi hi yimeleke .
Ku nyika xikombiso , hi vonile xiviko eka vhiki leri xa maphorisa lawa a ya ri eku tirheleni ka mitirho ya le tlhelo .
Ku kula hi ku hatlisa ka xidoroba ku famba hi ku nonoka na ku kula loku .
Swa koteka .
Byebyo byi ta va byi ri vuvekisi bya vumundzuku .
Xana swi cince njhani ?
swa sayense na thekinoloji
Khonferense ya lava nyikelaka mali yi fanele ku khomiwa vhiki leri taka .
Va swirhundzu na va matlhari , ndzi nga vula swo tala swinene swo khomisa tingana .
Phepha ra Xiyimo xa Xiyenge xa Dyondzo .
Ndza kanakana .
Ndza ala .
Sweswo swi tikomba swi ri ntiyiso .
Namuntlha hi khumbheka hi timhaka ta nkoka .
Ndza tiyisa leswaku wa endla .
Xana hi swihi swifuwo leswi mi nga na swona kumbe ku swi swi fikelela ? ( tihomu , tinyimpfu timbuti , tihanci , tidonki , tinguluve , tihuku )
Nyika minhlangano yihi kumbe yihi YIMBIRHI .
Endla leswaku vanhu va sungula ku tsala ku suka eku sunguleni tanihileswi swi akaka matitwelo ya kahle ya kungu leri nga ku tumbuluxiweni .
Hambiswiritano , eka foramu leyi namuntlha , muxaka wolowo wa xiviko a wu nge tirhi .
A va nga swi tivi hi mavabyi laya fambelanaka na ku tirhisiwa ka swimakiwa swa mafole .
Hikokwalaho ndzi ehleketa leswaku leri ku ta va tsalwa ro vuyerisa .
Vatirhi va ka masipala va le ku hlayeni ka phephahungu va ri karhi va nwa tiya .
Loko u laveka kumbe u pfumeleriwa ku tirha hi nkarhi lowu , muholo wu fanele ku hakeriwa
Xiphemu xo sungula xa xa nongonoko wo dyondzisa xi endliwile no simekiwa .
Xana leyi a hi sisiteme leyi hoxekeke emasungulweni ?
Ku tirha hi ndlela leyi vuyerisaka swinene ka sekitara ya mfumo , na swona swi ta vanga xivumbeko xa ikhonomi xa ntsengo wa le hansi .
Leswi swi fanele ku tiveka swi ri tano hi milawu ya swa swiyenge .
Xa vumbirhi , u fanele ku tekela enhlokweni nongonoko wa vona lowu cincaka .
ku pfuxa Nhlangano wa Tinxaka
I ku hlawula ka vona .
Handle ka swona , nawu wa ku dyanana tanihi swihari swa nhova wu ta tirha .
Hambiswiritano , ko na swo swi vula swi nga ri swingani .
A ndzi ta tsakela ku tlhandlekela vonelo ro koma , ra xithekiniki .
a hi swo teka nkarhi wo leha leswo .
Mavabyi lawa ya tala ku dlaya vanhu vo tala ku tlula hilaha swi tiviwaka hakona .
Hlamula ntsena TSEVU wa swivutiso .
A swi tika swinene hikuva u dyondze empfhukeni .
Xa vumbirhi , ku fikelela nhlayiseko wa swa rihanyo .
Hikokwalaho ndzi twa leswaku a nge lahlekeriwi hi nchumu .
Ntirho wa xona i ku :
Vamanana na vatatana , xifundza xa hina xi hlawurile .
Vanhu va lava ku vona tindhawu ta vukorhokeri ti ri leti pfulekeke swinene .
HOLOBYE WA MABINDZU YA MFUMO : Ha khensa .
Xitiviso eka Xiyenge xa Vunharhu .
Vuswikoti byo hundzisa miehleketo no endla swivulwa .
Ndzi tshemba ntsena leswaku hinkwerhu hi ta endla hi ndlela leyi fanaka .
Lava i vanhu hi va tirhelaka .
Ku entisa
Xana vadyondzisi va swi kota ku dyondzisa kahle ?
Nkarhi wa xitsalwana xa kona a wu fanele ku helela eka lembe releri .
Ndza khensa swinene vukona bya n'wina , vusiku a byi ve lebyinene .
Ndza tshemba leswaku ndzima ya muxaka wolowo yi se yi fikeleriwile .
Xana wa lemuka , lexi i xiboho xa Phuresidente .
A ku nge ve na njhekanjhekisano hi xona .
Ina swi tano .
Nsirhelelo wa timfanelo ta masungulo i xirhangana .
Fomo ya mafambiselo ya swa rihanyo .
Ku hava vumbhoni bya vulavisisi byi endliweke .
U nga rhumela cheke eka :
Yi fanele yi hundzuluxiwa .
Ku Hakelela Khomixini
Swiboho leswi kongomeke swi tekiwile :
Swirho swa mani na mani va tava ni mfikelelo eka tirhekhodi ta khampani .
Ku xaniseka ka vanhu lava ku nge pimeki .
U hava vulawuri ehenhla ka leswi .
A ndzi lavi nhlamulo ya mina yi leha ku tlula mpimo .
Kambe ndzi fanele ku tsakela ku va vona va endla ku antswa .
Hi ta tsaka eka ntirho lowu endliweke kahle .
Xana ndzi nga pfuna njhani ?
Xana hi wihi nkoka wa leswi u nga swi vula ?
I yini sweswo laha ?
Hi tala ku tekela leswi ehansi .
Hambiswiritano , swo va na nkoka ku tekela enhlokweni vanhu .
Swi ta pfuna ku pfulela njhekanjhekisano lowu .
A hi sunguleni laha .
Mali yi nga endliwa eka vukorhokeri bya swa timali byo fambelana na byona .
Xivutiso i xa loko ku rindzela loku ko leha swinene ku tsakeriwa .
Eka sweswo hi dinga tshaku ra swa nawu .
Hi na mintwanano ya ntirhisano na Jarimani .
I swa nkoka swinene ku hi khomanisa leswimbirhi .
A ku na ku kanetana xikarhi ka hina eka sweswo .
Sweswo hi leswi hi nga swi endla eka mhaka leyi .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va hi nga ri eku seketeleni ka xiviko lexi .
Hi hanya eka ikhonomi ya nhlangano wa swa timali .
Leyi i mhaka leyi ku hambana a ku fanele ku vonaka eka yona .
U vulavula hi milawu leyi nga kona .
A ku na hambuka eka nawu lo ku nga kona eka nkarhi lowu .
Nkuriso wu le ndleleni .
Mbulavurisano wu na swiphemu swo hlaya ku fana na ku vulavula , ku tsala , ku kanela na ku yingisela .
Teka xikombiso xa ku lawula eka ku nyika mpfumelelo .
Eka xiyenge lexi hi ta :
Migodi
U nga si ehleketa ku nghena eka swona , twisisa swinene leswi vutirhisani byi vulaka swona .
Nsirhelelo wa vanhu
Lexi xa khenseka swinene .
Kambe swa nkoka swinene , swi lava vutshila , matimba na ku tiyimisela .
Makhombo
Pholisi ya swifundza ya Yuropo i , ku tlula hinkwaswo , vuxisi .
Nawu eka Hofisi ya Matirhelo yo Hlawuleka .
Khombo ra kona , ku na .
Khanselara wa wadi i mutshamaxitulu wa Komiti ya Wadi .
Hi lava ku Twanana ka Rixaka eka mhaka yo Herisa Vusweti .
Namuntlha hi tlangela swiboho swa vanhu va ka hina .
Ndzi seketela nsusumeto wa endlelo rakwe .
Ku tikukumuxa ka vaahluri ?
Lexi i xivangelo lexi nga endla leswaku hi amukela xiviko xa wena .
Muviki a nga lava ku tekela leswi enhlokweni .
A ku na nxungeto wa mphakelo wa mirhi eka ndhawu yeleyo .
I xivutiso ntsena xa ku hi ndlela yihi .
Xana ku twisisa ku kwihi eka sweswo ?
A hi ntirho wo navetisa .
Ndzi ehleketa leswaku ku phokotela ka tivulavulela .
Swi le rivaleni leswaku hi na swo tala ku swi kanela .
Xopaxopa swiyimo leswi .
I ku nyika miehleketo ko angarhela .
Hikokwalaho ndzi twa leswaku leri i tsalwa ra kahle hi ku angarhela .
Kutani swi le rivaleni leswaku a hi nge fikeleli leswi hi tivekeleke swona .
Hi fanele hi tlakusa ku hlangana exikarhi ka vanhu .
Va tlhela va kongoma eka hinkwavo .
Hi ntiyiso , mfumo lowu tengeke wu fanele wu tekiwa tanihi lowa le xikarhi eka vukorhokeri bya vanhu va ka hina .
Ya na nkoka naswona ya fanerile swinene eka nkanerisano lowu .
Tsala endlelo ra wena ra vutiolori ra vhiki leri nga hundza .
Eka lava nga riki na mhaka na nawu wa tiko leri .
Leswi nga laha henhla swi vile ni xiave eka xitshembiso lexi hi xi endleke .
Ndzi mi navela ku humelela lokukulu eka ku burisana ka n'wina naswona ndza mi nkhensa .
Va ha ku sungula swa mabindzu na tifeme .
Yaleyo i ndlela leyi swilo swi faneleke ku tirhaniwa na swona hakona .
Xo sungula eka hinkwaswo rito ro koma hi mayelana na nseketelo .
Kumbexana a swi se hlwela ku tlula mpimo ku endla xin'wana .
Maphepha mambirhi ya pholisi ya ta hluvukisiwa :
Ku korwisa muxavi hi maendlelo ya swivilelo ku fika sweswi .
Nhlengeletano ya mahungu yi kunguhatiwile hi ndlela leyi landzelaka :
Tibuku ti ni matimba ku tlula leswi hi swi tivisaka swona .
Eka xivutiso xolexo a wu nga ta nyika nhlamulo .
Hlamusela no xopaxopa xiphiqo .
Leswi hileswi tiviwaka tanihi ntirho wa mfikelelo .
Sweswi nawu wu le ku kambisisiweni hi Komiti ya Matirhelo eka Mabindzu na Vumaki .
Swa tikomba xexo xi ta lava ku vekiwa tihlo hi vukheta swinene .
Ku sukela nkarhi lowuya , xiyimo xi yile emahlweni xi nyanya .
Hi langutela ku vona leswi swi humelela .
U nga tlhela u tihlanganisa :
Hina se hi na xona .
Leswi i tshunxeko na timfanelo ta vanhu leswi faneleke ku tlangeriwa namuntlha .
Ku va vaaki a swi heleli eku hlawuleni ka vaofisiri va vaaki ntsena .
A hi vi na njhekanjhekisano hi nkarhi wo vhota .
Swi nga pfuna ntsena vanhu hinkwavo .
Khombo ra kona , ha endla .
Hi ku tekela leswi enhlokweni , hi seketela xiboho .
Ku tshamiseka ka vanhu ku fanele ku rhanga emahlweni .
Ndzi khensa ka ha te tani .
Miehleketo ya kona i ku tumbuluxa n'wangulano wa demokiratiki .
Lexi i xikombelo xa mina .
Vamanana na vatatana , swi le mavokweni ya hina .
A a nga tivi nchumu mayelana na swona .
Vantshwa va hundziseriwa eka tisenthara leti kuya hi milawu leyi faneleke .
Hinkwaswo leswi pfumalekaka i ku navela ka xipolotiki .
Eka marungula yo engetela :
Minkunguhato yi endliwile .
Vutumbuluxi , hambiswiritano , yi ta va bya ha fana endzhaku ka lembe .
Njhekanjhekisano wu se wu endliwile hi ta maendlelo .
Kumbe i mani a faneleke ku va ?
Ntsakelo wa vona wa swa tipolitiki
Hi tiva mbuyelo .
Magoza yo talanyana ya nkoka ya laveka hi ku vona ka mina .
Hambiswiritano , ndzi ehleketa leswaku sayense yi nyika swintshunxo swo karhi .
A hi ri karhi hi tiva hakelo ya leswi .
Timfanelo ta vaxavi
Hi ndlela yoleyo , leswi landzelaka swi nga lemukiwa :
Leswi a kuri ku hlamula eka swivilelo leswi kombisiweke hi Komiti ya Vativi .
Kutani kahlekahle , i mani a nga ta vuyeriwa eka leswi ?
Swi vekiwile eka nhlokomhaka ya xitshunxo .
Hikwalaho ka leswi va fanele kuya eka huvo ya rixaka .
Swi fanele swi angarhela nkuriso evuxeni .
Hi tihi ?
Mi nge hi ku komisa ndzi boxa ntsena timhaka ti nga ri tingani .
Namuntlha hi tshunxekile hikuva nkarhi lowu nga hundza vantshwa va tinyiketerile swinene .
Hikokwalaho hi pfumelelana na xiviko lexi hinkwaxo ka xona .
Va ta nghenisa muganga eka endlelo .
Hi dinga nhlamulo eka nkayakayo lowu nga kona sweswi !
Eka mhaka leyi na yona , hi tekile goza hi ndlela ya vutihlamuleri .
A hi nge swi koti ku yima .
Kambela matafula lama nga laha hansi u nga si hlamula swivutiso leswi landzelaka .
I incini xi nga kona ku xi vula eka mhaka leyi ?
Mo ndzi nyika swikombiso swi nga ri swingani swa leswi ndzi swi vulaka .
Goza ra xihatla ra laveka eka swiyimo swo tala :
Hi na swo tala ku swi endla eka ndhawu leyi .
Vito na Nhlokomhaka ya munhu loyi a sayinaka hi ku yimela Khomixini :
A ndzi swi tivi swinene leswaku mbuyelo a wu ri eka mhaka ya swihahampfhuka .
Lawa i marito lawa hi faneleke ku n'wi tsundzuka ha wona .
Ku hava swo engetela leswi ringanyetiweke .
Mfanelo ya ku humelela
Xana mukhavisi u xi fikelerile njhani lexi ?
Xana ndzi nga ku kombela ku landzelela maendlelo yo fana ?
matirhisele ya swiboho swa Khomixini
Pholisi leyi yi ta hangalasiwa hi ku famba ka nkarhi .
Hikokwalaho a hi mahungu eka vunyingi bya hina .
Hi nga vi vanhu va tolo .
Wa swi tiva leswaku a ku na swipimo swa maendlele eka swa rihanyo .
Leswi a swi nyumisa swinene .
Hi se hi vile ni ku humelela loku khomekaka matlhelo hinkwawo .
Ndzi ehleketa ku ri u tiyisile mayelana ni leswi .
Leswi swi vula leswaku ku cinca kwihi kumbe kwihi kumbe mitlhontlho yi katsiwile eka dizayini na ku kunguhata goza leri landzelaka .
Wa yi tiva ndhawu ya mabindzu yo xaviselana .
Xifundzankulu xi le ku tekeni xiboho , lexi hi ku vona ka mina xi pfunaka swisiwana .
Ku nga dyi swakudya swa nampundzu swi alela mirhi matimba lama lavekaka .
Hi na masungulo lawa hi nga ta gingirika eka wona .
Hi fanele hi tisirhelela eka ku cinca loku nga heriki .
Vanhu vo tala ( vantima hi xitalo ) va lahlekeriwe hi mitirho ya vona , naswona a va vangi na ku fikelela misava .
Hikokwalaho ka xivangelo lexi hi tlangela swikolo hinkwaswo leswi tikarhatelaka vuswikoti .
Xana u byi fambisa njhani vuxaka ?
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi ehleketa ku ri a hi fanele ku lawulela vuxokoxoko byitsongo .
Vona a va ri na ku hiseka swinene .
Mintwanano yi fanele ku va rivaleni .
Ha tsaka ku lemuka ku ringeta ka nkoka loku endliweke mayelana na leswi .
Hi ndlela yeleyo , a a hehliwa hi ku yiva timbuti .
Swi fanele ku koteka ku hatlisisa no tirheka eku cinceni na swiyimo swintshwa .
Xana i yini ntlimbo ?
Leswi ko va swikombiso switsongo ntsena kusuka eka xiviko lexi xa xiyimo xa le henhla swinene .
Kutani , hinkwaswo leswi hi faneleke ku swi endla i ku tiolola , ku tiolola na ku tiolola ku va hi tshama hi ringanerile .
Ha khensa ku amukela loku va nga na kona eka hina .
Sweswo , tanihi masungulo , i endlelo ra kahle .
MAENDLELO YO KUNGUHATA
Naswona swa olova ku vona leswaku hikokwalaho ka yini .
Ndzi ta kombela vukorhokeri ku lavisisa mhaka yaleyo .
Leri i jaha leri ndzi fambafambaka na rona .
Manana wa yena u na hina namuntlha naswona ndzi kombela leswaku hi tekela enhlokweni ntirho wa yena .
Hi nge yimeli makete ku tshunxa xiphiqo lexi .
Vugevenga byi khumbha swifumi na swisiwana .
Mimbuyelo ya tikomba .
Ntlawa wa mina a wu nga ta va na xiphemu xihi kumbe xihi eka ntlangu wa marito .
Xana va ha ya emahlweni ?
Teka goza .
Ti fanele ti khomiwa nkarhi na nkarhi ku endlela leswaku komiti ya wadi yi kunguhata hi ku hetiseka .
Ntirho wa mina i ku kombisa mavonelo eka switatimende leswi swa timali , kuya hi tinkota .
Ndzi nga kota ku vutisa ntsena leswaku hikokwalaho ka yini .
Endzhaku ka malembe mambirhi yo lulamisa rivala , pholisi ya rixaka ya tindlu sweswi yi le ku tirheni hi ku hetiseka .
Magoza ya xihatla ya laveka .
Swi olovile hi ndlela yeleyo .
Lexi a hi xitandzhaku xa nkitsinkitsi lowu .
Vulawuri bya masipala byi vumbiwa hi vatirhi va masipala .
Naswona a hi mhaka ntsena ya vuswikoti naswona .
Mitlhontlho leyi nga emahlweni ka hina yi endla leswi tanihi xilaveko .
Yi nga susiwa hi muyimela ku langwa .
Pholisi ya swa timali yi nge voniwi yi ri na vutihlamuleri eka ku hambana koloko .
Vathori na Vathoriwa
Sweswo swi tele ku tlula mpimo wa ku va xilo xa kahle .
I incini lexi nga hlawuriwaka ke ?
I swa nkoka eka vanhu hinkwavo ku tirhisa ximunhu ?
I mihandzu ya ntirho wa hina lowo leha .
Hlamusela tinxaka ta nhlohletelo leti humelelaka .
Ndzi chava leswaku sweswo swa endleka swi nga vi tano .
A hi tekeni mhaka ya ririmi , xikombiso .
Herisa swikhomelo swo hava nchumu hi ndlela leyi faneleke .
Ndzi ta tsakela ku nyika xikombiso xo tiya xa leswi .
I norho lowu humelelaka .
Swibalo , tanihilaha , mi swi tivaka hakona , i nhlokomhaka yo khumba swinene .
Leswi hi nga na mitlhontlho leyi hi kongomaneke na yona , nkanerisano lowu wu fanerile , na ku fika hi nkarhi .
Endlelo leri ri ringeta ku fikelela xiyimo xa KU HLULA .
Ndzi vona leswi swi kombisiwile eka xiviko xa wena , leswi ndzi swi amukelaka .
I kungu leri anameke ra ndhawu leyi nyikaka rimba ro angarhela ra nhluvukiso .
Siva hi leswi kombisiweke swa xikongomelo xexo .
Vuswikoti bya eneji i ndlela ya nomboro yo sungula .
Mpimanyeto a wu ringanelangi .
Eka vaseketeri na vanyikeri va hina , ha khensa hakunene .
Ku humelela ka hlwela , kambe ka vonaka , hi mayelana na ku lwa na vuxisi .
Xiviko lexi xi fanele ku va ndhawu ya masungulo ntsena .
Hi dinga mpimanyeto lowu pakanisaka swinene .
Xin'wana na xin'wana se xi andlariwile ku va xi kaneriwa .
Hi ku komisa , gondzo ro ta fika eka samiti ya namuntlha a ri tele swirhalanganyo .
Vuyimeri byi tlherile byi tumbuluxa na ku pasisa pholisi ya nsivelo wa vukanganyisi .
Vuhleri byi fanele nkarhi hinkwawo byi :
Hi lava ku sirhelela mbango .
Swilaveko swa vukorhokeri ( O&M )
Xana hi fikelela njhani swikongomelo leswi ?
Hi mi navelela swa kahle hinkwenu .
Hi ala ku nghenelela eka ntlangu lowu .
MATIMBA EKA HINA VAVANUNA !
Hambiswiritano , xiphemu xo karhi xi fanele ku tiyisiwa laha .
A swi olovi .
Hi languta swihehlo leswi swi ri swa nkoka .
Kambe hinkwerhu ha swi tiva leswaku ku na xipimelo lexi lavekaka ku sungula .
Ndzi ta tsakela ku kombisa ku nkhensa ka mina eka ku hlamula ka wena ka xihatla eka xileriso lexiya .
Kutani ndza mi tshembisa leswaku goza ri ta tekiwa , loko swi fanerile .
Ndzi vone leswaku ndzi ringanele hi swo tlula leswi .
Swiboho swa yona eka vumbiwa swa boha eka tikhoto hinkwato letin'wana .
Kahlekahle ku fanele ku tekiwa goza ro lwisana na tikhampani leti .
Leswi swi tano hambi ha swi lava kumbe a hi swi lavi .
Vanhu na Vuhlayiseki
Hoyohoyo , u tirhe kahle .
Mukhomixinara , ndzi tsakile u le ku tirhaneni na leswi .
Hambiswiritano , ku fikela sweswi , sweswo a swi si humelela .
Ku kanerisana ka vuxaka bya ikhonomi exikarhi ka matiko mambirhi swi antswile eka malembe laya hundzeke .
Hi ntiyiso rero a ri nga ri kungu ra mina ra ku olovisiwa loku ka swipimelo swa mfumo .
Leswi hinkwaswo i swivutiso swo tika .
Ehleketa hi munhu loyi swi ku tikelaka ku vulavula na yena ?
Ku kumeka ku tirhisiwile mahlawuri kumbe maengeteri matsongo , swi ta kumeka swi ri karhi swi va swo antswa swinene .
Hikokwalaho xinawana xa ku cinca xi nga tshembela eka nseketelo wa n'wina .
Hikwalaho hi ta tshika ku vhota eka xinawana xa kona .
A wu yi helo a hi swona ?
Matirhelo ya mudyondzi ya pimiwa ku ya hi swipimelo .
Naswona ndzi tshembha leswaku hi ta swi kota ku hatlisa .
U ndzi komberile ku tirhana ni leswi .
Sweswi i mhaka yo endla .
Swi pfuna ku pfala vangwa hi timhaka ta vukorhokeri bya miganga .
Xiboho xa mina xa twisiseka .
Vanhu va hanya nkarhi wo leha .
A ndzi ta tsakela ku tirhana na timhaka timbirhi laha .
Yi vumba masungulo lama ku humelela ka phurojeke ku simekiwaka eka wona .
Matimba ya xiviri ya nga fikeleriwa hi :
Xexo i xivangelo xa xihlambanyo xa mina xa vhoti .
Hambiswiritano Ku cinca loku a ku amukeriwanga .
Sweswi phurojeke yi le ka xiyimo xa xianakanyiwa .
Leyi hi yona ndlela yo ya emahlweni na le ka nkarhi lowu taka .
Ku hlayiseka ka switirhisiwa swa ntumbuluko
Hlamusela timhaka hinkwato ta nhluvukiso leti lavaka ku langutisiwa loko ku kunguhatiwa dyondzo .
Ka ha sele , hambiswiritano , xiphiqo xa vukorhokeri bya timali .
Leswi , swi ta tlhela , swi pfuna ku vumba mapfhumba na ku angula ka hina .
Ku hava hundzuluxo .
Loko makungu lawa ya fanerile , kutani hi nga ya kanela .
Nawumbisi wu tirha eka :
Loko swi laveka tano , va nga yirisiwa eka ku tlanga .
Namuntlha hi le ku tirhaneni ni mhaka ya nkoka ya vumbirhi .
Hi swona swi endlaka leswaku nawu lowu wu lulamile ku ya hi xiyimo xa nsinya .
Vufambisi hinkwabyo na malulamiselo ya purasi leri swi le makatleni ya hina .
Ku teka xiave swi nyika matimba eka vanhu ku teka swiboho swa vona na swihlawuriwa swa vona .
Landzelerisa na ku hundzisela vaxavi .
Ndzi ehleketa leswaku leyi i mhaka ya nkoka .
Hlamusela hilaha xikopu xa vumaketi xi nga engeteriwaka hakona loko swi laveka .
Ku tumbuluxiwa ka Makete wo Fana .
A ndzi tivi loko ndzi ku twisisile kahle .
Leswi i ntiyiso eka ntokoto wa hina eAfrika Dzonga .
Ntlhontlho mayelana ni mitirho i wukulu .
Leswi swi nga endliwa hi ndzavisiso wa palamente .
Vutivi i Matimba .
Hi ndlela yo vulavula , kuna vanhu lava vulavulaka ngopfu .
ku tirhisa matimba
Mayelana na swirho swa Huvo nkulu , swi tikombe leswaku :
A hi tekeni voko ro hetelela .
Xo hetelela ndzi fanele ku tsakela ku nyika vonelo eka ku endla swilo hi nkarhi lowu faneleke .
Nhlengeletano a hi xikongomelo hi woxe .
Leswi swi ta engeteleleka ku va swa nkoka eka nkarhi lowu taka .
I mani a lawulaka hofisi liya ?
Hi fanele ku ehleketa tindlela to tumbuluxa swintshwa swo hakela timali .
Ntirho wu katsa phurojeke leyikulu ya matapula .
I vanhu va njhani lava nga ta endla leswi ?
Kutani ke i ndhawu ya kahle swinene eka hina ku va hi tiphina hi swakudya swa hina .
A ndzi ta vula swivutiso hinkwaswo swa ntsakelo wo fana .
Hi swona swi endleke leswaku hi vekile timbuva eka swivandla swo hambanahambana .
Hi nga swi amukela leswo ?
Leswo i swa nkoka .
Xidemokirasi na nhluvukiso swa fambisana .
mihlangano ya swa mabindzu
Xana wu kwihi , xikombiso , nawu lowuntshwa wo nyika swiharhi swakudya ?
Nhlayo leyi yi languteriwa ku tlakuka tanihi leswi miako leyintshwa ya ha tsarisiwaka
Hambiswiritano , tanihilaha hi swi tivaka hakona , xiyimo lexi xi tama xa ha ri na nkoka swonghasi .
Kambe hi nga ka hi nga hlanganisiwi nhloko hi leswi .
A nge si vuya .
Amukela na ku hetisisa ntirho wa yena entlaweni .
Xibalo xa minxavo
Mhaka ya mina ya vumbirhi yi khumba ku onhaka lokukulu loku weleke va swa vuphasi bya tinhlampfi .
Ntsengo wa nhundzu wu hlamuseriwa tanihi ntsengonkulu wa xikumiwa .
A hi ri ku vulavuleni hi mayelana na nongonoko wa leswi nga pfumeleriwiki .
Endla leswaku swirho swa komiti swi titivisa na ku bula hi leswi va lavaka ku swi fikelela tanihi komiti ya wadi
Siku ro herisa Nongonoko wa Swikili
Khomixinari , a ndzi ta lava ku ku vutisa swivutiso swimbirhi .
Xa vunharhu i ku hundzuka ku ya eka vhoti ya lavo tala .
Tsundzuka , makanelwa I rhekhodo ya nawu ya nhlengeletano , hikwalaho i swa nkoka swinene ku va ya vekiwa laha ku hlayisekeke .
Ndzi tsakile swinene ku swi twa .
Hi fanele ku rhangisa ntshamiseko , demokirasi na nhluvukiso wa vanhu na ikhonomi .
Hambiswiritano , hi nge fikeleli leswi hi ri hina vinyi .
A hi mhaka yo hlawula , i mfanelo .
Magoza hinkwawo ya fanele ku tekela leswi enhlokweni .
Hinkwerhu ha swi tiva leswaku mimbuyelo yo hetelela ku ve yini .
Matshalatshala ya lama nga eku tirhisiweni sweswi a ma le ku tirheni .
Hikokwalaho , miehleketo ya wena yi ta tekeriwa enhlokweni .
Kanela swihlawulekisi swa fambelo rin'wana na rin'wana .
Hi swona ngopfungopfu leswi hi faneleke ku swi papalata .
Tanihi leswi a vuleke , leswi swi katsa :
Va fanele va hakeriwa miholo yo hanyisa na swipimelo swa vona swa matirhele swi fanele swi antswisa .
Ndzi engeta leswi ndzi swi vuleke mixo lowu .
ntalo wa vaaki .
Matirhele ya mpimo mune laha henhla ya ta hangalasiwa ku tlula malembe manharhu lama landzelaka .
Ntsengo hinkwawo lowu nga bajeteriwa hi masipala a wu tiviwi .
Hambiswiritano , hi fanele hi ya emahlweni .
Pholisi ya xibalo na timali yi taya emahlweni ku tirhisana .
Xana poso a yi kona ?
Ku na ku fana ko tala exikarhi ka leswimbirhi .
Swirho swo tala swa Bodo ya Mafambiselo swi vumba nhlayo leyi nga ringana ku humelerisa nhlengeletano .
VUXOKOXOKO EKA NHLENGELETANO
Mitlhontlho leyi langutanaka na maphorisa hi siku yi tele .
Xexo ndzi xi teka tanihi xihoxo hi swipimelo swa tipolitiki .
Hi Projeke yo Katsa Muganga na Nhluvukiso ya hina , hi kongoma ku :
A ka ha ri na mhaka na yitsongo yo olovisa .
Leswi hinkwaswo swi fanele swi vonaka eka vundzeni .
Naswona a hi rosungula mfumo wu vika hi leswi wu swi endleke eka rixaka .
Mavandla ya hina ya vanhu lava ringaneleke ku tirha na wona ya na mitlhontlho leyi yelanaka .
A ndzi ehleketi ku ri leswi i endlelo ra kahle .
Hi ta landzelerisa ku xiximiwa ka timfanelo ta ximunhu hi mikarhi hinkwayo .
Xivilelo xa leswaku xikongomelo xa rendzo a xi nge fikeleriwi .
Xi endla leswi .
I ku cinca ka masungulo .
Ku fika sweswi , swivilelo leswi landzelaka swi tekeriwe enhlokweni :
Leswi u swi kumaka ekhotsweni swi rhange swi va kona eka vaaki ?
Hambiswiritano , ntlhontlho ku tava ku vona leswaku swi tiyisiwa ku ya emahlweni .
Eka hina xiviko lexi i mhaka leyi khomisaka tingana .
Hambiswiritano , a ku ri hava matsalwa lama a ma andlariwile eka nkarhi wa kona .
Nawu wu kahle loko :
Swi hi pfumelela ku hlela no twisisa mitlhontlho leyi ha ha langutaneke na yona .
Kutani ndza mi khensa eka nseketelo wo tiya lowu nga laha .
A hi lavi ku twa switori sweswo .
Ntshikelelo eka mbango wa muthori wa le handle i swa kahle hi ku famba ka nkarhi .
Hi ku gimeta , ndzi khensa vatirhi va mina va hofisi ya holobye lavo tirha hi ku tikarhata .
Hi ta vona ku i rini leswi swi nga endliwaka .
Hi ku vona ka mina , leswi na swona i swa nkoka .
Hambiswiritano , ku va swi va ni ntikelo ka ha laveka swo tala swa vumundzuku .
Swikhenso
A hi ri xiphemu xa tirhelo ra mpimo wa cinco .
Ya tlhela Ya katsa swiendlo swo sivela laha ku languteriweke swiphiqo .
Tihunyi hi tona xihlovo xa matimba eka mindyangu yo tala ya le makaya .
Hikokwalaho , swi nga tekiwa tanihi xitirho lexi faneleke xa ku nyika mali nakambe .
Nongonoko wa rimba wa vunkombo i goza eka tlhelo leri .
Kambe hi nga swi kota no endla swo tala - ngopfu-ngopfu eka ndhawu ya vuvekisi thwii bya matiko mambe .
A ndzi amukeli leswaku hi nge tirhisi switirho swa swa timali .
Ina hi nga swi kota .
Ku fikelela ko antswisiwa eka vukorhokeri bya nsirhelelo wa ximunhu .
Hikokwalaho , a ndzi tsakile ngopfu ku seketela xiviko lexi .
Hi na ntirho wo angula eka xirilo xa vona .
Swo tala swinene eka xivutiso xa ku hlayisa eneji .
Ntirho hinkwawo lowu tumbuluxiwaka hi wena wu fanele ku va matshalatshala ya wena n'wini .
Ndzi ta veka tihlo eka vulavisisi ku vona leswaku vululami bya phakeriwa .
Nkambelo wa nkhumbo i wa nkoka eka hina hikwalaho ka swivangelo swimbirhi .
Ku pasisiwa ka swimakiwa na mimpfumelelo swi taya hi xiboho xa Mulawuri .
Hi xichavo lexi mi faneleke , sweswo swi hoxeke ngopfu .
Malawulelo yo antswa ya mavabyi .
Hlamusela SWINHARHU swa swiboho leswi no hlamusela ntshikilelo eka khamphani .
Xo hetelela , ndzi tshembha leswaku nhlengeletano leyi yi tava ntlhontlho .
Lexo sungula xi khumba mhaka ya dimokirasi .
Ku endlela ku veka mhaka erivaleni , ku landzeleriwile maendlelo lama landzelaka :
Kunene a swi tano .
Xitatimende lexi twisisekaku xa laveka , naswona hi xihatla .
A hi vulavuleni swo twala eka vanhu .
Swa antswa ku lwa na xiphiqo lexi sweswi .
Hambiswiritano , xi nge hambanisiwi ku suka eka swikongomelo swa tipolitiki .
Ku laveka titliliniki na swibedhlele swingani .
A nyanya , ku nyanya swinene .
Xi ta endleka hi tindlela to hambana eka tiko rin'wana na rin'wana .
Swi fanele ku veka vanhu exikarhi ka ajenda .
Vamanana va le ka switulu swa nkucetelo eka mfumo naswona va tlanga xiave xa nkoka eka maendlelo yo teka swiboho .
Nkarhi wolowo a hi nga ri na nchumu lexi fanaka na vukorhokeri bya mfumo .
Migingiriko leyi kunguhatiweke lembe leri yi katsa :
Muringanisi u ta burisana ni mudyondzisi hi leswi .
Hi le ka swivutiso leswi laha hi faneleke ku nyika tinhlamulo .
Ku vula leswaku ku na ku rhandza ka politiki a swi olovi ku swi vula .
Hikokwalaho va swi tiva leswi va bohekaka ku swi endla .
Nkarhi wo biha , nkarhi wo biha hi ku ya ikhonomi i ku ya ehansi ku tlula mpimo ka swimakiwa swa kwala kaya .
Hungu ra mina madyambu lawa ri olovile .
Ndza pfumela leswaku swi ni nkoka swinene .
Naswona swi ta antswisa ku biha emirini na livhi ya lembe .
Va tiyimiserile ku nghena eka kontiraka .
Tiva muxaka wa inthavhiyu leyi u yelaka yona .
Tinhlayohlayo ti tlhontlha swivutiso swo engeteleleka , na tinhlamulo titsongo .
Lexi i xivutiso lexi hi faneleke ku tivutisa .
Vuhlayiseki na vusirheleri .
U tiyisile , u vile na timinete tinharhu .
Kutani laha ku voniwa ku hetiseka ka xiyimo xa le henhla xa vuswikoti byo angarhela na ntokoto wo huma eAfrika hi ku angarhela .
Ku tava na mitlhontlho , ku tava na swiphiqo .
A hi fanele ku hlayisa ajenda hilaha swi kotekaka hakona .
Languta ntsena timhaka ta ntiyiso .
Ndzi tshembha leswi swa koteka .
A ku na leswi khumbaka vumbiwa leswi tivekaka .
I goza ra nkoka .
KU HAMBANA
A ndzi ta tsaka ku amukela leswaku ndzi hoxile eka lexi .
Xavumbirhi , a mi vula swona ku va mi kombela endlelo leri tirhisiwaka misava hinkwayo .
Ndza mi tshembisa .
Kwihi
Komiti ya Wadi yi nga tivisa meyara loko yi nga kumi swiviko swa nkarhi na nkarhi .
Eku heteleleni u tiyimiserile ku tumbuluxa .
Swi endliwile ku tumbuluxa nkoteko lowukulu na ku nyika switirhisiwa swo ringanela .
A ndzi ta khensa angulo wo huma eka wena .
Hi fanele ku dyondza tidyondzo loko hi ri karhi hi ya emahlweni .
Ku tirhisiwa ka timhaka ta nkoka ta nhluvukiso wa le ka wadi ku hlamusela ku i mitlawa yihi ya mitsakelo leyi fambelanaka na mitirho ya masipala yi endlekaka hi ndlela leyi vonakaka .
Mhakankulu yi nga tekiwa kusuka eka matsalwa ya ndzawulelo .
Hi na xivono
Sweswo swi koxa mali yo tala .
Leswi swi khumba hi swimbirhi nawu na mpimanyeto wa swa timali .
Ku va kona ku hetisa nawu
Ku fikelela nkarhi wolowo swi nga tava swa nkoka na kuva swi lawuriwa hi mahlelelo ya nxungeto .
Swi na mitlawa leyi nga kongomiwa yo hambanahambana yo tala .
Lexi ngopfungopfu xa laveka eka ndhawu ya vumbabva .
A ndzi ta ku kombela ku , ndza kombela , ku kambisisa nxaxamelo lowu .
Hi ku hetelela , mo ndzi endla swibumabumelo swimbirhi swo engetela ntsena .
Xikongomelonkulu i ku engetela andziso etikweni ra hina .
Tsala mavonelo lawa ehansi .
Ha tlangela Meyara eka ku humelela loku .
A ndzi ta tsakela nhlamulo .
Hi ku endla leswi , va sungula ndlela ya ku hola .
Ndzi ehleketa leswaku i ku humelela lokukulu .
Nakambe namuntlha sweswo a swi nga ri tano .
Hi ta lulamisa xiphiqo lexi hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
Timhaka leti boxiweke eka mbhurisano lowu i ta nkoka swinene .
Mhaka ya ntlawa wa timhaka yi fanele ku twisisiwa .
Swikongomelo swo twisiseka swi vekiwile na vutihlamuleri byi nyikiwile .
Ntshunxeko wa ku vulavula , ku joyina nhlangano wun'wana na wun'wana lowu va wu tsakelaka na ku khoma mapfhumba ya wona va tshunxekile .
Ntsengo wa tiawara leti tirhiweke :
Ndza tshemba leswaku leri i endlelo ra kahle .
Hi ku landza nkarhi wa malembexidzana , ha khutazeka ku tirha hi ku landza swiboho .
Xintshuxo xa swa nyimpi a hi nhlamulo .
Ndzi ta tsakela ku ku navelela swa kahle eka vumundzuku .
Ku hava loyi a nga vula leswaku ku hava lexi a xi nga endliwa .
mpimanyeto
Xavumbirhi , ku na nxaxamelo wa swiphiqo swa vuthekiniki ku va hi swi kanela .
A hi na mimbuyelo yihi na yihi ku fikela sweswi .
Hi le tlhelo , timfanelo ti fanele ku twisisiwa eka mhaka ya ximunhu na ya matimu .
Leswi swi katsa timhaka ta vumbiwa .
Timhangu to hlamarisa ku sukela nkarhi wolowo swi tise tinhlamulo eka swivutiso leswi .
Ku na xiphiqo xikulu xa switumbuluxiwa swo tenga .
Hlamusela theme ra mbango wa xiviri .
Eka nkarhi lowu taka , hi fanele ku antswisa maendlele ya hina .
Nhlohletelo wa xipolitiki wu laveka hi xihatla .
Ku fanele ku va ni ku yimisiwa ka sweswo na swona .
Malembe mambirhi lawa ya hundzeke , samiti yo sungula yi ve kona .
Sweswo swi khomisa tingana , ngopfungopfu hi mhaka leyi .
Hlawula lembe ro humelela ra nkoka hi ku hlonipha swa vuxavisi .
Langutisa switatimente leswi :
Leswi swi tirha eka swikombo swa swivumbeko , ku nyika xikombiso .
Ku tlhela ku ri na ku khomana na minxavo ya eneji .
Ntsengo lowu nga eka Xitatimende xa le Bangini wu tshamisekile .
Ndzi twisisa leswaku swi hundziseriwile eka nkambelo wa swa nawu .
Hi nga pfumelela leswo ?
Ntlawa
I swo tala eka switiviso .
Hi le ku vulavuleni hi mayelana na ku lulamisa na endlelo .
Leswi swi kumeka eka ntlawa wa vuntlhanu .
Hi nga sirhelela vumbiwa na milawu leyi yi nga na wona .
Ku engetela vamanana va langutana ni xihlawuhlawu .
Swiyenge leswi hi xitalo swi katsa timali ta phexeni na mfumo .
Namuntlha hi haleni ku tlangela tshunxeko na timfanelo ta ximunhu .
Mbuyelo h nkarhi wa gingiriko .
Xiviko lexi xi na swibumabumelo swa nkoka eka tlhelo leri .
Leswi swi tswarile ku hunguteka ka nhlayo ya makhotso lembe leri nga hundza .
Lexi i xilo xin'wana xo hambana .
Xivutiso xa mina xi yelana na sweleswo .
Matsalana wa komiti ya wadi ( tsala vito ra matsalana )
A ndzi ta khensa loko a nga hlamula lexi .
Xana ku tumbuluxa ka gezi ku ta khumbeka hi ndlela yihi ?
Tinxakaxaka ta migingiriko yo dyondza na mitirho yo kambela swa tirhisiwa .
Mbuyelo wa nhluvukiso emakumu ka phurojeke
Dyondzo yi ta va na nkoka lowu tlakukaka .
Sweswi ndzi nga nonoka nkarhi wun'wana hi xixikana .
Xana i xiphemu xihi xo xavisa miri xi faneleke ku lawuriwa ?
Kombisa vumbhoni leswaku dayari ku kongomisiwa eka yona hi masiku hinkwawo .
U ta nyikiwa timaraka eka :
Ndzi tsakela ntsena ku engetela timhaka ta nkoka timbirhi ta xithekiniki .
Ndzi khensa nkarhi wa wena
Veketela na ku antswisa tisisiteme na maendlelo .
Swirho swa khomixini ya nkarhinyana ya sweswi i vatatana na vamanana lava nga na vutihlamuleri .
I mhaka leyi hi nga eku yi kaneleni namuntlha .
Sweswo i vonelo ra mina n'wini eka xiteji lexi .
Mfumo wu le ka endlelo ro simekiwa ka nongonoko wo hundzuluxa bindzu ra mathekisi .
Ntirho eka hinkwavo hi xona xikongomelo .
Nongonoko wa ku famba ka vaofisiri lavakulu wu ta va hi ndlela leyi :
Sweswo hi leswi sweswi ndzi nga le ku ku kombeleni ku swi endla .
Leswi swi fanele ku kaneriwa na Khomixini .
Leswi a swi ta lava matshalatshala yo hlawuleka , tanihileswi ndzi swi vonisaka xiswona .
Hlanganisa ncinci hi nomboro ya leswi lahlekeke ku suka eka :
Xavunharhu , ku na mhaka ya timfanelo ta vutsongo .
Leswi swi ta pfuna ku endla misava yi va rihlaza .
Pfumelelana eka no sayina Milawumbisi .
A ku na swiphiqo swo karhi loko swi ta eka timfanelo ta ximunhu .
Vulavula hi ririmi ra wena ra manana , loko lexi xi koteka .
Hikwalaho ka xivangelo lexi ndzi na swibumabumelo swimbirhi swo swi endla .
Mahungu mambirhi ma humaka eka switirhisiwa .
Hi le ku engeteleni ka nhlayo ya tiyuniti ta swo famba .
Hlamusela leswi xidemokirasi swi vula yini exikolweni .
I ntiyiso hakunene .
Swikombiso swi le rivaleni ku va swi voniwa hi mani na mani .
Mitirho leyi yi katsa tindhawu to fana na :
Tiphurojeke ti le kusuhi ni ku humelerisiwa .
Swi khomisa tingana ku leswi swa humelela .
Naswona eka xivutiso xo tirhisana hi swa timali .
Ndza karhateka .
A swi fanele na swona swi fikisiwa makumu lembe leri .
Eku heteleleni ndzi vula hakunene ro hetelela kambe ku ngari kantsongo leswaku i xiphiqo xa vukungundzwana .
A ndzi ehleketi , hambiswiritano , leswaku swi nga va tano .
Ndza tshemba leswaku rero i endlelo ro hoxeka .
Vuxokoxoko byebyo bya laveka eku ku fikelela mhaka ya ku phakela ka tindlu .
A ndzi ta rhandza ku tshikilela poyinti yeleyo .
Nsivelo wu antswela ntshungulo .
Ku hava lexi endliweke hi xona .
Ndzi ta tsakela ku hundzisela ku ririsa ka mina eka ndyangu wa yena .
I mani loyi a lavaka ku vulavula a kanetana na nsusumeto lowu ?
Hinkwenu ka n'wina yanani emahlweni mi humelela .
Leswi i swiringanyeto leswinene naswona ndza swi amukela .
Xigayo xi lulamerile ku tirha .
Mpimanyiso a hi xitirhisiwa .
Ndzingano wa rimbewu wu le henhla eka ajenda na wona .
Hi ringetile hi matimba ku kongoma mhaka .
Hambiswiritano ku ni milawu yintsongo yo hlawuleka leyi tirhanaka ni minhlangano ku ngari hi ku vuyeriwa .
Timfanelo leti ti tala ku katsiwa eka vumbiwa ra mihlangano yo hambanahambana .
Leswi swi le rivaleni , swi tano .
U hi hlohlotela ku ya emahlweni hi endla leswi .
Kutani ku ya eka ku tumbuluxa swipimelo swa ku kula na ku thoriwa .
Vuxokoxoko byi kona .
Nongonoko lowu wu na nkarhinyana wu karhi wu humelela .
A ndzi vuli leswaku lexi xi kahle ku ringanela .
Nomboro ya pasi
Naswona mi na nseketelo no va hi ta endla leswi hi nga swi kotaka ku pfuna .
U hava mfanelo yo hlamula .
Hakunene ku na tindlela to hambanahambana to endla leswi .
Xiyimo lexi a xi nge cinci ehansi ka swiyimo swihi ni swihi .
Ku cinca ka adirese swi ta tivisiwa matsalana hi ku tsala Kunene .
Handle ka sweswo , ku nge vi na xiboho .
Eka mhaka leyi , swiboho leswi nga erivaleni swi fanele swi tekiwa .
Mfuwo wu boheka ku twisisiwa hi mongo wo angarhela .
Ha khensa , ndzi tsakile u vurile sweswo .
Wolowo i ntirho wa nkoka eka hina tanihi vanhu .
Xiyimo xi fanele ku cinca .
Thekinoloji ya inthanete yi tala ku tirhisiwa ngopfu eka xiyenge xa swa vutshunguri .
Ndza mi khensa , fambani mi hlayisekile mi tlhelela etindhawini ta n'wina ta ntirho wo tika !
Hi khensa swinene mafundzha lama hi nga kombiwa wona .
Leyi i mhaka ya nkoka swinene .
Nkoka wa leswi
Leswi swi ta tlhela swi lulamisa xiphiqo xa nthyakiso wa mbango lowu tlulaka mindzilekano .
Kambe leswi hi ku angarhela hi laha va nga kona .
Mina hi ndzexe ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku va vanhu va xiviri .
Tirhisa matwisiselo ya xifaniso xo dirohiwa ku vumba xifaniso xa le miehleketweni .
NETE YA VUHLAYISEKI
Mi amukeriwile naswona ha khensa .
Hi fanele ku dyondza kusuka eka tidyondzo ta leswi .
Switatimende leswi swi fanele swi fikeleleka hi vaaki .
Vuxiyaxiya na vukamberi
Mhaka ya mitlangu yi vuriwile laha .
Hi swi kotile ku endla ntirho wolowo .
Leswi i ku vula leswaku ndzi seketela swinene xiboho .
Ndzi ta pakanisa eka xiphemu lexi xo hetelela .
A swi si tirhisiwa hi ku hetiseka
Eka xiviko lexi , hi tumbuluxile swilo swo karhi swa nkoka .
U vutisa xivutiso na ku langutela tinhlamulo .
Leswi swi ta tirha tanihi rimba ra nkarhi lowu taka , loko u swi tsakela , eka swiboho swa hina swa timali .
Mhaka ya vumbirhi yi mayelana na nkambelo wa nkhumbo .
Tlhandlakambirhi , leswi a swi mayelana na wena ntsena .
Swi tlule nkarhi wa leswi .
I incini swivangelo swa kona ke ?
Mi nge ndzi hundzulukela eka swa mabindzu .
Tiphurojeke ta nkoka leti se ti pfunetiwaka ti katsa leti landzelaka :
Loko ku ri hava matikhomelo ya kahle endyangwini leswi swi ta tikisela vaaki .
Swirho hinkwaswo leswi a swi nghenela na swona swi komberiwile ku ta na xitlangiso .
Ndzi pfumeleleni leswaku ndzi humelerisa timhaka titsongo .
Dyondzo na ndzhavuko swi endleriwe ku hluvukisa .
A ndzi lavi ku sivela kuva hi swi endla .
Ku vile na ku ncinca ka matimba kwale .
Mphakelo wo tika a hi xiphiqo xa hina ntsena .
A hi fanelanga ku vuyelerisa swilo swa khale .
Xivutiso xo hetelela xi khumba vumundzuku bya xiyenge lexi .
Hi ku tirhisana na n'wina , hi ta swi kota .
Se wu pasisiwile .
Miehleketo yi tlhele yi nyikiwa eka nchumu .
Ku fikelela leswi ku na swilaveko swinharhu :
Lexi vuriweke ra vumbirhi , ndza ehleketa .
Ku hluvukisa na ku antswisa mpimo wa swikili eka mafambisele ya swa timali .
Hakunene hi boheka ku endlela vaxanisiwa hinkwavo .
Tsalwa ri ta kandziyisiwa eku sunguleni ka Mawuwana .
Xana u ehleketa yini hi vona ?
Ndzi fikisisa ku khomeriwa ka mina .
Ndzi nyikile tinhlayohlayo eku sunguleni .
I xin'wana lexi ndzi xi kanetaka hi mbilu .
Veka erivaleni swivangelo swa ku simeka bindzu .
Ehenhla ka hinkwaswo , I nkitsinkitsi wa vutitshembi .
Vona va lava mpfuneto wa hina .
Mfumo na swiyenge swa purayivhete a swi le nyimpini eka mhaka leyi .
Ndzi kholwa leswaku hi leswi maendlelo ya hina ya faneleke ku swi fikelela .
Ku fambafamba ko tshunxeka ka vatirhi ku fanele ku tiyisisiwa .
Ndzi langutela nseketelo wa vona na ntirhisano mayelana na leswi .
Hi swona swi endlaka leswaku ntlawa wa mina wu ta ya eku xi seketeleni .
Hi kombela vanhu hinkwavo va hina ku tirhisana na hina eka tiphurogireme ta ku nghenelela .
Xana hi tirhana njhani na ikhonomi ya misava ?
Ntirho wa xihatla lowu hi faneleke ku wu endla i wa ku titsarisela tanihi vavhoti .
Ha khensa swinene ntirho wa n'wina .
Sweswi swa swilo hinkwaswo .
leswi humeleleke khale
Ndzi pfumelelana ni swo tala swa xiviko .
Va endla muxaka wo fana wa migingiriko .
Dyambu ri nyika miseve yo tala .
Tihuvo ta le makaya ta ha ri na nkoka lowu ti faneleke ti wu endla eka ku cinca lokuntshwa .
Ririmi ku suka eku sunguleni ka xiphemu .
Swi ya emahlweni :
Loko leyi ku nga ri yona mhaka , hi ta vhota hi ku kaneta .
I nhlaselo wa timfanelo ta ximunhu .
Ku na xiphiqo xin'wana .
Hikokwalaho ka xivangelo xexo hi landzula xiviko .
Hi mi hluvulela xihuku .
Holobye wa Timali hi xitsundzuxo xa Huvo ya Mimpimo ya Tinhlayo .
Hi fanele ku lulamela ku langutana na nkayakayo lowu nga vaka kona .
Hambiswiritano , vurimi i bya nkoka eka ikhonomi ya Kapa-Vupeladyambu .
Nongonoko wo Dyondza Madzolonga .
Ku vona leswaku ku hava ku onhiwa ka ntwanano wo yimisa ku nyimpi .
Maendlelo lawa ya ta hi pfumelela ku fikelela xikongomelo xa hina lexi hi nga xi kungela .
NDHAVUKO NA NDZHAKA YA NTUMBULUKO
A swi sasekanga leswo .
Matimba yo tala ya vutumbuluxi ya yimerile ku tirhisiwa .
Xavumbirhi , hi fanele hi vulavula hi mfikelelo wa makete eka tinhundzu na vukorhokeri .
Eka miehleketo ya mina , leswi hambanaka na swona hi yona mhaka .
Vahlapfa lava lavaka vuchavelo , hambiswiritano , a va yelani na vahlapfa lava ngheneke swi nga ri enawini .
Sweswo i xilo xa kahle ku tlula hinkwaswo lexi hi nga xi fikelelaka .
Ndzi mi navelela hinkwerhu siku ro hlamarisa ra Ndzhaka .
Nchumu lowunene a hi mikarhi hinkwayo wu ri wunene ku hundza minchumu hinkwayo .
NKOMISO WA NAWUMBISI
Hinkwerhu ka n'wina mi endle ntirho wa kahle .
Hakunene a ndzi kholwi leswaku mhaka ya ku sirhelela mabindzu i xitshunxo .
Leyi i dyondzo ya lavakulu .
Sweswo a swi fanelanga ku va mbuyelo wa leswi .
Ndzi kholwa leswaku nhlamulo i e-e , a swi amukeleki .
Nhlamulo a yi twali .
Xexo hambi ku humelela yini na yini i goza lerikulu ku ya emahlweni .
Sweswi ndzi tsakela ku jikela eka timhaka leti fambelanaka ni n'wangulano .
Misava yi le ku cinceni swinene eka khume ra malembe laya hundzeke .
Swi le rivaleni swinene .
Vavasati eka Sayense
Xa vumune , hi fanele ku kombisa mitlhontlho yo engetela vusirheleri bya vanhu na vuhlayiseki bya mbuyelo .
Hikokwalaho , hi na xivangelo xo twala ku va hi tshama hi ri kona .
Hinkwavo a va swi tiva leswi a swi vula swona .
Ku na xileriso , xi tshame xi va kona .
Khakhuleta ntswalo lowu a nga ta wu hakela eka nkarhi wolowo .
Hi ringeta ku hlohletela demokirasi eka matiko lawa .
Nhloko ya xirho xa xinuna yi le rivaleni .
Hi le ku voneni ka ku kula ka nhlayo ya tinyimpi .
Hikokwalaho i incini xivangelo xa mpimo lowu wa nkarhi ?
Tsundzuka leswaku vunyingi bya vanhu hi lava va nga dzahiki .
Komiti ya vukorhokeri bya nkoka yi fanele ku kambela xirhalanganyi hi ku hatlisa .
Mipfumelelo ya vona yi fanele ku fambelana na pholisi ya mfumo .
Kambe ku na vutshila eka sweswo na swona .
a swi amukeleki
Ndza kanakana leswaku a swi koteki ku va swi ri kona .
Ku laveka ku hundzuka ko tala .
Leswi hinkwaswo i swiphemu leswi katsiweke eka xiviko .
Hambiswiritano , ku ni timhaka timbirhi ta masungulo leti faneleke ku tsundzukiwa .
Ndzi ehleketa ku ri hinkwerhu hi twisisa leswi nga hi rindzela .
A ndzi ta tsakela nhlamulo leyi nga erivaleni eka mhaka leyi .
Hambiswiritano , sweswi a hi vulavuleni hi vumundzuku .
Swiphemu leswi swa milawu swa boha hi xinawu ku ya hi swipimelo swa nawu wa misava hinkwayo .
Nawu wa No . wa Khomixini .
Vaaka tiko va lava ku tivisiwa na ku lulamisiwa .
Hambiswiritano , hi fanele ku tshama hi ri karhi hi ya emahlweni eka xivandla lexi .
Swi yisa eka mpfilumpfilu lowukulu .
Hi ntumbuluko , hi fanele ku amukela leswaku swa mfularhelo na swona swa tirha .
Ku humelela ko vonakala ku endliwile eku tumbuluxiweni ka maendlelo yo ndlandlamuka ya vuhlanganisi ya mfumo .
Sisiteme ya swingolongondzwana swa nkarhi yi ta tirhisiwa .
Muavanyisi wa Khoto ya Vumbiwa
Naswona , tanihilaha swi languteriwaka hakona , a xi na ku navela ku endla tano .
Vuyimeri byi nyikiwile mali hi ku hundziseriwa kunene eku sunguleni ka lembe ximali .
Rhavi leri ri na vutihlamuleri bya :
Sweswo swi vula leswaku ku ni endlelo ra makunguhatelo leri vekiweke eku sunguleni ka swona .
I vangwa leri leri hi faneleke ku ri hlula .
Swi ta va swi fana eka wayeni .
Mina , a ndzi tshembi
Eka misava ya ntirho na mabindzu yo ka ya nga ri ya mfumo :
swa khale na swa sweswi
A hi nga chaveni .
Swirho swa Sisiteme ya Vululami
Sweswo swi ta endliwa .
Ndzi lava leswaku swi humelela .
Madurhelo a ya kumeki sweswi .
Swi le rivaleni , hi avelana vonelo rolero .
Hambiswiritano , tanihi ndlela leyi kotekaka , ka ha ri ni vangwa lerikulu swinene .
Loko swi ta eka mhaka yo tirhisa swidzidziharisi , ku sivela swi tluriwa hi ku tshungula .
Leswi , a hi nge swi pfumeleli .
I varhangeri .
Ndzi ta tsakela ku teka nyingiso ku ya eka xiphiqo xin'wana .
Xana u tiva buti wa yena ?
Nhlamulo ya hina i ya ndzingano kambe yi kombisa ku tika ka magoza lama hi ma tekeke .
Ndza tshemba leswaku hi nga hlayisa ntamu lowu .
Ndzi kholwa leswaku sweswi hi fikelerile ntwanano wa nkunguhato wa nhluvuko .
Ndzi ta vhota hikokwalaho ndzi seketela kungu leri .
Ina eka xiboho xa ku rhula xa swiphiqo swa misava hinkwayo .
A hi veni na nhlohlotelo wa ku ehleketa hakunene mayelana na lexi .
Eka xivangelo xexo , ntlawa wa hina wu ta tihumesa eka ku vhota .
Hlaya ndzimana
Holobye wa xifundza hi yena mutshamaxitulu wa foramu .
Hi tlhela hi ya emahlweni hi lulamisa mhaka ya swihambukelo .
Eka vundzeni bya mhaka , ndza tshuka leswaku ha karhi .
U kona naswona u miyerile .
Kuna ku tlula mavhiki mambirhi ku fikela loko nawu wu simekiwa .
Ku tlhela kuva na vuxokoxoko eka milawu ya khoti na vaahluri va Khoto ya Vumbiwa .
Tekela enhlokweni leswi nga swi kumaka eka xifaniso .
Swo kanela hi swona :
Tata na ku yisa matsalwa .
Ku engetela eka leswi fikeleriweke laha henhla :
Sivela vatirhi ku va swirho swa nhlangano wa vatirhi .
Va voniwa va ha khomelele eka mikhuva ya ntshikelelo .
Hi swona swi endlaka leswaku nawu lowu wu se wu vekiwile .
Swo ka swi nga endliwi :
Ku fanele kuva xivumbeko xo khotseka .
Hikokwalaho , ku ve na ku humelela emhakeni leyi .
Ku ya emahlweni ka huvo
A hi na yona laha hi nga kona .
Xo sungula , ku ni mhaka ya maavelo ya swa timali .
Ndhawu leyi yi boxiwile eka nongonoko wa rimba .
Ndza tsakile kuva ndzi rhambiwile ku vulavula na nhlengeletano ;
Leyi ku fanele kuva ndlela ya vutomi .
Handle ka swona , timhaka leti ti nga kamberiwa .
Ku aka miako swi fanele ku endliwa hi ku landzelela swilaveko leswi landzelaka :
Nghingiriko wa manana
Vukungundzwana ehansi ka Maendlelo ya swa Vululami bya swa Vugevenga swi lava ku tirhaniwa na swona swi herisiwa .
Ematshan'wini , swi dinga mpfuno wa hina na nseketelo .
Yuropo na yona yi nga va na pholisi ya nsirhelelo ya hinkwavo ya ntiyiso .
Hambiswiritano , xiviko lexi a va ri na xona xi kumekile hi ku yiviwa .
Sweswo , loko u swi lava , i xitshunxo lexi hetisekeke .
Gaza yi fanele ku va xiphemu xa xintshunxo xa tipolitiki .
Sweswo hakunenenene i xikongomelo xa pholisi ya hina .
Loko swi nga humeleli , hi nga nyika ku khensa .
Ku humelela yini kutani ?
Nkanerisano lowu wu khumbha timhaka to tala , ku katsa leswi landzelaka :
Tsarisa ntikelo wa mhangu .
U famba ku fika kwihi ?
Hikwalaho ndzi lava ku vhota ndzi swi landzula .
Xiyimo xo hlula xi vitaniwile .
Xiviko lexi i mihandzu ya ntirho wo tala .
Eka mpimo lowu , hi hetelela hi nga ri na nchumu .
Naswona hi byeriwile hilaha xi endliwaka hakona .
I madzolonga wahi lawa ku ngheniweke eka wona ?
Hi fanele hi humesela erivaleni swigevenga naswona hi nga vi valala va maphorisa .
Hlaya ndzimana ya ku herisa vuxaka .
Swikongomelo nkulu swa Xikimi swi katsa :
Ndza tshemba leswaku ku ni swivangelo swimbirhi .
A ku na matimba eka ndzingano .
Ndzi tlherile ndzi simeka nongoloko wa swipimelo swa ku endla kunene .
U fanele ku tekela swoleswo enhlokweni .
Leswi i ntiyiso .
Minhlangano leyi tsarisiweke yi ni lunghelo ro pfuniwa hi timali .
Hikuva leswi a hi ntsena ku sasekisa .
Machudeni ya vantima ku fika sweswi i va nhlayo ya le henhla .
Vaaki-tiko va hina va karhatekile .
Hi fanele ku herisa mixaniso leyi .
Mhaka ya mina ya vunharhu i mayelana na vutleketli .
Maendlelo na mimpimo mayelana ni vuleteri bya maphorisa swi fanele ku tumbuluxiwa tanihi mhaka ya xirhangana .
I thonsi ro ka u nga heli mbilu .
Ku amukela tindzimi ta le kaya .
Mfumo wu taya emahlweni ku tirhela rixaka ku hlanganisa ku hambana .
Ku tala ku va ni ku tsandzeka na timhaka leti nga languteriwangiki .
Naswona swilaveko hinkwaswo swi endliwile ku ya hi swilaveko swa hina .
Ku hambana na leswi vuriweke , swi vuriwa hi tlhelo ra kahle .
Leri i kungu .
Mbango lowu yisiweke ehansi wu engetela ndzhwalo eka ndhawu ya rihanyo ya vanhu na ikhonomi .
Ndlela ya kahle swinene ya ku tumbuluxa switirhisiwa swa ku simeka kungu leri i ku kurisa ikhonomi hi ku hatlisa .
Sweswo a hi nhlokomhaka ya mbulavurisano lowu .
Vukhongeri byi nga hundzuki mhaka yo xenga .
Ina , hi hanya eminkarhini yo tsakisa .
Xana hi xihi naswona xi ta va xi ri xihi ?
Leswi swi komba mpfumalo wa ntwelo eka hina .
Xa vuntlhanu xi le ku lulamisiweni .
Mutshamaxitulu a nga fanelangi ku fuma nkanerisano .
Va endla u ehleketa .
Xana ku fanele ku endliwa yini hi mali leyi ?
Naswona swi cinciwile na leswaku leswi hinkwaswo mi faneleke ku swi endla i ku tivisa maphorisa .
Nawu wo Cinca Vuhlayiseki .
Ku kunguhatiwa leswaku phurogireme yi ndlandlamuxiwa eka tindhawu leti faneleke ku katsa :
Hi vekile swipakaniso swa ku tirhisiwa nakambe ka eneji .
ku hlayiseka ka vaaki ;
Va fanele hi ku engetela va fikelela mintlhontlho ya vundzeni na ku endla ntshikelelo ekusunguleni .
Naswona loko siku rero ri ta , ri hlwerile ku tlula mpimo .
Xikongomelo xa vumbirhi i ndzetelo wa varindzi va mindzilekano .
Endlelo ra tihakelo ;
Hi tshemba leswaku lawa i maendlelo lamanene .
Hi fanele ku va erivaleni mayelana ni leswi sweswi .
Na leswaku ku tirhisiwa ka nkarhi ku fanele ku fambelana na pholisi ya rixaka .
Mavonelo ya misava ya cincile hi ndlela yo hlamarisa eka nkarhinyana lowu wa ha ku hundzaka .
Hambiswiritano , ncheleto wu ha fanele ku endliwa hi ndlela ya vutihlamuleri , yo hlayisa mati .
Hambiswiritano , hi fanele hi va entiyisweni .
Hileswaku , swi tano,i nchumu wa kahle swinene .
Tibodo to vutisisa ti simekiwile ku lavisisa ku lahlekeriwa loku .
Swihlovo swa marungula eka nhlokomhaka leyi swi longoloxiwile .
Nyika xivangelo eka vonelo ra wena .
Hi ta fikelela ndzingano .
Mi nge hi amukela xintshunxo lexi .
Hikokwalaho ku hambanyisa ku fanele ku endliwa .
Ku Hleriwa ka Goza ra Mfuwo .
Ku fuma ka nawu ku fanele ku tlhelela eka ndhawu liya .
Lero i khombo .
Ku engetela eka matshalatshala lawa , i swa nkoka ku endla mfumo wu fikeleleka eka vaaki va wona .
Leswi saleke i ku vumbiwa no simekiwa ka Kungu ra Maendlelo ro Lwisana na Xihlawuhlawu ra Rixaka .
Xi hi yini ?
Xexo xi tirha ntsena swinene eka matiko ya ka hina vini .
Leswi i ku cinca loku hi ku tisaka .
Swinawana swi vula leswaku hinkarhi wa nhlawulo :
Leswi swi ta tlhela swi engetela nkoteko wo va muxanisiwa a dlawa .
Sweswo i mavonelo hinkwawo lama ndzi faneleke ku ma vula .
Hi nyikerile eka xiviko lexi hi mbulavurisano .
Swi le rivaleni , kuya hi maphorisa , a va hlaseriwa hi swivangelo swa ikhonomi .
Vuhlayiseki na switirhisiwa
Mihundzuluxo yo engetela yi fanele ku katsa vurhumiwa lebyikulu bya vulawuri eka ku thola vatirhi , ku cinca xivumbeko na makumelo ya tinhundzu na vukorhokeri swa nkarhi na nkarhi .
Ndzi ta mi nyika cheke .
Hikokwalaho hi tinyiketa ku :
Ina , rifuwo a ri si hundziseriwa hi mpfhuka ka ku nghena ka xisivelo .
Hi fanele ku ehleketa nakambe leswi a hi ri eku swi endleni .
Kwalaho va tekiwe tanihi vaxanisiwa .
Sayizi ya xiharhi
Xa nkoka a hi ku encenyeta leswi u faneleke ku swi endla .
Xana vonelo ra wena hi rihi eka leswi ?
Hambiswiritano , va kombetile leswaku timhangu to tala madzolonga a ya nyanyile .
Vumbiwa byi cinciwa kahle naswona Khomixinara a nga byeriwi .
swi nga xopaxopiwa
Kambe xiyimo xi fana yini ehansi ?
Hi lulamiserile ku landelela swikongomelo swimbirhi .
Leswi hi leswi a swi humelela nkarhi na nkarhi .
A swi na ntiyiso leswaku maendlelo lawa ya tlakusa vutsongo .
Andlala leswi nga laha henhla hi swikombiso swa nkoka .
Mimpimo ya ntswalo yi tava yi tsemiwile swinene .
Sweswo a swi koteki loko a nga ri kona .
Ina , swi fambelana na pholisi ya rixaka .
Xikoxo xa hina xa ku lava leswaku leswi swi endliwa xi landzuriwile .
Mo ndzi pfala hi ku vuyela eka nhlokomhaka ya xinawana .
VANYIKI VA VUKORHOKERI
Swiviko leswi landzelaka swi hetisiwile hi Khomixini ya Nawu :
Kombisa tindlela leti nkhaviso wu nga ti tirhisaka ku vuyerisa vaaki .
Xa hiseka swinene .
Hi wena u nga ta endla swiboho hi vuvekisi na hi tirhiselo ra mali .
Eka marhumbu lama pfurhaka ya misava leyi .
Tinhlayohlayo ta swa vugevenga a ti nga humesiwi mikarhi hinkwayo .
Ndzi lava ku hundzulukela eka mhaka ya rihanyo ra vatirhi .
A ndzi lava ku tshikelela eka swiphemu swinharhu swa xiletelo .
Va vile vaxanisiwa va mahanyelo ya vuphukuphuku .
A ndzi lwisana ni ku katsa xiviko lexi eka ajenda .
Leswi a swi kahle eka vumaki .
Huvo yi nga rhamba vanhu lava nga ri ki swirho swa komiti ku ta nghenela nhlengeletano .
Ndzi ta boxa swinharhu ntsena .
Ntirho wa tikomiti ta tiwadi i ku yisa emahlweni na ku andzisa xidemokirasi xo tiendlela na ku nghena eka swa mfumo wa muganga .
Nxaxamelo wa swivilelo wa ha lehile .
Hi ku tshembheka hinkwako , ndzi na ku tshembha swinene na ku langutela ehenhla .
Swo fana
Sweswi hi na mavonelo lamantshwa .
Mhaka leyi swi yi fanerile leswi , na ku tlula .
Ku engetela , Nawu :
Xo hetelela , ndzi lava ku ololoxa swiyenge swa ximunhu .
Naswona hinkwerhu ha swi tiva leswaku a swi ri na nkanetano wa tipolitiki .
Ndzi ehleketa ku ri hi dinga ku pakanisa eka mbuyelo .
Hikokwalaho a hi fanelangi ku pakanisa ntsena eka vavasati .
Loko mukomberi wa ntirho a nga si thoriwa , ku fanele ku landzeleriwa phurosese .
MILAWU YINHARHU YA NKOKA YA RIMBEWU RO AMUKERIWA HI HINKWAVO :
Sweswo i xiyimo eka nkarhi wa sweswi .
Leswi i matshalatshala lamanene naswona ha tinyungubyisa hi ximakiwa .
A ndzi lava ntsena ku endla leswaku leswi swi twisiseka .
Ku hava mpimo .
I ku antswa lokukulu eka leswi hi nga na swona .
A ndzi swi kaneti swoleswo .
Ma swi tiva leswaku hikwalaho ka yini ?
Ndza tshemba sweswi swi va xihoxo lexikulu .
Ndyangu wu fanele kuva ni xipano xa nawu xa kahle .
Swikombeto swa timali leswi landzelaka swi tirha eku heteleleni ka lembe-ximali :
Ku fana na malembe yo tala eka nkarhi lowu nga hundza , lembe leri na rona ri vile na nkavelo wa rona wo nyawula wa mafu ya le magondzweni .
Xana wu tirhisiwa njhani mpimo wo fana eka mhaka leyi ?
A ndzo vulavula ntsena hi mayelana na ku cukumetiwa ko hetelela .
Boxa tirhekhodo to yelana ta vatirhi leti faneleke ku hlayisiwa .
Swoleswo swi ndzi fikisa eka mhaka leyi landzelaka : ku kurisa na ku xavisa .
Switiviwa swi tlherile swi hleriwa ku ya hi muxaka wa tindlu .
U vulavula hi ku hlonipha mitlawa leyitsongo .
I swikombiso swa vantshwa va tiko leri .
Ndzi ehleketa ku ri hi fanele ku endla leswi swi va xirhangana .
Eka mhaka leyi , ndzi kombisa ku seketela xiviko lexi nga emahlweni ka hina .
Misinya leyikulu yi katsa :
Hakunene , a hi nchumu handle ka ku va matitwelo ya nkoka eka matimu .
Ku va khomixini yi ri karhi yi tekela enhlokweni leswaku vanhu lavatsongo va vona maxangu ya ku pfumaleka ka mitirho , yi amukerile " lense ya vantshwa " eka ku lulamisela swiringanyeto swa yona , leswi swi katsaka :
Hambiswiritano , ndzi fanele leswaku a xi enelangi .
Kutani sweswi ndzi vulavula ndzi yimele ntlawa wa mina .
I swa nkoka swinene ku va hi hlayisa ndzinganano .
Xana hi ta swi sindzisa ehenhla ka vaaki va hina ?
I xiviko xo tika .
Phurojeke yi ta sungula eka hafu ya vumbirhi eka lembe ximali leri .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi nga fanelangiki ku xi tiyisela .
Leswi swi ndzi fikisa eka timhaka ta mina ta nxopanxopo .
Leswi swi ta sungula ku tirha ku suka hi Khotavuxika .
Hlayela vholumu ya thini ?
Mfikelelo wa vaaki wu ni nkoka tanihi vuxokoxoko hi byoxe .
Enkarhini wa sweswi ku hava ndlela leyi faneleke yo pimanyisa migingiriko ya vanhu .
Ku pfuna ka hina .
Ndzi ehleketa leswaku leswi i mhaka ya matikhomelo .
Hi ku endla leswi , machudeni ya fanele ku tlhela ya :
Tsundzuka , mutshamaxitulu i khanselara wa wadi kutani munhu loyi u na rito ro hetelela ehenhla ka leswi nga eka ajenda ;
I vhoti leyi faneleke hi vutalo eka nkarhi lowu .
A swi twisiseki ku hlwerisa timhaka .
Xivutiso xa ku ehleketelela xi dinga ku lulamisiwa hi ndlela leyi nga erivaleni .
Komba na ku tirhisa rhijisitara hi xikongomelo xo tsala .
Hi lava mufambisi wa phurojeke ya sweswo .
Hi swona swi endlaka leswaku swi ri ni nkoka wa ku teka goza .
Hikuva ndzi nge swi koti .
Swiletelo eka vadyondzisi .
Swivangelo leswi swi katsa :
Kambe a ha ri na xiphiqo xo hlela .
Mitlhontlho leyi nga emahlweni ka hina i yintshwa swinene .
Kambe mitwanano yi ri yoxe a yi ringanangi .
Xi tama xi nga ri na mpimanyeto wa swa timali eka nkarhi lowu taka .
Tafula leri nga eka pheji leyi landzelaka ri komba tindlela to hambana leti Tikomiti ta Tiwadi ti nga nghenelelaka eka swiyimo swa endlelo ra mpimanyeto .
Projeke leyi sweswi hi le ka xiphemu xa maendlelo .
Kutani a hi fanelangi hi va na njhekanjhekisano lowu nga simekiwa ka ku pfumaleka ka ntwisisano .
Mhaka ya vumbirhi i ya ku vhota loku amukelekaka ka vanhu vo tala .
Swiringanyeto swa hina swi angarhela vuleteri , miholo , miholo ya nhlohlotelo , nkarhi eka ntirho , mapimelo ya matirhelo , na nseketelo wa vundzeni na misinya ya madyondziselo .
A ndzi ta tsakela ku tiva hilaha swi endliwaka hakona .
Ehenhla ka hinkwaswo , hi seketela mhaka ya ntwananiso .
Leswi ku fanele kuva matshalatshala yo hlanganela exikarhi ka matiko .
I yini swi vangaka vugevenga ?
Hlawula lexi nga lulama
Ndzi kombela u nga va khomisi tingana .
Misava a hi xin'wana xa leswi swi nga swa hina .
Hi fanele ku herisa xiyimo lexi .
Timodlele ta nxungeto to antswa ti fanele ku hluvukisiwa ;
ntshovelo eka misava hinkwayo
Ajenda ya huvo ya kaneriwa eka tinhlengeletano to tihleva ta vandla eka swiyimo swa vandla ra tipolitiki eka timhaka leti nga eka ajenda ku nga se va na nhlengeletano ya huvo .
Khombo leri ri hi kombisile kahle swinene leswaku hi hanya eka muganga wa tinxakaxaka .
NKARHI
Leswi swi endliwa loko tihuvo ta muganga ti endla tipholisi to tumbuluxa Tikomiti ta Tiwadi eka miganga ya tona .
Endzhaku ka sweswo va lahlekeriwile hi mitirho ya vona .
I swa nkoka swinene ku hi hunguta swiendlo leswi .
Ndzi ehleketa ku ri lexi a hi xitshunxo lexi nga xona .
Mintlangu ya sweswi ya tinxakaxaka nakambe yi kombisile nkoka wa switirhisiwa swa gezi .
A ndzi langutile ku suka ekusunguleni .
Swipimelo swi katsa sweswo :
Kutani hi leswi sweswi !
Xa vumbirhi , ku susiwa ka mpfuneto wa timali hi ndlela leyi onhaka mbango .
Hi tava masocha yo lwisana ni vugevenga .
Lexi a xi nge vi xona .
Sweswi u fanele ku sungula ku xi tirhisa .
Vo tala va pfaleriwile .
Ntirho lowu , na ku endzeriwa hi mfumo , i nkarhi wo tsundzuxa ha swimbirhi .
A hi nge vi na vutihlamuleri eka swiendlo swa ti-NGO .
Exikarhi ka hina , hi fanele ku tiva leswi hi nga swi endlaka leswaku xifundzankulu lexi xi kula .
Ku hundziseriwa ka mfanelo lowunene lowu pimiweke wa nhundzu .
nhlamuselo
Leswi swi vula leswaku , tanihi xifundzankulu , hi fanele ku pfinya tihembe hi endla leswaku swi humelela .
Ndzi ehleketa leswaku se hi endlile ku humelela eka mhaka yaleyo .
Masipala wa ka n'wina wu lulamisa Kungu ra Nhluvukiso ro Pfanganisiwa .
ku pfuna ku lulamisa tiajenda - matsalana u fanele a vutisa swirho swa komiti ya wadi timhaka leti faneleke ku katsiwa eka tiajenda ta tinhlengeletano hinkwato ;
Ku tirhisa swipyopyi na swidzidziharisi hi ndlela ya vusopfa swi ya emahlweni kuva xiphiqo .
Hi sirhelela vutomi bya vanhu .
Leri i nkungu leri hi faneleke kuri angarhela .
Swi fanele swi katsa swikongomelo swa ku tumbuluxa mitirho na ku hunguta vusiwana .
Lexi i xivutiso lexi hi faneleke ku tivutisa namuntlha .
Hikokwalaho hi le ka ndhawu ya hoxeka hi ku hetiseka .
Hi ta ya emahlweni hi nghenelerisa mihlangano leyi tsakelaka ku tsala na ku hlela milawu ya xikolo .
Ndzi tshemba leswaku hi nga amukela xiviko lexi xo hlawuleka .
Lexi xi vuriwile naswona ndzi pfumelelana na xona .
Kambe a ndzi ta ku kombela ku va u nga endli tano .
Hi na leswi faneleke ku huma eka xihuhuri lexi .
Swona swi fanele ku herisiwa .
A ndzi ta tsakela ku ku kombela ku langutisisa lexi hi vuntshwa .
Engetela matimba ya mbuyelo wa njhani .
Swa fana na ku dyondzisa .
Swi kaneriwile naswona swi vekiwe etafuleni .
Eka lembe leri nga eku kambisisiweni , hakunene hi cincile vutomi bya vanhu vo tala .
Hina eka ntlawa wa mina hi tshembha swinene sweswo .
Mbuyelo na ku hundza eka tigiredi tinharhu ?
Xexo i xivumbeko xoxe lexi tshunxekeke eka swipimelo leswi vekeriweke ku humelerisa mhaka yo karhi leyi amukelekaka .
Xivutiso i xa leswaku hi rini naswona ehansi ka swiyimo swihi ntsena .
Tinhloko ta tindzawulo na vatirhi va swiyimo swa le henhla vo huma eka vamasipala vamasipala na tindzawulo ta mfumo
A hi mabindzu ntsena lama khumbekaka .
Va ta endla ku lahlekeriwa hinkwako .
Hikuva sweswo hi leswi ntlangu ku nga swona .
Ku fikela swoleswo swi humelela , ku halaka ka ngati ku ta ya emahlweni .
Maqhinga , migingiriko ni mitlawa ya ntirho
Ku lulamisa leswaku tindhawu to tshama xinkarhana ti tshamiseka
Buku ya vuxokoxoko yi vumba xiphemu xa nkoka swinene eka xikambelo lexi .
Vukungundzwana i ximonyo xin'wana xa xikandza swo hlaya .
Hi suka kule eka ntirhisano wa hina .
Mali ya mpfuno yi kongomisiwile ngopfu eka :
Swinawana swi fanele ku olova .
Leyi i mhaka ya ku vilerisa lokukulu eka hina .
Nkulukumba Mutshamaxitulu , ndzi tsakela ku hlamusela xihatla xa Nawumbisi .
Vona a va nga ta pfumela .
Vutomi bya tika eka vavasati ku tlula eka vavanuna .
Mbhasiso wa rihanyo na xindzhuti .
Leswi , hi ntiyiso , swi hi nyika xikongomelo xo tlangela khume ra malembe ya tshunxeko .
Sweswo i mhaka ya nkoka eka ntlawa wa mina .
Swivutiso leswi landzelaka swi nga va leswi pfunaka
Hi hlela mihlangano ehenhla ka xinawana lexi .
Hikokwalaho ndzi vhota hi ndlela leyi nga yimiki na xiviko lexi .
Ku laveka ka swirho hi kona hu fambaka emahlweni .
Ku tikarhata loku hi kona hi tirhanaka na kona le na kona .
Mitlawa yi nyika switsundzuxo eka hilaha yi nga langutanaka na swiyimo .
Se sweswi ndzi ta ya eka nhlokomhaka ya tinhlayohlayo .
- Siku , nkarhi na ndhawu
Xin'wana na xin'wana xi fanele ku endliwa ku sivela leswi .
Ndza tsaka ku tekela enhlokweni ku hlangana ka vunene .
Khomixini yi nga tumbuluxa tikomiti kusuka exikarhi ka swirho swa yona .
Hi fanele ku tirhisa mali kwihi ?
Rimba ra pholisi ri fanele ku hetisiwa hi ku famba ka lembe leri .
Matshalatshala ya ha lava ku endliwa eka ndhawu leyi .
Leswi swi ta languteriwa naswona i ntumbuluko wa ntirho .
Ndzi kombela leswaku leswi swi voniwa .
Hi fanele ku tumbuluxa pholisi leyi nga ta tirha .
Ku fanele ku pfumala ritshuri .
Leri i goza ku ya emahlweni eka ku fambisa mindzilekani hinkwawo .
Humesela ehandle swilo leswi ku vilerisaka emugangeni wa wena .
Hi tiva hilaha timhaka leti ti nga ahluriwaka hakona .
Khabinete yi lerisile leswaku swiyenge swo hambana swa vatirhi eka swiyenge swa vuxaka swi hlanganisiwa .
Ku vuriwa leswaku u rahe bakiti .
Ndzi se ndzi boxile tiphakeji leti nyanyulaka .
Swi kahle swinene leswaku hi vulavula hi mayelana na vona .
Leti a hi timhaka to olova eka matiko lawa ya cincaka vurhangeri .
Ku ni mavonelo yo hambanahambana ya leswaku i yini swi nga endliwaka .
Se hi fanele ku hundza hi le ka xivandla lexiya xo tsekatseka .
Leyi i mhaka ya ntiyiso naswona a yi kanetiwi .
Vanhu vo tala va khutaziwa . .  .
Nkuriso ku suka ehandle wa karhi ku humelela .
Mundzuku hi ta va hi ri karhi hi vhotela swiviko .
Ndza tisola hi leswi .
Varhangeri eka rixaka hinkwaro va boheka ku ringananisa matimba lama va nga na wona hi vutihlamuleri , ku katsa na ku yingisela na ku amukela mavonelo yo hambana no va ya muxaka wun'wana , ku kondletela ku khomana ka vanhu na ku tirhisana ku ololoxa swiphiqo .
A swi ri swa nkoka ku va hi teka magoza hi xihatla .
Misava leyi vadyondzi va hina va nga eka yona i yintshwa .
Leswo i swa nkoka swinene .
Xilo xihi na xihi xin'wana xo karhi xi ta hlekisa .
Xana munhu u endla njhani xikombelo ?
Kambe sisiteme yoleyo a yi tirhi .
Hambiswiritano , a xi humelelangi hakunene hi ndlela leyi .
ku lawula nxungeto
Hi leswi pfunaka hi ku kongoma eka vumaki bya xiyenge xa le xihundleni .
Hi na xona .
Ku endla nxopaxopo wa swilaveko lowu fambelanaka na swa rimbewu
Hi fanele ku teka xiboho .
Ndzi pfumelele ku khensa :
Xikombelo xa wena xi fanele xi katsa leswi landzelaka :
xiyimo xa masungulo
Leswi swi humelerile .
Hi nga endla ku humelela kukulu laha .
Xa nyumisa .
Ku kambela ni ku rhangisa leswi swi faneleke eka nhlengeletano ya ntshungu
Vakhanselara va tiwadi
Kambe xi kwihi ?
Rixaka rin'wana na rin'wana ri na mfanelo ya ku va na tiko ra rona n'wini .
Ku na swiviko swo chavisa swo onhiwa ka timfanelo ta ximunhu .
A hi tshembeni leswaku ku ta va na ku humelela .
Ha pfumela leswaku leswi swi lava ku khutaziwa .
U endlile mhaka ya nkoka eka mikanerisano leyi nga va kona .
Swi kahle , xi hlayisekile .
Hi mikarhi leyo tala .
U ta dirowa xirhendzevutana lexitsongo exikarhi ka xirhendzevutana lexi .
Ndzi vurile leswi khale naswona a ndzi nge yimi kumbe ku swi tlherisela endzhaku .
Sweswo hi leswi swi nga ta ka swi nga pfumeleriwi ku humelela .
Swirho swa phephahungu
Misava yi tele hi swilo swa kahle .
Hi vulavula hi mayelana na ntshamiseko .
Kambe e-e !
Ku twananiwile hi ndlela leyi :
Ntirho wa mutshamaxitulu i ku fambisa swirho eka ajenda leswaku swikongomelo swa komiti swi ta fikeleriwa .
I xilo lexi xi olovisaka vutomi bya vona .
I xa nkoka hakunene .
Leswi ka ha ri ntirho wa kona na namuntlha , tanihi leswi ku nga na levhele ya le henhla ya timhangu to chuha .
Hi navele ku kombisa ku vilela ku kanetana na leswi .
Xana nomboro leyi yi yimelela yini ?
A xi fanelangi ku vula rito ...
Loko swi vekiwa hi matheme yo tano yo angarhela , sweswo a hi swona .
Ndzi tshemba leswaku Dyondzo ya le Henhla yi ta tsakela ku tirhisana hi matimba .
Kombisa vaxavi hi ku ya hi maendlele lama toloveriweke .
Hlamulela xivutiso lexi eka maphepha yo hlamulela lama khomanisiweke laha .
Leswi hinkwaswo swi kombisa leswaku leswi a swi le nawini .
Phepha leri ri aviwile hi mune wa tindzima letikulu .
Ntirho dyondzo lembe leri hundzeke .
Mpimo wo kula ka ntalo wa vanhu wa le henhla .
Hlamusela vukorhokeri bya vaaki .
Hikwalaho ka sweswo , komiti a yi koti ku amukela ku cinca loku .
Vayimeri va mitlawa va andlala leswi eka sexini ya hinkwavo .
Hi ntiyiso ku nge vi na xivutiso xa sweswo .
Nongonoko wu ta andlariwa ku ya hi tinguva leti landzelaka :
Ematshan'weni , sweswi hi langutane na swo kanetana na swona .
Sweswo a swi ta va nchumu wa kahle no va lowu khomekaka .
Loko ndzi va nyika sweswo ?
Hi anakanya khwatsi ku va yi ri mhaka ya nkoka swinene .
Ndzi yimela vanhu .
Tumbuluxa mbango lowu hlayisekeke eka vatirhi na tikhasimende .
Xana yi kwihi mimbuyelo yo kombisa tintswalo ?
I muako wuntshwa hinkwawo .
Kambe leswi a swi nga ta olova swinene .
Switirhisiwa leswi nga ta pfuneta swi katsiwile .
Lexi i xiphemu xo sungula xa nhlamulo .
Ina , leswi a swi nga ta endliwa hi ku hatlisa .
Xo sungula , ku tirhana na swimalana swo fikelerisa swilaveko .
Sweswo i tirhiselo ro biha ra sisiteme ya komiti .
A ndzi kholwi leswaku wolowo kahlekahle i nsusumeto wa maendlelo .
Xiringanyeto lexi naswona xi kanetana na leswi pfunaka vathoriwa .
Mo ndzi mi nyika swikombiso swo karhi swa leswi va swi endlaka .
Ku lulamisa loku ku endliwa lembe na lembe .
Hi nga vula tano ?
Kambe i incini tiphurojeke leti ke ?
Vanhu va matiko a va endli nchumu hi leswi .
Hi ku sola loko , ndzi ta vhotela .
Hinkwerhu hi pfumelelana na leswi u swi vuleke .
Ku veketela vundzeni
Swi fanele leswi .
Xana ndzi nga ya emahlweni ?
Ndzavisiso wu endliwile .
I vutihlamuleri byo nghenelela na ntirhisano .
U hlawula leswi u lavaka kuva swona .
Ndzi na khopi efayilini ya mina .
Swi tano na le ka byuro ya komiti .
Tikomiti ta Tiwadi ti nga tikuma ti ri eka xiyimo lexi ti faneleke ku hlamula eka ntlimbo .
M na E ka timali to ya hi mavonelo
Swi humelela hi mikarhi na mikarhi .
Tihakelo ta yena ta Nyenyenyani a ti si hakeriwa .
Swakudya swa kala
Sweswi ndzi ta eka mahetelelo ya mina , na ku ya eka timhaka timbirhi .
Swi yisa eka nhluvukiso wa ikhonomi .
Lexi xi tlhela xi va xilo xin'wana ku xi langutisisa eka nkarhi lowu taka .
Hakunene , hi leswi va swi langutelaka eka hina .
Vanhu va xi rhandza .
Leswi naswona swi ta va eka ku pfuna ka vuhlayiseki bya hina .
Hi fanele ku pakanisa eka timhaka ta nkoka leti salaka .
A ndzi tivi laha a nga kona .
Hi ta tshama hi ri eka ndzhangelo .
Va nghenisile xandla .
Yaleyo i mhaka ya nkoka swinene emisaveni hinkwayo .
Sweswi ndzi hundzulukela eka xivutiso xa mipfuno na ku rhurhisiwa .
Vunyingi bya magoza lama sunguriweke hi xileriso ya enerisa .
KU KAMBISISA
Tiphurogireme to tala ti le ndleleni .
A ndzi swi vonanga .
Ndzi ta hlamula xivutiso xin'wana na xin'wana xa wena .
Vaxavi va vona eka xifundza .
A wa ha ri nkarhi wa marito yo saseka .
Xin'wana kambe , leswo swi nga va na mimbuyelo minharhu .
Swikolo a swa ha hlayisekanga .
I nongonoko wa hina lowo .
Kwalaho a swi tikombi ku ri ni xiphiqo hambi kwalaho .
Hi seketela nawu wa vutihlamuleri bya murimi hi ku hetiseka .
I ntirho wa hina ku vula leswi humeleleke eka rixaka ra sweswi na lera ha taka .
Tirhisa tinoti ta khoso ku ku pfuna ku tatisa mahungu .
Nxiximo wa timfanelo ta ximunhu a wu fanele ku hlayisiwa emisaveni hinkwayo .
Vaaki va tama va ha hanya ehansi ka nxungeto wa madzolonga .
Ndzi ta langutisa eka Vukorhokeri bya Mitirho na Mafambiselo ya swa Timali .
Hi yona mhaka leyo .
Nawu wu tlhela wu veka erivaleni swilaveko swo tihlanganisa eka xiyimo xa wadi .
Endlelo leri hi fikeleleke xiphemu lexi ri teke nkarhi wo leha .
Yindlu yi fanele yi akeriwa epatwini lerikulu .
Xo hetelela , ndzi ehleketa leswaku a hi fanele hi hatla hi tsundzuka nkuriso .
Ndzi ehleketa leswaku leri i endlelo ro tsandzeka ku ri endla .
I swa nkoka ku hlayisa tirhikhodo ta ku humelela ka hina ku endlela rixaka ra mundzuku .
Kunene a xi tano .
Khombo ra kona a hi hinkwavo lava koteke ku vuya ekaya hi siku leri ra khombo / mahlomulo .
Xiphemu lexi xi ta va mhaka yo yisa emahlweni na ku xopaxopa na vulavisisi eka malembe lama taka .
Timhaka timbirhi to tatisa .
Ha khensa swinene eka leswi mi swi vuleke .
Xiboho lexi xi ta hi nkarhi wa kahle .
Ndza tshemba nakambe leswaku leswi swi ta hlohlotela vavhoti lava nga ni lunghelo ku endla swikombelo swa matsalwa lama faneleke .
Kombisa timhaka leti faneleke leti kongomaka ndzavisiso .
A wu vulavula hi xikhoma-nomo .
Kambe sweswo swi le kule na ku va xintshunxo xo hetiseka .
Naswona ndza tshemba leswaku hi ta humelela !
Eka nkarhi lowu xikombanxavo xi nga ta humesiwa .
Leswi pfanganisiweke
Ndzi ta lava leswaku eka xinkadyana lexi hi langutisa ngopfu eka Xiletelo lexi hi Tshembisiweke .
Mpimo wo hakela wa mabindzu na wa vanhu ntsena wu hungutiwile hi ndlela yo vonaka .
Mbulavurisano .
Hi lulamile ku avelana miehleketo ya hina na n'wina .
I miehleketo ya kahle ku kunguhata tinhlengeletano to hlawuleka hi xihatla ku va ku endliwa kungu ra migingiriko ya lembe .
A ndzi swi lemuka swinene sweswo .
U ta lava :
Yaleyo i eneji leyi nga eka xiyimo xo sungula ya vumundzuku .
Nhlayo leyi yi ta tlakuka loko hi ya emahlweni hi tsarisa miako leyintshwa .
Madoroba ni miganga yo tala yi khumbiwile hi makhombo .
Khume ra malembe a hi nkarhi wo leha .
Xiphiqo xa gezi xi suka eka ku kula .
Hi fanele ku ya emahlweni hi ku nghenelela .
KUTANI xikongomelonkulu xa fikeleriwa
Khumbha eka ntirho wa vateki va mahungu eka leswi .
Loko muthoriwa a kumile xileriso swi vula leswaku xivandla lexi xa boha .
Xirhangana mikarhi hinkwayo xi fanele xi nyikiwa eka ku sirhelela mbango .
Sweswi hi tiva mongo wa mhaka .
N na K leswi yi nga na swona .
Ko va ntsena xiyimo lexi hi nga fanelangiki ku xi amukela .
Handle ka mpimo wa le henhla , a xi nge tirhi .
Ehandle ko nyikela tindlu leswi swa ha vula vutumbuluxi bya mitirho .
Pholisi leyi fanaka ya swa vurimi yi fanele ku va leyi tengeke no va leyi oloveke swinene .
Mabindzu lamatsongo a ya nge sindzisiwi leswaku ya titsarisela xibalo xa mpindzulo .
Ndzi ta ya emahlweni eka timhaka leti ti nga eka xiviko .
Xi fanele ku endla xilo xin'wana na xin'wana lexi xi nga xi kotaka ku fikelela swikongomelo leswi .
Xiphiqo lexi i mbuyelo wa timhaka timbirhi .
Ehenhla ka hinkwaswo , ndzi ehleketa leswaku lowu a wu ri njhekanjhekisano wa kahle swinene .
Hi ta tlhela hi vuyela eka timhaka leti .
Ndzi ta teka mune wa swivulavuri .
Mpfuneto eka vaxanisiwa va le migodini ;
Nakambe a ku ri enkarhini lowu laha ku nga va ni swikweleti .
Mihundzuluxo leyi yi ta teka nkarhi , yi lava ntirhisano exikarhi ka tisekitara ta mfumo na to ka ti nga ri ta mfumo , naswona yi koxa switirhisiwa swo nyawula .
Kumbexana xinga kota .
Swikambelo swi ta vumbiwa hi ndlela leyi landzelaka :
A hi fanele naswona hi tshikilela nkoka wa ku hluvukisa bindzu .
Matirhisele hileswaku i xivandla lexi lavaka ku tirhiwa swinene .
Lowu i nawu wa nkoka lowu faneleke ku tsundzukiwa :
Kambe njhani ?
Tsala nhlamulo ekusuhi na nomboro leyi faneleke laha hansi .
Vuanami bya ntirho byi kurile ku hundza mpimo .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swo kongoma khaqa !
Ku nge nyikiwi mphakelo wun'wana wo engetela wa timali eka nkarhi wo koma .
Hi nga tlheleli eka misinya ya hina .
Swinawana leswi lulamisaka tihakelo swi ta endliwa hi ku pfumelelana ni Holobye wa Timali .
Kutani tirhisa nkomiso eka tsalwa hinkwaro .
I rini u kunguhataka ku simeka foramu leyi ?
Mfumo lowu wu tshamisekile naswona wa tirha .
Kumbe i endlelo ra xiboho lexi leteriwaka hi ku hlanganisa switiviwa swo hambanahambana , kumbe i yini ?
Nawu lowu tirhaka wu ni nhlayo ya swiphemu leswikulu .
Vukorhokeri byi fanele byi fambelana na timfanelo byi tlhela byi fambelana na makambelelo ma le xikarhi .
Lexi a hi ndlela ya ku tirhana na xitikwana .
Magoza ya xinawu ya ta tekiwa .
Swi tano na le ka xikopu xa xileriso .
Ndzi khensa vateki va mahungu eka makungu ya vona ya xiboho .
Lowu a hi wona nkarhi wo hlamusela miehleketo .
Milawu leyi landzelaka yi titshineta eka mafambiselo yo dyondza eka mbango :
Leyi i mhaka leyi ndzi ehleketaka leswaku hi fanele ku yi xiya .
A ndzi tsakela ntsena ku boxa leswi .
Swivangelo swa mina swo endla xivilelo i :
Hi kunguhata ku va na rifuwo leri eka malembe lama taka .
Hikwalaho ka yini tanihi vaaki hi nga tekeli enhlokweni xivutiso lexi xa masungulo ?
Naswona swikambelo swi olovile .
i mani a nga na vutihlamuleri byo fambisa migingiriko
Ndza mi khensa ka ku tiyimisela ka n'wina .
Eneji ya hlayisiwa .
I swa nkoka wukulukumba eka ikhonomi ya xifundza .
Nakambe , ndzi ehleketa leswaku sweswo swi ringanile kwatsa .
Leswi swi ve hansi ka mikanerisano ku ringana ntlhanu wa malembe .
Ndhawu ya Dyondzo kumbe Dyondzo .
Ndzi vulavurile kwala tolo eka ntshamo .
A xi ri xiyimo lexi a xi seketeriwa hi matiko lama nga swirho .
Vamanana na vatatana , ndzi lava ku avelana na n'wina norho eka xifundzankulu lexi .
Ndzi ringanyeta leswaku hi vhota madyambu lama .
Loko ku vuriwile sweswo , ndzi na mune wa mavonelo ku ma vula .
A xi fanele xi endlile tano .
Vanhu va tata eka wena ku ringeta ku hlohlotela miehleketo ya wena .
Naswona xin'wana na xin'wana xi fambisana na leswi .
Phurojeke / nghingiriko
Swi nga tisa mbuyelo wa swa ikhonomi hi ku famba ka nkarhi .
Swo tala swa ha laveka ku endliwa eka levhele ya le hansi .
Naswona swilo swi humela emahlweni .
Xana u ehleketa leswaku u xiphemu xa swilo leswi buti ?
U ta vutisiwa hi muchuchisi .
Muhlovo wu tirhisiwile .
Eka vanhu vo tala handle ka tshunxeko wa swa tipolitiki vutomi bya tika .
Swi tano , sweswo swi nga va kahle hikuva hi dinga swibalo .
Eka mhaka leyi , hi vhota hi ri na engetelo .
Masipala a wu ri eka maendlelo ya ku kambisisa kungu ra bindzu ra wona .
Tumbuluxa nhlamuselo yo tsemakanya ya dizayini ya ku ahlula xiphiqo lexi boxiweke laha henhla .
Nkarhi wa sweswo wu hundzile .
Tindhawu hi leti landzelaka :
Ndzi kholwa leswaku leswi i ku ya emahlweni mayelana na vuhlayiseki bya swa nyutliliya .
Lexi hi xona xiviko xo hetelela lexi humeselaka dyondzo leyi endliweke na swibumabumelo swo huma eka leswi .
Ku hava tithenda ti nga nyika eka ntirho lowu .
Twisisa mhaka ya dyondzo .
Ndzi se ndzi vulavurile na vona hinkwavo .
Ntirhisano na mabindzu eku lwisaneni na vugevenga swi humelerile swinene .
Xiphemu lexi xa mpimanyeto wa swa timali xi fanele ku vekiwa erivaleni .
Ndzi enerisekile .
Ntlangu wu ta khomiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Swikolo hinkwaswo swi fanele ku vika vugevenga bya le swikolweni .
A ndzi ta tsakela ku swi kambela hi ku hatlisa .
Swi ta olova , ku tirhisa sisiteme , ku humesela erivaleni swigevenga .
Swilo swo tala swi pfuna eka ku tumbuluxiwa ka dorobankulu / dorobankulu ra tiko .
Lowu i ntirho lowu heleke , lowu nga ta asesiwa .
Xikombiso lexo hetelela xi nyika vanhu mali yo engetela , kumbe ku hlayisa , kumbe eka swa xihatla .
Xopaxopa misinya tanihi phurosese kumbe phurosese endzeni ka sisiteme .
Ndzi vona lexi xi ri xintshunxo xo tivikana swinene .
Nawumbisi hi lowu landzaka :
Xana hi ta endla yini ?
Kambe hi boheka ku languta swilo exikandzeni .
Hi ta endla leswi eka xivangelo xa ntwanano wa hinkwavo .
Hi ta ya emahlweni ni vuleteri bya vatirhi hinkwavo lava faneleke .
Eka siku leri taka na hafu hi ta langutisa ndlela hi vuenti .
Ku na swivandla swo tala laha hi se hi nga ku tirhisaneni .
Hikokwalaho rero i goza ku ya emahlweni .
Va kona .
Ntlawa lowu a wu ta swinene wu lavile ku vula ku wu twa wu nga hlayisekangi .
Swilaveko swa ntirho
Tipolotiki to pfumala nawu .
A ndzi teki sweswo tanihi mfungho wa kahle .
Ndza tshemba u twisisile xivutiso xa mina .
Mbulavulo ya kahle swinene na masungulo .
Kutani kuna ku pfuxetiwa ka mapatu ya hina , leswi tlheleke swi pfuna ku tumbuluxa mitirho .
Miehleketo hi na yona naswona hi ni vayimeri vo hambanahambana .
Swi kona eka leswi hi swi fikeleleke ku sukela loko xidemokrasi xi velekiwile .
Va na na vukheta .
Hambiswiritano , sweswo a swi nga enelangi ku ringanela eka yuniyoni .
Hi nga tshuki hi hambukisiwa hi timhaka leti nga ta teka nkarhi wo leha ku ti tirhisa .
Mfumo wu le ku endleni hinkwaswo leswi nga le mavokweni ku lulamisa xiyimo .
Leswi swi le hansi ka nkanerisano .
Ku vhota swi ta endliwa ku nga ri khale .
Ndza mi khensa kuya emahlweni mi pfuna eka endlelo leri .
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku lulamisa vulanguteri mpundzu lowu .
Swivulavuri leswi nga rhanga na swona swi tlakusile mhaka leyi .
( Xivono , swikongomelo na maqhinga\migingiriko yo fikelela xikongomelo . )
Dorobankulu ra Joni na rona a ri khumbheka .
Xivilelo eka matitwelo ya vahlayi .
Swikombo & mahungu ya masungulo yo simeka phurojeke ya masungulo
Lwangu ra yindlu leyi ri endliwile hi mazenge .
Magoza yo nyawula ya laveka .
Swi le rivaleni leswaku hi le ka xiyimo xo tika swinene .
Kambela ngopfu vukahle bya swilo ku fika emakumu ya swona .
Hikokwalaho i swa nkoka leswaku hi amukela xiringanyeto lexi sweswi .
Memorandamu ya Ntwanano
A va ku swi kaneleni nkarhi wo leha .
Leswi i masungulo ya maendlelo ya nkoka ku suka laha hinkwerhu hi nga ta vuyeriwa .
Hi tibohile :
Xana u tsakela ku xi ahlula njhani xiphiqo lexi ?
Xana u tsakela ku xi ahlula njhani ?
Vusimeki ( eka tiwadi leti va nga na vutihlamuleri )
Ndzi ehleketa leswaku hi lahlekeriwe hi pheji ra kona .
eka mpimo wa ku lemukisa
Mitirho ya mani na mani ya vathori eka vatirhi va vona .
Nkaye wa tiphesente leyi a yi ehleketa leswaku swi antswisiwile .
Leswi swi rhekhodiwile .
ENDLELO RA NANDZELERISO WA KU HUMELELA RI NA
Makambelelo ya swidingo ya fanele ku amukela leswi landzelaka
Swi vonaka onge leswi a hi ntiyiso lowu heleleke .
Vavasati , handle ko kanakana , va ta eka ntila wa le mahlweni eka nyimpi ya hina ehenhla ka vusweti .
Ku tinyiketela eka malembe ma ntlhanu lama landzelaka
Kutani a hi nga seketelo xiviko xi ri hi xivumbeko lexi .
Xivutiso i laha a xi fanele ku huma kona .
Swirho swa vamatsalani
Swi ta ringetiwa hi Holobyenkulu wa Rihanyu .
swa ha ya emahlweni
Ndzi ta ya emahlweni ndzi hakela ku fika rini ndzi ri karhi ndzi xaniseka ?
U fanele ku angula hi xihatla swinene .
Swi tikomba onge mfumo wa tikeriwa ku swi endla .
Vulawuri byi vula vulawuri bya khoto ku yingisela no teka xiboho eka milandzu .
Kutani , i yini xitshembiso xa ku dyondza loku pfulekeke na dyondzo ya ku va u ri empfhukeni ?
Hi tshembha hi ta swi kota lulamisa xiphiqo lexi .
Loko ku vuriwile swihi , ku na xivutiso xo tivikana .
Hikokwalaho laha hi laha hi bohekaka ku ya kona .
Lebyo i vunyingi .
Munhu loyi ku vulavuriwaka hi yena u tshikile Ntirho eka Mfumo .
A swi bohi leswaku ku va ni khodi yintshwa handle ka loko swi bohiwile hi Palamente .
Ndzi nga hetelela hi ku khensa swinene eka vakondleteri bya nhlengeletano leyi Helaka !
Ndzi ta tsakela ku twa mavonelo ya muteki wa mahungu .
Leswi swi vanga xiyimo xa ku LAHLEKERIWA ka mavandla hinkwawo eka ntlimbo .
Matumbuluxelo ya Tikomiti ta Tiwadi
Leswi swi vuriwa leswaku i nchumu wo biha .
Swi teke tanihi ndzhaka ya wena yo suka eka hina , vatswari va wena , kutani u swi tirhisa hi ku hetiseka .
Tanihi leswi hi swi vuleke , vito ri kombisa muxaka wa nkoka wa xilo .
Lexi hi xona xivangelo xo va hi lava xikimi lexi tirhaka .
U lava ngopfu swilo swo famba hi ndlela .
A wu na nkarhi wo vulavula .
A hi ngari mabofu eka leswi .
Eka xikongomelo lexi ku na swimbirhi swo hlawula eka swona .
Sweswi , mali yi tata yi huma kwihi ke ?
A swi ta va kahle ku xi langutisa nakambe .
Riperile eka n'wina hinkwerhu .
Ku ta tshamiwa kwihi
Leswi swi komba ku twisisiwa ka nhlokomhaka .
A ndzi swi voni hi ndlela leyi ni switsongo .
U hava nkateko wo lulamisa .
Masungulo ma Dyondzo , Sayense na thekinoloji .
Eka mhaka ya :
Xexo a xi tikombi eka mina ku va pholisi ya kahle .
Longoloxa mitirho ya xithekiniki YINHARHU ya mali .
Swoleswo i swa nkoka , naswona hi nga seketela ntsena matshalatshala ya yena .
Hi le ku vulavuleni hi mayelana na nandzeleriso wa mihlawulo .
A ku ri moya wa kahle swinene .
Ku tshembela eka xiyenge xa Masungulo .
Ndzi ehleketa leswaku hi le ku fambeni hi ndlela yo hoxeka .
Swibalo na Swibalo swa tinhundzu swi tsala hi vuntshwa phurojeke ;
Endlelo leri ri ta vuyisa ku titshembha na ndzhuti eka vanhu va ka hina .
A swi le ka ntumbuluko wa hina ku tivekela swiyimo swa le hansi .
Xi ta yisiwa emahlweni ka Khabinete .
Ndzi kholwa leswaku ndzi tlakusile timhaka leta nkoka swinene .
Va ta va va heleriwe hi matimba ya swa tipolitiki .
Ntirho a hi wo olova ku wu endla .
Ku xaviselana hi swa mabindzu a kova nchumu ntsena .
Kumbexana u endlile ?
Hi dinga swo tlula ku vulavula ntsena eka miehleketo leyi .
Ndzi pfumelele ku vula tindhawu timbirhi njhe .
Xavumbirhi , dyondzo ya vutomi hinkwabyo .
Ku cinca ka swikandza swa siku .
Sweswi ndzi ta eka mhaka ya vuhangalasi .
Tona ti engeteriwile .
A va endlanga .
Ku hambana na swona , magondzo mo tala ma ringana na ntlimbano wa le henhla .
Dyondzo - ndza vuyelela - yi fanele ku va xirhangana xa hina .
Hi ku tlhandlekela , ku na mhaka ya nkunguhato wa ku tirhisiwa ka misava .
Khomixini yi ta nyika swakudyanyana tanihi lanci .
Va kucetela na ku hlanganisa switirhisiwa ku endlela ku tisa ku cinca ka vutomi bya vanhu .
Ina , ndlandlamuko eka xiyenge xa ikhonomi xi tsakisile eka malembe ya khume lama hundzeke .
Xaxameta swikombiso eka ku cinca ka timakete .
A swi koteki ku komba na ku hlawula michumu ;
Vanghana , a swi ri erivaleni .
Hi hlawurile ku vhotela ku hambana na xiviko .
Mpfumaleko wa vulawuri ;
Ndzima leyi ya tikomba .
A swi hanyi .
Ku na xidingo xa xiviri swinene xa swona .
Sweswo swi tava ni mintlhontlho ya swona vinyi ku fana ni ndhawu ya bindzu ra mahala .
Ku vumba ntalo i endlelo :
Swikombelo hinkwaswo swa vamahungu swi fanele kongomisiwa eka :
A hi lavi pholisi yintshwa ya eneji .
Ku lahlekeriwa hi nkoka ku nga va hi swivangelo swa ku hlengeleta loku ka ha ku va ka kona .
Swa wena swi bihile .
I nkarhi lowunene ku va hi teke magoza .
Ndza tshemba leswaku nhlamuselo yi vile leyi baseke swinene .
A swi nga olovi ku fikelela leswi .
Kambe hi fanele ku tivutisa loko leswi swi enerile .
Swiringanyeto swa vutameri bya swa timali swi tshamisekile .
Loko sweswo swi endliwile ku simekiwa ka landzelaka .
Phurojeke ya ena yi fanele ku kombisa :
Swakudya leswi landzelaka :
Hi ta ringeta ku humela emahlweni hi leswo .
Hambiswiritano , leswi swi le rivaleni leswaku a hi yona ndlela yo twisiseka .
NONGONOKO WA SIKU
A ndzi ta tsakela njhe ku kombisa leswi katsiwaka .
Xilo xa vumbirhi xi hilaha ndzi nga vula eku sunguleni .
Hi fanele hi tekela enhlokweni leswinene na leswo biha swa rin'wana ni rin'wana ra magoza lama .
Ndzi tsakile ku vula leswaku Tihuvo hinkwato ti vumbiwile kahle .
Naswona leswi i , entiyisweni , swi fanele ku yisiwa eka mfumo wa muganga .
Engetela nhluvukiso wa switirhisiwa ;
Swi le kusuhi na ku hetisisiwa .
Mianakanyo ya hlamarisa .
Hikokwalaho , swa laveka ku tlakusa ndzinganano .
A swi amukeleki .
A ku nga vi ni mbuyeleriso - nkateko wa vumbirhi .
Lexi xi khumba , ngopfungopfu , xivutiso xa vaendli va milawu .
Ku fanele ku va na vuleteri bya lavakulu mikarhi hinkwayo .
Ntirhisano lowu i wa nkoka eka ntirho wa hina wa swa vutivi .
Xikombelo xa mpfumelelo
Hi kotile ku swi yimbelela hi ku tiva leswaku i ntiyiso .
A swi ta katsa ku cinca lokukulu eka vuxaka bya tinxaka .
Sweswo swi ta ya hi mayelana ni hilaha swi nga ta humelerisiwa hakona .
A swi tirhani na timhangu letikulu ku fana na vukungundzwana bya xibalo .
Sweswi swi hlanganisiwile .
Mhaka leyi i ya xihatla .
Hlamusela vuswikoti bya ku tirhisa tirhadiyo ku fikelela swikongomelo swa vusirheleri .
Mafambiselo lamanene ma switirhisiwa leswi hi xifundzankulu .
Xo sungula eka hinkwaswo hi lava rimba tiyanyana ra ku endliwa ka milawu .
Kambe ku hava xintshunxo eka xiphiqo xa sweswi .
Tixedulu leti ti hlayeka hi ndlela leyi landzelaka :
Ku cincana maendlele lamo hlawuleka i swa nkoka swinene .
Vanhu va teka xiave hi ku byeriwa leswi bohiweke kumbe se swi nga humelela .
Swiave swa timali leswi boxiweke swi fanele ku hlamuseriwa hi ku landza vumbiwa .
Ntshikelelo wa ku cinca ka maxelo i wa ntiyiso naswona wu kona ku tshama na hina .
Kutani , hi fanele ku hlamula eka xiphiqo lexi hi nga na xona .
Swa twisiseka swinene .
A nge endli kuya hi nawu .
Timhaka ta Xifundzantsongo na Misava ;
Vuswikoti bya xipfuno lexi xi ta tlhela xi pfuxetiwa .
Swirho swa Nkwama .
Swilo a swi nge pfumeleriwi ku ya emahlweni hi ndlela leyi .
Hinkwavo va twanana .
Swi tlhela swi va xivutiso eka mitlawa .
Nongonoko wa vatirhi va wena ?
Hikwalaho ku hunguteka ka huwa swi pfuna swa mitirho .
Nkarhi wu fikile wo vula leswaku swi ringene .
Ku simekiwa ka tiphurojeke ku ta humelela hi tindlela to hambanahambana .
Xi na nkoka swonghasi eka nongoti wa hina wa pholisi ya vaaki .
Hi hava nkateko wa nkarhi wa kahle .
I nkarhi lowunene ku leswi swi cinciwile .
Hi fanele ku sungula ku teka swiboho hi tlhela hi endla .
Ku tekela enhlokweni ku dyondza nkarhi wo leha tanihiloko hi langutana na mitlhontlho leyi nga sala .
Lapi
Nhlengeletano ya Rimba ra Mihlangano ya Tinxaka eka ku Cinca ka Maxelo
Naswona leri i tiko leri nga na nkayivelo wa mitirho wa le henhla .
Leswi tsariweke emaphepheni swi kona ku suka eka :
Hi hava pholisi leyi nga erivaleni ehenhla ka mhaka leyi .
Mpfapfarhuto wa Kungu ro Simeka wu ta pasisiwa eka lembe ximali leri taka .
Switirhisiwa swa laveka .
Hikokwalaho hi lava ku hlayisa atikili leyi nga kona .
Hi le ku sunguleni ka nongonoko wa swa tipolotiki ta xiviri .
Hi teka leswi tanihi goza ro aka swinene .
Tlhelo leri ndzi yimaka eka rona ra fambelana na ku tiboha loku .
Ntirho wu fanele ku vuyerisa na ku va ni mphikizano .
Kambe eka hinkwaswo sweswo leswi swi fanele swi humelerisiwa hi n'wina-vahangalasi va mahungu .
Tikhamphani leti nga na ku tsakela i titsongo .
Se hi fanele ku teka ku pfuna hinkwako ka nsusumeto lowu .
Mi amukeriwile , Vamanana na Vatatana , ha khensa kuva mi tile .
Nseketelo wa vuswikoti bya ikhonomi ya ndhawu .
Xo sungula , i mpfumaleko wa kungu ra nghingiriko .
I mani loyi a nga ta hakelela swoleswo ?
Xikongomelonkulu xa ndhawu leyi xi katsa leswi :
Hikokwalaho ndzi ta ringeta ku ku nyika xiviko xa yena .
Swi tava swi boha eka minhlangano hinkwayo ya mfumo eka swiyimo hinkwaswo swa mfumo .
KUTANI xikongomelo xi ta fikeleriwa
Tiphurojeke letikulu ta swimakiwa ku katsa :
Loko ku byariwa mirhi yo tala , swi va leswinene ngopfu eka mbango wa hina .
Modlele xa matirhisele ya cinciwile .
Xa vumbirhi , hi fanele ku tiyisa voko .
Leswi phurojeke yi nga ta simekisiwa xiswona
Hi ku tirhisa vulavisisi hi nga :
Leswo a swi khorwisi .
Swilaveko swa vaaki swi tekeriwa enhlokweni eka nhluvukiso wa muganga wa vona .
Nkanelo wo kongoma wa ntlawa hi ku tirhisa nxaxamelo wo kambisisa na mitlawa yo hlaya ya vaaki .
Nseketelo wa xona wu hangalakile ku tlula mpimo eka sweswo .
Kutani hi fanele ku vona hilaha hi nga tirhisaka hakona xexo .
I mhaka ya vuxaka byo ya hi matimba .
Ku tshemba ko karhi na ku langutela , hambiswiritano , swi siyiwile endzhaku .
Ndzi nga ka ndzi nga vulavuli nchumu eka nkarhi wa sweswi .
Xana u dya swakudya leswi nga kahle eka byongo ?
Mhaka ya mina yo hetelela yi khumba ku kolotiwa ka matiko lama khumbekaka .
Switirhisiwa swa le ndyangwini na le hofisi .
Ku na ku pfumaleka ka swo sivela vukhamba eka mafasitere ya le mahlweni .
A hi ri endzeni ka rimba ra endlelo .
Sweswo xiphemu xa nkoka xa xiringanyeto .
vaaki na swa mbango
Hambiswiritano , leswi a swi cinci nchumu eka swilo .
Vaaki va matiko ya le handle
Swi lulamile ku vulavula mayelana na xinakulobye xa tintangha .
Kahlekahle ndzi alana na mhaka yo vumba kopi ya munhu .
Leswi swi vangile matirhiselo ya mali yo tlula mpimo lama vonakaka .
Xana hi ri yini hi sweswo ?
A hi endlanga .
I xiphemu xa kahle xa ntirho .
Hi ku engetela , hi lava ku engetela vuswikoti bya foramu .
Ku landzelela swileriso loko ku endliwa ntirho .
I nchumu lowu vonakaka wu ri na nchaviso kambe wu nga ri na nghozi .
Xana u nghenile ?
Naswona ndzi na ntiyiso wa leswaku hi ta humelela .
Fambiselo ro ringeta ra nkhaviso :
Entiyisweni ka ha ri na swiphiqo leswi humelelaka hi muxaka wa nsusumeto .
Va fanele va tshama tano .
Hikokwalaho ka yini hi nga pfumeleli leswi ku humelela .
Laha u fanele ku vhotela phakeji .
timfanelo na mimbuyelo
Lowu i nkatsakanyo wo koma wa xiyimo .
Leswi i swiphemu leswi tshamaka swi ri kona eka ajenda
Ndzi kholwa leswaku leswi swi nga pfuna ku veka ntshikilelo eka matiko .
Leswi , swi fanele ku va ndhawu yo masungulo ku nga ri nyimpi .
Sweswo hi leswi xiboho lexi xa rimba xi nga hi mayelana na swona .
Swi fanele ku tekiwa swi ri swa xihatla vhiki leri .
Hambiswiritano , ndzi fanele ku tlhela ndzi kombela laha ku twisisa ka n'wina .
Va fanele ku nyikiwa nkarhi wolowo .
Mfumo wa miganga
Xikongomelo i ku lwa , eka nguva yo koma na ya le xikarhi , na madzolonga ya vugevenga laya kunguhatiweke .
Namuntlha hi ringeta ku teka goza ro ya emahlweni .
Ndza khensa swinene eka hinkwavo lava pfuneke .
Hi le tlhelo , a ndzi nge rivali .
Leswi swi nga hlamuseriwa ntsena tanihi manyala .
Mhaka a yi si hetisisiwa .
Palamente yi nga tsakela ku pfuna eka mhaka leyi .
Ndzi lava ku vula leswaku leswi swa tika swinene .
Leswi i mhaka ya nkoka ya tshalatshala leri .
Swi yisa eka engetelo eka mimpimo ya mahanyelo . .  .
Hambiswiritano , munhu u fanele a swi teka leswaku leswi swi fambelana ku fana ni le ka vukhamba bya le tindlwini .
A ndzi vileri , ndzi ta n'wi byela ku wa va tiva vanhu lava .
Ekusunguleni , hi fanele ku fambisa hi ku va xikombiso .
Hi ndhundhuzela bodo na vufambisi bya khampani , a vula .
Rin'wana
Ndza tshemba leswaku lexi hi ndlela yihi kumbe yihi a xi laveki .
Eka sweswi , ku hava xivangelo xa ku langutela leswinene .
Maendlelo ya fanele ku languta makungu ya timasipala hinkwato na tiphurojeke ku vona lomu mbulavurisano wo hlohlotela vaaki wu nga taka hi kona .
Hambiswiritano , ndzi ehleketa ku hi pfumelelanile swikongomelo .
Hi vumbiwa lebyintshwa hi endlile masungulo ya ku rhula na ku humelela ka rixaka .
Kambe leswi hi swona nhlengeletano leyi yi nga ta swi langutisa .
A hi hanyi eka tiko ro tano , hambiswiritano .
Ku tirhisiwa ka vuhlanganisi bya dijitali swi cincile rixaka hi tindlela leti ti nga si twisisiwaka hi ku hetiseka .
Ndza swi tiva leswaku yo tala ya wona ya ya emahlweni ku va na swiphiqo .
Hikokwalaho , ku na ntirho lowu lavaka ku tirhiwa .
Hlawula muxaka lowunene wa matheriyali ku wu tirhisa eka tafula .
Ntsena timhaka timbirhi hi ku komisa .
Hlamusela tindlela ta ku tiva varhumiwa lava faneleke eka nhlengeletano .
Vona va fanele ku antswisiwa .
Swiphiqo swo hambana hambana swa humelela .
Xo hetelela , ntirho wa hina a hi ku veka swinawana na ku lawula .
U swi vule tolo , i mhaka leyi nga laviki leswaku u vutisa .
Hambiswiritano sweswo a ku ri xikongomelo xa masungulo .
Xana u ta endla tano hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka ke ?
Hi nge vi na ku vhota mundzuku hikwalaho ka leswi .
Ku yisiwa ka kungu ra matirhelo ;
Kanela swikongomelo nkulu swa Milawu leyi landzelaka :
Ntirho wa madyambu lawa wu nga hi endli mabofu eka mitlhontlho leyi nga kona eka phurofexini leyi .
Hi lava tinhlamulo eka swivutiso leswi .
Swiphemu swa dyondzo yo karhi ya maendlelo
Vuvekisi hi ntalo na ku xikweleti hi ntalo .
Ntsengo hinkwawo wa ntirho wu avanyisiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Xo hetelela , i xivutiso xa vutshembeki , xa matikhomelo lamanene .
Mbulavurisano wa hina wu komba swi ri erivaleni leswaku leswi a hi swona leswi mhaka yi nga xiswona .
Swingari swa yini kumbe yini .
Sweswo a ku ri ndzingo .
Vukorhokeri bya rihanyo ra miehleketo
Mpfuneto wo Hetelela eka Xibalo .
Ndzi mi khensa swinene , vamanana na vatatana .
Ehenhla ka hinkwaswo , a hi lavi pholisi yo nyika vuxokoxoko .
Mpimo lowukulu wu humelerile .
Kombisa fomula leyi nga yona leyi faneleke ku tirhisiwa eka swikombiso leswi endlekaka .
Hambiswiritano , hi tshama hi tshemba leswaku ntwanano wu ta fikeleriwa .
Hi ndlela yoleyo , entiyisweni hi endla matimu .
Hi amukela sweswo kutani hi nga ya emahlweni .
Mpimanyeto wa masipala wu fanele ku hluvukisiwa ku tirhana na timhaka ta swilaveko swa masungulo na swa vaaki va muganga .
Ku kambela na xiphemu xa ndzavisiso :
Kambe u vurile leswi lexi xi nga hi mayelana na swona .
Vavanuna na vavasati va ringana .
Swirho swa vachaviseki swa Yindlo , Vamanana na Vatatana :
Mhakankulu ya hina i ku seketela vanhu va ka hina .
Kumbexana u ta teka swoleswo ku ri xitsundzuxo .
Hikwalaho ka sweswo mhaka ya mbhurisano hi ku seketela mfungho wa risima .
Xana hi Tiva Yini hi ku Aka Vuswikoti ?
Ndzi tshemba leswaku ku na .
Swilo swo tala swi vuriwile .
Miholo na swiengetelo
A ku ri loyi a laviwa swinene .
E-e , a va endli .
Ku cinca eka swa timali .
Mati , eka mhaka leyi , swimakiwa swa bindzu .
Khomixinari , hakunene hi tshemba ntirho wa wena eka xivandla lexi .
Hinkwavo va fanele ku hlohletela vangheneri eka migingiriko leyi .
Sweswo swi ta endliwa hi xihatla hilaha swi kotekaka hakona .
Eka malembe laya hundzeke , mphikizano wu vile na vuseketeri byo tala eka muganga .
Xiyimo lexo tika xa ha ya emahlweni ku fika namuntlha .
I ntirho wa hina ku va hi va xikombiso .
Mhaka ya vumbirhi a yi ri mayelana na vuanami bya timhaka .
Lexi se xi kaneriwile naswona ndzi pfumela hinkwaxo ka xona .
Nkoka wa vukati eka rixaka ra manguvalawa .
A nge .
Hikokwalaho , hi fanele ku famba hi ya emahlweni eka ntirho lowu .
Naswona eka tisayense , na vaaki , sweswo i xiphiqo lexikulu .
Nawu wo Wundla :
Loko se hi kumile nhlayo-hansi ha andzisa na ku olovisa .
Khakhuleta nxavo hinkwawo wa switirhisiwa swo endla khekhe ra chokoleti .
Hi rhamba xitshunxo xo rhula kuya hi swiboho swa Matiko ya Tinxaka .
Tirhisa tafula ku hlamula swivutiso leswi landzelaka .
Loko ku ri Ina , hlamusela
Ndzi twa ongeti sweswo a yi ri mhaka leyi kanakanisaka .
Ku vumbiwa ka Khomixini ku soriwile .
Lexi xi tisa timhaka timbirhi .
Sweswi a hi nkarhi wa ku tsavula mitila .
Leswi hi leswi Vumbiwa byi lavaka leswaku swi endliwa .
A swi si tiveka leswaku xitichi lexintshwa xi ta akiwa rini .
Se ndzi hundzisile nkarhi lowu ndzi vekeriweke wona wa ku vulavula .
Hi ta endla lexi .
A ku na swipimelo .
Palamente yi endlile swiringanyeto swo hlayanyana eka mhaka leyi .
A ku nga vi na xivangelo xo endla mihlayiso yo yisa emahlweni .
A ndzi lava ntsena ku boxa sweswo .
Swi enerile ku vula leswaku a xi tivikana swinene .
Ku na ku tihlamulela lokukulu ku va hi njhekanjhekisana hi swona .
A hi tshikeni ku endla onge a hi swi voni .
Ku cinca eka nawu wa matiko hinkwawo na kona ka laveka .
Nhlanganiso na Vukorhokeri bya Ntirhisano .
Ndzi ehleketa leswaku i swa nkoka ku vula leswi .
Laha na kona , vutihlamuleri byi fanele ku tekiwa eka nsirhelelo wa vaxavi .
U vurile leswaku dyondzo i ya nkoka eka ku hanya kahle .
Hinkwerhu hi tiva sisiteme ya nhlayo leyi pimiweke ya masi .
Ka ha ri ku sunguleni ku va ku endliwa swoleswo .
Hi na nawu lowu lavaka mfumo wa miganga wa vungheneleri .
Munhu loyi wa fana na wena , u hela mbilu .
Lava nga na xiave
Ndzi kombela u swi hundzisa .
Ndzi kombela leswaku u hi nyika tihlamulo leti kongomeke eka swivutiso leswi .
Hi ku vona ka mina , walowo i nkongomiso lowu lulameke hakunene .
Swi fanele ku langutisisiwa xisweswo .
Kutani hi fanele hi tirha hi matlhelo ha mambirhi ku ya emahlweni .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi fanelaka ku dyondza eka swona .
Lerhi ra yena a ri vonaka ri nga si cinciwa masiku yo tala .
Mitirho ya foramu yi katsa :
Vulavisisi bya maphorisa bya karhi bya endliwa .
Ina A ndzi pfukanga kahle .
Minkanerisano yi ya mahlweni .
Ku humelele yini eka vanhu lava hanyeke laha rosungula ?
NYENYENYANI
Sweswo , kutani , swa koteka .
Xo sungula eka hinkwaswo hi boheka ku hlamusela vukorhokeri bya vanhu hinkwavo .
Vanhu va tala ku tlhelela eka makanelwa ku ya kamba swiboho leswi endliweke .
Ku cinca loku nga tsariwangiki ehansi ku fanele ku hi kotisa ku ya emahlweni .
Ndzi tshemba leswaku sweswo kahlekahle a swi nga humeleli .
Hikokwalaho ku na timhaka timbirhi ta nkoka ku va ti vuriwa .
Nyika xivandla xa kahle .
U nga tirha ku fika vusiku u ri wexe .
Malulamiselo lamantshwa ma laveka .
Hinkwavo va vule tano .
Vanhu lava nga ta pfuniwa kumbe ku bindzula ku suka eka phurojeke
Ndza tshemba nawu lowuntshwa wu ta va lowu sirhelelaka vumundzuku .
Switirhisiwa leswi ringaneleke naswona swi fanele ku kumeka .
Ntirho nkulu va muahluri i ku boha milandzu eka khoto ya nawu .
U ta lava switirhisi leswi landzelaka ku humelerisa phurojeke :
Ndzi tirha tanihi socha eka Nyimpi ya Misava ya Vumbirhi .
Xana kereke ya namuntlha yi nga tekiwa tanihi ripfalo ra rixaka ?
Lowu i makete hi woxe .
Aha , a ku ri hava nhlengeletano kambe ndzi swi lulamisile .
A ndzi ehleketi tano .
VATIRHI VA NHLUVUKISO WA NDHAWU
U vile xiphemu xa swona .
Eka mhaka leyi , a wu ki u tivisa nchumu wihi kumbe wihi .
Hambiswiritano , swi na nkoka swonghasi leswaku tirhelo ri antswisiwa .
Hi fanele ku tshama hi khomanile , vavasati na vavanuna .
A xi vangi xiphiqo xo karhi eka varimi .
Hambiswiritano , leswi a hi swona .
Hi ta ringeta ku tirha ku antswa eka nkarhi lowu taka .
Jarimani hikwalaho ka sweswo yi onha timfanelo ta masungulo ta tinxaka letitsongo .
A ko xitoloveto xin'wana na xin'wana xi nga endlaka , hambiswiritano .
Entiyisweni , leswi hi leswi hi nga langutana na swona .
Hi wahi mavonelo ya Khabinete ?
Mukhomixinara , ndza khensa ku va yingiserile ?
U fanele ku kunguhata
Laha ka ha ri ni swo tala leswi faneleke ku endliwa .
Phakeji leyi a yi ri xikongomiwa eka mikanerisano ya hina .
Hambiswiritano ku na timhaka tinharhu leti ti lavaka ku vuriwa .
Mitlawa leyi landzelaka yi tirha eka yuniti :
I mani loyi a ri na vutihlamuleri ?
Hi nge endli onge swiphiqo leswi a swi hanyi .
Ndzi tshemba swinene leswaku ku seketeriwa hi swa timali hi matlhelo mambirhi swi ni nkoka .
Hikokwalaho eku heteleleni , hikwalaho ka wena , hi xi kumile .
Mfularhelo wu humelerile .
Hikwalaho ka vukanganyisi ?
Mulawuri wa nhlamuselo leyi landzelaka :
XIYIMO
Ntlawa wa Vugevenga bya Xielekitironiki .
Sweswo hakunene a swi amukeleki .
Hi navela ku endla swo tala ku hunguta ku pfumaleka ka mitirho .
A ku na ku balekela mhaka leyi .
A ndzi ta seketela ku endla tano .
A ndzi ta tsakela ku tiva mayelana na endlelo ra xiboho .
Ndza tisola ku va hi nga hlawulanga ndlela yo antswa .
Hi lava ku va nyika nseketelo wa hina lowu nga erivaleni .
Hi endla leswaku swi va erivaleni laha ku nga ni swiphiqo .
Vuxokoxoko byi longoloxiwile eka kholomu leyi nga laha hansi :
Ndzi khensa muviki eka ntirho lowu .
Va sungule ku kondletela hi ndlela leyi va endlisaka swona namuntlha .
Xana a nge pfumelelani na mina eka swoleswo ke ?
Magidi mambirhi ya swona swi ta va swi landzuriwile .
Nkoka wa D i wukulu .
Swi simekiwa kuya emahlweni .
Hi swona swi endlaka leswaku hi ta va hi ri karhi hi vhota hi ndlela leyi nga yimiki ni xiviko .
Thekinoloji ya swa mahungu na vuhlanganisi swi nga pfuna ku fikelela xivono xexo .
tinxaka ta mfikelelo
Leswi swi nga hambana na swikombiso leswi tirhisiwaka eka misava yo tirhisana .
Matafula lama nga laha hansi ya komba vuxokoxoko mayelana na leswi .
Ndzi pfumelele ku nyika swikombiso swi nga ri swingani .
Hikwalaho ka yini hi fanele ku ya emahlweni ?
Ndzi tsemeke nhlana hi mhaka ya leswaku mudyondzi a nga tlhaviwa etlilasini .
Vonelo ra swona ra tiveka swinene .
Sweswi ndzi ta eka mhaka ya nkoka ya vumune no hetelela .
Xana va tava kona eka Samiti ?
Ndzi ehleketa ku ri i nchumu lowu hi ntiyiso wu kanetanaka .
Hlamusela swiboho swa swihoxo swo lulamisa .
Lexi a hi xin'wana hi nga tshama hi xi hlayisa nkarhi lowu nga hundza .
Ndza tisola leswaku a ndzi nga ku pfumeleli ku vulavula .
Tinhlamulo ti kumiwile ti ri karhi ti seketela Nawumbisi .
Kambe ndzi ta tsakela ku swi veka erivaleni leswaku a hi hlongorisi tinhlayo .
Naswona tindlela to humelela ti le ku tlakukeni .
Swipfuno swa tikomiti ta tiwadi yi nga katsakanyiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Hi ta yi vhotela mundzuku .
A wu nga ri ntirho wo lova .
Hi tsakela Sudani kuva yi tirha kahle eka minkanerisano leyi landzelelaka .
Timhaka to fana na teto na tona ti le handle ka xikopu xa nawu .
Hikokwalaho , hi pfumelelana ni mikunguhato yakwe yo tala .
Kambe xitshunxo xi laha .
Hi ta nyika misava Khapu ya Misava yo antswa leyi nga si tshamaka yi va kona .
Hi humelerile eka ku fikelela ntwanano eka mhaka leyi .
Ndzi ehleketa leswaku xiviko lexi i ntirho wutsongo wa vutshila bya le henhla bya vukanganyisi .
Ndzi ta ringeta ku hlamula swivutiso swa wena laha swi kotekaka .
Xirho xa matiko xi fanele xi hlohlotela :
Hikokwalaho , ndzi ku kombela ku landzula xiviko mundzuku .
Lexi i xitatimende xo hola swinene .
Xa nkoka i mhaka yo va hi fanele ku cinca ku tleketliwa ka tinhundzu emagondzweni leswaku ti tleketliwa hi switimela .
Swa laveka .
Mukhomixinara , hakunene hi amukela ntirho wa wena eka ndhawu leyi .
U hava leswi vuriwaka ku tsakela eka vuvekisi .
Kombisa eka miehleketo
Ndzi khensa ntirhisano wa n'wina no akisana hi ndlela leyi hi tirheke hi yona .
Va langutise swinene eka tindhawu laha ku nga na nhlayo ya le henhla ya madzolonga na ku xanisiwa .
I incini hi nga xi endlaka ku tumbuluxa ku thoriwa ko hetiseka ?
E-e , i ri ndzi ku byela va tshamela ku ndzi byela leswi ndzi faneleke ku swi vula .
Ri andlala swiyenge swinharhu swa mfumo wa tiko - mfumo wa rixaka , wa xifundzankulu na miganga .
Tanihilaha mi vuleke hakona hi ntiyiso , vuhambanisi na byona bya laveka .
Nkarhi endzhaku nkarhi , leswi swi kombisile kuva gondzo leri faneleke ku landziwa .
Kutani , eka n'wina hinkwerhu lava endleke ntirho , ha mi khensa swinene .
Hi tiyimiserile ku vona leswaku swikolo swa hina swi hlayisekile eka hinkwavo lava swi tirhisaka .
Mikanerisano yi fambisiwe eka xiyimo xa vuxaka swinene .
Hi fanele ku tirhisana leswaku ku ta va na swakudya swo antswa .
Mpfuno wa nyikiwa eka ku dirowa tipulani ta bindzu .
Holobyenkulu u vulavurile ko tala hilaha leswi swi nga ta endliwa ha kona .
Xiviko xi a sirheleleki ku suka eka vonelo ra xinawu .
Hi lava ku lulamisa xiyimo lexi xo ka xi nga ri kahle hi xihatla .
Loko ku ngari na vhoti ya wena mfumo lowu wu nge swi koti ku hundza ku langutela ka wena .
Ndza swi khensa swinene swoleswo .
Naswona leswi hi swona kahlekahle leswi hi lavaka ku swi endla .
Ku fikelela ku tumbuluxa swa ndzimo swi seketela misinya leyi landzelaka :
Ku sirhelela vanhu lava tsoniweke i ntirho wa hina .
Hlamusela mahetelelo ya ku pfuta eka sisiteme .
Ku dyondza ku ta va eka hina hilaha ku nga heriki .
Xivutiso xa mina xa vunharhu hi lexi : xana switandzhaku hi swihi ?
Zoni yo sirhelela yi tumbuluxiwile .
Vanhu lava nga ni malembe ya le henhla ka makumentlhanu hi vukhale .
Leti i timhaka ta nkoka tinharhu leti a ndzi ta tsakela ku ti tshikelela .
Hlamusela hikwalaho ka yini hungu ri humelela .
Projeke ya Thekinoloji yi tava ni swiphemu leswi landzelaka :
Ku ndlandlamuka ka vuswikoti bya gezi eka swivandla leswi faneleke swa ikhonomi ya rixaka ;
Kambe ku ta fika sweswi hi tsandzekile ku simeka vutihlamuleri bya swa ndhavuko .
Nomboro ya Selula ya Laveka .
Ndzi teka sweswo tanihi nkunguhato wa kahle .
Xinawana na Milawu
Nsinya wo sungula hi lowu wa vuyimeri byo ya hi ntsengo wa tivhoti .
Hlamusela ndhavuko na ku nyika swikombiso .
Mikanerisano leyi yi humelele endhawini ya vaendzi .
Nhlangano wa Misava wa Bindzu
Tshaha swihlovo ku ya hi milawu ya xitirhisiwa lexi nga tirhisiwa .
Swa karhata swinene leswo .
Kambe na leswi a wu le ku swi yingiseleni naswona .
Loko huvo yi kala yi fikelela xiboho , kwalaho vatirhi va languteriwa ku humelerisa swiboho sweswo hi nkarhi wa xihatla lowu kotekaka na hi ndlela leyi nga durhiki .
Ntshamo wo tshinya wu fanele ku fambisiwa hi huvo .
Ku suka nkarhi wolowo , a hi kumangi swikombelo swa mahungu swo yisa emahlweni .
Xi landzeleli !
Vatirhisi va na mfanelo yo tiva leswaku swakudya swi na yini eka swona .
Swirho swa Bodo ya Swikweleti na Bindzu ;
Swi humelela emahlweni ka hina hi swi langutile .
Ku fungha ku fanele kuva xikongomelo .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi ndzi lava ku landzelerisa haswimbirhi .
Ku vhota ka namuntlha a ku ri goza ku ya eka tlhelo rero .
Ku hlanganisiwa ka matimba ya swiyenge hinkwaswo swa vaaki .
Kutani hi ta vona leswaku swi ta famba njhani .
Ku tlakusa ku tumbuluxa ka ndlela leyi pfunaka yo tirhisa misava .
Hi lava lexi sweswi .
Hi anakanya leswaku endlelo leri i ro antswa .
Sweswo a swi kalanga swi va mhaka ya nkoka ya vutifumi bya rixaka .
Nyika xintshunxo lexi lulameke xa xin'wana na xin'wana xa switatimende leswi landzelaka .
Ndza tshemba leswaku xileriso lexi xa mafundza a xi nga amukeli ku hlwela .
Vatirhisi eka tiko rin'wana na rin'wana va ta langutana na xiphiqo xo fana .
Wo huma kwihi
A ndzi ta tsakela ku pfumelelana na swoleswo .
ku tiva leswaku tinhlengeletano i muxaka wu ri woxe wa ku teka xiave , naswona handlekaloko ti fambisiwa kahle , ti nga voyameli eka mavonelo ya lava baka huwa swinene na / kumbe lava vulavulaka hi vuswikoti .
A hi tekeni xiphemu eku lwisaneni na vugevenga .
Ndzi ta ta endzhaku ka awara ya nharhu .
Swi tano , a ndzi swi twangi leswaku ndzi tumbetile matitwele lama ya mina .
U tirhe ntirho wo hlawuleka mayelana na ku sungula phurosese leyi .
Hi fanele hi langutisa kahle mitlhontlho yo tala leyi mfumo wa miganga yi langutaneke na yona .
Na mina ndza xi lemuka xiphiqo xa tipulani leti seketeriwaka hi mali yo ka yi nga enelanga .
Leswi a swi tali ku humelela .
Ndzi ehleketa leswaku ku hava nhlamulo yo olova .
Xi kona .
Vuhlayiseki bya swakudya i bya nkoka swinene eka vona hinkwavo .
Ku ava mitirho yo kunguhata migingiriko ya tiwadi
Swi le rivaleni leswaku rimba ra pholisi ra rixaka ri ta pfuna .
Xana i yini xa nkoka swinene ku tlula ku hlayiseka ?
Ku hlanhla ku ya hi xifundzankulu swi hi ndlela leyi landzelaka :
Xana ku humelele yini hi mali ?
Vayimeri va vakondleteri va nawu va lerisiwile ku lwisana ni lava va tshovaka nawu .
Hi leswaku hi fanele hi tsundzuka namuntlha .
Hikuva vatshami va le ka swifundza swa le tintshaveni a va talanga .
Loko swi ri tano , xana leswi swi nga hlamuseriwa swi eneta ?
A ndzi ta tsakela ku hetelela hi mukhuva wolowo .
Leswi swi vula leswaku hi nga swi kota ku va na hiseko .
switandzhaku swa nhlawulo
Mayelana na ku cinca ka Matiko ya Misava :
Hi Nhlangano wa Matiko :
Loko xi nga endli , xiyimo xi nga ha va na madzolonga .
Pfumala nkateko , xiviko lexi a xi kombisi xiyimo lexi .
I incini xi faneleke ku endliwa ke ?
E-e , a xi tirhi . Ndzi kombela ku khomeriwa .
U na muhlayisi .
Ku byarha vutihlamuleri i swa nkoka swinene eka xidemokirasi .
Xiboho xi se xi tekiwile eka mhaka leyi .
U rhambiwile .
Hikokwalaho sweswo va nga hlamuriwa hi ku tsala .
Swikolo leswi dyondzisaka Vutshila byo Voniwa swi fanele swi vona leswaku leswi swi fanele swi humelerisiwa .
A hi vulavuleni hi xona .
A nga kombanga swikombiso swo chava swikandza swo ka a nga swi tivi .
Swilo swo tala swi nga va swi hoxile xandla eka nhluvuko lowu .
Sweswo i muxaka wa maehleketelelo lama nga kona .
U nga tiya hi mina ku endla sweswo .
U nge boheki ku yima nkarhi wo leha .
Hikokwalaho ka yini u nga yi u ya byela Mfumo ?
I incini xi xi lavaka ke ?
Ndzi kholwa leswaku se hi fanele ku vutisa swivutiso swa masungulo .
A hi tivi ntiyiso wa swona , hambiswiritano .
Va ta vuyeriwa
Lexi xi ta laveka .
Hi fanele ku hlayisa leswi swi ri le henhla eka ajenda ya hina .
A ndzi rila , hi le tlhelo .
Swi na nseketelo wa hina eka matshalatshala walawo .
Hlamusela na ku endla nkambisiso wo hetelela .
Ku homboloka ko tani ka fambiselo ro fana ra ndzingelo !
Mavonelo ya fanele ya tisiwa ya tsariwile eka :
Xa vumbirhi , hi ta endla kunguhato .
Swi vuriwile eka phephahungu ra mahungu ya elekitironiki nakambe .
Loko u NGA VONI rivoni ro vangama :
Naswona i incini hi nga ku xi endleni ke ?
Hlamusela xivumbeko xa papila ra minxavo .
Ku kamberiwa ka endlelo swi ta sungula emakumu ka lembe .
Hikokwalaho ndzi langutele nhlamulo .
Swihlovo swa mahungu
Hi fanele ku lava switshunxo swa swiphiqo leswi .
Lexi xi tlhela xi tirha na laha .
Swi na nkoka swonghasi leswaku hi nga tumbeti leswi swi nga xiswona .
Eka nkarhi wa ku fambisa ka mina , ndzi lava ku vona leswaku swa masungulo swi tirhisiwa ku ya fika eka batheni .
Leswi a swi lulamanga .
Swi tikomba ku ri ni mitsakelo leyi khomekaka swinene leyi khumbekaka eka mikunguhato .
Ndzi nga ehleketela leswaku u lava leswi .
Hi ku vona ka mina , leswi swi na tingana letikulu .
I incini xi va nga xi endlaka ke ?
Swi na makungu yo hlaya lama nga ta fika kule .
Hi ntumbuluko , hi le ka tlhelo ra wena eka mhaka leyi .
Nkunguhato wa nhluvukiso wa ikhonomi yo pfanganisa ya masipala
Hambiswiritano , ndzi fanele ku vuyelela leswaku lexi a hi nchumu wuntshwa .
Hinkwerhu hi tilulamiserile ku seketela nkunguhato lowu .
Mhaka leyi yi ta kaneriwa ni mfumo wa rixaka .
Hikokwalaho kumbexana ku nga va na vonelo ehenhla ka xexo .
I yini swo tala , leswi swi fanele ku humelela eka makete ya matiko yo phikizana .
Hi kombela leswi ku va swi lulamisiwa hilaha swi faneleke hakona .
Ndzi ehleketa leswaku endlelo ra nhlawulo ri hloniphiwile hi vanhu .
Hambiswiritano , a swi ntsena mayelana na mali .
Ntlhontlho lowukulu wa tiko i ku vumba xiyenge xa tinhlayohlayo xa tiko .
Xitirho lexi nga laha hansi xi nyika xikombiso hi xiitaliki .
Leswi swi ta namba swi endliwa sweswi .
Ku hlanganisa khonkhirete :
Hikokwalaho hi vulavula hi mayelana na xiviko xa ku tirhisiwa emisaveni hinkwayo .
Ku hlayisa rhijisitara ra tinhundzu ta mimovha .
I mani a nga ta hakela ?
Xo sungula , nkulo .
Hi xihi lexi amukelekaka ?
Khakhuleta hi mfanelo ntsengo lowu lavekaka ku vuyisa ndzinganiso .
Ndzi tsakile ku swi amukela hi ndlela leyi pfulekeke .
Hi fanele ku va hi lemuka swinene hi nxungeto lowu .
Mfumo wa miganga lowu nga kotaka ku tifambisa hi tlhelo ra swa timali hi ndlela yo hlengeleta mali ku hakelela swixaviwa .
Ku endla vukorhokeri bya vaaki byi va bya xiphurofexinali , hi ringanyeta leswaku :
A va lavi ku nghena eka ku kanetana ka mafundza .
Leswi hi swona swilo leswi ndzi lavaka ku swi vula .
Ku na timhaka ta ntlhanu leti faneleke ku lulamisiwa .
Ku teka xiave eka nkunguhato wa ntirho wa tiwadi na ku simeka makungu .
Kambe ntirho lowu endliweke ku fika sweswi wu kombisa leswaku hi le ndleleni leyinene .
Eka xiphemu lexi mulamuri u fanele ku tirhisa xitoloveto xa ku ololoxa swiphiqo .
Maendlelo ya manyikelo
A ku nga ri ntwanano , hi ndlela yihi kumbe yihi .
Xopaxopa mahungu na data leswi nga hlengeletiwa eka swihlovo swo hambana .
Ku suka eka leswi , hi nga ka hi nga fambeli ekule .
Se swi lulamile ku phakela vatirhi va ndhawu yoleyo .
A hi nhluvuko lowu wu ngo va wo koka mahlo .
Hambiswiritano , ha swi tiva leswaku mhaka leyi yi le xikarhi hakunene .
Yaleyo i nhlamulo ya mina ya xivutiso xa wena xa nkoka swinene .
Leswi i switsongo ku tlula mpimo .
Ku na leswi swi fikeleriweke , kambe ka ha ri na swihoxo .
A nga tava na ku langutela etlhelo eka nandzu wa vaxisati .
Ntlawa wa mina wu kombisile ku lava ka wona ku endla leswi .
Kutani ku nga ka ku nga vuriwi leswaku a ku na nchumu lowu nga endliwa .
Kambe a swi enelangi ku nyika ntsena vuxokoxoko .
Leswi hinkwaswo swi vonaka swi hlamarisa eka mina swinene .
Hakunene , va nga ha va hambi vona va ri xiphemu xa xiphiqo .
Kutani i yini ndzima ku fika sweswi ?
Xana mi endla yini hi swona ?
Swiendlo hinkwaswo swi fanele ku simekiwa eka ndzavisiso wa sayense ya swa ndzingelo .
Switatimente leswi landzelaka a hi NTIYISO .
Xana mudyondzi wa swi kota ku hlamula xivutiso xo olova swinene ?
Handle ka swona , ndzi ta yimela xikombelo xa wena .
Naswona hi na nxungeto wuntshwa wu taka .
Sweswo a hi xivangelo xa ku yima ku xi kanela .
Leswi swi endla swi nonoha ku lawula xiyimo .
Kungu ro katsakanya ri fanele ku hundzuluxiwa hi ku landza swilaveko swa Muvalangi-Jenerali .
Hi le ka tlhelo ra ntsakelo ra ku sirhelela mbango .
Laha hi nga swi tshika kona hi tsandzekile .
Va swirhundzu na va matlhari , a ndzi na xilaveko xa timinete tinharhu .
Ndzi rivele ku swi boxa .
U seketeriwa hi ntlawa wa tidayirekitara to fambisa letikulu .
Ha vilela hi endlelo rero .
Sweswo swi na nkoka swonghasi eka hinkwerhu ka hina .
Hi bumabumela mihundzulo yo hlayanyana eka n'wina .
Ku herisa vukanganyisi na vukungundzwana
Swi le rivaleni , swipimelo swa swiboho swo hlaya swa laveka .
I nghingiriko lowunene wo huma eka vanhu .
Va langutela hina leswaku hi endla ntirho wa vurhangeri .
Ntshunxeko na xidemokirasi swa hina i swa nkoka ku tlula hina tanihi vanhu .
Hikokwalaho , a ndzi ta tsakela ku mi khensa hinkwenu .
A ku na xivangelo xo twala xo endla leswi .
A swi ta antswa ku fambisa nyama endzhaku .
Swi hi WENA .
Leswaku switirhisiwa , ngopfungopfu ntirho , swi fanele ku va leswi fambafambaka .
A ndzi kaneti swoleswo .
I ntirho wo xonga wa nawu .
Mpimanyeto wa matirhelo wu katsa timali leti lavekaka hi masipala ku phakela vukorhokeri bya siku na siku na vufambisi bya wona .
Hinkwerhu ha swi tiva ku tshoveka ka mbilu na ku kanakana loko ku hela vuxaka .
Hi xiphemu , ndzi ehleketa leswaku i mavikele yo biha , hi xiphemu .
Hi fanele hakunene hi kota ku ya emahlweni .
Ndzi ehleketa leswaku yalawo i maendlele yo hoxeka .
Kwalaho hi laha mhaka leyi yi nga ta kamberiwa kona .
Leswi swa nghezi swi teka nkarhi wo leha .
Ndzi pfumeleleni ndzi kombisa timhaka timbirhi eka xiviko .
Xileriso lexi xi ta ku nyika nsirhelelo wa xihatla ku fika loko u ya ku tengisiweni .
Rero i goza lerikulu na ku va ra nkoka swinene ku ya emahlweni .
Kutani ndza tshemba leswaku lowu hi wona nseketelo wo lulama ku wu nyika .
A ndzi na nhlamulo yo kongoma eka mhaka leyi .
Hambi swi ri sweswo a swi nge .
Mpfumelelano i wa nkoka na mpimo yo hlayela rixaka swi na nkoka .
A hi mali leyi pfumalekaka .
Swi vula makhomelo yo fana eka mitwanano , ntalo kumbe nkoka .
Hikokwalaho a xi nge bihi hi makatla .
Xitshembiso xi sindzisa swipimelo eka matimba ma mutirhelamfumo wa rihanyo .
Swi khumba vutihlamuleri bya vanhu mabindzu na vanhu .
Ntirho wa hina sweswi i ku nyika matimba eka ripfumelo .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va ni ndziriso wa swivavi na nxaniseko .
Vanhu va te e-e .
A ndzi tivi xivangelo xa rendzo ra yena .
Leswi se swi endliweke i swikulu .
Swa tikomba , swi na nkoka swonghasi leswaku vuxokoxoko byi tshembeka .
Kunene leswi swa pfumeleriwa .
Ntwanano a wu nga ta olova .
Swileriso swo hakela munhu ntsengo wo karhi hi poso na swileriso swo hakela ntsengo wo karhi hi bangi kumbe poso a swi pfumeleriwi tanihi tindlela ta mahakelelo .
Swilaveko hinkwaswo swa ntirho swi katsiwile eka nhlamulo .
Ndza vilela .
Hikokwalaho a fanelangi ku ya lahaya .
Nhlamuselo ya nhundzu
Swiphiqo a swi fanelangi ku tumbetiwa .
Matirhele ya xindzhakwandzhakwana i xindzhakwandzhakwana lexi na xona xi nga matirhele .
Ku na vanhu vo tala lava kombisaka ku vilela .
Ku engetela kwalaho , nkuriso wu engeterile xikalo xa ntlhontlho .
Loko nawu wu ri na xihoxo , kutani wu fanele ku cinciwa .
Hambiswiritano , ndzi titwa leswaku ntsengo a wu enelangi .
Kutani kuna gingiriko wo nava .
Walowo i mbuyelo lowu hinkwerhu a hi ta va hi wu tsakerile .
Swilaveko swa vutshamo swi fanele ku yisiwa eka :
Hi le ku hetisiseni ka mhaka leyi hi ku hlaya ravumbirhi .
Ku na swivangelo swimbirhi hikokwalaho ka yini hi vula tano .
Hinkwaswo sweswo swi fanele ku bumabumeriwa .
Tiphurojeke to hambana ti ve ti sunguriwile .
Swi nga kumeka hinkwaswo eka xiviko xa hina .
Ntlawa wa hina wu seketela malulamiselo ya nkuriso ku ya evuxeni .
Hambiswiritano , ndza tshemba va ta tisa mbuyelo lowu khomekaka .
Kungu , hambiswiritano , a ri pfumali swiphiqo swa rona n'wini .
Ku endla leswi , hi fanele ku herisa ntokoto wa switandzhaku swo hlalela mhangu yo chavisa swinene .
Loko va ngari tano , va tivisile hi Nkarhi wa Ndzivalelano .
Eka mina hi xiviri , sweswo a swi humeleli hi ndlela leyi fanaka mikarhi hinkwayo .
Tiva tindhawu timbirhi kumbe tinharhu ta mikitsikitsi ya sweswi .
Ku vumba Phanele yo hlawula varhangeri ;
Xa vunharhu , hi fanele hi kota ku hanya eka swa timali .
Mi nge ndzi sungula hi mhaka ya hundzulo wa swa ikhonomi .
Ndzi langutela ku vona mpfapfarhuto wa rimba na nawu wa tiko .
A ku si nyikiwa timfanelo to phasa tinhlampfi ta nkarhi wo leha .
Hakunene ku na swivangelo swo hambanahambana .
Hi endle ndzima ya nkoka mayelana na leswi , kambe swo tala swa ha lava ku endliwa .
Hi vile na ku tsandzeka ko tala ka swa tinkota na mali .
Leswi i mfanelo ya hina eka tinxaka leti ta ha taka .
Hambiswiritano , ntirhisano wa hina a wu si tshama wu va wo olova .
Xikombiso xa leswi humesiwaka :
Leswi swi tava tano hikokwalaho ka vuhlanganisi byo yisa emahlweni .
Naswona a ndzi ta amukela nhlamulo yo tsariwa ya swivutiso swa hina .
Kambe sweswo se swi hundzile .
Ndzi ehleketa ku ri hi tiva hi ta switandzhaku kwalano .
Ndzi ni swivangelo swo tala swinene swa ku vhota hi ndlela leyi nga yimiki na xiviko lexi .
A hi nge xi pfumeleli .
Ku dlawa a ku fanele ku nga humelelangi .
Eka mhaka yo sungula , xiyimo xa sweswi a xi enerisi .
Miehleketo ya hina mayelana ni leswi hi leyi nga erivaleni swinene .
Ku na ku hambana .
Malembe ya ntshunxeko ya vile ya kahle swinene eka bindzu .
Ku hundzuluxa vukorhokeri bya tiko a kuri mikarhi hinkwayo kuva ntlhontlho wo kulu eka hina .
I xiyimo lexi faneleke ku papalatiwa .
Xiyenge xa C : Ku kayivela ka vukorhokeri ni Switirhisiwa leswi swi nga kona
Leswi nga ta tlherisiwa swi fanele swi sayiniwa .
Vona leswaku swibumabumelo swi helerile .
I mhaka leyikulu .
Ntwanano wa Mpfampfarhuto wu le ka xiyimo xo hetisisiwa hi Nkwama wa Rixaka wa Timali .
Hi na vutivi .
Phurogireme yo Dyondza tanihi masungulo yo tlhengusa no aka kona .
Xana hi dyondze yini eka ndzavisiso ?
Hambiswiritano , phalamende yi kunguhatile mihundzuluxo yo hlaya swinene .
I nkarhi wa ku va hi va na ku tshemba eka timakete .
Ina , a ndzi ta tsakela ku hlamusela sweswo .
Hi ku vona ka mina , xexo hi lexi xa ha kayivelaka .
Ndzavisiso wu bumabumela leswaku xikambelwana xo ringeta :
Ndzi pfumelele ku vula swikombiso swinharhu njhe .
Vuhleri
Mitirho ya malapi na swiambalo yi tshama yi ri karhi yi vumba hi vuntshwa xivumbeko xa yona .
Hi ta tsakela ku nhlamuselo eka leswi .
Xana hi swona hi vitaneriweke swona leswi ?
Ku hlaya i gingiriko lowu faneleke ku khutaziwa eka mitlawa hinkwayo ya vukhale .
Hi kwihi laha hi faneleke ku ya kona eka nkarhi wo leha ?
A hi vulavuleni hi leswaku hi nga swi endlisa ku yini .
Mikarhi ya hina yo tsakisa , hambiswiritano , a yi vanga ndzhukano kambe nkateko .
A ndzi ta rhandza ku va na mahungu yalawo .
swi fanele ku tiyisisiwa .
Eka leswi kanetanaka na swona , leswi hi swi vonaka i dzolonga .
Komiti ya hina yi andlarile mihundzuluxo mimbirhi eka xiviko lexi .
Sweswo swi ta pfuna .
U vile na migingiriko eka mihlangano yo hambana ya machudeni na vantshwa .
Naswona va ta va va vuya .
Ku hava tlhelo ra kahle ra nyimpi .
Ku teka xiave hi ku tihlanganisa
Ndzi ta khongela embilwini ya mina leswaku va ndzi tshembha .
Ku fanele ku vumbiwa swipimelo swa nsivelo wa swa rihanyo .
Ndzi yima na yena eka leswi a swi vuleke ku xixima nhenha leyi ya vanhu va ka hina .
Mukhomixinara , a wu ta tsakela ku angula eka xivutiso lexi ?
Hi le nghozini yo ya ekule swinene .
A xi ngheneleli .
A ndzi ri na swivutiso swimbirhi .
Xihumelelo xi yimela leswi kokaka ku onhiwa ka xindzhuti xa vumunhu .
Yena u lulamile !
Xiphiqo xikulu eka hinkwaswo , hambiswiritano , i xiphiqo xa swa tipolitiki .
Ku kombisa mitirho swi ta katsa :
Ndzi ta yisa emahlweni hi ririmi ra manana .
Timfanelo ta masungulo ta vanhu a ti fanelangi ti vekiwa eka xiyimo xa khombo .
A wu ri wona nkarhi wo swi pfuxa .
Ntirho wo wu hetisa :
Swilaveko swa maxelo swi le ku cinceni hi ku hatlisa .
Vamanana na vatatana , mi vula swona hi ntiyiso .
Yaleyo i mhaka ya xipimelo xa tipolitiki na swa nawu .
Mintirho yo tala leyinene se yi endliwile .
Xihlovo xa switirhisiwa swa wena hinkwaswo .
Hlayela ntiko wa bandi .
Phurosese yi sunguriwile na mutsundzuxi ku lulamisa pulani ya bindzu .
Ku na tilayeni to leha swinene hikwalaho ko pfumaleka ka byetlelo .
A ndzi ta tsakela ku papalata njhekanjhekisano hi ntiyiso .
Vuxokoxoko byo engetela bya matirhelo byi kombisiwile eka tafula leri nga laha hansi .
Ina , kuna swiphiqo .
Lava nga na xiave laha va nga ta vuyeriwa kumbe ku khumbeka phurojeke hi ndlela yo biha hi phurojeke leyi va fanele ku katsiwa eku vekeni ka swikombo hikwalaho ka swivangelo leswi landzelaka :
SWIHLOVO SWA SWICELWA
Hi ndlela yihi kumbe yihi , mina , eka xiphemu xa mina , ndzi lunghekile .
Hikokwalaho walawo a hi makumu ya xitori .
Nongoloko wu fanele ku va hi xivumbeko xa tipoyinti no tlhela ku tirhisiwa swivulwa leswi heleleke .
Ndzi ehleketa leswaku a swi twisiseki .
Byi tiyile
Leswi i swiboho swa nkoka leswi khumbaka vumundzuku bya hina hinkwerhu .
Nhlengeletano yi tekile swiboho leswi landzelaka :
Hlela rihanyo ra bajete ya timali ra nhlangano hi woxe .
Swi ta tirha ntsena ku hlwerisa maendlelo .
Leyi i ndlela leyi vuyerisaka ku tlula hinkwato ya ku hunguta ku pfumaleka ka mitirho .
Kwalaho , xilaveko xa nsirhelelo wa swakudya wu teke xiyimo xo hambana .
Hikokwalaho ndzi ala xiviko lexi .
Hi fanele ku tiva timhaka leti .
Matiko yo tala a ya endli tano .
Ku ya emahlweni , kutani .
Vatirhisi va mati ya pitsi
Na leswaku switshivelwa swi khumba timali na ndhurho wa swakudya ?
A swi koteki ku lawula ku yirisiwa loku .
Vundzeni bya nongonoko byi ta hlamuseriwa hi ndlela leyi tlhandlamaka nongonoko .
A ndzi ta va kombela ku kambisisa ehenhla ka lexi .
Leyi mhaka leyi hi faneleke ku yi teka .
Hambiswiritano , ntwanano lowu wu hi yisa endleleni leyinene .
XIVIKO XO KOMA XA KU VEKA TIHLO
Xexo xi hi fikisa eka mhaka leyi landzelaka ya ntirho .
Xiviko xo hetelela xi ta yisiwa eka mfumo eku heleni ka lembe leri .
Ku hambana na leswi vuriweke , magoza lawa ya ta va na nkhumbo wa mfularhelo .
A ndzi ta rhandza ku angula eka leswi .
Sweswo a hi leswi swi nga xiswona hi tilayisense to chayela .
Nkambisiso wa swiyimo
Hakelo ya le henhla ya laha tikweni na vuhlanganisi bya vanhu vo tala bya inthanete hi swona xirhalanganyi lexikulu .
I mani a nga ta vuyeriwa
A ku ri xihoxo eka xiphemu xa vukorhokeri .
Nhungu wa leswi swi pasisiwile .
Xo hetelela , ndzi lava ku boxa timhaka timbirhi ta pholisi ya matiko mambe .
Hi fanele ku heta leswi swi helela .
Ku na ntsengo lowu faneleke ku hakeriwa wa xifambo .
Ndzi ta tinyungubyisa loko va swi endla swi humelela .
Sweswo hi nkhaqato i masungulo ya sisiteme ya xidemokirasi xa hina .
Nxaxamelo wa mahangalaselo
Hikokwalaho , vuthu ra nyimpi ri na vutihlamuleri bya ku onhela vanhu .
Ku rhurha ko va leswi nga endlekaka ntsena .
Loko swotala swi yimele ku endliwa ; hakunene ku ni ku humelela swinene .
Vona i vumundzuku bya hina .
Leyi i mhaka leyi faneleke ku kamberiwa .
Hikokwalaho xi fanele ku ndlandlamuxiwa .
Hi vile na nkanerisano laha hi boheke leswaku timaraka ta tihafu a ti fanelanga .
Leswi ku ta va ku hundzuluxiwa ka makete lo ku nga erivaleni .
Kungu ra Xifundzankulu ra vafambi va le xiporweni ri ta hetisiwa ku nga ri khale .
A hi khokholo .
Swiletelo leswi landzelaka swi ta hi pfuna ku teka makanelwa lama pfunaka no va lama kongomaka swinene makanelwa ya nhlengeletano .
Xikombiso xa ntwanano wa vukorhokeri i ' Ku Lunghisa na ku Hlayisa Switirhisiwa swa Masipala '  .
Swirho swa vufambisi
A ku na ku siva nkarhi lowu lahlekeke .
Swiboho leswi tekiweke .  .  .
Ndzi lava ku hlawula timhaka ta nkoka to karhi tinharhu .
Longoloxa marito mambirhi lama u nga tiveki tinhlamuselo ta wona kutani u kanela hi wona .
Hi ku vona ka mina , leswi swi fularhela ku tlula mpimo .
Vutifumi bya rixaka byi fanele ku yimisiwa mayelana na leswi .
I ntirho wa hina ku seketela
Komiti ya vukambisisi bya timali yi fanele yi hlangana kanharhu elembeni .
Hi tirhana na swona hilaha hi nga kotaka ha kona hi nkarhi wo karhi .
Vatirhelamfumo i vanhu lava nga na miehleketo- hilaha madyambu lawa ya nga ta komba hakona .
Ntlawa wa vanhu lowu nga ta vuyeriwa wu katsa :
Mifumo ya ndhavuko yi ta hlayisa swifambo swa kona .
Hofisi leyi hileswaku yi na vutihlamuleri ku vona leswaku rhekhodo leyi yo tinyungubyisa ya hlayisiwa .
Hikokwalaho hi fanele ku tlhela hi endla swilo swintshwa ku tlula eku sunguleni .
ntlhantlho
Ku katsiwa i rito leri talaka ku tirhisiwa loko ku vulavuriwa hi mitirho .
Hikwalaho , komiti a yi swi koti ku amukela hundzulo lowu .
Vuswikoti na maehleketelele lawa swi vumba tshaku ra dyondzo ya vutomi hinkwabyo
Dyondzo yi ta teka xiave xo fambisa eka matirhisele .
Naswona ndzi ehleketa leswaku swo tala swa leswi swa fambelana na ku humesiwa ka tikhodi .
Ku nghenisa eka dayari swi fanele swi va na siku .
Kumbexana ku na ku hlangana .
Ku hambana na leswi vuriweke , swi nga tisa ntshikelelo lowu nga fanelangiki .
Kutani , yaleyo hi yona ndlela leyi hi nga ta ya emahlweni ha yona .
eka ku humelerisa ka Ntwanano lowu
Vuxaka byi simekiwile eka ku xiximana na ku tshembana .
Tikhamphani ta buloko yo avelana .
Nsawutiso wu hlayisekile .
A hi maasesele lama simekiweke eka ku xiyaxiya lama lavaka ku rhekhodiwa .
Lexi xi pfumala nkateko swinene .
Hinkwaswo leswi swi engetela eka mbuyelo lowunene .
Swona i swivutiso swa nkoka .
Ndza tshemba leswaku xa twala , a xi voyameli etlhelo ro karhi naswona xa fambelana .
Leti i timhaka ta nkoka leti a ndzi lava ku ti vula .
Hi tekela enhlokweni xikombelo xa wena .
Tirhisa maehleketelelo ya nxopanxopo na vutumbuluxi ku anakanya vumundzuku ;
I wa mfumo wa misava hinkwayo .
Eka nkarhi wo fana , swinawana swi lava ku antswisiwa .
Va na mfanelo yo tifuma ku va va teka xiboho eka timhaka leti .
Ndzi ta tsakela ku vona ku cinca eka pholisi ya swa vurimi .
Ku nga tekeriwi ehansi masungula yo hambana laya simekiweke , vusirheleli bya mfumo a byi si ringana .
Vonele ra hina ri le rivaleni .
Vurimi i xin'wana xa tindlela ta hina letikulu to thola vatirhi .
Nhlokomhaka ya vumune : timfanelo ta vatsoniwa .
Mali ya Muganga leyi Sunguleke ku ti humesela yona .
Tihakelo ta valavisisi va le handle .
Ndza tshemba xexo a xi le rivaleni eka ririmi rin'wana na rin'wana .
Nkanerisano wa ntwanano wa nhlangano lowuntshwa wu le ku endliweni .
Swipimelo swa vumbiwa leswaku ku hlanganisiwa ku nga papalateki .
Kuna switshunxo leswi nga kona ku tirhana swiphiqo leswi .
Ku na timhaka ta nkoka to hlayanyana ti lavaka ku cinciwa .
A hi na swona .
Sweswi hi fanele ku endla swo fana eka swihahampfhuka .
Loko va ri na swona , ku hava xiphiqo .
Hi tiyisile mitirho ya mavandla hamambirhi .
Hi tekela enhlokweni leswi u swi vulaka naswona hi ku langutela kuva u cincacinca na kuva ni ku vonela emahlweni .
Matiko lawa ma fanele ku khomiwa tanihi vatirhisani lava ringanaka .
Ndzi tlhela vutisa : Xana wolowo i ntlhontlho , kumbe xexo i xiyimo xo biha ?
Hi fanele ku tlhela hi tekela sweswo enhlokweni .
Naswona a hi hexe ku ehleketa hi ndlela leyi .
Xana ku fikeleriwe yini ku sukela kwalaho ?
Masungula ya leswi faneleke ku endliwa ya tiviwa eka hinkwerhu ka hina .
Nawumbisi wu kunguhatile ku tumbuluxiwa ka mulawuri wa xiyenge xa swihlala .
A ndzi ta sindzisa leswaku mbuyelo a wu ri erivaleni swinene .
Kutani u nga ha vutisa swipimelo swa ku cinca hi swihi ?
Ku ngari khale , hi lulamile ku tiva la tirhaka na la a nga tirhiki .
Ku rhula i mbuyelo wa ku xiximiwa ka ndzhuti wa ximunhu .
Leswi swi vangile ku ya ehansi lokukulu ka ntshovelo wa swa vurimi .
Ko va ntsena xivutiso xa ku endla nkunguhato lowu .
Ku hava mutivisisi loyi a nga kota ku hi byela sweswo .
Leswi swi humelelaka hi mikarhi yo karhi
Leyi nga sala yi ta hlayisiwa eka akhawunti ya bangi ya sweswi .
Hikokwalaho i swa nkoka eka ku nyikiwa ka xona ka timali ku va ku engeteriwa .
Kutani , entiyisweni hi seketela bindzu ra swa fole .
Ndzi ku hlonipha swinene ngopfu .
I ndlela leyi nga yona ku yi teka .
Vundzeni bya nkhaviso
A ku ri ngopfu mhaka ya nkarhi lowu vekiweke .
A hi tiyiseleni .
Mpfumelelo wa mpimanyeto hi huvo
Ntshamiseko wa swa ikhonomi leyikulu wu fikeleriwile .
Mi nge ndzi vula leswi ndzi ehleketaka leswaku swi na nkoka .
Tsundzuka leswaku swiboho swa Komiti ya Wadi swi bohelela khanselara wa wadi .
Hlamusela migingiriko leyi faneleke eka mbango wa swa vumaketi .
Eka kungu , hi ta :
Loko ku yiwa emahlweni , leyi ku nga va ndlela leyi mfumo wu nga yi tirhisaka ku endla ntirho wa yona .
Ndlela
Nkitsikitsi wa ikhonomi ya matiko ya misava wu tekela ehansi xilaveko xa ku cinca ka swiyenge swa matiko swa timali .
Hikwalaho i swa nkoka ku va hi ringanisa ehenhla ka leswi .
Khakhuleta vukulu bya rivilo hi nkarhinyana endzhaku ka ku tlumba .
Hinkwaswo leswi swi ta seketela ikhonomi ya matimba na ku tirheka .
Xilo xin'wana na xin'wana xi nga antswisiwa ehenhla ka xona .
I ntwanano .
Matiko ma ni mafambiselo ya swa vululami bya vugevenga na nawu swo hambanahambana .
Leswi swi ta nyika matimba eka maendlelo ya swa ku rhula .
Naswona sweswo ku nge vi ntirho wo olova .
Mi nga va mi twile hi goza leri hi nga eka rona ro lwa na vugevenga .
Xo hetelela , vumbiwa ri lawula leswaku mani u na vutihlamuleri eka yini .
Swiboho leswi tekiweke .
Ku hava vandla leri nga na matimba lamakulu .
Nawu wu koxa leswaku n'wana a seketeriwa kumbe a hlayisiwa hi :
Entiyisweni , hi tiyimiserile ku endla swo hambana .
Khakhuleta ku cinca hi ku leha ka nereta .
Swinepe swi kombile nkarhi na siku .
Mhaka yi ta tlhela yi kaneriwa ku landzela mbuyelo wa nhlengeletano leyi .
Matirhelo/ Kungu ra Goza
A wu nhlamulo xivutiso .
Leswi landzelaka i swintshunxo leswi nga vaka kona eka xiphiqo lexi :
Kutani , ha pfumelelana eka milawu ya masungulo .
Ndzi ehleketa ku ri a va ta va va nga tlharihangi ku endla sweswo .
Vanhu va ka hina va na mfanelo wo tiva .
Hi nga pfuna ntsena .
Lexi i xiphiqo xa nkarhi hinkwawo ku nga ri ntsena xa laha kusuhi .
Vantshwa va Vantima va tiko hinkwaro va yimile va kanetana na pholisi leyi .
I ntiyiso leswaku mitlawa yo tala ya karhi ya simekiwa .
Nsindziso wo tano wu fanele ku tshikiwa hi ku rhula .
Leswi swi siya ku kanakana mayelana na tlhelo leri ku cinceriwaka eka rona .
A ndzi ta rhandza ku endla nkumbetelo wa leswi taka .
Inkomu swinene eka hinkwavo lava seketelaka xiviko xa mina .
Ku tihlanganisa na vaaki
Hambiswiritano , hinkwaswo swa sala .
Ku hava tiphurojeke leti humelelaka ntsena hi xikongomelo xa Khapu ya Misava .
A vulavula eka Nhlangano wa Matiko .
N'wangulano wun'wana wu ta sunguriwa hi nkarhi lowu faneleke .
Mfanelo wa ndhawu ya le mitirhweni yo hlayiseka .
Leswi swi humelela ra vumbirhi sweswi .
Hlamusela leswaku hikwalaho ka yini ku ri ni matirhiselo yo homboloka ya switirhisiwa .
Ndza tshemba lexi i ndlela ya kahle ku tlula hinkwato ya ku hundzela emahlweni .
Hi dinga ku hola eka xiyimo lexi .
Kambe hi fanele ku kanela timhaka teto .
Tindzawulo ta mfumo na valawuri va sungurile ku endla ku cinca eka phurojeke leyi .
Sweswi ndzi ta veka xitshunxo xa xinawu ku va xi vhoteriwa .
A hi fanelangi ku pfumelela leswi ehansi ka swiyimo swihi kumbe swihi .
Ku tiyisa swinawana swa tinxakaxaka ta matiko i xiphemu xa endlelo leri .
Leswi swi khumba ndzingano exikarhi ka ku tsakela ka ku hambana ka vanghenisi va xandla .
N'wangulano wu tsandzile .
Buku ya xihlovo yi vumba xiphemu xa nkoka xa xikambelo lexi .
Eka sweswo ndzi nkhensa hinkwavo lava khumbekaka hi moya wa malwandla .
Hi ndlela yaleyo hi ta aka ku rhula ka ntiyiso .
Andzi kombela u tshama na xivutiso lexi .
Tilevhele ta le hansi ta dyondzo , vuswikoti na vuvekisi eka vuleteri .
Mahungu na mavonelo swa lahleka loko ku karhi ku yiwa emahlweni .
Timinerali leti a ti fanelangi ku amukeriwa tanihi nsinya wa mhaka .
Nkoka wu tlula tinhlayo ta vona eka vuxaka bya sayizi ya rixaka .
Ku susumeta maendlelo ya vuxaka swi ta va khiya ro tisa ku ringeta loku .
Ndzi lava ku endla xivilelo xo karhi .
Leyi a ya ha ri mhaka ya mundzuku , kambe sweswi .
Ndza khensa , nakambe .
Hlamusela maendlele yo tlhantlha no hlayisa swivumbo .
U ta ya u ya kombisa matirhele ya muchini wo secha .
Leswi a hi ntsena xiphiqo xa vona , i tingana ta hina .
Va kona
Kutani a hi yimeni kwala .
Hikokwalaho , hakunene , a hi ku rhula ka xiviri .
I ikhonomi ya makete wa vaaki leyi hi yi lavaka .
eka mbulavulo
Hikwalaho ka ku fana koxa ka tiphurojeke na mitlhontlho leyi tumbulukaka , feyisi leyi ngopfungopfu yi na nkoka .
Adirese ya nhlangano .
Hi ku komisa , ina .
Eka mhaka leyi ndzi tshemba leswaku swa endleka
Leyi i mitlhontlho leyi hi faneleke ku hatlisa hi yi ololoxa .
Hikokwalaho , hi yimele vundzeni bya tsalwa leri .
Xi fanele ku tshamisa xileswi .
Swi lulamile , sweswi hi nga ya emahlweni na bindzu .
Ku kula ka ndhavuko , Mindhavuko yo hambanahambana .
Tanihi Tikhasimende hi tshama exikarhi ka xiyenge xo xava xa matiko ya misava .
Ndzi xiyile mhaka leyi nga tlakusiwa yo ka yi nga tolovelekanga .
Xana u vule yini ?
Swi kahle , kambe a ndzi ta engetela , naswona se ke ?
Sweswo hi leswi ndzi lavaka ku swi vona swi nghenisiwa eka rhekhodo .
Leyi i ndhawu leyi eka yona hi lavaka vutshembeki .
A ndzi vangi na nkarhi .
Xiyimo lexi a xi nga pfumeleriwi ku ya emahlweni .
Eka khume ra malembe laya hundzeke , swi vile erivaleni leswi hi faneleke ku swi endla .
Munyiki wa vukorhokeri a nga va na vutihlamuleri bya ku nyika vukorhokeri eka muganga hinkwawo kumbe xiyenge xa muganga .
Xa vumbirhi , hambiswiritano , a xi ta va hundzulo wo vulavuriwa kunene .
Hi ta ringeta ku endla ku antswa nkarhi lowu taka .
Hikokwalaho hi tumbuluxile xitsariwa xa pholisi na nawu wa manghenelo .
Sweswo a swi nga bihangi .
Ko va ntsena mbuyelo wa nkitsinkitsi wa tipolitiki .
Swi fanele ku sirheleriwa .
Ku tika hileswaku a swi koteki ku vuyisela misava ya masungulo leyi lahlekeke .
Hakunene a xi fanelangi ku tirhisiwa handle ka loko swi laveka swonghasi .
Nxopaxopo wa mimbuyelo
Sweswo i nhlamulo leyi nga yona eka swivutiso swa wena .
Kambe vona a va swi kotangi .
Nkarhi a wa ha ri na hina .
Ku twisisa ka wena eka mhaka leyi ka amukeriwa .
Hambiswiritano , nkayakayo wa swa timali ta misava wu xungeta ku xi nyumisa .
Kambe i mani wansati loyi wo hlamarisa swinene ?
Swi nyika mfanelo yo hlawuleka yo karhi eka vatatana naswona swi tiyisiwa na ku hlayisiwa hi mavandla ya vaaki ya swa nawu , mfuwo , swa tipolitiki na swa nyimpi .
Vumundzuku bya hina byi sungula endlelo leri kwala .
Mitlawa ya swihehlo
Kumbe yi laveka ngopfu ?
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku va na tintswalo laha .
Hi ta ehleketa na hi timhaka leti .
Mitirho ya ntlawa
Ndzi ehleketa leswaku a swi fambelana na vuhlayiseki na vusirheleri .
Leswi swi vula leswaku hinkwerhu hi byarha vutihlamuleri bya hina .
Leswo i ku tsandzeka ka xona .
Ndza swi tiva va titwa kahle swinene mayelana ni mhaka leyi .
Palamende a yi tivisiwangi hi xitalo .
Xiviko lexi hi nga nyikiwa xi swi hlamusela kahle swinene .
Loko va hoxile va lahlekeriwa hi ku beja ka vona .
Xiboho xi endliwile xo katsa tindlela tinharhu leti rixaka ri nga hlawulaka eka tona , ku nga :
Swi endleka njhani sweswo ?
U nga rivala siku ra hina .
Xin'wana na xin'wana xa xirho xa Huvo ya Vaholobye loyi a hlulekaka ku nghena a nga yimeriwa .
Swona a hi swintshwa .
Lexi xa koteka hi ku hetiseka .
Matiko ya twananile ku fikelela nhluvuko wa ndzingano na ntshamiseko .
Hi nkarhi lowu u ta vhakachela tiphurojeke leti nga ni vuxaka ni ku tumbuluxa mitirho .
Hi ta ku bohelela eka hinkwaswo swa swona .
Vanhu ntsena na demokirasi swi fanele ku tiyisiwa .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va hi ri karhi hi tirha ku ya eka tlhelo rero .
Muxaka lowu wa nseketelo wa swa timali i wa tikhamphani ta swa vutshila leti tivekaka .
Kambe hi endlile .
Mikarhi yo cinca yi rhangela switatimende swo hlaya swa nhlokomhaka .
Leswi a swi ta va mpfuneto wa nkoka eka n'wangulano wa swa mfuwo .
Xavumbirhi , ku na xilaveko xa matikhomelo yo karhi eka swa mpimanyeto wa timali .
Yena u dyuharile .
Leyi i mhaka leyi nga faneriwa hi ku vuyeleriwa .
Entiyisweni wa mhaka , ku vile na mitirho yo tala .
Humesa xiviko xa nghozi .
ku kandziyisiwa eka Mfumo
Hikokwalaho hi lava ku langutana na leswi swi nga xiswona .
Swilaveko hinkwaswo swa ntirho swi katsiwile .
Xa nkoka eka hinkwaswo leswi , i ku tumbuluxiwa ka mitirho no vona leswaku kuna ku hangalasiwa ko ringana ka rifuwo .
Vumundzuku bya hina , nkongomelo wo kongoma swinene eka matiko .
Leswi i ngulumelo wa vhoti ya ku tshemba eka ikhonomi ya hina .
Ndzi lava leswaku va swi tshika .
A ndzi ta tsakela ntsena leswaku swoleswo swi lemukiwa .
Swi na xiave xo hambana swinene namuntlha .
Swivulwa leswi swi lo nghenisiwa ntsena eka xiviko .
Kombisa ku hi wihi eka nhlangano a nga na vutihlamuleri eka ntirho wun'wana na wun'wana .
Xo sungula , mahungu lamanene .
Eka nkarhi wa sweswi , mihundzulo leyi a yi twisiseki ngopfu .
U kunguhatile
Ndzi seketela nkunguhato na swikongomelonkulu swa wona .
Xivangelo xo tivikana xa swiboho , hambiswiritano - xi ya ekule swinene .
Leri a hi pfhumba ra xifundzankulu kumbe ra rixaka .
Ndzi ta tsakela ku ku tsundzuxa njhe hi swivutiso .
Ndza swi tiva leswi va vulavulaka swona mayelana na leswi .
E-e , a va .
U vurile leswaku , loku i ku tirha swinene loku hi tinyiketeleke ku ku humelerisa .
Xana ha ku tiva laha yi sukaka kona kumbe laha yi kumiweke kona ?
Ku landzelela dyondzo ya nkoka swi tama swi ri xikongomelo nkulu xa hina .
Hluvukisa kungu ra xiendlo
Xi fanele xi famba xi hundza rimba ra mitwanano ya swa mabindzu .
Leswi va swi kumeke swi nga komisiwa hi ndlela leyi landzelaka :
I yini muxanisiwa ?
Kutani leyi i nhlayo .
Ndzi ta tsakela ku nyika miehleketo eka timhaka timbirhi to karhi .
Magoza ya nkarhi wo koma ntsena ya muxaka lowu ya nga hlamuseriwa xivangelo xa wona xi va erivaleni .
Vutirhisani a hi ndlela yo koma ku nghenelerisa miganga .
Xi ta antswisa vutirhiseki lebyinene na ku olovisa maendlelo yo teka swiboho .
Hikokwalaho hi amukela xiviko lexi , hi ri na ku kanakana ko karhi .
Hi nga endla swo tala naswona hi fanerile .
Hikwalaho ka xivangelo lexi , ndzi teka nkarhi lowu sweswi .
Ndzi tsakela ku koka rinoko ra nyingiso wa wena eka leswi .
Nghenisa mfungho lowu nga ta kombisa ntalo lowu hetisekeke .
A hi endlanga nkhumbo eka xiyimo xa ku nga thoriwi .
Sweswo a hi xihundla .
Ku tikarhata ka wena ku ta tswala mihandzu leyi nga ta phamela tiko hinkwaro .
A xi hetisekangi .
I timhaka leti leti sunguleke ku ololoxiwa .
Xiphemu xa C Ku pfumela ka n'wana .
Ndzi ni ku tikeriwa mayelana ni mihundzuluxo leyi andlariweke .
Nkarhi na nghingiriko :
Xo sungula , eneji na mbango .
Leswi swi ta fikelela xiyimo xa le henhla xa nsirhelelo .
Loko hi tirha hi ku hatlisa , kutani hi nga vhota eka swona .
Ku pfumala ndzivalelano
Vanhu va dlayiwa naswona vavasati va yiveriwa na ku pfinyiwa eka tindhawu teto .
Hi ndlela yaleyo , ntshikelelo wu nga fikeleriwa hi tindlela to hambanahambana .
Swiyimo swa madzolonga swi fanele ku langutisiwa .
Leswi hi swona leswi hi tsakelaka ku dyondzisa vanhu va ka hina .
A swi nga endli sweswo .
Hi lava nkhikhi lowuntshwa na eneji mayelana na vuhlayiseki epatwini .
Hi fanele ku cinca endlelo ra matirhelo ya hina .
Ku herisiwa ngopfungopfu ka tibangi ta ntlawa wa vumbirhi a ku nge vi xihlamariso .
Xo hetelela , hi fanele ku nyika swikoweto leswi faneleke eka varimi .
Xo hetelela , a ku ri na mhaka ya vunharhu eka xivutiso .
Hi tava na mitlangu yo tala .
Ntolovetiso wu tiveka tanihi mafambiselo yo karhi ya sayiti .
Nakambe swi ta swa nkokelo wa kahle eka ku tisa bindzu ra vuendzi .
Hi fanele ku vhota .
Vonelo ra hina a ri se cinca eka mhaka leyi .
Hambi ku humelela yini kumbe yini , lexi i xiphiqo xa ririmi hi ndlela leyi nga erivaleni .
Ku vevukisa xikweleti hikwalaho i mhaka ya xihatla lexikulu .
Leswi i ku antswa lokukulu loko ku pimanisiwa ni malembe lama hundzeke .
Tinhlokomhaka leti nga ta kaneriwa ti katsa :
Ndzi vile ni ntsakelo wa mina hi xiviri eka nguva leyi .
Kutani va vuyeriwa .
I nongonoko lowukulu swinene wo rhurhisa mali ya khexe .
Veka mahungu hi ndlela yo landzelelana na hi ndlela yo twanana ku va ya ta nyikiwa .
Hi fanele ku tlhelela eka xiyenge xexo .
Ku olovisa ku ya emahlweni ka ku hlayisiwa ka ndzhaka ya hina .
Ndzingano wu fanele ku tlakusiwa eka tindhawu hinkwato .
Kutani u vulavula hi kungu .
A swi ringananga ku vulavula hi ntshamiseko wa bajete .
Swikombiso swi nga va :
Rivalela ku hlwela ka ku nghenisiwa ka dokumente eka mhaka leyi .
Ku endla mali
A yi fanelangi kuva ehenhla .
Ndzi nyikile mutswari nkarhi wo vutisa swivutiso mayelana ni leswi nga laha henhla .
Ntlawa wa vunharhu wu fambelana na vumundzuku bya sekitara .
Tipholisi ta Makete ya Vatirhi
Hi twanana swinene na xikongomelo xa xipimo lexi .
hi ntalo .
Kuna swiharhi ku swi langutisa .
Switandzhaku swa ku tirhisa oyili leyi nga ri ki yona swa hlamuseriwa .
Leswo swi na khombo .
Mhaka ya mina ya vumbirhi i nsirhelelo wa lava xanisiwaka .
Swirho swo hlonipheka , hi lava ku mi khensa .
Ku nghenelela ka Maafrika eka ku vuyeriwa ka tiko hinkwaro .
Hi le ka tlhelo ra ntsakelo ra xiletelo lexi kunguhatiweke .
A swi fanelanga swi huma eka vurhangeri .
Ku tirhiseka ka vandla
Swo tala swa sweleswo swi cincile hi ku famba ka malembe .
Nyika swikombiso leswi faneleke swa ku tlakusa ximakiwa kumbe vukorhokeri bya ku ringeta lokuntshwa .
Kambe , hakunene ku humelele swo hambana na swona .
Switirhisiwa : Phepha ra switatimende swa Hi swona na A hi swona
Ndzi ku navelela kuva ni Nhlengeletano yo humelela swinene .
Ku langutisiwa mphakelo .
Ku endlela timhaka leti nga humelelaka eka leswi nga nyikiwa laha henhla .
Eka vanhu lava yi endleke ?
Kahlekahle a swi ri mhaka ya nkoka eka njhekanjhekisano wa hina .
Hi lava ku sivela ku nga katsiwi ka vanhu .
Ndzi tsakile swinene hi ntirhisano wa hina .
Ku engeteleka ka vuvekisi eka vutleketli i swa nkoka .
Ku lulamisa vugevenga na vukungundzwana
Swi cinca hi ku famba ka nkarhi
Ku endla swofamba swa vaaki swi nga durhi ngopfu eka vatirhisi .
A ndzi ta rhandza ku tshikilela swilo swimbirhi .
Vuhleri hi ku ku va kusuhani ka vukorhokeri ( avhareji )
U vule leswaku vadyondzisi a va endle hinkwaswo ku lulamisa vadyondzi .
Xiphemu xa kotara ya khalendara xi tekiwa xi ri kotara leyi heleleke .
Hi fanele ku nyika nseketelo wa swa tipolotiki eka maendlelo lama fambaka hi ndlela leyi .
Ndza kombela ku va u veka tihlo eka lexi hi nkarhi wa vhoti .
swipimelo swa milawu
Ku wisa , ku tiphina na vuhungasi ku ta va mfanelo ya hinkwavo ;
Loko hinkwerhu hi tibohile eka dyondza ya vutomi hinkwabyo , ku laveka mihandzu .
Ndzi ehleketa ku ri hinkwerhu hi fanele ku lemuka leswi .
Vukulu na mimpimo ya xikumiwa xo hetelela .
I swa nkoka ku tekela enhlokweni leswaku ku siya switirhisiwa swa mahungu swi ta vanga :
Lexikulu xa kona , nongonoko wu humelerile .
A ndzi pfumeli eka ndzingananiso wa xibalo .
Aku na xivangelo xo nghenisa minxavo yo engetela .
Mutirhisi u lahlekeriwile hi ntshembo swinene ngopfu .
Ndzi vona leswaku a wu tsakanga .
Tikhoto to tla ta mbango ti pulaniwile .
Mpfuxo wa xitirhisiwa wu ta sungula endzhakunyana .
Hikokwalaho ndza vuyelela , a hi lavi xileriso lexi xa mafundza .
Humesela erivaleni no hlamusela swibumabumelo .
Kungu ri endliwe hi xivumbeko xa vuxokoxoko .
Sweswo ndza tshemba ku ri i ku humelela lokukulu swinene ku tlula hinkwako ka lembe leri .
Nxopaxopo na vuxoperi bya Mahungu .
Eka nkarhi lowu swi na nkoka ku tumbuluxa nongoloko lowu migingiriko yi faneleke ku endleka hawona .
Leswi hi swi lavaka i vuvekisi lebyinene .
Muxaka wa vusweti
Lexi i xitori xa vona .
Khamphani ya Poso na bindzu ra yona .
Tikomiti ta Bodo
Ku hava vaongori vo endla leswi
Nyika swivangelo swimbirhi swa leswaku hikwalaho ka yini nhlawulo wu nga tshunxekanga na ku va wa ntiyiso .
Hi dinga ku hunguta ku humesiwa ka ximusi hikokwalaho ka mbuyelo wa kona .
Swi ta dinga ku kanela ko leha swinene .
Swi languteka ku ri hava la kanetaka xiringanyeto lexi .
Hi fanele ku teka magoza ku cinca nawu lowu .
tinhundzu
Ku sirheleriwa na vuhlayiseki bya swirho leswi nga eka kungu ra vulavisisi .
Ku vuriwile switsongo mayelana na ku xiyaxiya tihakelo ta vurimi .
Laha hi le ku vulavuleni hi vuhlayiseki bya le ntirhweni .
Va ta tlhela va fanele ku kunguhata no lulamisa tinhlengeletano leti vuyerisaka .
Xana ku humelele yini hi vanhu volavo ?
Swi fungha masungulo ya kahle ya lembe .
Ku na nxungeto lowukulu eka timfanelo ta vona ta masungulo .
Xiviko lexi i goza ro sungula eka tlhelo rolero .
Ku yingisela mayelano ni xiyenge lexi ku ta pfuleriwa vaakatiko .
Tixedulu ta switirhisiwa
Ntlawa wun'wana na wun'wana wu na mfanelo yo kombela tivhoti to ya hi ku vitaniwa ka mavito .
Kambe hiya kule .
Ku na swiphiqo hi sweswo kambe i ntiyiso .
Hi mukhuva wolowo ndzi amukela makungu lawa ya endliweke .
Tanihi matsalana , ndzi nga tsakela ku swi tiva .
Lexi i xilo xin'wana lexi faneleke ku vuriwa .
Hlayisa ximilana na swingolongondzwana eka ndhawu leyi faneleke ku sivela ku onhaka kwihi na kwihi .
Swiviko swi ta katsa :
Nkambisiso wa leswi wa kayivela eka xiviko .
A ndzi nga ta vula tano .
U tshamile eka xiyimo lexi ku ringana malembe-khume .
Ndzi ehleketa leswaku ku nga ha va ku vuriwe leswaku ku na swiphiqo swimbirhi .
Kambe ku ngari marito .
Ku na swiphiqo swi nga ri swingani leswi nga erivaleni mayelana na ndlela leyi ya matumbuluxelo ya komiti ya wadi tanihi :
tinhlamulo to lulamisa
Xa vumbirhi , a ku fanele ku va ni nsirhelelo wo antswa wa switiviwa .
Swipimelo leswi landzelaka swi ta tekiwa :
I ntsena phakeji leyitsongo swinene .
Xikombiso nkulu xa matirhelo
Hikokwalaho mfikelelo wa Khabinete wu tekiwile hi ku ya hi mahungu lawa a hi ri na wona .
Ku tlula leswi , xivilelo xi ve kona hi nkoka wa datara lowu nga kona .
A hi ni mianakanyo mayelana ni leswi nga ta humelela laha .
A swi tikombi tano .
Khanselara wa wadi u fanele ku antswisa , mpimanyeto .
Hinkwaswo swi le ku cinceni .
Hambiswiritano , swi ta vula tihakelo to tala eka vaxavi .
Swa tikomba , ha swi tiva leswaku sisiteme leyi yi fambile ku biha .
Sweswo swi ta va ni xiave lexi vuyerisaka swinene ngopfu .
Swivutiso leswi landzelaka swi kongomisiwa eka tafula leri :
Ntokoto wa malembe mambirhi yo dyondzisa .
Hi amukela swi helela ntirho wa vulawuri bya bajete
Xiphiqo xi humelele eka levhele ya rixaka .
Hi na Xipikara na Meyara .
Xana u mutsari ?
Hi fanele hikwalaho hi tiyisa vuxaka bya hina na matiko walawo .
Ndzi khensile ngopfu ku yingisa ka n'wina .
Hi nga languta eka sweswo eka nkarhi lowu taka .
Pfumala nkateko , mpimo wa xiphiqo wu le ku kuleni .
Kambe ku vile na ku tlakuka ka swa ikhonomi .
Timali leti tlheriseriwaka endzhaku ta nhundzu yo huma eka matiko mambe ti fanele ku herisiwa .
Ntirho wa boha .
Kahlekahle , ku vhota swi le ku humeleleni .
Xexo xi ta hi nyika vonelo ra nkoka .
Hi fanele hi sungula hi ku nyika matimba eka vavanuna kuva na vutihlamuleri .
Swikombelo swi fanele ku kongomisiwa eka .
A ndzi ta tsakela ngopfungopfu ku khensa na ku vuyisa muteki wa mahungu .
Mpfumaleko wa ndzingano eAfrika Dzonga , na ndzhaka ya xihlawuhlawu , swa tiviwa swinene .
Sweswi hi lava ku fikelela vuswikoti bya le henhla bya tiko ra hina .
Leswi swi vile ni xiave eka ku aka hi vuntshwa eka sisiteme ya swa rihanyo ra hina .
Kanela swiphemu swo hambanahambana na mbuyelo .
Vutihlamuleri bya vaxavi
Mi nga langutisi ku yisa emahlweni ka tindzawulo ta mfumo .
Swipimanyeto swi simekiwile ku vulavula hi mhaka leyi .
Kunguhata no fikelela swikongomelo swa vona .
Hi vulavula laha hi ku tatisa swinawana leswi nga kona .
Ndzavisiso hi tinxaka ta mabindzu .
Nkarhi lowu tekiweke Siku xi lulamisiweke Xi lulamisiwile hi
Nseketelo wa hina wu le rivaleni .
Swi na nkoka leswaku ntirho lowu sweswi wu fikisiwa emakumu .
I xiviko xa yena xo sungula laha ka nkunguhato .
Ku tlula leswi nga tshama swi va xiswona nhlokomhaka leyi yi le henhla eka ajenda .
Hikokwalaho ka swivangelo swo hlaya , vukorhokeri a byi fani na nhundzu .
Va vula leswaku va hava tindlela to fikelela .
Xivandla xa vunharhu hi lexi xa nhluvukiso wa ikhonomi .
Ina , hi languterile eka vona .
Ndzi ta tsakela ku hambanyisa exikarhi ka mikarhi yimbirhi ya nkarhi .
Ndza tshemba leswaku ku fika eka mpimo wo karhi hi humelerile .
Twisisa hi milawu ya nxavo wa nxaxamelo wa leswi swi dyiwaka .
Nhlangano wa swa timali hi leswi fikeleriwe hi vanhu vo tala .
Ku na mhaka ya vumbirhi leyi ndzi vilerisaka .
Ku ya hi sweswo ku na mpfumelelano leswaku va ta endla .
Swa ha humelela .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndlela yo veka tihlo yi ringanyetiwa .
Naswona u va komberile ku papalata muxaka wihi kumbe wihi wa vugevenga .
Rimba ra ku endla leswi se ri kona .
U vurile leswaku u lava vhoti ya vo tala leyi landzelaka milawu .
Hi lava ku va na endlelo leri tirhisekaka hi ku hetiseka .
Kambe ku hava masungulo ya xinawu yo endlisa sweswo .
Ku nga ha tlhela ku va ni xivutiso mayelana ni masungulo ya swa nawu .
A ndzi pfumelelani na swona leswi .
Leswi swi vonaka swi ri ndlela yo tlula hinkwato yo ya emahlweni .
I xintshwa naswona xi sunguriwile .
Se sweswi swi vonaka onge ku navela loku se ku tika swinene .
Na mina ndzi tsakile ku tivisa leswaku hi thorile Bodo ya Xikambelo .
Mi vanhu lava humelelaka eka mabindzu .
Hambiswiritano , a hi tlheleleni ekusunguleni .
Hiseko wa tipolitiki wa laveka swonghasi kambe a wu enelangi .
Kuna mintlhontlho yo tala leyi hi langutaneke na yona ku lwisana na vugevenga .
A ndzi nga ha ri na mhaka na swona sweswo .
Emakumu ka endlelo rero xana i xiyimo xihi lexi mfumo wu nga xi tekaka ?
Basisa michini .
Ndzi ehleketa ku ri na sweswo swi le rivaleni kusuka eka xiviko .
Mhaka a yi ri yo kanakanisa swinene yi tlhela yi teka nkarhi .
Naswona u nyikile ntila eka hina hinkwerhu .
vanhu eka nhlangano
Eku lulamiseleni ka xiviko u fanele :
A ndzi kholwi leswaku sweswo hi xona xivangelo , hikwalaho .
Xi tirha njhani lexi ?
Naswona walawo i mahungu ya mina ku ta eka wena .
Xana ku na nandzeleriso eka muxaka lowu wa xikombelo ?
Xikombiso xa Kungu ra Wadi
Swi lulamile , hi leswi swilo swi nga xiswona .
Xiboho xa vo tala i xiboho xa Khoto .
Xifundzankulu na xona xa katsiwa eka tiphurojeke leti nga ni xiave lexi tiyeke xa swa mbango .
Kahlekahle hi ndlela yo olova , xiyimo xa vusirheleri xi se xi nyanyile .
Boha no hlamusela swilaveko sa bindzu .
Xiviko xa ku pfumaleka ka vutivi xi humesiwile .
Mhaka ya mina ya vumbirhi yi fambelana na ku leha ka nkarhi wa ku nyika matimba .
Hi ku tirha , sisiteme yi vile na mbuyelo wa kahle .
Ndzi ehleketa ku ri a hi fanele ku va hi vile ni hiseko swinene .
Eku heteleleni , kumbexana leswi i ntirho wo tika swinene .
Xana ha ha swi lava ?
Hambiswiritano , nchumu wun'wana wo tika wu ni tlhelo ra kahle .
Kutani ndzi ehleketa leswaku mahungu ya mina yo hetelela i : tshama u tiva hi nhluvuko .
Nkarhi wo kanerisana wu fikile .
Swikombelo swi fanele ku yisiwa hi Nhlangula ya lembe leri hundzeke .
Nhlengeletano leyi yi fanele yi tivisa swinene masiku lawa tinhlengeletano letikulu ti nga ta khomiwa hi wona hi vhiki ra nkunguhato ;
Vanhu vo tala lava a va ri hava mitirho se va tirha .
Ndzi na mavonelo ya mina eka mhaka leyi .
I swa nkoka leswaku mhaka leyi yi fanele ku vulavula hi vuhleri byo twala .
Xana u tiyimisele ku endla yini hi swona ?
Tafula leri landzelaka ri komba swiyimo swo hambanahambana swa vukorhokeri .
Walowo wu ta va nkongomelo wa mbulavulo wa mina swinene ngopfu .
A ndzi nga ha vuli swo tala .
Madzolonga ya fanele ku yima .
Naswona loko va vekisa eka xifundza , a va voni mindzilikano .
Xa vumbirhi , hi fanele ku seketela mabindzu ya xiyimo lexitsongo na xa le xikarhi .
Leswi a swi pfuni ku endla ntirho wa hina wu va lowo khomana ku tlula sweswi .
Xana u swi langutisela njhani ku tirha ?
I incini xivangelo xa xihi kumbe xihi xa xona ?
Lexi xi le ka mitsakelo ya hina vini swinene ya maqhinga .
Ndzi pfumelela xiyimo xo fana .
Ndzi to ku tsundzuxa ntsena hi xiviko xa hina .
A hi nga tshiki ku teka rendzo rolero .
Leswi swi tlakusa ku ya emahlweni ka ku hluvukisa thekinoloji yintshwa .
A va nge pfumeleriwi ku tlula nawu .
Lowu i muxaka wa foramu leyi va faneleke ku yi hlamusela hi voxe .
Xana wa tshembha hakunenenene leswaku leswi swi ta humelela ?
Xa vumbirhi eka timhaka leti i xa ntikelo swinene .
Ntshaho wun'wana na wun'wana wu fanele ku tekiwa tanihi xihoxo xa ririmi .
Leswi swi ndzi yisa thwii eka mhaka ya matirhiselo ya timali .
Vuxokoxoko byo tihlanganisa bya va mafambiselo na va vuthekiniki :
Ku se ku ri ni ntirho wa kahle lowu karhi ku endliwaka eka xivandla lexi .
Leri i goza ro sungula , kambe hi fanele ku hundzisa laha .
Xikombiso xa xitatimende xa xikongomelo
Matirhelo lama nga erivaleni ya tlanga xiave xa nkoka eka maendlelo lama .
Ku hava ku kanakana eka leswo !
Hinkwaswo leswi swi na nkoka .
Hi na ku tinyiketela ko tiya ku nghenelela hi nkhikhi hi vatirhisani va ximunhu hinkwavo .
Ku khensa ka mina ku ya eka vona eka sweleswo .
Vandla ri na mfanelo wo tisa tindlela ta mafambiselo .
U nga ndzi twisisi hi ndlela leyi hoxekeke .
Ndza tshemba xintshunxo xi nga kumeka naswona xi fanele ku kumeka .
Tindhawu ta vumakelo leti a ti le ndhawini ya swa vumaki .
Hambiswiritano , swipimelo swa ku thoriwa i vulawuri bya xifundzankulu .
Nawu wa Vuxaka wuntshwa wu ta pfampfarhutiwa , wu katsa swiyenge hinkwaswo swa ikhonomi .
Wena u fanele ku tsundzuka sweswo .
Hi swona swi endleke leswaku eka kavanyisa loku , ndzi tekile xiboho xa ku papalata .
Hinkwerhu hi tiva swihlovo swa vugevenga .
Ku hava leti ngava kona .
Hi seketela xileriso lexi .
Kambe sweswo i ku hambana lokukulu eka ndhawu leyi .
Xi kahle swinene kambe xi tlhela xi va ntirho wo tika .
A ku na nchumu ku ringanyeta ku swi ta va tano .
Boxa vito ra ndhawu laha xiendleko lexi hlamuseriweke eka xitlhokovetselo xi humeleleke kona .
Kambe xivutiso xa matikhomelo lamanene xi tlhela xi va xi ri xo tivikana swinene .
Ndzi rhandza ku tlakusa timhaka timbirhi laha .
Tindhawu leti nga kongoma ku katsa lembe ti katsa :
Xo sungula a ndzi ta rhandza ku n'wi khensa ku va a endla tano .
Hi fanele ku ya emahlweni eka ndlela leyi .
Teka goza loko vakoloti va nga landzeleli ntwanano wa xikweleti .
Swoleswo swi ndzi tlherisela eka masungulo ya nhlikanhi wa hina .
Naswona ha tiva leswaku hi phakela eka pulani , eka nkarhi na le ka mpimanyeto .
Hikwalaho a xi fanele ku endliwa hi vatsundzuxi va le handle .
Mfumo lowu hluvukaka wu dinga ku va lowu wu swi kotaka , kambe mfumo lowu nga na vuswikoti a wu humeleli hikwalaho ka ndzeriso , kumbe ku va ku vekiwa milawu kumbe yi cinciwa ku va wu va kona hikwalaho ka swihlambanyo swo karhi .
A ndzi lavi leswaku hi endla xihoxo xo fana .
Xana a va dyondzangi tidyondzo ta nkarhi lowu nga hundza ?
Hi tirhe kahle , kambe a swi ringanangi .
Xana ku na xivulavuri xo kaneta ?
Lexi i xikombiso xa xiyimo xa tiphurojeke to hlawuleka ta ku tirhisiwa eka minkhuvo ya miganga .
Tlhelani mi nyika mbuyelo wa ndzavisiso lowu endliweke .
Swiyenge swi tirha kahle na vanhu , mbango , switirhisiwa na swo ka swi nga ri swa mfumo .
Swilo swi yime njhani ?
Leyi i mhaka ya nkoka eka rihanyo ra vanhu na ra swihari .
Hi ta tlhela hi va seketela eku suseni swirhalanganyi eka ku fikelela swikongomelo leswi .
Sweswo a swi nga enelangi .
Ntlawa wa mina wu teka maendlelo yo hambana eka timhaka leti .
Kambe , nawu wa hina i goza lerikulu ku ya emahlweni .
I mfanelo ya swa vutomi .
Vanhu va ka hina va lava ku va vatsari va , na ku va timbhoni ta nhluvukiso wa vona vini .
Vamanana na vatatana , se ajenda yi herile .
U vulavurile hi ku thoriwa , ikhonomi na ku kula .
I nkarhi wo herisa pholisi ya swa tinhlampfi ya hinkwavo .
Timhaka to tala ta nkoka ti endliwile .
Muxaka wa akhawunti :
Leswi swi fanele ku katsa vuvekisi hi swiyenge swimbirhi swa mfumo na leswi nga riki swa mfumo , na ku tumbuluxiwa mitirho .
Vukhamba bya swa timali byi tshama byi ri karhi byi cincacinca .
Ku hava ku cinca .
Endlelo ri ta hetisiwa eka mavhiki laya taka .
Ku ta fika eka makumu lawa , maendlelo ya sunguriwile ku simeka rimba leri faneleke ra xinawu .
A ndzi ta tsakela ku tatisa timhaka timbirhi kumbe tinharhu titsongo .
A hi vuleni swoleswi hi ndlela yo twisiseka .
Swiletelo swa matholelo swi hlamuseriwile .
Swiengetelo swa mina hinkwaswo swi amukeriwile hi komiti .
I xianakanyiwa ku tshembha leswaku a ku nge vi na ku onhaka .
Sweswo i masungulo ya nkanerisano wa hina hinkwawo .
Ntirhisano , eka mhaka leyi , wu teka xiyimo xa vumbirhi eka mphikizano .
Sweswo i ntirho wa vona , ndzi hava ku kanakana .
Ku nanayila eka mpimo wo kula kuva kona hikokwalaho ka swiyimo swa le hansi swa ikhonomi .
Ku na , swi le rivaleni , mhaka ya mafambisele .
Xana u ehleketa leswaku maendlelo lama ya fanele ya hlamuseriwa kuva ya xihundla ?
A hi fanelangi ku pfumelela ku vuyela eka ku alela bindzu ra misava hinkwayo .
Mali a yi ringananga ku sivela leswi ku va swi humelela .
Ndzi tlhela ndzi swi tiva leswaku mi khomekile swinene .
Xi fanele ku tlhela xi va tano eka nkarhi lowu taka , na xona .
Kuva ku ri :
Hikokwalaho hi na nkarhi wo ringanela .
Ku tiboha kwaloko hi leswi hundzuluxo wu vulaka swona kahlekahle .
A ndzi ehleketi ku ri hi dinga ku va rhumela nakambe .
Hi fanele ku tlhelela eka makete yo hlayiseka ya swa mitirho
Xo sungula , hi fanele ku tsema mphakelo
Sweswo swi le henhla tanihi nxavo ku wu hakela .
Ndzi ta ya emahlweni .
Vanhu hi voxe va fanele ku teka vutihlamuleri eka ku kunguhata vumundzuku bya vona .
Ku se ku vuriwile swo tala hi leswi .
Mafambiselo ya vuswikoti eka xiyenge xa swa rihanyo swi ta tshama swi ri ntlhontlho .
Laha hi kona hi lavaka magoza ku va ya hlangana .
Lembe leri hi nyika miehleketo leyi u nga hlawulaka eka yona .
Ndzi teka sweswo tanihi swilo leswi nga amukelekiki na switsongo .
Hi ta xiyaxiya leswi .
Lowu i mfungho wa nkoka swonghasi eka nkarhi lowu taka .
Hikokwalaho , ndzi tshemba swinene leswaku swi nga ya emahlweni .
A ndzi lavi ku langutisa eka leswi hi ndlela ya vundzeni bya vuxokoxoko .
Teka goza mayelana ni
Kambe a hi le hansi ka ntshikilelo ku va hi suka .
Leswi i ku tika loku hi huma eka kona .
Xiletelo a xi fanelanga xi tirhisiwa tanihi xikombo xa nawu .
Sweswi i nkarhi wa ku vulavula timhaka hi ndlela leyi pfulekeke no va ta ntiyiso .
Swo antswa i ku i ntumbuluko wa xinakulobye wu nyika leswi faneleke .
A ndzi nga swi endla .
Swi na ntirho wo aka exifundzheni .
Leswi swi ta endla leswaku kuva hava n'wana loyi a tsoniwaka nkarhi wo dyondza .
Hambiswiritano , ku va feme yi ya emahlweni yi kula yi lava tikhasimende ta yona tanihi vakhandziyi .
Leswi hi nga eku swi kaneleni sweswi i ku tirhisa mpimo wo ringanela wa eneji .
Hikokwalaho hi lava ku xi endla xi humelela swinene .
Ku cinca ka leswi swi nga endliwa hi Mfumo lowu nga hundza leswaku swi fambelana ni mitirho ya masipala ya sweswi a swi si hetiseka hikuva masipala a nga si tshamiseka , swi tele leswi swa ha faneleke ku lulamisiwa .
Ku rila hambi ku ri hava mhaka yo khomeka swi onha vutshembeki bya nsinya wo sivela khombo .
Lexi i xilo xin'wana lexi ndzi faneleke ku tsakela ku hlamusela xi va erivaleni .
Ku hlamarisiwa a swi nge amukeriwi .
Misava ya mina , ndzhaka ya mina , tiko ra mina .
Leswi swi pfuna ku hlayisa nkarhi wo tala .
A ndzi ehleketi leswaku ndzi nga hlamula xivutiso xexo .
Loko hi nga ri na vona , hi nge humelerisi maribye yo pima mpfhuka eka vumunhu eka timhaka ta ikhonomi .
Lexi a xi tikombi xi ri miehleketo ya kahle eka mina .
Kutani , i swa nkoka leswaku hi langutisa eka swiyenge leswi .
Xa vunharhu , ku na feme naswona xa vumune , i xiyenge xa gezi .
Xo sungula , xiviko lexi a xi ri xo sungula xa muxaka wa xona .
TIPHUROGIREME NA PHOLISI
Naswona a hi lavi ku swi endla hi ndlela yo kavanyeta kumbe yo kwetlembetana .
Ku tlhela ku ri na xidingo xa vulawuri byo antswa .
Ndzi ehleketa leswaku a vula swona .
Goza ri sungurile ku twala mihandzu .
Ndzi nge endli swo tlula leswi se swi endliweke .
Hinkwerhu ha khumbeka hi ndlela leyi kongomeke kumbe leyi nga kongomiki .
Ndza khensa nkarhi wo vulavula na n'wina na ku mi hoyozela eka leswi mi swi fikeleleke .
Hi nga endla swo antswa ku sukela sweswi ku ya emahlweni .
Ndzi teka sweswo tanihi xiphiqo lexikulu swinene .
A ndzi pfumeli ntsena kambe ndzi amukela xiringanyeto .
Kambe mbuyelo a wu khomisa tingana .
A ya ri masungulo ya kahle yo aka ehenhla ka wona .
Leswi swi nge yi emahlweni swi humelela eka nkarhi lowu taka .
Xipakanisi eka maendlelo ya nhlahluvo ya le henhla ka swiphemu swinharhu .
Swi tlhela swi va na nkucetelo lowukulu eka matiko lawa ya ha hluvukaka .
Nhlahluvo wa swa vutshunguri wa lembe na lembe i ndlela leyinene yo ya emahlweni .
Leswi na swona swi faneriwile hi ku boxiwa , naswona i swa nkoka swinene .
Nandzeleriso na ku pima matirhelo .
Xinawana lexintshwa lexi xi ta herisa maendlelo walawo .
Magoza ya matholelo ya tlakukile eka malembe manharhu lama hundzeke .
Xitsariwa xi fanele xi ri hi xivumbeko xa tindzimana .
Sweswi , ku hava loyi a nga ta teka leswi .
Hi tiphinile hi ntirhisano wo saseka eka komiti .
Sweswi ndzi tsakela ku jikela eka swibyariwa leswi faneleke eka misava yo karhi .
Ku onha i mhaka leyi vilerisaka swinene .
I nkarhi wo herisa ndzhendzheleko lowu .
Hi fanele ku katsa swi helela , vanhu lava nghenaka etikweni , eka makete wa mitirho .
Nghenisa thanki
Hi xona xivutiso lexo .
Xiviko lexi xi pfuna ku endla sweswo , hikwalaho ha xi amukela .
Leyi i xintshunxo xi ri xoxe , ku hava xin'wana .
Leswo swa twisiseka .
A swi ta pfumala vutihlamuleri ku nga amukeli ntwanano lowu .
Lexi i xiphiqo lexi xi khumbaka misava hinkwayo .
Swoleswo swi pfala xiyenge xa manghenelo xa njhekanjhekisano lowu .
Ku na swiphiqo hi vukungundzwana na ku fuma ka nawu .
Ndzi twa nkarhi se wu fikile wa ku cinca sweswo .
A hi languteli mpimanyeto wa rixaka kuva wu hundziwa .
A ku na ku cinca .
Ndzi kombela leswi fanaka eka wena .
Hambiswiritano , tipulani to pfuxetiwa ka tindhawu ta le madorobeni a ti lulamile .
Swi fana swinene na leswi hi kumeke swona .
A ndzi tekanga xiyimo eka nhlokomhaka leyi .
Ntwanano na mpfumelelo swi ta laveka ku nga ri ntsena emasungulweni ya phurojeke kambe eka tifeyisi hinkwato to hambanahambana .
- Timhaka leti sukaka eka makanelwa
Leswi se leswi swi nga vekiwa erivaleni , mitlawa hinkwayo yi fanele ku sungula ku tirha hi matimba .
Xifundzankulu
Leswi swi le rivaleni a swi nga heti nkarhi wo leha .
Xavumbirhi , nhlangano wa swa ikhonomi na mali sweswi wu tiyile wa karhi wa humelela .
Loko ku ri na vumbhoni , vanhu va fanele ku humesa vumbhoni byebyo .
Nyika swiringanyeto swa swivangelo leswi .
Hambiswiritano , xirhangana xi fanele ku nyikiwa nxopaxopo wa kahle .
Entiyisweni , leswi hi leswi hi nga hlawula swona .
Naswona eka ku endla , ntwanano a wu zangi wu amukeriwa .
Leswi swi vangile ku hundziseriwa ka misava leyi eka vuhlonga .
Vantshwa va tiyimiserile ku tirha .
Norho wa vutomi byo antswa .
Hi xi lava xi va lexi fambaka na mikarhi na ku va lexi langutaka emahlweni .
Hi ndlela yoleyo , hi ba mandla ka muviki .
Swi yimela misava hi ku ya hi mavonelo ya mutlangi wa ntlangu .
Ku avana eka leswi ku tava maendlelo yo tsandzeka .
Nghenelo ra matiko ya tinxaka ro kondleteriwa eka xiyenge xa swa timali na rona ra laveka .
Xi nge tshiki tinxaka letitsongo hi nkarhi lowu wa nkitsinkitsi .
Hlamusela hilaha tidayagiramu ta khale ti nga tirhisiwaka :
Mavabyi ya swifuwo i ntlhontlho lowukulu eka bindzu ra swifuwo .
Kungu ri ta simekiwa hi Holobyenkulu wa Dyondzo ku nga ri khale .
Mafurha lama nga riki na xivavula ya na nkoka swonghasi eka xikongomelo lexi .
Swi kunguhatiwile ku tlakusa ntsengo lowu .
Xo hetelela kambe ku nga ri lexitsongo , eka ndyangu wa mina eka nseketelo wa vona .
Ndzi ta tsakela ku khensa xiyenge lexi nga riki xa mfumo eka ku nghenisa xandla eka leswi .
MATIKO LAMA HA HLUVUKAKA NA MISAVA
Sweswo a swi fanele ku va makumu ya mbhurisano .
KONGOMA ( S ) - xana mpimo wa vukorhokeri wa boxa leswi pimiwaka ?
Hambiswiritano , walowo i nchumu woxe lowu va pfumelelanaka eka wona .
Timfanelo ta masungulo .
A ku na miehleketo leyi ti kombaka yi lulamisiwile eka tsalwa leri .
Tirhisa hi vukheta :
I incini xikongomelo xa siku ro hetisela ?
Ku sayiniwa ka Memorandamu swi humelerile . .  .
Xana xikombelo xa papila ra xileriso xa nsirhelelo xi fanele xi endleriwa mani ?
Kambe hi fanele ku tsundzuka timhaka timbirhi .
Swo tala swa switori leswikulu i switori swa rirhandzu .
Loko ka ha languteriwile ' nkayivelo lowu wa ku fanana ' , masipala wun'wana na wun'wana wu fana woxe naswona a wu fanele ku tirhisa swipimelo swa nawu leswi andlariweke eka Milawu leyi ku fambelanisa na swiyimo na tinhlengeletano ta vona .
Xo sungula eka hinkwaswo , ku nyika timali .
Languta xikombiso lexi xa matiko lama hluvukaka .
Hi le ka xiyimo xa le mahlweni kuva hi tumbuluxa Senthara ya Rixaka ya Vuhlanganisi .
Valavisisi va ringanyetile tidyondzo to engetela eka mhaka leyi .
Minkanerisano yi humelele na minhlangano yo yimela vatirhi .
A ndzi ta vutisa xivutiso xo fana kambe ntsena xin'wana .
Va ntshuxekile ku komba mavonelo wahi na wahi lawa va nga na wona .
Vatirhi va swa rihanyo va xiphurofexinali vo tala va fanele ku kumeka hi ku olova , ngopfungopfu eka miganga leyi nga swela swinene .
A nga fanelangi ku landzelela mpimo .
Muhehliwa na yena a ri kona eka nhlengeletano .
Tekela enhlokweni swilaveko swo hambana swa vadyondzi .
Ntwanano wu ta kombisa nseketelo wa hina wa ku humelela .
Swo tala swi tama swa ha fanele ku endliwa eka ndhawu ya nxaviselano .
swi heleketiwa eka Holobyenkulu
Kungu leri ri kongoma ku cinca leswi .
Xilaveko xa ntshovelo wa kahle , xik .
Hi n'wina tinghwazi eka leswa nkoka swi sunguriweke .
Hambiswiritano , leyi a hi mhaka leyi hakunene yi fambelanaka namuntlha .
Ku hakela ka cheke ku yimisiwile .
Hi rona endlelo ro lulamisa lero .
Va lava ku va na xiave eka njhekanjhekisano wa kunene wa mani na mani .
Hlamusela switandzhaku swa ku va vanhu va nga tirhi .
A ku vangi ni vutihlanganisi bya xiviri bya mitlawa leyi nga ni ntsakelo .
Hi tshama hi endla leswi lembe leri hundzeke .
Etikweni leri hi hlangana na vusweti na nkayivelo wa mitirho .
Leyi ku vile ndhawu leyi a yi nga langutisiwi eka nkarhi wo leha .
Ntlawa wa vatirhi va vafambisi wu tumbuluxiwile .
A ku se tekiwa xiboho eka mhaka leyi .
Livhi ya lembe na lembe yi nyikiwile ku tlhandlameta eka nkarhi lowu livhi yi helaka hi wona .  .
Se hi fanele ku sungula ku teka mhaka leyi yi ri ya ntikelo .
Lexi i xivutiso xa hina .
mitirho ya Mukhomixinara
Xa nkoka u ku hlayisa swiyimo swa le henhla swo vika na mavonelo .
I swa nkoka ku tshama munhu a hanye kahle emirini .
swa le Vupeladyambu
Walowo i muxaka lowu tshunxekeke eka swipimelo leswi vekeriweke ku humelerisa mhaka yo karhi lowu hi vulavulaka hi wona .
Hikwalaho ka yini u nga xi tirhisi ?
Sweswo , eka mpimo wun'wana na wun'wana , hi leswi ndzi vekeke ku tshemba ka mina eka swona .
Mininjhere wa Masipala
Kambe hi na xiphiqo xexo .
Nkarhi wa tshikilela .
hlayisa xikimu
Hi nga vona switayele swinharhu swa mavulavulelo :
Sweswo hakunene swi lulamile , sweswo swi nga endliwa .
Ina , xiave xa swona i mhaka ya mali .
Hlamusela laha xihumelelo lexi xi humelelaka kona naswona rini .
Mayelana na leswi , ntirho wa bindzu i wa nkoka swinene .
Vito ra nhlangano wa xibindzu wu fanele ku katsa marito lama landzelaka .
Ku fikelela ku humelela , hi swo sweswo , swi tlhlela swi antswa .
Kombela mahungu na xitsundzuxo ku suka eka vanhu lava faneleke .
Swi nga hlayisa n'wana
Se hi fanele ku
Ku tlhela kuva na khomixini leyi tshamisekeke hambi leswi swa ha faneleke ku simekiwa .
Xitatimende xa muholo na matirhiselo ya mali ;
Swi ta tekela enhlokweni swilaveko swa matiko eka swiyimo swa le ndzhaku ka nkwetlembetano .
Hi tinyiketerile ku vona sweswo swi va tani .
Hambiswiritano , matshalatshala yo tano a ya ha enelanga .
U endlile ntirho wa kahle swinene .
Swi tlula mpimo ku va hi ri na xiyimo lexi .
Xitori a hi mhaka ya rixaka , kambe ntshikelelo .
Ku nga va hi tindlela tihi kumbe tihi swi ta tika swinene ku simekiwa .
A hi nyikiwe mpfumelelo wo kanerisana kutani .
Vutihlamuleri bya xiyimo lexi xa timhaka byi fanele ku avelaniwa .
Kambe sweswo hi leswi xi nga xiswona .
Nkarhi wu fikile wa ku vula hilaha timhaka ti yimeke hakona hakunene .
A hi twangi swo hetelela hi leswi .
Swirho swa komiti leyi nga cinciki
Swi tlhele swi languteka swi ri na nkoka swinene eka mina .
U yile emahlweni a hi nyika nhlamulo yo lulama .
Ndzi kholwa leswaku xelexo i xiphemu lexi hi faneleke ku xi tlanga .
Ku hakelela
A hi tumbuluxeni mitirho na matshamelo lamanene .
Eka mhaka yaleyo , ndzulamiso ku ta va lowu .
Vuahluri byi nga va hi ku tinyiketela kumbe swi boha .
Hi navelela ku rhula na ku humelela ku va swi humelela .
Ndzi ehleketa leswaku swi nyikiwe nseketelo wo tiya swinene ku fikela sweswi .
Huvo yi pfumela .
Veka matirhelo yo landzelerisa na ku kamba nkoka loku pfunaka .
Hi xihi xa switatimente leswi landzelaka xi hoxekeke ?
Endlelo ra vuvekisi : nhlengeletano
NKOKA WA MALI
Xin'wana xa swimakiwa leswi endliweke ku suka eka oyili ya xiluva xa dyambu i botere .
ku tirhisa data
Swi tlhava exikarhi ka ntshuxeko .
Vuhlanganisi na Vunavetisi
Xana Ntlakuso wa Mfikelelo wa Nawu wa Mahungu i incini naa ?
Ndzi ku seketela hi ntalo eka leswi .
A hi swi amukeli naswona hi ta vhotela ku swi kaneta .
ku humesa ximakiwa
Xo rhanga , ntwanano wa ntshamiseko .
I incini , eku heteleleni , xi faneleke ku endliwa ?
Pimanisa swipfuno na swo ka swi nga pfuni swa tindzimi ta ku endla tiphurogireme ta xiyimo xa le henhla .
Leswi swi lulamisiwile no tekeriwa enhlokweni .
Papila ro komba swikongomelo hinkwaro tani hileswi ri antswisiweke ri ta rhumeriwa .
I swa ntikelo ku lemuka ntwanano lowu .
Hi ta ya emahlweni na n'wangulano wolowo .
Tiva switirho swa vuhlayiseki .
Hlawula na ku hlayisa switirho swo khoma hi voko leswi faneleke eka ntirho lowu .
Murhangeri wo tiyimela u ta fambisa tinhlengeletano .
Xiviko i xa xiyimo xa le henhla .
Ndzi lava ku n'wi tsundzuka hi sweswo .
Xavumbirhi , hi fanele ku endla nkombiso vuswikoti bya nhlangano .
Ku saseka ka tiko ra hina .
Muyimeri loyi a hlawuriweke eka huvo ya muganga .
Ku hava tihakelo to engetela leti languteriweke kuya hi leswi cinciweke .
Lexi xi vilerisa ku tlula mpimo .
Ndzi ehleketa leswaku i vangwa rikulu eka makete .
A ndzi kholwi leswaku lawa i maendlelo ya misava hinkwayo hi ku angarhela .
Mali ya vuswikoti .
Ku fanele kuva ni pulani ya switirhisiwa .
Ha karhi ku antswisa vutirhisani bya hina na vanhu hi ndlela leyi vonakaka .
Hi le makumu ya masungulo .
U ehleketa kuri ndzi na mhaka na swona .
Ku lova ka yena nkarhi wu nga si fika swi hi tseme nhlana hinkwerhu .
Mitirho yo tala yi nga hundziseriwa eka vapfuni .
Hi lava ku yingisela eka leswi u nga ta swi vula hi masungulo yantshwa .
Ntswamba i xiphemu xa nkoka xa feme .
Ndzi tshemba , hikwalaho , leswaku ndzinganano lowu wu nga vuyiseriwa mundzuku .
Tiawara ta ntirho ti yime hi ndlela leyi :
Ku mangala hi ndlela leyi faneleke swi pasisiwile .
Sweswi hi se hi kombisile leswaku leswi swa koteka .
Sweswo swi bihile swinene .
Ndzi vona leswo swi nga amukeleki .
I incini hi xi langutelaka ke ?
Lowu i ntirho wa mihlangano na mabindzu lamakulu .
Khomisa sweswo eka ntirho lowunene , a engetela .
Kambe xilo xo sungula i ku tiva ntiyiso , xana hi xihi xiyimo xa ntiyiso .
Ku nga ka ku nga vi na rixaka rintshwa handle ka dimokirasi .
A ndzi swi tekelanga enhlokweni eka nkarhi lowu .
Swi khomisa tingana , hambiswiritano , leswaku xinawana xa mpfumelelano wa matlhelo hinkwawo xa tirha eka nkarhi wa sweswi .
Xana i incini lexi nga endla leswaku u ehleketa leswi ?
Ndzi twisisa leswaku nhlengeletano yo hetelela yi fanele ku va kona namuntlha .
A xi kotangi ku lawula nkayivelo wa mfumo .
Hi mpimo wa le hansi , sweswo hi leswi maphephahungu ya hi byelaka swona .
Vutoloki na xikombelo
Xana hi tirhana njhani na xiyimo xexo ?
Swikombiso swa nga katsa :
Tivisa muchuchisi hi xihatla hi vukona bya wena .
Leswi hi swona leswi mphakelo wu vulaka swona Tatana Xipikara ni Swirho swa Huvo yo endla Milawu .
Sweswi hi na nkarhi lowu .
Se hi fanele ku famba hi ya emahlweni na ku teka goza .
Ndzi ta mi nyika hi Ravumbirhi .
Swi endla kuva erivaleni leswaku :
Hinkwerhu ha swi tiva leswaku a va kombelangi ku tekeriwa enhlokweni .
Leswi a ku ri xikongomelo xa nkoka eka nkarhi lowu nga hundza .
Xiphemu lexi xa nawu xi ta va na nkhumbo lowu vonakaka .
A swi nge ringanani .
Mpfapfarhuto wa Nawumbisi wu ta humesiwa ku nga ri khale .
A hi swi endleni !
Leswi swa amukeriwa swinene hi swa vumaki .
Hi ntiyiso , ndzi nge anakanyi munhu wihi kumbe wihi ku vhota a hambana na xona .
Ndza tshemba , na swona , leswaku matshalatshala yo tivikana ya endliwile .
Ku hava xirho xa Bodo xi yimiseke ku humelerisa .
Xana a swi va karhati ?
Hi fanele ku sungula ku cinca sweswo , naswona swifambo swi nga cinca sweswo .
Malembe mambirhi laya taka ya ta hi ndlela hi tshama hi gingiriteka .
ku antswisa mfikelelo eka mahungu
Eka mhaka leyi , ku sivela swi antswa ku tlula ku horisa .
Xo sungula , ku lulamisela magoza yo hetelela ya nkuriso .
Hi lava hundzuluko .
Nyika ku tlakusiwa ka ku thoriwa ka vanhu lava nga na vutsoniwa .
Minxavo na xibalo
Lowu a hi nchumu lowu fambelanaka ntsena na vusweti .
I incini lexi kumekaka endzhaku ka xona ke ?
Ntlhanu wa tilevhele ta nseketelo i :
Khansele ya Nhluvukiso ya Xifundzankulu :
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ntsena ku engetela leswi landzelaka .
Vukamberi byo tiyimela bya laveka eka leswi .
Eka leswi , ku fambisiwa loku tshunxekeke ka vukorhokeri ka laveka .
Ndzi twa a vekile mhaka ya nkoka ya kahle swinene .
Hina hi fanele ku siva vangwa exikarhi ka ikhonomi ya masungulo na ya vumbirhi .
Dyondzo yo hetiseka na yona yi teka nkarhi na ku durha .
A ndzi fanelanga ndzi ehleketa tano .
XANA I YINI SWIHLOVO SWA VUXOKOXOKO ?
Ku avana endyangwini .
Xaxameta mpfuneto wa timali hinkwawo lowu u wu kumeke nkarhi lowu hundzeke .
Ndzi tshemba leswaku ku ta va na mbuyelo wo antswa nkarhi lowu .
Hi nga ka hi nga swi amukeli sweswo , swi ta va leswi lwisanaka na swona .
Swihlovo swa mati na Misava .
U nga tlheli u tsala xikongomelo xa matsalwa yalawa kumbe ku ringeta ku ma katsakanya .
Xana nhlamuselo ya ntshamiseko wa mitsengo a hi leyo kala ku cinca ngopfu xana ?
Hi tava mfumo wa vanhu hinkwavo .
Hi ta hlayisa hi rirhandzu switsundzuxo swa mikarhi leyi hi nga va na yona na n'wina .
Mafambiselo ya xinawana
Laha eka xiyimo lexi hi fanele ku tisa ku cinca .
Landzelerisa leswi hi nkanelo wa endlelo ra nandzeleriso na vuhleri .
Hi ehleketa leswaku ku na swivangelo swa kahle swa ku kanakana .
I matsalwa ntsena lawa ya nga nawini .
Tikhoto to hlawuleka ti tumbuluxiwile ku va ti tirhana na vugevenga bya swa masangu .
Naswona ndzi tekela enhlokweni ntiyiso wolowo .
Ekusunguleni ndzi vurile leswaku ndzi wela eka lava thoriweke .
Hlamusela xihi na xihi xa swiphemu leswi landzelaka :
Vadyuhari na vona va na timfanelo ku fikelela vutomi .
Handle ka swona i incini nkoka wa ku va na nkambisiso ?
Ndzi ta tsakela ku vula swilo swi nga ri swingani mayelana na swona .
Sweswo i hinkwaswo leswi hi nga swi vulaka eka nkarhi wa sweswi .
Wu nga ha tlhela wu pfuxetiwa loko tiadirese ta vanhu vo karhi ti cinca kumbe loko swirho swintshwa swi joyina foramu .
Vavasati , ngopfu ngopfu , va khumbheke swinene hi leswi .
Tifomo ta xikombelo leti nga tatiwa na ku sayiniwa , ti kombisa na muxaka wa ntsariso .
Loko vanhu va ri eku rileni va fanele va pfuniwa .
Ndzi endlile sweswo mikarhi yo tala eka tindhawu to tala .
Lexi i xikombelo xa hina .
Ndzi ta ku tsundzuxa leswaku leswi a ku nga ri yona mhaka .
Sweswo a ku ri xiphiqo xa hina .
Ku hlanganisiwa ka mitsengo eka swivutiso ku fanele ku tsariwa eka ndzelekano lowu nga vokweni ra xinene .
Emahetelelweni , hi lava ku cinca .
Mahanyelo lama muxaka lowu a ma fanelangi ku humelela .
Phalamende yi hlamuseriwile hi ndlela yo tsemakanya mikarhi hinkwayo .
Hikwalaho a ndzi nga vhoti ndzi seketela ku twanana
Eka timhaka to tala i nxaviselano wa ndyangu hinkwawo .
Sweswo ndzi ehleketa leswaku i xikongomelo xa hina xa khale .
Ndzi ehleketa leswaku lexi i xiboho xo twala .
Wena u nga teka mapfhumba .
Hi ni oyili yimbisi na gasi switsongo swinene .
Sweswo i hinkwaswo leswi ndzi navela ku swi vona swi lulamisiwa .
A ndzi kholwi leswaku wa swi twisisa , wa swi twisisa ?
Leswo na swona i swa nkoka .
Hambiswiritano , leyi hi yona mhaka ya namuntlha kahlekahle .
Leri hikokwalaho i siku ra nkoka eka hina hinkwerhu .
Xana hakunene hi lava ku va hungu leri ri rhumeriwa ?
Ntlawa wa mina wu vekile etafuleni mihundzulo mimbirhi nakambe ya nhlengeletano leyi heleleke .
Endzhaku ka nhlengeletano ni vufambisi bya senthara , komiti yi tekerile enhlokweni leswaku :
Ku nga ka ku nga vi na nhluvuko handle ka ku kula ka ikhonomi .
Hakunene , xivutiso xo tika ku tlula hinkwaswo i mpimanyeto .
Swa antswa ku swiendla hi ku hetiseka hi ntiyiso .
E-e , eka xiphemu xo sungula xa xivutiso .
Kambe a hi ya ngi kule .
Swilo leswi i swa nkoka ka makete wa le ndzeni .
Leswi landzelaka i swivangelo swa ku heleketa nkarhi lowu pimiweke wu se wu hundzile .
Ndzi na ntiyiso leswaku u tiyimiserile eka ntlhontlho .
A ndzi nge lavi ku seketela xiyimo xexo xa nkoka .
Leswi swi ta pfuna ku tiyisa ntshamiseko wa swa tipolitiki .
Xana hi ta lava ku vona ku xilo lexi xi lulamisisiwa ku yini , ku ya emahlweni ?
Hi tlhela hi valanga ku koteka ka ku va na xikolo xa swingwavila swo makiwa ekaya .
Va tirhisile mabakiti ya mati ku ringeta ku timela ndzilo .
Tinhloko ta swikolo ti fanele ku hlawuriwa ntsena hi ku va ti fikelela , ti nyikiwa matimba lamakulu ehenhla ka vufambisi bya xikolo na ku va ti endliwa leswaku ti tihlamulela eka matirhelo ya tona .
Xana a swi tirhisiwile ?
Lexi i xivangelo xo enela ku vhota hi hambana na xiviko .
Swirho swa komiti ya wadi swi fanele ku katsiwa eka foramu leyi .
Vayimeri ku suka eka vaaki na swa dyondzo ;
Mphikizano wo fana na wolowo wu kahle eka mutirhisi na mufambi .
Swiendlo leswi a swi tiveki ku ringana swinene eka vaaki .
Va ta khomiwa kutani va ta swi hakelela swinene .
Nakambe hi kombisile leswaku hi nga phikizana na lavo antswa swinene naswona hi hlula !
Ndza tshemba leswaku hi ta amukela nhlawulo .
Ndza kombela ku va u amukela pholisi ya nkoka swinene eka mhaka leyi .
Kahle-kahle vito ra xileriso lexi ri vula hinkwaswo .
Endlelo ra swa ntshovelo
Swirhalanganyi swa mabindzu swi nyamalarile .
Lexi hi ndlela leyi nga erivaleni i xiphemu xa leswi hi swi boheke .
Matiko hi woxe ya fanele ku pfumeleriwa ku teka xiboho mayelana na leswi nga swona .
Ku endlela leswaku ku va na nhluvuko wo pfuneta vapfumari ku nghenelela swi fanele :
Vukahle na swiphemu swa ajenda leyi vumbiweke kahle
Ntiyiso wa swisiwana wu hlamuseriwa hi mhaka ya leswaku :
I incini xi faneleke ku endliwa hi mali leyi ?
I swo tala eka ndzulamiso .
Vamanana na vatatana , mi amukeriwile hinkwenu .
Tiyisa na ku seketela vundzeni bya mindyangu ku sirhelela na ku hlayisa .
Fuloro i ya wena .
Ntwanano wu ta kotisa ku ndlandlamuxiwa ka leswi .
A ndzi lava ku kombisa leswaku hi nga endla hambi swo antswa .
Ndza swi tiva na mina leswaku vahlapfa lava nga emixaxeni va tikomba va nga ri na ku tsakela ko tlhelela laha va humaka kona .
Loko miri karhi mi famba , lemuka swihlawulekisinkulu na laha swi humelelaka kona .
Va fanele ku va vona va lulamisaka mitlangu leyi .
Mukhomixinara , ndzi endla xikombelo xa xihatla eka wena .
Xikolo xi fanele ku lawula netiweke loko se yi nghenisiwile .
Hoxa xandla eka nhluvukiso wa vutivi eka levhele ya le henhla .
Boxa switandzhaku SWIMBIRHI ntsena swa ku pfumaleka ka mitirho .
I ku tirhisiwa ka mali hinkwako koloko .
Ndzi se ndzi hlanganile na vanhu lava vo tala .
Ku na magoza yo endla lama nga ta tekiwa sweswi .
Namuntlha swilo swi hambanile .
I goza ra nkoka , ra nkoka swinene kuya emahlweni .
I nkarhi wo simeka mikanerisano yo rhula .
Eka n'wina hinkwerhu , ndza khensa swinene .
Va andlala nseketelo wa vona eka matshalatshala ku lulamisa xiyimo no sirhelela vanhu .
Ndzi kombela ku khomeriwa swinene .
I swipimelo leswi hlanganisiweke ntsena swi nga ta humelela .
Swikongomelo swa mavuthu yo hlawuleka .
Hi lava n'wina ku hi pfuna ku aka hi vuntshwa tiko na tikonkulu ra hina .
Swipimelo leswi hinkwaswo hi swona .
Eka rhadiyo , xiyimo xi hambanile .
Hikwalaho ka sweswo xikombelo xa engetelo eka mpimanyeto .
Hakunene swi le ku humeleleni .
Mbuyelo wa kahle wu ta tivisiwa hi xihatla tanihi leswi swi lulameke .
Ku khomiwa ka tiphaka swi kona hinkwako .
o ku hlohlotela ku hoxa xandla ka vaaki , leswi swi faneleke ku endliwa ngopfungopfu eka mitlawa leyi a yi tshikeleriwile kumbe a yi nga tekeriwi enhlokweni na ndzinganiso wa swa rimbewu ku ya hi swipimelo na vuswikoti eka masipala .
Phepha leri ra nongoti ri hlohlotela phurojeke hi ku hlamusela timhaka na ku tlhela ri pfuna mayelana na ku langutisisa ku humelela na ku endla leswaku vanhu va va na vutihlamuleri eka swiendlo swa vona .
Nkunguhato wa phurojeke hi nga ku i phuphu ya masungulo ya mafambiselo ya phurojeke .
Hi tiva timhaka ta nkanelo .
Nhlangano wa mafambiselo
Ku ta na ririmi ro olova hi swona swi fanelaka .
Eka leswi kanetanaka na swona , swi tama swa ha tirhisiwa .
Nhlayo ya vavabyi
Ndzi nga xi vuyelela ntsena nakambe , xi twakala na ku va erivaleni .
Ku na swo tala leswi faneleke ku vuriwa eka mhaka yaleyo .
SWIPHEMU SWA NGHINGIRIKO
Nkhaviso , khale na sweswi .
ntshamiseko na nkoka wa maendlelo
Mfumo wu amukela xilaveko xo lwa ni vukungundzwana etikweni ra hina .
Kambe ku nga va ku onha ku endla onge swi tshamisekile .
Kambe ku na ntsengo lowukulu wun'wana ku wu endla .
Tumbuluxa xivangelo ku tihlanganisa ni khasimende .
A ndzi nge tirhani na swona hinkwaswo .
Xikongomelo xa mina xo va ndzi tlakuka a hi xo lava ku kavanyeta .
Vumba vutivi byo tala eka tinxaka hinkwato ta ntirho hi :
Xikongomelo i ku nghenisa xandla eku tlakusiweni ka :
Toleto i timhaka ta nkoka leti hi fanelaka ku ti languta .
Swi le rivaleni ku wu ta va ntirho wo tika .
Gingiriko wa sweswisweswi wa laveka hi ku ya hi timhaka ta pholisi ya swa ikhonomi .
Leswi i ntsena goza ro sungula ra maendlelo yo leha .
Hi tsakela swinene matshalatshala lawa .
Sweswo hakunene swi tele ku swi endla .
Vateki va mahungu va rhambiwa ku va kona .
A ndzi nga ta lorha ku swi endla .
Hi ku engetela , pholisi ya ntirho hi ku angarhela i xivangelo na yona .
Leswi i swinawana .
Ndzi ehleketa leswaku hi nga n'wi hluvulela xihuku madyambu lawa .
Na switandzhaku swa khombo swa nkhuluko wa swifambo swi hungutiwile .
Siku ri fungha masungulo ya mhaka yintshwa eka xifundzankulu xa hina .
Xa nkoka hi fanele ku sungula ku tshembana nakambe .
Leswi a swi ri ku endliweni sweswi swi fikile emakumu naswona hi xona xikongomelo xo tlhela hi pfula nakambe .
Hlamusela mbuyelo .
Ndzi pfumelele ku nyika miehleketo yi nga ri yingani .
A a ri ni nhloko kambe sweswi u kahle .
Hi yona miehleketo yaleyo
Swikongomelo swa nkoka na mitirho ya thimi i ku :
Hi vula leswaku vatirhi hinkwavo va fanele ku hundzuka .
I mani a nga ta hakelela leswo ?
Xana hi ta swi endlisa ku yini ?
Mi nge se ndzi hundzela eka xiphemu xa swa vanhu .
Ndzi kombela u tsundzuka leswi .
Eka kholomo ya vumbirhi , boxa mahungu lama lavekaka hi ku tsala :
Ndza tshemba leswaku ku ta va ku ri ku humelela .
Laha ku landzela magoza lama tekiwaka loko ku ri karhi ku lulamisiwa ajenda leyi vuyerisaka :
Hi ku suhi swinene na vateki va mahungu .
Loko leswi landzelaka swi nga katsiwanga swi nghenisi eka nxaxamelo :
Masungulo ma ta endla leswaku ku va na masungulo lamanene eka ntshamiseko wa ndhawu .
Lowu a hi mpimanyeto wa swa timali wa mundzuku ntsena .
Va fanele va teka leswi nyikiwaka .
I incini , kutani , xi kayivelaka ke ?
Pholisi ya dyondzo yi leteriwa hi milawu leyi landzelaka :
Kambe hikwalaho ka yini ?
Leswo swi nga antswa .
Vaaki va swa vurimi hi vona va nga khumbheka hi ndlela yo biha swinene .
Swi lava ku hlanganisiwa ka matshalatshala lawa hinkwawo .
Lexi xi nga yima eka nkarhi lowu taka .
I mani a nga ni ntirho ku wu hlayisa ?
Hi tshemba leswaku hi ya va na angulo lowukulu .
Ndza ku seketela .
Swi hi mayelano na rendzo ro ya ku humeleleni .
Xo hetelela , ndzi navela ku vula ku khensa lokukulu .
Ka ha ri na ntshembho eka mbuyelo wa kahle .
Nkunguhato wa mabindzu wu hi mayelano ni mbuyelo .
Rito ra mina eka wena hi leswaku u fanele kuya emahlweni na minongonoko ya wena hinkwayo yo nyika matimba .
Xin'wana na xin'wana xi lulamile ku fikela nkarhi lowu .
Fambisa ku ndlandlamukisa bindzu ra tinxakaxaka
Hambiswiritano , ndzi lemuka lexi xi ri xivutiso xo tsekatseka swinene .
Vanhu a hi swiharhi swa navusiku hi ntumbuluko .
Xikongomelo xa tihofisi leti i :
Mihundzuluxo mimbirhi yo sungula yi khumba masungulo ya swa nawu .
Xana u ng ndzi nyika nhlamulo ehenhla ka mhaka leyi ?
Eka nkarhi wa sweswi , mune wa vona va vile va swi fikelerile leswi .
Swi le rivaleni , hi nge languteli nchumu .
Ku nga humelela yini ?
U komberile ku kombisa kuri hikokwalaho ka yini xiboho xi fanele xi nga tekiwi .
Swiendlo leswi swi endle switsongo ku sivela ku ndlandlamuka , hambiswiritano .
I swa nkoka ku lemuka swoleswo .
Kutani hi nga tlheriseli swiyimo endzhaku eka xivandla lexi .
Ndza tiyisa hinkwerhu hi ta khoma xikatla mindyangu leyi .
Ndzi amukela hi ku angarhela mavonelo lama paluxiweke eka xiviko lexi .
Pfumala nkateko , mhaka leyi a hi ya muxaka wa yona yi ri yoxe .
A ndzo lava ku kombela ku basisiwa ka ajenda .
Ndzi kombela u tekela swoleswo enhlokweni .
Va lava ku va ni mimbuyelo leyikulu ya vona vinyi .
Hakunene , Mavandla ya Tipolotiki ya na vutihlamuleri bya leswi .
Swirho swa komiti ya wadi swi hlawuriwa hi wadi ya swona ku yimela mavonelo ya vanhu .
Hi ntiyiso , hi nga endla leswi hi ku hatlisa swinene .
Sweswo swi nga ha va tano .
Xana hi endle yini ku fikela sweswi ?
Tanihi palamente , hi kota ku fikelela mpfumelelano .
A hi ta tsaka ku n'wi amukela laha .
Naswona ku beleriwa ka lwangu leriya ku karhi ka endliwa .
I masungulo ya xiyimo xa le henhla eka xiviko xa masungulo xa swiringanyeto swa mfumo .
Ku fika eka mpimo lowu ndzi khumbekaka hawona , swi ta va tano .
Kambe timhaka timbirhi ta pfuna nakambe ku hlula xirhalanganyi lexi .
Ntsena hi ku tiva xiyimo xa wena , u nga kotaka ku lawula vuvabyi .
Naswona hi na xileriso xa mafundza lexi hundzuriweke xinawana .
Sweswo i khokho ra nkoka leri engeteleriweke eka ndlela ya foramu ya ikhonomi .
I mbuyelo wa mpfumelelano wo hatlisa hi ndlela yo tivikana .
Nyika nhlamuselo ya rito ntehe hilaha ri tirhisiwaka hakona eka vutomi bya namuntlha bya siku na siku .
Swi ta teka masiku ya khume kuva cheke yi va yi lulamile .
Xana wa swi tiva leswi nga kahle hi timfanelo ta ximunhu ?
Kambe hi fanele ku languta naswona swipimelo swa xifundza .
Ndza tisola leswi ndzi nga hlwelanyana .
E-e , a ku ngari xiphemu xa xiteji xa le ndhawini yo tlangela mintlangu .
Ku tava mitirho ya xithekiniki naswona ku tava mitirho ya vukorhokeri .
A ku na mahungu yo ringana hi mikarhi yo tala , ku laveka nseketelo .
Vamabindzu vo tiyimela hi voxe va hlohlotela gingiriko wa ikhonomi laha tikweni .
Ndzi ehleketa leswaku swi amukeriwile swinene .
Mi nge ndzi sungula hi xikombiso xo huma eka swa matimu .
Swilo swi nga hambana .
A ku na xiboho lexi nga ta amukeriwa hi mayelana na ntshamo wa nhlengelo .
Xana i mani a yimaka na ku hundziseriwa emahlweni ?
Ha swi tiva leswi loko mudyondzi :
Matimba lama nga erivaleni ya ku endla mitirho na ku lwisana na vusiwana ;
Vuahluri
Xana hikokwalaho ka yini swi fanele ku va hi ndlela yoleyo ?
Va fanele ku tiva ka ha ri na nkarhi leswaku hi swihi swipimo leswi va nga ta asesiwa hi swona .
Ndzi ehleketa ku ri i matshalatshala ya nkoka no va lama vuyerisaka .
Hi loko swi te tano , laha mikanerisano ya kavanyisa ko hambanahambana yi nga sungulaka .
Kambela vuhlayiseki entirhweni .
Mimbuyelo ya hina eka nkarhi wa le xikarhi ku fikelela leswi yi katsa :
I rungula ra nkoka .
Ku lulamisa ku endliwa hi ku ya hi lembe .
Xana u wu tirha yini ke ?
Mhaka ya mina ya vunharhu i ntshamiseko .
Vanhu vo tala i swisiwana hikuva ku hava mitirho .
Sweswo a swi twali .
Swa Matirhelo ya Ndzetelo na Dyondzo
A ndzi twisisi .
Ku vile na mehleketo yo hlayanyana leyi vekiweke .
Hambiswiritano , nhlawulo wa vunyingi ntsena a wu enelanga .
Ku xarha ku na nkoka swinene eka vutomi bya njhini .
Kambe yoleyo i nhlamuselo yo khuma swinene .
Ndzi ta rhanga hi tlhelo ra xipolitiki .
Matirhelo ya fanele ku kombisiwa hi xikongomelo xo fikelela timaraka ta xiphemu .
Hi ku pfumeleriwa hi wena handle ka swipimelo madyambu lawa , ndzi ta vulavula hi mayelana na timhaka tinharhu .
Swa twisiseka ku swi endla hi ndlela yoleyo .
Rimba ra nawu ra hina leri fanaka ri tshamisekile .
Vo tala va hina va tirha va ri na sweswo emiehleketweni .
A ndzi andlarile hundzuluxo eka mhaka leyi eku sunguleni .
Ndza tsaka leswaku va susumetile xintshunxo lexi xa mafundza .
Hi ta boheka sweswi ku endla leswi endzhaku ka nkarhi .
Ndzi ehleketa leswaku lexi xi vumba nchumu lowu heleleke .
Hi vulavule hi mayelana na leswi eka mitirho yo tala .
Ndzi tlhela ndzi pfumela leswaku hi dinga swo tala .
Leswi swi fanele swi tirha na le ka ku cinca loku nga kunguhatiwa namuntlha .
Leswi hinkwaswo swi fanele ku kumeka eka xiboho .
I ndzi swi tivi kuri hikokwalaho ka yini va hi sandza .
Vuvekisi i bya nkoka eka mikarhi leyi yo nonoha .
Mbuyelo wa ndzavisiso lowu i wa nkoka hikuva :
Ndzi vulavula hi ntshunxeko .
Khomixinara , mi vulavule hi ku kayivela ka mati .
Naswona xi ta yimisiwa !
A ndzi twisisi swoleswo hakunene .
Swi le rivaleni kombisa ntirho wa wena .
Naswona se mi vurile swilo swo hlayanyana .
Pholisi ya ku vumbana yi nga va na ku hoxa xandla ko vonaka eka leswi .
Va na vukheta eka swipfuno , timatheriyali , switirhisiwa na miako leswi nga exikolweni .
Xo hetelela kambe xo ka xi nga ri xitsongo hi nkoka , nhlokomhaka ya swivutiso .
Swi tikomba onge u vona swilo leswi emapatwini .
Xana mali yaleyo i xiphemu xa ku timali leti tlherisiwaka ?
Mhaka ya switirhisiwa leswi kalaka i mhakankulu eka xin'wana na xin'wana lexi hi xi endlaka .
Swi le ka hina hinkwerhu ku endla sweswo .
Naswona a ndzi tivi loko sweleswo swi ri swinene .
Ku vuyisela xichavo eka vanhu ku vile swa nkoka swinene .
Ku yisa emahlweni
Swi na nkoka ku va mfumo wa xidemokirasi wu sirhelela timfanelo ta vanhu leti khomiweke hi Vumbiwa .
Dokumente leyi yi fanele ku vekiwa endzeni ka photifoliyo ya dizayini .
Vadyondzi va fanele ku kota ku kombisa matirhisele ya ku hlaya eka maendlelo yo dyondza .
Hikokwalaho , i vuxaka byo hlawuleka hakunene .
Ku ehleketeleriwa leswaku nhundzu leyi landzelaka yi humesiwile emovheni :
Ntirhiseko wa swiyenge swo lawula endzeni ;
Xana a kuri maendlelo waha ?
Na le ka xivumbeko xa ku vhota xa mihlangano leyi , hi fanele ku ta na swivutiso swo nyawula .
A nga nyikiwangi matimba yo famba .
Hambiswiritano , ndza tshemba mbuyelo wu ta va lowunene .
A ndzi pfumelelani na mavonelo yo tano .
Ku hava ndlela leyi ndzi nga vulaka leswaku a swi nge tisi mbuyelo wa kahle .
Lexi i xilo xin'wana lexi ndzi xi vonaka xi ri xa nkoka swinene .
Vayimeri va vathori va fanele ku thoriwa hi Khomixinari .
Longoloxa timhaka ta masungulo ta xikombiso xa vuhlanganisi .
Hi tsakile hi nhlamulo ku fika sweswi .
Ku tiyimela ka nhlangano lowuntshwa ku na swivutiso .
Timhaka leti na tona ti katsiwile eka xiviko .
Swi endla masungulo lawa eka wona ku nga na ku humelela ka phurojeke .
Ku kunguhatiwa ka vuhleri ku humelela eka tilevhele hinkwato tinharhu ta ku kunguhata .
Swirho swa Komiti swi tirhisa timinete ta huvo ku kamba leswaku swirho leswi tekiwaka swa landzeleriwa .
Leswi swi ta pfunetiwa hi mati ya mpfula la ma humaka eka lwangu ra rivala ra mitlangu .
Xitatimende lexi faneleke xa xinawana kumbe timhaka leti nyikiweke .
Ndzi kombela mi twisisa leswaku a ku nga vi na nhluvuko .
Xana ndzi xivulavuri xa njhani ?
Handle ka sweswo a xi nge hanyi .
Ndzi kholwa leswaku xiviko lexi xi ta hi pfuna ku fikelela xikongomelo lexi .
Tibondo leti ti ta tekiwa ti ri leti nga nyikiwaka nxavo wuntshwa nkarhi lowu taka .
Xa nkoka , hi fanele ku vumba makungu yo simeka tipholisi leti .
Ndza tshemba leswi na swona a swi ri mongo wa mhaka .
Hikokwalaho tanihilaha swi languteriwaka hakona ndza xi seketela .
Loko swi ri tano , hi byihi vuxaka ?
Ku va sweswo swi humelela , xidemokirasi xa laveka .
Sweswi a hi nkarhi wo endla ku hlawula koloko .
Swikili swo yingisela
Lexi xi nga endliwa .
A ku ri na ku hambana exikarhi ka tikopi letimbirhi .
Naswona nkoka wa ku tilawula na wona wu fanele ku tshikeleriwa .
Mahetelelo
Xana va ta seketela timhaka ta mitila ya mpimanyeto .
Vuhleri bya ntikelo wa vukorhokeri ( avhareji )
I xitlhokovetselo xo ndhundhuzela na ku khensa .
Ndzi ta yima kwala .
Hi fanele hi tlhela hi langutisa ndhawu ya matiko xikaya .
Ririmi eka levhele leyi lavekaka .
Hlamusela ku tsongahala na ku tshikeleleka ka ku bindzulo .
Hakunene , ina .
Siku ri vula nhungu wa tiawara ta ntirho .
Sweswo hi leswi a ndzi ta swi vula eka xivulavuri lexi hundzeke .
Vuxokoxoko byo pfula ntirho byi yime hi ndlela leyi :
Kutani ku na mhaka ya swipfuno swa tiko .
Sweswo swi va swi onha hi ndlela leyikulu .
Ndza tiva leswaku u ta vona swilo swo hlamarisa swinene hi nkarhi wa ntirho wa wena .
Ndza khutazeka .
Leswi ku ngava maendlelo yo leha na ku tika swinene tanihileswi vinyi votala va khumbhekaka .
Phuresidente Mbeki u tirhise nkarhi wo tala eka leswi naswona u taya emahlweni a endla tano .
Tithekinoloji ta nhluvukiso ta ku basisa timayini leti lwisanaka ni vatirhi .
Hi vulavula hi xiyimo xa ririmi laha .
Sweswi hi vulavula hi mayelana na ntirhisano na vuhlanganisi .
Mpimo lowu i wa nkoka eka vumaki kuva byi humelela .
A ku tlhela ku kaneriwa mayelana na swa nawu .
Ndzi ehleketa leswaku xiviko lexi a xi ringananga eka timhaka to tala .
mihlangano ya vukhongeri
Vamanana va fanele va kota ku fikelela swilo leswi nga ta va nyika matimba - ku fana na vuleteri , ku lombiwa timali , matimba ya ku sayina ku va va rhenta tiyindlu na vuyimeri eka mihlangano ya swa tipolitiki .
Swi ta tsakisa ku andzisa tinhlayo leti eka matiko laya ha hluvukaka .
Tindhawu to kongoma i :
Hi ta , hakunene , kanela mikongomelo yo hambanahambana .
Leswi swi fanele ku tirha ku fana na le ka matiko lama ha hluvukaka .
Hi fanele ku hlonipha milawu ya tiko ra hina .
Kuva na mbilu eka timhaka ta rimbewu .
Ntsengo lowu kombisiweke eka . .  .
Eka nkarhi wo leha , ntirho wa Vukorhokeri bya Makhotso a wu ri wa xihundla na ku sorisa .
Hi seketela xiboho xa mafundza .
Sweswi i nkarhi wo endla .
Sweswo i xiyimo xa vunyingi bya hina .
Hikokwalaho ka yini swi vile na nkoka ku antswisa xileriso lexi ?
Kunene va nga pfuna .
A swi si tshama swi lulama .
Ndzi ehleketa leswaku hi dinga ku ehleketa lokuntshwa .
Maendlelo ya swa mfuwo .
Lawa i masungulo ya vumundzuku byintshwa .
Swirho swa Komiti ya Wadi swi fanele swi tiva mafambiselo ya ndzhendzeleko wa phurojeke tanihi leswi ku nga muxaka lowu tirhisiwaka hakanyingi .
Ku hetisa xiphemu lexi , u fanele ku hetisa ku hlengeleta maphepha lama nga na xitshunxo :
Hi tlhelo rin'wana , ku na xiyimo xa swa nawu .
Tifomo ta kumeka eka Huvo .
Hi vhota hi ku yimela vavhoti .
Hi ta tlhela hi veka leswi tihlo swinene .
Ndzi ku kombela ku seketela ku cinca loku .
Vanhu va tisungulela migingiriko yo karhi kutani va tlhela va tumbuluxa vutihlanganisi byo karhi na vuyimeri bya le handle ku va pfuneta ku fikelela matshalatshala lama hi ku tirhisa switirhisiwa kumbe switsundzuxo swa xithekiniki kumbe haswimbirhi
Nhlangano wa vundzeni
Matsalwa yo tala ya Khomixini ya tlhela ya kumeka eka Inthanete .
Hambiswiritano , eka nkarhi lowu ndzi ta ku nyika nkarhi .
Sweswo hi leswi endlaka matshalatshala lama ku va ya nkoka swinene ngopfu .
KU PFULA
Va ri ku na nhlengeletano ya huvo namuntlha eholweni ya doroba .
Hi langutanile ni mitlhontlho yo tika eka nkarhi lowu taka .
Xa laveka hakunene .
Eka mhaka leyi ndzi tsakela ku langutana na yona thwii :
Kambe , khombo ra kona , ntwanano lowu a wu enerisi swilaveko .
Swi faneleku humelela .
Lexi i xivangelo xa nkoka eka xiviko xa yena .
I ku tshemba ka mina ku va nga swi kota .
Leswi swi hetelerile swi ri ku cinca ka matimba swinene eka mfuwo wa vuhlayiseki .
Leswi swi vangile ku sayiniwa ka mintwanano hi matlhelo mambirhi .
MaAfrika Dzonga a va si tshama swi va kahle .
Leswi i nxungeto wukulu eka nhlayiseko wa munhu .
Hi na ntirhisano wa le kusuhi na matiko yo hambanahambana .
Rihanyu na xiyimo xa swakudya leswi akaka miri swa manana .
Hikokwalaho , ndzi ta tsakela ku gimeta hi ku vula leswi landzelaka .
Vatswari vo ka va ngari va ngati va ni mfanelo yo :
Nhlayo ya minkambelo na minsalo swi ndlandlamuka hi ntumbuluko ku ya eka maendlelo .
Hikokwalaho , a hi pfumelelani na xikongomelo lexi xa vuthu ra nyimpi .
Walowo wu tlherile wu va ntiyiso wa nkarhi wa kona .
Loku i ku humelela ko tlula mpimo loku hundzeke ku langutela .
Mhaka ya mina yo hetelela a hi xiphemu xa xiringanyeto .
Hikwalaho ka yini a swi fanerile ku antswisa xileriso lexi ?
Ku simekiwa ka swihangalasamahungu leswi antswaka ni pfhumba ra ku tivisa .
Hi vula leswaku hi lava ku sirhelela timfanelo ta ximunhu .
Xihlawuhlawu xi nga va kona .
Ndzi teka leswi ku va swi nga amukeleki , ku swi veka hi ku olova .
Mindzavisiso leyi yi ta tirhisiwa ku hetisa rimba .
Wadi hinkwayo
Tinhlengeletano ta ku kanerisana ti tumbuluxeriwile ku tisa lava nga na xiave lexi faneleke eka ku titsona loku vupfeke loku fikeleriweke hi ndlela leyi twananiweke .
A ndzi ya emahlweni .
Ndzi n'wi hoyozela eka maendlelo lawa a nga ma teka .
Ku hlohlotela ndzingano eka swa rimbewu .
Hlamusela ntirho lowu masocha ya miri ya endlaka wona emirini .
Xivutiso lexi ndzi lavaka ku xi vutisa hi lexi .
Loko ku ri na makumentlhanu , sweswo swi ta va swi tele ngopfu .
Kahlekahle ndza kholwa leswaku hi nga burisana hi timhaka toleto .
Ku pfuxeta loku ka laveka , kambe na wona nhluvukiso wa ikhonomi wa laveka .
Xiboho xa makambelelo
Ndzi ehleketa leswaku i xihungwana xo tsakisa swinene .
A hi ntirho wa hina ku va tekela xiboho .
Ndza tshemba leswaku matshalatshala yo tano ya boheka ku tsandzeka .
Rihanyu na vuhlayiseki entirhweni swi fanele swi nga hungutiwi .
Mi nge ndzi veka swoleswo erivaleni .
Ku ni mhaka ya nkoka ya vumbirhi leyi a ndzi ta tsakela ku yi nyika .
Xibalo lexi xi hambana na makete wa le ndzeni .
Hi ringetile ku lulamisa kuva ku nga yiwi emintirhweni hi ku angarhela .
E-e , hi dinga xiringanyeto xintshwa ku nga si fika nhlawulo .
Mina hi ndzexe ndzi ni ntiyiso hi nhlamulo .
Namuntlha leswi swi endliwile , hi tindlela to hambana , etikweni hinkwaro .
Hi lava ku pfuxeta ndzhaka .
A ndzi na nchumu leswi ndzi nga swi engetelaka eka swona .
U rhumeriwa eka nghozi ya mhangu ya swivandla .
Xana hikokwalaho ka yini hi fanele ku papalata mhaka leyi ?
Ku twananisa mahungu ya nkunguhato
Xivumbeko lexintshwa i masungulo ma kahle ku aka eka wona .
Ndzi hundzulukela eka xivutiso xa sweswi .
Naswona hi fanele ku va pfuna .
ndzingano wa muholo eka ndzingano wa ntirho
Loko swi nga ri tano , kutani ndzi ta tsakela ku byeriwa sweswo .
Xipikara
Swa ha ri ntiyiso leswo .
Hileswaku ha khensa swinene .
Xavumbirhi , xana endlelo ro hisa i yini ?
Hikokwalaho , a swi pfuni nchumu ku kanganyisa vanhu laha .
Hi ringeta ku kumisisa leswi humelelaka .
Vakamberiwa a va fanelanga leswaku hi ku olova va kopisa swiphemu swa xitsariwa .
Xa ha ri eku tirheni .
Laha hilaha hi nga kona mayelana na timhaka leti .
Huvo yi fanele ku nyika matimba eka xiboho xa huvo yo tshinya .
Hi nga xi hlula .
MUAMUKERI - munhu la kumaka mahungu
Xikombiso
Swi ya eka mbilu yo sirhelela vutifumi , leswo ka swi nga hetisekangi na nxiximo wa tikhoto .
I xa muxaka wa njhani ?
M&E / Haxawa
Ku vulavurisana hi timhaka ta vugevenga ni tindlela to byi hunguta .
Ku simeka
Eka tlhelo ra rixaka :
Maendlelo lawa ya ta nyanyisa swiphiqo eka xiyenge xa swa vuhahi .
Ndzi kholwa leswaku leswi se a swi fanele ku va ku hiseka ka hina ka le henhlahenhla .
Ndzi ehleketa ku ri a hi fanele ku ehleketisisa kahle hi leswi .
Hikokwalaho ka yini hi enerisiwa hi ku ntwanano wo tinyikela lowu hi wu fikeleleke .
Ndzi ehleketa leswaku a swi nge kanakanisi leswaku ku ta va ni mimbuyelo eka mabindzu lamantsongo .
Xiyimo xa wena eka sweswo ?
Holobye wa Dyondzo
Naswona va fanele ku xiximiwa eka nkarhi lowu .
Sweswo a swi amukeleki kutani hi nga ka hi nga vi ni xiyimo xa muxaka walowo .
Endlelo ro hlanganisiwa ra ntirho ri ta hangalasiwa eka malembe manharhu laya landzelaka .
Nhluvukiso na kuva swiri swa nkarhi wo leha
Leswi swi tava ni xiave eka mphikizano lowu antswisiweke ku katsa ni mfambelano ni mimpimo ya tinxakaxaka .
A hi khale sweswi , khale ka vadyondzi va yena a va ri mavokweni ya nawu .
Ndzi ehleketa leswaku hi le ka vutlharhi bya miehleketo bya makete wa le ndzeni .
Leti i timhaka leti eka tona ku nga riki na ku kanetana .
Sweswo swi fanele ku va xikongomelo xa nghingiriko wa hina .
Minongonoko ya hina yi katsa :
Xivangelo hi leswaku ndzingano a wu fikeleriwi hi ku tirhisa nawu .
Nakambe , ndzi hoyozela muviki ku va a vurile mhaka leyi .
Sweswo i ndlela yi ri xoxe ya ku xi endla .
A swi kumangi ku tsakeriwa .
Nkoka wa xona a wu kanakanisi .
Migingiriko ya phurojeke leyi hi leyo hambanahambana no va leyi ya ha yaka emahlweni .
Ku ta va ku ri ku tlanga hi nkarhi .
Ndzi lemuka hinkwaswo leswi va swi endleke .
Swidingo swa vuleteri , mikarhi yo tala , swi vekiwa hi vakhanselara na vatirhi va ka masipala .
Ndzi swi vona tanihi mhaka ya nkoka swinene .
Kwalaho hi laha ku cinca ku faneleke ku katsiwa kona .
Kutani hi na mfanelo yo teka magoza .
Xinene ngopfu .
Swoleswo a swi vuli leswaku vutomi bya olova endzhaku ka ndlandlamuxo .
Swo fana , migingiriko yi taya hi voko ra nawu .
Hlamusela nkoka wa malawulele ya nhova .
Mhaka ya vumbirhi i ya mayelana na xiyimo xa matiko lama ha hluvukaka .
Phepha ra ( wasi , pinki , xitshopana , basa )
U tiyisile loko u vula leswaku lexi I xiphiqo .
Xana swi , hambiswiritano , ringanile ku vula sweswo ?
Rimba leri ra ntwanano hi lerinene , hi ku vona ka mina .
Hi fanele ku nyika tihlamulo eka vaaka tiko va hina .
Naswona sweswi i manyala ya kona !
Pfhumba ro lwisana na vukungundzwana eka mfumo wa muganga .
Xiviko lexi xi simekiwile eka timhaka tinharhu ta masungulo .
Sweswo swi hi nyika miehleketo ya vukulu bya xona .
A ndzi nga swi amukeli leswo .
Swoleswo swi nga endliwa hi ku tirhisa vhoti yo ava .
A wu ri ntsako lowukulu ku tirha na yena .
Ku hava nkarhi wo lahlekeriwa .
Ha swi tiva leswaku swo tala swa ha lava ku endliwa .
A ku na tinhlamulo to olova .
Pholisi yi fanele ku va leyi faneleke hambi eka mikarhi ya nkitsinkitsi .
Nongonoko , eka lembe leri hundzeke .
Xiave xa mabindzu xa khutaza .
Swi tlhela swi va na nkoka swonghasi eka vuxaka bya le handle na nhluvukiso .
Sweswo ku ya hi miehleketo ya mina , a swi ta va endlelo ra xiyimo xa le henhla ku tlula hinkwaswo .
Xana hi yihi nhlamulo ya xikoxo lexikulu lexi ?
Sweswi ndzi ta tsakela ku veka kahle masungulo ya miehleketo yo hoxeka .
A ndzi lava ntsena ku veka kahle sweswo hi ndlela leyi nga kanakanisiki .
Hi mpimo wa le hansi , sweswo swi vile kungu ku ringana malembe .
Hi tshemba leswaku ku aka hi vuntshwa ku vile kahle na ku famba hi nawu .
Ndzi tshembha swinene leswaku hlanganelo wa ntwanano wu ta amukeriwa mundzuku .
Hi yexe .
Loko kuve ku tava na ku vaviseka hikwalaho ka leswi , a swi ve tano .
Ndza khensa hikokwalaho .
Leswi i ntsena leswi tshikileriwaka eka eka xiringanyeto xexo .
Ndzi amukela miehleketo leyi .
Hanyelo ra kahle hi vutihlamuleri ri nghenisa xiavi eka matirhelo ya kahle ya swiyenge hinkwaswo swa nongonoko .
Mi nge ndzi mi nyika swikombiso swimbirhi swa leswi .
Leswi swi ta tiyisa ntalo wa hina ku fikelela mitlhontlho ya hina , swi nga ri na mhaka leswaku hi yihi .
Ku tshemba ka ku tiyimisela ka tinxakaxaka ku le mahandzeni ya tindlela .
Xana u nga hlamula njhani eka sweswo ?
Sweswo swi ta hi nyika vuhlayiseki lebyikulu ngopfu bya swa le magondzweni .
Kambe swi fanerile leswaku hi va .
Se hi ta eka ku hoxa xandla ka vaviki .
Ndzi tshame ndzi ri karhi ndzi endla leswi tanihi xirhangana mikarhi hinkwayo .
Ndzi tlhela ndzi ehleketa leswaku xiyimo lexi a xi amukeleki hakunene .
Ku katsa mahungu eka :
Hilaha muviki a vulaka hakona , va tirha ntirho wa nkoka .
Khanselara wa wadi :  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Hlawula maendlelo yo yelanisa ku landzelela na ku seketela nhlawulo lowu .
Swa tikomba onge hi humelerisile lexi nkarhi wu fambile swinene .
U nga sivela mafu emapatwini ya hina .
Tanihi laha ndzi vuleke , swilaveko swa vutomi swa tlakuka .
Swoleswo i mhaka ya ntiyiso leyi nga kona eka xiyenge xa swa swihahampfhuka .
Tanihi sweswo , hi ta kaneta ndzimana leyi .
Vanhu va matiko lawa ku tale lavatsongo swinene .
Swi tlhela swi kombisa xilaveko xa mahungu yo tala .
Rivilo ro hundzula hi yona mhakankulu .
Vekisa eka miako ;
eka tindhawu leti landzelaka :
Swi nga vonaka eka ku humelela ka hina .
Nxopaxopo wa swa rimbewu i goza ro sungula eka nkunguhato lowu langutaka swa rimbewu ku va ku yisiwa emahlweni ndzingano wa swa rimbewu .
Rhekhoda nxopelo wa wena .
U nge kumi mali ya mpfuno ya mfumo loko u tshama eka ndhawu leyi seketeriwaka hi mfumo hi timali .
Hi fanele , endzhaku ka nkarhi wo leha , ku famba hi ndlela leyi .
Vukorhokeri bya xihlamulano bya matsalwa ya xinawu .
Ndzi pfumelelana na yena hi ntalo eka leswi .
Hi fanele ku va kucetela ku va va va erivaleni swinene .
Ku hava swivangelo ku tshembha leswaku ntlimbano wa nhlangano a wu nge yi emahlweni ku engeteleka .
Swileriso mayelana ni ku cinca ku nyikiwile .
ku yima ku
Tikomiti ta Tiwadi i ndlela leyi fambisaka mahungu exikarhi ka lava nga na xiave , kutani ta laveka ku va ti tiva endlelo ra mbulavurisano .
Hambiswiritano , hi xisiwile .
Mavito ya switarata leswi nga ta va swi pfariwile hi lama landzelaka :
Swivangelo leswi hinkwaswo swi fanele ku lulamisiwa eka nkarhi lowutaka .
A ku ri , hambiswiritano , ntokoto wo pfuna swinene .
Hlamusela tindlela ku kumbetela xilaveko na swikongomelo swa nhlengeletano .
Tinhlamulo ta swivutiso ti laveka hi xihatla .
Ku suka eka vonelo ra hina , leswi swi na nkoka hakunene .
I incini mongo wa endlelo ro tano ?
Hikokwalaho i swa nkoka swonghasi leswaku hi landzelela xileriso lexi .
Nthyakiso ku suka eka Swikepe
Switandzhaku eka vanhu lavo swela ku tlurisa i swikulu swinene .
Swi yimela engetelo wa le henhla eka nhlayo ya tiposo eka ka nkarhi lowu .
Hikwalaho ka yini hi lava levhele ya le henhla yo kula ?
Hlamula eka xinavetiso lexi vekiweke eka maphephahungu .
Nhlamulo yi le rivaleni : va fanele ku seketelana hi ku nyikana miehleketo .
Swikongomelo swa kona i :
Namuntlha hi ku yimela mfumo ndzi ri hi mi twile .
Lava matimba va fanele ku teka xiave xa vona emisaveni .
Ndza ti sola ka sweswo .
Ndzi kombela leswaku ku tekeriwa enhlokweni swipimelo leswi nga ni mihandzu .
Lowu i ntirho nkulu wa mixo .
Ku yiviwa ka swifuwo a kuri ntlhontlho .
Vadyondzisi a va boheleriwi eka swikombiso leswi ntsena .
A hi fanelangi ku tsandzeka eka ku ringeta loku .
Ndzi kombela leswaku mi nga pfuli njhekanjhekisano wo yisa emahlweni eka nkarhi lowu .
Leyi i ndhawu yo tika swinene .
Hi fanele ku tirhana na xona hi ndlela yo hlawuleka swinene .
Hi hundzile eka magoza yo sungula ya nkayakayo lowu .
Vanhu vo tala va na matitwelo lawa u nga se hlangana na vona .
Kambe nkarhi lowu i mhaka leyikulu swinene .
Leswi swi amukeriwile .
Ku tsandzeka sweswo , mimpimo yi fanele ku va yi ri ehenhla hilaha swi kotekaka hakona .
Xa vumbirhi , ku ni xivutiso : i mani a endlaka yini ?
Ndzi tsakile .
A ndzi voni leswi mhaka ya nkoka yi nga ta va swona .
Leswi swi tlhela swi vumba migingiriko hinkwayo ya ikhonomi .
Ku veka swikongomelo swa ku cinca ka nkoka swi nga koteka ntsena loko switiviwa swa masungulo swi kumeka .
Swipimelo swa khoto swi vekiwile eka milawu ya khoto naswona hi leswi landzelaka :
Xana hi vona leswaku hi fanele ku teka goza ro yisa emahlweni ?
Se xitshunxo xa hina eka leswi hinkwaswo i yini ?
I xitirhisiwa lexi faneleke ku avelaniwa .
Maendlelo yo fikelela ntwanano
Swi khomisa tingana xi tekile nkarhi wo leha swinene .
I nkateko eka mina ku vulavula na n'wina hi nkarhi lowu wa nkoka .
Ndzi kombela na meyara a endla swo fana .
Nyika swivangelo swa MUNE ku seketela nhlamulo ya wena .
Nghenelelo wo va na vuxiyaxiya kutani wu ta vumbiwa endzhaku ka sweswo .
Ku va phurojeke yi humelela swi na nkoka leswaku mitirho ya xirho xin'wana na xin'wana xa xipano yi hlamuseriwa kahle .
Hi nga nyika swivangelo swo tala swa kahle eka sweswo .
Leswo a swi nghenisiwanga .
A ndzi ta tsakela leswaku swivutiso leswi swi hlamuriwa .
Hikwalaho swa laveka ku va na baloto ya vunharhu .
Ndzi pfumeleleni ku hlamula swivutiso swi nga ri swingani swo kongoma swinene .
Ndzi amukela xiviko .
Ku laveka ndzinganiso lowu twisisekaka eka xiyenge lexi .
Loko va yima ku kondza va kumiwa , va ta langutana mixupulo yo tika swinene .
Hikokwalaho , hi seketela leswi nga vuriwa .
Xana ku nyikiwe yini ku seketela leswi ?
Ku nga si pfariwa , a ndzi ta tsakela ku tshikelela leswi landzelaka .
Hi marito lawa matsongo ndza mi amukela na ku navelela hinkwerhu nhlengeletano yo tswala mihandzu .
U nga ha vutisa , hikwalaho ka yini swi te tani .
Mhaka yo sungula .
Ndzi nga mi byela leswaku hi endlile xikombelo xo kongoma .
Tsala nhlayo na nhlokomhaka ya tsalwa leri u ri hlawuleke , xikombiso :
Hi ku endla tano , va fikelerile ku ya emahlweni ko nyawula .
Nhlengeletano yi kumile leswaku ku ni xivangelo xo tlangela .
Leyi i mhaka yo vilerisa ngopfu etikweni ra mina .
Leswi swi languteriwe ku hela emakumu ya Mhawuri .
Hlamusela nkucetelo wa ndzavisiso wa makete eka nhlangano .
Hi ta tsakela ku alana na mavonelo lawa hi mpimo wa le henhla swinene .
Nomboro ya vathoriwa
Khombo ra kona , xi le ku engeteleni .
Loko swi nga ri tano hakunenenene ku fanele ku va na xintshuxo eka sweswo .
Pfumala nkateko , sweswi se swi hlwerile ngopfu .
Hambiswiritano , xiviko lexi xa ha ri ekule swinene ni ku ringananisiwa .
Mulanguteri : Ndzi lava vutomi bya mina .
Ndzi tshembha a hi mhaka ya leswaku a hi languteli nchumu ku suka eka vatatana .
Xo sungula ndzi pfumelele ku tivisa pulani .
Vukhongeri i bya nkoka .
Xi ta tlhela xi va xikombiso xa vutlhari .
U hundzile emisaveni hi Nhlangula lembe leri nga hundza .
Hikokwalaho i tidyondzo tihi leti nga kumekaka eka leswi ke ?
Xavumbirhi , hi nga vula leswaku hi ta sindzisa mindziho .
Ku humelela yini loko u ri hava . .  .
Hi nga si pfala , a ndzi ta rhandza ku tshikilela leswi landzelaka .
Naswona swi tiviwa hi mani ?
Ndzi tlhela ndzi va na mhaka ku yi vula mayelana na endlelo .
Switiviso eka mhaka leyi swi ta endliwa hi ku famba ka vhiki .
Hlamusela muxaka na xikongomelo swa ku phurosesa data .
Leswi swi katsa vanhu lava va nga ni vutsoniwa .
A ndzi fanele ku vula sweswo hikuva ndzi lo hlundzuka .
A ndzi vulavuli hi timbabva laha .
Nhlamulo yi tshame ekusuhi na mina .
Ku tlhela kuri ni mpfumaleko wa vatirhi lava tokoteke endhawini .
Mangala gingiriko wa vugevenga eka maphorisa .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku hi ta vhota hi hambana na ku cinca loku .
Ku cinca ku Cinca Kwihi ?
Hi kotile ku engetela mpimo wa hina na ndlandlamuko wa ku tirhelana ka tinxakaxaka .
Hi lava makete ku va wu boha swinawana .
I xiyimo xo ka xi nga enerisi swonghasi lexi hi nga eka xona .
Swi , hambiswiritano , ya mahlweni swi va nawu .
I mhaka ya vululami na ndzingano .
A nga se endla tano .
Ku vuriwa yini hi ku chavela xibalo ?
Hi nyika mavonelo hi ku angarhela ka ntirho lowu endliweke , ntirho lowu nga ku yeni emahlweni na ntirho lowu nga ta endliwa .
Munhu u tshembela eka mphakelo wa mati yo tenga leswaku a kota ku hanya .
A ndzi nga ri na nchumu wo wu tumbeta .
Hi veke tindlela ku fikelela mitlhontlho leyi .
A swi fanele ku tirha tanihi ngopfungopfu masungulo yo antswisa vuhlayiseki .
Hinkwaswo leswi tikombaka swi ta humelela eka vumundzuku bya vanhu hinkwavo .
Dyondzo i nyangwa ya ku humelela eka vumundzuku bya hina .
Leswi na swona i mhaka ya xidemokirasi yo fikelela mahungu .
Naswona ku na tindlela timbirhi ntsena to endla leswi .
Ku hunguta ka ku yirisiwa eka matirhelo ya mabindzu no khutaza ku kula ka mabindzu lamatsongo .
Loko swi nga ri tano , xi ta biha .
Mi nge ndzi mi byela leswi ntlawa wa hina wu lavaka swona .
Vutihlamuleri byo avelana na ntlawa hinkwawo .
Switandati leswi swi tirha eka swiyimo leswi landzelaka :
A ndzi ndzexe eka ku tivutisa swivutiso leswi .
Manghenelo ya hina lembe leri a ya nge hambani .
Ndzi langutela nseketelo wa wena lowu yaka emahlweni eka sweswo .
Makungu ya vulavisisi ma ta laveka laha ma nga riki kona .
Leswi swi cincile sweswi .
U byeriwile ku suka epurasini lerintshwa .
Sweswi ndzi ta eka vundzeni bya xiviko .
Ku famba ka nhlayo yinyingi na ku angula ka vanhu .
Vutshunguri byi le ka swiyenge swimbirhi :
Ndzi seketela xiphemu xa lava yisaka emahlweni .
Swofamba
Swikukwana swo ringanele ku oxiwa swi fanele ku tlhaveriwa hi ku hatlisa .  .
Xiviko xi nga hetisa manghenelo mayelana na mhaka ( hi yihi mhaka ya kona , xana u nghena hi ndlela yihi eka yona , hikokwalaho ka yini u ri eka yona ) na leswaku hi rihi goza leri nga tekiwa naswona hi swihi swo engetela leswi swa ha faneleke ku endliwa .
Ndzima leyi yi xopaxopa ntikelo wa sisiteme ya sweswi ya midende ya vanhu eka hunguto wa vusweti .
Lowu i ntiyiso eka :
Ndzi tshemba leswaku leswi swi nga va matimba yo ya emahlweni .
Endla nawu wa matikhomelo
Xin'wana na xin'wana xa swona xi na swiphiqo swa nkoka swa tipolitiki na ikhonomi
U tshama a ri karhi a ri na nkarhi .
Xavumbirhi , sweswi vhoti yi hambanile na leyi ya nkarhi lowu nga hundza .
Mhaka ya vumbirhi ya nkoka i i xiyenge xa swa vanhu .
A hi swi kotanga ku hlayisa leswi .
Ringanyeta bindzulo wo hetelela .
Ndzi seketela nkunguhato wa ntirhisano lowu tiyisisiweke .
Ndzi tsakela ku ku hoyozela eka ku humelela loku .
Hi lulamile ku seketela maendlelo lama hi ntalo .
A ndzi nge tsakeli ku vona ku nga twisisani kwihi na kwihi ku humelela laha .
Hi tlherile hi kambela xivandla xa nhluvukiso .
Hambiswiritano , ntirho wa karhi ku endliwa eka leswi .
Ku nghenelela ka vaaki ku tama ka ha ri ntlhontlho eka timasipala to tala .
I masungulo yo ka ya nga ri kahle .
Xiyenge lexi xi fanele ku langutana na swiphiqo leswi landzelaka :
Lexi hi lexi hi xi dyondzeke eka nkanerisano lowu .
I ndlela yo fika emakumu - vutomi byo antswa eka hinkwerhu .
Ku ni nxungeto lowu nge xidemokirasi xi ta voneriwa ehansi swinene ngopfu .
Kambe swilo swi ta humelela , hambiloko hi nga endli nchumu .
Va nga ha vekiwa eka swivandla swa vona endzhakunyana .
Eka mhaka leyi exikarhi ka vatatana na vamanana .
Nguva ya lembe leyi mavele yo oma ya tshoveriwaka hi yona .
Leswi swi tirha ngopfungopfu eka xiyenge xo ka xi nga ri xa mfumo .
A swi ri rhijisitariwa sweswi ?
Kambe hi nge tshembi ku endla leswi ku ri hava mpfuno wa vanhu lavantsongo hi voxe .
Ku hangalasiwa ka vumbiwa swi tisile ku cinca ka nkoka eka mhaka leyi .
Xo sungula , i incini swintshunxo swa nkitsinkitsi lowu nga kona sweswi .
Ha swi tiva leswaku leswi i xiphemu xa nkoka swinene .
I , hi ku vona ka mina , ndlela yo twanana yo enerisa swinene .
Ku ariwa ka kungu ra hina ra xiboho swi khomisa tingana .
Hikokwalaho hi fanele ku va hi tiyimiserile ku hlayisa mikarhi yo heta hi yona .
Matimba na mitirho
Hikwalaho ka yini swi vile tano ku va a pfumeleriwa ku tshama eka nhlengeletano leyi nga riki ya mani na mani ?
Ku averiwa ka ku cincana na matiko ma le handle swi lawuriwa hi swivangelo leswi landzelaka :
Mintsengo ya ndhawu ya vumaki yi le hansi ka vulavisisi .
Sweswo a swi ri kahle swinene naswona a wu ri nchumu lowu lavekaka ku wu endla .
Palamende yi xi amukerile .
A hi mhaka ya mipimo ya swa mahanyelo .
Leswi swi tlhela swi va mayelana na mhaka ya vutitshembi .
A hi endleni hinkwaswo leswi hi swi kotaka kuya eka nhluvukiso wa tona .
Naswona loko xi fanele ku lawuriwa , njhani ?
Tiko ra mina a ri ri ku tirheleni ka leswi malembe layo tala .
Pheji rin'wana na rin'wana i ku hlula .
Swihangalasamahungu swi sola Holobye wa Timhaka ta Mati .
Hi hava swiphiqo swo karhi ni matiko lawa .
Xo biha , a swi tali ku famba hi ndlela yeleyo .
Hi simekile tiphurojeke ta masungulo to hambana na ku nghenelela ko hlawuleka ku lulamisa mhaka leyi .
I nawu lowu teke hi nkarhi wa kona .
A hi tiyisiseni leswaku swa tleketliwa no fikisiwa .
Hi vulavule hi mayelana na endlelo ro kurisa .
Nkarhi hinkwawo a hi tshembha leswaku swikhirhi leswi a swi nga twali .
Kanela nhlamulo ya wena .
Ku kanetana loku i ka nkoka ku lava nyingiso wa ku tlhelela endzhaku loku .
Vurimi hi wona ntirho wu ri woxe lowu nga pindzula na ku tumbuluxa mitirho .
Se i nkarhi wa leswaku swiboho swi tirha .
Lexi a xi nga tirhi .
Xin'wana xa swiletelo hi lexi fambelanaka ni eneji leyi tirhisiwaka nakambe .
I swa nkoka ku suka hi hundza marito hi ya eka ku endla .
Xin'wana xa nkoka i ku kondletela swa mabindzu eka lava nga tirhiki .
A nga kona namuntlha .
Hi seketela lexi hi timbilu ta hina hinkwato .
Hi swo sweswo , ha va seketela hinkwavo .
Xo hetelela , ku ni kavanyisa wa tindhawu ta vukorhokeri .
Ndzi tshembha leswaku vonelo leri ri amukela hi vo tala va vatirhikulorhi eka mfumo .
Ku landzelela milawu swi le henhla .
Veka ku tshemba ka wena eka mina !
Hi ku engetela , ku vulavula hi ku angarhela , xikongomelo i ku hunguta mpimanyeto .
na Vayimeri va Vumaki
Eka timhaka to tala swi sivela ngopfu .
Tinhlayo ti nyika miehleketo ya mpimo wa mhaka .
I ntlawa wihi wa malembe wu nga na wona :
Xiave xa wena xa tlangeriwa swinene .
Xikombiso xa endlelo ra ku ololoxa xiphiqo xo fikelela xiyimo xa KU HLULA naswona i xitirhisiwa xa nkoka eka endlelo ra vulamuri .
Vamanana na vatatana , lowu i mpimanyeto wo biha .
A ku ri na xivangelo xa xiboho lexi xana ?
Ntirho wa vateki va mahungu a wu nge tshikileriwi ku hundza laha .
A ndzi tivi kahle kuri masungulo ya ntlhontlho wu tava yini .
Khakhuleta leswi landzelaka hi mayelana na x :
Eka leswi hinkwaswo , ha mi xixima .
Hi ta va hi vhotela xivandla xexo .
Hi swona swi endleke leswaku hi va hi kunguhatile swipimelo swo tala swinene .
Khombo ra kona , ka ha ri na ku pfumaleka ka le erivaleni ka switirhisiwa
Xikombiso , hlamusela nkarhi wa matimba .
Rero i tlhelo leri ndzi tsakelaka ku nghena eka rona .
Vamasipala va muganga va ni vutihlamuleri bya mitirho leyi landzelaka :
Naswona ku hava milorho yintshwa yo khomelela .
A hi va pfuneni ku endla vuvekisi byolebyo .
Vanharhu lava ha riki exibedhlele va le ka xiyimo xo tshamiseka .
Hikokwalaho ka yini hi nga veki xiyimo erivaleni ?
Khakhuleta mpfhuka exikarhi ka swikepe swimbirhi eka nkarhi wolowo .
Xivangelo xa nkayivelo lowu a xi tiveki .
Hileswaku leswi i swilo leswi hi swi tekaka swi nga tiyisisiwangiki ni kantsongo .
Hambiswiritano , a xi si hlangana na angulo .
Ndzi ta pfala .
I , hikwalaho , ntwanano wo antswa ku tlula vuxirho byo helela .
Xivumbeko xi ta hlamuseriwa .
A swi nga olovi ku teka xiboho xa maendlelo ya hina .
Ndzi kumele nomboro yeleyo .
Demokirasi yi vula , xo sungula , ku xixima nawu .
Xiboho i masungulo ya ku teka magoza sweswi .
Mahungu ya nkoka ya pfhumba ra dyondzo ra ndyangu wa hina hi lama landzelaka :
Yuropo ke a yi ta va na ku pfuna swinene eka ku teka swiboho .
I ntlhotlho na nkarhi wa ku vuyerisa .
Kambe i swa nkoka naswona ku yimisa vanhu ku endla vugevenga rosungula .
Mhaka ya vumbirhi leyi ndzi yi vulaka i mayelana na mhaka ya vuhlapfa .
Ku fanele ku va na goza ro yisa emahlweni laha .
Ndzi vula n'walungu yi tirhisana na dzonga .
Hi fanele ku engetela vuhlayiseki .
Ndzi ta tsakela ku kombisa leswi hi xikombiso xa sweswi .
Vukorhokeri bya vuhlayiseki bya Xibedhlele xa Nhlangano wa Xihambano .
Xana hikokwalaho ka yini , hi nga fanelangi ku angula ?
Leswi swi komba leswaku a hi ri entiyisweni .
Naswona ndza tshembha i xiyenge xa dyondzo xo onha lexi yimeke .
Ku vona leswaku vuswikoti byo phakela eka nhluvukiso wa ikhonomi byi tumbuluxiwa eka xiyimo xa mfumo wa miganga .
Leswo na swona a swi amukeleki .
Machudeni va fanele kuva va tilulamisile eka mahlelelo ku landzela pholisi ya mahlelelo ya vandla .
Vabohiwa va na mfanelo yo hloniphiwa naswona va fanele ku khomiwa hi ndlela ya vumunhu .
Hi vona lava ku vileriwaka hi vona .
Ntlhanu kumbe tsevu wa swivutiso leswi kongomaka swinene .
Xana hi twisisa yini hi ku hlamusela ?
Vadyondzisi va nongonoko va fanele ku tshama na leswi emiehleketweni :
Hakunene ha swi sola .
Rihanyu ra vaaki na nsirhelelo wa vaxavi swa fambisana .
Swi ta sirhelela mirhi ya miliyoni ni ku dya mali yitsongo .
Sweswo swi ta humelela .
Hambiswiritano , ku ni ku ya ehenhla swinene eka nxungeto wa matirhiselo yo biha na ya nthyakiso .
Ku suka eka Khomixini leyi hlawuriweke ravumbirhi , ha pfumelelana eka timhaka leti :
Xa vunharhu na xo hetelela , ku na mhaka ya ku leha ka nkarhi wa xona .
Nkoka lowu wu tiyisisiwa hi mikanerisano ya nkuriso .
Ndlela yo tumbuluxa xinakulobye eka ku sivela vugevenga emugangeni .
Ndza tshemba sweswo na swona swa koteka eka mhaka leyi .
A hi endli leswi swi va empfhukeni ntsena .
Nxavo wa tsalwa :
Swi endli kahle .
Hi ku komisa hi le ku twananeni na muviki .
Swiviko swi ringanyeta leswaku ku tlherisela xiyimo swi vula ku laveka ka leswi landzelaka :
Matirhelo ya makete lowu pfulekeke wa le ndzeni ya fanele ku xiximiwa .
Kuna mhaka yo avelana eka tiphotifoliyo .
Hi tlangela ntsena ku fikelela malembe loko hiya eka tlhelo leri faneleke .
Sweswi , i swifumi leswi vuyeriwaka .
A ndzi kumanga nhlamulo ya xivutiso lexi xo kongoma .
Hikwalaho ka sweswo , xileriso xa mafundza xi fanele ku endla ku hambana loku .
Ikhonomi ya hina yi lava ku cinciwa ku fikelela swilaveko swa vanhu va hina hinkwavo .
Sweswo a hi xilo xo tinyungubyisa hi xona .
Xiviko xa mina xi fanele ku ringeta ku pfuna .
Ku andlariwa ka phurojeke etlilasini ku vile erivaleni no tirha kahle .
Vatatana va veka ku humelela ka vona vinyi eka swivangelo leswi nga cinciki
Xivutiso i loko maendlelo lawa ya ringene .
Mukhomixinara , ndzi navela ku veka xivutiso xo koma xo engetela .
A ndzi nga tivi hilaha xiboho xexo xi endliwe hakona .
Loko kuri hava n'wina a ku na nchumu lowu susumetaka .
Hi ku ya hi tipulani ta xiyenge , hi kumile leswaku ku ni mpfumaleko wa ntirhisano .
Tsalwa ra timfanelo ri langutisiwa hi Palamente tanihi xiphemu xa rimba ro anama ra pholisi ya rixaka .
Timhaka leti faneleke ku tekeriwa enhlokweni
Eka xiviko xa mina xo vekiwa exitulwini ndzi vule leswi landzelaka :
I mani a nga ta cinca ndlela leyi swilo swi nga xiswona ?
Lexi hi lexi ndzi faneleke ku xi vula eka wena .
Leswi i nchumu wuntshwa eka nawu wa hina .
Swi na nkoka swonghasi eka hina ku teka goza hi ku hatlisa .
xilo
Xikombelo xa ku hundzula hi nomo xa kanetiwa .
Xifundzankulu xa Kapa-Vupeladyambu na xona a xi siyiwi .
Ku na swivutiso swimbirhi laha leswi swi nga na nkoka swinene .
Nkwama wa le ndzhandzheni wa swikweleti na nkoka wa mikavelo leyi nga riki ya mfumo yi kumeka eka swiviko hinkwaswo .
a ku nge vi xintshunxo xa swa tinyimpi eka nkwetlembetano
Vanhu va dlayiwile .
Sweswo hi nkhaqato hi laha hi yimaka kona eka nkarhi lowu .
Kambe , ndza kombela , a swi tlheli swi va kahle .
Hambi ku humelela yini kumbe yini , ku tihumesa a swi le ka ajenda .
I ntirho wihi va wu endlaka eka :
Xivulavuri i ____ wa ntumbuluko .
Hileswaku sweswo i mhaka leyi hi nga langutana na yona laha .
Ntikelo wa xihoxo lexi hi lowu landzelaka :
A ku na nchumu wa muxaka walowo tanihi xifambo handle ka mphakelo wa eneji .
Machudeni ya ta dyondzisiwa ku :
A ndzi ta kombela leswaku u komisa .
A ku na xihlawuhlawu eka tindzimi eka kungu leri .
Vito ra Mfumo
Va ha ri na ndlela yo leha yo yi famba .
Ndzi tshembeni , leswi i xilo xin'wana lexi va nga ta ka va nga xi rivali .
A hi mhaka ya vuhlayiseki emagondzweni .
Kambe ka ha ri ntiyiso leswaku a hi tikhoto hinkwato ti endleke tano .
Ndzi tsakela ku va ni mbhasiso eka mhaka leyi .
Ku veka timali ku fanele ku hangalasiwa hi ku landza nhlayo ya vatirhi na milandzu .
Sungula XIYENGE xin'wana na xin'wana eka pheji rintshwa .
U hlayise mali yo tala !
Mabindzu lamatsongo sweswi a ma kumi mbuyelo ku suka eka swiendleko .
Nhlokomhaka ya nawu
Hikokwalaho , ndza tshemba leswaku sagwadi leri ri fanele ku herisiwa .
A swi cinci .
Mayelana na leswi , hi le ku endleni ndzima yo tsakisa .
Sisitimi ya mbeleko wa xisati .
Ha khensa , Phuresidente .
Xo sungula ku tiva mixaka ya ntlimbo i ku hlamusela leswaku ntlimbo i yini .
Leri i tiko ra hina naswona a hi riphabiliki ra banana .
Xana ku Tirhisa ku Phorisa ku hi yini ?
Muako lowu a xi vekiwile eka wona a wo va ni makamara mambirhi ntsena .
Ndzi tshemba leswaku u ta endla leswi , hi nkarhi wa mundzuku
Xana hi dyondzile eka lexi ?
Kambe swa nkoka swinene xi hi nyika ku angula ku engetela nseketelo .
Nxupulo , eka xiyimo xo karhi , wu nga ha kanerisaniwa hi wona .
Vuswikoti bya ku humelerisa nongonoko wa nhluvukiso ;
MAFAMBISELO YA HUVO YA RIXAKA
Kambe swi njhani ku endla tano ?
N'wangulano wu fanele ku va erivaleni na ku va wo tshembheka .
A ndzi ta rhandza ku endla tipoyinti tinharhu eka mhaka ya kona .
Hikwalaho ka yini lexi xi ri na mhaka ?
Malakatsa lama vangiwaka hi xihumelelo ya fanele ku hungutiwa , ya tirhisiwa nakambe ya pfuxetiwa .
Entiyisweni , hi lava ku endla swo tala eka mabindzu lamatsongo .
Lexi a hi lexi hi nga eku ringeteni ku xi endla .
Ndzi ta vula marito yo karhi ntsena eka switsongo swa swona .
Tanihi rimba ra pholisi swi pfuna ku :
u seketela khanselara wa wadi , kambe a nga sivi ndhawu ya khanselara wa wadi .
Swi na vutihlamuleri byo vona leswaku minxopaxopo ya tirhisiwa mikarhi hinkwayo .
Ntirho wun'wana wu ta endliwa mayelana na gezi .
Khume ra malembe i nkarhi wo leha swinene loko u nga tirhi .
Hina swo tala ku swi tlangela namuntlha .
A ku vangi na ku tiyimisela ku hluvukisa tiyuniti leti saleke .
Ndzi ehleketa leswaku hinkwerhu ha twanana eka leswi .
Hakunene hi fanele hi kota ku fambisa timhaka ta hina hi vuswikoti .
Mavonele ?
Hambiswiritano , a hi le ka xiyimo xexo .
Swi nge koti ku ya emahlweni .
Mpfumelelo na vulavisisi bya swa sayense swa laveka ku va swoleswo swi humelela .
A ndzi nga ngheni ka vuxokoxoko .
Ndzi khensa leswi u swi vulaka .
Mimovha leyi hlayisekeke i xiphemu xa nkoka eku endleni leswaku magondzo ya hina ya hlayiseka .
Ha swi tiva leswaku lowu i ntlhontlho wo tika .
Khoramu ya nhlengeletano ya komiti yo tsundzuxa i swirho swo tala swa yona .
Ndzi nga ku tshembisa leswaku ndzi ta swi endla hi xihatla .
Xavumbirhi , mi vutisa matshalatshala lama hi nga ta ma endla .
Xana i incini Huvo ya Dorobankulu naswona yi tirha njhani naa ?
Mikarhi hinkwayo i ntsako ku hlamula swivutiso leswi .
Leri ku tava endlelo leri yaka emahlweni , kambe swi le rivaleni leswaku ku hatlisisa ko tala ka ha laveka .
Hlawula xintshuxo xo antswa kutani u endla xikombiso xa xikalo xo kamba :
Ku tirhisana ku lulamisa mitlhontlho leyi nga sala :
Entiyisweni , nhlayo ya vanhu va boheke ku landzelela endlelo ra swa nawu leri faneleke .
Laha hilaha hi nga laviki khumbi :
U vurile leswaku :
Ndza tshemba ku ta tirhaniwa na swona sweswinyana .
Hi fanele ku susa timhaka leti naswona hi fanele ku swi endla hi xihatla .
Xo sungula eka hinkwaswo , i incini leswi xiviko lexi xi nga hi mayelana na swona ?
Ku nga ri hileswi ku tlula mamiliyoni ya mitirho yi nga lahleka .
Xana leswi swi nga mpimo wo fika kwihi kuri i mbuyelo wa nxavo wa le henhla wa mafurha handle ka matirhisele ya le henhla ?
I khale ndzi tshembisiwile maendlelo ya xiyenge lexi .
Ntshunxeko wa vukhongeri wu vuriwile .
Hikokwalaho , ndzi seketela mikunguhato ya muviki eka mhaka leyi .
Mijeko yi vula leswi landzelaka :
Ku na ku tshikeleriwa ka rito ra ndzhaka eka pholisi .
Vukumeko bya mati
Languta sisiteme ya swa timali .
Eka leswi ndzi beriwe mandla hi vateki va mahungu .
Sweswi leswi ndzi nga swi vulaka hi leswaku hi le ku endleni ka ndzima .
Se ndzi hundzulukela ela tipoyinti to karhi eka bajete .
Hakanyingi va na vuswikoti swinene eka xivandla lexi .
Hi endlile xiphemu xa hina xa ntirho .
Hakunene , u khorwisiwa hi mhaka .
U fanele ku tisa tikopi leti nga tiyisisiwa ta leswi landzelaka :
Hambiswiritano , se hi fike ekule .
Sweswo swi nga va tano , kambe hi kwihi ku hoxeka loku nga kona eka sweswo ?
Hi tshembha leswaku pholisi ya ntwanano yi fanele ku sirheleriwa .
Ku engeteleka ka mahiselo a swi na nkhumbo eka ntshovelo wa swimakiwa .
Xivilelo xo hetelela hi xin'wana xa nkoka swinene .
Ntirho lowu va nga ku wu endleni wa ndhavuko wu na nkoka naswona wu fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Xikongomelo i nhlawulo wa mfumo wa xidemokirasi .
Sweswo swi vula leswaku swi ta kambisisiwa hi xihatla .
Entiyisweni i nkateko eka mina ku vulavula na n'wina eka nhlengeletano mixo lowu .
Ndzi ehleketa ku ri nkambisiso wu dinga ku endliwa .
A ndzi amukelanga nhlamuselo .
A ndzi ta tsakela ku kombisa swilo swimbirhi hi ku kongoma .
Hi dinga ku tiva leswi hi nga eku swi endleni .
Hikwalaho ka sweswo , ku hava nkwetlembetano mayelana na nsinya lowu .
Nyimpi yo hunguta mpimo wa ntlakuko wa minxavo wu ta ya emahlweni .
Mhakankulu i vukorhokeri bya ntsakelo wa ikhonomi hi ku angarhela .
Kuva na vutihlamuleri hi nkarhi eka Palamente na Vulawuri Nkulu .
Hikwalaho ka yini sisiteme leyi hetisekeke ?
Swikombiso swa ku lumbetiwa koloko i :
Kutani , vamanana na vatatana a hi tshameni hi karhi hi xiyaxiya .
Leswi hi leswi hi swi vulaka NHLUVUKISO WO TIYISELEKA .
Vakhanselara lava hlawuriweke
Swivutiso hinkwaswo eka xiyenge lexi swa boha .
Naswona hi xona xivangelo xa ku va mbuyelo wu nga koti ku enerisa .
Xivutiso lexi ndzi nga na xona , hikwalaho , xi olova ngopfu .
Lexi a hi hinkwaxo lexi nga kona eka xona , hambiswiritano
Leswi seleke i ku endla leswaku swi tirha .
Fomo ya ntsariso ya kumeka laha .
Swipfuno swi fanele ku tirhisiwa hi ndlela leyi nga nga na ntshovelo wa le henhla eka tindhawu to tala .
Hikwalaho ku na xilaveko xo tumbuluxa tindlela to engetela timali .
Leswi swi kongoma ku nga ri ntsena eka vavasati kambe na le ka vavanuna .
Hi swi kotile ku lunghisile xiyimo xo sungula .
Yina njhini ya ndzilo ya khale swinene eAfrika Dzonga .
Nkarhi wa le hansi ka lembe a wu talangi .
a swi humeleli
Lexi i xilo xin'wana lexi hi faneleke ku vilela mayelana na xona .
Khombo ra kona , a ku va ngi na ku tlakuka ku kulukumba eka vuswikoti byolebyo .
A ndzi nga ta vuyelerisa leswi se swi vuriweke .
a ) Magoza ya mphalalo
Na sweswo swi dinga ku cinciwa , ndza kombela !
Kuna leswi vekiweke swo karhi leswi nga kona mayelana na leswi .
Komiti ya Misava ya Xihambano xo Tshwuka
Xexo i xivangelo xa ku va ku ri ni madzolonga ehenhla ka vamanana .
Kuva na timhaka leti hinkwato , na swihoxo switsongo .
Kutani a hi ku aka hi vuntshwa .
Nxopaxopo lowu wu humesile mbuyelo lowu landzelaka :
Va lava ndhawu laha va nga kotaka ku hluvuka .
Ndzi yima na mhaka leyi .
Ndzi langutele leswi , a vula .
Languta matsalelo lamanene eka switsariwa hinkwaswo .
Eka mpimo wa le hansi swinene , tiphurojeke to ringeta ti fanele ku sunguriwa .
Hikokwalaho hi tlhela hi langutela xinakulobye xexo .
Hambiswiritano , a hi fanelanga ku hela matimba
Kambe i incini hi nga eku xi endleni eka rhavi ra vaaki ?
Ku hlawula mitlawa ya ntirho ni ku veka masiku yo maqhinga ni migingiriko
Vamahungu hinkwavo va rhambiwile .
Hi endla hinkwaswo leswi hi swi kotaka mayelana na sweswo .
Va le ku pfuneni tiko ra hina hi tindlela to tala .
A swi koteka ku vulavula na yena .
Na mina ndzi ni ntsakelo eka xivutiso lexi .
Leswi swi katsa antswiso wa switirhisiwa swa hina na nhluvukiso wa swimakiwa .
Hlamusela ntirho wa mali eka ikhonomi .
Leswi swi endla mpimo wa xiphiqo wu kula .
Swivandla swa mune swa nkoka swa ku tirhisana hi leswi landzelaka :
Endzela ko hambana
Swi tikomba ku ri ndzilo wu sungurile hikwalaho ka swihoxo swa gezi .
Leswi swi hi tisa emakumu ka nkomiso wa mbhurisano .
Swi le rivaleni leswaku leswi swi nga ka swi nga yi emahlweni .
Swi ya hi .
Vamanana na vatatana , leswi endliweke swi endliwile .
Ku hava nhlamulo .
Yaloye a kuri mina .
Xa vumbirhi , vunyingi bya mipimo leyi kunguhatiweke hi leyi lwisanaka ni ntshovelo .
Swi tano , a hi rivalanga hi ta timfanelo ta ximunhu .
Ina , ha pfumela .
I yini ?
Loko va swi endlile va tava na ku twisisa ko antswa .
Swi nyika mhaka yo twala eka ku antswisa eka vuhlayiseki .
Khoramu ya nhlengeletano ya khomixini yi tava swirho swa ntlhanu .
A swi mi fanelanga hambi a ri hina .
Hambiswiritano , hi fanele ku koxa .
Lembe leri , hi hlamusele ku lulamisiwa ka minkavelo .
Kambe laha hi laha ndzi sungulaka ku kanakana kona .
A ndzi tivi ku leswi swi ta heta nkarhi wo tanihi kwihi .
Ndzi ehleketa leswaku i thekinoloji ya nkoka swinene .
Leswi swi yisa eka vutlhari byo hoxeka .
Kambe ku ni ku tshemba leswaku hi le ku humeleleni hi ndlela leyi .
Leswaku leswi swi kota ku endleka , ku laveka leswaku vanhu hinkwavo va xifundza va nghenelela .
Hikokwalaho , i swa nkoka leswaku tindlela ti amukeriwa
Sweswo swi tlhela swi va ku hikwalaho ka yini hi pimela vuswikoti .
Kutani sweswi hi fanele ku endla yini ku kota ku swi fikelela ?
Hakunene xilaveko xa ku veka tihlo eka na xona xi hlamuseriwile .
A ka ha fanelangi ku va na ku cinca ka muxaka lowu .
Ku na swo tala leswi faneleke ku ehleketiwa eka xiviko lexi .
Xo sungula , hileswi xi nga xa nkoka no pfuna .
Yaleyo hi yona miehleketo leyi a ndzi lava ku yi nyika .
Xana mi lava ku humesa swiringanyeto swa n'wina ?
Vukorhokeri bya tata tifomo eka khomphyuta byi ndlandlamuxiwile leswaku byi kota ku landzeleleka .
Swi le rivaleni leswaku engetelo wa ku vhota ka vunyingi i wa nkoka swinene .
I swa nkoka ku ringana leswaku tipulani ta hina na ku navela ku fambelanisiwa ni switirhisiwa leswi nga kona .
Mikutlunyo leyi Lavekaka yi ta nyikiwa tanihi hi ndlela leyi :
Ndzi ni tshembo leswaku a va ti kumanga tipilisi .
Tirhisa swilaveko swa Dyondzo ya le Henhla .
Xana hi nga endla yini ku tumbuluxa ntirho lowu hetisekeke ?
Xa vunharhu , ntwananiso wa laveka swinene eka makete wa le ndzeni .
Tumbuluxa xivangelo ku tihlanganisa ni tikhasimende .
Ntirho wa vumaketi a hi ku tumbuluxa leswi laviwaka , kambe ku swi enerisa .
Kuna ku engeteleka ka vuvekisi .
Swihlawulekisinkulu swa malulamiselo lawa hi nga eka wona sweswi ya hlamuseriwa laha hansi .
Ndzi nga ka ndzi yi emahlweni ku hundza kwalano .
Xosungula lexi hi faneleke ku xi lulamisa na mfumo i mhaka ya vugevenga byo kondleteriwa .
Hlamusela milawu ya Vurhangeri bya Xipano .
Xi ta va xiboho xo vonakala na xa le rivaleni .
Hambiswiritano , na mina ndzi na mavonelo mambirhi ma mafundza ku ma vula .
A hi fanelangi ku hetiwa matimba hi leswi , hambiswiritano .
Ku na mimpimo ya maahlulelo yo karhi leyi a hi ta tsakela ku yi landzelela .
Vuxokoxoko byi tlula miehleketo hi ku anama ka yona .
Hi ta amukela xiviko hi swivangelo leswi hinkwaswo .
Sweswo swo va ntsena xiphiqo hi mhaka leyi .
Kutani ku na xiphemu xa vuhlayiseki bya swihari .
Ku nyikiwa ka timali loku nga riki ka mfumo swi na nkoka swinene ku tlula ku nyikiwa ka timali ka mfumo .
Vulehi bya xitsalwana lexi vadyondzi va faneleke ku xi tsala :
Swi le ka mpfapfarhuto wa kungu ra endlelo ku endlela leswaku ndzi nga nyiki vuxokoxoko .
A nga vulangi sweswo .
hi mikarhi hinkwayo
Hi lava ku vona mavandla yo yimela vatirhi yo tiya na ku tshamiseka swinene .
Ntshikelelo lowu wu tisa nxungeto eka vukorhokeri bya swa rihanyo .
Ndzi tsakela ku nyika mavonelo eka swilo swa ntlhanu .
Hi loko swi te tano laha mi nga ta kota ku kambela na xitshunxo .
Xana ndzi xiyaxiyile mimpimo ya vuhlayiseki leyi lavekaka eka ntirho lowu ?
Hi fanele ku vona leswaku ku tekiwa rimitsu no humelela .
A hi nge swi pfumeleli .
Hikokwalaho , ndzi kunguhata leswaku nkwama wu engeteriwa hi ndlela leyi vonakaka .
Sweswo swa hlekisa , hi nga swi endla sweswo hi hexe .
Hi swona swi endleke leswaku hi va hi tlheriserile endzhaku hundzuluxo .
Holobye i mutshamaxitulu wa Huvo .
Ntsengo wa mali lowu faneleke ku hakeriwa wu ta kombisiwa eka swinavetiso .
Sweswo swa soleka .
Siku rin'wana na rin'wana ha tisola hikwalaho ka swikongomelo leswi hi nga si ku swi fikelelaka .
Ndzi ta tsakela ku seketela mahetelelo ya muteki wa mahungu .
Vhoti yi pfulekile .
Dyondza xivulwa lexi landzelaka :
Sweswo a swi fanele ku vevukisa ntwanano eka ku hlaya ko sungula .
Tikomiti ta Tiwadi ti :
Swi vula kuri hi ta vonana kona .
Sweswo hi leswi vaaki va lavaka ku swi tiva .
Hi ta tsakela ku swi vona .
Nongonoko lowu wu pfulekile .
Switsundzuxo swo pfuna ku papalata ku hluleka
Nhlengeletano ya Vandla yo Tihleva
Kombisa ku tiviwa loku landzelaka :
Ndza tshemba a wu nga ndzi khomisi tingana .
Ndzi kombela u hlamula xivutiso xexo .
Swilo swo tala ngopfu swi khomanisiwa na endlelo leri .
Xana va fanele ku endla swo fana swona ke ?
Ku endla hi mphikizano .
Swikongomelo swa nkoka lowukulu swonghasi a swi enelangi .
Ndzi tlakusile mhaka leyi eka mikarhi yo hlayanyana .
Pholisi ya ximanguvalawa yi tile na tinhlamulo eka lexi .
Hikwalaho ka nongoloko lowukulu wa mitirho na matimba ya masipala , vunyingi bya mitlawa yo tala ya mitsakelo yi nga koxa ku va na ntsakelo eka timhaka ta masipala .
Ku hava mpimanyeto wa muxaka lowu wu faneleke ku langutisiwa wu ri woxe .
Ndhurho wa yuniti
Kambe ndzi ehleketa leswaku ka hari hava nkombiso wun'wana edorobeni handle ka ku kula ko avelana .
Swivangelo i Ina :
Vhotela nxiximo wa vavasati eka swiyenge hinkwaswo swa vutomi , ku nga va eka xihundla kumbe tiko .
I nchumu lowu hi faneleke ku tshama hi wu tirha .
Ntirho wa hina hi lowu veke wa xiyimo xa le henhla swinene mayelana ni leswi .
Loko kuri na munghana wo nwa na yena .
Hinkwerhu ha pfumela eka tlhelo rolero ra mhaka .
I swa nkoka swinene eka hina ku va hi tiva sweswo .
Kungu ra vona a ku ri ku hlamarisa n'wamapurasi .
Hinkwavo ka vona !
A ndzi tshembi leswaku sweswo a swi ri swona .
I nkarhi wa ku vula leswaku ku hava tiko leri ri nga roxe .
Xana hi swihi swivangelo swa leswi ?
Leswi swi fikeleriwile hi :
Hikokwalaho , ndzi pfumeleleni ndzi va khensa hi mbilu ya mina hinkwayo .
Ndzi teka vutihlamuleri eka swoleswo .
U vumba xiphemu xa mafambiselo ya xikolo na muganga .
Ku endla tano swi ta rhumela mahungu lama nga hoxeka swinene .
Ku nga ri khale vavanuna lava va ta swi lemuka leswaku a ku na ndhawu leyi va nga tumbelaka eka yona .
Xilaveko lexi i khiya ra kahle ra mafambiselo na ntirhisano wa vutihlamuleri leswi mfumo wu khomelelaka eka swona .
Hi kwihi laha xivilelo xi nga kona xa ku navela ka hinkwavo ?
Sweswo swi fanele ku seketeriwa .
Ntsengo wa muholo wa masiku :
Ndzi navela ku vula vonelo ehenhla ka timhaka timbirhi kumbe tinharhu .
Bodo yi fanele ku tumbuluxa vumbiwa naswona loko swi koteka foramu yo tsundzuxa yi fanele yi endla milawu .
Yaleyo i ndlela yoxe ya ku va ku tirha hi matimba loku ku nga humelelaka .
Sweswi , hakunenenene a hi swi tivi .
Hi yona miehleketo leyo .
Sweswi pholisi i mhaka ya khale .
I incini xi faneleke ku hakeriwa ke ?
Xana ku na xiboho xi nga tekiwa eka leswi ?
Ku ringeta loku ku vangile ku katsiwa ka tifeme timbirhi .
Ndzi ta ku nyika xikombiso xa tiko ra mina .
Vurimi i xikombiso xo nyanya .
Hambiswiritano ku na swihlovo swa mati swo ka swi nga hluvukisiwangi leswi nga tirhisiwaka nkarhi lowu taka .
Leswi i swo vilerisa swinene .
Kutani hi nga vula leswaku hi hlurile .
Ntirhisano lowu wu lava ku beriwa mavoko .
Xo sungula eka hinkwaswo , ku ni ntirho wa varhumiwa .
Pholisi yi hlamusele timhakankulu tinharhu :
Phurogireme yi lava ku vona leswaku nawu wu lawulaka xikolo xa vuleteri wu tirhisiwa hi mfanelo .
Ndzi pfumeleleni ku vula swikombiso swinharhu swa leswi .
Hi tlhela hi va na ku kongoma eka swipimelo swa nkarhi wo koma ku kurisa ikhonomi .
Hi swihi swilo eka nongonoko u twaka u ri ni matimba ngopfu eka swona ?
Mikarhi leyi nga hundza , hina tanihi komiti hi endlile tendzo ta nkambisiso wa swihoxo etikhoto .
Ndzi ehleketa leswaku a hi fanele ku dyondza dyondzo ya nkoka laha .
Tata fomo ya xikombelo hi ntalo .
Swiletelo swa mafambiselo swi tekiwile ehenhla ka ka ku sungula ka Mfumo .
I swo kota ku tisa rihanyo na vuhlayiseki na dyondzo eka vanhu va hina .
Mhaka leyi yi fanele ku herisiwa sweswi swi hela .
Hlamusela ndhawu ya vumaketi eka nhlangano .
Kombisa vuswikoti ku nghenelela eka xipanu .
Xana hi enetekile ?
Xiviko lexi xi nyika masungulo ya kahle swinene yo endla tano .
Lexi i xiphiqo lexi hi faneleke ku xi lulamisa .
Kungu ri tlhela ri boxa loyi a nga ta fambisa vulavisisi .
Ku thoriwa swi tshembela eka swona .
Ndzi lava leswaku hi tirha hi matimba swinene eka xitshunxo lexi xa vunharhu .
Xa vunharhu , ku pfuxeta swa ikhonomi a swi fani na ku pfuna ka ximunhu .
Mati ya misava hinkwayo ya khumbeka .
Swi hundzuke xiviko xa hiseko swinene .
Ndzi ri ina .
Ku tshovela eka xivandla xa vantshwa swi fanele kuva xiphemu xa nkoka xa nhluvukiso wa ikhonomi .
Ndzo va ni maritonyana ku ya vula loko hi ri karhi hi famba .
Tiphurojeke ti fanele ku tirha eka swa mabindzu ya ntiyiso .
Hi fanele ku dyondza kusuka eka leswi ku endlela vumundzuku .
Endlelo leri ro tihlanganisa ri fanele ku hetisiwa makumu ka lembe .
Hikokwalaho , mpimo lowu wu na nkoka eka swivangelo leswi hinkwaswo .
Wa tiva ku i yini ?
A swi laveki ku ya hi tiko ra ximanguvalawa .
Kambe wa swi tiva , ndzi ehleketa hi fanele ku tlhoma mahlo .
Swi fanele ku tekeriwa enhlokweni leswaku tinhlayo leti na tiphesente swi katsa ntlakuko wa mixavo .
A ri muteki wa mahungu la hloniphekaka .
Ndza yingisa na ku landzelela switsundzuxo .
Va amukeriwile .
Ku na swiphiqo swo tala ku tlurisa ku va ku vhotiwa ku kanetiwa .
I ntirho wa vulawuri bya masipala ku seketela endlelo ro lulamisa mpimanyeto hi ku nyika mahungu ya swa timali na ya xithekiniki lawa ya lavekaka .
A swi olovi ku tirhana na ku ninginika ka misava .
Vula laha mukoloti a nga na senthara ya mitswalo leyikulu ;
Ndzi khomiwile hi tingana ku va swi nga amukeriwanga .
Hi fanele ku endla ku humelela ko hlaya eka tlhelo leri .
Hlamusela timhaka ta ku Tirhisiwa ka Nawu na Matirhiselo ya Nawu .
Xihlawuhlawu xa rimbewu a xi ri xiyimo xa xihlawuhlawu eAfrika Dzonga .
Mufambisi wa layisense ya muxaka wolowo hi xivumbeko na hi ku landza mafambiselo lama vekiweke .
Ku tundza hi ku hundza hi le matikweni ya vunharhu swi tala ku ka swi nga pfumeleriwi .
A ndzi kholwi leswaku leyi hi yona ndlela yo famba hi yona .
Xana i mani a faneleke ku va na vutihlamuleri ?
Nawu wa ta mahanyelo eka migingiriko bya ku gangisa tivhoti wa laveka .
Xiboho xa xona .
Kuva xiphemu xa vumundzuku .
Ndzi lava ku engetela ndzi vula leswi :
Hikokwalaho ndzi titwa leri ri ri goza leri tlhelelaka endzhaku .
Nhlayo hinkwayo ya vanhu
Hi laha ku ku pfuna ku pfuna hina .
Ndzi rhamba n'wina ku vhotela goza ro tano .
Timhaka ta nkoka leti nyikiweke hi swivulavuri ti le rivaleni hi ndlela leyi nga kanakanisiki .
Ku na ku yirisiwa ka nkarhinyana ko hetiseka eka nkarhi wa sweswi .
Kuna ntlhanu wa tihofisi ta mpfumelelo ya filimi edorobeni .
Kambe , nakambe , namuntlha nkongomiso wu le ka swinawana .
Leswi hinkwaswo swa laveka eka nhluvukiso wa nkarhi wo leha .
Hikokwalaho ka xivangelo lexi , hi ta va hi ri karhi hi papalata .
Xo sungula , a ndzi ta lava ku kanela ntlhontlho lowu wa matlhelonyingi .
Ku hlayisa ntshamiseko wa vatirhi eswikolweni .
Ntirho wa swona wu vile wa nkoka na wo seketela .
Ku huma eka ku tikeriwa loku , hi fanele hi engetela vuvekisi .
Leswi swi endleriwa ku nyika xifaniso xa vundzeni bya leswi kungu ra wadi ri faneleke ku swi katsa .
Ku hava leswi nawu wu swi vulaka hi sweleswo .
Kumbe xana dyondzonkulu a ku ri wa xiphemu xa masipala .
Nkoka wa mahungu
Ndzi na xivutiso xavumbirhi .
Miehleketo ya kahle yi ta tirha ;
basisaka maendlelo yo simeka sisiteme eka rimba ra endlelo ra makunguhatelo ya nhluvukiso lama pfanganisiweke .
Hi fanele ku va erivaleni hi ku hetiseka hi mayelana na sweswo .
Hi ku vona ka mina , swilo hinkwaswo swi vuriwile laha .
Xana i mani a nghenelelaka eka mikanerisano ?
Hi swona swi endlaka leswaku hi lavana ni switshunxo swintshwa swa vutumbuluxi .
Hi fanele hi alana na miehleketo leyi .
Hi ku engetela , goza ri fanele ku tekiwa hi ku seketela vaxanisiwa .
Muchaviseki Holobyenkulu u vurile leswaku naswona ndza swi tshaha :
Ndzi tshemba leswaku u ta endla namuntlha .
Xo sungula eka hinkwaswo , swi tekela leswi swi nga xiswona enhlokweni .
Xivutiso lexi hi nga ku hlamuleni namuntlha i kuri Xana hi le kwihi sweswi .
Ngopfungopfu i xiviko xa timfanelo ta ximunhu .
Hikokwalaho i mhaka leyi leyi ndzi faneleke ku sungula hi yona .
Ndzi ta yisa nhlamuselo ya vhoti .
Hambi ku humelela yini kumbe yini , ndza tshemba lexi xi fanele ku lavisisiwa .
Leswi swi vangiwa hi :
Yimela tiko ra wena hi nxiximo .
Pholisi ya Mafambiselo ya Ndzilo na Swiletelo :
I xikombeto xa ku tiboha ka hina eka dyondzo ya nkatselo .
Ku nghenisiwa ku ta tirhisiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Sungula matshalatshala ya ntlawa hi ku tirhisa miehleketo kumbe ku titwa ka yena .
Swi katsa tindlela leti landzelaka :
Lowu i nkarhi wa nkoka eka xiyenge .
Handle ka swona a xi ta va xi nga hlamuseriwangi xi va erivaleni hi ndlela leyi ?
Ndzi hava ku tihlawulela kambe ku yisa vathori lava nga landzeleriki ekhoto , a vula .
Vuleteri na nhluvukiso wo yisa emahlweni wa munhu i ndlela yo olova yo nghena eka milandzu leyi .
Handle ka swona swi ta nyamalala nakambe ku ringana malembe .
Ntlawa wa vanhu :
Hikokwalaho hi fanele ku hanya hi ndlela ya vutihlamuleri .
Xilaveko xo dyondzisa swa timali na dyondzo hi ku angarhela , swi le rivaleni .
Dokumente leyi yi khome swiyenge swa mune leswi landzelaka :
Hi langutela ku vona vo tala va n'wina kuva kona .
Eka sweswi , hi fanele ku nyika xiyenge xa vululami nkarhi wo tirhana na mhaka leyi .
Xana mitirho leyi nyikiwaka ya fikelela xikalo xa mipimo ?
Hi andlarile hundzuluxo lowu tiseke leswi .
Na sweswo i mhaka ya nkoka eka hina .
Leswi a ku ri nkarhi wa hina w ova na ntwanano .
Xikongomelo xa xiviko lexi a xi si cinca ku suka nkarhi wolowo .
Endla na ku tlakusa ndzavisiso wo yisa emahlweni eka :
Hikokwalaho , na mina ndzi le ka ntsakelo wa nhlokomhaka ya muviki .
Naswona xana swi endla yini ?
Rixaka ra muxanisiwa .
Swi fanele ku nyikiwa nkarhi lowu swi wu lavaka .
U tlherile a kombisa vutihlamuleri bya mabindzu .
Ku humelela ka vona ku na nkoka eka hina hinkwerhu .
U tshame a tiyile leswaku xitshunxo xi ta kumeka .
Tinxaka ta mune ta makambelelo ti lawula hi swikili swa ku tsala .
Vutshila i xiphemu xa nkoka xa ndzhavuko wa munhu .
Hi vumbirhi vanhu na tikhamphani va vuyeriwile ku suka eka ku hungutiwa ka xibalo eka malembe matsongo laya hundzeke .
Swileriso swa swiphemu swo hambanahambana hi leswi landzelaka :
Loko nhlohlotelo wa mpindzulo wu ri karhi ku rhangela mabindzu , tikhamphani ti nga ka ti nga kuli handle ka loko ti tirha eka mbango laha tilevhele ta mitirho na miholo swi tlakukaka .
Mati na Thyaka
Sweswo swi olovile .
Lexi na xona xa tivikana .
Leswi ndzi swi vulaka , yi vumbiwe ngopfu-ngopfu ku langutisa eka vugevenga byo kondleteriwa .
Ku rhula ku endliwile eka mimpimo yo hambana ;
Xo hetelela , ndzi lava ku tlakusa timhaka timbirhi ta pholisi ya matiko mambe .
Pholisi ya eneji yi fanele ku va ehansi ka vulawuri bya xidemokirasi .
Kambe leswi swi ringetiwile , hi mpela .
Hambiswiritano , hi amukela ku humelela loku xi ku tiseke .
Xana Swiletelo leswi swi endleriwe mani ?
Ntsariso wa kontiraka ya nxaviso wu tshama wu ri wo pfuna nkarhi wo leha .
Swi na nkoka swonghasi ku tirhana na xona hi ndlela leyi .
Hi titwa hi ri ni ntshembo wa kahle swinene leswaku leswi swi ta endliwa .
Timakete ta swa timali leti nga lawuriwiki .
Vanhu va fanele ku tirhaniwa na vona hi ku ringana handle ka xiyimo xa vona .
Kungu ra Endlelo ra Masipala na Rimba ra Xifundza
Hlamusela mhaka leyi endleke leswaku u hlawula leswi .
Hikwalaho ka migingiriko leyi ku sukela hi Mawuwani , ku khomiwile vaehleketeleriwa va tinhlayo leti landzelaka .
matumbuluxelo na matirhelo ya tikomiti ta tiwadi
Hambiswiritano , xi xihi xiyimo xa ntiyiso ?
A ri kona emasunguleni .
Ha swi tiva leswaku ku na vanhwanyana vo tala ku tlula vafana eswikolweni swa hina .
Vakamberiwa va nga ha nghenisa tipoyinti leti landzelaka eka tinhlamulo ta vona .
Swibumabumelo :
Kambe i incini leswi xi nga xiswona ke ?
A ndzi ta rhandza ngopfungopfu ku tshikilela swiphemu leswi landzelaka .
Ku kula ngopfu ka ku tala ka vanhu na ndzhwalo wa vahlayisiwa .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo swi ta va xihoxo .
Ku swi endla , va ta dinga nseketelo .
Ku ya hi leswi swi nga xiswona , na swona , nkarhi wu fikile wa xileriso lexi xa mafundza .
Hakunene , ku tama ka ha ri na swo tala swinene ku va swi endliwa .
Swi longoloka swi ya eka nhloko ya muti .
Ndzi kanetana na kungu leri .
Ndza hlamala kuri hikwalaho ka yini ?
Hi wahi maendlelo ya kahle ?
Madurhelo na minxavo .
Mhaka ya mpfuneto i mhaka ya nkoka .
Lexi landzelaka i xiringanyeto xa nhlamulo .
Leswi swi fanele ku va dyondzo eka hina hinkwerhu .
Ku hundza makumentlhanu wa maphepha ma khomixini ma ta nghenisiwa eka inthanete .
Hi fanele ku tirha eka leswi hi vukheta lebyikulu .
Sweswo i xivutiso lexi nga riki na nhlamuselo .
Kutani sweswo hi swona leswi sisiteme yi nga ta va xiswona .
Vulamuri i ndlela leyi tirhisiwaka ku pfuna munhu wa vunharhu , mulamuri kumbe muahluri .
Leswi swi tlhele swi boxiwa nkarhi wo ringanela .
Ndzi twela vusiwana swinene hinkwavo vaxanisiwa na mindyangu ya vona .
Naswona ndzi chava nhlamulo .
Loko hi vulavula hi vumundzuku , ndzi pfumelelana na swivulavuri swo tala laha .
Sweswo i xilo xin'wana lexi tikhoto ti nga ta xi boha .
Ndza tisola leswaku mihundzuluxo leyi a yi amukeriwanga .
Swivutiso hinkwaswo swi fanele ku hlamuriwa .
Tinhundzu ta vanhu
Kuna ntirho wo tala lowu nga le ku endliweni laha xifundzeni .
Ku landza swona komiti yi nga endla swibumabumelo leswi landzelaka :
Hi byeriwa leswaku ku ni mitsengo ya vanhu .
Swi pfumelela munhu ku pimanisa handle ko voyamela tlhelo hinkwaswo leswi swi nga endlekaka .
Ndzi fanele ku vula leswaku swi ndzi hlamarisile swinene .
Nyika ku tsakela loku saleke .
Ndza tshemba leswaku hi nga pasisa ku cinca loku .
LOKO U HUWELELA KUMBE U VULAVULA HI RITO RO KARIHA SWI TA CHAVISA VANHU LAVA U VULAVULAKA NA VONA
nhlengeletano
Lexi i xiyimo lexi xi lavaka magoza ya xihatla .
Sweswo swi tirha eka timhaka leti vuriweke laha .
Tata no yisa matsalwa laya nga wona .
Eka swiyimo swo tika swinene ;
Minkarhi yi cincile .
Mulungu
Kutani a ku na xilaveko xo va hi va hlamula .
Ku hlwela swi tlula ku ka u nga fikanga .
Mhaka ya vumbirhi hi leswaku nseketelo wa vaaki wa nkarhi wo leha wa laveka .
Xiya swilaveko swa ntirho wo tsala wa mbulavulo .
Mhaka ya mina ya vunharhu i mayelana na
Swi le rivaleni leswaku xifundza lexi tanihi tikonkulu hinkwaro xi lava ku rhula na vusirheleri .
LOKO ntshovelo wu humesiwa
Hi sweswo xana hi vulaka swona hi ntshamiseko ?
Vatirhi va tinguva , lava talaka ku va vavasati , va endla nkhetekanyo wun'wana .
Hi fanele ku hlayisa leswi swi va erivaleni swinene emiehleketweni .
Ha mi rhamba ku seketela pfhumba leri ra kahle .
Hlamusela : Ndzivalelano wu tala ku teka nkarhi wo leha naswona i maendlelo .
u ta dyondza mayelana na mafambiselo ya nhlengeletano , leswi swi nga na nkoka ku va u kota ku va na xiave hi ku hetiseka eka nhlengeletano ;
Vatlangi va ntirhisano va ta katsa :
Xikombiso munhu a nga :
Leswi a hi hlota noyi .
Hakunene hi lava vulavisisi bya nhlohlotelo eka leswi .
Xosungula ndzi tsakela ku kombisa leswaku mfumo wu tiyimiserile eka dyondzo .
Hambiswiritano , lexi i xivutiso xitsongo eka mbango lowu .
Ku yisa emahlweni , maendlelo yo hlawuleka ya simekiwile ku lwisana ni vukungundzwana .
Ku na swilo swo hlayanyana leswi hi faneleke ku swi endla .
A yi ri vhoti yo vitana hi mavito , hikwalaho sweswo swa endleka .
Xo sungula , nkuriso .
Kambe ndzi ta hundza xivutiso xa wena .
Se ndzi hundzulukela eka xiletelo xa vukorhokeri .
Ndzi ehleketa ku ri hi a hi fanele ku ya emahlweni khwatsi hilaha swi kotekaka hakona .
Hi seketela mpfumelelano hikuva wu ringanerile .
Huvo ya Minhlangano ya Mfumo .
Sweswi swi endla phurogireme ya Nyangwa wo TSHWUKA .
Ku na xin'wana lexi susumetaka na xo vitanisa mayelana na khwaliti .
Xana hi ta vula ku ina kumbe e-e eka leswi ?
Xana i fambiselo ro fana ra matiko mambe na vusirheleli rihi lero ?
A hi sunguleni .
Lexo sungula a xi fambelana na nhlokomhaka ya vuswikoti .
Hi tlhela hi tlakusa mphakelo wa tikhondomu ta vaxinuna na vaxisati .
Swi na khombo .
I mhaka ya nseketelo wa timali leyi ya ha pfulekeke .
Nhlamuselo ya hilaha mukomberi wa ntirho a tekelaka enhlokweni leswaku swilaveko swi fikeleriwile .
Mavonelo na swibumabumelo swi fanele swi kongomisiwa eka :
Hi vulavurile eka mitirho yo tala .
Hileswaku minkanerisano ya hina yi rhendzeleka eka :
Sweswo i ntlhontlho lowu wu nga langutana na hina .
Ndzi ta tsakela ku vula timhaka to tshikelela :
Sweswi i nkarhi wo languta nkuriso .
Ku hava ku ya emahlweni ka nkarhi hinkwawo ku nga vaka kona hi ndlela leyi .
I xiphemu xo tika xa phakeji .
Hi ntiyiso , ndzi ehleketa leswaku swi khomisa tingana .
Leswi swi tava swa nkoka hi mintirhisano yo angarhela yo lwisana ni vugevenga ngopfungopfu eka xiyimo xa le makaya .
Hi ta tshama hi ri karhi hi mi tivisa hi ku famba ka nkarhi .
Hi ta tsakela nhlamulo ya le rivaleni .
Ku hava xileriso eka madurhelo .
Nseketelo wu tlhela wu nyikiwa eka vaxanisiwa va vugevenga bya mayelana na khomphyutara .
Pfumala nkateko , a swi si hluvukisiwa hi ku hetiseka .
Xana vumbhoni byi komba ku ya emahlweni nkarhi na nkarhi ?
Xo sungula , mhaka ya ntiko wa swihanyi .
Xo sungula , ku hetisiwa ka ku vumba hi vuntshwa ka mihlangano .
Mitirho eka leswi landzelaka i yo tihlawulela :
Xiphemu xa rimba ra pholisi leyintshwa i ku kamba nkoka wa nxungeto wa lembe na lembe .
Kambe swi le ka vumundzuku .
Ku swi veka hi ndlela yo olova hileswaku ku ni ku hambana hi tlhelo ra vuswikoti .
Leswi swi kumekile swi ri tindhawu leti kumekeke leswaku masipala a wu fanele ku antswisa matirhelo eka tona ku kota ku vevukisa ku teka xiave ka tikomiti ta tiwadi hi ndlela ya xiyimo xa le henhla , laha swi katseke na leswi landzelaka :
Eka leswi nga humelela , ndzi vona leswaku leswi a ku ngari vutomi .
Timhaka leti hinkwato i ta nkoka , hi ku vona ka mina .
Vanhu va hina va koxa ku tlula leswi .
Hi ti vekerile ku navela ka le henhla eka leswi lavekaka .
Mitolovelo ya tinguva
Yi kumeke yi tirha .
Hi ta hundzela eka xiphemu xa vumbirhi .
Lexi i xiphemu xa ku tika xa kuva mudyondzisi , a hi swona ke ?
Leswi , hi ku vona ka mina , a swi nga koteki ku endleka .
Ku nyikiwile mipimo eka nghingiriko wun'wana na wun'wana .
Nguva ya le ndzhaku ka vukoloni yi fanele ku fikisiwa emakumu .
I ndhawu ya ikhonomi leyi faneleke ku hluvukisiwa .
Mavandla ya twanana hi timhaka leti va lavaka ti ololoxiwa na ku endla mbango lowu nga kahle ku ololoxa swiphiqo .
Sweswo a hi ndlela ya ku fikelela leswi u swi lavaka .
Leswi swi ta pfumeleriwa .
Ndza tsaka leswaku hi le ku xi khomeni namuntlha .
Hambi sweswi a nga si ndzi hlamula . Ndza ha yimele nhlamulo .
Xilaveko xo lwisana na vugevenga na vukungundzwana xa laveka swinene etikweni ra hina .
A hi fanele ku endla leswi hi nga boha ku swi endla .
Hi tlhela hi pfuna mfumo wa miganga ku lwa na vukungundzwana .
Naswona ndzi ehleketa kuri i vufambisi bya ku hambana .
eka muako
Fomo na vundzeni bya xikombelo
Nhlangano wa marendzo .
Loko swi nga ri tano , hi wahi mavonelo ya mfumo mayelana na mhaka leyi ?
Leswi na swona i mhaka ya ku seketelana na tinxaka leti taka .
Eka nkutlunyo lowu , ndzi fanele ku boxa timhaka to karhi timbirhi .
Xo hetelela , hi fanele ku pfuna .
Hinkwenu mi swi tiva kahle , ndzi hleketa tano .
Hi boheka ku yi xiyaxiya .
landzelela swilaveko
Ku avelana mahungu hi ndlela ya xivumbeko xo karhi na swona swi ta pfuna .
A hi endleni leswaku muganga na vantshwa va va na vutivi hi eka nghozi yo tirhisa swidzidziharisi .
Hikokwalaho i mhaka yo khomana .
Vona mirhi wa mahungu yo tivisa ya xiviko xa ku humelela .
Hikokwalaho swa laveka swonghasi leswaku mhaka ya mavito yi ololoxiwa .
Hi amukerile xiyimo lexi nga erivaleni eka nkarhi wolowo .
Hi yo mhaka , milandzu yo tala a yi ri nkatsakanyo wa timhaka ta vugevenga na ta vaaki .
Khomixini yi ta rhanga yi endla xibumabumelo .
Votala va nga ehleketa leswaku leswi a swi nge fikeleriwi .
Ntsena eka nkarhi wolowo xi nga ta humelela eka ntirho wa xona .
A hi xirhangana lexi eneleke se xi nyikiweke eka ndhawu leyi .
Maqhinga i makungu lawa ya faneleke ku endliwa ku kota ku fikelela xikongomelo .
Ndzi na ku kanakana ka mina .
Leswi swi fanelaka ku endliwa
Leswo a swi tirhangi .
Leswi na swona swa vuriwa eka nsusumeto wo lava xitshunxo .
Xiviko lexi xi ta nyikiwa Khabinete endzhakunyana lembe roleri .
Kutani a hi endleni hilaha swi faneleke .
Ndzi endle leswi hi ku tshemba leswaku vulawuri bya Xibalo i pholisi ya xibalo .
Ha xi twa xikombelo xa xintshuxo xa swa tipolotiki .
Vumaki byi tlhela byi yisa emahlweni ntalwa wa swiringanyeto leswi ringanyetiweke ku hlamula eka nkitsikitsi .
Maphorisa ya swa Vutleketli lava nga ni matimba se va kona .
Bangi
Lulamisa odara ya ntirho ya xikambelwana xin'wana na xin'wana .
Swikongomelo swi kongoma swa Nawumbisi i :
Ku hlamusela vukorhokeri bya xiyimo xa le henhla
Swi dinga hundzuluko hakunene .
Kungu leri ri va leri tshembekaka ntsena loko ndlela ya rona ya ku ri humelerisa yi tirheka .
I mayelana na nkoka wa vutomi .
Ndzi ta tsakela ku tiva leswi u swi ehleketaka mayelana na leswi .
Hambiswiritano , swa karhi ku tirha namuntlha .
Timhaka ta mbango ni vanhu swi nga tirhaniwa na swona eka Phurogireme ya Madyondzelo ya Vuswikoti bya Vutomi .
Ndzi ku amukela na ku ku nkhensa kuva u tile haleno mixo lowu .
Tikomiti ta le ndzeni leti landzelaka hi leti nga kona sweswi :
Xiletelo lexi a hi yona ndhawu yo lawula mapurasi lamatsongo .
Hikokwalaho , swi na nkoka ku va na kungu leri tiyisisaka leswaku hinkwavo lava khumbekaka va tiva leswi languteriwaka eka vona , hilaha va fanelaka ku swi endla hakona na leswi faneleke ku endliwa , naswona rini .
Ku ve maendlelo ya swa mpimanyeto wa swa timali ko humelela swinene .
Naswona hi nkarhi !
Leswi i swa xihatla .
Xirhangana xi fanele ku tshama xi ri karhi xi nyikiwa eka eneji leyi tirhisiwaka nakambe .
Pholisi yo fana ya vuphasi bya tinhlampfi ya ntlawa wa matiko ke ?
Ku hava xo hambana lexi nga kumeka eka ndzavisiso wa sweswi .
Matshalatshala yo tlula vukona na ku hundza hi xihatla ku ya eka ku ololoxa swiphiqo swi vangela ku alela ( vanhu va sungula ku kanetana na xitsundzuxo xa wena ) kumbe ku yimeriwa ( vanhu va vona wena ku nga ri vona lava nga na matimba ya ku ololoxa swiphiqo )  .
Muofisirinkulu wa Vufambisi a nga ha ya eka tinhlengeletano ta Huvo , kambe u hava vhoti .
Lexi a HI xiviko lexi lulamisiweke .
Ku njhekanjhekisano wo hanya swinene laha tikweni .
A va nga ta .
Kutani ku na swikongomelo swimbirhi swo kongoma swinene swa xileriso lexi .
A hi le ka pfhumba ro gangisela tivhoti laha .
Ko va ntsena leswaku hi khomiwa hi tingana , hi khomiwa hi tingana swinene .
A ndzi tivi ku xihoxo xexo xi endliwe njhani .
Xo hetelela , eka mhaka ya tikhoto to hlawuleka .
A swi le rivaleni leswaku i incini xi vumbaka ntsengo lowukulu .
Ndzi kombela ku khomeriwa eka titoloki .
Mintirho yo yi hetisa :
Ku tlula sweswo , a hi ku simekiwa ntsena ku suka ehansi .
Hi xihatla ngopfu .
A ku ri ngopfu mhaka ya ndhavuko .
Mhaka leyi yi tile hi nkarhi lowu matiko ya tsevu lama vulavuleke ma nga ku swi endleni .
Xo hetelela , hi na njhekanjhekisano wa timakete ta timali .
Hi nga vi na njhekanjhekisano wun'wana wo fana na lowu .
Xo sungula eka hinkwaswo , i vunakulobye bya lava ringanaka .
A hi swi tiva switandzhaku swa leswi .
Vuxokoxoko byo engetela byi ta nyikiwa hi tikomiti leti ti khumbekaka .
Swi nga onha swo tala ku tlula ku endla swa kahle .
Ku averiwa ka tiwadi timali leti nyikiwaka hi ku landza maehleketelo lamanene
I yini nhlamulo eka sweswo ?
I incini xivutiso lexi ke ?
Eka hina swi vula leswaku hi fanele kuva lava swi kotaka eka ku nghenelela ka vaaki .
Nongonoko lowu nga :
Hi ta tsakela ku hatlisisa ntirho wa kona wo lwisana na vusweti na mpfumaleko wa nhluvukiso .
Hi tlhela hi hlamusela swiyenge hi vuenti .
Hi fanele hi hlayisa mali hi mikarhi ya kahle kutani hi tirhisa mali hi mikarhi yo biha .
Eka khampani ku ni swivandla swinharhu .
I goza rin'wana ro ya emahlweni .
Hi endle swo tala eka mhaka leyi .
Nkhuluko ka miehleketo
Ndzi tshemba leswaku rixaka lerintshwa ri ta hlayisa langavi ra tshunxeko leswaku ri hanya .
Ku suka eka vonelo leri , hi nge swi koti ku hluleka ku eneriseka .
Xo hetelela , ku ni xiphiqo xa swifambo .
Lexo sungula i nkuriso .
Leswi swi khumba vanhu vo tala eka makete wa swa mitirho .
- Siku ra nhlengeletano leyi landzelaka
A hi fanelanga ku yima ku hundza laha .
Loko swi hundzuka mphikizano , a hi fanelanga ku swi vula ntirhisano .
Kambe a swi nge ntshuxi xiphiqo .
Kuva ku nga katsiwi kwihi na kwihi ku ta landzeleriwa .
Ndzi ehleketa leswaku ha endla .
Ndzi ta mi nyika xikombiso xa nkoka swinene .
Switirhisiwa swi nge nyiki ngopfu matimba .
Naswona hi tshembha leswaku swi nga endleka .
Swikombiso swimbirhi swi ta ringanela ku kombisa mhaka leyi .
Xivutiso xa huwa na xona i xiphiqo xa matimba .
Vuvabyi bya chukela i ntungu wa misava hinkwayo lowu nga na mitshikelelo leyi onhaka ya ximunhu , vaaki na ikhonomi .
Kambe vutshembeki na ntiyiso wa vahakeri va xibalo swi na nkoka .
Xikongomelo xa leswi i ku papalata
Yimani ndzi hlamusela switsongo mitlhontlho leyi .
Hikokwalaho ndzi ta kombela ku hambana na swivulavuri leswi hundzeke .
Hikokwalaho , ndzi ta endla leswi ndzi nga swi kotaka eka ntirho wa mina .
Hi mayelana na tizoni ta le tibuweni xi na nkoka swonghasi .
Va kwihi ?
Ndzi pfumeleri ku teka nkarhi lowu ku mi navelela swa kahle eka minkanerisano ya n'wina .
Swi le rivaleni , vukorhokeri bya xiyimo xa le henhla i bya nkoka .
Loko swi nga ri tano , swi ta humelerisiwa kanjhani ?
Hi nga swi vona leswi hi ku endliwa eka xifundza lexiya .
Ha byi lava , naswona hi byi lava hi xihatla .
Hakunene u nga tshembhela eka nseketelo wa hina kuya emahlweni .
A hi si swi endla leswi , hi xivangelo xo twala .
I ndhawu yo hlawuleka eka vanhu vo tala .
Khomixinara , mo hi yimeli ku sirheleriwa .
Swi faneriwile hi nseketelo wa hina wo hetiseka .
Hi se hi vonile ku humelela ko hlaya loku endliweke .
Hi nawu , swi hambane ngopfu .
Xana yi endliwe hi yini ?
Swi tshama ku ri mhaka yo xopaxopa no hlela mahungu leswi endlaka ku hambana .
Mifumo ya hina yi tikomba yi ri hava ntsakelo eka xona .
Tiva laha n'wana wa wena a nga kona .
Ku nga vi na loyi a nga eku kanakaneni hi leswi .
Lexi nga na mhaka i xitiviso xa mafundza hi hofisi ya phuresidente ?
Ndzi ehleketa leswaku ntlangu wa ha pfulekile .
Vuxaka byi se byi ri eka levhele ya le hansi swinene .
Hi nga bumabumela ntsena leswi faneleke ku endliwa .
Leswi swi fanele ku fikisiwa emakumu .
Vuhlayiseki bya le Mapatwini a hi vutihlamuleri bya mfumo ntsena .
Ku tirhisiwa ngopfu ka mati swi khumbha mbango hi ndlela yo ka yi nga ri kahle .
U ya humelerisa xivumbeko xintshwa .
tivisa timhaka leti vilerisaka wadi ya muganga eka khanselara wa wadi ;
Nyika tinomboro kumbe nhlayelo wo seketela nhlamulo ya wena .
Ku hava xivutiso .
Swi tlhela swi nghenelela eka ndzavisiso lowu fambelanaka ni xiyenge xa gezi .
Swi sirhelela timfanelo ta vatirhi no sivela ku chavisiwa .
Swi tlhela swi yimela nkateko .
Ntlawa wa mina wu seketela xikongomelo lexi .
Maphorisa ya endle xikambelo eka switici swa maphorisa swo hambana etikweni .
Lexi i xiphemu xa endlelo ra vuahluri .
Swikongomelo nkulu swa Samiti ku tava :
Swi ndzi nyika ntsako lowukulu kuva xiphemu xa ku hlangana ka hina ka hina laha ka nkoka .
Hakunene swofamba swa vaaki a swa ha ri vukosi , kambe i xilaveko .
ndziriso eka nxavo
Va hatlisile va vitana maphorisa ku ta va pfuna .
Sweswo i xilo xin'wana lexi eka hina ku va hi ehleketa hi mayelana na xona .
Mitirho na Vutihlamuleri bya Khomixini ya Timfanelo ta Ximunhu ;
Leswi swi na nkoka ku kombisa mitirho ya makete leyi nga ya nkoka .
Ku nghenelela eka minongonoko yo hluvukisa vukorhokeri bya miganga ya vantshwa .
Kunguhata riendzo ku fikelela swilaveko swa vapfhumba .
Laha hansi i vuxokoxoko bya matirhelo ya timali ehofisini ya Phuresidente tanihi leswi komberiweke :
Vukorhokeri byi vule leswaku a swi endleki .
Ndzi boxile sweswo hi nga se vhota .
Hlamusela thekinoloji ya mbango .
Eku sunguleni , a hi ehleketa leswaku leri ku vile endlelo ra kahle .
Walowo i ntirho wo sungula ku wu humelerisa .
Sweswo hi leswi swi endlisiwaka xiswona .
Hikokwalaho leswi a swi vuleke swo va ntsena hafu ya ntiyiso .
I incini xi nga ta va xivumbeko xa hofisi ya mafambiselo ?
Ku tumbuluxiwa ka Khomixini
Leswi kahlekahle swi hi fikise eka njhekanjhekisano lowu laha namuntlha .
Swo tala swa ku cinciwa i swa xithekiniki .
Swinhwanyetana swi endla swilo khwatsi , vafana va endla hi ku jaha / tsotsomba .
Leri i hungu leri se ri kumekaka eka xiviko .
Ina , vulavisisi byi humelerile .
Ndza tshemba u ta ndzi byela leswaku hi swona .
Mfumo wu fanele ku lava miehleketo ya xiyenge xa mabindzu mayelana na ku va wu tlhela wu humelela .
Sisiteme ya Vululami ya swa Vugevenga
Ndzi vhota ndzi yima na swona .
Vugevenga byo Lulamisiwa bya Nkatselo wa tinxaka .
Ku vulavurisana loku tirhaka ku pfuna ku aka ku tshembana , ntshembo na matirhelo ya kahle exikarhi ka hinkwavo lava tekaka xiave .
I ku pfumaleka ka ndzinganano leswi hi hlamarisaka .
Hi kombela ku xi hlayisa hi ku angarhela .
Fikelela swilaveko swa tikhasimende ta hina .
Ntlawa wa mina wu tshamisekile eka ku tiva swoleswo .
Sweswi hi pfumelelanile hi ta engetelo wuntshwa .
Vuyimeri byi dinga ku tirhana kahle ni vukanganyisi na vukungundzwana .
Leswi swi fana na hundzuko wukulukumba eka muxaka wa databesi .
Hambiswiritano , timhaka timbirhi ta nkoka ti fanele ku basisiwa .
A swi fanele ku va swi faneriwa hi vito rero .
Ku na xilaveko xa swo tlula vandla ntsena .
Antswisa swiyimo swa matirhelo .
Nxaviselano hi rona khiya .
Hi fanele ku tsundzuka sweswo eka nkarhi lowu wo tika .
Ku na swivangelo swo tala swa ntlimbo .
Hi tiko leti nga na mfuwo wo hambana na tindzimi na vanhu .
Lero i vonelo ra mina .
Leswi swi tano eka matiko ya tinxaka .
Ku Sivela no Lawula
N'walungu na ku koxometa hilaha swi kotekaka .
Ku xava eka tindhawu ta vumaki swi ta va swa nkoka swinene .
N'wangulano lowu wu na nkoka .
Hi vile eka rhikhodo ya lexi .
Mifumo ya swifundzankulu yi fanele ku :
Swiletelo swa Mahlelelo eka vuxokoxoko byo yisa emahlweni .
Sweswo i vonelo leri ri tumbuluxiweke .
Leswi hi nga swi endlaka , hambiswiritano , i ku endla swiringanyeto .
Hi nga ka hi nga hi nga seketela xiviko lexi hilaha xi nga hakona .
Ikhonomi yi le ka xiyimo xo biha .
Hileswaku , eka hinkwaswo , leswi hi swi kombeleke .
Ndzi tsakile leswi mihundzuluxo yi paseke .
Hikokwalaho i swa nkoka ku xixima misinya leyi vekiweke na mimpimo .
Lexi a xi na xivangelo xo tivikana .
Ha tshemba hi nga swi kota .
Ndzi ehleketa leswaku i mfikelelo wo hlawuleka hakunene .
Ku ta humelela yini loko masiku mo endla swilo ma nga fikeleriwanga ?
Nhlangano wa tindzima letimbirhi swa twisiseka .
Misava yi xava no xavisa nhundzu hi xikongomelo xo lwa na vusiwana .
U nga ka u nga endli tano sweswi .
A ndzi vuli leswaku hi lava hakunene milawu .
I ntirho wa kahle wo saseka .
Ku tinyiketela ka vona eka endlelo leri i swa nkoka .
Mpfumaleko wa vululami
A ndzi ta ku kombela ku hundzisela emahlweni matitwelo lama .
Eka vona , leri i lembe ra vumbirhi ro pfala .
Hi tshemba leswaku xiyimo lexi fanaka xa antswa swinene .
Aswi tano .
Nkarhi hi sweswi , kambe nkarhi wa kona wu pimiwile .
Maphorisa a ya tale hinkwako .
Kambe swona swi nga ololoxiwa .
U vule leswaku a wu ri nkarhi wo vava ku tlula hinkwayo eka yena tanihi phorisa .
Hi ku vona ka mina lexi xi na nkoka ku tlula mpimo hi ndlela leyi nga erivaleni .
Tikhodi ta Maendlelo Lamanene
Tiko ri le ka xiyimo xo wa ka ikhonomi .
Swirho swa mani na mani swi hlohloteriwa ku tirhisa vutleketli bya mani na mani ku ngari mimovha yo ka yi ngari ya mfumo .
Ndzi ta tirhana na swona hi ku komisa swinene :
Leswo a hi swi ntshwa .
Mavonelo ya ta hleriwa no nghenisiwa eka malulamiselo ya xedulu xo hetelela .
Ku akiwa ka miako ya swa vurimi .
Swi tala ku vuyeleriwa leswaku vantshwa va hina hi vona vumundzuku bya hina .
Eka xiyimo lexi , vavasati va dinga mpfuno wa hina .
Swiviko swa ku xanisa na ku nga khomi kahle eka vuhlayiselo bya maphorisa ku ya emahlweni .
A swi bohi ku vula leswaku muchayeri u khomiwile .
Tirhisa mikarhi leyi .
Magoza lama fanele ya rihanyo ya karhata ku ya lemuka na wona .
Ndzi tsakela ku n'wi hoyozela eka ku thoriwa ka yena .
Sweswo hi leswi hi faneleke ku swi endla hi xihatla lexikulu swinene .
Sweswi ndzi ta hundzulukela eka vayimeri va ntlawa lowu .
Naswona swa hi dyeleta , tanihi doroba na rixaka , vumundzuku bya hina .
Xiviko xi ta endliwa xi kumeka eka vaaki .
A ndzi ta tsakela ku sungula hi mhaka leyinene .
Leswi na swona swi katsiwile eka kungu ra hina ro vuyisa leswi nga lahleka .
Tanihilaha a swi vuriwile hakona swi va erivaleni , a yi ri vhoti ku ya mbitanelo wa mavito .
Lexi nga xa nkoka sweswi i ku languta emahlweni .
Leti timhaka ta nkanelo .
Leswi swi tlhela swi endla leswaku ku fikeleriwa swipimelo swa vuxirho .
Ndzi kombela ku khomeriwa .
Nkateko wa kona , nawu lowu a wu si sungula ku tirha .
Hi seketela xiboho lexi nga andlariwa .
Ku hambana loku i ka nkoka naswona ku fanele ku twisiseka .
Ku ta va .
Hi ku swi endla hi fanele ku endla leswi swi tirha .
Hlamusela mhaka ya pholisi ya timali .
Swilahlo leswi tirhisiwaka hi vaakatiko .
Ku nyikiwa ka nseketelo
Swi na timfanelo na vutihlamuleri .
Nkunguhato wo sungula wu tsanile swinene eka mhaka leyi ya nkoka .
Ma swi tiva kahle leswaku matirhelo hi wahi .
Leswi hi bohekaka ku swi endla i ku ya emahlweni na ku vulavula .
Tanihilaha u tivaka hakona , ku ni maendlelo mambirhi ya manyikelo ya timali lama ku nga le ku burisaniweni hawona .
Ndzi kholwa leswaku leswi na swona swi ta va swona namuntlha .
U fanele ku khensiwa hi hina .
Ndzi pfumelele ndzi tshikelela swintsongo swa leswi :
A nga ri
Hi tiyimisela hi vuntshwa ku fikelela mintlhontlho leyi nga emahlweni .
Hinkwaswo leswi swi nga kotekaka ku endliwa swi ta endla kuri vaonhi va khomiwa .
Foramu yi endliwile ku tumbuluxa swivandla swa mintirho eka mintirhisano xikarhi ka swiyenge swa mfumo na swo ka swi ngari swa mfumo .
Lexi na xona hi xona xivangelo xa ku va ku ri na ku lebula ka vuxisi .
Tikomiti hinkwato ti fambisiwa hi meyara .
A ndzi nga ta va tshika va ndzi konanisa ku ri hava mbhoni .
Mbuyelo wu kombe leswaku a hi endle swona .
Xa vumbirhi , hi lava ku pfula makete wa le xiporweni .
Ku pfala , ndzi mi navelela minjhekanjhekisano ya kahle eka masiku mambirhi laya landzelaka .
Ku nyika hakelo leyi saleleke endzhaku eka vafambisi .
Hi nkarhi wa kona , ndzi byeriwe leswaku sweswo a swi endleki .
Sweswi kuna vamanana vo tala lava nga na vuswikoti eka Mintirho ya Mfumo .
Mhaka ya leswaku loyi a Feke tindleve a nga twi a swi vuli leswaku a nge vulavuli .
A ndzi swi kotanga ku swi endla sweswo .
I yini ntirhisano ?
Mpfumelelano wa matlhelo hinkwawo a wu laveki .
Sweswi swi lava ku humelela hi ntiyiso .
Mutirhi wa le ndyangwini
Khomixinari , a ndzi ta lava leswaku u seketela miehleketo leyi .
Kungu ri katsa :
a swi kahle ngopfu
Sweswo hakunene i xivumbinkulu xa ku tekeriwa enhlokweni hi ndlela leyi nyiketanaka ku ringana .
A ndzi tshembi leswaku swi tano .
Hlamula swivutiso SWINHARHU ntsena .
Yaleyo yi ta va yi ri ndlela ya xiyimo xa le henhla swinene ya ku ahlula xiphiqo lexi .
Vaholobye va kombela kuva swivutiso swi tshama tano .
Na mina ndzi xi twile xitori lexi .
Timhaka eka ajenda ti ta katsa :
Hinkwerhu ka hina a hi ri karhi hi endla sweswo ku ringana malembe na malembe .
Mabindzu eka nkarhi wa sweswi ya le ku leteriweni eka senthara .
Xana wena u wela kwihi ?
Nkarhi wu lulamile ku teka goza ro ya emahlweni .
Ntiyiso i ku xileriso xa olova .
Hikwalaho ka yini swi ri swa nkoka ku cinca eka swiyenge swa vurimi ?
Sweswo hi leswi va hi vutisaka swona .
Xi tekela enhlokweni mimpimo ya nkarhi wa sweswi ya nsawutiso .
Ndza tiyisa u na ntokoto eka ndhawu leyi .
Muchuchisi u khumbheka swinene eka nandzu eka xiyimo lexi .
Vayimeri ku suka eka xiyenge xo ka xi ngari xa mfumo ,
A hi ri na n'wina hi moya , na ku avelana ka gome na ku vaviseka ka n'wina .
NKUNGUHATO WA NHLUVUKISO WU HLAWULEKISIWA HI MAENDLELO YA KU TEKA XIAVE .
Nakona , namuntlha , xiphemu lexi tiyeke xa nceka wa tiko ra ka hina , na xifundzankulu xa ka hina .
Xin'wana i ku xi ala .
Mhakankulu i ku seketela mabindzu ya xiyimo lexitsongo na xa le xikarhi .
Leswi kotekaka swi kona .
Xileriso xo va erivaleni xo tumbuluxa ntirho na ku lwisa vusiwana ;
Swoleswo swi nga ka swi nga vi swona ; a swi tirhi hi ndlela yaleyo .
Hi xivangelo lexi , tinhlayohlayo to tshembheka a ti kona .
Sweswo a swi le ku humeleleni eka nkarhi wa sweswi .
Sweswi u ta kota ku lawula timfanelo ta wena hi ndlela yintshwa .
Kutani hinkwaswo u thyaka .
Ku na nkwetlembisano exikarhi ka ku lawuriwa hi ntlawa wa tinxaka na dimokirasi .
Swoleswo i milawu yinharhu ya nkoka eka xiviko xa xiyimo xa le henhla .
swi sungula ku twisiseka
Mi nge ndzi tsavula swikombiso swo karhi .
U endle mpimanyeto wa leswi .
Kambe ripfalo ri vutisa xivutiso : Xana swi lulamile ?
Hikwalaho ka sweswo xivutiso xa mina : xana i rini hi nga ta langutela ndzavisiso lowu ?
Wu andlala migingiriko ya lembeximali leri landzelaka hi ku nyika mixavo ya migingiriko leyi na laha mali ya ku hakela mixavo yi nga ta huma kona .
Tiphayiphi ta mati ti ta nyikiwa .
Endlelo ra kungu ra masipala na rimba ra xifundzatsongo
Swi tano , leswi ko va minyikelo leyitsongo ntsena .
A swi olovi ku kombisa leswaku vulavisisi byi ta hela .
A ndzi kholwi leswaku nkarhi hinkwawo swi kahle ku fika kwalaho .
Yana emahlweni hi ku endla leswi landzelaka :
U fanele ku tirha naswona hi ku hatlisa .
Leswi , kuya hi vulavisisi bya sweswi a swa ha ri tano .
Swi nga teka ku ringana mavhiki ya tsevu ku lulamisa xikombelo xa wena .
Lowu i ntlhontlho lowu hi faneleke ku wu lulamisa . .  .
A va kotanga hambi ku ri ku nghena eka senthara ya swa mahungu .
Kuve , hi na ku kayivela ka swiendliwa swa mitirho ya swa tihlampfi .
Muhleri wa Tinkota u na vutihlamuleri eka swiyenge hinkwaswo swa mfumo na mihlangano leyi fambisaka mali ya mfumo .
sisiteme ya sweswi .
Leswi swi ndzi fikisa emakumu ka xipichi xa mina .
Loko u ri mahlweni hi ndlela yoleyo , misava yi nga ka yi nga swikoti ku salela endzhaku .
Hi ndlela yeleyo , ku hava ntshikilelo .
Ekusuhi na xiphemu xin'wana na xin'wana dirowa sekele leyikulu .
Ku fikelela leswi , hi rhangisile ku antswisiwa ka switirhisiwa swa swifambo swa mani na mani .
Hambiswiritano , ku fanele ku tekiwa magoza yo tiya swinene .
A hi byeriwa mikarhi hinkwayo ku a swi koteki .
Xana hikokwalaho ka yini swi nga tirhisiwi ?
I swinene ngopfu swiviko ha swimbirhi .
Hi fanele ku vona leswaku miako ya hina na tindlela swi kondletela ajenda ya hina .
eka mujeko
I xitarata swinene xo ya matlhelo mambirhi .
Hi ku tirhisa dayagiramu tiva xiyenge xin'wana na xin'wana .
Tinhlayo ta chavisa .
Hi kombela leswaku nawu wa matiko hinkwawo wu xiximiwa .
Tshalatshala ra vona ra laveka .
Nkarhi wu fikile ku va hi kanela mhaka leyi swi nga ri na xihundla .
Hikokwalaho hi amukela ntirho wa n'wina eka timhaka leti .
Khombo ra kona , a ndzi nga kumi nhlamulo eka swivutiso leswi .
A swi fanele swi vula nsirhelelo wa mutirhisi .
Holobye u vile na tendzo ta le ntsungeni wa malwandle leti landzelaka :
Ku endliwile switsongo ngopfu eka xivandla lexi .
Vamanana na vatatana , njhekanjhekisano lowu sweswi wu pfariwile .
Nakambe , ndza khensa eka n'wina hinkwerhu eka ntirhisano wa n'wina .
Hikokwalaho , ndzi tsakela ku yingisa swinene timhaka ta nkoka timbirhi .
Mutshamaxitulu u pfumerile eka xikombelo lexi .
Jarimani se yi vuriwile .
A ndzi ta rhandza ku vona sweswo swi ya eka lebulu .
I ku ehlisa moya .
Vatinyiketeri va ta rhambiwa eAfrika-Dzonga , eAfrika na le matikweni ya misava .
Hambiswiritano , wa ha ri swakwe swinene .
Swihlawulekisi swa swirho swa xiphemu xa xin'wana ni xin'wana xa phurojeke swi ta vekiwa .
Eka nkarhi lowu taka hi fanele ku xi antswisa .
Xana u ehleketa leswaku lexi ku vile xiboho xo twala ?
Va yimela mhakankulu ya sisiteme yo popela .
Hambiswiritano , xiphiqo lexi hi lexi xi katsaka hinkwerhu ka hina .
Xikombiso xa mbuyelo :
Landzelela milawu leyi faneleke ya vanhu vo tirha .
Endlelo ri le xikarhi ka Vumbiwa bya hina .
Hikwalaho ndzi lava ku tlakusa timhaka timbirhi .
Nongonoko wa ku navela ka swa xipolotiki a wu ringanelangi .
Kombisa hi R.
Langutisa nhlamulo laha henhla .
Hambiswiritano , ndzi teka nkarhi lowu tanihi lowu nga hlawuleka .
Mimpfapfarhuto na ku Khavisa , rixaka na mbango .
Lowu i mfikelelo .
Tikomiti ta Tiwadi , hi ku pfuniwa na nseketelo wa khanselara wa tona , ti nga tumbuluxa sisiteme ya mafambiselo ya matirhelo ku fambelana na swilaveko swa tona .
Loko swi ri swa kahle , hi ta va kona .
Swihlovo swo tala swi nyika mahungu hi mayelana ni vugevenga .
A ndzi ta boxa timhaka timbirhi eka muviki .
Mimbuyelo leyi i :
Ku fikelela xivono lexi swi lava goza leri pakanisiweke eka tindhawu ta nkoka ta ntlhanu :
Ndza tshemba leswaku mihundzuluxo leyi yi ta amukeriwa .
Hi dinga ku nyika vanhu va hina lava ha riki lavatsongo xindzhuti .
A ndzi fanele ku tsakela swinene ku basisa ku nga twisisani .
Leswi hinkwaswo swi famba hi tindlela ta kahle .
Ku na swiringanyeto .
Minongonoko ya nkarhi wo leha ya tumbuluxiwa na ku hlayisiwa .
Ku hlayisa misava swi na nkoka swinene .
Hambiswiritano , hi lava ku kota ku teka swiboho .
Ndhawu ya Pitori yi bohiwe hi leswi landzelaka :
Walowo i ntirho naswona wu tika swinene ngopfu .
Xo hetelela , hi pfumelelana ni timhaka ta nkoka hinkwato .
Hikokwalaho leri i endlelo ra hina eka nkarhi wa sweswi .
Hikokwalaho , ndzi seketela xiboho na nhlengeletano leyi taka .
Mhaka ya nkoka ya vumbirhi hi leswaku vuhlayiseki byi ta ro sungula .
Vayimeri va bindzu
Timhaka nkulu ta Nawumbisi hi leti landzelaka :
Xana hikokwalaho ka yini vanhu va lava ku chayela hi ku hatlisa ?
Endzhaku ka nkandziyiso wa mavonelo , Nawumbisi lowu wu ta hundziseriwa eka Nkwama wa Rixaka .
Ndzi langutele eka nkanerisano .
Laha hi kona xiphiqo xi nga yangiki emahlweni .
Ku lulamisa ka vusirheleri bya miganga ya hina ku ha swimbirhi ku aviwa hi swiphemu na ku ka swi nga pfuni .
Hi dinga milawu ya le rivaleni leyi nga landzeleriwaka .
Ku hlawula mitlawa ya vaaki , mitlawa leyi yi nga ekhombyeni na vanyiki va vukorhokeri
Ndzi ehleketa ku ri swi kahle swinene ku va va endlile tano .
Swo tala swi endliwile naswona swo tala swa ha fanele ku endliwa .
Sweswo na swona i ndzavisiso .
Hi fanele ku langutana na mitlhontlho leyi .
Yena u na nseketelo wa hina hi vutalo .
Hlamusela mitirho yo xava ku suka ehandle tani hi matshalatshala ya vusirheleri .
Ndza tshemba sweswi i ro hetelela .
Hikokwalaho ndzi ehleketa leswaku a ku ri xihoxo xa matwisiselo .
Swa nonoha ku landzelela vhoti leyi .
Kumbe xi na xikongomelo xo endla tano ?
Leswi a swi nga humeleli ehansi ka mfumo lowu nga kona sweswi .
Sweswo swi na nkoka , eka kwalomu ka swivangelo swinharhu .
Ndzi pfumelelana na wena loko u tsundzuxa vukheta lebyikulu .
Xikombelo xo tano xi fanele ku seketeriwa hi ku hetiseka .
Ndzi ta swi hundzisa .
Mhaka ya mina ya vumbirhi yi fambelana na vundzeni .
Xana leswi swi vula ke , hi nga ka hi nga endli nchumu ?
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku hi koxa ku tshunxiwa ka yena .
Ntirho wu katsa swivandla leswi landzelaka swa vutihlamuleri :
Swi ve gondzo ro leha swinene .
Nkul . Xivulavuri , ndzi rhandza ku sungula hi ku ku tivisa tinyiko eka swirho .
Hi nge veki nandzu mfumo .
Kungu leri ra xiboho a ri nga ri ra xiyimo xa le henhla .
Hambiswiritano , hungu leri ri fanele ku voniwa tanihi .
Swi nge bi hinkwavo ka vona .
Hambiswiritano , hi ta va hi endla tano .
Ndzi kombela nseketelo wa n'wina .
Hi tlhela hi seketela nsinya wa milawu ya swikambelo swo ka swi nga languteriwanga .
I nkarhi wo angula .
Xo hetelela , hi lava ku va pfuna ku ololoxa swiphiqo swa xifundza .
Sayina loko u famba .
A swi olovi , kambe hi fanele ku va erivaleni .
Mahuma yo olova kumbe nchuluko ku tlula mavhiki mambirhi .
Hi nge vuli leswaku leswi swi ta yima ntsena eka nkarhi lowutaka .
Xivutiso lexi landzelaka xi khumba vuntshuxeko bya swikambelwana .
Leswi i mhaka ya nkoka eka matshalatshala ya mfumo mayelana ni ndzivalelano ni ku aka tiko .
Swi kahle evuxeni naswona swi kahle evupeladyambu .
Ndzi langutele nhlengeletano leyi taka ya komiti .
Khombo ri hungutiwile .
Ndzi amukela miehleketo leyi , leyi ndzi tshembhaka leswaku yi lulamile hi ku hetiseka .
Ku na swilaveko swa masungulo swo hlayanyana eka xinakulobye lexi , hambiswiritano .
Xo sungula eka hinkwaswo , nhlamulo i e-e .
Ku dlawa ka munhu wihi na wihi i vugevenga na khombo .
Switori leswi swi fanele ku tirhisiwa nkarhi na nkarhi eku humesiweni ka tifilimi .
Loko u ri hava mpfumelelo wa mfanelo yo phasa tihlampfi , u fanele ku yisa leswi landzelaka :
A ndzi nge ngheni eka nkanerisano sweswi eka sweswo .
Ndzi pfumeleleni ndzi sungula hi ku endla vuxiyaxiya bya swa tipolitiki .
Matirhelo ya nawu hi swona swi fambisaka mfumo wa kahle na ku va swi khomelela eka nhluvukiso .
tisisiteme na vutivi
Swi tano , hi alana ni mihundzuluxo leyi .
Leswi hi leswi nkunguhato wa hina wu kongomisaka eka swona .
N'wangulano wo kongoma exikarhi ka mavandla i wa nkoka .
Ndzi nga vulavula kusuka eka ntokoto wa mina hi ndzexe .
A ndzi ta ku kombela leswaku u va xixima .
Moya kahlekahle wa laveka emisaveni hinkwayo .
Ku khensa ko hlawuleka ku fanele ku ya eka vaavanyisi .
A ku ri hava swo nyanyula leswi a swi lulamisiwile .
Nhlokomhaka ya xivutiso i:Mimbuyelo yo dyondza leyi katsiweke :
Ha va amukela vona na vanhu lava va yimelaka .
Vundzeni bya ntwanano a byi amukeleki naswitsongo .
Sweswo swi vula hinkwaswo .
Yaleyo a yi ta va yi ri ndlela leyi nga erivaleni ya ku yisa emahlweni .
Tirhisa nongonoko wa swivutiso ku hlengeleta mahungu mayelana na swiphiqo swa vutomi .
A ku na vandla rin'wana ra tipolitiki ri nga endlaka leswi .
Ndzi vona leswaku leswi swi vile ntirhisano wunene swinene ngopfu .
I yini xikongomelo xa swiletelo leswi ?
Hi leswaku ndzi tshembisiwile leswaku leswi a swi nge humelela .
Ku tlhela ku ri na ku khomana lokukulu na dyondzo .
Nhlayelelo wa ntsengo eka mbango wa swa vurimi .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku swi va kahle ku tshikelela ntirhisano .
Nhlamuselo yi le rivaleni .
Vuahluri byi lava ku :
Nkarhi hinkwawo hi chukucha laha mpfumaleko wa ndzingano ku nga NTIYISO .
Swi fanele swi va ndlela , ku nga ri makumu .
Mudyondzisi u ta hlela .
A ndzi tivi leswi u vulavulaka hi mayelana na swona .
Hi se eka nkarhi wa sweswi hi ri eka mhaka leyi heleke .
Leswi hileswi a swi vulaka :
Ndza hlamala loko u ta nyika vonelo eka sweswo .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi ri eku hlamuseleni ka vhoti ya mina .
Ku herisa vusweti i mhaka yo tika no teka nkarhi wo leha .
Xivutiso xexo xi heleriwa hi nkarhi , hambiswiritano , hileswi mutsari a nga ri ki kona .
Hlamula leswi landzelaka mayelana na mati ya misava :
A ndzi ta tsakela ku boxa timhaka to hlayanyana .
Eka hina leswi swi vonaka tanihi xiringanisi lexi nga kotekiki .
Tikomiti toleto sweswi ti ta nyikiwa nkarhi na tona .
Hambiswiritano , a hi yona mhaka ya nkoka yi ri yoxe namuntlha .
Mhaka nkulu , entiyisweni , i ntalo .
Hi ndlela yo fana , na hina hi languta mphakelo wa matimba .
swi nghenelerile eka nhluvukiso wa vaaki
Hi nga ringeta ku xi hlela , loko u swi lava .
A swi nga ta va , hikwalaho , swi siverile nthyakiso wa sweswinyana .
xiphemu xo sungula xa fomula
A hi tirhisi thekinoloji ku va yi tirhela vanhu hinkwavo .
Ndzi tsakela ku heta hi mhaka yo tsakisa .
Rhengu ro hetelela ri ta khomeriwa eKhoto ya Vumbiwa .
Kumbe loko xi ri kona , ndzi byeleni ku i incini .
Leswimbirhi swi hlanganisiwile .
Ndza swi amukela leswo .
Swivutiso leswi swi fanele ku kongomisiwa eka Holobye wa Vuhlayiseki na Nsirhelelo .
Ndzi lava ku tekela enhlokweni vaphati lava nga kona .
Lexi hi xona xivangelo lexi endlaka leswaku hi va ni ntirhisano exikarhi ka Mfumo wa Rixaka , wa Swifundzankulu na wa Miganga .
Hi fanele ku tilulamisela ku hakela swo engeteleleka eka xona .
Milawu yoleyo yi fanele ku pasisiwa hi Holobyenkulu hi ku tihlanganisa na Holobye wa swa Timali .
Leswi swi katsa mfanelo ya ku yimeriwa eka foramu leyi .
Hambileswi ku lava ku nga tlakuka , nhlayo ya vatirhi a yi se tlakuka .
Swivijo swa mpimanyeto wa masipala swi pfumelela leswaku ku va na ku teka xiave eka nhluvukiso wa mpimanyeto wa masipala .
A hi nga ta hambukisiwa eka ndlela leyi .
Xana i vuxokoxoko byihi byi faneleke ku rhekhodiwa ?
Kumbexana a nga le ku yingiseleni .
A ndzi ta rhandza ku nyika nhlayo .
Ndzi twisisa xivangelo xa hundzuluxo lowu .
Ndzi hlayile leswi a swi vuleke ebukwini yakwe .
Nkarhi lowu tekiweke
Hambiswiritano , xitsalwana xo tirhisa xi hambanile swinene .
A nga endlangi tano .
Ha ku hlonipha .
Mhaka yo karhi yi ta hlamuseriwa laha xivutiso lexi xi nga ta sukela kona .
Swirho swa Komiti ya Wadi swi fanele ku tihlanganisa na vaaki .
Swilo swi nga hundzuka .
Ndza vona .
A swi fanerile ku endla vulavisisi eka swa timali .
Hina ntlhotlho mayelana na leswi .
Swi kahle ku va hi tekeriwa enhlokweni hi ndlela leyi .
Hi vulavule na vona hileswi swi nga ta endliwa siku na siku ku ololoxa swiphiqo leswi .
I swa nkoka ku tiva swivandla leswi nga riki kahle eka xifaniso .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku tivonela swinene .
Papila ri fanele ku kongomisiwa eka Murhangeri .
Ndzi burile hi ta swivilelo swa nhlayo leyikulu .
Leswi landzelaka a ku ri swikongomelonkulu .
I xiphemu lexi lavekaka swonghasi xa pholisi ya hina ya matiko mambe .
Ku cinciwa ka matirhelo ya vutleketli bya le moyeni bya karhi bya ya emahlweni .
Hi ku tlhandlekela , hi lava ku fuwisa mpfangano wa hina wa eneji .
Hi tumbuluxe rimba leri nga tirhaka .
Xiletelo lexi naswona i xa nkoka swinene eka ntirhisano wa tinxaka .
Hi na ku tshemba leswaku leswaku swi ta tisa vuyelo wa mbuyelo lowu faneleke .
Xitiviso xa nhlengeletano xi fanele ku rhendzelekisiwa na ajenda na khopi ya makanelwa ya nhlengeletano leyi hundzeke .
Mintshamo yo hlanganela i ya nkoka .
Eka leswi , eka hinkwaswo , hi humile endleleni ;
Lava nga laveki ku tirhela vanhu va fanele va tshika eka mfumo .
Xana va ta tirhisa endlelo rihi ?
Mo ndzi mi nyika tinhlayo to karhi ku kombisa mhaka leyi .
Kombisa vuswikoti byo :
Handle ka swona , a swi pfuni nchumu .
A hi nga ta swi kota ku kaneta eka leswi .
A hi veni na ntshembo .
Ndzo hetisa .
Leswimbirhi swa hambana - hi fanele ku tiva .
Hlamusela moya wa vutitwi bya vadyondzi na vadyondzisi hi siku rero .
Vatirhi va swa rihanyo va ta hlayisa rijisitara ra milandzu hinkwayo ya vuxanisi .
Xopaxopa nhlawulo wa marito ku hlamusela leswi vuriwaka na nkoka wa kona .
Ku yisa emahlweni ka njhekanjhekisano wa vaaki mayelana na swiringanyeto leswi kumekaka eka Xiviko swi ta khutaziwa .
Hi tindlela to tala xivono xi olovile .
Hi ku vona ka mina , a ku ta va yini xiyimo xexo xa vanhu hinkwavo ?
Ku tlakuka ka nxavo wa mavele ngopfu-ngopfu , swi khumbha swisiwana na lava nga le khombyeni .
Ndzi ehleketa leswaku leswi i xiyimo lexi nga erivaleni .
maendlelo ya vulawuri
Hi fanele ku tirha ku endla leswaku swi fambelana .
Hi wihi loyi ndzi faneleke ndzi n'wi vona nandzu .
Leswi hi swi vulaka hi leswaku hi fanele ku hlanganisa ntalo ku nyika nseketelo .
Eka xivangelo lexi , hi fanele hi va nyika nseketelo wa tipolitiki .
Hi na xikongomelo xo tlangela ku hlula loku .
Hi vekisa swinene eka vanhu va hina .
Yaleyo yi nga va yi ri yona ndlela leyi hi faneleke ku swi endlisa xiswona .
Ndzi ehleketa ku ri sweswo i xivangelo xa mpfilumpfilu lowu .
Lawa i mahungu lamanene naswona a hi fanele ku aka ehenhla ka wona .
Kombisa muxaka wa mahungu ya vundzeni lama lavekaka eka ku kunguhatiwa ka dyondzo .
Manyikelo ya le hansi ya vukorhokeri ya tala ku vangiwa hi mafambiselo yo biha kumbe matirhelo ya xiyimo xa le hansi .
Mbulavurisano lowu wu na tipoyinti na maendlelo swo karhi swa nkoka .
Muxaka wa endlelo
A swi nga ku hlamarisi ku va ndzi amukela leswi .
ndzingano exikarhi ka vavanuna na vavasati
Sweswi hi nga tirhisa lexi ku ahlula c :
Minyikelo ya hina eka swona yi se yi endliwile .
Vundzeni bya leswi , ku ta va ku ri ku antswa ka vukorhokeri bya swikombeto .
Handle ko kanakana hi fanele .
Ku herisa xikweleti ko va ntsena mhaka ya vululami .
Hi pfumele eka timhaka ta nkoka to hlayanyana .
Xilo xin'wana xo khomeka xi fanele ku fikeleriwa eka nkarhi wo koma .
Ndzi pfumelelana na miehleketo leyi .
Ndzi mi kombela ku seketela xiviko .
Lawa i mahungu lama ndzi navelaka ku ma hundzisa .
Hikwalaho ka sweswo , ntlawa wa mina wu seketela xiboho xa mafundza tanihilaha xi nga yima hakona .
A ndzi ta kombela hi xihatla ku va leswi ku va yona mhaka .
Leswi swi fanele ku cinca eka nkarhi wo longoloxa lowu nga ta landzela .
Hi ntiyiso , i nhlaselo wa matimba eka xidemokirasi .
Xana swivilelo swa vona swi nga va swi vangiwa hi yini ?
Ndzi navela ku va rhekodo yi cinciwa , loko swi koteka .
A swi lo kotlana .
Leswi swi katsa ku pima mitirho na ku nga thoriwi .
Ndzi tlhele ndzi langutisa swinene eka ntalo wa mfumo wa muganga .
Naswona leswi i nhlomulo ntsena eka vanhu .
Ku fikela nkarhi wolowo hi na nkarhi wo lulamisa .
Nakambe , ndza twisisa .
Swivangelo leswi hi ta swi langutisa hi vuenti laha hansi .
Leswi hi swona swihlawulekisi swa ntiyiso .
Nkwetlembetano wu kahle
Nhlamuselo yo koma ya nhundzu na xiyimo xa yona :
Mhaka ya vumbirhi i nhlangano na fambiselo ra muganga .
Ndzinganano wu dinga ku antswisiwa mayelana ni leswi .
Ntswalo wa mali leyi vekisiweke wu fanele na wona wu hlamuseriwa :
Valavo va katsa vateki va mahungu .
Kambe i misava leyi nga riki ni ku tshembisa eka swa ndzingano ni vusiwana .
U hetelele ku voniwa ekaya naswona a nge se tshama a voniwa nakambe .
Ayitheme leyi yi pfarile .
Hi le ku kambeleni ka xinawu ka goza leri tekiwaka .
Lembe leri hi tlangela malembe ya khume ya ntshunxeko wa hina .
I xikolo xa mfumo eka nhundzu ya mfumo , ku ta va hava ku ririsiwa .
I xibalo xo ka xi nga ti kombi lexi kongomisiwaka eka ku tswonga ikhonomi .
Ndza n'wi hoyozela eka ku tiyimisela ka yena ko ya emahlweni eka mhaka leyi .
Swi tirhisa vuhlanganisi tanihi mhaka ya nkoka ematshan'weni yo tirhisa ku tshinya .
Sweswi u ta swi endla njhani ?
A ndzi ri kona eka mihlawulo naswona a yi ri ya xikombiso .
Nakambe , ndzi vula leswaku xiviko lexi a xi pfuni .
Kutani ke , eka xikoro lexi hi ta tihlanganisa na Holobyenkulu .
Xana u ehleketa leswaku u fanele a amukela ntirho lowu ?
Timhaka toleto ti fanele ti tekeriwa enhlokweni .
Hi swona swi endlaka leswaku nhlelo wa nkucetelo wu ri wa nkoka hi ku hetiseka .
Sweswo i swa nkoka swonghasi loko endlelo ri fanele ku ya emahlweni ri va kona .
A hi fanelangi ku rivala nsinya wolowo wa mphakelo wa matimba .
Swi hlohletela ku tshika ku vutianakanyi , makolo na madzolonga .
Wa swi endla .
Sweswi hi kota yisa tliliniki na laboretri eka muganga .
Xiyimo mayelana na vaongori xa karhata swinene .
Leswi swi tano ngopfungopfu laha goza ra xipolitiki ri khumbekaka .
Ematshan'weni , ndzi ta komisa .
Xo sungula , hi le ku vulavuleni hi mayelana na ndzinganiso wa mphalalo wa tihakelo .
ndzingano eka nkateko
Leswi swi yelana na ku tlakuka ka vuxisi bya MAPASI .
Ndzi ehleketa leswaku hakunene swi ta tlakusa vuphikizani .
Swingari sweswo ntsena .
Vulavula hi mbuyelo na ndzima ya xitshunxo eka khasimende .
Hakunene , hi tlhela hi vona mitlhontlho ya nkoka .
Xa nkoka swinene , ndzi tsakela ku engetela ku khensa eka vanhu va xifundzankulu lexi .
Hi XIHI xa switatimente leswi landzelaka swi nga VUNWA ?
Leswi a swi katsi tinomboro letin'wana hinkwato leti ndzi mi nyikeke tona .
Leswi swi fambelana na vutitivi bya rixaka ; swi fambelana na vutinyungubyisi bya hina tanihi Maafrika-Dzonga .
Ndzi lava ku kombisa leswi hi ku tirhisa swikombiso .
Ntlhanu wa tindhawu ntsongo leti faneleke ku kaneriwa eka Samiti ti katsa :
Ndza enerisiwa ngopfungopfu hi xona eka timhaka tinharhu .
Tikomiti ta Tiwadi ti tumbuluxiwa eka vamasipala lava hlawuleke sisiteme yo va na xiave leyi simekiweke eka wadi .
Ina , ndzi ta .
Ndza swi tiva leswaku u andlarile mihundzulo mayelana na sweswo .
Leswi hi swi lavaka i ku cinca mavonelo ya tisisiteme na tibajete ta hina .
Xivutiso xa ha sele .
Ndzetelo wa vanhu lava nga ni vutsoniwa
Ndza khensa swinene , wo ndzi vulavula na tata wa wena .
Ndzi tlhela ndzi seketela mianakanyo ya xiyimo lexi vekiweke .
Ku rhula na ntshamiseko
A hi tekeni goza ro karhi .
Hambiswiritano , swivutiso swa lava nga tivekiki swi nga endliwa .
Ndzi ta ku nyika xiphemu xo engetela xa vuxokoxoko .
Xi ta humelela rini lexi ke ?
A swi ta va swi hi pfunile swinene .
Ku vulavula ntiyiso , ndzi pfumelelana na wena .
Leswi i mhaka ya vuhlayiseki bya muvabyi ntsena .
I ntiyiso wo olova .
Kunguhata maendlelo
Swikombelo leswi nga fikeleriki swilaveko leswi a swi amukeriwi ku tekeriwa enhlokweni .
Hi swi kotile ku endla leswi hi swivangelo swimbirhi .
Nkuriso wu tiyisa makete wa le ndzeni .
Ku hetisisa ka Kungu ra swa Tidyondzo ta Xifundzankulu swi ta ahlula xiphiqo xa muako .
Hi le ka ntwanano wa ku veka ku tumbuluxiwa ka mitirho eka senthara ya tipulani ta mfumo .
Kutani ku na mhaka ya vukorhokeri bya swa timali .
Nxaxamelo lowukulu wa marito ;
Hi anakanya khwatsi leswaku endlelo leri i ra xiyimo xa le henhla ku tlula hinkwawo .
Switirhisiwa : Nxaxamelo wa tiphositara
Kombisa xifundzankulu lexi nga na ntsengo wa le henhla wa tihakelo ta swakudya .
Ndzi teka sweswo tanihi swilo swa nkoka swinene .
tipholisi na mafambiselo
Kombisa mimbuyelo leyikulu ya rihanyo .
I xikongomelo xa hina .
Vumundzuku bya tikonkulu ra hina byi le khombyeni .
Leswi swi pfunetile vuyimbeleri bya laha kaya ku fikelela vayingisi va misava hinkwayo .
Leswi i ntirho wa nkoka swinene .
Kutani swa tsakisa ku vona leswaku leswi kanetanaka na swona i ntiyiso .
I endlelo .
Kutani , hi fanele hi khutaza vadyondzi vo tala va hina ku dyondza dyondzo .
Sweswo a swi fanele ku va nsinya wa ku letela leswi hi swi endlaka .
Kambe ndzi ehleketa leswaku leswi hi xona xitshunxo lexi endlekaka ngopfu .
Pfumala nkateko , a hi vatirhisi hinkwavo va swi tivaka leswi .
Leswi swi tiveka tanihi nkambelo wa vanhu .
A ndzi ta tsakela vonelo ra wena ka mhaka ya leyo .
Xiphiqo a xitsongo .
A hi lwisaneni ni madzolonga .
Ndzi ringetile ku tirhisa leswi ndzi swi dyondzeke eka vutomi bya masiku hinkwawo .
Hi ku vona ka mina , sweswo a swi ta va swi tsakeriwa .
Ndzi ta tsakela ku kombisa mhaka ya tifanelo ta ximunhu .
Ndzi ta tsakela ku teka nyingiso eka timhaka ti nga ri tingani leti vuriweke kahle .
Laha ku landziwaka tsalwa leri :
Kambe ku teka xiave ka mukhuva lowu ku humelela ntsena endzhaku ka loko varhumiwa va le handle va teke swiboho swikulukumba .
A swi naveli ku tirhana na timhaka ta xibalo .
A ndzi twisisi leswi a wu ringeta ku hi byela .
Xana u tirhisa inthanete kangani ke ?
Ku ta va ku ri na tinhlengeletano ta tinxaka tinharhu ta nkoka leti tikomiti ta tiwadi ti nga ta languteriwa ku ti lulamisa .
Hlamusela swiyimo laha ku navetisa ku fanele ku humelela leswaku ku nga tava ko humelela .
Xiyimo xa phurojeke a xi ri eka xiyenge xo kunguhatiwa .
Ndza tshemba leswaku va nga ka va nga khomiwi hi tingana .
A ndzi tiyisile .
Hi fanele ku dyondza tidyondzo ta ntokoto lowu nga hundza !
Hinkwaswo leswi hileswi mhaka leyi yi nga hi xiswona .
Ku antswisa eka fambiselo ro angarhela ra swikolo :
Leswi swi ta hundzuriwa nawu eka lembeximali leri .
Ku olovisa ku tirha ko pakanisa hi vavasati vo tumbuluxa mabindzu eka tilevhele hinkwato .
Eka leswi kanetanaka na swona , swi ta va leswi nga ekhombyeni lerikulu swinene .
Hileswaku a kuri ku yima ka swilo hinkwaswo .
Xana a hi koti ku dyondza ku suka matimu ya hina ?
Ehandle ka swona , hi hina vatirhisani va bindzu lavakulu va vona .
Hi fanele ku fambisa endlelo ra matiko hinkwawo ri ya emahlweni .
Nawu lowu a wu cinciwangi .
Ndzi lemuka leswaku ku hava mihundzuluxo leyi andlariweke .
Masipala u kota ku tirha a ya emahlweni hi ku nyikiwa mpfuno hi tindzawulo to hambana ta mfumo ni swiyenge leswi swi nga riki swa mfumo .
Ndza ha ku boxa swivandla swo karhi leswi khumbekaka .
Ndzi ri a va fanelanga .
A hi pfumeleleni vativi lava nga le xikarhi ka hina ku endla leswi faneleke ku endliwa .
Xiboho lexi namuntlha i switsongo leswi hi nga swi endlaka .
Ku hakelela xikweleti ku hunguta ntswalo .
A swi nga ta endla , ndlela leyi hi nga ku fambiseni ka leswi !
KUMBE
Ku hava lexi nga rindziwa swinenenene .
rheferense eka nxungeto
Ku fikela nkarhi wolowo hi fanele ku va na miehleketo leyi pfulekeke .
Xana hi ntiyiso swi vula yini ?
Ndzi amukela xexo .
Hlamusela hilaha ntikelo wa ndzavisiso wa makete wu nga na wona eka ndzhendzheleko wa vutomi bya ximakiwa .
tumbuluxa swipimelo swa ntshamiseko wa vumundzuku
Swi lava leswaku na tikhampani ti langutana na leswi .
Hambi ko humelela yini , hi ta ya emahlweni ku landzelerisa nawu lowu .
Hi nga tifanisa kahle na mavonelo yo hetelela .
Hakanyingi yi tala ku hambana na muxaka lowu tirhisiwaka eka xiyenge xa swa mabindzu .
Ku seketela nhluvukiso wa switirhisiwa swa vuleteri . .  .
Ririmi na makambelelo
Mi nga ehleketi , hikwalaho , leswaku a xi katsiwanga .
Xo hetelela , ku na nkitsinkitsi lowukulu wa ku pfumaleka ka mitirho ka vantshwa .
Xikombo xa bindzu xi na swiphemu swinharhu .
Hi swihi swi nga yimaka nkarhi wo lehanyana ?
Mitlhontlho leyi ku hlanganiweke na yona eka phurojeke :
Hi mukhuva wolowo , swi tano na le ka tihakelo ta ndzindzakhombo .
Se hi nga vona nkhumbo wa pfhumba leriya .
Hikwalaho hi ta seketela xiviko xa muviki .
Ndzi kholwa leswaku i vutihlamuleri bya xipolitiki ku endla tano .
Swi katsa ntikelo wa xitereko xa masiku mambirhi eka ikhonomi .
Teka goza ra kahle ro lulamisa .
Mixungeto
Switshunxo swo pimiwa na swa nkarhinyana a hi leswi hi swi lavaka .
Tsundzuka leswaku khanselara wa wadi u fanele a ringanisa swilanguteriwa swa wadi ya yena na swa vandla ra vona ra tipolitiki .
Ndza swi tiva hi ku hetiseka swoleswo .
Hlamusela nkarhi lowu bindzu ri faneleke ku humesa muxaka wun'wana na wun'wana wa xibalo .
I ngati ya hina .
Ndzi swi endlile leswo .
Sweswo hi leswi hinkwerhu hi lavaka ku swi endla .
Hi fanele ku twa leswi vatoloki va vulaka swona .
Hlela swiyimo swa le ntirhweni .
Leswi swi tekile ndhawu ku lwisana na masungulo ma swikoxo leswikulu swa le makaya .
A ki amukeleni leswaku .
Vusirheleri byi ni leswi hundzaka vuanami bya swa vuthu .
Ndzi hlambanya sexini leyi ku va yi fike emakumu .
Ku khensiwa xiave na ku tinyiketa ka wena .
A hi ku kombele swo tala .
Naswona ndzi xiyile mavonelo layo hambanahambana lama nga nyikiwa .
Hambiswiritano , a swi vuyerisi vaaki .
Hi nkarhi wihi
Leswi swi homboloxa swiboho swa ku tiboha endzeni ka makete wa le ndzeni .
Va fanele va yisiwa ekhoto naswona va xupuriwa .
Eka ku endla ka xiviri , malulamiselo ya muxaka lowu a ma tirhi .
Ntsengo lowu wu endliwile hi leswi landzelaka :
Tanihi xikombiso , hi nga va hi ri eku tirhiseni ka timali ta mitlawa .
Mfumo wa swi tiva ku endlela leswaku swi ta dyondzisiwa eswikolweni .
Timhakankulu ta Nawumbisi hi leti landzelaka :
Sweswo swi fanele ku va swi ri swona .
Ndza tisola leswaku ku hava xiviko xa muxaka walowo xi nga nyikiwa .
Ndzi tshemba leswaku hambiswiritano swi ta amukeriwa eka ku tirhisiwa .
Hlamusela nxaxamelo wa ntirho .
Tinhlengeletano ta ku ololoxa swiphiqo
Hi tlhela hi pfumelelana leswaku nhluvuko a wu ringananga ku ololoxa xiphiqo xa hina xo pfumaleka ka mitirho .
Hi ehleketa leswaku vatsundzuxi va ringanile .
A ku na ku boxiwa ka vamanana na timfanelo ta vona ta ximunhu .
Swa tikomba ha tshemba leswaku lexi xi ta va tano .
Kutani loko hi ri na kungu ra magoza hi na nongonoko wa kahle .
Nseketelo lowu hi wu kumeke a wu ri wukulu .
Sweswo i xiphiqo lexi hi nga langutana na xona .
Xana u nga tirhisa njhani tindlela to hambana ta makambelelo ?
Ku laveka ku tirhisana exikarhi ka mabindzu lamakulu na lamatsongo .
Hinkwerhu ha swi tiva leswaku leyi i mhaka yo tika .
Papila ra vulawuri
Ku famba na yena ?
Swiletelo swi kombisa swivangelo swo va na swivandla leswi pfulekeke , leswi katsaka rifu kumbe ku tshika ntirho hi xirho .
Leswi swa vitanisa swinene .
U endle leswi aswi fanerile hinkarhi wa xiphiqo xa timali .
Ntirho lowunene wu endliwile .
Naswona u endla yini hi swona ?
Yena wa ha ri ekhotsweni .
Xivulwana lexi i ku onhiwa ka nawu wa matiko ya misava .
Swi tano , sweswo nakambe , i goza lerintshwa .
Hi khensa murhumiwa hikokwalaho ka xiviko lexi xa nkoka .
Phurojeke i ntirho wun'wana na wun'wana wo tumbuluxa vukorhokeri kumbe xikumiwa hi nkarhi lowu vekiweke .
Swi le ka wena , handle ka swona hi nga tama hi famba .
Hlamusela swakudya swa rihanyo .
Kahlekahle , a swi tali ku humelela .
A swi vulavuriwanga eka nhlengeletano leyi .
Hambiswiritano , mfumo a wu ta xava misava loko vanhu va lava ku yi xavisa .
Leswi i ku tiboha ka hina ku antswisa nkoka wa marungula eka xiyenge xa hina .
Ndzi amukela kungu leri hi mandla mambirhi .
Mhaka ya mina yo hetelela yi khumba ku hundziseriwa ka data .
Hi ku tekela leswi enhlokweni , hi tiboha ku :
U ta endla xiave xa nkarhi wo leha eka rihanyo ra tinxaka ta mundzuku ta MaAfrika .
Papalata leswi hi tindlela hinkwato eku tswariweni na le ndzhaku ka ku tswariwa ka ricece ra wena .
Hi swona swi endlaka leswaku mafambiselo ya xifundzatsongo ya ri mhaka ya ku yisa emahlweni .
Swiendleko leswi swi humelele mavhiki mangari mangani lama hundzeke .
Xiboho xihi na xihi lexi tekiwaka hi Khomixini xi fanele ku yisiwa na le ke Phuresidente .
A hi nge vi na swona havumbirhi .
vavhoti
Mavonelo ya mina yo hetelela ya le ka xiviko hinkwaxo ka xona .
Kereke yina ntirho wa nkoka ku wu endla eka vululami byo vuyelela .
Hikwalaho a nga fanelanga ku nyiketa xikoxo xa xipfuno xa tendzo .
magoza na mahetelelo
Xo hetelela , ndza mi khensa nakambe .
Ndza tshemba no ehleketa ku ri matshalatshala lama ya ta ya emahlweni .
KU KUMIWA NAKAMBE KA XIBALO
Ha pfumelelana .
Nhlokomhaka yi endleriwe ku :
Hi salerile endzhaku swinene eka nkarhi lowu vekiweke , hikokwalaho lexi ndzi nga ta xi endla hi leswi landzelaka : Hi na swirho swimbirhi swa phanele leswi kahlekahle swi nga ta nyanyula mbhurisano .
Va tshama va ri karhi va ya entirhweni hi nkarhi va tlhela va vuya hi mikarhi yo wisa .
Swi le henhla ku ringana ku ka swi nga fikeleriwi hi makhamba , vaonhi na swifuwo .
Ku pfumala milawu swi nge pfumeleriwi ku va nhlamulo ya ku pfumala milawu .
Endzhaku ka sweswo , swi ta lava ku ehleketiwa nakambe .
Ntirhisano lowu antswisiweke wa laveka .
Leswi a hi mhaka ntsena yo tsundzuka ndlala .
Hi na ku tshemba ka leswaku ku aka ku ta sungula lembe leri .
Vona a va nga ta tengisiwa .
Projeke yi nyiketiwa ku tlakusa ndzemukiso wa timhaka ta mbango eka vumaki bya malwandla .
swi tava swa nkoka
Ndzi anakanya leswaku switirhisiwa leswintshwa a swi ta laveka eka leswi .
Xivilelo xa mina xi kambirhi .
Kutani sweswo i ku hlawula ka wena .
Tirha hi ndlela ya kahle no lulama .
Loko hi tsandzeka eka leswi , matimu a ya nga vi na tintswalo eka ku hi ahlula ka wona .
Ha swi tiva leswaku ku na xiphiqo xa xiviri .
Hikokwalaho , matirhelo lama ma ta va ma nkoka hi ndlela yoleyo .
Hi ta cincela eka swiyimo leswintshwa .
Hi endlile hilaha hi nga kotaka ha kona , a vula .
Leswi swi lava ku lulamisiwa sweswi .
Hinkwerhu ha swi tiva leswaku leswi i vutumbuluxi .
Swi tano , ka ha ri ni xivandla xa ku antswisa .
Ku hava ku kanakana leswaku nhlengeletano leyi yi ta endla ndhawu ya nkoka ku endla tano .
Ku na ku hambana xikarhi ka vanhu na swihari .
Ku pfumaleka ka vululami i masungulo yo xiyaxiya .
Nxaxamelo wa maendlelo wu vile hi ndlela leyi :
Hinkwerhu ha swi tiva leswaku ikhonomi ya misava yi ya emahlweni yi susumetiwa hi vutivi bya thekinoloji .
Milawu ya ntwanano yi vonaka yi ri kahle .
Phalamende yi le ku ringeteni ku kumisisa timhaka ta ntiyiso .
Naswona ku na ku hambana lokukulu ka ku hlayisa oyili .
Xana wa swi twisisa leswi marito lawa ya vulaka swona ?
VUNDZENI BYA NAWUMBISI
Ku sungula bindzu
Sungula ndzimana yintshwa hi xivulwa lexi sungulaka hi ndlela leyi :
Nawumbisi wu hluvukisiwile hi ku landza vundzeni bya mafambiselo ya matimba ya le ndzhandzheni na rixaka .
Nhlamuselo leyi yi angarhela timhaka leti hinkwato ta matimba na vulawuri .
U teke goza ra kahle .
Vumundzuku bya tikonkulu ra hina byi seketeriwa hi leswi !
Hi na swikongomelo swo fana hi mayelana na leswi .
Xivumbeko xa Nhlangano
I vutihlamuleri bya hina ku swi sivela .
Endlelo na mimbuyelo swa hambana ku suka eka tiko rin'wana kuya eka rin'wana .
Tsalwa ri tlherile ri vula leswi nawu wu nga ta tirhisisiwa xiswona .
Xana ha pfumelelana na swiringanyeto na leswi hi nga ta endla hi swona .
Mbhuluko a wu ri wa matimba ku tlula lowu veke kona eku sunguleni , va vurile tano .
Xiyimo xa le henhla hi rona rito ra nkoka .
Vutivi bya nawu wo karhi .
I nkarhi wo hlamula riqingho rero .
Yi endla tano hakunene .
Ku fika ka vona va le ka nxungeto wa ku tlhakisiwa .
Marhavi ya kumekaka ya tirhisa milawu .
Palamende yi humele emahlweni .
Xiviko lexi xi tirhana na ku barisa na nhluvuko eka matiko lama ha hluvukaka .
Hikwalaho ka sweswo , xinawana eka ku vekela xipimelo xa mikarhi yo chayela .
Xinawana xo yingisela swi nga ri enawini xa vuhlanganisi bya tiqingho ta le nyongeni .
Swiboho swi tekiwile eka tinhlengeletano ta vuyimeri .
Mhaka ya mina yo hetelela yi khumba ku ntlawahata swidzidziharisi .
Hi fanele ku endla leswi ku sirhelela vumaki .
Yana emahlweni , hikokwalaho ka yini ?
Xana ku Hundzuluka ka swa Vumaki ku andlale njhani masungulo eka xiyenge xa ikhonomi ya misava ?
Muxaka lowu wa ku ntlawahata i ku tlanga hi switirhisiwa .
A swi fanelangi ku hlanganisiwa na nhundzu ya vuxisi .
Tanihi laha ndzi vuleke , xiviko xa khongotela .
Mfuwo wu fanele ku twisisiwa hi ndlela yo anama .
A hi endleni tano !
Vuhlayiseki byi na nkoka .
timfanelo ta vavasati na vanhwanyana
A ndzi tshama ndzi navele ku heta xikolo .
Miganga
Mitirho ya vona yo tikarhata yi va hakerile .
Swirho swi hakela mali ya vuxirho ku ta wela eka tlilabu .
Ndzo lava ku vula timhaka ta nkoka tinharhu kumbe mune .
Hi na swo tala swo fana naswona u na rirhandzu .
Ndzhaka ya muganga i xiphemu xa vutitivisi .
Ntsengo wa xibalo lexi munhu a xi hakelaka wu lawula hi xiyimo xa mali ya munhu leyi nghenaka .
Ku cinciwa na lunghisiwa ka ajenda eka xiyenge .
Ndza tsaka ku nyika nseketelo wa mina eka xona .
Hi vurile leswaku swi kahle .
Mimpimo ya Mbuyelo wa Dyondzo leyi ?
Lexi i xifaniso xa kona .
Ku tava na xirilo .
Loko hi fanele ku va na ku hambana , ku fanele ku hlamuseriwa kahle .
Hi ta tata swivandla swa mintirho leswi nga kona hinkwaswo eka lembe-ximali leri hi nga eka rona .
Endlelo leri ri vuriwa kuva na nkoka wa xiyimo xa le henhla .
Ndzi ni mianakanyo ya mina yo karhi mayelana ni mhaka yaleyo .
Kutani a hi tirheni hi vutihlamuleri .
Sweswo swi humile endleleni eka xidemokirasi xa swa tipolotiki .
Xavumbirhi , ntungu wa kholera , lowu wu nga se wu boxiwile laha .
Swoleswo i xivangelo xin'wana xa leswaku hikokwalaho ka yini nhlengeletano yi humelerile .
Xiviko xa masungulo na xona a xi ri xa kahle .
Tihakelo eAfrika Dzonga i ta le henhla leti rhekhodiweke emisaveni .
Switirho swa ndhawu yo sweka swa kumeka .
Ndza mi khensa swinene kuva kona eka ntirho lowu .
Xana va nga sirheleriwa hi ndlela yihi ?
Mahlori ya Mali .
Hi fanele ku endla leswi hi ndlela yo hola .
Miehleketo yo fana yi fanele ku letela manghenelo ya hina eka mbango wa ntumbuluko .
Lexi hi xona xivangelo xo va ndzi hlawurile ku ala ku vhota .
Phurosese yo welidela yo engetela yi tlhela yi tivisiwa eka xiyenge lexi .
Leyi a hi ndhawu ya mintolovelo leyi nga hundzeriwa hi nkarhi .
Hikwalaho ka sweswo ku tlakuka ka xihatla ka muxaka lowu wa xitichi xa gezi .
A hi tshembi eka sisiteme ya muxaka walowo .
Vuvekisi na byona bya laveka .
Xiphemu xa vumbirhi xa nongonoko xi ta sungula ku nga ri khale .
Xi fanele xi endla tano sweswisweswi .
Ku hetisela
Yana emahlweni u hi byela .
Ndzi ta tshama eka timhaka timbirhi to kongoma .
Ku lulamisa nkwetlembetano lowu va ka kona hikokwalaho ka matirhelo yo ka ya nga ri kahle .
U vile na nkateko wo ndzi tshunxa .
Vangwa xikarhi ka swifumi ni swisiwana a ri si tshama ri va rikulu ku tlula mpimo ku fana ni leswi namuntlha swi nga xiswona .
Mbulavulo wu pfarile .
Hambiswiritano , a hi nga xi endli kahlekahle , hakunene .
Khabinete yi tekele enhlokweni ku humelela loku nga endliwa matlhelo hinkwawo eka nyimpi yo lwisana ni vugevenga .
Kumbexana hi xona ?
Rhekhodo ya nhlengeletano
Hi katekile ku va na nhlengeletano yo kula ku fana na leyi .
Hikokwalaho , a ku nga ri mhaka ya oda .
Lexi i xivangelo xa vonelo ra mina laha .
Swi vula ku antswisiwa vukorhokeri na miako .
Hambiloko ku ri ni swiphiqo , a hi tilulamiserile ku sungula !
Swo tsala hi swona loko ku endliwa nkunguhato
Ku hlela makungu ya makhombo .
Nkunguhato wa xiyenge Lexikulu
swiphemu swa matimu
Tikomiti ta Wadi ti tlanga xiave lexikulu eka ku landzelerisa matirhelo ya masipala , swirho swi fanele ku tiva hi vundzeni bya swinawana .
Kambe swo tala leswi faneleke swi endliwa i ku vonisisa leswaku ku kunguhatiwa ntirho wa vumunhu no hetisisa .
Xavumbirhi
Eka hinkwaswo ndzi khensa vanhu hinkwavo va xifundzankulu lexi lava nga veka ku tshemba ka vona eka hina .
Vuxokoxoko byo tano a byi tlhele byi tirhisiwa eka xiviko lexi .
Xintshunxo xi kona , kutani xi fanele ku tirhisiwa .
Kutani laha hi kanela nongonoko wa rimba wa vuntlhanu .
Swirho swa vukandziyisi na vamahungu vo hambanahambana ;
Leti i tinhlayo tintsongo .
Hi fanele hi tirha hi ku hatlisa ku lulamisa xiyimo lexi .
Sweswi swi le ku tlakusiweni hi matiko ya xidemokiratiki .
Ntirho lowu tirhiweke ku fika sweswi wu komba leswaku swiphemu leswi landzelaka swi fanele swi katsiwa eka rimba :
Endlelo ra nhluvukiso wa mipimo ya vukorhokeri ra cincacinca .
Mulawuri wa Mbhurisano hi yena a nga nghwazi ya swa xipolitiki .
Xa vumbirhi , xiyimo xa ikhonomi .
Mihlangano ya vukhongeri
Nimadyambu hi awara ya kaye , ina , sweswo swi lulamile .
Makhomelo yo ringana ya vula mfanelo ya swiyimo swo fana swa vutomi , muholo , swiyimo swa le mitirhweni , swa vatatana na vamanana .
Vatirhisi va fanele ku va na tinomboro ta xilamulelamhangu hi mikarhi hinkwayo .
Hi ku angarhela , ndzi kombela swilo swinharhu swo koteka .
Ku va na nandzu ka vona swi voniwa hi mani na mani .
Matimba ya hina ya ta lawuriwa hi matimba ya ntirhisano wa hina .
Xi kombi .
Hinkwavo va na vutihlamuleri .
Leswi swi fumisa ntirho wa mfumo .
I xitirho xa swifundzha hinkwaswo .
Ku xavisa tinhundzu
Vanhu vo tala va khomiwile .
Vamanana na vatatana mi tiphina hi nimadyambu .
Lexi xi na nkoka swinene eka ku pona ka swihanyi .
Ku fikela sweswi a hi na mhaka ya xinawu .
Ndzi khensa swivulavuri leswinharhu ku va swi hi basisile eka timhaka to tala ta nkoka swinene mayelana na switirhisiwa leswi tirhisanaka swinene eka matirhelo ya swona .
Makete wa misava hinkwayo i masungulo ya ntirho wa hina .
Mbango wu fanele kuva na switirhisiwa leswi landzelaka :
Mbango hi ku angarhela
Tihakelo ta maendlelo .
Sweswo i hungu leri hi faneleke ku ri rhumela .
A nga tirhanga na mina ku fikela namuntlha , hambi ku kanela bindzu na mina .
Leswi swi yisa eka xivutiso xa ku ku yisiwa ku yini emahlweni .
Hi tivile hi ta sweswo ku ringana nkarhi wo leha .
Eka hinkwaswo leswi , hi vile na nkateko wo tiva laha hi yaka kona .
Xana byi kwihi vutumbuluxi na xikili xa vuyimbeleri eka sweswo ?
Kutani leswi i ntirho wa hina lowu bohaka .
A ndzi vanga ni ku kanakana ku vhota hi ndlela leyi nga yimiki ni xiboho lexi .
Ha khensa swinene kuva mi tile no endla ndzima leyi faneleke .
Ku vulavula i xiphemu xa nkoka eka ku hluvuka ka vadyondzi eka vumunhu , mfumo na vuyena .
Mbalango
mahungu mi ta lulamisiwa
Hinkwerhu hi tiva gingiriko wa ntirho wa miri na miehleketo .
Hi nseketelo wa n'wina , hi nga langutana na vumundzuku hi vutitshembhi lebyikulu .
Tiva magoza laya faneleke ku landzeleriwa eku xaveni ka thekinoloji yintshwa ya khomphyuta .
Tirha mitirho leyinene leyi tumbuluxiweke .
Ndzi kombela leswaku hi vhota kunene .
Xikongomelo i ku vona leswaku ku katsiwa ka vanhu entirhweni lava nga na vutsoniwa swa tumbuluxiwa .
Swi nga tisiwa ntsena loko ku koxa ku ri ka :
Minkarhi hinkwayo a hi twa vari xiphemu xa hina .
Swiyimo swa kombisiwa .
Hi swona sweswo kumbe a hi swona ?
Vurimi na ncheleto .
Leswi swi vangiwa hi xilaveko xo landzelela timhaka ta mafambiselo ya mbango .
Ndzi kholwa leswaku swivilelo leswi a swi na ntiyiso , hikwalaho ka swivangelo leswi landzelaka .
Ku kula ka ikhonomi a ku si va kahle ngopfu .
Ina , entiyisweni a ku na leswintshwa mayelana na leswi .
Ndzi ehleketa ku ri i ndzingo ku endla sweswo .
Leswi a swi vuli leswaku ntirho wa hina wu herile phela .
Mfumo wu tshikelela swinene eku herisiweni ka madzolonga .
C yi seketela vutomi , eka ku humelerisa na ntirho .
Hi pfumelelana hi mayelana na sweswo .
Xirhangana xi fanele ku nyikiwa eka ku sirhelela vaaki .
Hi nga ka hi nga fikeleli ku swi hlayisa endhawini .
A hi mhaka yo kaneta swa vukhongeri .
Kambe hi fanele ku va na vukheta !
Swi fungha makumu ya ndlela yo leha .
Milawu yi fanele ku ya emahlweni .
Vadyondzi va ta hluvukisa vutwisisi bya vona bya masungulo ni vutivi bya :
A swi endlangi tano .
Ndlela yo Papalata Ku Lwisana ka Mahanyelo .
A xi endleriwa ku va masungulo , ku nga ri mahetelelo .
A xi bohi kambe i xikombiso .
Mali liya yi ta heta nkarhi wo leha ku korhokela vanhu .
Hambiswiritano , leyi i mhaka yo vilerisa swinene eka mina .
Swikongomelonkulu swa ikhonomi swi tiveka swinene .
Hi endla hinkwaswo leswi hi nga swi kotaka hi tlhelo relero .
Leyi i nhlamulo ya mina .
Basisa ndhawu leyi nga ta kamberiwa .
Hlanganisa ku endliwa ka vuleteri lebyinene na ndzavisiso .
Tindlela leti pfumeleriweke ta ku tihlanganisa
Hi vona leswaku leyi i mhaka ya nkoka swinene .
Hakunene u tisa ntshembho .
Phurogireme yi avanyisiwa hi swiyenge swimbirhi .
Kutani mi vula swona- lexi i xivangelo xa nkoka .
A ndzi ta rhandza ku kanela swiyenge swinharhu .
Hi tivisile ku sungula ka nhlohlotelo hi muholo lembe leri nga hundza .
I yini ntiko wa wena ?
Hikokwalaho hakunene hi lava ntwanano wa le xikarhi mihlangano .
Swihlawulekisi leswikulu swa Nawumbisi hi leswi landzelaka :
Hlamusela laha xivilelo xi sukaka kona .
Wena u fanele ku endla xexo !
Ku nyika marungula eka :
Hikokwalaho xinawana xa vuchavelo xi fanele ku katsiwa .
Khomixini yi tekerile enhlokweni xiviko xa mpfapfarhuto eka mikarhi yo hlaya na kuva xi kongomisiwile ku ya cinciwa .
Hi vile hi hunguta ku nghenelela ka hina eka vusirheleri eka malembe yo hlayanyana .
Ku hambana na leswi vuriweke , i nkateko lowu fanelaka ku tekiwa .
Hi tekela enhlokweni na ku seketela ya ku tereka .
Tatana na yena a nga wu endla ntirho lowu hi ku olova tanihi leswi ku nga riki na nchumu lowu n'wi sivelaka ku xava , ku sweka swakudya na ku dyisa n'wana .
Leswi hi leswi hi faneleke ku swi endla .
I xiletelo xa kahle swinene .
Kutani kuna ku hambana ka nkoka exikarhi ka leswimbirhi kuya hi leswi .
Ku sukela hi Mudyaxihi ku pfariwa ku tava :
Xiboho xa ku rhula hi xona xikongomelo xa hina xa le henhla swinene .
U nga nwi byalwa kutani u tshika ku endla vutiolori .
Ndza khensa swinene , naswona ndza khensa eka xipanu xa n'wina .
Ndza kanakana ku ri xibalo xintshwa i mhaka ya kahle .
Hi nga pfumeleli marito ya hina ya miyela .
Swi fanele swi hlayiwa
Yaleyo a hi ndlela leyi nga yona ya ku tumbuluxa ku tshembeka ka nawu .
Kahlekahle ntlimbo wu vangiwa hi ku pfumaleka ka ku cinca .
U vupfile .
Xana leswi mimfungho yi vulaka swona swi cincisa ku yini hi ku famba ka nkarhi ?
Byela munhu hi ndlela ya musa .
Hikokwalaho ndzi swi seketerile .
XIKONGOMELO XA SWILETELO
Ndzi yima na xiboho xa wena , naswona hi fanele ku xi seketela .
Yi ta sungula ntirho wa yona hi Khotavuxika .
Lowu ku tava nkarhi wo sungula nhlengeletano leyi yi khomeriwa eAfrika .
Endzhaku ka ku heta xiviko xa vona , xileriso xa vona xi ndlandlamuxiwile .
Hi lava ku cincanyana .
Hambiswiritano , nsinya wa ku va tikhamphani letitsongo ti tirhaku tlula letikulu wa tirha mikarhi hinkwayo .
Naswona hi nga langutela njhani ku tisungulela swilo loko ku fikelelaka ka masungulo ku nga kumeki ?
Tindlela ta timali ta kwala kaya ta swa mati ti fanele ku antswisiwa .
Hinkwaswo leswi sunguriweke swi languteka swi ri na nkoka .
Ntsena eka nkarhi wolowo wu nga ta va nkarhi wa ntirhisano wa le ka mindzilekani ya matiko mambirhi .
Ka ha ri ekusunguleni ngopfu ku vona swa le mahlweni .
Se ndzi fanele ku vutisa muviki xiyimo xa yena eka leswi .
U kona laha ?
Yindlu yi vuyile yi sechiwa , kambe a ku kumiwanga nchumu .
A hi fanelangi ku va pfumelela ku sivela ku kurisa .
Vatirhisani lava va le ku endleni ka mhaka ya nkoka eka nongonoko lowu .
Ku tekeriwa enhlokweni swi ta nyikiwa eka leswi landzelaka ;
Hlamula swivutiso leswi landzelaka eka marhurhelo :
Sweswo hi leswi nkunguhato lowu wa xiletelo wu nga hi xiswona .
Hi fanele hi endla hinkwaswo .
KU VEKA TIHLO MIKARHI HINKWAYO
Palamende ya fuma .
Malawulelo na mafambiselo lamanene .
Khombo ra kona , lexi hi xona .
Sweswo a swi nge voniwi tanihi xikongomelo xa nhungu wa malembe .
Hi ta hlayisa ku tiboha ka hina endzeni na le handle ka mindzilekano ya riphabuliki .
Hangalaka swi ta endla hi tlhelela endzhaku .
Leswi vavasati na vavanuna i ku vonisisa leswaku ku ya ka ntirho emahlweni swi sala eka vanhu .
Ku hundza swilo hinkwaswo , ku nghenelela ka ha ri ekusunguleni swi na nkoka .
Va ta amukela vuleteri byo engetela hi ku famba ka lembe .
Ndzi seketela hi mbilu ya mina hinkwayo miehleketo leyi swi seketelaka .
Kutani , mbuyelo wa xiboho wa kanakanisa hakunene .
Maendlelo yo tirhisa mitsengo ya ri woxe a ya lulamanga ku ringana .
Swibumabumelo leswi landzelaka swi fanele ku tekeriwa enhlokweni :
Mixaniso yo tano a yi fanelangi ku pfumeleriwa ku humelela .
Naswona lowu i mbuyelo wa kona .
Swi le ka wena .
Ina , kutani , swa khutaza ku lemuka leswaku a wu ehleketa hi swona .
Sweswo a swi amukeleki .
Swi tlhela swi kambela ku hambana exikarhi ka ntshunxeko ni matimba .
Nyimpi ya vusweti bya misava hinkwayo yi lava ku nghingiriko wa misava hinkwayo .
Hi matitwele hi le ku tirheni na vona .
Leyi i mhaka yo nonoha no pfilungana swinene .
Swi le rivaleni , swi le ka ku tsakela ka vaaki leswaku u endla tano .
Xileriso xo pfumelela ndzavisiso wa nkarhi wo ringetela .
Nhluvuko wu ta hi ku nonoka .
Sweswi swoleswo swa hanya .
Vutivi na maendlelo ya milawu na tithekiniki swi fanele ku engeteriwa eka migingiriko ya mitlangu .
Ndzi n'wi navelela ku humelela eka ntirho wa yena lowuntshwa .
Mfumo wu amukela vuvekisi bya matiko mambe hi ku landza swikongomelo swa wona eka ndlandlamuko na nhluvukiso .
Ku kula hi wona masungulo ya nghingiriko wa ikhonomi na vaaki .
U nga veki swisolo swa wena eka mina .
Siku rin'wana na rin'wana .
A hi vonanga vumbhoni bya swona .
Nkayakayo wa swa ikhonomi na timali hi leswi vonakaka swinene .
Ku kota ku xopaxopa
A ndzi ehleketi leswaku hi fanele ku endla tanihi leswi .
Ku vile nhlawulo wo tsakisa , hambiswiritano , hi fanele ku langutisa eka timhaka to khomeka .
Hlamusela timhakankulu TIMBIRHI .
Hi fanele ku teka xiboho hi hexe xa leswi hi faneleke ku swi endla ku cinca leswi onhekeke .
Matheriyali lowu wu vekiwile emahlweni ka rixaka - kutani vanhu a va ve muahluri .
Ku hetisisa ku namuntlha .
Loko swi ri tano , longoloxa swilo swa nkoka swa mimpimo leyi .
Kambe mikarhi yo dyondza yi ya emahlweni .
A ndzi lava ku lulamisa swoleswo .
A ndzi ta tsakela ku vula leswi fanaka .
Sweswi i nkarhi wo va vonelo leri ku rivariwa hi rona .
Leswi swi vonaka swinene eka xinawana lexi nga emahlweni ka hina .
A ndzi ta lava ku endla swo fana na swona .
Lexi i xiphemu xintshwa xa xihlambanyo .
I incini vonelo ra wena ke ?
Ku lulamisa hi ntlimbano wa ku vumbiwa ka vumaki bya eneji yo endliwa hi vuntshwa .
Wun'wana i nhlengeleto wa mbalango eka vaendli va swo biha va vugevenga bya nyimpi .
A ku na nhlamulo yo olova ya xivutiso xexo .
Hikokwalaho loko hi lava nhluvukiso dyondzo yi fanele yi rhanga emahlweni .
Kambela swilaveko swa ntirho wo tsala hi xikongomelo xo nyika mbulavulo .
Hileswaku loko hi vuyela hi ta languta eka leswi saleke .
Matsalana wa Khomixini
A ku na milawu yo tiya eka ntirho lowu .
Hi fanele ku endla swo tala ku tlula ku hlamusela njhe .
Vakhandziyi a va fanelanga ku dinga ku hakelela vusirheleri .
A ku ri mhaka ya nkarhi ku nga se va na ikhonomi ya ntiyiso yi sungula ku xaniseka .
Ndzi ehleketa leswaku swi fanerile .
Ndza tshemba va kahle ku kotisa rito ra vona .
Nawu wa vumunhu wa misava wu koxa nsirhelelo wa vaaki .
Xana ma pfumelelana na mavonelo laya kombisiweke laha henhla ?
Naswona , a vula swona hakunene .
Swa fana na le ka nhlayo ya swikolo , switirhisiwa swa miganga na tindlu .
Mavonelo lawa , hi ku vona ka mina , i ya nkarhi wo koma swinene .
Swi ta endla leswaku hi vuyeriwa hinkwerhu .
Naswona loko swi te tano , njhani ?
Mfumo wu laveka ku :
Ndzi vula loyi a nga mutlangi wa bolo wa kahle swinene ?
Hi dinga ku yisa maendlelo ya misava hinkwayo emahlweni .
Swidzidziharisi swi na khombo naswona swi ta hetelela swi ku onhile .
Lexi faneleke ku rhanga xi endliwa i ku tlherisela milawu .
Hakunene ku vile ntshikelelo wa vuntshwa .
Swoleswo i ntirho wa vaendli va milawu ya tiko na palamente ya tiko .
Sweswo hakunenenene hi leswi xinawana lexi xi nga hi mayelana na swona .
Vadyondzisi va fanele ku lemuka theminoloji leyi nga hlanganisaka vadyondzi tinhloko .
Ndzi ehleketa leswaku swi le rivaleni .
Lexi i xilaveko xa xinawu .
Kahlekahle , va ta hlohleteriwa ku swi endla va ri voxe .
Pimanisa maendlelo yo kambela na ku hlela .
Tsalwa leri a ri fanelangi ku tirhisiwa tanihi rheferense ya swa xinawu .
Hi swona swi endlaka leswaku mhaka leyi yi ri eka ajenda ya namuntlha .
Ina , va .
Ndzi vula nakambe - ndza ku hoyozela , namuntlha .
Hi na xo xi hlawula .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi nga xi tolovela .
Va hlulekile ku endla tano kufikela sweswi .
A swa ha ri kona eka ajenda .
Hi ku hela ka vutomi bya yena , xikongomelo xa milorho ya yena a xi vonaka .
Kwalaho ku cinca ku fanele ku langutisiwa mayelana na leswi .
Lexi hi xin'wana lexi hinkwerhu a hi fanele ku katsiwa eka xona .
U vone wanuna ekusuhi na mukhukhu na ku n'wi vutisa leswi a swi humelela .
Va ta avelana mitirho yo humelerisa switshunxo eka timhaka leti boxiweke .
A hi pfumeli ku va na xiave eka ntlangu lowu .
Ndzi swi endlile .
A ku na nkarhi wo tala lowu seleke , ko va masiku matsongo ntsena .
Laha ku nga na tihomu ?
Hi fanele ku va sivela .
A hi tshikeni ku endla tano .
Ematshan'weni , hi lava xidemokirasi nakambe .
Mo ku nga vi na ku kanakana leswaku lexi i xa nkoka swonghasi .
Swi voniwa swi endliwa .
Boha hi swivangelo leswi nga vaka kona SWIMBIRHI swa xiyimo lexi .
Swi fanele ku kunguhatiwa .
Mphikizano wu fanele ku endliwa eka mintlawa minharhu leyi landzelaka :
Sweswo swi ta va hakunene swi vile eka hundzuluxo wa mina .
Ku na mitlawa ya swifundza ya nhungu leyi nga ta languta timhaka to karhi .
Hi tshembha leswaku leri i goza ro ya emahlweni .
Ndzi xiya leswaku ku na ntwanano wo angarhela eka nsinya .
Ku ni ntirho lowu faneleke ku endliwa hi mitlawa hinkwayo leyi khumbekaka .
Hi fanele hi ninginisa nhundzu leyi naswona hi yi endla yi tirhela vanhu .
Xi tirhile eka hina .
Xichudeni xi fanele kuva na :
Exikarhi ka leswi i ku cinca eka vumaki bya vumaketi na vunavetisi .
Va swi endle hi ku nghenisa vutomi bya vona ekhombyeni .
Swa tikomba hi fanele ku landzelela nsinya wa mphakelo wa matimba .
Vukhale bya muxanisiwa .
Xo hetelela , a ndzi ta lava ku vula tlhelo ra timali .
A ku ri nkarhi wa matimu .
Hi lava ku tiva laha hi sukaka kona na laha hi yaka kona .
A ku nga vi na xidemokirasi ku ri hava palamente leyi hanyaka .
Ku va leswi swi humelela , hi fanele hakunene hi tivisa vanhu .
Ndza tiyisa wa swi twisisa leswi ndzi swi vulaka !
Xa nkoka swinene eka nhluvukiso wo humelela i mhaka ya Nhluvukiso wa Switirhisiwa swa Vatirhi .
A ku ri eka tlhelo leri lulameke , kambe ntsena xi kayiverile .
Vukorhokeri bya masungulo
Tipholisi ta vuvekisi a ti fanele kuva ni ntikelo wo fana .
Ku tirhana na ku onhiwa ka timfanelo ta vanhu na ku lava ku lulamisa loku pfunaka .
A va lavi nchumu wun'wana loko ku nga ri matimba hinkwawo .
Manyikelo ya Vukorhokeri
Ku na xidingo xa mabindzu ya purayivhete .
Maendlelo lawa se ya le ndleleni .
Kambe ndzi nge ngheneleli ku ya kule ku tlula laha eka mhaka leyi .
Ntirho wa xiviri wu fanele ku endliwa eka xiyimo xa masungulo .
Switirhisiwa : Tikopi ta swivutiso swa nxopaxopo wa swa rimbewu
Ndzi tshemba leswaku u ta yingisela leswi hi nga swi endla .
Hambiswiritano , lexi xi tikomba xi nga ndhawu yi ri yoxe leyi nga na xiphiqo .
Hi fanele ku tiva leswi swikongomelo swa hina ku nga swona .
Xiyenge lexi xi tshame kahle ku tirhana na leswi .
Leswi swi nga tano , swi fanele naswona swi komba swikongomelo hi ndlela yo antswa .
Sweswi ndzi kholwa leswaku hi tshemba leswaku hi hundzile eka sweswo .
Xileriso xexo xi nga vekiwa hi Khoto Nkulu ya Swivilelo .
Hi endlile masungulo eka pholisi ya eneji .
Sweswo a hi xikongomelo xa milawu leyi .
Hi ku vona ka mina , hinkwaswo swi tekile nkarhi wo leha .
Hambiswiritano , hi vona leswaku leswi a swi siveli ntirhisano .
NTSENGO
Hakunene ku na swiphiqo eka ku landzelela maehleketelelo ya wena .
nhlohlotelo wa ntirho .
Naswona ndzi tshembha leswaku va nga swi amukela , swi nga ri na mhaka leswaku va hetelela njhani .
Ku tirhisiwa ka tindhawu to humela ta migodi eka tindhawu hinkwato ta masipala ni ku ceriwa ka masirha swi vanga ku pfindluka ka mati - ngopfungopfu eka tindhawu leti vanhu va tshamaka , va akaka handle ka mpfumelelo .
Hikwalaho ka yini a endla leswi ?
Xiave xa wena eka leswi xi na nkoka .
Sweswi , a hi languteni eka swirhendzewutana leswi nga na le xikarhi loku a ku nga ri kona ekusunguleni .
Swi tano na le ka maendlelo na tindlela to humelerisa .
Xivangelo xa leswi swi vangiwa hikwalaho ka ku lahliwa ka nhundzu ya mfumo .
Hlamusela matirhiselo ya matsalwa laya hlengeletiweke .
A swi pfuni nchumu ku vilela hi leswi .
Timali leti nyikeriweke a ti fanelangi ti wela eka timali leti nga tumbetiwa .
Bumabumela hi ku herisiwa ka bindzu leri .
Hi fanele ku tirhisana .
Eka xiyenge lexi mulamuri u rhamba mitlawa leyi nga na ntsakelo ku nyika switori swa yona .
Endlelo ro cinca nawu ku endlela ku pfala mavangwa ri ta simekiwa .
Yi hetile ntirho wa yona hi Nhlangula .
Ndza mi khensa na ku mi navelela ku humelela eka swinavelo swa vumundzuku bya n'wina .
Ku humelela ko antswa emadorobeni .
Makungu ya wadi ya fanele ku katsa :
Swichudeni swi ta tatisa ntlimbano wa nkombiso hi ku endla .
Xivutiso lexikulu xi hi mayelana ni hilaha hinkwaswo leswi swi faneleke ku endliwa hakona .
Hi lava ku kanela hi ku cinciwa ka vulawuri bya mati ku suka eka mfumu .
Leswi swi kumekaka eka tafula leri nga laha hansi .
Ndza tshemba leswaku swi vile swa nkoka ku tlurisa mpimo .
Kungu , hikwalaho , a ri lo huma endleleni swinene , naswona .
Eka lava hlamuleke :
Eka rimba rero , tanihi muviki , ndzi seketela ku cinca loku .
I ntirho lowunene .
Swiphemu eka nhlangano
Ndza tshemba leswaku leswi swi ta humelela .
Xiletelo xi nga pfuxetiwa nakambe hi endlelo ra komiti .
Endzhaku ka sweswo hi ta vona leswi hi nga swi endlaka hi misava !
Mali ya nhlangano yi ta tirhisiwa ntsena kuya hi ntwanano wa komiti .
A ndzi ta lava nhlamulo eka mhaka yaleyo .
Tindzimi hinkwato ti nga dyondzisiwa eka tilevhele leti landzelaka :
Ku tekela enhlokweni Vanhu
Ndza khensa eka mutirhi kulorhi .
Swi tolovelekile leswo .
Hi lwisana na xiphiqo lexi ku suka eka matlhelo hinkwawo .
Ndzi hoyozela ntsumi .
Xana switiviwa leswi swi ta tirhisiwa yini ?
Na loko swirho swi nga xavisaka timfanelo ta swona na , loko swi ri tano , eka mani .
Nyika swivangelo swo teka goza leri tekiweke .
Tihakelo ta oyili , engetelo eka xivumbeko xa minxavo ku tsemakanya swiphemu hinkwaswo .
Ku yisiwa hansi ka ku vavisiwa hi makhombo .
Xitsundzuxo na xona xi nyikiwile eka ku lawula phurosese yo cinca .
Swi xongile - i yini ?
Xana sisiteme leyi yi sungurile ku tirha rini ?
Leswo a swi enelanga .
Swipfuno na mitlhontlho : Nkucetelo wa tipolitiki
Leyi i ndhawu ya wena .
Ntshuxeko wa vuteki bya mahungu i xiphemu xa vutomi bya hina bya siku na siku .
Vutihlamuleri na mafumele eka tindhawu ta mfumo ti fanele ku tiyisiwa .
Khombo ra kona , hambiswiritano , a hi se fika ekule .
Hambiswiritano , hakunene hi na timhaka ti nga ri tingani ta xisolo .
Hi fanele ku cinca endlelo .
Swi tsanile emahlweni ka vugevenga .
Xidemokirasi i nyiko ya hinkwerhu .
Ku tshamela ro va ni mbulavulo wa vutshembi bya vaaki .
Rito ra ku layicha , xikombiso , tanihi le ka ku pangela ka le ndzeni , ri kombisa matimba .
Mo sweswi ndzi ya eka xiphemu xa misava hinkwayo lexi xa mafumele .
Ku vile na khumembirhi wa swivulavuri .
A ndzi tshembi swoleswo hakunene .
Xo hetelela , ku na vusirhelelo .
Timhaka timbirhi i ta nkoka ku vona leswaku tihakelo ti tirhiwa hi ndlela leyinene ;
Mina ndza titshemba .
Hikokwalaho hi twisisa swiphiqo hi ku hetiseka .
A ku na vaofisiri va maphorisa va nga vaviseka .
Hi fanele hi pfumelela leswaku swi hluvuka no humelela hi ndlela ya ntumbuluko .
Mfumo wa muganga wu fanele ku vona na ku boha hilaha wu tirhisaka muholo na mali leyi kumiwe ku hakelela vukorhokeri na tiphurojeke leti va nga tiyimisela ku ti nyika vaaki
Leswi na swona i swa nkoka ku swi tekela enhlokweni .
Xipikara :
Lexi i xivandla xo tika , xo bohana , lexi faneleke ku lulamisiwa .
A swi nge hi pfumeleli ku dyondza tidyondzo ta nkoka leti hi lavaka ku dyondza .
Swo tala , eka masungulo , eka misinya ya masungulo !
Swi kahle , lexi xa koteka .
Ku humelela , hi fanele ku hambanisa ikhonomi ya hina .
Nhlengeletano yo rhangela nkunguhato
Ndza tsaka leswaku mpfampfarhuto wa Chati wu vulavula hi timhaka leti hi ndlela leyi twalaka swinene .
Lexi i thekinoloji leya ha ku humaka , naswona xi na nkoka swinene .
Mitirho leyi nga ta endliwa
Hikokwalaho , pholisi ya nyama ya nyimpfu hi leyi nga kahle swinene .
Ku suka rivati ra munyama eka xihundla xa misava .
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ku seketela hi matimba muviki .
Mikitsikitsi leyi yi onha vutomi .
Ntsengo wa tiphurojeke
Moya i nchumu wa nkoka eka misava .
Xexo i xiyimo xa ku fikelela vululami .
Ku xiyaxiya loku yaka emahlweni ku endlela ku nghenelela no lulamisa i xivindzi xa endlelo ra hina .
Hileswaku i xiphemu xo olova xa kuva Holobye wa Timali .
Sweswo hi leswi hi faneleke ku swi tlhontlha .
Hlamusela ku pfariwa loku byariweke loku faneleke ku hetisiwa .
Ndzi tshemba leswaku ka ha ri na ku hundzuka loku faneleke ku endliwa .
U endle nchumu wa kahle .
Va na mfanelo wo vula swilo .
Kambe ndzi lava ku tshikilela timhaka tingari tingani .
Loko swi ri tano ku hava xiphiqo .
Xo hetelela , rito eka swiyenge .
Swiyenge swa masagwati hi leswi landzelaka :
Mphakelo wa hina wa mati sweswi a wu ringanelanga eka swilaveko swa hina .
Xana Khabinete yina vonelo eka leswi a swi vuleke ?
Ku hluleka ku dilivhara eka miako ya nkoka ya vaaki a hi ku tihlawulela .
Xana ku na xilaveko xo nyama ke ?
Hambiswiritano , leyi i mhaka ya swa vumbiwa .
Sweswo hi leswi vaakatiko va swi langutelaka ku suka eka wena .
Malulamiselo ya tihakelo leti tsakeriwaka ya fanele ku endliwa lama tirhaka hi ndlela yo vuyerisa swinene .
A hi amukelangi xiyimo eka leswi .
Timfanelo ta ximunhu ?
Eka Komiti ya Wadi matsalana u na vutihlamuleri bya ku teka makanelwa eka tinhlengeletano hinkwato leti rhambiweke hi mutshamaxitulu na Komiti ya Wadi .
Sweswo hi leswi ndzi ehleketaka leswaku Mfumo wu le ku lulamiseni ka xiringanyeto .
Ndzi ehleketa leswaku ku vile na xihoxo .
Switirhisiwa leswi nga ta tirhisiwa
Languta leswi landzelaka loko u lulamisela nhlengeletano :
Leswi swi vula leswaku mimbuyelo hinkwayo yi humesiwile .
Swirho sa vateki va mahungu swa rhambiwa ku vika hi ntlangu lowu hi ndlela leyi landzelaka :
Vamanana na vatatana , leyi a hi mhaka yitsongo .
Swa tika ku humelela na matikhomelo yo tano .
Ntsena loko , hakunene , magoza yo sivela lama lavekaka ya tekiwa .
Hi languta emahlweni eka ka matirhisele yo humelela ya tiphurojeke eka timasipala leti .
Xiviko xin'wana na xin'wana ku fikela sweswi xi vile xa khwaliti ya le henhla .
Mbuyelo eka Tindhawu ta Dyondzo wu fikeleriwile .
Kuna xilaveko xo tumbuluxa tindlela to antswisa nkoka wa vutomi .
Ndzi tsakela ku khensa hinkwavo lava ngheniseke xandla eka njhekanjhekisano lowu .
Xana hi wihi ntirhonkulu wa fureme ra lwangu ?
Nhluvukiso wa kungu leri nga ni vuxokoxoko byo enta na kungu ra ku humelerisa .
I yini vito ra ndhawu leyi u tirhaka kona ?
Ndza swi amukela swinene swoleswo .
Hi na ntalo wukulu wa switirhisiwa leswi hi nga swi tirhisaka .
Nkuriso wu fanele wu khumba vaakatiko .
Twisisa nkoka wa ndzavisiso wa swa makete .
Sungula ehansi mahlangano na ku ya ehenhla .
Hambiswiritano , eka xiyimo xo karhi , ku na leswi swi faneleke ku hlawuriwa .
Lexi hinkwaxo i xinene hakunene
Kutani lava khumbekaka havambirhi va pfumelelana na xitshunxo .
Swibye hinkwaswo swo chela mati swi fanele ku funengetiwa nkarhi hinkwawo .
Hi swihi swivangelo swo tama na ha ri la nga na xiave eka khamphani ?
Hlamula swivutiso
Xo sungula , i mhaka ya xivumbeko xa rixaka .
Ematihlweni ya mina leswi hi swona swa nkoka ka hinkwaswo .
Hi swona swi endlaka leswaku hi ri eka ntsakelo wa vakhomi va nhlawulo lowu endliwaka emasunguleni .
Vhoti a yi fanelangi ku fungha makumu ya mhaka leyi .
Leswi hi swona va swi vuleke .
A ndzi na ntiyiso eka leswi swi fikelelaka swona .
Vona leswaku sisitimi ya xinawu ya vuthu na swilo hinkwaswo swi landzelela Vumbiwa .
Ku na xivulwana xa timfanelo ta ximunhu , xikombiso .
Ku tava ni ndhawu eka xifundzantsongo xin'wana na xin'wana .
Vamahungu va ta pimeriwa tindhawu leti faneleke ku tirhiwa .
Khomixini ya Timfanelo ta Ximunhu yi na matimba ya ku lavisisa na ku vika hi timfanelo ta ximunhu , ku teka magoza yo lulamisa ku onhiwa ka timfanelo ta ximunhu , ku lavisisa na ku dyondzisa hi timfanelo ta ximunhu .
Swi tano , sweswo a hi xihoxo xa muviki .
Vatshami lava tshamaka eka ndhawu ya masipala
Ndzi ehleketa ku ri sweswo a hi mhaka ya nkoka kahlekahle .
Xiboho xa Holobye xi tava xo hetelela .
Tidyondzo leti ta ku sukela eka nkarhi lowu , a ti fanelangi ku tekeriwa ehansi .
Swa tika eka lava khumbekaka kambe a hi mahungu ya kahle .
Musirheleri wa Vaaki u tlanga xiphemu xa nkoka eka ku hetisa na ku lavisisa matikhomelo eka swiyenge swa mfumo .
Kunene a swi ta va swo pfuna ku va na ku humelela laha .
Nongonoko wa nhlengeletano wu hi ndlela leyi :
Ku tumbuluxiwa ka Khansele yo Hlela ya Vufambisi swi bumabumeriwile .
Hi langutele ntwanano lowuntshwa .
Nhluvukiso wa ikhonomi
Matheme ya ndzingano na ku ringana ya yelana , kambe ku na ku hambana ka nkoka exikarhi ka leswimbirhi .
Eka nkarhi wa sweswi , ha ha ri na swipimo swa ntlhanu swo hambana .
Langutisa eka tsalwa leri tsariweke ehansi ka mepe eka xinavetiso .
Lawa i mahungu ya masungulo ku suka eka tlhelo ra hina .
I incini swivilelo swa kona ke ?
Lexi i xilo xin'wana lexi a ndzi ta xi tshikelela hakunene .
Ku hlanganisiwa ka vuxaka bya mabindzu exikarhi ka matiko hi mambirhi eka mhaka ya vuxaka bya mintwanano ya kahle .
Leri i tlhelo leri swilo swi fambaka hi rona .
Nhlayiseko wa muvabyi i wa nkoka .
Va fanele va seketelana swinene .
Eka vandyangu , vabuti na vasesi na . .  .
Xana ku bvumba ku nga endliwa ku suka eka mbuyelo kumbe data ke ?
Swi kunguhata ku tumbuluxiwa ka makete .
Se hi amukele marito eka sweswo .
Hi xona xiphiqo xa hina lexo .
Hambiswiritano , nkanelo a wu ringananga .
Marendzo yo tala ya le henhla swinene ya humelerile hi mpfhuka ka ku vuyela ka xidemokirasi eAfrika Dzonga .
Va fanele ku teka goza , kambe va lava ku pfuniwa hi hina .
Hambiswiritano , hi maendlelo yo hetiseka .
Ha swi tiva leswaku swo tala swi famba hi ndlela leyi hoxekeke .
Tekela enhlokweni vundzeni na vutivi bya nkoka na miehleketo .
ku fika siku leri .
Layisense a yi nge hundziseriwi .
Ku ni ntwanano lowu anameke swinene eka xidingo xa ndlandlamuxo .
Eka nkarhi wa sweswi vatirhi va taya emahlweni ku tirha eka swiyenge swa vona sweswi .
Xana dyondzo yi nga endla yini ?
Naswona sweswi hi le ka gezi ntsena naswona xiphemu lexitsongo xa kona .
Swi le ka nxiximo wa vona kuva hi yimile laha namuntlha .
Ndzi vula leswaku xexo i xivutiso xin'wana lexi hambaneke swinene .
xiKONGOMELO
Xana va na swipfuno swo fikelela swikongomelo leswi ?
Xiyimo hakunenenene xa fana mayelana na pholisi ya mfuwo .
A ndzi kholwi a hi fanele ku tama ha ha amukela leswi .
Nyika swivangelo SWIMBIRHI ku seketela nhlamulo ya wena .
Lowu wu nga va nkarhi wa kahle wo vuyelela xikombelo .
Ha khensa , naswona ku khensa ko hlawuleka eka vatoloki .
Eka swiyimo swo hambanahambana swa vutsongo , xikarhi , vukulu na vukulu ngopfu .
Tanihilaha swi boxiweke laha henhla , leswi i ntirho wa matsalana .
Naswona ndzi ehleketa leswaku leswi swi ta sungula ku vulavula hi timhaka .
Leswi swi nga rivaleni hileswaku a ku na ku fana ka miehleketo eka leswi .
Hakunene i nkarhi wa ku endla swo tala mayelana na mhaka leyi .
Hinkwerhu hi khome vumundzuku bya hina emavokweni ya hina .
Xi nyanyile swinene .
Naswona i incini swiyimo swa kona ke ?
Mo ndzi nyika swikombiso swimbirhi ntsena swa leswi ndzi swi vulaka .
Ku ta tlhela kuva na ku kanela eka nawu lowu landzelaka :
Ku hava loyi a nga endlaka swiboho swa wena .
Hikwalaho , a hi ta vona nkoka wa vukona bya wena eka ntirho wo simeka .
Xana hi na vanhwanyana vo tala ku tlula vafana ?
Kahle-kahle hi nawu munhu a nga fanelangi ku vulavula hi swilo leswi a nga swi vonangiki .
Leswi hinkwaswo i mahungu lamanene , vamanana na vatatana .
Ndzavisiso wa vona wu komba leswaku ku na engetelo wuntsongo eAfrika ehenhla ka nkarhi .
ti yimela wadi ya muganga , naswona a ti na ntirhisano na swa tipolitiki ;
Ndhurho wa nkoka wu ta va wa vulawuri bya phurojeke .
Ndlandlamuko na Nhluvukiso wa Maendlelo a hi tsalwa rintshwa ra nawu .
Vuxokoxoko bya mali leyi ngheneke eka malembe manharhu laya hundzeke byi fanele ku nyikiwa .
Ku hava endlelo ra vusirheleri leri pfumalaka xihoxo , kambe ri fanele ku simekiwa hilaha swi kotekaka ha kona .
Ku gembula eka inthanete hi xin'wana xa xikombiso xo tano .
Xo sungula eka hinkwaswo , hi dinga swipimelo swa ntangunuko .
Hi fanele ku engetela vuswikoti bya hina byo sirhelela hi ri ntlawa .
Ndzi tsakela ku paluxa mavonelo ya mina eka sweswo .
U vurile xilo xo fana mixo lowu eka komiti .
Sweswi ndzi ta exivindzini xa mhaka .
Nkoka wa Midende wu yile ehenhla swinene eka lembe leri hundzeke .
Loko swiyimo swa timakete swi pfumelela , mhaka leyi yi ta langutisisiwa nakambe .
U khumbheka hi lahlekeriwa hi vunene .
Hi le ka goza ra ku swi humelerisa naswona swilo swi famba kahle .
Loko va ha ri kona , va fanele ku susiwa .
Ku lulamisa masungulo , hi leswi a swi vulaka swona .
Hi ta va na miehleketo yo tala eka nhlokomhaka leyi .
Ndzi na swo swi vula .
Mali ya laveka hikokwalaho .
Mafambiselo yo tiyiseleka ya makete eka vumundzuku na swona swi ta kaneriwa .
Kutani , eka nkarhi lowu swa ha ri kule na ku famba kahle .
Hambiswiritano , hi fanele ku tlhela hi dyondza tidyondzo ku suka eka makumu lama ya nhlomulo .
A ndzi ta tsakela ku va na nhlamulo leyi nga erivaleni .
Xikongomelonkulu i ku herisa swikolo leswi akiweke hi misava na miako leyi nga hlayisekangiki .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va se hi ringanyeta vulawuri bya vutihlamuleri .
Hambiswiritano , rendzo a ri nga ta va ro olova .
Hambiswiritano , hi le ku tirhiseni ka miehleketo leyi akaka .
Hundzisa vutivi na ntwisiso hi xivumbeko xo tsala .
Sweswo i ntirho lowu taka eka nkarhi lowu taka eka hina .
Va ta vula leswaku , ku famba hi xitimela , swi pfuna ku hunguta ntlimbano .
A swi fanelanga hikuva a ku na siku ro pfuxeta leri vekiweke .
Kambe hina ha ha ri kwalaho .
Vatirhisani va hina va ta hlawuriwa eka mhaka yo pima mimbuyelo .
Hi ta tirha hi ndlela yoleyo .
Vito na adirese ya tindhawu laha ku ringeta ku nga ta endliwa .
Ku ololoxa timhaka ta mpfumaleko a mitirho swi le rivaleni leswaku swi lava ntirhisano wa le kusuhi exikarhi ka swiyenge hinkwaswo swa vaaki .
Va swirhundzu na va matlhari , hi ta tsakela ku tirhisa ku tirhisa atikili leyi .
Ndhurho wa vukorhokeri wu ya hi swiyimo swimbirhi .
Mpfapfarhuto wo hetelela wa nkatsakanyo wu fanele ku tsariwa ehansi ka vulanguteri .
Hlonipha swinene timfanelo ta vanhu to suka ehansi ka Milawu .
Xo hetelela , vurimi a hi nghingiriko wa swa ikhonomi ntsena .
A va lavi ku nyikiwa mpfumelelo wo endla xileriso .
Hambiswiritano , sweswi hi le ku vulavuleni mayelana ni vanhu lava nga erendzweni .
Kambe lembe rin'wana na rin'wana hi na xiphiqo lexi fanaka .
Sweswi hi na vamanana eka swiyimo swa le henhla eka tindzawulo ta hina hinkwato .
Hambiswiritano , va hlulekile ku nyika tinhlayohlayo to karhi .
Ku nga ha va nhlangano wun'wana wa mfumo ku fana na masipala wun'wana kumbe huvo ya mati , sw . na sw .
Leswi swi vula leswaku hi fanele hi va etafuleni .
Xana hikokwalaho ka yini hi hetelela hi ri ni leswi ?
Kutani ndza tivutisa loko hi nga ri na nandzu na hina .
Eka nkarhi wo leha , leyi a yi ri mhaka yo khumba .
Ntsengo lowu a wu nga tlherisiwi .
Hi fanele ku va lava nga erivaleni swinene eka mhaka yaleyo ya nkoka .
Lexi i xileriso xa misava xintshwa ku xi langutela .
Mi nge ndzi teka xikombiso xa xiyenge xa xitili .
Eku heteleleni , i mani a nga ta langutela yini ?
Sweswo i xilo xin'wana lexi hi faneleke ku xi tekela enhlokweni .
Hakunene , a hi si fikelela xikongomelo lexi .
Ndza mi khensa eka marito ya n'wina ya tintswalo .
A ndzi ta tsakela ku va ndzi kongoma hambi swinene laha .
Hi kwihi ku hambana exikarhi ka Ntirhisano na khamphani ?
Laha , a swi ri erivaleni leswaku ku cinca ku fanele ku va kona .
Tsala nomboro ya xikambelo ya wena ehenhla ka tsalwa .
I swa nkoka ku amukela mhaka yaleyo .
Ku na mitirho yo ringanela ku va yi tirhiwa .
Futhi a ndzi ta pfanga no tlula na kwalaho .
Ndzi tshemba swinene leswaku tsalwa leri ri faneriwile hi nseketelo wa hina .
Xa vumbirhi , ntikelo eka mbango .
Vanhu vo tala va lava ku vulavula .
Hlamusela timhaka ta xinawu na ta vumunhu mayelana ni nthyakiso wa mati .
Hi ta endla kuva na ku hlangana .
Ngopfungopfu namuntlha , mo ndzi sungula hi lexi xa vumbirhi .
Sweswi se hi na timhaka timbirhi eka ajenda .
Ndzi ta tsakela hakunenenene ku va na nhlamulo eka sweswo .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku hi nga koti ku ya emahlweni .
Kungu ri khumbha ku simekiwa ka leswi landzelaka :
Tlhandlakambirhi , hi se hi tivisiwile hi ta mhaka leyi .
Maendlelo ya mfumo ya fanele ku va lama vaka erivaleni no twisiseka eka vanhu .
Xana ku na nkarhi lowu nga vekiwa wa rhengu ra vumbirhi ?
Leyi a hi mhaka ya swivutiso swo tala .
Ku na , swi le rivaleni , mavangwa eka kungu .
Hi vona .
Vulawuri bya le ndzeni na nxungeto wa vufambisi ;
Vamanana
Swiviko leswimbirhi swi yimela ndlela leyi nga yona ya ku fikelela leswi .
Tinhloko ta Mfumo kumbe Hulumende
Hikokwalaho hi nga anakanya nkoka wa vutomi bya vona .
Ndzi vurile ku tikeriwa mayelana na samiti leyi .
Xana hi nga yi seketela ?
Hi le ku cinceni ka vutomi bya vanhu va ka hina leswaku byi antswa .
Hi swihi switirhisiwa leswi a swi lweriwa ?
Vusweti bya eneji se byi hundzuke mhaka yikulu .
Swihlawulekisinkulu swo tiyisa nawu :
Ndzi kholwa leswaku hi swona ku lava ku endla tano .
A hi nga fanelanga ku teka magoza ehenhla ka vona .
Leswi i mhaka leyi yi nga tivekiki ngopfu .
Hikokwalaho , ndzi nga vhotela ntsena hi ku yima ni xiviko .
Ku pfuxeta mahanyelo swi le hansi .
Hambiswiritano , ntirho a wu fanelanga ku tekeriwa ehansi .
Hi swihi swilaveko swa bindzu ku tirhisa ntlheriselo wa xibalo ?
Yaleyo yi ta va yi ri ndlela leyi hoxekeke ku yi teka .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swi ta va swa nkoka eka nkarhi lowu taka .
Tanihi leswi hi faneleke ku tiva ku antswa .
Swi kahle leswi mitlawa yi nga susiwa .
Vukona bya Mukhomixinara hi siku ro yingisela .
Ndzi tshembha ndzi ta kota ku teka xiboho ku nga ri khale .
Eka misava yo ntshuxeka swinene , lowu i mfungho wa nkoka swinene .
Nkatsakanyo wa migingiriko yo tiveka ya vhiki wu katsa :
Endla xitiyisiso no yi sayina tanihi muendli wa xikombelo .
Ku tlhela ku va na xilaveko xa vundzeni bya nkoka wa kahle .
Eka mina , swilo swinharhu i swa nkoka eka xivandla lexi .
Wu hlanganisa leswi hi swi fikeleleke eka mhaka ya Tsalwa ra Timfanelo ra Tshunxeko .
Hi ta yisa emahlweni ku famba hi ndlela yoleyo .
Hi lava ku tirha na wena .
U tiyisile kuva u vutisa hi mpimanyeto .
ku teka xiave hi ku tirha
Ndza kholwa leswaku hinkwerhu ka hina hi titwa hi ndlela leyi .
Swi le rivaleni sweswo a swi le ku endliweni eka mhaka leyi .
Xa vumbirhi , hi fanele ku tisa swo hambanahambana .
Leri i hungu ra kona .
Ndzi yimele nhlamulo ku suka eka Holobye wa Rihanyo .
Swa nonoha ku swi tshemba loko u karhi u swi hlaya .
Bindzu hi rona mbuyelo wu ri woxe wa gingiriko wa swa ikhonomi .
Ku ya hi matimba ya matitwele yalawa , hi antswisile nawu .
Hi langutele ku amukela ku hlela ka wena na swiringanyeto .
A tsala , naswona ndza tshaha :
Bindzu ra vaaki
Hi ta naswona hi fanele ku hlula .
Ndzi kholwa leswaku a hi fanele ku pfula njhekanjhekisano hi mhaka ya ku olova .
Kombisa nhlayo ya mabindzu hi kherefu .
Hofisi leyi i senthara ya milawu hinkwayo ya mfumo .
Endlelo leri ri hetisiwile sweswi .
Ku fika sweswi , leswi ko va masungulo .
I marito ya yena naswona ndzi pfumelelana na yena .
Vuxokoxoko a byi kona .
A hi swoxe ntsena leswi nga ni vutihlamuleri bya nawu .
Sweswo i xilo xin'wana lexi hi nga xi vuyelela mikarhi yo tala .
Swi fanele ku tirhisiwa ku tlula naswona hakanyingi swinene .
Hambiswiritano , swoleswo a swi herisi timhaka leti ndzi nga ti vula .
Nxopaxopo wa ntirho
Swi le ka n'wina ku ndzi vhotela .
Hi amukela ku tinyiketela loku .
Ku hlamusela na ku vulavurisana hi miehleketo .
Vatswari va ni xiave xa nkoka swinene ku xi tlanga laha .
Leswi ringanyetiweke swi kombisa swikambelo hi ndlela leyi landzelaka :
mi ta kota ku tivana leswaku mi ta sungula ku aka xipanu lexi tirhaka .
Ndzi na ku tshemba hinkwako eka vuswikoti bya vona ku endla tano .
Dyondzo ya le henhla swi vula ntirho wo antswa .
Malawulelo ya timali lama amukelekaka ya lava swinawana leswi nga erivaleni eka xivutiso lexi .
A ndzi ta navela leswaku ku va na ku olova eka leswi .
A ndzi ta tsakela nkongomiso wa miehleketo ku va wu kokeriwa eka mhaka leyi .
Ku na mahetelelo lama hi faneleke ku ma humesa eka leswi .
Ku hundzela eka Xidemokrasi
Kombisa vuxaka exikarhi ka swilo swo hambana ku hlanganisa eka swa timakete .
Vutisa swivutiso leswi landzelaka :
Magoza yo antswisa nkoka wa mpimanyeto wa mfumo wa muganga ya le ka xiyimo xa le henhla .
Ku endla leswi va fanele ku va na kungu ku komba matirhelo ya leswi .
Hiloko vhoti yi yisiwa eka tsalwa ro sungula .
Xirilo lexikulu hileswaku hinkwaswo leswi sunguriweke a swi koti ku fikelela matikoxikaya .
Kambe nhlayo ya mafu a yi zangi yi vikiwa .
Ko va ntsena hi ndlela yaleyo endlelo ra xidemokirasi ri nga yaka emahlweni .
Xana hi wahi mavonelo ya wena eka leswi ?
Muxavisi u ta pfumeleriwa ku :
Hi ya emahlweni hi lava tindlela to hatlisisa ku tlakuka ka ikhonomi .
Sweswo swi ta pfuneta swinene eka ku lulamisa xiphiqo lexi .
Ku pulani na ku tivisiwa ka swihlovo .
Lawa i maavanyiselo .
Leswi i ku sivela ku tiviwa ka loyi a tsandzekeke ku endla leswi nga swona :
Tirhisa marito ya wena hilaha swi kotekaka ha kona .
Hlayela leswi landzelaka :
Swi humelerile swinene .
Hi lava ku endla masungula eka leswi .
Hambiswiritano , hi tlhela hi dinga xitirho ekaya .
Swi na nkoka leswaku hi vona ku lexi a xi koteki .
Ku fanele kuva ni makumu
Xiviko xi khumba swipimo swo hlaya .
Masiku na mikarhi ya vuleteri bya ku tivisa
Swi na nkoka eka ku vulavurisana na misava hi ku angarhela .
Ku na makhombo .
Phalamende yi tekile ndlela leyi hoxekeke eka leswi .
Swiboho hinkwaswo swa Khomixini swi ta kandziyisiwa .
Xikongomelo xa hina i ku hlohlotela vuvekisi eka vumaki bya vurimi .
Kambe ndzi vula leswaku vadyuhari va na nkoka swinene .
Va fanele ku sungula .
Va fanele va twisisa
Xana hi swihi swo hambana hi Nkwama hi leswi landzelaka :
Vulawuri byi nga endla ntirho wa byona endzeni na le handle ka Riphabiliki .
Swikolo na vaaki va langutana .
Hlamulani swivutiso leswi landzelaka hi mitlawa ya n'wina leyintsongo .
Leswi swi fanele ku va swa xirhangana lexi hetisekeke hi nkarhi wa rhengu leri landzelaka .
Swivutiso hinkwaswo swi nga yisiwa eka :
Hi ta humela emahlweni .
A ndzi boxi leswi hi xihoxo .
Ndzi tsakela ku vuyelerisa sweswo namuntlha .
Loko va ri , ntwanano wu ta va wun'wana wa kahle .
SIKU RA RIFU
Xana mutsari u vula yini hi leswi landzelaka :
Vuswikoti byo teka mahungu hi mfanelo hi vuenti .
Hinkwerhu hi ni vumundzuku emavokweni ya hina .
I mhaka ya nxiximo eka tipolitiki .
Munyiki wa basari u ta tsakela nkomiso lowu kombisaka leswi landzelaka :
Hlamusela xikongomelo xa xitirho xo hunguta ku hisa .
Mhaka leyi a yi ololoxiwanga na switsanana .
Sweswo hi ntiyiso swi le xivindzini xa xivutiso lexi .
Ku na ndlela ya le rivaleni yo antswisa .
Manghenelo eka mafambiselo ya phurojeke
Swo va rivaleni .
Xo hetelela , se hi fikile eka misava leyi hi tshembisiweke yona .
Xana hi nga kombela ku tirhana na mhaka leyi hi nga eka yona .
Naswona a swi tano leswaku swi na nkoka swonghasi eka mavandla hamambirhi .
Ndzi ehleketa leswaku leyi i mhaka ya le xikarhi eka mhaka leyi .
Mindzelekano ya le rivaleni i ya nkoka eka mhaka leyi .
Xiletelo lexi a hi angulo eka mitlhontlho leyintshwa leyi .
A hi ta kombela nseketelo wa n'wina .
Vo tala va n'wina , ndza tshembha , va swi toloverile .
Ndza swi endla .
I swimakiwa ntsena leswi kombisiweke kahle na ku pfumeleriwa leswi nga ta tekeriwa enhlokweni .
Mavonelo ya tiyisiwa hikokwalaho ka swivangelo swo hlaya .
Tlakusa nhluvukiso wa ximunhu na ikhonomi .
Ndzi ta hlamusela xitatimende lexi .
Ndza tisola kambe leyi i miehleketo yo hlekisa .
Eka vanhu lava yi hlayisaka ?
Tiphurojeke to tala ti simekiwile endhawini leyi .
Vamanana na vatatana , xolexo i xikoxo hakunene .
Hi ku vona ka mina , swikoxo leswi swi le nawini .
Mavonele mambirhi yo koma .
Mavandla hinkwawo ya fanele ku va na vutihlamuleri .
I nkarhi wa ku teka xiyimo lexi xa timhaka hi ndlela yo tivikana .
Ku na swilo swinharhu swa nkoka leswi faneleke ku endliwa .
Va vula leswaku hi fanele ku tlhelela eka mikanerisano .
Xana u na xin'wana xihi kumbe xihi ku xi nyika eka mhaka leyi ?
Ndza tshemba leswaku havumbirhi hi nga hanya na sweswo .
Xivilelo xa mina lexikulu i nsirhelelo wa vatirhi .
Leri i doroba ra khale swinene .
Ndzi ku khutaza ku ke endla mfikelelo wa le ka ndhawu yo pfaleka hi ku olova .
Ndza amukela hi ku hatlisa leswaku nkarhi hinkwawo ku na xivandla xa ku antswisa .
Ku na ku hambana ku kulu eka mpimo wa xiyimo xa ku hanya .
U langutana na vona hi ndlela leyi .
Hikokwalaho hi kwihi ku pfuna ka ku va ntshuxa ?
Si ndzi tsakela ku kombela leswaku mi hi nyika nkarhi ku tirhana ni mhaka leyi .
Huvo yo Fambisa ya Vaholobyenkulu va Matiko mambe yi ta tekela enhlokweni swiviko ku suka eka leswi landzelaka :
Eka nkarhi wa sweswi hi na swiphiqo swimbirhi leswikulu .
Tindlela hinkwato leti ti kongoma eka ku vona leswaku vutshembheki bya vululami bya hlayisiwa .
Doroba ra Mina - Vumundzuku bya Hina !
Leswi a swi komile , kambe a ndzi lava ku swi vula .
Xivutiso I ku : Xana vadyondzisi va swi kota ku tirha hi xitirhisiwa lexi ?
Tinhlengeletano ta Bodo
A hi dyondzeni ni ku antswisa mintokoto ya hina ya nkarhi lowu nga hundza .
Lexi nga amukelekangiki vamanana na vatatana . .  .
Ndzi ta ringeta ku xi landzelerisa , tanihilaha xi komberiweke hakona .
Lunghisa muxaka wa nkhaviso .
Sweswi ndzi ta tlhelela eka vuxaka bya matlhelo mambirhi yo hambana swinene .
Ndza tsaka leswaku ndzima yi le ku endliweni .
Lexi i xiphiqo lexi kahlekahle a hi fanele ku xi kanela .
Xitiviso mayelana na leswi xi ta endliwa endzhakunyana .
Kambe , ntirho wa ha laveka ku vona leswaku a hi masungulo ya vunwa .
Mintirhisano na mintshungu ya vanhu .
Ku vekiwile nkarhi lowutsongo swinene wa leswi .
Khonferense yi langutanile na :
A ndzi swi tsakeli .
Hi vile ni swiphiqo leswikulu swinene enkarhini lowu hundzeke .
Ku hava munhu loyi a nga vula ku onhiwa ka xikatsa xa milawu .
I incini tinhlayo ta kona ke ?
Wolowo i ntiyiso .
Mutshamaxitulu , Swirho swa Vachaviseki , ndzi tshembha leswaku hi .
Hi ntiyiso leswi a swi amukeleki .
Lexi landzelaka , maxelo .
Leswi ntirho wu nga ta avanyisiwa xiswona :
Tirhana na vaxavi hi ndlela ya vumunhu na ndlela ya kahle .
Vuhlanganisi byi nga rhumeriwa eka :
A va ha swi koti ku nyika swifuwo swa vona swakudya .
Pholisi na mapulanelo
Ririmi ra mfikelelo
Xifundzantsongo xa maendlelo ya le kusunguleni ka tiko ;
Kambe tivonele , swi ta na vutihlamuleri .
Mphakelo hinkwawo wa mali eka ikhonomi wu tiveka tanihi . .  .
Xana wa nyika byongo bya wena nkarhi wa kahle wo wisa ?
Leswi swi vumba ndzimana ya vunharhu ya nawu lowu nga cinciwa .
Ku sivela loku u ku pfumelaka i nhlokomhaka yo tika swinene .
Kutani a ndzi ehleketi leswaku hi fanele hi ya ekule ku fika kwalaho .
Palamende yi tirhe kahle .
Leri i khiya ra kona .
Ndzi seketerile ku yisiwa ka xivutiso .
I mfikelelo wa nkoka naswona wo twala swinene .
Sweswo a hi ndlela ya kahle ku tlula hinkwato ya ku endla swilo .
Lexi hinkwaxo sweswi xi cincile .
Hi fanele ku teka goza .
Hakunene , lexi i xiviko xa kahle swinene .
Se swi hlwele ngopfu ku nghena eka tiatikili ta vuxokoxoko .
Hikokwalaho hi fanele ku lulamisa hi ku tirhisa miehleketo .
Endlelo ra goza-hi-goza ri na nkoka .
Lexi a xi fanele ku va xirhangana xa hina , u nga swi kholwa ?
Eku heteleleni va tsakerile ku rhula na ku hanyisana .
Xana ku vile yini mpimo wo kula ka ikhonomi hi nkarhi wolowo ?
Laha hi laha Xitirho xo Lavisisa Tidyondzo xi nga ta ku pfuna swinene !
Ndzi seketela xiviko lexi na mikunguhato leyi khomiweke eka xona .
Ku na magoza manharhu hi faneleke ku ma teka .
Tshama eka mpimanyeto wa wena .
Ndza tisola loko ndzi vulavurile nkarhi wo leha .
Yaleyo i ndlela leyi hi nga ta tsakela ku yi teka .
Kambe hi byihi mbuyelo ?
Loko swi endleka hlayela ehenhla xivutiso xin'wana na xin'wana kutani u pfumelela ximbirhimbirhi xin'wana na xin'wana ku teka xiboho mayelana na nhlamulo kutani u kombisa nhlamulo ya vona .
Ku ni vukungundzwana bya swa tipolotiki byo tala emitirhweni laha .
Hlamusela nkoka wo komba nxiximo .
Ku tirhisana na nhluvukiso wa swa vanhu , ngopfungopfu eka xiyimo xa xifundzankulu .
Hikwalaho , a hi nge swi koti ku endla nchumu handle ka xona .
Sweswi , xileriso xi tsariwile .
Tifomo leti komisiweke leti landzelaka ti tirhisiwa eka mbango wa swa mitlangu .
Xana va angula eka swa rimbewu xana ?
Leswi swi fambelana ni Nawu wo Hundzuluxa Swimakiwa swa Oyili yo endla Petirolo .
U vile rivoni ro rhangela na khokho eka matimba ya hina hinkwerhu .
Ndzi ta pfumelela Holobye ku hlamula loko a swi tsakela .
Ntirho wa swivulavuri
Hi tshemba , swi le rivaleni , leswaku leswi a swi nga humeleli .
Ndzingano wo tano wu fanele ku tlhela wu tirha eka vatsoniwa .
Komiti ya Kharikhulamu ya Vatirhela Mfumo yi tumbuluxiwile .
Xin'wana xa leswi i ntshuxeko wa vuhangalasamahungu ya vutsari bya maphephahungu .
Ha xi tlakusa .
A a karhatekile swinene hi muxaka wa dzolonga ra nhlaselo .
Nkarhi wo sungula
Kambe engetelo wa ntirhisano wu ri woxe a wu ringanangi .
Xana a wu ehleketi leswaku yeleyo hi yona mhaka ya kona ya kunene ?
Tiva no hlamusela ku tluleriwa hi mavabyi .
Ha va nkhensa eka ku tiyisela na nseketelo wa vona .
Hi nga endla ku humelela ka nkoka eka ndhawu liya .
Hi lava ha swimbirhi .
Mufambisi wa phurojeke u fanele ku va erivaleni hi :
Leswi hi le tlhelo swi yimela ku tiyimisela eka Nhluvuko wa Mabindzu tanihi leswi hlamuseriweke eka Tsalwa ra Timfanelo .
Xo sungula , xivutiso xa timfanelo .
Xana swa fana kumbe swa hambana eka ?
Xana ku nga tekiwa magoza wahi ku swi sivela ?
Hi na nkarhi wun'wana na wun'wana wo vekela ajenda ya xipolitiki .
Swi komba leswaku .
Sungula laha kutani u landzelela miseve
Mpimo wa manghenelo eka tindhawu ta tidyondzo wu tlakukile .
Xana Komiti ya Wadi yi tirhisa endlelo rihi ?
Leswi a swi ta antswisa ku twisisa ka matiko ya misava ka xiyimo .
Ku hava tiyuniti leti tivekaka ku va ti onhekile .
Naswona swi vonaka onge sweswo hi swona swi nga ta humelela .
Hi tlhele hi twa hi swikoxo swa ntwanano exikarhi ka matiko .
Hinkwaswo leswi swi le nawini .
Sweswo a hi leswi hi swi lavaka eka nkarhi wa sweswi .
Swi ndzi endle ndzi kula tanihi munhu eka vumaki bya swihangalasamahungu .
A ku nga vi na nhlamulo yo olova eka xivutiso lexi .
Palamente yi tiva swi hetiseka nkoka wa njhekanjhekisano lowu .
Ndzi ta tsakela ku khensa muteki wa mahungu eka xiviko xa yena .
Valawuri va swifundzha va ta tshikiwa va hlawula leswi va swi lavaka .
Vafambisi va sweswi a va cincanga .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va hi ri ni pfhumba ra ku paluxa vubihi bya swona .
Xiphiqo lexi xi tika swinene eka tindhawu ta matikoxikaya .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va ndzi nyika xiviko lexi nseketelo wa mina hinkwawo .
Hambiswiritano , a xi fanelangi ku sivela mpfilungano wa maendlelo .
Hi fanele hinkwerhu hi hlangana ; hi tirhisa matimba ya hina na swipfuno ku endla ku hambana .
Ndzi seketela mihundzuluxo leyi andlariweke hi mitlawa yo hambanahambana .
Loko swilo hinkwaswo swi ri ku fambeni , a hi na kaya ra hinkwerhu .
Nyika ntirho ku suka laha ntshaho lowu wu tekiweke kona .
Swi nga ha va leswaku vaxavisi va ta xaniseka swinene .
A ku fanelanga ku va na nghenelelo wa tiko naswona a ku fanelanga ku va na ku lawula mixavo .
Naswona swi tolovelekile .
Xilaveko xo tlakusa ntshamiseko wa ku bindzula , hakunene , wu ta tshama kuri xivangelo .
Swikumiwa leswi endliwaka hi bindzu i swa nkoka wa xiyimo xa le henhla swinene .
Hi mayelana na timfanelo vakhandziyi , swinawana swi le rivaleni swinene .
Xana u te yini , xivilelo ?
Vugevenga i nala wa xidemokrasi .
Nhlamuselo ya vumunhu yi nga fana .
Hikokwalaho ka yini hi nga teki swiboho leswi faneleke ?
Vuswikoti byo aka byi na nkoka .
Hi tshembisile hundzuluxo eka mhaka leyi .
Ntlhanu wa malembe ku ya emahlweni , ndza ha ri na akhawunti ya mina yo hlayisa mali na buku ya mina .  .
Leswi hi swona hi nga rhumiwa ku swi endla .
Nkanelo wa Ntlawa wa xiyenge xa Vaaki wu katsile ntirho lowu endliweke eka tindhawu leti landzeleka :
U endlile ntirho wo hlamarisa eAfrika .
Hi ta va yimela leswaku va nghena ,
Eka mhaka leyi , xilo xin'wana xo karhi faneriwa hi ku vuriwa .
Ndzingano i mfuwo .
o Matirhiselo ya timali leti tirhisiwaka hi mavonele lamanene ;
Tanihi leswi leswi ku nga xiphiqo xo nonoha , ndzi amukela njhekanjhekisano lowu .
Ku vumba ntirhisano wa matiko ya misava eka nhluvukiso .
Xana miganga ya matiko hinkwawo a yi ta va yi endlile swo tlurisa ?
Tindlela hinkwato ta mindzavisiso tifanele ku khutaziwa .
Kambe swi hava ntwanano lowu bohaka ku endla leswi .
Leswi i ku tshoviwa ka timfanelo ta vona vinyi .
A ndzi ta tsakela ku va hoyozela eka ntirho wa vona .
A hi lavi ku endla xihoxo xolexo .
Xana vukhongeri byo hambanahambana byi swi vona njhani :
Ku hlamusela mhaka ya mfanelo ya ndzetelo hi vugevenga byo kunguhatiwa ;
Lexi a xi nge tshikiwi tano .
Sweswo hi leswi xiviko lexi xi nga na xikongomelo xo swi endla .
A va tiyimiserile ku rivalela .
Swi na nkoka ku nga tekeli ehansi ntirho lowu khumbekaka .
A swi ringananga ku tumbuluxa mitirho ntsena .
Kambe u endlile !
Hi dinga ku herisa vusweti emisaveni .
Swi khumba mani ?
Hikwalaho ka yini xi fanele ku va dyondzo eka hina ?
Xana timfanelo ta vona ku vile tihi ?
Hikokwalaho , ha pfumelelana na swiringanyeto swo tala swa yena .
Swoleswo i masungulo ya goza eka switirhisiwa .
Hi swona swi endlaka leswaku pholisi leyi yi dinga ku tshikiwa .
Namuntlha i siku ra matimu hi matlhelo yo tala .
Tate a tiyisile .
Swivutiso swimbirhi swi ta emiehleketweni eka mhaka leyi .
Ndza eneriseka leswaku va swi kotile ku hi joyina namuntlha .
Ntirho lowu u wu hlawuleke ku wu endla i wa nkoka eka vumundzuku bya ximunhu .
Ndzi ehleketa leswaku lowu i mbuyelo wo hetelela lowu hi faneleke ku wu lava .
Ha khensa , hi ta swi tekela enhlokweni leswi .
A ndzi kholwi leswaku ku na xitshunxo xo hetiseka .
KU TIVISA
Hambiswiritano , lembe ri tshinelela ku fika emakumu .
Ndza tshemba vanakulobye va vuxaka bya vanhu va ta endla leswaku sweswo swi va erivaleni .
Projeke yi na swiyenge swimbirhi leswi vonakaka swinene :
Lexi hi xona kahlekahle xivangelo xa ku va valawuri va hluriwa eka nyimpi leyi .
Hi fanele ku va na xiyimo lexi sirhelelekeke .
Yaleyo i ndlela ya xiyimo xa le henhla swinene leyi hi faneleke ku famba hi yona .
Tsala n'wangulano wa wena hi ku leteriwa hi tsalwa ra xiviri .
A swi nga ha endleki ku fikelela swinwana swo engetela
Ku hava swo engetela leswi amukeriweke .
Kambe ku ku va swi endleka ku tlakusa timali letiya .
I xivutiso xa ku lulamisa ndlela yo hambana .
Loko ku vuriwile sweswo , ka ha ri na swiphiqo ku swi ololoxa .
Hilaha swi veke swi vuriweke hakona , loku i ku hlaya ko sungula .
Nxungeto wo kambela hi xona xiphemu xa nkoka xa vufambisi bya nsirhelelo .
Hi na nkarhi wo lulamisa swihoxo swa hina .
Va tiva leswi swi lavekaka ku va va swi endla .
Hi ku vona ka mina swi se swi hlwerile hi lembe .
b ) Malawulelo ya swa timali ta masipala
Swi tano , ndzi teka mhangu leyi tanihi mhaka leyikulu swinene .
Ndza tshemba hi ku titsongahata leswaku minkanerisano ya hina yi ta hi pfuna ku fikelela swikongomelo swa njhekanjhekisano lowu .
Ndzi kholwa leswaku ku na tindlela timbirhi ta ku humelerisa politiki .
U ringetile ku baleka , kambe u khomiwile hi ku hatlisa kutani a yisiwa exitichini xa maphorisa .
A nga tivi hi vuxokoxoko enhlengeletanweni .
Nkarhi wa mfumu lowu wu fika emakumu .
Ndzi hoyozela muviki na ku amukela xiyimo lexi xa vanhu hinkwavo .
Ku hava loyi a xi lavaka .
Hi fanele ku cinca mindhavuko ni mavonelo mayelano ni vukorhokeri bya vaaki .
Hoyozela laha swi faneleke , hambiloko u nga swi tsakeli .
Vafambisi lava va nga vayimeri va mfumo va tava ehofisini ku ringana nkarhi wa malembe manharhu .
mphakelo wa Nawu lowu
Hambiswiritano , se swi hlwele ngopfu ku va swi nga kumisisiwa .
Marungula laya landzelaka ya fanele ku boxiwa eka xikombelo :
ikhonomi ya misava .
Ndzi nga seketela xin'wana na xin'wana xa swona .
A ndzi tsakile leswaku leswi swi boxiwile eka samiti .
Xiphemu xexo xi fanele na xona xi vekiwa emiehleketweni .
Sweswo i xilo xi ri xoxe lexi nga ta humelela .
Ndzi seketele xiviko .
A hi fanelangi ku endla xihoxo xexo .
Tanihi muaki
I swa nkoka swonghasi ku va ndzavisiso wu ya emahlweni eka sekitara leyi .
I wun'wana wa mitirho ya hina ya nkoka .
Xo hetelela , a hi nge pfumelelani na malulamiselo ya nkarhinyana .
Naswona , eka komiti ya ririmi ya xifundza eka ntirho wa vona .
Hi endla sweswo hi miehleketo yo pfuleka swinene .
Swi ta va leswi hi swi endlaka swona .
Hlamusela switandzhaku swa ntlawa lowu pfumalaka nhlohlotelo .
Ku lunghisiwa ka ndhawu swi ta khutaza ku tiyiseleka eka gingiriko wa ikhonomi lowu nga kona .
Ndzi twisisa leswaku swi ta lava nyingiso wakwe wa xihatla .
Nkoka wa swimakiwa na vukorhokeri
I ntiyiso leswaku maendlelo ya nge vi yo fikelela swi helela .
Hi vile ni xidemokirasi lexi ringetiweke .
Yalawa ya vile marito yo karhi lama a ndzi lava ku ma hundzisa .
A hi kholwi leswaku a hi fanele ku xi taka xi va xo khomela .
Mhaka leyi yi langutisisiwa hi vukheta lebyikulu .
Misava ya le nhoveni ya Mfumo kumbe swiphemu swa yona yi nga ha pfariwa .
Swakudya i masungulo ya rihanyo swinene .
Hinkwerhu hi yima ni leswi u swi vuleke .
Pfula tinyangwa !
Ntshikelelo wa ku tlakuka ka minxavo swi nga va swi nga vi erivaleni .
Sweswo swi vuriwile , ha ha dinga ku tiva leswi hi swi lavaka .
Xana hi fanele ku lulamisa yini ku endla leswaku xi humelela ?
Ku phakela vukorhokeri bya swa rihanyo i swa masungulo eka swifundzankulu .
I mhaka yo biha eka hina hinkwerhu .
Ku phorisa xiyenge ku le ku simekiweni .
Hikwalaho , mhaka ya ku dyondza ka vutomi hinkwabyo yi fanele ku kongomisiwa swinene .
Ehleketa swa nkarhinyana kuri hi huma kwihi na kuri hi fambile hi xihatla hi ndlela yihi .
Mipfuno ya matiko ma le handle yi onha makete wa misava .
Vukosi byo tala - na varhangeri vo tala va tipolitiki- a va ri maxaka .
U nga swi endla naswona u fanele ku swi endla .
Xin'wana xa leswi landzelaka a hi tirhiselo ra mali ra ndyangu leri nga cinciki :
Xo hetelela , a ku ri na xivutiso xo kongoma swinene eka ku susiwa ka tibombo ta le matini kumbe ehansi ka misava .
Xiletelo xi fanele ku ndlandlamuxiwa hi ku endla .
Ndzi khensa swinene vatirhela mfumo eka ku tikarhata ka vona .
Swi pfuna swinene naswona nxavo wu le hansi .
Kuna nkayivelo wa vatirhi va vuswikoti lava faneleke .
Vukamberi byi ni vutihlamuleri ntsena eka komiti .
Xana hi nge vi na awara na hafu ?
Swi na mhaka eka mina .
hi ku angarhela eDzongeni
Andzi tshembi .
Masagwadi ya ta aviwa hi ndlela leyi :
Kuna swilo leswi hi nga le ku swi endleni sweswi .
Yi humesiwile hi ku yimela :
Vamanana na vatatana , njhekanjhekisano wu nghenelerile hi ndlela yo ka yi nga tolovelekanga .
Hi hina hi faneleke ku endla tano .
Magidigidi ya file .
Leswi kahlekahle a swi ri goza ro ya emahlweni ra nkoka swinene .
I mfanelo leyi nga kona eka Vumbiwa .
Ku antswisa mafambiselo ya timali .
Ku tiyisa ku kula ka ikhonomi ;
Swa swikongomelo swa ntirho .
Sweswo i xikoweto xo hoxeka ku xi rhumela .
Ku antswisa vuswikoti bya munhu na mindyangu ku kota ku fikelela vukorhokeri .
A hi tshembeni leswaku sweswo swi ta humelela .
Kanela switshunxo swa mitlhontlho yo thyakisa misava .
Handle ka leswi , makete wa xiyenge xexo wu nge tirhi .
Ku hava nsusumeto naswitsongo .
Ndzi hambana na swona eka mhaka ya vuhlayiseki .
Maendlelo ya swilo hi ndlela leyi nga erivaleni
Yi nga tlhela yi tirhisiwa ku hlamusela no ava misava .
Hikwalaho kayini
Hi fanele ku endla swo fana hi mafurha ya swihari .
Leswi swi ta tlakusa levhele ya vuhlayiseki bya swihoxiwa swa le maveleni .
Nkunguhato wa nkarhi wo leha wu lehisiwa ku hundza ntlhanu wa malembe .
Leswi swi na nkhumbo lowukulu eka xiyimo xa le mugangeni .
Xi nga endliwa loko hiseko wa tipolitiki wu ri kona .
Ku komba ntikelo
Ndza tshemba leswaku ntlawa lowu wu le ku tirheni ka ntirho wa wona .
Xo hetelela , a swi ki swi lava ku vuriwa leswaku vuhlayiseki i xilaveko xa nkoka swonghasi .
Nseketelo wa tisisteme na maendlelo
Kuna timhaka to tala leti rhangisiwaka eka ajenda ya matiko laya hluvukaka .
Kutani , ndzi vona onge hi fanele ku pfumelela vulavisisi kuya emahlweni .
Kanela ku navetisa na swiyenge swa yona .
Leswi swi yisa ka ku kombisa ku vilela ko ka ku nga fanelangi eka xifundzankulu .
Hi ndlela yoleyo , swi yimela goza ro ya emahlweni .
Ndzi ta vuyela eka mhaka leyi ya nkoka yi ri yoxe endzhakunyana .
Hi fikelerile leswi a hi lwela swona .
Hileswaku ku humela erivaleni i swa nkoka .
Lexi hi nga na xona sweswi a xi enerisi .
Mabindzu ya na vulawuri byitsongo ehenhla ka nxavo wa xixavisiwa .
Va tlhele va humesa xivilelo leswaku a va kumangi hinkwaswo leswi va swi kombeleke .
Xiphiqo xi vile eka mfumo wa muganga .
Leswi ndzi swi vonisaka xiswona , ku hava matiko lama nga na vuhlayiseki .
Leswi swi nga xiswona hi leswaku sweswo eka karhi wa sweswi a swi tano .
Lavanyingi hi ku lahlekeriwa ka lavatsongo .
Nandzulo wa xikombelo
Ku na timhaka timbirhi letikulu eka xiviko .
Hlamusela matheme lama tirhisiwaka eka vumaki bya miako .
A ndzi voni leswi tanihi xiyimo xa nkayakayo xa xikweleti .
U endle hi laha a wu kota ha kona , kutani yima ku vilela hi swona . '
Loko xexo a xi fanele ku humelela , a va ta vhota njhani ?
Matimba ya ku kondzelela hakunene ya kamberiwile .
Makhumbi lamakulu ku vile :
A ndzi vulavula hi mina .
Swirho swa komiti ya Wadi swi nga lava ku hlamula vanhu vo tala lava nga vaka na mitsakelo yo hambanahambana .
Hilaha a tiyisile nkarhi wolowo .
Xexo i xivutiso lexi a ndzi lava ku ku vutisa .
Lexi xi kahle naswona ndza tsaka mayelana na xona .
A hi ta va hi fikelele mbuyelo wo hambana swinene .
Sweswo hi leswi ndzi nga swi vulaka hi ku angarhela .
Nsivelo wa vugevenga wu nga kumeka eka wun'wana wa leswi landzelaka :
Hi tshembha leswaku u ta pfumela eka swona .
Hi ntiyiso , hi nga hambana hi nhlamuselo ya rona .
Leswi na swona swi tirha eka mitwanano leyi hi yi kanelaka namuntlha .
Sweswo swi fanele ku tlhela swi va leswi lulameleke mikanerisano ya ku cincacinca ka maxelo .
Ku ta endliwa vuavanyisi hi ku rhekhoda makanelwa .
Ngopfungopfu , ntwanano lowu wu tile hi nkarhi lowunene .
Xana switandzhaku swa ntiyiso swa ku cinca ka maxelo hi swihi ?
Ndzi pfumelelana na swona hi ntalo .
Loko ingi ndzi nga nghenisa miehleketo enhlokweni yakwe :
Nkayakayo lowu a hi ku rhandza ka hina .
Mhaka ya vumbirhi ndzi navelaka ku yi kombisa i mphikizano lowunene .
Languta hi ndlela leyi swivumbeko leswi nga pendiwa swi nga longoloxiwa hakona .
Hlamusela no kombisa ndlela yo cinca sayizi ya swihlawuriwa eka xiviko .
Mhakankulu leyi endliweke eka Komiti ya Vuyimeri bya mfumo hi leyi landzelaka :
A hi ntirho ntsena .
Leswi langutiwaka ku ta va :
Mihlangano hinkwayo leyi yi nga na ntsakelo yi fanele ku yimeriwa eka rhejisitara .
Datara yi hlayisiwe hi ndlela leyi :
Ku va u hlaya swinene , u fanele ku endzela layiburari nkarhi na nkarhi .
Sweswo xa ha ri xivutiso lexi pfulekeke eka nkarhi wa sweswi .
Ku amukela swinawana a swi cinci muxaka wa andziso .
Swi tava eka minhlangano ku hlambanya vukorhokeri tanihi vukorhokeri bya nkoka .
Xikombiso , rimbewu ra manana ri endla leswaku ku va ntirho wa yena ku mamisa n'wana .
Mpimo wa vanhu wa tindhawu ta ndzilo laha misaveni .
Hi tlhela hi lava ku langutisa eka nhluvukiso wa xidoroba .
Ku na swilo swo tala leswi hoxekeke hi makete .
Kherefu ya ndhawu ya bindzu :
Ndzhaka wa malwandla lamakulu .
Dyondzo ya tindzimi letitsongo ya xungetiwa hi mifumo ya muganga .
Xi nge .
Swiletelo swa maendlelo ya phurojeke :
Vona va na tshembo ku tlula mpimo .
Hambiswiritano , xiyimo xa mutirhisi xi antswisiwile swinene .
Boxa swipfuno swinharhu swa muxaka wa ku hlanganisiwa ka muxaka lowu .
Hi fanele ku ringeta ku tirhisa bajete hi ndlela yo hlayisa .
Hi ta fanele ku kambisisa leswi nakambe .
Ku nyikiwa timali na ku va kona ka mali hi yona mhaka yikulu eka matshalatshala mo humelela .
Mimbulavulo yi va kona ya leswi saleleke endzhaku eka ku tlakuka ka mixavo ya swakudya .
Hi fanele ku ya emahlweni eka timhaka leti hinkwato .
Ndzi ehleketa leswaku i ku hambana .
Xana ku hangalaka ku nga pimiwa njhani ?
Mo ndzi vula mhaka ya vucincanisi , leyi nga ya nkoka swinene .
I senthara yikulu ya xintshunxo emisaveni .
Sweswi , kuna ku tikeriwa mayelana na timhaka leti hinkwato .
Xo hetelela , ndzi hundzulukela eka ndzhurho wo huma eka matiko mambe .
Mfanelo yo tswala i mfanelo ya vanhu .
Milawu leyi yi fanele yi fambelana ni milawu yo ringana na vululami .
Vatswari lava nga tekiwangiki / tekangiki va fanele ku ya tirha .
Timhaka leti ti andlariwile kahle swinene laha .
Ndza tshemba leswaku xiringanyeto xo tano i khale xi lavekile .
Xi fanele xi kanetiwa .
Kutani hikokwalaho ka yini ku cinca loku ku ri na swiphiqo xana ?
I ntiyiso leswaku xiyimo xa nsirhelelo xa ha tsekatseka swinene .
Hi hlawurile ku ka hi nga ngheni eka xikimi xa phenxeni .
Ntshuxeko wa vukhongeri wu lawula nkoka wa xidemokirasi .
A ku na munhu loyi se a nga endliwa a hlamula eka lexi .
Ina , ha ku khensa , Nkul Mutshamaxitulu .
Swi tano , ndzi vutisa xivutiso hikuva a ndzi tivi nhlamulo .
Hi ta boheka ntsena ku yima hi vona .
Hakunene , hi tlhele hi hlayisa ndzinganano wu lowu nga lulama .
Hikuva masiku hinkwawo vanhu va khumbeka eka swa ikhonomiki .
Swa antswa , i ku ringeta ku herisa xiyimo lexi xi nga vaka xa khombo .
Naswona sweswo swa ndzi vilerisa mina na ntlawa wa mina .
Hi ku kombela leswaku u langutisisa vhoti nakambe .
Nhluvuko eka malembe ya ntlhanu lama nga hundza wu ve lowutsongo swinene .
Naswona sweswi u vulavula hi tikotara .
Xi ariwile .
A swo ntsena mhaka yo yelana na rihanyo .
Nakambe hi fanele ku langutisa tinhlamulo leti nyikiweke hi vavasati vo tala .
A ndzi tshembi leswaku ha swi endla .
Ntirho wukulu wa Ntlawa wa Vufambisi wu ta ya emahlweni ku va lowo tsundzuxa .
Minongonoko ya vulavisisi ya mayelana na ku humesa eneji yi fanele ku nyikiwa xirhangana .
Swi vonaka swi fana .
Hi tlhele hi tihlanganisa ni lava va khumbhekaka .
Sweswi hi fanele ku xi endla ejensi ya timfanelo ta ximunhu .
Kanela tindlela ta xivumbeko xa vutifumi .
Hikwalaho ka yini hi vula leswi ?
Hikokwalaho , nkwama wu va mhaka ya nkoka swinene .
Vulawuri bya le Xikarhi byi fanele kuva na vutihlamuleri byo vona leswaku magoza laya faneleke ya tekiwa .
Laha kaya pholisi ya hina ya ikhonomi yi kongomisiwe eka :
I mani kumbe i yini lexi faneleke ku soriwa mayelana na leswi ?
Hikokwalaho ndzi amukela kungu ra leswaku ku kumiwa mahungu yo tala .
Tipholisi ta xiyenge ta Mfumo .
Eka Ndzima yo sungula , a vula kuri :
Rero i goza ro sungula leri hi faneleke ku ri teka .
I ndlela ya nkoka ku tlula hinkwato ya mbulavurisano exikarhi ka vanhu .
A hi tekeni timinete titsongo ku wisa .
Xivangelo xa olova .
Ndzi kombela u tshama emhakeni .
Lexi humelela ngopfu eka nhlanganiso wa tinsimbhi .
Vuhlayiseki bya kona byo tlulanyana xihlekiso .
Sweswo a swi ri swinene .
Hinkwerhu ha yi tiva mintolovelo ya kahle ya mafambiselo .
Tirha hi ku hiseka ni xivono .
Swi na ntiyiso leswaku ku na swivilelo .
Leri i rimitsu ra vusweti na nkayivelo wa nhluvuko eAfrika .
Ku hoxa xandla ka hina ka ha laveka .
Ku nga se va na sweswo a hi ri ku kaneleni timhaka ta miganga .
Leyi i mhaka leyi vilerisaka swinene .
Switirho swa metse leswi faneleke swi nga tirhisiwa .
Mina hi ndzexe ndzi ehleketa kuri i mianakanyo ya xiyimo xa le henhla .
Loko leswi ya ri matshalatshala ya ntlawa , kwalaho mbuyelo wu fanele ku hlanganisiwa .
Mfumo wu tiyimiserile ku lulamisa swiphiqo leswi kambe wu fanele ku endla tano .
A wu fanelangi ku tlhela u swi vutisa .
Hi na matimba , vuswikoti na ku hisekela ku va switirho swa ntiyiso swa swa hundzuko .
Nawu lowu wu fambisiwa hi Khomixini .
Lexo sungula xi fambelana na ku hlayisa data .
Hi endla leswi ku vona leswaku :
Vuxokoxoko bya ntirho .
Xin'wana hileswaku a ku na matirhelo lama nga erivaleni .
Ndzingano wa laveka ku fikeleriwa xikarhi ka nhluvukiso wa makete na nsirhelelo wa vatirhisi .
Naswona hi ntiyiso , sweswo hi leswi xi langutekisaka xiswona namuntlha .
Mitsengo leyi nga kotiki ku kumeka nakambe yi fanele ku hakeriwa ku ya hi :
Xipanu xa Mafambiselo ya vatswari .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi mi vutisa xivutiso lexi .
Ku na timhaka to tala ta leswi eka tindhawu leti .
Xiyimo lahaya xi nga hlamuseriwa ntsena tanihi lexi chavisaka .
Hikwalaho hi andlale ku cinca ko hlayanyana .
Hi tsandzekile ku hlamula eka leswi .
Ku boxa ndzima ku kwihi eka xiviko xa ku humelela ?
Xana ku na magoza kumbe sisiteme yo karhi leyi simekiweke ku swi lulamisa ke ?
Hikokwalaho ndzi mi kombela hinkwenu ku nhlonipho mikarhi ya ku vulavula ka n'wina .
Lavisisa maendlelo eka dyondzo .
Hi tihi tiphurojeke leti komiti ya wadi yi lavaka ku ti endla ?
A hi fanelangi ku pfala mahlo ya hina eka sweswo .
Eka tiketani to leha , mifungho yi fanele ku va eka tindhawu to hlayanyana .
Xana swi ta cinca ?
Mahungu lama kumekaka eka mindzavisiso ku kombisa nhlamulo :
Ku hava minkanerisano leyi endliweke .
Pfumelela xivulavuri xi twakala .
Ndzi nga swi bumabumela eka n'wina hinkwenu .
Ku yini hi tshunxeko wa vulawuri bya vuhangalasi bya mahungu ?
Swa tiyindlu i swa nkoka eka mbango lowu hikokwalaho ka swivangelo swotala .
Va pfunile vavabyi vo tala .
Ehleketa hi pfuneta eka mali ya tiko leyi nghenaka .
Leswi swi ve matshamelo lama yaka emahlweni hilaha ku nga heriki .
Leswi khumbiwaka
Leswi swi ta endla leswaku dyondzo na switirhisiwa swa rihanyo swi va kona hi ntlawa wo tala .
Leswi i switirhisiwa swo pfumala mpimo swo dyondzisa na ku dyondza .
Sweswo a swi nga ta humelela hi xileriso lexi xa mafundza .
Ku lahlekeriwa loku ku endliwe hi ndlela leyi landzelaka :
Leswi a swi ri swa nkoka swinene .
Ndzi ta tsakela ku kombela leswaku khoramu yi tumbuluxiwa .
Leswi swi na ntiyiso swinene eka sisiteme leyintshwa yo fana na ya hina .
Hi hlamarisiwile swinene hi maendlelo lawa .
Vutivi byi tshikilela eka misinya na matirhiselo ya yona hi ku angarhela .
Tirhekhodo leti ta kumeka eka xirho xin'wana na xin'wana xa vaaki .
Ndzi tsakela ku vutisa xivutiso lexi landzelaka xo tatisa .
Swa hlamarisa .
Ndzhendzheleko wa ntlimbo wu sungula hi mavonelo ya munhu ya ntlimbo .
Nkatsakanyo wa tiphurojeke wu nyikiwile .
Ntshamo hikokwalaho wu ta yimisiwa nkarhinyana ku ringana timinete ti nga ri tingani .
Ndza tisola swinene eka swoleswo .
Sweswi swi nga kumeka eka nete .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku ndzi nga kombisi ku seketela xiviko lexi .
A hi fanelangi ku titoloveta xiyimo lexi .
Hikokwalaho ku laveka goza ra xihatla .
Swihlawulekisi nkulu swi nga komisiwa hi ndlela leyi :
Vugevenga na madzolonga
Ku seketela mfikelelo wa swikongomelonkulu leswi
Entiyisweni , xivutiso xa mina a xi ri , hi ku angarhela , a xi nga lavi nhlamulo .
Xiboho xi nga yima hi ndlela leyi :
Hikokwalaho hi fanele ku ya emahlweni no xi lulamisa .
Mahungu lama ya nga tirhisiwa tanihi xiletelo eku tekeni swiboho .
Ku ni ku vulavula ko tala mayelana ni nsinya wa mfumo lowu lawulaka leswi nga kotekiki ku endliwa eka levhele ya laha kaya eka nkarhi wa sweswi .
Ha ri rhandza , naswona hi taya emahlweni ku yi tirhela .
swivandla swa ntirho na misava ya ntirho
Swoleswo swi ndzi yisa eka xiyimo xa vumune , lexi nga xa nkambisiso .
Loko ku nga ri mali , kutani xi mayelana na yini ?
Mfumo wu ringetile swinene eka ku fikelela ndzingano wo endla milawu exikarhi ka vavasati na vavanuna .
Leswi swi vula ku titshineta , tihlanganisa na ku simekiwa kuya hi ntirho .
Ndzi ehleketa leswaku swa karhi swa humelela .
Mahlanganiselo na swa miehleketo .
Leswi swi tirha ngopfungopfu eka switatimende swo yelana na pholisi ya swo pfuna .
Sweswo hi nkhaqato hi swona swi endleke leswaku hi va hi tekile xiboho lexi .
Leswi na swona swi fanele ku vuriwa eka njhekanjhekisano wo tano .
Yaleyo a hi yona ndlela ya ku aka vumundzuku .
A ndzi ta tsakela ku vuyela eka mvhilopo ya timali .
Hi tshamela ro xixima ntshunxeko wa xiakhademiki .
Hambiswiritano , ndzi lava ku vula swilo swimbirhi .
Ku cinca ka maxelo i nchaviso wukulu wa misava hinkwayo .
Tanihi leswi ndzi vuleke , mati ya hi minkoka .
Nhlawulo lowu ntshuxekeke .
Ndzi tshemba leswaku hi nga kanela leswi hi vuxokoxoko byo engeteleleka .
Tirhisa switirho swa kahle .
Xana u ta hlamula njhani eka yena ?
Sweswo swi vula ku ri hi fanele ku va lava tiyimiseleke swinene ku endla .
Nomboro ya riqingho ra le hofisini .
Swilaveko swa tindlu etindhawini ta le makaya a swi si hlayeriwa .
XANA KU PIMIWA YINI ?
Xiviko lexi xi pfuneta swinene eka mhaka leyi .
Swi na vutihlamuleri byo tiya eka mhaka leyi .
Kutani sweswi vamanana na vatatana , ntirho a wu se hela .
I xiphiqo xa ntiyiso .
Hi ta kota ku pfuna hi leswi .
Lexi i xivandla laha ntirho wo engeteleleka a wu nga endliwa .
Mina hi ndzexe ndzi hluleka ku vona ku hambana .
Eka hina a hi xivutiso ku fambelana ka Mihlangano .
Maendlelo yo endla - ya katsa ku endla leswi nga kunguhatiwa hi ku tirha migingiriko leyi nga eka kungu .
Swa antswa u languta emahlweni na ku ya emahlweni u endla ntirho wa kahle lowu u nga ku wu endleni .
Nongoloko wa valangiwa wu nga yisiwa ntsena hi vandla .
Nomboro ya vutihlanganisi
Xikombelo xin'wana na xin'wana xi fanele kuva eka vhilopo lexi nga pfariwa .
Swi kona ku tirhela vatirhisi na tiprojusara .
Tirhisa fomula leyi landzelaka ku hlayela ntsengo :
U vile na vukona byo karhi na ndzhuti , a swi tika ku va u nga n'wi voni .
Xivutiso sweswi i ku : hi fanele ku endla yini ?
Ku fikelela mitlhontlho leyi hi le ku tekeni ka magoza yo tala yo tiya .
Xana kwalaho ku na nkateko wa yini ?
Vo tala lava tirheke eka leswi a va ha ri na hina .
Hikokwalaho , ndzi seketela ntila lowu amukeriweke hi muviki .
Hi humesele ehandle mavonelo ya hina eka leswi khale .
Ku beja a swi susiwile eka vuanami bya xileriso xa mafundza .
Xilo xin'wana xo karhi lexi xi nga na nkoka i pholisi ya xifundza .
Ndzi swi komberile ku va swi endliwa , hi ku tshikilela .
Ndza tshemba hi fanele ku tiya swinene hi mayelana na lexi .
Eku heteleleni , ndzi lava ku tlhela ndzi vuyelerisa timhaka ta nkoka , ku nga :
Entiyisweni ndzi xiximiwile .
Hi nga rivali swoleswo .
Leswi a hi mhaka ya timhaka ta xikaya ntsena .
Ndzi ku nkhensa ta ha suka ku va u hlamula swivutiso leswi .
Loko swi nga ri tano , ndzi ta vhota ndzi landzula .
Yuniti yi ta pakanisa nakona eka mitlawa yo karhi ya vaehleketeriwa .
Ndzi tshemba leswaku leyi i mhaka hakunene .
Ku hlamula eka ntlhotlho , mfumo wu fanele naswona wu ta rhanga emahlweni .
A hi se heta sweswi .
Dyondzo i ya nkoka .
U na mfanelo wo sindzisa leswaku mali yo tala yi fanele ku tirhisiwa kahle .
Walowo i mbhurisano wa nkoka lowu hi faneleke ku wu vekela siku rin'wana .
Switirhisiwa swa le lwandle a swi fanele ku tirhisiwa hi ndlela ya vutihlamuleri .
Hi ku vona ka mina , leswi i ku hluleka ka xidemokirasi .
Ku hava nchumu xa leswi xi nga kona sweswi .
Kambe hambiswiritano eka vona , mavonele wo va ntiyiso .
Tlakusa hi nkhinkhi ku hambanahambana ko hetiseka ka ndzhaka ya hina .
Yi tekele ehansi vukulu bya mhangu .
Eka lembe leri nga hundza ku ya emahlweni ka nkoka ku endliwile .
Ndzi fanele ku vula leswaku ndzi swi vona ku hambana swinene .
Matiko hinkwawo ya nghenisile xandla eka ku pfumaleka ka mafurha .
I yini Marungula ya Bindzu ?
Ka ha ri na swo tala leswi hi faneleke ku swi endla .
Hambiswiritano , ku tsala tinoti i goza ro sungula .
Xa vumbirhi , xi fanele ku xixima ntshunxeko wa ku vulavula na ku ehleketa .
Xiyimo xexo hi lexi hi lavaka ku xi cinca sweswi .
Mhaka leyi yi vekiwe erivaleni swinene eka xiviko xa n'wina .
Hi fanele ku tirhana na vantshwa .
Xexo xi vile xiphemu xa nkoka swonghasi eka ntirho wa hina .
Xiphiqo lexi xi fanele ku lulamisiwa ku ri hava ku hlwela .
Hi ta vuyela eka vuyela eka mhaka leyi hakunene .
Hikokwalaho hi amukela mavonelo lamambirhi .
A ko va na leswinene ntsena emisaveni .
Sweswi hi le ka lembe ra vukhumemune ra xidemokrasi .
Swikongomelo swa mafambiselo eka nkarhi wa ntlhanu wa malembe i :
A ku na nchumu swo tanihi leswi swi pfelelaka eka xiviko lexi .
Nkuriso wu na hakelo .
Nawumbisi wu ta yisiwa eka Palamente ku nga si va khale .
swikongomelo swa mafambiselo ya vululami
Ku teka xiboho swi endliwa hi ndlela yo ntshuxeka .
Poso
Hambiswiritano , a hi va kumi .
Milawu ya tona hi leyi :
Xana hi lulamisa njhani ntlhontlho ku fikelela swilaveko leswi bohaka ?
Kambe xexo a hi xivangelo xo tshika ntirho .
Hi ta ya endla leswi swi va swa ntiyiso wa xiviri .
Leyi i nhlamulo ya xivutiso xa wena xo sungula .
Lembe leri ntlawa wa hina wu tsakela ku nyika ntshunxeko .
Ndzi kombela leswaku leswi swi herisiwa .
Loko leswi hi nga swi koti , a hi nga tsandzeki .
Hlamusela hikwalaho ka yini u ehleketa sweswo .
Ku humelela yini loko ku ri na mhangu ?
Leswi swi nge tekiwi tanihi mhaka ya le ndyangu .
Xi ta endla yini ke ?
Ku pfindluka ka moya
Ndzi tshemba kuri rixaka rin'wana na rin'wana hi ku olova ri fanele ku endla swa rona .
Kumbexana u nga va ni marito yo karhi eka sweswo .
I ku nyika miehleketo mayelana na vukorhokeri bya swa nawu .
A swi twisiseki .
Tiva no tivisa swikombiso swa nkoka ni ku tenga .
Hambiswiritano , ntlawa wa mina wu ehleketa leswaku swilo swi nga ya emahlweni .
Hi twanana swi helela mayelana na xilaveko xo tlakusa ku thoriwa .
Muako wu ta tlakusiwa ;
Hi tsakile kuri ntsindza wa dorobankulu wa hina i kaya eka maendlelo lama ma nkoka .
Hikokwalaho a ndzi nga amukeli kwihi na kwihi ka ku cinca loku .
Hlamusela leswi rito leri khwatihatiweke laha henhla ri vulaka swona .
Xivangelo i ku hi na swiphiqo swa vufambisi .
Ku tiva xiyenge :
Xiviko xa Nhundzu ye le ndyangwini xa mani na mani :
I swa nkoka
Nhlamulo ya mina eka sweswo yi fanele ku va yo khomela .
Hi ku fambelana na Vandla ra Mfumo leri endleke xiboho xelexo :
Vamanana na vatatana , leyi i vhoti ya nkoka .
Swi vonaka eka mina swi ri na swihoxo swimbirhi swikulukumba .
Ndzi lemuka leswaku mi lwela ntwanano lowuntshwa .
Leswi a swi tlakusiwile swinene hi vo hlaya va swivulavuri .
Xa vumbirhi , mhaka ya tipolitiki .
Xintshuxo xo tisa ku rhula kunene hi xona xikongomelonkulu xa hina .
XITSUNDZUXO XO PFUNA
Kutani a ku na nkoka wo kanela makungu vusiku bya namuntlha .
Hi matlhelo yo tala i ku hluleka .
Vandla ri ta fambisiwa hi ndlela leyi swi tsariweke ha yona eka vumbiwa .
Hikwalaho nhlengeletano leyi i ya nkoka eka hina hinkwerhu .
Vanhu lava va lava mpfuno wa vanhu sweswisweswi .
Vutomi bya madzanadzana ya vanhu byi le khombyeni .
Hambiswiritano , ndzi ehleketa leswaku mbuyelo wu tele .
Swilo swimbirhi .
Vaaki va dinga nhlamuselo leyi nga lo tlangandla erivaleni , ya leswaku i mani a nga na vutihlamuleri bya swo nge .
Nawumbisi wu nyika leswi landzelaka :
Leswi hi leswi vufambisi byi nga ringanyeta swona naswona leswi hi ndzi swi seketelaka .
Mhaka ya vumbirhi i ku tirhisiwa ka xihlayisiwa xa ku olova .
Sweswo swi ve swi endliwile .
Hi swipimelo swa nawu , ndzi ehleketa ku mhaka leyi yi le rivaleni .
Sweswo hileswi nga si tshamaka swi twiwa emisaveni .
Va na mfanelo yo tengisiwa kahle .
Swipimelo swa matirhele
Xikombiso xa mahlelelo ya ntirho wa nkarhi wo karhi :
Manghenelo ya hina ya vile yo hambana .
Hundzula xikopu kumbe u tirhisa nawu lowu nga kona .
Hi swimbirhi swi fanele ku khomiwa kahle .
Mali ya wena ya alawense yi hlayeriwa hi siku ra ku famba ka wena .
Tiphini hi madyambu .
Hi nga ka hi nga hi nga va byeli leswi va faneleke ku swi endla .
Loko hi endla , xana ntwanano ku ta va wihi ?
A ndzi vuli leswaku xexo xi ta va xi olovile .
Kombisa na ku rhekoda swivandla leswi faneleke ku antswisiwa .
Ndzi amukela ku sungula loku .
I incini misinya leyi ke ?
Vukorhokeri eVanhwini
Hikokwalaho , ndza tshemba leswaku hundzuluxo lowu wu nga ha tlheriseriwa endzhaku .
A hi tekeni nkarhinyana hi ehleketisisa hi sweleswo .
Ndzi pfumelela xikoxo xolexo .
Swikongomelo swa Nawu i ku :
Vulanguteri byi fanele byi tirheka na swona byi tirha hilaha swi nga kotekaka ha kona .
I ndzhendzheleko wa swo vavisa .
Sweswo i xiyimo xa matiko ya vayimelakulanghwa .
Swi vula ku pakanisa eka ku hluvukisiwa ka vutshila bya vanhu va ka hina .
Ku ni magoza mantsongo ku ya languta eka njhekanjhekisano wa namuntlha .
Mhaka liya yi fanele yi amukeriwa hi ntshikelelo .
Swi nyika mhaka yo khomeka leyi nga toloveleka emisaveni .
Xi ta .
Ndzi nge pfumelelani , hikokwalaho , na wena eka mhaka leyi .
Ku na tindlela to tala leti hi nga ololoxaka xiphiqo lexi .
Yina xikongomelo xo :
Swa endleka naswona swi ta tirha .
Xexo xi vile tano eka nkuriso wun'wana na wun'wana lowuntshwa .
Hambiswiritano , i goza lerikulu ro ya emahlweni .
Vantshwa va nyikerile vutomi bya vutomi hikokwalaho ka hina .
Ku tinyiketa loku i kuva hi tiva kuri ku lwisana ni vusweti i ntirho wa hina wa nkoka swinene .
Hikokwalaho eku heteleleni ha tshika .
Ku yisa emahlweni hi fanele ku huma na tipulani ku :
Ku ehleketelela loku ku siya swivutiso hi ku vona ka mina .
Tiphurogireme na tiphurojeke leti nga tata ehansi ka leswi nga voniwaka eka nkarhi lowu taka ti katsa :
Leswi swi ta kombiwa eka ku lulamisa ka maendlelo .
Xikombiso , ha ha ri na maendlelo yo hambana ya swa nawu .
Ndzi seketela hinkwaswo leswi .
Hi fanele ku papalata ku dzaha no tirhisa swipyopyi .
Komiti ya Nhluvukiso yi ta pfuneta eka ku humelerisa mitirho ya yona .
Hambiswiritano , xi lava ku tiyisisiwa hi swinawana leswi nga erivaleni .
Leswi hi nga na swona eka nkarhi wa sweswi a swi komba ku tiyimisela ku humelela ku hundza mpimo .
Swi le xikarhi ka vundzeni bya mhaka yo lwela ku endla Nawu wa le Handle .
A va ri , kunene , xiphemu xa nkoka xa nkanelo .
Leyi i mhaka ya mina yo sungula mayelana na nawu .
Hambi ko humelela yini , leswi swi fanele ku vuyiseriwa .
Phepha ri avanyisiwile hi swiyenge SWINHARHU :
Ndzi endzerile matiko yo tala emisaveni ku ya vona ntlangu wa bolo ya milenge .
Hikokwalaho ka yini hi nga fanelangi ku tsakisiwa hi leswi ?
Hinkwaswo leswi i ntiyiso .
Endlelo leri ri fanele ku ya emahlweni .
Ntirho wa hina eka lulamisa nkavelo wa misava a xi ve xitsundzuxo eka yena .
Swi kongome ekhombyeni .
Xikongomelonkulu i ku fikelela ndzingano wa rimbewu .
Hlamula ntsena nhlayo leyi lavekaka ya swivutiso .
Ndzhuti entirhweni swi vula rihanyo na vuhlayiseki entirhweni .
Leswi swi fanele ku endliwa hi ndlela yo cinca xiboho .
Hi huma ekule swinene eka tlhelo leri .
Tihlamulo eka swivutiso leswi ti fanele ku nyikiwa .
Makungu ya Xiyenge xa Xifundzankulu
A swi kotanga ku kumeka naswona a swi ngo va kona .
Hi wona makumu .
Ndzi pfumeleleni ku vula switsongo .
Nkarhi na nkarhi i xitori xexi xa khale .
Mfanelo leyi yi fanele ku va nsinya wo letela eka ntirho wa hina .
Xicelwa xa nyutliya eka
Hi fanele hikwalaho hi swi xiyaxiya swinene .
Laha u nga kumaka marungula ?
Hlamula ntsena NKOMBO wa swivutiso .
A hi tiyiseni leswaku hi lulamerile xikambelo .
Hi fanele ku tisa vutomi byintshwa eka ndzhendzeleko lowu .
Swirho swo tala swa Komiti swi ta vumba khoramu .
Swi fanele ku hakeleriwa hi bajete ya hina .
NHLANGANO NA VATIRHI
Lexi vuriweke ra vumbirhi xi na nkoka swonghasi .
Hambiswiritano , ndza tsakisiwa hi leswi vatirhikulorhi va hoxeke xandla eka swona .
Ku hluvukisa kharikhulamu ku endlela ku ahlula xiphiqo .
Swi fanerile ku tshinelela leswi hi vukheta .
Xavumbirhi , ndzi ta teka timhaka ku suka eka mixo wa namuntlha .
Sweswi a hi languteni swilo hi vuxiyaxiya swinene .
Ina , ha kholwa leswaku vutshunguri i mfanelo .
Ndzi lava ku sungula hi ku ku khensa eka nhlamulo ya wena .
Vuleteri
Vutshila , mfuwo , ikhonomi na rixaka
Va langutela eka hina kuri kuva ni ku cinca eka nxaniseko wa vona .
Sweswo , ka ndzhaku , swi vangile hasahasa .
Ku fika laha , mi nga tiseketela hi hina .
Sweswi hi hava nchumu .
Leswi hi bohekaka ku swi endla swi hlamuseriwile hi ku olova .
Ndzi rhandza ku mi khensa hinkwerhu ka n'wina .
Swi fanele ku tirhisiwa ntsena eka vukorhokeri bya ntirho wa matiko ya le handle .
Ndza tinyungubyisa hi ntirho lowu ndzi wu endleke .
Kahlekahle , hi na tisete timbirhi ta tinhlengeletano .
Kahlekahle hi swona swoleswo .
Hi ku vona ka mina , milawu minharhu hi yona ngopfungopfu yi nga na nkoka .
Ndzi ta tsakela hakunenenene ku basisa leswaku leswi a swi le nawini .
Loko ku ri hava ku kaneta , vito ri nga tsarisiwa .
Va na ku tshemba .
Kambe ku hlamusela maendlelo lama swi lava ntirho .
Hi sayinile Ntwanano eka ku Herisa Tinxaka Hinkwato ta Xihlawuhlawu ehenhla ka Vamanana .
Ku vuyeriwa ka phurogireme ka vonakala swinene .
Tihakelo ta vusirheleri ti nga ka ti nga pfumeleriwi ku teka swipimelo swa le hansi .
Lexi hakunene hi xona .
A ku na nchumu xintshwa eka nongonoko wa wena wa ntirho .
Milawu na swinawana
Vaendzi vo hlonipheka ku suka eka matlhelo yo tala ya misava , Vamanana na vatatana .
I incini , kutani , mbuyelo wa xiringanyeto lexi ?
Hi minhlangano yo hambana :
Ra langutisisiwa hi lembe .
Eka swisiwana , nhlayiseko wa swakudya na gezi i magoza yo sungula ku ponisa pulanete .
Hi ku tlhandlekela , va andlarile ku cinca loku khumbaka tinhlokomhaka to hambanahambana .
Sweswi ku langutisiwa eka nkoka wa vutshamo bya vanhu .
Va swirhundzu na va matlhari , ndza ehleketa leswaku lexi i hungu leri nga nhlokomhaka .
Naswona i ntiyiso a hi fanelanga ku rivala timfanelo ta ximunhu .
Rifa leri languteriweke ri nga ka ri nga rivariwi hi ku famba ka mpfhuka .
U na nseketelo wa hina eka leswi .
Tivisa muchuchisi wa mani na mani hi nkarhi wolowo leswaku u kona .
Xiyenge xa mina xa vumbiri xa ntsakelo i mbango .
Hi ve na foramu ya palamente leyi humeleleke swinene .
Sweswi ndzi ni marito yo karhi mambirhi ya swa xithekiniki hi ntumbuluko ku ya vula .
I mani a endlaka swinawana ke ?
Xo hetelela , ntlhontlho wa vumbirhi i ntlhontlho wa ku va swilo swi pfuna .
Hikuva hi nge tshiki swilo swi ri leswi swi nga xiswona .
Mavandla hinkwawo i vahluri namuntlha .
Ikhonomi leyi nga eku cinceni ya misava hinkwayo
Hlamusela nhlamuselo ya tilayini ta vulehi bya ntiyiso .
Hi dyondzile na ku fikelela swo tala eka nkarhi lowu .
Xana u swi hambanisa njhani ?
Swi kanela hiswona :
Tirhisa maendlelo lama faneleke ya vuhlayiseki hi nkarhi wa phurosese .
Hi langutela ku tirha na n'wina hinkwenu tani hiloko hi tirhisa tipulani ta hina .
Leswi a hi leswi vanhu va swi lavaka .
Sungula no vekela vuenti .
Wa vabya .
Hi ntumbuluko leswi swi ta landzeriwa hi minkanerisano na mintwanano .
Xana ndzi ehleketa leswaku hi endle nhluvuko ?
na ntsengo wa timaraka ta .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Xikombiso vamanana va fanele va tshama ekaya loko vatatana va huma va ya eku tirheni .
Sweswo a swi se va mhaka eka swivandla swo tala .
Hi xihi xitirho lexi hi fanele ku xi hlanganisa ?
A ndzi swi twisisi leswaku ku humelela yini laha .
Ku phorisa Nkitsikitsi eAfrika Dzonga .
Xana hi swi endlile ku ya hi vuswikoti bya hina ke ?
Ha khensa swinene ngopfu mavonelo ya wena ya nkoka .
Ku tiboha loku ku sayiniwile hi tinxaka hinkwato leti nga na matimba ya nyutliliya .
Xiyimo xa sweswi hikwalaho a xi nyiki matimba .
Leswi ko va swilo vavasati na vavanuna leswi hi nga tsandzeka hu swi tekela enhlokweni .
I yini nkoka wa leswi ?
Kutani loko ku fikeleriwa vanhu va hina hinkwavo na hungu leri ra nkoka swonghasi .
Eka mhaka leyi xin'wana xa antswa ku tlula ku pfumala nchumu .
Lowu a hi nkarhi wa ku kambisisa ntirho wa wena .
A hi voni kahla eka mhaka leyi .
Ndzi tshemba kuri leswi swi tava magoza .
Kambe a hi fanelangi ku rivala timfanelo to hlanganela .
Havumbirhi swi le ku engeteleni .
A swi teki xiyimo xa tipolitiki .
Hambiswiritano , tinhlayo leti ti yimela mpimo wa mfikelelo .
Xivangelo xa lexi ke ?
Mimfumo yi hlohloteriwa ku teka goza ku :
Mi nge ndzi vulavula ntsena hi timhaka to hlayanyana .
Swilaveko na swikongomelo
Swipimelo swa mpfumelelo
Lowu i nkarhi , a swi antswi ku tlula sweswi .
Xikombelo xi fanele xi va ni leswi landzelaka :
Leswi katsiwaka eka phurojeke
Nchumu wo sungula i ku hakeleriwa ka vukorhokeri bya misava hinkwayo .
Ndzi khensa ku tiyisela ka wena .
Ina .
Hi fanele ku va eka xiyimo xo teka magoza .
Endla tano .
Ku olovisa hi koxe a ku ringanelangi .
Veka dirili eka ndhawu ya kahle .
Xiringanyeto xi ya emahlweni xi vula switatimente mayelana na vumundzuku .
Hi fanele ku lemuka nxungeto lowu swinene .
Vulamuri
Hiswona , ha Kunene a hi xintshwa .
I yini Mali ya Vaaki ?
Hi ku ehleketa swi kongomisiwa eka ku siva vukhongeri .
Lexi xi nga teka nkarhi .
Mo ndzi vula leswi ndzi ri na mpimo lowukulu wa ku pfuleka .
Xiave xa xiyenge xa mintlangu na vuhlanganisi eka ku tumbuluxa mitirho .
E henhla ka yini ?
A ndzi ta tsakela ku bula hi swona hi ndlela yo tsemakanya .
Vumbiwa bya Khomixini
Dyondzo hi yona mhakankulu eka maendlelo yo hlanganisa .
Tipholisi leti tirhaka hi ndlela leyi tisaka ku antswa , swinawana na malulamiselo ya mihlangano ku fikelela leswi , swi laveka hi ku hatlisa .
Tiva tinxaka to hambana ta swiviko swa timali .
Tinomboro ti tirhisiwile hi mfanelo eka vundzeni .
Ndza amukela leswaku swihlawulekiso swa Nawu a swi nge landzeleriwi .
Tanihilaha ndzi vulaka hakona , leyi i mhaka ya nkanetano swinene .
Vurimi na byona bya khumbeka swinene .
Hlamula swivutiso swa MUNE ntsena eka xiyenge lexi .
Swo tala ngopfu swa ha laveka .
Vukorhokeri bya swa Rihanyo
Hi lava ku tirhisa mfanelo ya hina .
Hi fanele ku swi vona hilaha swi nga hakona .
Hambiswiritano , walowo a hi nongoti wu ri woxe wa makete .
Ndzi nkhensa ku va mi ndzi rhambile ku ta vulavula na nhlengeletano ya n'wina namuntlha .
Hikokwalaho ndzi vhotela ntwanano lowu .
Xitiko xa switiviwa xi angarhela nhlayo ya swiyenge swa vutivi bya xiyimo xa le henhla :
Xi bohanile swinene .
Phurojeke ya lembe
Xana u tiyimisele ku yisa endlelo leri emahlweni ?
Hikwalaho ka sweswo xilaveko xa ntirhisano eka rhavi leri ngopfungopfu .
Hambiswiritano , ndlela leyi tirhaka yi kumekile .
Leti tindlela ta manguva lawa leti faneleke ku tirhisiwa .
Ku lebula Tiko Xidzi swi nghenisiwe enawini eka xiyenge xa vurhungi bya malapi .
Lebyo i vuxokoxoko .
Nxopaxopo na vufambisi
Hi lava mfanelo yo hanyisana .
Ndzi lava ku mi navelela swa kahle , no mi khutaza ku tshama mi kongomile .
Hi ta veka lexi tihlo .
Lowu i nkarhi eka wena ku tihlanganisa na mfumo .
Ku na timhaka leti hi faneleke ku lwa na tona hi tindlela to hambana .
Va tlhele vakhotsiwa exitokisini .
Sweswo swi dinga ku lulamisiwa hi xihatla lexi kotekaka .
Matikhomelo yo titoloveta ya kavanyetiwa hi ndlela yo vonaka eka swiyenge swimbirhi kumbe ku tlula .
I goza lerikulu ku ya emahlweni ra nsirhelelo wa mbango .
Ndzi langutele ku amukela xiviko xa n'wina .
Ndzi kholwa leswaku hi yona mhaka leyi hi yi kanelaka namuntlha .
Ina , sweswo swa koteka .
Leyi hi yona ndlela leyi hi faneleke ku teka yona .
Va tibohile ku titsarisela eka :
Swi khomisa tingana leswaku a wu humeleli eka lexi .
Nxavo wihi ?
Walowo i nxopaxopo wa mina , hikokwalaho hi swona swi endleke ku ri ndzi papalata .
Ikhonomi ya matikoxikaya leyi katsaka vaaki hinkwavo na ku va leyi pfanganisiweke
Ku twananiwile .  .  .
Xana hi swihi switandzhaku swa vatirhisi ?
Hi yima yi rero .
Ndza swi tiva leswaku leswi a yi nga vi mhaka yo olova .
Swi tano na le ka nsirhelelo wa mbango wa le matini .
Xana ndzi lava leswaku va byeriwa yini ?
Vulavisisi byi le kusuhi ni ku hetisiwa naswona swiboho leswi landzelaka swi tekiwile .
Ndza tshemba leswaku leswi swi enerile swinene .
Hi na swikongomelo swimbirhi .
Nkanerisano wu fanele ku hetisiwa ku nga si hela lembe leri .
Naswona leswo i ntiyiso .
Ku yisiwa ka swiviko :
Ndzi nyikela switshunxo swimbirhi eka leswi eka xiviko xa mina .
Na sweswi ?
mitwanano ya mphakelo wa vukorhokeri
Ndzi xi tekela enhlokweni swinene xivilelo xa wena .
Ntirho lowu wu ta vikiwa eka khabinete hi Hukuri .
Xana leswi swi nga pfumeleriwa njhani ku ya emahlweni ?
Mpimanyeto wa timali to ya hi vonelo
A ndzi tsakile ku vhota hi ku seketela xiviko lexi .
Xana ku ni mianakanyo yihi mayelano ni swa khale ?
Kutani , hi ku vona ka mina , swi vuya eka timhaka timbirhi .
Xiyenge xa vutleketli xi nghena eka nkarhi wuntshwa .
Ndzi tsakile swinene hikwalaho ka mbuyelo lowu .
Tiva loyi a nga ta yimela komiti yeleyo .
Hi swi tumbuluxile , mi swi vonile hi nkarhi wa Khapu ya Misava .
Leri hi rona endlelo leri hi ri sirhelelaka hakunene .
Tanihi mbuyelo , hi languta eka tinxaka timbirhi ka hangalaso wa ndzingano eka xivandla lexi .
Xana ndzi nga swi vula ke ?
Ku tirhisa swihlovo swa matimba swa mavandla hinkwawo swi nga endla leswaku hi va ni nkokelo .
N'wangulano wa tipolitiki i ntwanano wu ri woxe wa ku ya emahlweni .
Xana ndzi ehleketa leswaku hi nga endla yini lexi tlhandlamaka ?
Hi tiyimiserile kuva hi pfuleka na ku kala xihundla eka matirhele ya hina .
Xi khumba vumundzuku bya rixaka hinkwaro ra vanhu .
Hlamusela tisisiteme ta vunkonta mayelana na matshalatshala ya n'wini .
Tiphotifoliyo na Mbulavurisano
Swi fanele swi katsa :
Malulamiselo ya vukheta ya ta endliwa .
Malulamiselo ma Nsirhelelo wa misava ma kaneriwile .
Leswi a swi kongome eka vanhu lava va khumbhekaka .
Ku tirhisiwa ka swipyopyi swifanele ku papalatiwa nkarhi hinkwawo .
Mimbuyelo ya tshunxeko wa bindzu wu na ntikelo ku tlula mixavo .
Ina , ku vevukeriwa ka laveka ;
Ku pfala
Kambe tivonele , swi ta na vutihlamuleri byo karhi .
Vatirhi na vanhu lava nga ehandle nhlangano kumbe phurojeke
Endzhaku ka sweswo , hinkwaswo leswi salaka i ku miyela .
A hi fanele hi ri vo sungula .
Mahungu lawa a ya kona helo eka swiletelo .
Ndzi tshemba leswaku hi nga ya emahlweni hi ndlela yeleyo .
Mayelana na sweswo ndzi tivisiwile swinene .
Leswi i swikoxo na swikombelo swa vanhu .
Lwandle i ntsakelo wa nkoka wa rixaka naswona hikokwalaho hi hlayisa vuthu ra le matini .
Va yingisele nkarhi wu nga si hundza ngopfu .
Hakunene , lawa a hi makumu ya xitori .
Ha khensa swinene ngopfu ku va mi vile laha namuntlha .
Humesa xitifikheti .
Hikokwalaho , vulavisisi na swa timali eka xivandla lexi swi fanele ku tlakusiwa .
Nsivelo i wa nkoka .
Rhumela papila ro landzelela .
Eka hinkwaswo , xifundzankulu xi ya emahlweni xi tumbuluxa mintirho leyintshwa .
Ku navela ku lorha .
A ndzi tivi kuri hikokwalaho ka yini va nga fambangi .
A xi fanelangi ku va ntsena xivutiso xa mpfuno wa matiko mambirhi .
Kutani ku na xivutiso xa vuswikoti bya ku vekisa .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku ndzi kombela nseketelo wa wena .
Boxa maendlelo lama nga ta tirhisiwa ku kambela mimpimo ya swiyimo swo hlohlotela eka ntlawa .
A hi endleni leswaku swi ahluriwa .
Tanihi manana
Lowu i ntirhisano .
Swilaveko swa swakudya
A hi nga hambuki eka ntirho wo aka rixaka .
Kuya hi Phuresidente , swikongomelo swa nongonoko lowu i ku :
Hi tshembha leswaku hi le ku endleni leswi hi swi kotaka .
I nkarhi lowu nga na nghozi eka matiko hinkwawo .
Ntwanano na mpfumelelo swi ta laveka eka swiyimo hinkwaswo swa phurojeke ku nga ri eku sunguleni ntsena .
Leswi swi fanele ku va xiphemu xa ntumbuluko eka ku xava nhundzu ya tiko .
Ku yisa swilo eka vulawuri byo karhi eka tindhawu to tala
Swa laveka , kambe swa durha .
Kambe ku nga ri vanhu .
ndzi fanelangi ku vula nchumu , migingiriko yi fanele ku pfuxetiwa .
Namuntlha , hi amukerile xiboho eka mhaka leyi .
Hlamusela hikwalaho ka yini tilo ri ri ra wasi .
A kuna na mapheji lama nga ta susiwa eka buku leyo hlamulela eka yona .
Hikwalaho ka yini miganga yi tumbuluka .
Xin'wana i " xivandla lexi nyikiweke " lexi vulaka mikarhi leyi nyikiweke hi mfumo ya ku teka xiave .
Leswi swi humelela tanihi ntlhotlho wa nkoka eka hina eka misava hinkwayo .
Swikombiso swa ntirho , hambiloko swi nga hetisekanga swa kumeka eka tidyondzo leti landzelaka :
Matsalani wa maphorisa , xana i incini sweswo ?
Hi ku angarhela , tibuku leti ta kumeka eka tilayiburari ta le xikolweni na ta vaaki .
Hakunene , a hi lavi rivanti leri pfuriweke ri gaa !
I ntsako eka mina ku tikuma ndzi ri exikarhi ka n'wina namuntlha .
Vanhu lavaya vo pfumala .
Ndzi mi hlohlotela leswaku mi tiya ni ku sungula mhaka leyi mi yi yisa emahlweni .
Vamasipala vo tala a va swi koti ku endla vukorhokeri bya vona bya masungulo ;
Hi yimele mbuyelo wa vuavanyisi byebyo .
Swo tala swa fana swa tirha eka xivutiso xa nkarhi wo tirha .
Ku nghenelela ka xihatla ku ta simekiwa ku vona leswaku kuna mphakelo wo ringanela wa mati .
Swikongomelo nkulu swa Nawu i :
U hava xo xi vula eka mhaka leyi .
Miehleketo ya bindzu ya mani na mani .
Leswi swi tirha ngopfungopfu eka vatshami va le mapurasini .
Ku cinca i :
Hi fanele ku xi languta hi ndlela yo tatisa .
A tiyisile .
Hambiswiritano , ndzi na xivutiso .
Ndzi na ntshembho leswaku va ta endla tiko ra hina ri tinyungubyisa .
Ndzi twa ongeti leswi a swi ku fanelanga .
Xana u nga hi hlamusela njhani leswi ?
Mbalango yo ka mutirhisi wu ta endliwa .
Ndzi ta endla hinkwaswo leswi ndzi swi kotaka ku fikisa leswi emakumu .
Swi tlhela swi ri swa nkoka swinene leswaku endlelo ri landzelela nawu wa ku hundzisela vuswikoti .
Swiyenge leswi khumbekaka eka ntshovelo .
Swipyopyi na rivilo .
Leswi swi gimeta bindzu ra hina ra siku .
Tibuku ta Xibunu leti landzelaka :
Mitirho hi ku angarhela ya nongonoko lowu i ku :
Mihundzulo leyi a yi laveka , yi fanele ku ya emahlweni .
Khanselara wa wadi
Palamende yi enerisekile hi swikongomelo leswi hi swi fikeleleke .
Sweswo i xiga lexi ndzi nga ta xi seketela .
Mfumo swi vula Mfumo wa Rixaka wa Riphabiliki .
Xirho xa komiti ya wadi lexi nga na vutihlamuleri eka swona xi fanele ku vika xiyimo xa phurojeke eka tinhlengeletano ta komiti ya wadi .
Ina , va endla .
Xa nkoka ngopfu , kungu ri fanele ri amukeriwa hi miganga ya le kusuhi .
Pulana nandzelelano wa matirhele hi vukheta .
Mikarhi hinkwayo xi le ka muxaka wo fana .
Boxa muxaka wa mali leyi tirhisiwaka sweswi laha ehenhla .
Tshamani ehansi .
E-e , ku hava swirho leswi kombiseke ku chava loku .
Pulanete yi fanele ku sirheleriwa hi hina kusuka eka hina vinyi .
Walowo i nchumu wa ntumbuluko swinene emisaveni .
Xiviko a xi si humesiwa eka mani na mani .
Wu le henhla ku tlula laha va fikelelaka .
Timhaka to hlaya .
Timhaka timbirhi i ta nkoka swinene eka mina .
Hambiswiritano , hi fanele ku endla swo tala tanihi endlelo ro fikelela xikongomelo lexi .
Xo hetelela , nhlangano wa swa timali wu ta fikeleriwa hi ku nghenisiwa ka nxavo wa mali wo fana .
Hi pfumelelana hi ku hetiseka eka xintshuxo lexi .
Ndzi pfumelelana swinene na mavonelo lawa .
Sweswo swi fanele ku va erivaleni .
Leswi swi vile tano nkarhi wa khume ra malembe manjhe .
Hambiswiritano hi fanele ku ya emahlweni ku swi humelerisa .
Ndlala na xitsongwatsongwana
Mafambiselo yo lawula matsalwa .
Marungula laya vekiwaka na switirhisiwa swa mahala ya ta kumeka eka vaaki .
Hinkwawo ntirho lowu wu sungurile .
Lexi hi nga fanelangiki ku xi endla i ku miyela .
A ndzi ta tsakela ku kombisa timhaka ta tsevu madyambu lama .
Sweswi , i ra vunharhu , hi le ku pfumeleleni leswaku ku nga landzeleriwi nawu eka xiyimo lexi .
Nhlengeletano ya Minhlangano swi vula Nhlengeletano ya Minhlangano eka Ntwanano .
A ndzi ri eku hlamaleni .
Xana hi kwihi ku hambana exikarhi ka jenali , buku ya ntirho na fayili ?
Kambe hi xi kombisile lexi .
Vutleketli bya le lwandle na le moyeni byi vumba xiphemu xa xiyenge xa swa vukorhokeri .
Eka mfumo , nghenelo rintshwa ro hlanganela eka ku simekiwa ka rimba ri tumbulukile .
A ndzi ta rhandza ku tlakusa swivutiso ehenhla ka swipimo swa swa vanhu .
Timhaka timbirhi letikulu leti vangaka ku tlakuka loku i :
Na mina ndza .
Mi nge si pfumeleriwa ku nghena eAfrika Dzonga , mi fanele kuva ni :
Hi swihi swi endlaka mbango wo dyondzeka ?
A ku ngari ni ku vaviseka .
Swi tano kavula , ku ni leswi hoxekeke eka matlhelo hamambirhi .
Hinkwerhu mi tiva tifigara sweswi :
Mahungu ya kona a ya fanele ku va erivaleni na ku twisiseka .
Ku humelerile yini eka mhaka leyi tiyeke ?
Naswona hi lava sisiteme leyi nga ta tirheka .
Ku hava timfanelo leti pfumalaka vutihlamuleri .
I nkarhi sweswi wa swiboho leswi nga erivaleni ku swi tekiwa .
I incini mi nga ta swi endla hi mayelana na xona ?
Swirho swa vaaki
Xiyimo xa vavasati eka tindhawu ta le matikoxikaya xa vilerisa swonghasi .
Xi vonisiwa xisweswo hi vanakulorhi hinkwavo .
Vatswari va yena va ha ri eku balekeni .
Kambe sweswo swi olova ku swi vula ku nga ri ku swi endla .
Xana swi fike njhani laha ?
A hi nga swi amukeli leswo nakatsongo .
Eka mhaka leyi , u nga tekela enhlokweni nseketelo wa hina .
Mbuti a yi ehleketi hi switandzhaku .
Leswi a swi ta va swi ri eka nghozi yo tsanisa nawu wa matiko ya misava .
Ntshembho , lowu sukaka eka vutivi bya leswaku misava yi na mhaka .
Ha khensa swinene ngopfu xiviko lexi xiyimo xa le henhla .
Hambiswiritano , a hi nga koti ku yima laha .
Leswi swi hi tlherisela endzhaku eka leswi u nga swi vula .
Mhaka ya mina ya vunharhu i mayelana na ku aviwa ka vatirhi .
Vutihlamuleri eka nhlaselo wolowo a wu nga si tumbuluxiwa .
Ha mi tshembhisa loko vanhu va tiko ra hina va amukela matshalatshala ya hina .
Hi endle nhluvukiso wun'wana wa kahle eka leswi .
Sweswi mhaka ya mina yo hetelela .
Leswi i ku saseka ka xidemokrasi .
Mpimanyeto lowu faneleke wa laveka eka leswi .
Hlamula TSEVU wa swivutiso hi ndlela leyi :
Hi nghenelerile ngopfu .
Switirho swa laveka eka phurojeke leyi :
Ndzi ehleketa leswaku swa endleka .
Hikokwalaho hi na nhlamulo ya xivutiso lexi .
Sweswo swa fana ni ntirhiso wa timali ta miako .
A hi fanelanga ku tshikela lavo hava matimba makumu ya vona .
Xana hi yihi misinya ya nkoka ya nongonoko lowu ?
Hi nga swi amukela sweswo .
Ndza swi twisisa leswi .
Va ta nyika vatswari na vahlayisi nkarhi wo ringanela ku swi tisa .
Xivangelo xa ntsako .
Hikokwalaho , mukolotisi u lava leswaku tiko ri tshika ku lomba .
Xisivelo a hi mhaka ya kahle .
Na sweswo ndza swi twisisa .
I swa kahle eka mitirho na ku kula .
Ndza mi khensa hinkwerhu ku va mi endlile leswaku ntlangu lowu wu va kona .
Leswi swi simekiwa , swi hleriwa na ku rindziwa hi vaaki va wadi na tikomiti .
xikongomelo xo hundzuluxa
Leswi swi ta va na nkhumbo eka vutomi eka miganga ya hina .
Leswi swi tise mitlhontlho yo tala mayelana na xihlawulekisi xa vurhangeri eka ndhawu leyi .
Mfumo wa miganga wu na ntirho wa nkoka eka xiyimo xa makungu ya ntirho .
Hi minhlangano ya matiko ya misava :
Leti i timhaka tinharhu ta masungulo hakunene .
Ku nghenelela eka mapfhumba lama nga na xikongomelo xa nhluvukiso wa tindhawu
Hlamusela magoza eka phurosese yo teka swiboho ya mutirhisi .
Sweswo i miehleketo hinkwayo endzhaku ka ku hlwela loku .
Hi byeriwe leswaku ku na mitsengo ya vaaki .
Nkarhi lowu a wu fanele ku tirhiseriwa ku basisa swivutiso swingari swingani .
A xi fanelangi ku pfumeleriwa ku tama xi ri xitiviso ntsena .
A ku na ku hambana loko swi fika kwalaho .
A va kalangi va boxiwa namuntlha .
Dokumente leyi a yi fanelanga ku leha ku tlula tipheji timbirhi .
Hikokwalaho , leswi i ku humelela lokukulu eka nkwetlembetano .
Hikokwalaho , mufambisi wa phurojeke a nga simeka xipano lexi tirhanaka na tendzo hi ku kongoma .
Nawu wu ta boha Mfumo .
Dyondzo yi fanele ku va yo rhanga eka nkuriso .
E-e , a swi enelangi , ndzi nga ku - a swi si endla .
Leswi swi vile na ntshikelelo eka ku hlayela ka livhi leyi a yi va ringanerile .
Kambe hi ta va hi nga endli nchumu xa leswi !
Ndzi seketela xileriso .
Hi fikelele swo tala eka pholisi ya vaaki .
Leswi va swi endlaka i ku endla lexintshwa .
I xikongomelo xa hina leswaku mintlhontlho leyi yi hlamuseriwa .
Leswi i swa nkoka eka ku va maendlelo ya ya emahlweni .
Tsalwa ra mahala ri katsa leswi landzelaka :
Swi nge yi mahlweni swi tirha hi ndlela yoleyo .
Xana matsalwa ya ku byela yini mapulanelo ?
Mpimo wa kuva phurogireme yi fikelerile nkongomiso lowu ku kongomisiweke eka wona ;
Eku pfaleni , mitlhontlho ya nkuriso na nhluvukiso yi le mavokweni ya hina tanihi tiko .
Kambe , tanihilaha ndzi vulaka hakona , sweswo i vonelo ra swicele .
Nongonoko lowu nga emahlweni ka n'wina mundzuku i wo helela na ku tsakisa .
Hi ta va hi endla tano , hambi ko humelela yini na yini .
Ku hatlisisa nhluvuko wa ikhonomi na ku pfala vangwa exikarhi ka ikhonomi yo sungula na ya vumbirhi ;
Swipfuno swo tivikana swa mpimanyeto swi ta laveka eka swiyimo haswimbirhi .
Xo hetelela : hi karhateka naswona hi migingiriko ya le handle .
Hakunene hi fanele ku swi tiva leswaku hikokwalaho ka yini swi humelerile .
Xana ndzi ehleketa yini hi swona ?
Ndzi ta ya emahlweni no endla mhaka yaleyo .
Xana hi ta va bohelela ku ya hi nawu ku endla tano ?
Swi le rivaleni leswaku ku nga landzeleli swipimelo hi ndlela yeleyo ku fanele ku herisiwa .
Swi famba hi nkarhi
Xifaniso xi le rivaleni .
A hi si humelela eka ku hundzuluxela endzhaku ndlela leyi .
Swikombiso swi fanele swi nyikiwa .
A ndzi xi vonanga ; a ndzi xi twanga .
U endlile kahle , ndza vula .
Hi ta tlhela hi fambisa ku avelana ka miako .
Ku hlayisa swi hundzuka swa nkoka .
Swi ya hi ku makete wu endla yini .
Hi fanele ku tshama hi vambile ngoma eka leswi .
Varhangeri va Nhlangano
Va tlhela va ri na rhekhodo ya kahle .
Xana hi tihi tindlela leti faneleke ku tirhisiwa eka mbango lowu ?
Ndzi ni swivutiso switsongo mayelana ni swirhambo swa ku yisa mikunguhato .
Kambisisa leswaku mpfapfarhuto wa makumu wu fanerile vatirhisi .
A swi ri henhlanyana ku tlula sweswo , hambiswiritano .
Ku tsandzeka ku fikelela mpfuno wa mfumo
Tindhawu leti kotekaka ta xihlamulano xa nhluvukiso wa vutshila .
Hi navela leswaku kuva na ku rhula na ku humelela .
Eka lembe leri hi nga eka rona , ku khomiwile tinhlengeletano ta ntlhanu .
Ndzi n'wi navelela ku humelela hinkwako eka leswi .
Mpimo wa nkhumbo lowuya wu sungula ku twala .
xopaxopa ximakiwa
Hi tshemba eka xidemokirasi .
Xo sungula eka hinkwaswo , leswi swi rhamba goza .
Sayizi yi na nkoka eka mhaka leyi .
Nsinya lowu hi ndlela yo olova wo ka wu nga tekiwi wu ri nchumu .
Maendlelo yo angarhela ya landzeleriwa laha :
Kambe ndza khensa swa sweswi .
Hinkwerhu ha swi tiva leswaku kuya hi Vumbiwa , migodi i vuswikoti bya rixaka .
Tiphurogireme ti fanele ku endliwa hi ndlela yo pfumala xihlawuhlawu .
Hi teka magoza yo sungula .
Dirowa nxanxamelo wa switirho leswi u nga ta swi tirhisa ku tumbuluxa ndhawu yo pfalela swilo .
Ndzi kholwa leswaku u endlile ntirho wunene swinene .
Eka swivangelo leswi , ndzi nghenisa vhoti ya e-e .
Vanhu va fanele ku vona mbuyelo eka ku cinca loku ringanyetiweke .
Vamanana na vatatana , mahetelelo ya le rivaleni eka hina .
Ndzi vulavurile na wena mixo lowu hi nhlokomhaka yaleyo .
A hi tirheni hi xikombiso xin'wana .
Hakanyingi va tirha hi mitlawa yinharhu kumbe mune .
Ku tekele enhlokweni eka ku kala mipimo wa makambelelo ;
Eka nkarhi wa sweswi , i mhaka leyi hlohleteriwaka ngopfu hi swa tipolitiki .
Lembe leri a ku nga hambanangi .
Ntwanano lowu wu na timhaka to hlaya letinene .
Mfumo wa hina wu tlhele wu yisa emahlweni leswaku ku va na ndzingano eka vanhu lava nga ni vutsoniwa .
Ku katsa swo famba ku ya endla nkunguhato
Sweswo a swi fanele ku vuriwa eka mhaka leyi ya nkoka .
Hi vumina , a ndzi ehleketi ku hi fanele ku cinca varhangeri kumbe endlelo .
A ku na ndlela yo huma handle ko tumbuluxa mitirho .
Hlela , hluvukisa na ringanyeta ku lulamisiwa ka milawu ya swa ikhonomi .
Hi tihi timfanelo leti ta vanhu naswona vundzeni bya tona hi byihi ?
Kambe leswi humelelaka sweswi hi leswi swi hambaneke na swona .
HOLOBYE WA MITLANGU NA VUHUNGASI :
Leswi a swi amukeleki loko swi khumba ku sirheleriwa ka ntumbuluko .
Hi tshembha leswaku leswi i mhaka ya nkoka .
Hlamusela khonsepe ya ikhonomi ya xikalu .
A hi makumu ya mhaka , hambiswiritano .
Xo sungula , ndzi pfumeleleni leswaku ndzi vula swiboho swimbirhi .
Ni vakhanselara va tiwadi na tikomiti ta tiwadi :
A ku nga ri na munhu hi nkarhi wa ku rhurhisiwa .
Ndzi ehleketa leswaku i nsinya wa nkoka .
Nongonoko wa swihangalasamahungu wa nhlengeletano ya mahungu endzhaku ka nhlengeletano :
I mahungu ya hina lawo .
Lexi mikarhi hinkwayo xi vile tano ku ta fika sweswi .
Xana hi langutela ku fikelela yini naswona njhani ?
Vito ra xona i xidemokirasi .
A swi ta va kahle ku ya emahlweni ku suka laha .
Xexo xi vile xikongomelo xi ri xoxe xa papila .
Nhlokomhaka yaleyi ya xiviko lexi ya hambukisa eka yona hi yoxe .
A swi ta va ku pfumala nkateko loko maendlelo lawa a yo yimisiwa .
Tumbuluxa ndzemukiso wa nkoka ku hlayisa exikarhi ka vanhu .
Ndzi tsakile swinene kuva ndzi nghenelela eka njhekanjhekisano .
Hi lava ku va bohelela ku endla sweswo .
Loko va nga ri , kutani leswi a swi amukeleki hakunenenene .
Yaleyo yi ta va mhaka yo tika hi nkarhi wa ku tlhandluka ka mikanerisano .
Leswaku xi pfuleka .
Humesela erivaleni tindlela to hambana ta ntshikelelo na swivangelo swa kona .
A swi tiyiseleki .
Lexi a ololoxi xilo xihi kumbe xihi eka nkarhi wa le xikarhi .
Ndlela ya mfikelelo
Ku xixima loku ku le ka vona .
Hi fanele ku va ni nkucetelo wa swa tipolotiki eka xihumelelo xin'wana na xin'wana .
Swo tala swi cincile laha , naswona swo tala swinene ku va kahle .
Lexi xi tlhela xi va xilo xin'wana lexi hi faneleke ku xi tiva .
Xitifikheti xin'wana na xin'wana xi fanele ku yisiwa eka nkwama wa mfumo lowu faneleke .
Kumisisa xiave xa tithekiniki leti paluxiweke ehenhla ka nhlamuselo yo karhi .
Masiku lawa ya khumetsevu i xitsundzuxo xa nkoka ku vona leswaku ka ha ri na rendzo ro leha .
Sweswi ku na nkarhi wa ku sungula hi vuntshwa .
vutivi na swikili
Vamahungu na Vuhlanganisi
Ndlela yo hunguta ku fayekela ya tika swinene .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku nghenelela eka mhaka leyi ya nkoka swinene .
Hi le tlhelo ra hundzuko wukulukumba wa xidemokirasi .
Ndzi tiyimiserile ku vuyela eka mhaka leyi endzhakunyana .
Leswi swi vonaka eka mina swi ri ndhawu yo sungula yo twala .
Ndzi ehleketa ku ri i nhlamulo leyi languteriweke kusuka eka hina .
Hi nga ya emahlweni na mbhurisano lowu endzhakunyana .
Laha hi laha vutshembeki bya sisiteme byi hlaseriwaka kona .
Ndzi seketela ku twanana .
F - fikeleleka
Hlawula switirho swa kahle na xitirhisiwa xa ntirho .
Ku nghenelela swi nga antswisiwa hi :
Hi yaleyo nhlamulo ya wena .
Swi tano , makete wa muxaka walowo a wu hanyi .
I mani a nga va na xiave eka ntlangu lowu ?
I swa nkoka sweswo .
Mani na mani u fanele ku ringana eka nawu .
Eka mina swi languteka onge a swi endli .
Hi fanele ku nyika ku pfuna ka nkarhi wo leha eka ndhawu leyi .
Swa nkoka swi ta endliwa eka timhaka tihi na tihi ta ndzhavuko eka ndhawu na nhluvukiso .
Xana ndzi nga langutela yini ?
A ndzi ta khensa loko u nga hlamusela lexi xi va erivaleni .
Timhaka leti ti fanele ku va timhaka leti tirhiwaka hi tiko .
Kambela , pima no teka goza leri faneleke eka leswi landzelaka :
Eka malembe yo tala , vavasati va languteriwe ehansi .
Leswi i :
Hi ala miehleketo leyi .
Makanelwa ya endleriwa ku rhekhoda vuxokoxoko bya masungulo na swiboho leswi tekiweke na loyi a nga na vutihlamuleri bya ku humelerisa ku tekiwa ka xiboho xexo .
Ndza swi tiva swi teka nkarhi ku fikelela leswi fikeleriweke .
Ndzi ta va ndzi ri karhi ndzi vhotela ntwanano .
Leswi a swi twisiseki na switsanana naswona swi fanele ku soriwa .
Vamanana na vatatana , leswi swi nge pfumeleriwi ku ya emahlweni .
A hi na mhaka na leswaku leswi swi endliwa njhani .
Kunene a ndzi ta twanana na mavonele yalawo .
Leswi hi swi endlaka laha swi na switandzhaku .
Xinawana i xinawana .
Leswi swi landzela mpfuneto lowu mfumo wu nga wu nyika eka malembe lawa .
Naswona hikokwalaho ka yini hi seketela xikongomelo ?
I nkarhi wa nkoka eka nhlengeletano .
Ntlimbo wu ya emahlweni ku ringana malembe .
Votala vanhu va ni mati na gezi .
Hambiswiritano , leswi , hi leswi ndzi swi tshembaka .
Eka mina ku ni timhakankulu tinharhu .
Xana ku humelela yini ku longoloka ni Nambu namuntlha ?
I nkarhi wo teka goza ehenhla ka xiviko lexi .
Ha hari eku languteni ka makete .
Kambe leswo a swi nge humeleli .
Vulavulani swi va erivaleni nkarhi na nkarhi .
A hi languteni , kumbexana , eka xiringanyeto lexi nga emahlweni ka hina .
Hi fanele ku tirhana naswona hi nkarhi wun'wana .
Ku hava nchumu lowu va nge i ntlangu wa vatsoniwa .
I nkarhi leswaku hi hlanganisa swivilelo swa hina hi swipfuno .
tihuvo ta vulawuri bya swikolo
Vurhangeri byo tiya byi hi mayelana na ku endla swiboho swo tano na ku hlohlotela rixaka hi ndlela leyi tisaka ku antswa leswaku ndlela ya kahle yi landzeriwa .
Leswo i tingana .
Lexi i xivutiso lexi hi fanelaka ku xi basisa hakunene .
Kambe hi swi vonile sweswo :
Hina vutihlamuleri ku vona leswaku swi ya emahlweni swi va kona .
Ndzi ehleketa leswaku ku na swiphemu swimbirhi eka nkanerisano lowu .
Swi pfumelela ku cinciwa eka mitirho ya vona eka sisiteme .
Xi fanele xi engeteriwa hi leswi ntshwa .
Xana hi nga tisirhelela njhani eka leswi ?
Vamanana na vatatana , nsunsumeto wa twisiseka swinene .
Hoyohoyo eka hinkwavo lava hlawuriweke kuva xiphemu xa xiyenge xo sungula xa nongonoko lowu .
Leri i endlelo leri hi mikarhi yo tala ri tirhisiwaka ku asesa khombo ra ku onhakeriwa .
Swi na nkoka lowukulu eka mitirho ya ndzavisiso ya mfumo .
Kutani hi tirha kahle , kambe hi nga endla ku tlula laha .
Hinkwaswo swi tolovelekile .
Ndzi kholwa leswaku leswi u nga swi vula swi le ka ndlela yeleyo .
A ndzi se tshama ndzi swi vona swoleswo .
Xana hi vula yini hi vaaki ?
Komiti ya wadi ya
Kambe se ndzi vurile sweswo hinkwaswo .
Ndzi ehleketa tano .
Kambe hi tiyimiserile swinene eka ku hlula nakambe .
Nhlamuselo ya makete .
Ku fanele ku tekiwa magoza .
Hambiswiritano , hi nge amukeli xiringanyeto eka ku hakelela ko hlanganela ka rixaka .
Eka muziyamu ?
Lexi xi kombisiwile eka girafu laha hansi :
Tshaha marito MAMBIRHI mo hambana lama ku byelaka leswi .
A ndzi ta tsakela sweswi ku swi vula hi ku komisa .
Hakunene misava a yiri ya rhandzavula .
Hileswi switsundzuxo swingari swingani swa ku fikelela ndzinganano wa kahle .
Hi ku fambelanisa ni ntlangu hi woxe , ku na timhaka to tala ti nga kombisiwaka .
Tiwadi hi tona ti fambisaka ntirho wo simeka hi leswi vaaki va tinyiketaka ku swi endla , ti ri karhi ti tirhisa mali leyi yi nga pimiwa ku seketela ntirho lowu , va ri karhi va aka vuswikoti / swikili swo kambela / rindza na ku fambisa migingiriko ya tona .
Tipholisi leti ti katsa :
U nga vutisa leswaku i mani a rhwaleke vutihlamuleri bya leswi .
Sisiteme ya kahle yi enerile .
Vamasipala va fanele ku tumbuluxa pholisi ya Tikomiti ta Tiwadi ta vona leyi faneleke ku pfumeleriwa hi Huvo ya Masipala .
Tirhisa vuswikoti byo teka swiboho .
A hi ntirho wo olova .
Wo miyelanyana na ku tekela enhlokweni marito lawa .
Vaendli va swikombelo va pasile ku ri hava ku kamberiwa naswitsongo ;
A hi si hundza eka nghozi leyi .
Hi langutile xibuluki lexi nga ku fambeni xa mavabyi mo teka nkarhi wo leha .
Va languteka onge va le ka riphume , va te dziribya va ri karhi va yimbelela .
Xexo xi vile xiphemu xa nkoka no va lexi humeleleke hi ndlela ya le henhla swinene eka maendlelo ya hina .
Ndzi pfumeleleni ku engetela swibumabumelo swintsongo swo koma leswi fambelanaka ni vumaki bya wena .
Ku dlaya xikweleti yo va mhaka ya vululami .
Ndzi ringanyeta leswaku sweswo swi engeteriwa .
Hikokwalaho ka xivangelo lexi , ndzi pasisa nkunguhato lowu .
Ku hava xin'wana nakambe lexi faneriweke ku tekeriwa ngopfu enhlokweni .
Hakunene hi fanele ku langutisisa mhaka leyi .
Lowu hi wona nsusumeto wa xiboho lexi , lexi ndzi xi seketelaka .
A ndzi ta tsakela ku boxa swivangelo swinharhu swa nkoka .
Lowu i ntlimbo .
Xitirho xa hina xa nkoka i vadyondzisi .
Kuna swo tala matiko ya hina mambirhi ya nga dyondzaka eka wona hi woxe .
Swa boha leswaku a va xiphemu xa tindzawulo ta rixaka va vuswikoti .
Hi ta humelela , swa sweswo ndza kholwa .
Leswaku ntshamiseko wa nxavo wu ni mhaka a swi fanelanga ku va mhaka leyi kanetanaka .
Xi fanele ku tirhisiwa kahle .
Eka munhu wa le masungulweni i xiphemu xa vutomi bya siku na siku .
Nkarhi wu lulamile kuva n aku cinca .
Swoleswo swi hi fikisa eka ntirho wa swibalo na tihakelo .
Mitirho ya xirho ya tava hi ndlela leyi landzelaka :
Ndzi ni marito yo tsundzuxa manharhu ku ya vula mayelana ni mhaka leyi .
Tanihi Kapa Vupeladyambu hi nga swi kota naswona hi nga endla ku antswa .
Nkarhi wa sweswi
Vula timhakankulu TIMBIRHI .
Mitlawa yi nga hi pfuna , hakunene , eka endlelo leri .
Sweswi i nkarhi wa vurhangeri bya xipolitiki na nsusumeto .
matiko ya misava
Swirho swa khansele swa nkarhinyana hi leswi :
Hi lexi xikombiso xa nkoka .
Loko u endla sweswo , u ta va na nseketelo wa hina na wona .
muxanisiwa wa Nyimpi ya Vulala
Nhlengeletano lowu landzelaka wu ta humelela hi Dzivamisoko lembe leri .
Sweswo hi leswi komiti ya hina yi navelaka ku swi vona .
Vavanuna vo tala a va endli mitirho ya le ndlwini hikuva yi voniwa tanihi mitirho ya vavasati .
Kuna tindlela to hambana to endla minkomiso .
Mimpimo ya Mimbuyelo yo Dyondza .
Leswi swi le rivaleni leswaku i swa nkoka swinene .
Hi ku vona ka mina , leswi a swi nga tirhi .
Ndza khensa swinene nkarhi wo engetela hi ku hanana .
Leswi swi na nkoka .
Ndzi lava ku ringeta ku hlawula hi ndlela ya xiyimo xa le henhla ku tlula hinkwaswo .
A va nge nyiki mavito ya vanhu lava swikweleti leswi swi nga swa vona .
Sweswi , hi swi vurile mikarhi yo hlaya swinene .
Tlanga hi ku tshemba na nyanyuko .
Leswi swi tikombile hi tindlela to hambana :
Va endlile muxaka wa vumbiwa ra nawu lowuntshwa .
Kuva ntanga wo tinyungubyisa .
Hi sweswo kutani .
Tixedulu ti fanele ti tatiwa ka mune elembeni .
Swi nga ha va leswaku swivutiso swa masungulo swi fanele ku vutisiwa .
Kutani sweswo i vutihlamuleri bya hina .
Lembe leri ndzi ehleketa onge va humelerile .
Nyimpi ya ku lwisana ni milandzu ya swa masangu i xirhangana xa rixaka .
Mitwanano ya vukorhokeri
Xo hetelela , mo ndzi vuyela laha ndzi sunguleke kona .
Ka ha ri na mavangwa lama ha riki kona eka ndlela ya hina yo phakela .
Migingiriko na mitirho emugangeni
Leswi swi endlile leswaku ndzi vhota ndzi kanetana na kungu leri nga cinciwa .
Ndzi khongotela vatirhikulorhi ku kaneta hundzuluxo .
Tiphurojeke to pfuxa na ku katsakanya .
I xiyimo lexi nga tsakisiki .
Hikokwalaho kotala hi ta vuyela eka nhlokomhaka leyi .
A swi nge hi heti matimba namuntlha .
I sisiteme ya timakete leti pfulekeke .
A swi fanelangi , hambiswiritano , ku yisa ka ku khondla mavoko .
U lulamisile switirhisiwa leswi landzelaka :
Eka xiyenge lexi , na kona , hi dinga swiyiriso .
Leswi swi swi endla swi tika ku tumbuluxa pholisi ya vusirheleleki yo fana .
Vamanana va vava vatlangi va nkoka swinene eka timhaka ta tiko .
A ku na ku khensa ko ringana eka swintshunxo leswi eka mintlhontlho eAfrika Dzonga .
I mixo lowunene !
Ku cinca ko hambanahambana ku ta humelela emirini tanihi mbuyelo wa ku cinca eka mbango .
Vukhongeri na Dyondzo
Hi se hi endlile matshalatshala yo hlaya swinene .
Ha ha ri na ndlela yo leha ku yi famba ku aka hi vuntshwa tiko ra hina .
Ku na xidingo xo humelela eka swiyenge hinkwaswo .
Hikokwalaho , ndzi ringetile ku fikelela timhaka hinkwato .
A hi ta lava ku va hi vonile mbuyelo wo khomela
Hlamusela ntirho wa switirhisiwa swa ku dyondza na ku dyondzisa .
Palamende a yi naveli ku hundza eka ntirho wa lowu yi nyikiweke wona hi mafundza .
Swikambelo swa le xikarhi ka lembe swi kambela ntirho lowu endliweke eka kotara yo sungula na ya vumbirhi .
Xitshunxo xo xiyaxiya swinene xi antswisiwile .
Swi fanerile hi ntiyiso leswaku hi endla leswi .
Milawu leyi yi katsa mfanelo wo va munhu a vulavula a tshunxekile .
Hi ku vona ka mina , ku vile na ku cinca ka nharhu .
Hi ku vona ka hina , leswi swi laveka swinenenene .
Mfumo wa muganga lowa ha hluvukaka wu ta vula leswaku hi fanele ku cinca ndlela leyi hi endlaka ha yona swilo .
Hikokwalaho , leyi i mhaka leyi fanelaka ku tekeriwa enhlokweni .
Ndzi ehleketa ku ri i endlelo leri akaka swinene .
I ku hluvuka ka vona loku hi vulavulaka hi kona .
Hi ku komisa , swibumabumelo swa hina hi ku fambelana na mitila leyi swi hi ndlela leyi :
Swi tirha kahle .
Leswi swi katsa leswa matimba swinene .
Vayimeri va le handle va hlamusela swiphiqo na maendlelo yo hlengeleta mahungu , hi ndlela yoleyo va lawula ntlhantlho .
Yena u tirhile ntirho wa kahle .
Ntwanano lowu wu bihe ku tlurisa naswona hi nge wu amukeli .
Naswona u tlherisela eka khoto leyi leswi u nga swi endla hikwalaho ka yona .
Ku tsema swirho , loko ku pimanyisiwa , ka twisiseka hi ku olova no vonaka .
Ku teka xiave ko kala matimba
Swi tlhela swi vulavula hi ku va kahle eka lava hlawulaka ku landzelela .
Hi twa onge i xivandla xa nkoka swinene ngopfu .
Engetela mali ya mfumo .
Hi tlhela hi lava ku amukela leswi tanihi xiphemu xa swifambo .
Hi fanele ku endla xanchumu eku heteleleni .
Vutihlamuleri bya yini ?
Tanihi vaseketeri va xidemokirasi , hi amukela sweswo .
Ndza tshemba hi na xilaveko xa xihatla eka lexi .
Hi fanele ku vulavula hi timhaka ta nkayivelo wa swicelwa .
A ndzi lavi ku ya emahlweni ndzi ehleketelela emhakeni leyi .
Naswona ku na tindlela timbirhi ntsena ta ku endla leswi .
Kutani ku na ku hungutiwa ka ntshunxeko wa swa mahungu .
Ha mi nkhensa eka tintswalo ta n'wina .
Endzhaku ka loko Nawu wu pasisiwile .
Hambiswiritano , hi titwa kahle hi mhaka ya mixavo ya le henhla leyi nga ta ehlisiwa .
A hi endleni hikokwalaho swa kahle swinene hi swiphemu leswinene leswi .
Hlamusela hi laha swi faneleke ku tumbuluxiwa hakona :
Hi tikomba hi nga koti ku yimisa lexi .
Hi kombela leswaku u vona leswaku :
Mhaka ya vumbirhi i ya tidyondzo leti dyondziweke .
Mfumo a wu nge endli leswi va ri voxe .
Swirhalanganyi swi sivela valala ku va va nghena eka timakete .
Ndzi swi endlile hi ndzexe .
Swa hlekisa swonghasi naswona swi fanele ku fika emakumu .
Namuntlha , swi ta tikomba ingaku hi ntiyiso swi kona .
Hi teka leswi tanihi phurogireme ya nkarhinyana .
Xana va fanele ku avelana mali njhani ?
Ndza nkhensa nakambe eka sagwadi ro xiximeka .
Switshunxo se swi kona naswona swo tala swi le ndleleni .
hlayela tivhoti na ku tivisa mbuyelo ;
U fanele u swi ava hi ndlela ya kahle .
Lexi i xivutiso xa nkoka lexi yimeleke ku lulamisiwa .
Rimba ra pholisi leri humelelaka ri fanele ku tlherisa ku hunguteka loku .
Thyana swiyenge swinharhu leswi .
Timhaka ta tihakelo , ku lulamisa , njhani rini na hi yini
Xana xikombelo xi nga endliwa rini ?
Xana a va xi lavi ?
Mati ma kokiwile ma huma eka tiphayiphi leti nga celeriwa emisaveni .
Vukhamba byo kandziyisa i nchaviso wun'wana lowu hi nga fanelangiki ku papalata ku wu langutisa .
Nhlayo ya tindhawu ti hlawuriwile ku tlhomiwa tihlo .
Nkongomelo wa nhlengeletano leyi a ku ri Ntshunxeko no Tirha hi Matimba .
Naswona leswo i swa nkoka .
Hakunene , lexi a hi xitsariwa xo hetiseka .
A hi tekeni xikombiso xa mavuthu .
Xana ku na vutiyimiseri byo endla sweswo ?
Tsundzuka mhaka ya ximunhu .
Xo sungula eka hinkwaswo , hi dinga nakambe xindzhuti .
Wa ha ku susiwa eka swona .
Va nyiki nyama .
U ni nkavelo kambe a wu mufambisi .
Hi tlhela hi lava ku vona swikambelwana swa swihari swi hungutiwa .
Maendlelo ya fanele ku vekiwa ku sivela swiphiqo swa nkarhi lowu taka .
Ku vile ku tsakela ka mina ku tirhela vanhu nkarhi hinkwawo .
Ndzi tsakile ku amukela .
Hi leyi mimfungho ya mapapila :
Hi lava makete wu teka xiboho mayelana na milawu .
Hambiswiritano , laha hilaha hakanyingi kumbe kantsongo ku twanana xikarhi ka minhlangano yimbirhi yi helaka kona .
I incini ku khomana ka kona ke ?
Hikwalaho i swa nkoka ku sungula databesi .
Hikokwalaho ka xivangelo lexi a ku na nkarhi wo tlhelela endzhaku .
Xana xiyimo lexi vumbhoni byi humaka eka xona xi le rivaleni ?
Xiyaxiya kahle xiyimo xa matirhelo ya xofamba .
Ntirho lowuya wu endliwile naswona hi lulamile ku ya emahlweni ni matirhele .
Ndza khumbheka swinene hi vuxokoxoko byo huma eka xiviko .
Palamente yi fanele ku va na xivindzi xi swi ba hi makatla .
Namunthla , ikhonomi i ya matimba ku tlula leswi yi nga tshama yi va xiswona eka matimu ya hina .
Tanihi laha ndzi vuleke , a ku ri na swi swirhalanganya swimbirhi .
Va na hiseko .
Xikombelo xa vuxirho
Pfuna vanhu va le makaya eku antswiseni xiyimo xa vona xa mahanyelo .
Ndzi amukela leswi nga emahlweni ka hina laha madyambu lama .
A hi nge tshami hi endla swilo hi ndlela yo fana kutani hi langutela mimbuyelo yo fana .
A hi fanelanga ku rhumela rungula leri hoxekeke .
I xiboho xa kahle lexi tekiweke .
I nkarhi wa ku GINGIRIKA - Sweswi !
Hina gome lerikulu hina vatirhisi va swa vutshila ku va hi lelana na yena .
I ntwanano wa nkoka eka pholisi ya mbango ya nkarhi lowu taka .
Hambi swi lulamile i mhaka yo hambana .
Endla mitirho leyi landzelaka
Matafula lama ya nyika nkomiso wa makungu ya phurojeke .
Timhaka leti landzelaka :
Swi le rivaleni leswaku laha ku nga ni nhluvuko wo karhi nkhuluko wa bindzu na vuvekisi i wuntsongo .
Ntsakelo wo nghenelela eka dyondzo ya vutomi hinkwabyo .
Muxaka wa timhaka leti i ngopfu wa rixaka hinkwaro .
Hi fanele ku nyika vantshwa va hina xindzhuti .
Leswi a swi lulamanga , naswona hi fanele ku cinca xiyimo lexi .
Hi nga rivali leswi hi swi fikeleleke .
Hi kwihi laha ntiyiso wu nga kona eka hinkwaswo swa leswi ?
Swi ta va swo pfuna hina hinkwerhu .
Kutani ku na mhaka ya makete wa swa xandla xa vumbirhi .
A swa ha olovi ku va matiko ma phikizana mayelana na swa ikhonomi .
Pholisi leyi a yi endleriwangi ku susa matimba .
HOLOBYE WA TINDLU :
Ndzi tsakela ku ya emahlweni .
Kuva vandla ra nyimpi yi va ya ximanguvalawa
Nhlokomhaka ya ntirho
Ku vonaka ku ri na nkayivelo wa rimba .
Vumakelo bya mimovha .
Xa chavisa .
Ndzi ta langutela ku ya emahlweni ka ntirhisano .
Fikeleleka na ku tshembiwa hi vanhu hinkwavo na miganga .
Swi ta ndlandlamuxiwa ku ya emahlweni loko timali to engetela ti kumeka .
Bindzu leri ri komba swa kahle eka nkarhi lowu taka .
Swo tala swa tiveka swinene .
Ndzi kholwa leswaku hi dinga bajete , dzana ra tiphesente .
Tiko ra mina a ri na yona poso yo tano .
Ku fanele ku va na ku fambelana loku vonakaka exikarhi ka xitsalwana xa wena na xifaniso .
Xiphemu lexi xi fambisiwile hi Khomixinara .
Xiviko xa Komiti eka Ku Herisiwa ka Xihlawuhlawu xo lwa ni Vamanana
Xo hetelela , mhaka ya mpfuno .
Hi nkarhi wo fana , vunharhu bya vanhu va hina lava lavaka ntirho a va wu kumi .
Hi ku engetela , mfikelelo eka tidokhumente ta mihlangano wu fanele ku antswisiwa .
U nga va rivali vanhu lava .
Hikwalaho ndzi lava ku vutisa xivutiso .
Ku hundzuluxiwa ka milawu
Ndzi amukela xiboho lexi .
Xana swi kwihi swakudya swa Xiafrika .
Ndzi swi tiva kahle , tanihileswi ndzi nga gqweta .
Ku hambana na leswi vuriweke,i ntirho wa hina ku vulavula hi boxa .
Hikokwalaho i swa nkoka ku papalata xiyimo lexi .
Landzelerisa swivilelo u tlhela u nyika swiviko
Hakunene ku hava nchumu , va swirhundzu na va matlhari .
XINAKULOBYE
Ku tirhisiwa ka phepha ra girafu A KU amukeriwi .
Vuxokoxoko byi nyikiwile maphorisa naswona byi pfunile eka mindzavisiso .
Swi fanele ku tlula ku vulavula ntsena .
Kambe ku avanyisa loku anakanyiweke kahle na ku va ko sungula a swi ringanangi .
Ku ni ntirho wa swa nhluvukiso wa vutumbuluxi bya ntirho hi ku tirhisa vaaki eka vukorhokeri na miako .
Hikokwalaho , hi fanele ku tlhela hi va na hiseko .
Timhaka leti boxiweke hi komiti ya wadi ti hundza hi le ka khanselara wa wadi loyi a nga yena a nga ta ti boxa eka hofisi ya Xipikara .
Swi le rivaleni leswaku hi vika hi ta matirhelo ya nawu .
A a ri mutshila na munhu haswimbirhi .
Vhoti yi pfarile .
Lexi a hi xiringanyeto lexi xi nyikaka vuxokoxoko byo antswa .
Leswi swi vuriwa nongonoko wa lava nga ni milandzu .
Hi langutisa eka sweswo hi xihatla lexi kotekaka .
Kambe ndzi tshembha leswaku ka ha ri na ntshembho .
Ndzi vonile matsalwa hi mahlo ya mina .
Leri i tshalatshala leri lulameke hi nkarhi lowu lulameke .
Mfanelo ya ntshunxeko wa mbulavulo na vuxaka . .  .
Sweswo i ntlhontlho wa xiviri lowu hi nga langutana na wona .
Nghenelela kutani u ololoxa swiphiqo laha swi nga kona na loko swi fanerile .
Xana u kunguhata ku swi kanela eka nkarhi wo karhi ?
Hi rona endlelo lero .
Switiviso swo xavisa nhundzu swi ta katsa leswi landzelaka :
Hambiswiritano , hi nawu ndzi pfumelelana na wena .
Ku hlanganisiwa ko tirheka i ka nkoka na kona .
Swi katsana eka manghenelo lawa ya nge :
Hi taya emahlweni ku phakela mati ya mahala eka vanhu va hina .
U na vutivi hi matimu ya minhlawulo .
Ematshan'weni ya sweswo , va fanele va va vadyandzhaka lavakulu va xona .
Ku lebula , hikokwalaho , swo ololoxa ntsena xiphemu lexitsongo xa xiphiqo .
Ku na magoza ya mune ya ku tumbuluxa murhi wa swiphiqo :
I ntiyiso leswaku ku na mpimo .
Nkarhi wu ta vula loko swi vuyerisa vatirhisi .
Tsalwa leri ri hlamusela njhani .
Vaaki va kombela mfumo ku teka magoza .
Xavumbirhi , swi lwisana na nawu wa mphakelo na ku koxa .
Tatisa tifomo ta xikombelo hi timhaka leti landzelaka :
Ku veka tihlo i swa nkoka .
Ndza tisola leswaku a ndzi nga swi koti ku ya va kona .
Hi dinga ku cinca ka tlhelo eka pholisi ya swakudya .
U ta ta haleno naswona hi ta burisana .
Xexo a xi na ku cinca kwihi kumbe kwihi eka ajenda .
Swi ta va swi hlwerile ku swi endla endzhakunyana .
Swivangelo leswi a ku ri :
Ndza tshemba sweswo swi ta yisa eka goza leri landzelaka .
Kambe hi boheka ku twanana xin'wana eka xiteji lexi .
Nkarhi hinkwawo a yi ri na rixaka leri leri hanyaka , na nxaxamelo wo tiya wa swihangalasamahungu
Holobyenkulu u vurile leswaku vanhu va fanele ku va exikarhi ka nhluvukiso .
Kwalaho i swa nkoka leswaku madoroba laya rhurhelaka mapfhumba yo maketa ya tirhana na mhaka leyi hi ndlela ya kahle .
Hi ku komisa , ku thoriwa ka levhele ya le henhla .
Sweswo a hi ndlela yo lulama ku famba hi yona .
Swi kahle leswaku xiphemu xa le xikarhi ka tinxaka xi le ku tlakukeni .
Vutivi bya mafambiselo ya vaphasi va tihlampfi :
Hinkwerhu hi fanele ku teka vutihlamuleri bya hina .
Yi endliwe ku yimisa vugevenga byi nga si humelela .
Hi twa leswaku leswi a hi yona mhaka .
Xiphiqo xa xiviri i vukona bya matlhari ya nyutliliya hi ku angarhela .
Mhaka i makunguhatelo .
Ndzi tsakile hi mayelano ni xivulwa lexi .
Xivutiso i : xana mali yi ta tirhisiwa njhani ?
Ina , mali yi ta tirhisiwa eka ku xava misava .
Ku na xivutiso xin'wana .
Sweswo hi leswi muviki a veke a ri karhi a phikelela ku swi fikelela .
Nkarhi wa ku engetela loku ringanyetiweke ;
Kutani ndzi teka nkarhi lowu ku hoyozela hinkwavo lava endleke Nkombiso lowu wu humelela .
Swilo swo tala swi tala ku vuriwa hi mavandla ya mfumo .
Kungu leri ri vekile mihandzu , vamanana na vatatana .
Ndza tshemba sweswo swi nghenisiwile eka rhekhodo .
Endlelo leri ri ta va na nsusumeto wo hatlisisa mphakelo wa tindlu .
Fambisa ku kambisisiwa ka timali leti hlengeletiweke kwala ndzeni .
Mpimo lowu wo karhi lowu boxiweke eka xiletelo a wu kahle .
Lowu i ntlhontlho lowukulu na xipimelo eka hina .
I ndlela yo yisa emahlweni .
A swi ta soleka loko leswi a swo va tano .
Nyika swirho swa komiti ajenda nhlengeletano yi nga si va kona leswaku va ta tiva leswaku nhlengeletano yi hi mayelana na yini naswona va ta kota ku tilulamisa .
Kambe xiphiqo a xi na hlaluko wihi kumbe wihi wo karhi .
Ku langutisa
Pulani yo hetelela yi ta hetisisiwa na ku pasisiwa eka Lembe Lerintshwa .
Kwalaho , a ndzi ta ava ku va erivaleni swinene .
Ndzi ehleketa leswaku hi dinga swo tlula leswi .
Kutani hi nga ya emahlweni na ntirho wa hina wa vumundzuku .
Munhu u ringeka ku pfumela leswaku a ku fanele ku va hava vukorhokeri bya swa vutlhari eAfrika-Dzonga .
Hi tlhelo rihi ?
U nga va na ntshembo wa leswaku hi tiyisile .
Hambileswi mavandla ya tipolitiki ya nga fanelangiki ku kucetela hilaha komiti ya wadi yi hlawuriwaka hakona kumbe ku thoriwa ka yona ku ya hilaha swi andlariweke hakona eka swipimelo swa pholisi , ku vile na swiyimo laha nkucetelo wa vandla ra tipolitiki wu veke na xiave xa nkoka eka maendlelo yo boxa mavito ya komiti ya wadi .
Ndzi ehleketa ku ri hi dinga ku ya emahlweni hi xihatla sweswi .
Eka xiyimo lexi i ntwanano wa kahle .
Mpfuneto lowu wa swa Timali wu tirhisiwa eka ku hluvukisiwa ka mabindzu lamatsongo eka Ndhawu ya Madoroba .
Ku letela vatirhi swi ta va swa nkoka hakunene .
Hi lava ku vona leswaku swiyenge hinkwaswo swa nghenelela .
Kambe tanihi sweswi , ndza tshemba leswaku xiboho lexi ndzi xi tekeke i xin'wana xo lulama .
Hi nkarhi wa pfhumba ra nhlawulo ndzi vile na nkateko wo hlangana ni va xiyenge xa vutshila bya hina .
Se lexi hi xona xiyimo lexi a hi ehleketa ku avelana xona na n'wina .
Swi tano , a va kali va famba ku ya fika ekule ku ringana .
Hi le ku vulavuleni hi mayelana na nkarhi wa malembe .
Ndzi lava ku ku khensa nakambe eka nkanerisano lowu wa nkoka .
I tsalwa ra swa xithekiniki ngopfu .
I xiphemu xa matimu ya vanhu tanihi leswi swi nga hi vanhu .
Leswi a swi fambelani na swona .
Swi vonaka onge se va le ka xiyimo xo tika .
Xikongomelo xa tiphurojeke leti ti hi yisa eka leswi landzelaka :
Mi nge ndzi vula leswaku leswi swi ta tsandzeka .
Swiletelo swa masimekelo .
A ndzi ta vulavula ndzi seketela leswi .
Vatswari va fanele kuva xiphemu xa minkanelo leyi hi nghenelelaka eka yona .
Ndzi tsakela ku nyika mune wa timhaka ta nkoka hi ndlela leyi kongomaka no va erivaleni .
Ku tikarhata loku ku lava ku fambisiwa hi ntlawa wa komiti .
Xavumbirhi , a ndzi ta tsakela ku tshama eka milawu leyi katsiwaka .
Minongonoko ya dyondzo yi katsa :
Hikokwalaho , ndza tshemba leswaku xitshunxo lexi xi ta amukeriwa .
Vatshami va ndhawu ya masipala
Nkanelo wa ntlawa na vanhu va ntlawa lowu fanaka .
Hi fikelerile lexi .
Ngopfu-ngopfu leswi i ntiyiso eka tindhawu ta matikoxikaya .
A ndzi ta rhandza ku kombisa swingari swingani swo hetelela .
Vukorhokeri bya hina byi nga engeteriwa eka xiphemu xa nhluvukiso wa ntwanano .
Dayagiramu leyi landzelaka yi komba hilaha xiyenge xin'wana na xin'wana xa mafambiselo ya phurojeke xi tisaka ku kamberiwa nakambe ka swiendlo na leswaku hi ntumbuluko ndzhendzheleko a hi ndzhati lowu nga ololoka .
Maafrika-Dzonga lava susiweke na vona va ta pakanisiwa .
Tiva leswaku ku na ku hlawula eka swivutiso .
Hlamusela misinya yo tirha ya masungulo yo hambanahambana .
Ntlhanu wa tindhawu leti langutisiwa ti tiviwile eka malembe mambirhi laya taka :
Ntirho wa tibangi wu langutisa eka miako .
XIKONGOMELO XA XIVIKO
Xana u na yini ?
Hlamusela swiphemu swa ndzavisiso wa makete .
A wu na maahlulelo ya swilo leswi .
Sweswo i vunyingi swinene bya leswi hi nga swi amukelaka .
Hambiswiritano , hi fanele hi tshama hi ri entiyisweni .
Lexi i xikongomelo xa switsariwa leswi nga kunguhatiwa .
Mo ndzi vula tsena marito ma nga ri mangani eka ku pima nkarhi .
Tidarata ta vusirheleri ti nga ha endliwa ku suka eka tinxaka to hambana ta darata .
Hi tlhela hi tshembha leswaku swi ta endla misava kuva ndhawu yo antswa .
A wu ri na nkateko wo nyika ntshunxeko .
Ku na swo tala swo swi vula mayelana na swoleswo .
Eka nkanerisano wo leha ku tlula mpimo hi mayelana na , wa na hi ku yimela vatirhi va le mapurasini wu vile kona .
Hi lava pholisi yintshwa ya laha kaya .
Ku humelela ka hina a ku ti hi ku olova , hikuva swirhalanganyi swi tela .
Ndza tinyungubyisa hi leswi .
Ku tiviwa swi kahle , kambe switshunxo hi swihi ?
Muyimeri wa Komiti ya Wadi wa titivisa na ku tivisa vatirhi kuloni .
Swilaveko swo nyika xiviko xo Hunguta Vusweti .
Hi tsakile swinene hi mbuyelo wa Samiti leyi .
Leyi i mhaka leyi hi nga eku yi kaneleni namuntlha .
Mitirho leyi ya hleriwa tanihi leswi yi yisiweke .
Leyi i mhangu leyi hi hlanganaka na yona .
Naswona kwalaho hi kona xiphiqo xi sungulaka .
Ndzi khomiwa hi tingana hi nhlamulo ya xivutiso .
Swivutiso se swi sungula ku cinca .
Swi fanele ku endliwa .
Ku tolovela eka nkoka eka tindhawu ta mitirho .
Ku cinca ka vutirhelamfumo na minongonoko yo hlawuleka :
Hi khensa vukona bya wena .
Ndza tshemba leswaku hi ta humelela .
vanhu lava nga ta
U na nseketelo wa hina eka vona .
U vile na ku humelela lokukulu .
Sweswo hi leswi hi swi lavaka eka tikonkulu ra ka hina .
Ndzi amukela leswi vekiweke hi komiti ya hina .
I masungulo ya kahle ya ntirho wo yisa emahlweni .
Hi mpela hi navela ku swi xiyaxiya .
Ndzi mi navelela ku humelela eka ntirho wa n'wina .
Nhlayo ya swiphiqo swi kona eka vaaki va hina namuntlha .
Hi na mfanelo wo hambana hikuva sweswo hi nyikiwe hi Xikwembu .
Nxavo wa le hansi wu kongomisiwa ntsena eka yinhla ya manghenelo eka makete .
Hi pfumelelana ni leswi vuriweke .
Nkarhi walowo wu tile endzhaku ka nkarhi lowo leha lowu hundzeke , ku ya hi vonelo ra mina .
Leswi hi swona vutihlamuleri byi vulaka swona .
Nkarhi hi wona leswaku hi fikelela ntwanano .
Hi fanele ku tiva kahlekahle leswaku ku humelela yini .
Avela mintirho kahle ku endlela leswaku ntirho wu endleka .
Swi tikomba onge ka ha ri na mapheji matsongo ku hetisa .
Xana nhlokomhaka ya olova ku yi hlaya ?
Kuya hi swivilelo swa XIMUNHU :
Mina hi vumina ndzi tiyisa voko .
Hambiswiritano , swo tala swa ha lava ku endliwa .
I xitirhisiwa .
Ndzi tshemba leswaku xi ta amukeriwa loko nkarhi wu ri karhi wu famba .
Ntlawa wa hina wu tsakela swinene ntirhisano exikarhi ka mavandla .
U ta tlhela u kota ku vika hi ndlela ya xielekitironiki ku suka eka webusayiti .
Leti ku nga va :
Xa vumbirhi , ndzi navela ku boxa nhlokomhaka ya vusweti .
Swibumabumelo leswikulu swi katsa :
Sweswo i xilo xin'wana lexi hi faneleke ku kambisisa eka xona .
Va fanele ku cinca leswi humelelaka .
Hi fanele ku tshama ni xiyimo lexi .
A ku na ndzinganano exikarhi ka matlhelo lamambirhi .
Kambe ku hava xo siva ku pfuleka na ku endla xidemokirasi .
Huvo yi nga ha n'okisa kumbe ku vumba komiti hi vuntshwa nkarhi wun'wana na wun'wana .
Xo sungula , ku tirhisa Inthanete na tithekinoloji letintshwa hi ndlela yo kongoma .
Ringanyeta xivangelo xa leswi .
A hi pfumeleleni vayimeri va vakondleteri va nawu ku tirha ntirho wa vona .
Xitshunxo se xi kumekile hi ndlela yo olova .
Swilaveko Swo Endla Ku Vitaniwa Nakambe .
Xiringanyeto xa ku engetela xipimelo xa timali xa nkarhi wa sweswi a xi amukeleki .
Kunguhata leswi lavekaka .
Eka xiyimo xa nkarhi wo leha mafambelo na longo swi ta khumbeka .
Nhlengeletano yi amukele swiviko swa ndzima eka leswi landzelaka :
Hakunene xi tama xi ri ehenhla ka ajenda ya hina .
Eswitarateni ?
Ha tinyungubyisa hi vukorhokeri bya maphorisa ya hina .
ku ahlula swiphiqo
KAVANYISA LOKU KU LANGUTA VA TLANGA XIAVE vo hambanahambana na vuxaka bya Tikomiti ta Tiwadi .
Loko xikombelo xa wena xi hetiwile , u ta nyikiwa rhasiti .
Yi tlhela yi
Ndzi amukela ku ya emahlweni loku nga va kona ku fikela sweswi .
Tipulani leti ti ta hetisisiwa endzhaku ka ku sayiniwa ka ntwanano .
Xana hi nga endla yini hi hinkwaswo leswi sweswi ?
Leswi swi lava vuvekisi .
Xa tika swinene .
Mabindzu ya le ku tikeriweni .
Katsakanya leswi faneleke ku endliwa eka nhlengeletano leyi rhangelaka nkunguhato ku katsa :
MASUNGULELO
Holobyenkulu wa Vurimi
I nkarhi wa ku va hi langutana na xivutiso xexo .
Swihlawulekisi swa nkoka swa nawu lowu pfuxetiweke hi leswi landzelaka :
Ndzi twisisa leswi ; swi endliwile swi va erivaleni swinene .
Ndzi ehleketa ku ri hi fanele ku ya emahlweni hi endla tano .
Swifaniso leswi mpfapfarhutiweke swi huma eka ntumbuluko wa misava .
Vuhlanganisi i khiya ra ku humelela eka misava ya namuntlha ya ndzinganelo .
KU CINCA KA SWINAWANA
Ndzi tshemba leswaku hi hlayisile ku tinyiketela .
Ndzi khensa swirho swa komiti .
Ndzi pfumeleleni leswaku ndzi vulavula hi timhaka letimbirhi hi ku cincana .
Swivulwa leswi nga komisiwa swi fanele swi amukeriwa .
Swi kombisa mpimo lowukulu swinene wa ntwanano .
A swi ta khomisa tingana loko a hi landzelerile ndlela yaleyo .
Fungha thireyi yo omisa ya wena leswaku yi kota ku tiveka endzhaku .
Hi kumile swiyenge leswi kulaka eka ikhonomi ya hina .
Hi ku hetelela , hi hoyozela muviki ehenhla ka xiviko xa yena .
U na nseketelo wa hina lowu teleke emhakeni leyi .
Eka timhaka laha ku nga na murhangeri .
Swikombeto swa vuvabyi swi fana ngopfu .
Xivutiso xo sungula i : hi wahi masungulo ya nawu lama hi ma hlawulaka ?
A hi laha ku ta tlanga hi nkarhi wa hina .
Va va na ajenda -kungu ra wadi - ku tirhisa na ku langutisisa na ku pima kungu ra wadi swi va nyika ntirho lowu ya ka emahlweni lembe hinkwaro .
Swirho swa Komiti ya Wadi na vakhanselara va nga vona leswi tanihi ku vuyeleriwa ka ntirho wa vona .
Swi tano , ku hava leswi ringaneke swi nga le ku endliweni .
Swi le rivaleni swinene,nkoka wa ku rhurha swi ri enawini wa tiveka
Ndzi fanele ku tlhela ndzi kongomana na mitlhontlho .
Vuhlayiseki bya swakudya i mfanelo ya ximunhu ya masungulo .
Naswona xi fanele ku tirha na tiejensi ta tiko .
Lexi i xikimi .
Ndza tshemba leswaku leyi i samiti yo kongoma swinene .
Thekinoloji ya Vuxokoxoko bya Vuhlanganisi .
Ndzi ti twa ndzi ri wa ndhuma sweswi .
Njhani naswona kwihi ?
I mani a nga ta teka xiboho mayelana na xipimo ?
Hi se hi vile ni ku humelela eka swivandla leswi hinkwaswo .
Kambe swi na nkoka hi ku ringana ku endla swilo swi lulama .
Va swi vula hilaha swi nga hakona , a va kanakani ku boxa leswi nga emiehleketweni ya vona .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi amukela pfhumba lerintshwa .
Xana ndzi swi tiva njhani loko ndzi nga endlangi ?
Hi tshembha leswaku leyi i mhaka ya kahle .
A ndzi ta rhandza ku tiva mavonele ya wena .
Ndzi kombela u amukela mhaka ya leswaku .
Eka nkarhi wo fana , timali ta vaaki ti fanele ku tiyisiwa .
Ndzi ta tsakela ku hlamusela phurogireme yo Pfuxeta Xibedhlele .
Handle ka sweswo swi tava swa ntirho hinkwaswo .
Lexi a xi vuli leswaku xi hlamusela timfanelo letintshwa .
Matiko lamatsongo ya fanele kuva na rito leri faneleke .
Maphepha ya switiviwa ya ndhawu na mbango
Ntsevu yi ta va yi enerile .
Hi ntiyiso xana hi wena mani u nga laviki ku endla ?
Hi suka ekule eku tlakuseni timfanelo ta ximunhu ta vavasati .
Vo tala va vona va khomiwile hi tingana .
Kambe se hi yile emahlweninyana .
Xiphiqo lexi xi nga ka xi nga ololoxeki hi tindlela ta tiko .
Hu endlile nhluvukiso , kambe hi tlhelo rihi ?
Ndzi fanele ku languta xiyimo xa xinawu lexi nga kona .
U ndzi komberile hikokwalaho ku andlala xiviko lexi .
Wolowo i moya !
Nombora xivutiso xin'wana na xin'wana .
Vamasipala va kamberiwile eka timhaka timbirhi ta nkoka :
Xana hi kwihi ku vuyeriwa eka maendlelo lawa ?
Ku hluvukisa tiphurojeke na migingiriko
Hi nga nyika ntokoto wa hina eka ndhawu leyi .
Mavito ya lava khumbhekaka ya ta tivisiwa ku nga ri khale .
Eka swivangelo leswi , a hi nga amukeli ku cinca loku ringanyetiweke .
I xihoxo .
Xipano xa Ntirho xi ta ya emahlweni ni vulavisisi .
Ha ha ri xihlovo lexikulu ku tlula hinkwaswo xa ku pfuneta ka ximunhu .
Ku hlela ka n'wina hi loku landzelaka :
Nakambe ndzi khensa swirho swo hambanahambana leswi a swi ri xiphemu xa komiti .
Tiphayiphi ta le mitini ta mati
Leswi hi swi lavaka sweswi i xitori xa ku humelela .
Mhaka yo hunguta vusiwana yi le xivindzini xa gingiriko wa phurogireme leyi ya mfumo .
Swikolo leswi swi katsa :
Hi kunguhata ku tivisa SWIPAKANISO eswikolweni .
Ndzi ehleketa leswaku ku na mavonelo yo hambana ya swo biha na swo saseka laha na kona .
Ndzi fanele ku vula leswaku ndzi hlamarisiwile hi xiheri .
Hakelo ya vukorhokeri bya mutirhi yi nyikiwa munhu loyi a tholeke vanhu hi ku yimela khamphani .
Hoyohoyo nakambe eka xiviko xa yena xo hlawuleka .
Hambiswiritano , hi fanele ku hlayisa mitila yo karhi leyi kongomisiwaka .
Swivutiso swi nga endliwa eka :
Hikokwalaho , swi le rivaleni leswaku , leswi swi nga ka swi nga amukeriwi .
A hi nge rhendzeleki nkarhi hinkwawo .
Vo tala va vona i va xanisiwa va ntungu wa xihlawuhlawu xa le mapurasini .
LESWI NGA ENDLIWAKA HI TIKOMITI TA TIWADI
Swikolo a swa ha ri leswi a swi ri xiswona khale .
Hi ehleketa ku tumbuluxa mitirho yo tala eka lava va pfumalaka mitirho eka malembe ya ntlhanu lama taka .
Lexi a hi xiphiqo xintshwa lexi hi nga eku xi kaneleni .
Mitlhontlho leyi nga le mahlweni , hambiloko yi chavisa , a yi tsandzi ku fikeleleka .
Tekela enhlokweni swilo swo fana na tiphurojeke ta nhluvukiso wa ikhonomi ya muganga , vuleteri bya vahlayisi va le makaya .
NYIMPI YO RHULA
Xana hi nga tshembhela eka n'wina ?
Tiva maendlelo laya nga tirhisiwaka ku lunghisa xihoxo .
Ku tlula ku va hi endla swoleswo , hi fanele hi endla nawu wo angarhela .
U hlawuriwile hikokwalaho ka leswi u nga muyimeri wa ntlawa wa lavantsongo va xifundzankulu lexi .
Ku tirhisiwa ka swidzidziharisi .
Hi tama hi nga swi tivi leswi humeleleke .
Ndzi n'wi hoyozela hi malwandla eka xiviko xa yena .
I mhaka ya ku va swi ri swa xihatla .
Ntungu na mikucetelo ya wona eka pholisi ya vaaki swi tikomba swi ta tinyika matimba eka rixaka rin'wana ra malembe ya ku velekiwa ka rona - leswi nga vaka kona eka tinxaka timbirhi .
Hi ta boheka , hambiswiritano , ku endla hi kambirhi matshalatshala ya hina .
Hlaya xifaniso laha hansi .
Ku rhula na nsirhelelo i ntirho wa nkarhi wa hina .
Swi khumbeka eka ku hlayiwa ka vumbirhi .
Ntwanano na mpfumelelo swi ta laveka ku nga ri ekusunguleni ka phurojeke ntsena kambe eka swiyenge hinkwaswo .
Ku vulavurisana hi ku hetiseka vanhu va fanele ku lulamisa miehleketo ya vona , va tihumesela erivaleni hi ku hetiseka na ku yingisela hi ndlela yo kongoma .
Ndza tshemba swi ta fika swi amukeriwa hi ndlela leyi anameke .
Laha hi fanele ku tisa ku cinca lokukulu .
Leswi landzelaka swi fanele ku tekeriwa enhlokweni loko ku makiwa xiphemu lexi nga engeteriwa xa tsalwa .
Magoza ya fanele ku tekiwa ku tlakusa vulemukisi no kondletela mikanerisano eka vuhlori .
Enkarhini lowu migingiriko ya madzolonga yi ya emahlweni .
Ku engetela loku ku fanele ku kota ku va khorwisa .
Swo tala swa leswi swi kumekile endzhaku ka mahungu lama kumiweke ku suka eka vanhu .
Leswi eka hina i mhaka ya swa nawu .
Hlamusela swihlawulekisi swa swilaveko .
A swi hlangani .
Hikokwalaho ndzi ehleketa leswaku lexi i xirilo lexi endliweke ekaya .
Na kona kwalaho hi endlile leswaku ku sungula mhaka ya vutihlamuleri .
Ku endla leswaku hi humelela , tindhawu ta nkombiso wa mitirho ti simekiwile .
Va na timfanelo to fana na ta matiko lama swi sunguleke .
Ndzi ku byela leswaku xexo i xikongomelo xa mina .
Pfumala nkateko , xiviko xi hava nchumu wa muxaka lowu .
Hi hina vo chipa naswona hi ta mi nyika vukorhokeri bya kahle bya rihanyo .
Swifaniso a swi na nkoka ku dirowiwa eka xikalo .
Ku hunguteke ka Nkwama wa Mali yo Siva .
Hi le ku endleni ka malulamiselo .
Vavanuna na vavasati , ku akeriwa tindlu hi xona xilaveko xo sungula .
Huvo ya Valawuri yi ta yimela Ejensi .
Ku tiyiseleka swi tlhela swi fambelana na mbango wa ntumbuluko .
Matimba ya hlamuseriwile ya twisiseka swinene .
Hlela mavekelo ya mixavo ya switirhisiwa na vukorhoki eka xikombiso lexi u nyikiweke .
Ku landzelerisisa i swa nkoka .
Eka sweswo , kutani , ku na misinya yo letela yinharhu leyikulu .
Hikokwalaho , ku sukela namuntlha , hi na timhaka letimbirhi .
Xiphemu xin'wana na xin'wana xa ku tsalelana xi fanele ku tiviwa hi komiti tanihileswi rhumeriwaka hi ku yimela komiti .
Ku lulamisa miako na swivumbeko .
Sweswo hi leswi hi faneleke ku ya emahlweni hi va pfuneta ku swi fikelela .
Ndzi kholwa leswaku leswi swi vile ku humelela lokunene ka hinkwerhu .
Hlanganisa xitatimende hi ku :
Swivumbeko swinharhu leswi landzelaka swi wela ehansi ka Holobye wa Vuhlayiseki ni Vusirheleli .
Mhaka leyi muchaviseki a yelanisaka eka yona yi lulamisiwile khale .
Va nga kula ku suka eka matimba ya eka matimba na leswaku hi tava kona kuva seketela .
Xilaveko xo seketela vutumbuluxi bya laha kaya xi le rivaleni .
Yaleyo i ndhawu leyi hi lavaka ku yi languta .
Leswi hi leswi hi kongomaka eka swona .
Yima u twa leswi vanhu va swi ehleketaka kutani u nyika ya wena mavonelo .
Nkunguhato i phuphu ya mafambiselo ya phurojeke .
Ndzi tsakela ku ta hi Ndzati .
Hi na mitsakelo yo fana .
Mahungu yo Seketela
Hikokwalaho sweswi swi tlhela swi va eka vona .
Switumbuluxiwa swi ta na nxavo wo karhi .
Ku tirhana na leswi hi fanele ku rhangisa timhaka .
Xivangelo xa tikomba .
U na vuswikoti byo amukela kumbe ku ala tifayili ta mahungu .
Ndzi lava ntsena ku hlamula hi ku hatlisa switatimende swa swirho swimbirhi .
Vamanana na Vatatana , swo tala swi endliwile hi nkanerisano wa dyondzo etikweni .
Hi mi navelela ku humelela eka leswi mi lavaka ku swi endla .
E-e , hikuva khamphani yi pfarile bindzu ra yona .
Ikhonomi ya misava a yi si tshama yi humelela swinene .
Swiboho swi kahle kambe a swi ringananga .
Manghenelo lama ya fanele ku hayekiwa eka tindhawu leti vonakaka ta le ntirhweni hinkwato .
Leswi swi nga ha endla leswaku masipala a hlayisa mali ya yena tanihiloko switirhisiwa swoleswo swi ta va swi ri karhi swi kumeka kwalaho .
HOLOBYENKULU WA SWICELWA NA TIMINERALI :
Ndzi fanele ndzi kombisa ku vilela .
Ku nyikiwa ka vukorhokeri bya poso i nghingiriko wa vukorhokeri bya vaaki .
Swi languteka tanihi miehleketo ya kahle eka mina .
Vaaki va ta swi kota ku fikelela vukorhokeri byo tala bya mfumo na bya NGO .
Kambe hi nga swi vona leswaku leswi a swi tano .
Tikhopi ta mpfapfarhuto wa Nawumbisi wu nga kumiwa ku suka eka :
Sweswo swi nghozi swinene naswona i nchumu lowu hi faneleke ku wu papalata .
MIHLAWULO YA MIKARHI HINKWAYO
Hakunene , hi leswi u karhi u endlaka swona .
Nkarhi wo hundzisela
Kutani swi tano hi nkayakayo wa swa ikhonomi wa sweswi .
A va nga ri muganga .
I nchumu wa kahle ku wu endla wa ximunhu na ikhonomi .
Hambiswiritano , leswi ndzi nga swi vulaka a swi talangi swi vikiwa .
Tifomo tintshwa ta nhluvukiso wa vuswikoti i ta nkoka .
Naswona swi lava nseketelo lowu heleleke wa swa timali na xithekiniki ku suka eka matiko ya tinxakaxaka .
Ndzi kholwa leswaku hofisi ya vuyimeri leyi a yi fanele ku tumbuluxiwa handle ko hlwela .
Tinhlengeletano to tihlanganisa na vaaki
Leswi landzelaka swa tirha :
Hilaha lexi xi nga ta endliwa hakona a swi le rivaleni na swona .
Thekinoloji ya netiweke leyikulu a swi kanakanisi ku i xiphemu xa nkoka xa leswi .
Hi ku komisa , leti hi tona timhakankulu ta hundzulo .
Swi tano , makete wu fanele ku kota ku tirha .
Nkoka wa nsirhelelo wa vaaki wu ya emahlweni wu kula .
A swi si nghena hambi ku ri ku tirheni .
Hikokwalaho i swa nkoka eka hina ku lulamisa xiyimo lexi .
A ndzi ta vilela swinene loko leswi a swi ri tano . ku ri mhaka .
Sweswo swa ha ri tano , hikwalaho ka yini u nga vuli tano ?
A hi ntirho wa hina ku onha swivumbeko leswi nga na mphikizano .
Nyimpi leyi lwisanaka ni vusweti na yona i ya nkoka swinene laha .
Swipfuno swi le ka endlelo ro cinca .
Hi hlonipha mfanelo wa vanhu kuva eka minhlangano ya tipolotiki leti va titsakelaka .
Hambiswiritano , ndzi lemuka leswaku a hi leswi kotekaka mikarhi hinkwayo .
Xivutiso xa vumbirhi a ndzi ta tsakela ku xi vula hi lexi .
Swiringanyeto leswi , leswi taleke , swi na nkoka .
Xiyimo a xi amukeriwi .
Tikhasimende i vatirhisi vo Hetelela .
Va fanele va yisiwa ekhotsweni .
Xa vumbirhi , u lava ku tiva miholo na leswi fambaka na miholo .
Hakunene a hi fanele hi ri karhi hi khutaza vuvekisi eka swiyenge leswi .
Vayimeri va tindhawu ta mabindzu
Sweswo ndzi swi sungurile etikweni ra mina .
Swipimelo swa ikhonomi a swi si tshama swi va kahle swinene ku fana na sweswi .
Hi lava ku papalata ku kavanyeta lo ku vangaka hi ku hlwela ku titsarisa .
Naswona ndzi lava ku tshikelela rito"tiveka"
Leswi swi ringanyeta leswaku vavuyeriwa vo tala va kumeka eka tindhawu ta matikoxikaya .
Hi tshemba leswaku ku ya emahlweni ka ntiyiso ku nga va kona .
Leswo swi hetisela nkarhi wo vhota .
Swoleswo swi nga va goza ro kongoma ro antswisa xiyimo .
Ku fikela sweswi , a ku vanga na mihluvukiso yoleyo .
Sweswo a hi miehleketo ya mina ya pholisi ya vuchavelo .
mimpimo leyi nga vaka kona ku hunguta nxungeto
Ndzi teka xisolo xi hlamarisa hikwalaho ka swivangelo swo hlaya .
Teleto i tinomboro letikulu .
Swikombiso leswi swi fanele ku hi ntlhontlha miehleketo .
Hakunene , leswi a swi fanelangi hi ndlela yihi kumbe yihi ku tekeriwa ehansi .
I makumu lama seketelaka tindlela .
Ntivo-misava ku katsa ni nhlayo ya tidyondzo .
Kambe swi le rivaleni leswaku ku tiyisiwa na ku seketeriwa swa laveka .
Eka nkarhi wa sweswi , ntwanano wa vakulukumba lowu nga riki na swipimelo .
Matiko ya hina ya avelana swilo swo tala .
Ndzi tshemba leswaku ku ta va na nkarhi wa nhlamulo yo engetela .
Khoto ya swa Vumbiwa
Kambe hi ehleketa leswaku milawu leyi a yi le rivaleni naswona a hi mani na mani a nga yi vonaka .
A ndzi pfumelelani na hinkwaswo swa xiviko xa yena .
Ku tirhisa kungu
Swi tano , hi yile emahlweni na mikanerisano na tiko leri .
Naswona loko swi te tano , rini ?
Ku ni ku khumbheka loku ndzi ehleketaka leswaku ha ku twisisa .
Tiva no hlamusela endlelo ro tirha tanihi xirho xa xipanu .
Ku hava loyi a nga kanetaka leswaku swi tano .
Ntirho wa hina i ku nghenelela .
Mhaka ya nkoka i ndlela yo fika kona .
Ndzi ehleketa leswaku i tingana letikulu .
Leswi hi swona leswi endleke leswaku ndzi papalata .
Loko ku tekeriwa enhlokweni nkarhi , a hi fanelangi ku khoma mikanerisano yo leha .
Ku Herisiwa ka Misava ya Venda hinkwayo .
Mali yo fana ya matiko yi nge koti ku ya emahlweni hi ndlela leyi .
Yi nyika rimba na ku andlala endlelo ra ku cinca ka sisiteme .
Sweswi i nkarhi wo nghena ehansi ku tirhiwa .
Hi xivangelo lexi , Phepha leri humesiweke ri ni swivutiso swa nkoka eka leswi landzelaka :
Swibumabumelo swi simekiwile hi ku ya hi mimpimo ya tinxakaxaka ta timfanelo ta ximunhu na milawu ya vumbiwa .
Ku tisa ku rhula ku tshama ku ri mhakankulu .
Mimbuyelo ya nkoka leyi hi yi lavaka hi leyi landzelaka :
Hilaha nandzu wu heleke ha kona .
Xinawana lexi i xiphemu xa nkoka xa phakeji .
Kuva ku nga landzeleriwi swilaveko swa sisitimi swi nga endla dokodela a suriwa .
Kutani vatswari va ta tiva leswaku u lava ku teka .
Hi fanele ku tlakusa swiendlo swa hina eka xivandla lexi .
Valeteri va swo chayela hinkwavo swa laveka leswaku va titsarisa.
Foramu ya Khadi ra Xikweleti .
Hi dinga ku lulamisa leswi eka komiti .
Boxa timhaka TIMBIRHI ku suka eka xivutiso lexi kombaka leswaku u hlamule swona .
Ndzi tsakile ku landzelela xileriso .
Ku hava nkarhi wo xungeta ntshamiseko .
Xexo i xikoweto lexi nga xona hi nkarhi lowu nga wona .
Hikokwalaho ndzi ala ku cinca loku .
Swi na swo tala leswinene swo swi vula .
Ndhawu leyi yi landzelela swiyimo leswi landzelaka :
A ku na swivilelo swa vaaki swi nga va kona .
nkoka wa vuhlayisi
Sweswo i ndzingano lowu hi lavaka ku wu fikelela .
A ndzi lava kuva xiphemu xa endlelo .
Ndzilakana wa ndhawu ya vulawuri bya swa nawu
Sweswo a swo va ntsena mfanelo leyi hi nga na yona .
Swi nga va mayelana na minongonoko na milawu ya mimfumo .
Endla tano loko vuxokoxoko wa ha byi tsundzuka swinene .
Ha nghenelela hi matlhelo hinkwawo .
I swa nkoka leswaku mhaka leyi yi ololoxiwa .
A ku ri na moya wo karhi lowu a wu ri kona eka ndhawu leyi .
Hi ta vulavula hi mayelana na leswi eka siku rin'wana .
Nkarhi lowu vavasati va le ka ka makete ya ku tirha ku ta tshama .
Hi tikumile hi ri eka xiyimo xo tika swinene .
Eka nkarhi lowu nga hundza xexo kotala a xi nga ri tano .
Vanhu hinkwavo va ta ringana emahlweni ka tikhoto na tihuvo .
Nghenelela eka nkanelo wa nkoka na vutumbuluxi eka xiviko .
A ku na vumbhoni bya ku tlula nawu eka nawu wa nhlayiseko wa swihari .
Xana hi ta ambala yini .
Hi dinga matshalatshala lamantshwa ku lulamisa ntlimbo .
Leswi nga riki mhaka yo biha nakatsongo .
HOLOBYENKULU WA SWA MATIKO YA LE HANDLE
Ku hluleka eka leswi a hi ndlela .
A ku na nhlamuselo ya xivangelo xa mpfuneto wa swa timali wa fole lowu khomaneke ni ntshovelo .
I xiphiqo lexi ndlandlamukaka .
Leswi swi vangile swivutiso swa tipolitiki na ndhavuko swa xiyimo swo ka swi nga tsakisi .
Xo hetelela , lexi a hi xiphiqo xa nkarhi lowu nga hundza .
Nghenelelo eka swiboho
Hambiswiritano , vurimi i mhaka yo pfumala matimba eka xiboho lexi .
Ndzi tshembha nhlamulo ya olova .
Hambiswiritano , ndza tshemba leswaku swo tala swi nga endliwa hakunene .
Ku suka eka xifaniso xa wena , kombisa leswi landzelaka :
Swivangelo swo engeteleleka swa nawu wuntshwa swi katsa :
I nyingiso lowutsongo swinene lowu kongomisiwaka eka swivangelo swa kona .
Swi vuyerisa vona ku endla tano .
Swa vona i ntirho wo tika , lowu nga endliwa kahle .
Tekela enhlokweni eka endlelo ra miri .
Tiphesente ta le henhla ta milandzu ti hele hi ku ahluriwa .
U fanele a tshemba swinene leswaku vuhlayiseki bya yena byi tiyisisiwile .
Xo sungula , hi fanele ku tirhana ni vundzeni bya mhaka .
Nhlengeletano leyi yi pfunile hi swilo swa nkoka eka ku xaniseka loku .
I xilaveko ehansi ka Nawu .
Ndzi ehleketa leswaku ku fanele ku va na ku cinca eka ndhawu yoleyo .
Risima
Hambi ko humelela yini , a hi fanele ku tivutisa xivutiso xa hikokwalaho ka yini ?
Hikokwalaho xigwevo xa rifu a xi fanelangi ku tirhisiwa .
Hikokwalaho leswi , ndza ehleketa , i ku cinca lokunene .
Misinya ya endlelo ro koteka ro tihanyisa :
Hilaha mi nga ta twisisa hakona , lowu i njhekanjhekisano wa ntiyiso .
Vanhu va tirhisa tithekinoloji na tisisiteme ku fikelela swilaveko na ku navela ka vona .
Vatsundzuxi va mafambiselo ya swa timali .
Kambe sweswo a hi xileswi swi hundzukeke ku va xiswona .
Nxaxamelo wo kambisisa munyiki wa vukorhokeri
Kapa Vupeladyambu yi na swo tala swo tinyungubyisa hi swona .
Leswi swi tlhela swi vulavula hi ntshikelelo eka nhluvukiso wa matiko xikaya .
Swi va kona ku endlela leswaku leswi tirhiwaka ekhoto swi hatlisa na ku chipa .
ku khumbheka eka phurojeke
Hlamusela hi ku komisa switandzhaku swo biha swa ku tirhisiwa ngopfu ka michini mapurasini .
Vuvekisi eka miako na vathori va vatirhi eka ndhawu i swa nkoka .
A ndzi ta ku kombela nakambe ku pfumela eka sweswo .
Leswi swi fanele ku endliwa hi ku fambelana ni maendlelo na matirhelo ya le matikweni ya le handle .
Ku ya hi mhaka leyi , tikhoto ti fanele ti khumbeka ka ku hambanahambana ka vanhu etikweni ra hina .
I ntsako lowukulu kuva ndzi mi amukela hinkwerhu eka nkhuvo lowu wa nkoka .
Swi ta angarhela tindhawu leti landzelaka :
Sweswo swi nga ku nyika xivangelo xa ku vilela .
Malulamiselo ya chukela ya fanele ku pfuxetiwa hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
Ku tiva ndhawu ya yena ya vukorhokeri bya swa rihanyo na leswi va pfunaka hi swona .
Eka leswi , a wu ri muleteri wa hina .
Hoxa xandla eka ntlawa hi ku pfa a wu tlhontlha .
Hi fanele hi ntiyiso .
Ku tikarhata ka wena na ku tirha hi matimba a swi hundzanga swi nga voniwi .
Xikongomelo xa vumbirhi xi fanele ku hlayisiwa , hikuva xi le rivaleni swinene .
Xiphephana xi nyika nkarhi wa nhlawulo , ndhawu na nkarhi na ku rhamba vavhoti lava nga tsarisa ku ta .
Kambela ntirho wa siku leri hundzeke kumbe xiphemu xin'wana xa nhlokomhaka .
timhaka na swiphiqo
Kongomisani eka leswi nga humelela .
A ndzi vutisangi hi pholisi .
A ku na nchumu ndzi nga xi endlaka hi sweswo .
Kambe vonelo ra wena ra amukeleke , naswona hi pfumelelana swinene na leswi u swi vulaka .
Kambe a a rhandza vanhu va rona na ku tikarhatela vumundzuku bya rona .
Tindlela to vona leswaku vuleteri na endlelo ro fana eka mfumo hinkwawo ti tshamisekile .
Sweswi ndzi ta hlamusela hi ku komisa leswi fikeleriweke .
Ku fikeleleka na ku tshembiwa hi vanhu hinkwavo na miganga .
Hi ku vona ka mina , leswi i mahungu ya nkoka wo hlamarisa .
Hileswaku a hi maendlelo ya mulanguteri lama hi ma simekaka laha .
Mimpimo yi ri yoxe a yi enelangi .
Ndzi ta ku byela swilo switsongo leswi hi faneleke ku swi endla .
U endle ntirho wa kahle ku vuyisa vutomi bya yena .
Hi le ku tirheni eka xivandla xa ku tika swinene .
Lexi i xilo xin'wana lexi hi nga ku xi xiyaxiyeni .
Hi nkarhi lowu vatirhisani va ta teka xiboho xa leswi faneleke ku endliwa .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swi ta karhata .
Xivutiso lexo hetelela xi fambelana na mpimo wa cincano wa timali .
Ku ya ehansi ka mpfuno wa nhluvukiso wa vaofisiri :
U tekile vutihlamuleri bya wena .
Ndzi lava ku vula swikombiso swi nga ri swingani swa xihlawuhlawu xa rimbewu .
Tirhisa maqhinga kumbe tindlela to vonaka ku seketela nhlamulo ya wena .
Mhaka yo tsakela yi ri yoxe a yi enelangi .
Hlamusela rimba ra rheferense .
Sweswo i xilo xin'wana lexi hi lavaka ku xi vula hi matimba .
Ntsengo wa mali ya mpfuno wu cinca lembe rin'wana na rin'wana .
Ndzi ku susumeta ku tlhela u endla ku ya hi mitsakelo ya vona .
Hi ku engetela eka sweswo , ku na mhaka ya xibalo xa mahala .
Namuntlha i ntiyiso lowu tokoteke hi vunyingi .
Ku nyika vuxokoxoko swi fanele ku va xin'wana xa mitirho ya masungulo .
I incini xi faneleke ku soriwa ke ?
Hi ku tlhandlekela eka lexi ku na swiphiqo swimbirhi swo engetela .
Xana hi swona leswi ?
Hi na ringeta leswi hi tindlela to hlaya .
Nxopaxopo wa vuxaka exikarhi ka vukhongeri na swa milawu ya ikhonomi ya :
Hi swihi swa nkoka leswi a nga swi endla leswi tshembisaka ?
Xana swoleswo a swi nge kombisiwi eka bajete ke ?
Swivangelo swa leswi hi leswi landzelaka :
Hikokwalaho ndzi navela ku humesela ehandle xilaveko xa ku olovisa .
Maendlelo a ya si amukeriwa tanihi leswi ya ha riki hi xivumbeko xa mpfapfarhuto .
Ku tlula swimbirhi
Leswo a swi hlamarisi .
Muthori a nga hlongoriwa ntsena hi ku ya hi xiboho xa Bodo .
Hakunene , xexo a hi xintshunxo xo karhi , eku heteleleni , hi ndlela yihi kumbe yihi .
Kopa na ku tata tafula leri landzelaka :
Nongonoko wo tlangela swiendlo wu lehile .
Hi sola swinene maendlelo walawo ya manyala tanihi leswi ya na hava ndhawu eka muganga wa hina .
Tindhawu ta hina ta vukorhokeri ta tirha naswona ti ta ya emahlweni ti ri karhi ti tirha .
Timhaka leti sukaka eka swiviko leswi yisiweke ehansi ka swihlawulekisi eka Nhlengeletano lowu ;
Vuhlayiseki bya swa le magondzweni i nchumu lowu hi khumbaka hinkwerhu ka hina .
Palamende yi yima na wena .
A ndzi tirhisi nkateko
Leswi swi pfula ndlela ya ku tiyisisiwa ka ntwanano .
A hi tshembeni leswaku swi ta pasisiwa hi xihatla .
Ku pasisiwa ka swiphemu swimbirhi swa nawu wa vurhangeri bya ndhavuko swi le ku tirheni sweswi .
Sweswo a hi leswi hi swi ehleketaka , hakunene .
Ku na swiphiqo , naswona a hi leswi nga tivikaniki hi ndlela yihi kumbe yihi .
Hakunene hi ta ya emahlweni hi tirhana na ndzhurho ku suka eka matiko mambe .
o ku nyika rimba ra nhlangano leri amukeriwaka hi xinawu .
Swa nkoka leswi kumiweke hi leswaku :
Makungu mo tlhengusa ku chavela ekule , hambiswiritano , ma mpfapfarhutiwile .
Hinkwaswo leswi i xiphemu xa pholisi ya swa ndzinganano .
A xi lavi hakunene ku va hi ndlela yaleyo .
Sweswo a swi ta va swi ri ku lahlekeriwa ka matitwelo hinkwawo ya ndzingano .
Leswi swi vuriwa Phurogireme ya Madyondzele .
Ku tihumesela erivaleni .
Namuntlha , misava i ndhawu yo hambana .
Ndzi se ndzi boxile leswi .
U nga swi kota :
A ndzi kholwi leswaku tlhelo rin'wana na rin'wana ri ta pfumela leswi .
Mayelana na leswi , hi vona leswaku mabindzu ya matiko matiko mambirhi ya nga engeteriwa hi ku olova .
Hikuva hi tekile magoza .
Ku hava ku lulamisa hi ku rhula handle ka nyimpi kumbe xinyimpana .
Lexi ku ta va xitshunxo xo antswa eka wena .
Sweswi hi fanele ku teka nkateko lowu nga emahlweni ka hina .
Mahakelelo ya ntsakelo
Matimba ya ntlangu ya ta tokotiwa emisaveni hinkwayo eka malembe yo tala laya taka .
Goza ra xiboho xihi na xihi lexi tekiweke .
Khomelela eka swona , na hina hi ta ya emahlweni hi tiseketela hi wena .
A swi fanele ku va endhawini ya kahle ya swona .
Vuswikoti swi kona
Xana i yini ntirho wa tipolitiki ?
Ku humelela ku fika sweswi swi katsa :
Swi tano na le ka vumundzuku bya nawu lowu .
SWIKONGOMELO
Ku nghenelela eka swa tinyimpi , hambiswiritano , i ku nghena ekhombyeni ra swa ku hlawula .
Ku fanele ku boxiwa eka leswi landzelaka :
Vantshwa swi va fanerile .
U ta tiva swinene hi switandzhaku .
Lowu i humelelo wukulukumba , lowu hi tsakaka hi wona .
Va helele hi matimba kutani va dinga ku nghenelela ka hina na mfumo .
E-e , xa durha
Hikuva yi ri nghozini , yi fanele ku sirheleriwa no tiyisisiwa .
Swilaveko swi nga kamberiwa hi tindlela to tala to hambana .
Endlelo ra Nkunguhato wa Nhluvukiso wo Pfanganisiwa
Lexi xi vuriwa ku paluxa ko titwela .
Ku endla leswi , hi lava nseketelo wa vatirhisani ku fana na n'wina .
Hi na ku twisisa leswaku vaaka tiko va matiko mambe va hava vutihlamuleri eka vukorhokeri byo dilivhara .
Hambiswiritano , swi ta teka xiyimo xa ku tlula vunene .
Kambe a va fanelangi ku vilela ; leyi i mihloti ya ntsako .
I xitimele xa ntiyiso .
Sweswo a swi tika swinene .
Nongonoko na vundzeni swi nga katsa :
Yisa matsalwa laya landzelaka eka Mufambisi :
Lowu i ntiyiso naswona hi fanele ku langutana na wona .
Byebyo i vutihlamuleri bya wena tanihi xirho xa kholichi .
Vona a va ri xitirho .
Ndzi ta tsakela ku vutisa : xana hi tihi timfanelo leti tluriwaka ?
Hikokwalaho , hakunene hi lava endlelo leri ringanisiweke .
Hi tsakile ku xiya leswi u nga swi vula .
ku xiyaxiya na mavikelo
Hi fanele ku cinca nyingiso wa hina ku ya eka leswi .
Lava rhurhelaka laha tikweni , hikokwalaho , va yimela xipfuno xa makete wa vatirhi .
Leswi swi nga endliwa hi papila ro hundzula .
Tiphurojeke leti rhangisiwaka emahlweni na ku hluvukisiwa ti katsa :
Yaleyo i mhaka leyi yi lavaka ku ololoxiwa .
Mi nge ndzi vula leswi .
A ndzi lava ku aka ehenhla ka leswi .
Ndzi tshemba leswaku leswi swi ta hi pfumelela ku fikelela ntwanano .
A ndzi ri ni swivangelo swa ku vula leswi ndzi swi vuleke eku sunguleni .
Xavumbirhi , nongonoko wa hina .
E-e , a hi mhaka ya leyi lavaka nhlengeletano ya hinkwawo .
Khombo ra kona nkarhi a wu ndzi pfumeleli ku endla swoleswo .
A ndzi tivi leswaku hikwalaho ka yini va hi sola eka tivhoti ta hina .
Endzhaku ka malembe manharhu :
Xiboho xi hunguta swinenenene ku kavanyetiwa ka mutirhisi .
Leswi swi languteriwa ku hetisiwa emakumu ka Khotavuxika lembe leri .
I ku tshemba ka hina leswaku xitshunxo xa Maafrika i xa nkoka .
Vanhu na mfumo va fanele ku seketelana .
Swiringanyeto leswimbirhi i xiphemu xa phurosese leyi yaka emahlweni .
Hi ku katsakanya , va swirhundzu na va matlhari , leswi swi khomisa tingana na hlomula mbilu .
Swi fanele swi koteka ku vutisa muxaka lowu wa xivutiso .
Hinkwaswo swi tele ngopfu , hi ku hatlisa .
Yaleyo a ku ri yona , eka timhaka to tala ya ha ri yona sisiteme .
Mali i yitsongo ngopfu ku va yi nga fikelela nchumu .
Va kahle .
Ku hluvukisa swivumbeko swa maqhinga lama ya faneleke leswaku ku ta fikisiwa leswi laviwaka hi ntshungu hi ndlela ya mfanelo .
Nhluvukiso wa Milawu na swa Vumbiwa .
Swibumabumelo leswi landzelaka swi nyikiwile leswaku swirho swa mfumo swi fanele ku :
Nxaxamelo wo kambisisa phepha ra nongoti
Naswona hi seketela ku tumbuluxiwa ka nkwama wa mali yo tlhantlha swikepe .
Hikokwalaho i xilo xin'wana lexi hinkwerhu hi pfumelelanaka eka xona .
Ku hava nchumu wo tano !
Xana xifaniso xi kombisa leswi twisisiwaka hi xitori ke ?
Hi lava ku jekajekisana hi vulawuri bya mati bya le xihundleni .
Teka xiviko lexi .
Ku hava goza ro pfuna leri se ri nga tekiwa ku kanetana na vona .
Hikokwalaho i swa nkoka lowukulu wa tipolitiki .
Hikokwalaho tekela enhlokweni xexo !
Tifomo leti nga eka mapapila yo hlayanyana lama landzelaka i ndlela ya kahle ya ku sungula loko u lava ku endla nkambelo wa swilaveko hi ku angarhela .
Xana vadyondzi va fanele ku tiva yini kumbe va kota ku endla yini ?
Sweswo swi humelerile eka mikarhi yo tala .
Hi mi navelela ku humelela hinkwako eka tshalatshala leri .
Hi fanele swi langutisa tanihi xiphemu xa vutitivi bya hina .
Hi le rivaleni leswaku hi lava ku cinca xiyimo .
Yuniti yi tava vuswikoti byo engetela eka nyimpi yo lwisana ni vugevenga .
Nyika swilaveko swimbirhi swa vulawuri bya nkoka byo pfuna .
Hi fanele ku va pfuna ku tirhana ni xiphiqo xexo .
Hi bohekile ntsena ku pfumela , naswona hi endlile .
Timali ta mpfuneto eka matiko lama fumeke ti fanele ku herisiwa .
Ku navela ku tshama ka ha lava ku fikeleriwa .
Leswi a swi ta vumba goza ro yisa eka ntshamiseko na ku ya emahlweni .
Vamanana na vatatana ndza mi amukela hinkwerhu .
Tiphineni hi mafundza ya vanhu va rona .
Vanhu lava pfumalaka makaya va fanele va hlayiwa na vona .
Sekitara ya xona ya timali a yi le henhla ku tlula mpimo eka tiko .
Ku nghenelela loku i :
Naswona a hi hlanganiseni loko ku ri ku hi nga swi kota .
Yuropo a yi fanele ku hlanganisa matimba ya yona na le ka xivandla lexi .
Na le ka tikhamphani ta swa mikhuvu , vavasati a va na ntirho lowutsongo kumbe wo pfumala nkoka .
Swi komba muxaka wa ntiyiso wa xiviko lexi .
I xifundzankulu laha vutlhari bya hanyaka kona .
I munhu wa titsongahata swinene naswona u na tingana .
Netiweke yi tlhele yi nghenisa xandla eka nkhuvo .
Hi swona swi endlaka leswaku swi va swi fanerile ku kombisa vutinyiketeri byo karhi .
Endlelo leri ri fanele ri fambisiwa hi vaaki va miganga hi voxe .
Hi masungulo i mhaka ya timfanelo ta ximunhu .
Ku hava mihundzulo yintshwa yi nga vekiwa etafuleni laha ka nhlengeletano leyi heleleke .
Ku hava loyi a nga balekaka ntiyiso lowo olova .
Mutshami-xitulu wa Foramu u fanele a ri xirho xa komiti .
Hambiswiritano , hinkwaswo sweswo a swi ta va leswi pfilunganeke swinene .
Hakunene , i xiphemu xa nkoka swinene ku rindza varindzi .
Hi nga tsandzeka ku vona hi xihatla tinhlamulo ta swiphiqo swo tala leswi hi langutaneke na swona .
Hi nge pfuki hi pfumelerile vukungundzwana eka vukorhokeri bya mani na mani .
Xiringanyeto lexi xi tekiwile .
Ku vula ka hina kuva kuri ku ringana na ku cinca .
Lowo i mbulavulo wa mina .
Na swona swi hoxa xandla eka vuvekisi bya nkarhi wo leha .
Hikokwalaho hakunene i endlelo ro pfilungana swinene .
Naswona eka maendlelo va kombiwile leswaku va hoxile .
Leswi landzelaka a swi nga tlheli swi pfuxetiwa .
Timboni ta mafurha leti pakiweke kumbe miholo a swi nga pfumeleriwi .
Switshembiso swi fanele ku hetisisiwa .
Muvulavuleri , ha twisisa leswaku dyondzo ya nkoka i mhakankulu eka ku tumbuluxiwa ka mintirho .
Ku fambelana ni leswi i xilaveko xo endla sayense yi tiveka swinene .
Xo hetelela , i nkarhi lowu matshalatshala yo hambanahambana ya endliwaka hi wona .
Ndzi ta tsakela ku khensa maphorisa yo tshembheka hinkwawo eka ku tiyimisela .
Leswi swi ta vekiwa endhawini leyi nga kusuhi na vavuyeriwa va swa vurimi na va tindhawu ta le makaya .
Ku sivela vugevenga , entiyisweni , i ndlela yo antswa ku lwisana na vugevenga .
Ku endla swikombelo swa mitirho .
Kambe leswi a hi ndlela yo hlamusela leswi hi swi lavaka .
Vona makumu lawa ya nga ta nghenelela eka tiwadi ta vona .
Hambiswiritano , xiphiqo hileswaku a swi nga tirhiseki .
Ku dzaha ku pfumeleriwile ntsena eka tindhawu leti vekiweke ta xikepe .
Xana u yime kwihi kahle-kahle eka leswo ?
Hi ta vuya eka mhaka leyi endzhaku .
Kutani ke , ku fanele ku va nawumbisi wa swa timali .
Ku se ku na tiphurojeke to ringetela leti ti nga eku tirhisiweni , leti katsaka :
Leswi swi kahle , kambe ntirho wo tala wa ha laveka ku tiyiseleka eka leswi .
Naswona hi fanele ku endla leswi emisaveni hinkwayo .
Sweswo hi leswi hi faneleke ku va hi mayelana na swona hinkwaswo .
Hlamusela leswi xivumbeko xi nga xiswona .
Tiphurojeke ta kahle to tala ta tsandzeka hikwalaho ka mafambiselo ya tiphurojeke yo kala ya nga ri kahle .
Hlamusela nhlamuselo ya matimu ya ximunhu na mfuwo .
Ndzi seketela tshalatshala leri hi mbilu ya mina hinkwayo .
A hi tshembi leswaku milawu yo sirhelela ya laveka .
Palamende yi fanele yi ala hi ndlela yo tiya , hambiswiritano , endlelo ro pfuleka ra ntirhisano .
Tsevu wa matlhelo i :
Va swihangalasamahungunyingi va na ntirho wo vulavula ntiyiso .
Ndzi tsarile kambirhi ndzi kombela nhlamuselo .
I xa nkoka swinene .
Hikokwalaho ka yini nhlokomhaka yiri ya nkoka eka phurogireme ya Thekinoloji ya Vuxokoxoko ke ?
Kutani mavandla hinkwawo ya tava na nkateko wo langutisa xikombiso xexo .
Kambe ndza ku khensa ku va u yile emahlweni u tshama .
Swi vula leswaku ku na swikulu a swi ehleketaka .
Hikokwalaho ku boha nkhamu a hi makumu eka swona hi swoxe .
Swi le rivaleni , leswi swi tlula ntwanano wa nkoka wa ikhonomi .
Ku tlhela ku va na ku hambana mayelana na ku kula .
A ndzi lava ku veka sweswo erivaleni swinene .
Hambiswiritano , ndzi khomiwa hi tingana lexi a xi tano .
Xana swi ta hakeriwa hi ndlela yihi ?
Ku kayivela ka vutshila swi yelana na tilevhele ta dyondzo .
Leyi i ndzololo ya tihlo .
A xi ri xona , hikwalaho , xivangelo xa ku nghenela ka mina .
Thepi yo khomisa
MINTHWASO NA VUTHORI
Vaakatiko va fanele ku va ni vutihlamuleri eka ku hlayisa switirhisiwa .
b ) Nxopaxopo wa lava nga na xiave
Xana sweswo ku vile muxaka wa goza leri Phuresidente a vulavula hi rona ?
Leswi , tanihi leswi u nga ta swi khensa , a hi swona .
Kambela ni ku pimanisa maendlelo ya mphakelo wa hofisi ni maendlelo .
Nawumbisi hi Vusirheleli wu ri :
Kutani nkarhi wu fikile wo hundzisa xinhongana .
Xikongomelo xa tinhlengeletano a kuri ku kanela :
Xirhangana xi nyikiwa eka rihanyo ra vanhu na swihari .
Ku fikela loko vavanuna va ta cinca maehleketelelo ya vona , madzolonga ehenhla ka vavasati a ya nga tshuki ya yimile .
Ndzi ta vula leswaku a hi mhaka ya vona .
Muholo wa le henhla wa munhu .
Swi lulamile na ku va kahle leswaku hi fanele ku endla tano .
ku tlakusa ku hoxa xandla
Ku vile ni ku kanakana eka hundzuluxo wa ntwanano wa matiko lowuntshwa .
Xitiviso xa nhlengeletano ya komiti ya wadi
Vuxaka na Tikomiti ta Wadi
Swi le rivaleni , va ta hakeleriwa timali ku suka eka swipfuno swa nkarhi wa sweswi .
Tinhlokomhaka leti nga ta vulavuriwa siku ra kona ti ta katsa leti :
Masiku yo hetelela ya swikombelo :
Hambiswiritano , leswi swo va xikombiso xa xiphiqo lexikulu .
Entiyisweni , leswi i mhaka ya nawu wa swa matiko mambe .
Mfanelo yo tirhisa swithuthuthu ;
Tumbuluxa hungu
Mavonele ya vumbirhi ya vumbile xivangelo xo hakela .
Nyika swikombiso ku suka eka nhlangano lowu humeleleke .
Yi ta yisiwa eka Khabinete hi Dzivamisoko .
Xin'wana xa leswi i ku nyika switifikheti .
Ku rhula i mhaka ya nkoka .
Leswi swi vile swi humelerile eka mhaka ya swifambo swa le magondzweni .
Swi le ka vuswikoti bya hina ku endla ku hambana .
Ndhavuko i masungulo ni mahetelelo ya nhluvuko .
Hlela xiviko .
Ku ya hi miehleketo ya mina , sweswo i mhaka leyi khomeke nhlokomhaka .
Ku fikeleriwe swo tala eka minkanerisano ya sweswi .
A swi va ngi na vumbhoni .
Ku suka eka pholisi ya vurimi ya vanhu hinkwavo swi famba ku fika eka pholisi ya ndzhurho ku suka eka matiko mambe .
Tanihilaha swi languteriwaka hakona , i xiboho xa xipolitiki lexi simekiweke ehenhla ka mimpimo yo karhi ya maahlulelo .
Swi lulamile ku khutaza na lulamisela swiyimo leswiya .
Ndzi kombela ku rivaleriwa hikokwalaho ka sweswo .
Mpfuno wu fanele ku ya laha wu lavekaka swinene .
Muviki u vula swona : lexi a xa ha ri xiviko xa yena .
Hi lava ku antswisa vuhlayiseki emagondzweni .
I ndlela yi ri yoxe ya ku xupula tiko leri hi ndlela leyi vuyerisaka .
Swi pfuneta eka swo tala , hi ndlela yo saseka na hi ndlela ya xiviri .
Marungula a ya kumeki .
Mhaka ya mina ya vumbirhi i mayelana na vukorhokeri bya mafambiselo ya swa timbala .
I swa nkoka swinene ku hi hlayisa nkoka wa ndzingelo .
A ndzi ta tsakela ntsena ku kombisa hi ku komisa masungulo .
I swa nkoka swinene ku va na misinya ya masungulo ya nseketelo .
miliyoni ya nyanyuko
Sweswi hi le ka ndhawu yo tika .
Ndzi tshemba leswaku hi nga endla tano hi ku langutisa swinene eka nhlangano lowu humelelaka hi ndlela leyi :
Maendlelo lawa ya fanele ku langutisisiwa hi ku landza swilaveko swa ku hundzuluxa .
Ndzi ehleketa leswaku leswi u swi vuleke i swa nkoka swinene .
Va pfumelelanile na ajenda yoleyo naswona a va ri ku kanerisaneni hi ajenda yoleyo .
Sagwadi ra timfanelo ta ximunhu ri se ri boxiwile namuntlha .
Loko sweswo a ku ri yona mhaka kutani swa antswa swinene .
Nkul Xandla xa Phuresidente .
Sweswo hi leswi ndzi susumeteke ku swi vula namuntlha .
Hikokwalaho , ha boheka ku vula mavito ya matiko lama khumbekaka .
Swi na nkoka swinene .
Swa vanhu na swa Xithekiniki
Eka xitsemakanyo xa wena kombisa ndhawu ya swihlawulekisi leswi landzelaka :
Swi landzelela minhlawulo leyi nga humelela ya mfumo wa miganga leyi khomiweke hi Mudyaxihi lembe leri .
Hi na ku tshembha lokukulu leswaku leswi swi ta endliwa .
Ndzi ehleketa leswaku hi nga ka hi nga papalata nkanerisano eka xivutiso lexi .
E-e , u ngaka .
Swi le rivaleni leswaku lowu i ntirho lowukulu .
Hi fanele hi xi teka hi xihlayisa ku fika loko xi hanyile kahle .
Hi lava mphakelo , naswona hi wu lava sweswi !
Leswi hinkwaswo swi lawuriwa eka levhele ya matiko hinkwawo .
Xikombelo xo sungula
Eka malembe lama nga hundza ku nga ri khale , ku yiwile emahlweni ku tekiwa matlhari .
Hi twisisa miehleketo ya mhaka yo leha .
A hi tekeni xikombiso xin'wana .
Hi kanerile leswi hinkwaswo .
Ntiyiso hi leswaku a hi yi tivi ndlela .
I yini ku xanisiwa ka n'wana ?
A ndzi swi tivi kahlekahle leswi a wu vula swona hi sweswo .
Vaaki va Wadi ya A va hlanganile na vugevenga .
Switirhisiwa swi ri swoxe a swi ringanelanga ku vumba machudeni ya kahle .
Xa vunharhu , xiphiqo xa kunene swi tano i mhaka ya nkuriso .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va ndzi vona leswi tanihi swipimo swimbirhi .
Lowu i nkarhi wo endla swoleswo
Hakunene , ku na swivangelo swo hambanahambana swa lexi .
Xana leswi a swi ta lulamisiwa kumbe ku cinciwa rini ?
Nhlamula ya wena yi ta amukeriwa hi mandla mambirhi .
Ku antswisa switirhisiwankulu
Ndzi ta ku tsundzuxa leswaku swi sungule hi matimba yo hetiseka .
Mutirhi wa le purasini u na xiphiqo xo nwa ngopfu .
A swi nge endli .
Nkarhi wa swoleswo wu fanele wu kumeka endzhakunyana .
Hinkwerhu ha swi tiva leswaku a hi tirhangi kahle tanihi tiko .
Hlaya tafula na ku tata A-F .
Hambiswiritano hi humelerile .
Ndza swi seketela swinene swoleswo .
Ndza tisola ku va ndzi fanele ku kombisa sweswo .
Entiyisweni wa mhaka , hi hetile ndzhendzheleko .
Tanihi vumaki u fanele ku antswisa eka mhaka leyi .
Swi le rivaleni kutani leswaku goza ra laveka hi ku hatlisa .
Vuxokoxoko bya dyondzo byi namarhetiwile laha hansi .
Swi fanele ku katsiwa eka bajete !
Ndzi twa ndzi kurisiwile swinene ku va ndzi ri kona eka nhlengeletano leyi madyambu lawa .
Hikokwalaho kungu leri fanaka ri ri roxe ri fanerile eka ku humelerisa ku fika emakumu ya phurojeke .
Xana maendlelo a kuri wahi eka nhlangano wa vutomi bya ximunhu ?
Mi nge ndzi mi tsundzuxa leswi ndzi nga swi vula .
Ndzi khensile swinene .
Mukhomixinara , dokhumente leyi yi bihile .
Tipholisi leti ti fanele ku herisiwa hi xihatla lexikulu swinene .
Hlamusela khodi ya matikhomelo na timhaka ta ximunhu .
Tikhamphani ta vona ti le ndleleni yo va susa .
Hi languta malembe mambirhi lama taka ma ri la ma nga na khombo
Ya fanele ku sungula hi U ;
I ntiyiso ; hi leswi swi nga xiswona .
Swi fanele swi tirhisiwa hi xihatla hilaha swi nga kotekaka ha kona .
Kambela sisitimi ku vona leswaku ku hava ku pfuta ka moya kumbe mafurha .
Zoni ya Nhluvukiso wa Tifeme .
Munhu yaloye u ta va ni nseketelo wa vanhu .
Endzhaku ku nga va ku hlwerile swinene .
Ku endla sweswo , hi lava vatirhi va vutshila .
Nawona hi fanele ku lwela sweswo .
Ntirho lowu , u vurile a ku , wu fanele mikarhi hinkwayo wu sindzisiwa na ku ndlandlamuxiwa , naswona wu nga tekeriwi ehansi .
Ku onhaka ka ndhawu .
A ku na mimovha yintshwa leyi xaviweke elembeni-ximali .
Ntsena eka mhaka ya vusirheleri .
Switirhisiwa swi ta hoxa xandla swinene eka ku fikelela xikongomelo lexi .
Vuvekisi byo ka byi nga ri bya mfumo byi fanele ku rhangela ndlela eka xivandla lexi , byi tatisiwa hi timali ta mfumo leti ti lavekaka ku fikelela swikongomelo swa vanhu .
Hinkwerhu ka hina hi tiva leswaku a ku nge vi ni nhluvuko kuri hava ku rhula .
Va kumeka .
Hi fanele ku tshama hi langutile eka xiyimo lexi .
Loko va nga ri laha , ndzi nga va vitana .
Nhluvukiso wa matikoxikaya wu xungeta ku va xin'wana xa swona .
Vulavula na vanhu lava nga khumbeka hi vugevenga .
A hi nkanerisano .
Xo hetelela : hi tlhela hi vilerisiwa hi mayelana na mitirho leyi faneleke ku endliwa ya le handle .
Xana u ni vuxokoxoko byo karhi eka mhaka leyi ?
Hambiswiritano , hi fanele sungula ku suka laha hi nga kona .
Nghenisa eka dokhumente endlelo ra .
Nhlengeletano ya ku Sirheleriwa ka Mfuwo wa Ndzavuko wa le Hansi ka mati .
Xa vumbirhi , ku ni mhaka ya switandzhaku swa timali .
Ndza tsaka ku kota ku vula sweswo .
Leswi i swiphiqo leswi swa ha faneleke ku ahluriwa .
Hikwalaho swi ta tika ku xavisa leswi .
Leswi i switsongo ngopfu kutani na swona swi fanele ku cinciwa .
Hi swoleswo hinkwaswo leswi ndzi lavaka ku swi vula eka nkarhi wa sweswi .
Vaxavisi va le mapatwini va nga tirhisa tindlela to hakela leti landzelaka :
Laha swi endlekaka hi ta katsa ntirho lowu eka Ndlela yo Kula ya Nkoka
Xikombiso xa vulamuri
Vuswikoti byi pimiwile .
Hi dinga ku va lava lemukaka timhaka leti .
Ka ha ri na ndlela yo tirha ku antswa eka leswi .
Ku kambela vanhu ku ta endliwa na le ka mapfhumba yo simeka .
Leyi a yi ri yona miehleketo ya ku lulamisa nhlengeletano .
Xana yindlu yi nga sirhelela njhani vuvabyi ?
Ndzilakana wa vandla
Nawu lowuntshwa wu simekiwile eka mpfumelelano exikarhi ka mfumo , mabindzu na vatirhi .
Hlamusela xitandzhaku xa yindlu ya rihlaza ya tinghilazi .
Hi dinga ku twisisa na ku seketela timhaka leti .
Sweswo swi na xilo xin'wana lexi tirhanaka na vutshembeki bya swa nawu .
Hi XIHI xa swilo leswi nga tava swi nga TEKIWI tanihi madurhelo ya mafambiselo ?
Hundzuluxo wihi na wihi wa vumbiwa wu ta pasisiwa hi xiboho xo hlawuleka .
Ndza tshemba leswaku ku vile xiboho xa nkoka .
Hi vona vachayeri va matirhele na mphakelo wa vukorhokeri .
Swa madyelo na rihanyo
U vula leswaku wa yi seketela .
Leswi swi se swi boxiwile mikarhi yo hlayanyana .
Nxavo wa ntiyiso wa :
Hi ta languta leswi hi ku famba ka nkarhi .
A wu swi tivi leswi swi nga ta humelela .
Hiswona ku va hi lava rhengu ra nkarhi wo leha .
Leswi hi leswi ndzi lavaka ku ehleketa ngopfu hi swona .
Vuxokoxoko bya matimu yo karhi ya Holobye :
I misinya ya swa xinawu na milawu leyi tiyeke .
Hi na ku kayivela ka switirho ku fikele namuntlha .
Hlamusela leswaku lexi i xikalu naswona xi tirhisiwa njhani .
Muxaka wa xithekiniki wa mhaka leyi wu fanele ku endla leswi swi koteka .
Hi hina ntlawa wu ri woxe lowu nga hlawuriwa hi vona hi ku kongoma .
Nongonoko wa wena wu na nkarhi wo tinghenelerisa na tindhawu leti hinkwato , na swo tala .
Xana hikokwalaho ka yini hi khoma milorho ya hina ?
Xexo xi vuriwile laha , naswona xi tano hakunene hi ndlela leyi faneleke .
Yo tala ya mabindzu lamatsongo ya le ka xiyimo xo fana .
Naswona hi fanele ku vula ntiyiso .
Vuxaka exikarhi ka hlaluko na byatso a hi mikarhi hinkwayo byi nga tshamiseka .
Xiyimo xa Ntwanano wa Vukorhokeri .
Mfambelano wu humelerisa ndlela leyi vuxokoxoko byi hlanganaka na swilaveko swa ntiyiso swa vatirhisi .
Hi ta boheka ku jekajekisana sweswo na swona .
Kutani ku hava xiboho lexi tekiweke eka mhaka yo karhi .
I swa nkoka ku hambanyisa mitirho ya swiphemu swinharhu swa Mfumo .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku teka endlelo leri ra vutlharhi ra ntwanano .
A swi ta pfuna loko swi nga hlamuseriwa kahle .
Tiphurojeke to hlayanyana ti karhi ta endliwa sweswi .
Sivela ku vaviseka ku ya emahlweni eka n'wana ;
Xana Miehleketo Leyikulu hi yihi eka leswi ?
Hi fanele ku n'wi khensa na ku n'wi hoyozela eka sweswo .
Hi kombela endlelo ro twisiseka eka maendlelo lama .
Vuhahi na mbango a swi fambelani .
Leswi a swi vuli leswaku ku akiwa swilo swikulu .
Hikokwalaho ndzi tshembha leswaku hinkwenu mi ta seketela cinco lowu .
Hofisi ya Xipikara :  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Ndzi hoyozela vaviki na hinkwavo lava khumbekaka .
Swa chavisa .
Ndzi ehleketa ku ri kahlekahle hi laha vumundzuku byi etleleke kona .
Hi tshembha leswaku ku fanele ku va na ku hlamuseriwa nakambe .
Phurojeke leyi yi ta ya ekule yi ri karhi yi lulamisa mitlhontlho leyi .
I mintlawa yihi leyi nga tsandzeka ku pfumelelana na swona ?
Sweswo a hi xihoxo xa vonelo ra vaaki .
Kambe ku nga ri ku kula kwihi na kwihi .
Hi fanele ku fikelela masiku lawa vekiweke ya nga si hundza .
Tsundzuka : Xedulu ya migingiriko yi fanele ku voniwa tanihi tsalwa leri nga cinciwaka loko swiyimo swintshwa swi tumbuluka .
Loko hi nga swi koti , kutani hi nge swi koti ku teka vhoti leyi .
Tibangi a ti nga ri kona .
Hundzuluxa tsalwa kuya eka tafula .
Xibalo eka mali ya mudende .
Eka sweswo hi lava mali .
Ku na swivilelo swinharhu swikulukumba leswi endlaka leswaku yuniti leyi yi laveka .
Kambe a swi fanelangi ku tirhisiwa tanihi nxangu .
Mpimanyeto wa lembe wa masipala wu komba laha mali ya mfumo yi yaka kona na leswaku yi tirha njhani eka masipala yaleyo .
Ndzi ta hlamusela switsongo swa swona .
Hambiswiritano , ndzi ehleketa leswaku makumu ya le kusuhi .
Mitlhontlho leyi maphorisa va langutaneke na yona siku na siku yi tele .
Kutani ku na xivutiso lexi xi teke tolo na kona .
Hlamusela ntirhiso wa pholisi na pulani swo maketa eka nhlangano .
Ndza navela ku tiva laha lexi xi nga ta hi yisa kona .
Ku tlakusa ntirhisano wa swa sayense na thekinoloji ;
Muofisirinkulu wa Mfumo .
Leswi hi swona eka vurimi .
Kumbe eka xikombiso , ku na nkayivelo wa tindlu naswona ntlimbo wu vangiwa hi ku nyika tindlu na endlelo leri nga tirhisiwa loko ku nyikiwa tindlu .
Khomisa sweswo .
U ta tshama u ri karhi u tivisiwa hi xiyimo .
Xo sungula , ku tshembeka emahlweni ya vaaki va hina vini .
Hi tlhelo rin'wana na rin'wana , sweswo a ku ri xileriso lexi hi nyikiweke xona .
Leswi a swi vuli leswaku hina hi hexe a hi na vutihlamuleri .
Hi nga ka naswona a hi fanelangi ku pfumela leswaku leswi humelela .
Mina hi ndzexe ndzi ni ntsakelo lowu heleleke wa nsinya walowo .
Hi fanele hi lava vurhena .
Ndza tisola eka sweswo .
Ku na vanhu vanharhu lava va nga nghenela eka ikhonomi leyi pfulekeke .
Siku ra nghingiriko
Hi swihi swilo swa nkoka leswi u faneleke ku swi tsundzuka mayelana na vutsoniwa ?
Vula thekinoloji leyi kombisiweke eka xifaniso lexi nga laha henhla .
Kwalaho , hi ta tsakela ku tiva ku suka eka Holobyenkulu loko leswi kumiweke swi ta humesiwa .
Ndza khensa ku rhambiwa kuva laha na n'wina namuntlha .
Hinkwerhu hi na ntirho wo lulamisa leswi .
Rero i hungu leri a ndzi lava ku ri hundzisa .
Ndzi kunguhatile leswi ku nga si va ni vhoti eka komiti .
A ku ri xihoxo ku swi ala .
I yini xikopu xa swiletelo leswi ?
Ku nyikiwa ka nseketelo wo ya emahlweni eka ndhawu ya goza ro lulamisa .
Xana i yini nhlamuselo wa xivutiso kutani ?
Hi xona xiyimo xexo .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku ku va ku nga ri nkarhi lowu lulameke .
Ku nghenela i mahala eka vamaki lavantshwa , kambe a swi olovi .
Ndza khensa eka mixo lowu , ndza khensa eka ku amukeriwa hi rirhandzu !
Hambiswiritano , leswi a swi humelelanga .
NXAXAMELO WA MAQHINGA
Xana hi lava kungu rintshwa ra ntleketlo ra Doroba ra Kapa ?
Nhlamuselo ya ntirho na xiphiqo hi marito ya wena .
Tinhlamuselo ta mahungu ti le ku ndlandlamuxeni vutomi bya tona n'wini .
A ku ri ntwanano wo nonoha ku wu fikelela .
Mbuyelo wa kona i ku lavo fuma va nyanya ku fuma ; swisiwana swi nyanya ku va swisiwana .
Vuxaka na Komiti ya Wadi
Ku na swiphiqo swo tika ku ringana .
Ndza tshemba i xihoxo eka vuhundzuluxi .
Hi yihi leyi hlawuriweke ?
Vulavisisi byi thumbhile leswi landzelaka :
Lexi hi i endlile .
Xana hi swihi swilo swa nhlangano leswi faneleke ku cinciwa ?
Dyondzo ya Mhaka kusuka eZimbabwe .
Sweswi hi fanele ku fikisa mikanerisano emakumu .
Hakunene , leswi i vutomi bya hina .
Hi lava ku cinca miehleketo ya miganga leyi nga hansi ka nxungeto .
A ndzi nga heti nkarhi eka timhaka ta swa vurimi .
Ku chela swinonisi swi fanele ku lawuriwa hi nxopaxopo wa misava na matluka .
A hi ngopfu mhaka ya mali ku tlula maendlelo .
Hi ndlela yeleyo swi ta fikeleleka hi ku olova hi vaendzi va hina .
Endla swibumabumelo leswi faneleke ku fikelela swiendleko leswi hetaka nkarhi wo leha .
Hambi nseketelo wa ku antswisa mipimo wu sunguriwile .
Eku heteleleni , hi va nchumu xo xi komba .
Matiko lama endleke xikombelo ya ahluriwa hi swipimelo leswi fanaka .
Teto i timhakankulu ta nhlengelo wa switsariwa .
Vuswikoti bya ku tsala ni ku hlaya Xinghezi ni tindzimi ta laha mugangeni
Ntlangu lowu hakunene i wa nkoka swinene eka nhluvukiso wa nkarhi wo leha eAfrika Dzonga .
Leswi hi faneleke ku swi endla i ku tshama hi karhi hi vulavula .
Ina , swi na nkoka ku hluvukisa swiyimo swo hlaya swa mafumele .
Lexi i xiphemu xa nkoka swinene xa mhaka leyi .
Hi lava ku pfuna .
Sweswi hi nga pakanisa eka mpfuxo wo antswa wa nkarhi wo leha eka vavabyi .
Xo hetelela na ku va xa nkoka swinene i xivutiso xa malawulelo yo avelana .
Hakunene hi fanele ku kambela ku khumbeka ka leswi .
Swi vula ku tumbuluxa mitirho ngopfu-ngopfu eka xiyenge xa vumaki .
Ndhawu yo paka i mahala .
Hambiswiritano , hinkwaswo leswi swi bakanyeriwa ekule .
Xa vumune , hi fanele ku tshikelela nkoka wa vuleteri bya swikili swa ntirho .
Hikokwalaho , ndzi tsakile swinene ku vona vamanana vo tala laha .
Ndzi ku khutaza ku nyika mianakanyo khwatsi eka mhaka .
Hambiswiritano , mbuyelo wo hetelela wu ta tivisiwa hi Ravuntlhanu .
Mali leyi hi yona ntsena yi nga kona ya phurojeke .
Tanihi Maafrika-Dzonga , hi swi tiyisisile nkarhi lowu nga hundza leswaku hi na hiseko wo tiya ku va hi humelela .
Swi tlhela swi va na nkoka eka tshunxeko wa hina .
Loko swa ha ri tano tikomiti ta ntlhanu ti le ku tirhaneni na mhaka .
Maendlelo lawa hinkwawo ya na nseketelo wa hina lowu heleleke .
Xo sungula , nsusumeto wa va swa tipolitiki nkarhi hinkwawo i ntlhontlho wo vonaka .
Muxaka wa nandzu :
Mimbuyelo eka ndhawu leyi swi le rivaleni leswaku a yi tsakisi .
Kambe a hi fanelangi ku swi hlanganisa na ku sirhelela mfumo .
Ku vhota swi ta endliwa hi nkarhi wo vhota .
Lexi i xilo xin'wana lexi nkongomiso wa miehleketo wu faneleke ku laveka eka xona .
Ku se ku hundzile nkarhi lowutsongo himpfhuka xa swona .
A swi na nxungeto eka ku thoriwa .
Xikombelo xa khoramu ku va yi tumbuluxiwa xi ariwile .
Kuna levhele ya le henhla yo tekela ehansi vamanana va xifundzankulu .
Leswi swi fanele swi landzeriwa hi tindlela leti nga endlekaka .
Ku hundzisiwa ka mali eka matiko ma le handle .
Ndzi kombela u yimelela u vulavula .
Mhaka ya vumbirhi yi mayelana na nkoka wa mitirho .
Hambiswiritano , hi ni nkoka swinene eka mhaka leyi .
Lexi i xivono lexi ndzi xi boxaka naswona ndzi tshemba leswaku hi ta xi fikelela .
Tinhlengeletano ta Huvo
Nkarhi hi wona leswaku mitwanano yo tivikana yi fikeleriwa .
Vatirhi va ta landzelela swiyimo leswi amukelekaka .
Nkarhi hinkwawo mfumo wu ringeta ku fikelela nkoka wa vaaki .
Vamahungu hinkwavo va rhambiwile ku nghenela hi ndlela leyi landzelaka :
Ndzi tshembha leswaku nongonoko lowu wu ta fikelela swilo swo hlaya .
A ndzi tivi loko ku ri ku sweswo swi ta tirha .
Endlelo ra ntlheriso wa xibalo ku fanele ku tekeriwa enhlokweni :
Yaleyo hakunene i mhaka ya nkoka mayelana na lexi .
Leri i goza ro sungula ra nkoka loko ku karhi ku endliwa swo karhi .
Leswi hileswi nhluvukiso wa ximunhu ku nga swona hinkwaswo .
Swa olova ku bindzula hi la kukulu .
Swi ta va swi ri na nkoka eka xiviko lexi .
Ku nga vi kona ka yena i xitiyisiso xa leswaku hi le ku tekeni ka goza .
Ndza tshemba ndzi ni vuxokoxoko byo ringanela ku nyika mpfumelelo lowu .
I mhaka ya leswaku hi lava muxaka lowu wa minjhekanjhekisano .
Hambiswiritano , xiyimo xi ta tama xa ha ri ehansi ka nkambisiso .
Ndzi lava ku vona leswi swi nghenisiwe eka makanelwa .
Ku na swiphemu swinharhu leswi swi faneleke ku langutisisiwa laha .
Khabinete yi pasisile ku kandziyisiwa ka Nawumbisi wa Mindyangu leswaku vanhu va nyika swibumabumelo .
Hakunene ntirho wa wena wa nonoha swinene .
Maendlelo
Eka mina leswi hi ntiyiso i xiphiqo .
Namuntlha hi nga vona mimbuyelo ya ntirho wa hina .
Tanihi sweswo , ndzi anakanya leswaku mhaka leyi yi lulamisiwa .
Foramu leyi vumbiweke hi swirho hinkwaswo swa vandla wo karhi leswi tirhaka eka xiyenge xa swa tipolitiki , tanihi huvo ya muganga .
Ndzi tsakela ku nyika swivangelo swimbirhi swa leswi .
I incini timhakankulu ta xiviko xa mina ?
Milandzu leyi a yi tekiwi tani hi milandzu ya khale .
Swa tikomba timfanelo leta ikhonomi , vaaki na mfuwo ti na nkoka .
Hikwalaho , ntlakuko lowukulu eka nseketelo wa timali wa laveka .
Mi nge ndzi swi pimanisa .
Eka mbango lowu na wona , ntwanano wu na nkoka swonghasi .
Hikokwalaho i swa nkoka .
Ndzi boxile vatirhisani va swa vutomi .
Leswi swi nga ha vanga hi swipimelo swo tika swa ikhonomi .
Hikwalaho ka yini xi laveka ?
Vatirhi va tala ku kumeka va hlwerile ku fika entirhweni kumbe va tekile nkarhi wa ku ya humula .
A hi ri karhi hi rindzerile ku ringana nkarhinyana sweswi .
Swihlawulekisi swa xivumbeko na swa matshamelo ya ndhawu leyi khumbhekaka .
Xana kuna xikongomelo xa ncino ?
Vutivi bya mfumo xikaya .
Ku hambana ku le kwihi ke ?
U fanele ku vuyelela swilo mikarhi yintsanana .
Hikokwalaho ndzi ehleketa ku a hi fanelangi ku kombisa ku pfumala ntokoto laha .
Yaleyo i mhaka ya nkoka yo sungula leyi faneleke ku basisiwa .
Leswi swi vula leswaku a hi boheki ku ta ekhoto ku amukela hakelo .
Hikokwalaho , xihlambanyo xi vile lexi hi pfuneteke swinene ngopfu .
A ri nga ta va , hambiswiritano , siku ra ku tlangela lokukulu .
Hambiswiritano , maendlele lama vekiweke ma fanele ku landzeleriwa .
Eka hina lowu i nhlengeletano wa vanghana na vatirhisani .
Xana a nga va a vula yini hi sweswo ?
I yini switandzhaku swa leswi ?
A ku na xivangelo xo pfumala ku endla leswi faneleke .
Ku hluvukisiwa ka swivutiso
Nongonoko hi wun'wana wa minongonoko leyikulu ya dyondzo etikweni .
Ku na xin'wana , hambiswiritano , lexi nge amukeleki
Hi laha naswona hi ku rhandza ngopfu .
Leswi swi fanele ku cinca .
Ku tsandzeka ku vulavurisana swi ta vanga leswaku ku va ni ku tsandzeka .
Hi mi kombele leswaku mi hahisa mujeko eka Khapu ya Misava .
Swiyenge hinkwaswo leswi nga na ku tsakela leswi nga khumbhekaka hi nawu swi fanele ku nghenelela eka njhekanjhekisano lowu .
Ku tirhisa swidzidziharisi i xiphiqo lexikulu exikolweni xa n'wina .
Hikokwalaho i swa nkoka ku ka u nga lahlekeriwi hi xikongomelo .
Mfumo wu tekela ngopfu vanhu enhlokweni eka ku yisa emahlweni nhluvukiso wa Nawumbisi .
Matimba ya kona laha sweswi .
Projeke leyi yi languteriwa ku hetisiwa ehansi ka malembe manharhu .
Hambiswiritano , u nga ha nyika minkumbetelo yo karhi .
Pfumala nkateko , xiviko a xi lulamisi timhaka leti .
Hi tlhela hi teka ndhawu ya vurimi .
Lembe leri taka hi ta va na mihlawulo ya mfumo wa miganga .
I swa nkoka ku lemuka leswaku Nawumbisi a hi murhi wo antswisa matirhelo .
Kambe a yi fanelanga ku tirhisiwa tanihi vumbhoni bya laha munhu a a ri kona .
Swi laveni .
Hi ya emahlweni hi humelerisa leswi hi swi tshembiseke.
I munghana wa yena .
Mitlhontlho leyi hi nga na yona tanihi mfumo eka mhaka leyi i :
Lexi i xibedlhele xa wena xintshwa .
Swiboho swi tekiwaka hi ndlela ya xidemokirasi na ku va erivaleni loko ku ri na ku teka xiave loku tirhaka ka lava nga na xiave hinkwavo va nkoka .
Swi le rivaleni leswaku hi khutaziwa hi miehleketo leyi hi yi kumaka .
Kungu ra Nhluvukiso leri Pfanganisiweke ra masipala wa ka n'wina
Hi lava ku kambela ndzima leyi hi yi endleke mayelana na leswi .
Tinhlengeletano ti khomiwile ku fika Ndzati .
Hi ku xixima , tshalatshala ro vulavurisana i nkoka lowukulu .
Ndzi va nkhensa ku suka etshakwini ra mbilu ya mina .
Hi huma ekule na endlelo leri sweswi swi hi nyika khume ra malembe hi ri karhi hi vutisisa .
Swi lulamile , leswi swi hi tisa emakumu ka mbhurisano wa hina .
I nkarhi wa swona wo hela .
Hi tivisiwile hi xiyimo .
Tirhisa papila ra fomula ku hlamula papila leri ra swivutiso .
Hikokwalaho ka yini ku tirhisiwa tinxaka to tala ta swa mahungu ?
I siku ra matimu .
I xikongomelo xa tsalwa ro pholisi ku vona leswaku leswi swa humelela .
Lowu i ntlhontlho eka hina hinkwerhu .
Ntirho ( wa nkarhi wo koma na nkarhi wo leha )  .
Hi na swivutiso swo tala leswi nga yimela tinhlamulo .
Kwalaho a swi nga ta endliwa swi kumeka eku sunguleni .
Swi khome swihlambanyo swo hlaya swa nkoka .
Ku hambana na leswi vuriweke , ku fika sweswi hi hina a hi ri na hiseko .
U nga ndzi endli .
Ntlawa wa mina a wu kaneti hi ku angarhela eneji ya nyutliliya .
Swirho swa vatirhi
Ku tlakusiwa ka swiendlo sweswo i xirhangana .
Ndzi ehleketa kuri mani na mani wa yi seketela .
Hiswona , wolowo i nongonoko wa ku tsakela ka mina .
Maendlele yo hluvukisa thekinoloji na ku hundzisela  .
M na E ka makungu ya xiendlo xa masipala
Loko lexi a ku ri xihoxo , xi lava ku lulamisiwa .
A ku na swo tala leswi faneleke ku engeteriwa laha .
A hi lavi ku va ni magugu .
Ku nge pfuki ku ve na swo tala ku tlula mpimo swa sweswo .
Xo hetelela , rito eka tihakelo .
A ndzi ta va ndzi swi tsakerile ku ku vona u tlherisela ntwanano endzhaku .
Mikarhi yo hetelela yihi kumbe yihi leyi yi nga ta vekiwa , yi ta va mikarhi yo hetelela leyi yi vekiwaka hi endlelo .
KU TEKA MAKANELWA I XIPHEMU XA NKOKA no va xiphemu xo hetisisa xa ku teka xiave eka matirhele lama hanyaka ya komiti .
Hambiswiritano , leswi a swi nga ri tano .
A ndzi va vutisi .
Eka ntila wo sungula , tiwadi leti ti nga si nghenisaka tifomo ta tona ta mbuyelo ti fanele ku boxiwa .
Hikokwalaho , eka mhaka leyi , hi na swikongomelo swimbirhi .
A swi nga ta koteka ku xaxameta hinkwawo matiko lama khumbekaka .
I ntsako lowukulu eka mina ku va na n'wina enkarhini lowu wa vhiki ra matimu .
I ndhawu ya marungula .
Leswi swi ya emahlweni swi tlakusa xihatla xa ku laveka ka hundzuko .
Matikhomele ya swirho
Hikokwalaho , na xona xi fanele ku fikelela matsalwa .
Xikongomelo lexi xi avelaniwa na hi xiviko lexi nga mahlweni ka hina namuntlha ,
Va hatlile va lahlekeriwa hi ntsakelo hi nkarhi lowu se a ku andlariwa timhaka leti khomeke mianakanyo ya xiyimo xa le henhla swinene kutani va tshika khoso .
Ndzi ta va laha handle ka ku kanakana .
Va swi kota ku :
Xikombiso :
Hikokwalaho hi ta vhotela ku kanetana na xiviko lexi .
Leswi swi ta va maendlelo yo nonoha swinene hakunene .
Ina , naswona va sungurile ku endla tano .
Hilaha ndzi nga vula hakona le ndzhaku , se hi swi endlile leswi .
Xi vula leswaku a swi koteki ku endla xilo xihi kumbe xihi .
Vuxokoxoko byo helela laha hansi .
Nawumbisi wu tshamisa sweswo eka ntirho lowu tekiweke eka nhlawulo .
Ku na tidyondzo to tala leti ti faneleke ku dyondziwa ku suka eka nkarhi lowu nga hundza wa mfumo wa ndzeriso .
Swa tika ku hlamusela theme ra " mutsundzuxi "  .
Xitatimende xa swipimelo swa xinawu leswi faneleke kumbe timhaka .
Vuhlanganisi i mhaka ya nkoka emugangeni .
Leswi swi tlhela swi tirha eka ku lawula ku hlangana ka tikhampani .
Hi ndlela leyi , lowu i njhekanjhekisano lowu pfunaka .
Kambe hi hlulekile .
Ndzi vhota ndzi hambana na xiviko lexi hi swivangelo swo tala .
Swo tala swa swona swi huma ematikweni .
Lexi xi fanele ku hlamuriwa .
Ndzi ehleketa kuri swi tano !
Ndzi vula kuri , i yini ?
Hi twananile leswaku hi ta tirhana na mhaka leyi ku sukela namuntlha .
Swiphiqo swikulukumba swa mbango swa makhombo ni nghozi
Kuna ntshembho leswaku swi nga kaneriwa hi xihatla .
Hundzuluxa ndzima kumbe nkucetelo wa nawu lowu nga kona .
Mahetelelo ya mitwanano
Hi nga ka hi nga ki naswona hi nga ka hi nga swi lavi ku swi endla .
Makungu yo simeka manyikelo ya vukorhokeri
Migingiriko
Kambe mi nge vuli leswaku sweswo swi nga ka swi nga endliwi !
A ndzi tivi leswaku ku vhoteriwa yini laha .
Nkoka lowukulu wa mali leyi wu le rivaleni .
Swi tlhele swi aviwa , leswi swi nga mhaka ya nkoka .
Timhaka leti nga ta langutisiwa ti nga katsa leti landzelaka :
Swiyenge swinharhu i :
Vavanuna va wu twile mphikizano .
Tiva leswaku a swi ri kahle .
A ndzi ri karhi ndzi hlamala hilaha ku humelela lokukulu ku endliweke hakona .
Lexi a hi xinene .
Kambe leswi a hi yona mhakankulu ya nkoka .
Sweswo hakunene i xiphiqo lexikulu eka hina .
Namuntlha ku antswa ku tlula tolo , naswona mundzuku u ta tlula namuntlha .
Hi le kule swinene ku suka eka swona .
Xihlovo xa swa timali
Ku na mitlhontlho yo tala leyi hi langutaneke na yona eku antswiseni ka vukorhokeri bya swa rihanyo bya le makaya .
Hi tshembha leswaku leri i goza ra nkoka .
Kwalaho na kona , ku vile na ku tinyiketa ku tlhela ku amukeriwa xihlambanyo .
A va endli nchumu handle ko tumbeta xiyimo xa swilo swa ntiyiso .
Ku tirhela tiko ra wena hi ku tinyiketela na ku tshembheka leswi hiswona hi swi kombelaka .
Loko ndzi huma exikolweni , vaaki a va ku langutela ku ya eyunivhesiti .
Ku na swo tala swi nga ta endliwa ku nga ri khale .
Mimbuyelo leyi languteriweke ya nongonoko :
Tinhlayo ta vona ti lawuriwa ku ya hi swilaveko na swiyimo swa xifundza xin'wana na xin'wana .
A kuri nkateko ku tirha eka komiti ya wena .
Swi fanele ku endliwa hi ku hatlisa ku tlula sweswo .
Hi na vutihlamuleri byo karhi bya nkwetlembetano wolowo .
Swiphiqo swa masungulo swi tama swa ha ri kona .
Naswona lexi a xi fanelangi .
Xikombiso xa xa migingiriko ya nkatsano wa vurhangeri
Rivilo ro hundzula ri fanele ku hatlisisiwa .
Tsala nakambe xivulwa lexi landzelaka eka nkarhi wa sweswi :
Hi nga humelela eka ku kondletela ku rhula emisaveni .
Lavisisa swivangelo leswi yiseke eka swiyimo swo hambana eka miganga .
U ta tlhela u va na vutihlamuleri byo tala eka xona .
A ndzi nga ngheni eka mhaka ya swiwelo laha .
Nhlengeletano yo dyondzisa / ya vutsundzuxi
Magoza ma fanele ku landzela .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi lava ku hundzisa mahungu lama faneleke hi xihatla .
Emisaveni hinkwayo bindzu ra swa mimovha ri le hansi ka ntshikelelo .
Nkanerisano wu karhi wu ya emahlweni .
Hi tshemba leswaku leswi hi swona swiringanyeto swa nkoka ku tlula hinkwaswo .
Vavasati , va na nkoka swinene wo nghenelela eka vutomi bya vona bya masiku hinkwawo .
Xana u vile ni mhaka ya nkoka leyi u nga ha yi tlhelelaka hi ku hetiseka ?
Vutshembeki bya kayivela .
Lexo i xirilo xa mina .
Hi le xikarhi ka Malembe ya Vuxokoxoko .
Ku hambana eka mikanerisano eka swa vurimi yi ya emahlweni .
A ndzi tivi loko u nga endla ku olovisa leswi .
I swa nkoka leswaku hi nga katsi moya wa ntirhisano tanihi leswi wu kumekaka eka Tsalwa ra Timfanelo .
Ya nyika ndlela yo pima loko swikongomelo swi fikeleriwile .
Leswi hi swona swi tirhisiwaka ku hlamusela leswi swirimiwa swi tumbulukaka kona exifundzeni xolexo .
Hikokwalaho , hi fanele ku va emahlweni mayelana na swa nhluvukiso .
Mhaka ya mina yo hetelela hi leyi .
Mawuwani
Hi fanele ku kota ku angula eka ntlhontlho wolowo .
Minhlangano ya vatirhi eka vumaki ku tshembhela eka ntwela vusiwana hi Holobye wa Vatirhi .
Lexi a hi xona xivono xa vumundzuku bya hina .
Swikongomelo leswi swi katsa :
Mbuyelo wa nhlawulo ;
Xa vumbirhi , mhaka ya ku lebula .
Ndza tshemba sweswo swi ta twisiseka .
Tindzawulo ti komberiwile ku hlela matirhelo ya tona .
Mbuyelo wa ntirho hinkwawo wu kombisa leswaku :
Ku engetela kwalaho ku va kona ka muako exikarhi ka doroba swi endle leswaku wu fikeleleka hi ku olova tiejensi ta nhluvukiso na vaaki va muganga .
Xana sweswo swi vula leswaku leswi hinkwaswo i mahungu lamanene ?
n'walungu na Dzonga
Dyondzo na nhluvukiso wa swikili , hi ntiyiso wo helela , swi humelela ko tala .
Hakunene ku na swo tala leswi a swi nga ha endliwa .
Mi nge ndzi vula leswi : a hi na xiphiqo .
Ndzi endle tano naswona ndzi endla tano nakambe .
Leswi hi leswi xinawana xi lavaka ku endla swona .
Khanselara wa wadi i mutshamaxitulu wa komiti .
Pholisi a fanele kuva yi hangalasiwile lembe leri nga hundza .
Hi langutanile na swivangelo swimbirhi .
Hi wahi mavonelo ya wena hi sweswo ?
A ku na xivangelo xo hikwalaho ka yini swi fanele ku va tano .
A ku kali ku laveka nchumu eka mimfumo ya swiyimo swo hambanahambana .
Hinkwaswo leswi i vutihlamuleri bya wena , i ndzhwalo wa hina .
Mfumo wu na ntirho wa nkoka ku wu endla ku vona leswaku hi aka mundzuku wa kahle .
A hi vanga ni nkateko wa ku swi hundzuluxa .
A hi va ngi na nkateko wo swi cinca .
Leri i hungu leri a ndzi ta rhandza ku ri hundzisa .
Hinkwaswo leswi swi va leswinene eka muxavi .
Ku vuriwile leswaku vusweti i muxaka wo tika wa madzolonga ehenhla ka ximunhu .
Ku vumba maqhinga
I xitoloveto xo olova .
Sweswo hakunenenene hi leswi ndzi navelaka ku swi vona .
Ndzi tlhela ndzi khensa eka lavaya va andlaleke ku cinca .
Hlamusela mhaka leyi landzelaka :
Mavito ya swirho swa komiti leswi kombeleke ku ka swi nga ngheneli nhlengeletano / leswi a swi nga ri kona .
Nseketelo wa mavandla ya tipolitiki
Tshunxeko ku suka eka xilaveko ;
Sweswo a hi ndlela ya ku ololoxa xiphiqo lexi .
Ndzi swi teka ingaku ma xi tiva xiphiqo lexi .
Ku tiyimisela eka ku fambafamba .
Magoza ya milawu ya nga va ntsena nseketelo eka ndhawu leyi .
Ku hundza kwalaho , hi lava ku antswisa ntirhisano eka nhluvukiso wa thekinoloji .
Swi pfulekele swa bindzu
Hi ta khatsa ndzima .
Handle ka leswi , ku ve na swisolo swi nga ri swingani .
Mhaka ya vunharhu naswona yo hetelela : xana hi lava yini ?
Ntirho wo sivela xihlawuhlawu wu yimile .
Nakambe loko hi boxa miehleketo hi swi endla hi ndlela yo karhi .
Leyi a hi mhaka yo tiya ya mbhurisano hi ku vona ka mina .
Swi na nkhumbo wo karhi eka khampani .
Kambe ndzi ta komisa .
Hi fanele ku tirhana ni ku hambana loku ko anama swinene ka nhluvukiso .
A ndzi ta ku kombela ku langutisa eka mhaka leyi hi xihatla .
Swi komberiwile leswaku xiviko lexi xi tlheriseriwa endzhaku .
Hi nga langutela eka vona , kambe hi nga endla yini loko hi va nyikile tindhawu ?
Ndzi ehleketa ku ri i mahungu ya kahle eka vatirhisi hinkwavo .
Leswi hinkwaswo i swiphiqo leswi swa ha faneleke ku ahluriwa .
Hikokwalaho hi vhota .
Leswi hi swi hlamuserile eka ku cinca ka hina ka vumbirhi .
Xitsundzuxo xa ajenda xi nga ka xi nga khumbeki .
Hlamusela timhaka leti landzelaka :
Vukorhokeri hi byona ku humelela ka hina .
Eka leswi kanetanaka na swona , hi fanele ku khomelela eka mhaka leyi tiyeke mikarhi hinkwayo .
Kambe swi pfuxa xiphiqo .
Kumbexana xa chava .
A hi nge pfuki hi kotile ku endla sweswo .
Swivutiso hinkwaswo eka xiyenge lexi swi fanele ku tatiwa .
Xa vunharhu , xa swivangelo swa tipolitiki .
Leswi nga rhanga hi xona xivangelo xa vhoti ya hina .
Mi tirhe kahle vatirhikulorhi !
Ndza tsaka leswaku va tsakile .
I xikombiso xo biha eka tiko leriya .
Swi na nkoka leswaku hi sirhelela timfanelo leti ta ximunhu .
Mfumo wa vuswikoti na nhluvuko
Rihanyo ri fanele ku tisiwa emahlweni eka mhaka leyi .
Leswi hileswi ndzivalelano wu nga swona .
Hi kwihi ku tiyimisela ka mfumo wa hina eka leswi ?
Ndzi nga kucetela leswi .
Ndzi ta boxa ntsena swimbirhi swa swona .
Vuxokoxoko bya ntlangu lowu byi yimile hi ndlela leyi :
Kambe a hi fanele ku humesa swiboho leswi faneleke eka leswi .
Kambe ku na swo tala ku hundza sweswo ku vilerisiwa hi mayelana na swona .
Xikongomelo xa hina i nhlayiseko wa swakudya .
A ndzi ri tivi swinene theme leri .
Ku na swivutiso swa ntlhanu a ndzi ta tsakela ku mi vutisa .
Hi ta yimela ku nghenelela ka wena .
Nsivelo i xiphemu xa masungulo xa hunguto wa nxungeto .
Xana ku na xiphiqo xa nkoka eka mhaka leyi .
Leyi i mhaka leyi ndzi tshembeka ku va yi fambelana .
Kambe , a hi si tshunxeka eka ntshikelelo wa swa ikhonomi na rimbewu .
Tiko ra hina ri le kusuhi ni ku humelela lokukulu .
Leswi a hi hanyelo leri fanelaka muofisiri wihi na wihi eka vandla ra maphorisa .
Ntsariso wa yuniti .
Handle ka wena , leswi a swi nga ta koteka .
Nkitsinkitsi lowu wa ntshembo hi ntiyiso i ntlhontlho .
Hinkwaswo swi le mavokweni ya hina , ku vula holobye .
Hambiswiritano , hi nga ka hi nga yimi eka leswi .
Ndzi tsakela ku tshaha marito yo karhi eka wena .
Leyi a hi mhaka ya ku hambana ka madyondziselo .
Lexi hi xi kanelaka sweswi i gezi .
Ndzi ehleketa leswaku hi fikelerile xikongomelo lexi .
Dyondzo ya kona i ya nkoka swinene eka hina .
Hlamusela rito ra nawu wo lawula swibalo .
Ti tumbuluxiwile naswona ti le ku tirheni .
Kutani andzi nga ku nyiki nkarhi wa xivutiso xolexo .
Vona xikombiso lexi nga laha hansi .
Yena u vula swona hakunene na yena .
Kumbexana hi nga vumba swikhenso eka vanhu ku lawula vutomi bya vona .
Endzhaku ka sweswo , hi pfumerile leswaku leswi swi ta herisiwa .
Hi ku engetela , ku ve na timhaka to tala ta tihanyi .
Masipala a nga mi nyika mahungu ya swilo swo fana na mitlawa ya malembe .
Ntirho hinkwawo wu fanele ku endliwa ehansi ka vulanguteri bya mudyondzisi .
Swikambelo swa yena swo nyupela swi fambe kahle , ku fikela sweswi , hinkwaswo swi famba kahle .
Mpfapfarhuto wa maendlelo ya mahungu na thekinoloji ya vuhlanganisi wu humesiwile .
nhlangano na vaaki
Ndzi ta tsakela ku twa tihlamulo eka swivutiso leswi .
Leswi swi languteriwile tanihi ku cinca ka vito ku nga bohana no va mhaka yo tika .
Va tiyisile .
Ha khensa Mufambisi wa Phurogireme ku nyikiwa nkarhi lowu .
Hakunene , ku hava loyi a seketelaka ku kamberiwa ka swiharhi .
Ina , ndzi lava ku vona hilaha xi nga ta famba hakona , kambe sweswi a ndzi nga swi koti .
Vadyondzisi va tala ku tivona nandzu , kambe a va fanelangi ku tisola .
Tithekinoloji toleto a ti tali ku kumeka eka timakete ta mfikelelo wa mahala .
Pholisi ya hina yi dinga ku va leyi paluxaka vutlhari swinene .
Ndzulamiso wa endlelo
U yile emahlweni ku vula leswaku :
Matimba yo nghena
Swi landzelelana hi ndlela leyi .
A swi olovi kambe hi nga swi endla .
Vunyingi bya ku hambana byi vile kona .
Tisenthara ta ku Humelela ka le henhla
Emahetelelweni , lembe ri le ku heleni .
Vayimeri va mitlawa hinkwayo ya tipolotiki yi katsiwile .
Hi lava leswaku vavasati vo tala va va na xiave eka ku teka swiboho .
Naswona ku nga va na ku hlangana na migingiriko leyi landzelaka leyi yaka emahlweni :
Ndzi na xivilelo lexi ndzi nga ta xi nyika Holobye .
Projeke ya hina a yo va hava swiphiqo swa yona .
Tanihilaha hi vulaka hakona , xiphemu xo ka xi nga twisiseki xi tumbele eka vuxokoxoko .
Ku engetela eka leswi , leyi i miehleketo yo hoxeka leswaku votala va MaAfrika Dzonga va twisisa Xinghezi .
A hi le ka pfhumba ra nhlawulo laha .
Xiviko xexo xi ta tlhela xi langutisa eka vumundzuku .
Sisiteme ya xiporo i xikombiso lexi hetisekeke xa leswi .
Hlamusela rito ra nkunguhato wa swa makete .
Xa vunharhu na xo hetelela , a hi fanelanga ku chava ku pfuna .
Ndzi nga mi nyika swikombiso swimbirhi ku kombisa mhaka leyi .
Tiqingho leti ti ta hlanganisiwa .
I ndlela yo va vaaka-tiko va humesa mavonelo ya vona mayelana ni tiphurogireme leti .
A hi vulavuleni hi vutihlamuleri .
Swivulavuri hinkwaswo a swi navela leswi .
Leswi swi ta endla leswaku lava nga ni matimba ku :
I swa nkoka leswaku migingiriko ya hina yi nga cinci .
Handle ka leswi nga humelela , a hi nge nghenisi xandla hinkwerhu .
Lowu i nawu wa nkoka wo hlamarisa .
I swa nkoka leswaku hi cinca mahanyelo ya vanhu lava fambisaka ntungu .
A hi nga ta vhotela hikokwalaho xiviko lexi .
Buku leyi yi tumbuluxiwile tanihi xiletelo xa :
Milawu na Vutihlamuleri bya Tikomiti ta Tiwadi
Angulo wa hina eka xona wu fanele ku simekiwa
Ndzi kholwa leswaku hi fanele ku sivela sweswo hi nkarhi .
Xana wa xi tiva lexi , ntiko ?
Mhaka ya mina ya vumbirhi yi fambelana na ku xavisa makete wa le ndzeni .
Ha khensa eka xirhambo xo burisana na foramu leyi .
ku tirhisa leswi faneleke
Timhaka letintshwa xik . Xiviko mayelana na xiyimo xa tiphurojeke na tiphotifoliyo
Ku hambana ka mifuwo ku na nkoka , naswona ku le hansi ka nxungeto .
U hi susumeta ku endla tano .
Ku onhiwa ka nawu wa vumunhu ka misava hinkwayo swi ya swi ri karhi swi andza ku va mhaka leyi toloveriweke .
Hi fanele ku tlakusa mitirho eka tindhawu ta le makaya .
Xiphiqo xin'wana i mhaka yo letela ndlela ya swikepe kumbe swihahampfhuka .
Mpfampfarhuto wa nawu wu tava masungulo ya ku tihlanganisa ku ya emahlweni kona eka mfumo .
Mintirhisano ya xivandla yo ka yi ngari ya mfumo yi lava ku hlohloteriwa kuri ku kota ku humelerisa ku tiyimisela ka hina .
Xana hi nga dyondza yini eka nhenha leyi nga tisa ku cinca ka eka hina ?
Vadyondzi na vanghana .
Nkoka wa nhlengeletano .
Va na mfanelo yo tiva leswi tanihi vanhu .
Mafambiselo ya phurojeke na masimekelo .
Switsongo hi swona hi nga byeriwa swona .
Hi fanele ku khoma leswi sweswi na ku va ro hetelela .
Kambe i maendlelo yo tika swinene ntsena lama kongomisaka eka mintokoto yo navetisa swinene .
A hi kanakani kuya emahlweni hi lava ku khanseriwa .
Hi lava vuhlayisi bya ku rhula bya matiko hinkwawo .
Kambe hi fanele ku tivutisa loko leswi swi ringanerile .
Ha byi lava naswona ntirho i wa kahle swinene .
Tirhisa swivumbeko leswi nga kombisiwa eka nxaxamelo ku rhekhoda mahungu .
Tihakelo leti kongomeke tiendliwa eka swikweleti leswi kumekeke eka swibalo leswi tshamiseke .
Ndzi ta kanela na vona eka timhaka hinkwato leti khumbhekaka .
Vaaki na vanakulobye eka pholisi ya xifundzatsongo . .  .
Hi ta kambisisa timhaka leti na tona .
Swivangelo swa vusweti swi tele swinene naswona swi tikombisa hi tindlela to hambana .
Leswi swi vangile vangwa hi ku landza vuswikoti byo ahlula swiphiqo .
Ndzi mi navelela swa kahle no humelela eka minkanerisano ya n'wina .
Ngopfungopfu , misava yi le ku cinceni .
Sisiteme leyi nga kona yi nga antswisiwa , hi ku hlamuseriwa swi ku tlangandla erivaleni , ka vutihlamuleri eka swivandla swa tindlu , mati , nkululo , gezi na vutleketli bya vaaki .
Sweswo hi leswi hi swona swi endlaka hi va na samiti leyi .
Kutani hikokwalaho ka yini hi lava ku ya emahlweni na nhlanganiso .
Leswo na swona swi lulamile .
Leswi swi fikeleriwile hi Ndzati .
Huma endleleni ya vona !
TIMFANELO SWA XINAWU NA XIMUNHU
Ndhawu leyi yi fanele ku va ekule na laha ku lulamiseriwaka swakudya kona .
Ku cinca loku humelelaka hi ku famba ka nkarhi .
Ndzi tshemba eka thekinoloji , naswona ndzi tshemba eka vutumbuluxi .
Vhiki leri hundzeke ri vile ni tlhelo leri nga ri ki kahle eka vumaki bya mathekisi .
Lexi xi nga na nkoka sweswi i ku languta emahlweni .
Vathoriwa va wena va fanele ku va va ri na tidokumente leti landzelaka ti lulamile :
Vuxokoxoko bya kungu
Hambiswiritano , a swi fambi ku ya fikela ekule .
Hi rhumele xikombiso eku sunguleni .
Swi nga antswa ku tirhisiwa swilo leswi tolovelekeke na ku va kona .
Tivisa swivandla leswi lavaka ku antswisiwa eka swirho swa vatirhi leswi nga na vutihlamuleri byolebyo .
Leswi hi swi endlile endzhaku ko hetisisa leswaku tiko ri fikelele ntshamiseko wa mabindzu matsongo .
Bali i goza ro karhi - a swi kanakanisi sweswo .
rihanyo na dyondzo
Lexi i xivangelo lexi hi nga na xona exikarhi ka xitoko xa xibedlhele xa kahle etikweni leri .
U tava na mfanelo wo tiva .
Swiringanyeto eka wili leyi swi ta tisiwa eka mina emakumu ka Khotavuxika .
Lexi hakunene xi na xivangelo xo tivikana .
Swi tlhela swi va ndlela ya ku pfuxelela tiikhonomi ta hina .
Xiboho xa hina xi le rivaleni .
swi fanele ku xavisiwa
Xilaveko xo komba vumbhoni hi ndlela yeleyo xi ta tlheriseriwa endzhaku .
Nkarhi wa theme ya hofisi ku katsa ku paluxiwa ka swirho swa bodo .
Ndlela leyi hi tirhaka hi yona i mbuyelo wa maendlelo ya khale .
Ku longoloxa a swi nge tekiwi tanihi ku pasisiwa ka muxaka wihi kumbe wihi .
Eka mhaka leyi , xiviko xi tshamisekile hi ku hetiseka .
Swibumabumelo swa vona hi swona swi vumbeke kungu leri .
Holo ya vaaki yi akiwile na yona .
Ndhawu ya tiveka .
I incini xi nga endliwaka ku antswisa xiyimo lexi ?
Muviki wa hina u tsakela ku engetela marito lamatsongo .
Ku na swilo swo ka swi nga twisiseki eka Buku ya hina ya Milawu leswi faneleke ku susiwa .
Hlayela matimba laya tirhisiwaka loko ntirho wu endliwa .
Xo hetelela , a ndzi ta tsakela ku cincela eka vuxaka bya le handle .
Swikili swa laveka , naswona swi kumeka njhani ;
Ku pfumala matimba hi vanhwana
Hi tshemba leswaku swi ta tisa ku ololoxa kuntshwa ku cinca maendlelo na mahanyelo .
Ku na tindlela timbirhi to endla leswi .
Vuxokoxoko bya muholo byi kumiwile :
Ku nghenelela ka le xikarhi i ka :
Swi tano na le ka nhlanganiso wa tirhekhodo ta swa maphorisa .
Ntshikelelo wu fanele ku vekiwa eka tlhelo ro kongoma .
Kungu leri i goza ro tsakisa eka tlhelo rolero .
I mhaka yo tiveka leswaku ntungu wu khumbha muganga wun'wana na wun'wana .
Vutumbuluxi byi huma eka swona .
Naswona , hi lava ku ya emahlweni hi tirha eka mapfhumba yo fana na wona .
D ya xidemokirasi na n'wangulano .
A hi leswaku a va rhandzi mitirho ya vona , loko swi ri tano , va nyangatsekile ?
Mfikelelo eka dyondzo ya le henhla
Hlamusela nkoka wa ku hlayisa tiphayiphi ti basile na ku oma .
Xiviko lexi xi tlhela xi tekela nhlokweni nxaviso wa kahle .
Swi kunguhata mpimanyeto wa le xikarhi wa swivumbeko swa ku hundzuluxiwa .
Hikokwalaho swi le rivaleni leswaku xin'wana xo engetela xi fanele ku endliwa .
Malembe ya kaye i nkarhi wo koma eka vutomi bya rixaka .
A ku na xiphiqo .
Hi lava ku endla xiphemu xa hina .
Sweswo hi leswi hi nga ta hakerisa xiswona varimi va ka hina .
I mani a nga ni vuswikoti bya ku tirha tanihi mbhoni eka rifa ?
Xana swi vula yini leswi hinkwaswo ?
Hi fanele hi sirhelela xidemokrasi xa hina .
Hikokwalaho hi ta seketela xiviko xa yena .
A hi ri karhi hi tekela enhlokweni pholisi ya swa vurimi leyi fanaka .
Kutani leswi ku nga va mhaka ya swa tipolitiki to lava ku kucetela mavonelo ya vanhu .
Ku khomelela nseketelo wa nkoka i vugevenga ehenhla ka vumunhu .
Swi fanele ku olova ku hlaya na ku olova ku twisisa .
Hikwalaho ka yini ku cinca loku ku endliwile ?
I yini lexi yimelaka hi A ?
Ndzi seketela leswi tanihi ku hetisisa nawu .
Ku vuyeleriwa ka mahungu ku tshembiwa leswaku ku ta tshama emiehleketweni ya vona malembe yo hlaya lama ha taka .
I mayelana na swa tipolotiki .
Ndzi amukela xiletelo lexi hi swivangelo swo hlayanyana .
Madzolonga na nyimpi .  .
Kutani , hi pfumerile .
A hi nga ta tshama eka leswi ku emahlweni kambe
Kambe sweswo a hi leswi swi nga hela swi ri xiswona .
Ku hava loyi a nga taka na xitshunxo eka mhaka leyi .
Swi languteriwa hi mani ?
Xi tivisiwile naswona tinhlayo ti kona .
Vurhangeri bya vurhena bya laveka eka matlhelo hinkwawo .
I incini ndlela yo antswa ku tlula hinkwato ya ku endla leswi ?
Dyondzo ya xivumbeko xa nenge .
Kambe a hi fanelanga ntsena ku languta leswo nonoha .
Hambiloko ku ri na sweswo , ndzi na swo swi vula .
Swi le ka hina ku cinca ndlela leyi .
Hikwalaho ka sweswo , ndzi amukela swibumabumelo swa n'wina .
I khombo leswaku swoleswo a swi endliwangi .
Swa laveka swonghasi ku tumbuluxa hi vuntshwa moya wa ntshembo .
Ku ngava ni swivangelo swo hlaya swa ku hambana lokukulu .
Hikokwalaho ndzi tlhela ndzi seketela ku cinca koloko ku tiseke leswi .
Hikokwalaho ka yini a swi amukerile hi ndlela ya malwandle ?
Nawu
A swi nga pfumeleriwi ku hunisa mhaka leyi .
Ku hoxa xandla ka swona eka ndzivalelano swi ve ni swivutiso .
Tikomiti ta tiwadi ti fanele ku va leti nga na xivumbeko xa kahle , ti va na vuswikoti na switirhisiwa leswaku ti ta kota ku humelerisa minongonoko ya tinhlengeletano ta tona na matimba ya vavhoti .
Hikokwalaho , vutihlamuleri bya hina byi le ka ikhonomi na le ka swa vanhu .
Vuhlayiseki bya ngati , tanihilaha hinkwerhu hi tivaka hakona , i bya nkoka ku tlula byihi kumbe byihi .
Xana swi ta swi katsa eka nsusumeto wuntshwa ke ?
Ndzi khensa vuendzi bya n'wina na ntirhisano wa xiyimo xa le henhla .
Hi humelerile swinene eka mhaka leyi .
Yuropo yi le ka nkayakayo , naswona nkayakayo lowu wu tikile .
Eku heteleleni
Xiyenge lexi xi le rivaleni leswaku i vutihlamuleri bya Mfumo .
Ku lwa na ku rhurhela etikweni swi nga ri nawini na swona swa ndzi tsakisa .
Handle ka sweswo , ndzi ta sungula ku nyika nhlamuselo ya mina yo va ku vhotiwa .
Khapu ya misava , a swi kanakanisi , i ntirho lowukulu wo navetisa eka Matimu ya tiko .
Vukona bya makhombo ya rihanyo .
Ku tiyisela ka yena ku hundzuka nghingiriko .
Hi amukela njhekanjhekisano mayelana na mpimo wa malembe .
Khansele leyi vumbiweke hi swirho leswi nga kona , yi ta rhangela nhlengeletano ya Khansele .
Ku fika laha , namuntlha xiyimo xi hambanile .
Swi ringeta ku ololoxa xiphiqo xo nonoha swinene .
Swi sungule malembe yo tala laya hundzeke naswona swi taya emahlweni eka vumundzuku .
Ku dyondza loku nga riki ka mafundza hakunenenene hi leswi lexi xi nga mayelana na kona .
Ndzi ta tsakela ku hluvulela xihuku na eka muteki wa mahungu .
Hambiswiritano , sweswo a swi vuli leswaku nkarhi hinkwawo ku tava na mati yo tala .
Kambe laha nakona hi fanele ku tshembheka .
Ndzi vile ni nhlengeletano na yena .
Xana yi na ntikelo wihi eka wadi ?
Ina , xivutiso lexi i xa vukheta swinene .
Ku hlamusela vutihlamuleri byi ku tlangandla erivaleni
Hambi ko humelela yini , swi katsiwile eka xiviko lexi tsariweke .
Mi nge ndzi sungula hi ku ringanisa mipimo yo avela masi .
Hi ku engetela xi na swikongomelo swimbirhi leswi landzelaka :
Leswi landzelaka i tinhlamuselo ta tiphurojeke leti :
Hikokwalaho ka yini swi ri na nkoka ku tumbuluxa xiviko lexi ?
Lexi hikwalaho i xivandla xa nkoka xo va hi tirhana na xona .
Leswi swi katsa swidyondzeki leswi tirhaka ehandle ka matiko ya swona .
Lowo i ntokoto wa mina .
Leswi na swona swi ve kona hikokwalaho ka vutsundzuxi .
Ndzi navela ku ololoxa mhaka ya swa swinawanawana .
Ri komba swiyenge swa ndzhendzheleko na vutihlamuleri bya xin'wana na xin'wana xa swiyenge swo hambanahambana swa mfumo .
Xihlambanyo xi tlhela xi tshikelela eka xidingo xa hundzuluxo wa ikhonomi .
Hikokwalaho ku na swilo swo tala swi kayivelaka .
Vamasipala va le madorobeni na va muganga va fanele ku tumbuluxa Tikomiti ta Tiwadi .
Lexi hi lexi xi humeleleke .
Tikhopi ta vuhlanganisi byo seketela ti fanele ku katsiwa eka photifoliyo .
A xi nge tali ku wela ehansi loko xi komile .
Lexi hi leswi ku cinca ku khumbaka swona .
Sayina Khodi xidzi ya Matikhomelo na Maendlelo .
Hambiswiritano , miehleketo ya masungulo i ku xixima timfanelo ta ximunhu .
Xiphiqo xa hina hi leswaku ha hlwela ku teka goza .
Ku hava nchumu xo karhata .
Ku lwa na madzolonga i xiphiqo xo tika swinene .
Leswi i xiphemu xa ku cinca ka ximunhu na ikhonomi .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku tlhela hi langutisisa sweswo .
Kambe swi nga ri tano .
Hi xitalo , nhlamulo yi ri , e-e .
Ndzi ehleketa ku ri lexi xi vile xiboho xa vutlhari swinene .
Swi ri swa rixaka ro fana , swi ri na ntumbuluko wo fana , ntsengo , xivumbeko , sw . na sw .
Hi fanele ku lava tindlela letintshwa ta ntirhisano .
Xana ku ehleketiwa yini kahle-kahle eka mhaka leyi ?
Hi ku vona ka mina , lexi xi wela ntsena eka xiyimo xa rixaka .
Mintsengo i :
Ku cinca loku ringanyetiweke ku katsa :
Hi ku landza endlelo , swivandla hinkwaswo swi le ku endleni ka ndzima ya kahle .
Hikokwalaho a swi endleki ku kambela leswi .
Xihlawulekisi lexi a xi tirhani ni vanhu va vutsoniwa .
Xana hi lava ku tlanga xiave hi ndlela yihi kumbe yihi ?
Ndzi lava ku vula ntokoto wa pholisi ya nhluvukiso wa ntirhisano .
Eka vo tala va vona , leswi swi ta vula rifu ro karhi .
Swikoxo leswi swa twala naswona ndzi ta swi seketela .
Tikomiti ta muganga ti tekiwa ku va tihuvo to tsundzuxa ta ku tiyimela hi toxe naswona ti pfumala xihlawuhlawu .
ku fanele ku nyikiwa vumbhoni bya timali hinkwato leti tirhisiweke
Swinene ngopfu !
Switirhisiwa : Tinoti ta khoso
Ku thoriwa loku landzelaka ku endliwile :
Loko swi fanerile , a hi fanele ku nghenisa nomboro ya le hansi swinene ya matiko .
Laha a ku ngheniwi eka mhaka yoleyo .
Tiphini hi siku ra wena .
Naswona vanhu vo hava matimu i vanhu vo hava moya .
Magoza ya nawu yo kongoma ya ta tekiwa eka rimba leri fanaka .
Kambe xana leswi swi olovile ngopfu ku swi endla ?
Ntshikelelo wa matimba eka swikhavisi .
Tsundzuka leswaku leswi hinkwaswo i xiphemu xo tshineta mfumo eka vanhu .
Lulamisela xihumelelo , tanihi nkhuvo wo nyika masagwati , exikolweni xa n'wina .
Varhangeri va hina va kumeka va ri lava nga ha fambelaniki na hanyelo ra ntiyiso .
Hi tlhela hi fanele ku sungula ku vulavula ntiyiso .
Ku hluleka ku hlayisa
Ndzi teka sweswo tanihi gondzo ra kahle ku ri yisa emahlweni .
Hikokwalaho ka xivangelo lexi , ndzi seketerile xiviko lexi .
Kumbexana a swi nga ta koteka ku tirhana na swona havumbirhi .
Leswi swi ta tirhisiwa eka atikili yintshwa .
Hi fanele ku va na milawu leyi bohaka eka xiyenge lexi .
Ndzi n'wi languterile ku endla swona .
Kambe leswi hi swona hi faneleke ku va hi swi fikelela .
Hi tshemba leswaku leswi swi nga fikeleriwa handle ko lehisa .
Ndza twiwa .
XITEJI XA : Nkunguhato wa nsimeko
Ndzi fanele ku mi hlayela swiboho swa komiti ya kona .
Swi tlhela swi tisa mitlhontlho ni swiphiqo swo tala ngopfu
A ta va a swi kotile ku hi byela swo tala .
Hambiswiritano , hi fanele ku lemuka mpimo wa swilo .
Tanihi xitandzhaku , mutirhisi a ta tivisiwa ku antswa .
MALI LEYI TIRHISIWEKE YA XIVIRI
Hikokwalaho ka yini hi nga teki xiboho sweswi ?
Xana hi rini naswona njhani ndzi susaka leswi ngheneke eka xibalo ?
Ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku nkhensa titoloki hinkwato .
Namuntlha , masiku hinkwawo , hi famba hi ya etlhelo rolero .
Ntsena loko hi nga twisisa leswi sweswi na ro hetelela .
Hileswaku ndzi ta kombela ku ri xin'wana na xin'wana xi rhekhodiwa .
Nseketelo wa mali i xiphiqo .
Timhaka leti i timhaka leti va ti kanelaka , hi ku ahlula , ku suka eka swiviko swa maphephahungu .
Matirhele ya vona ya tsakisa .
Ku na miehleketo ya kahle yo tala eka xiviko lexi .
Kombisa mahumeleriselo lama lulameke ya xitirhisiwa xo tiendlela .
A ndzi ehleketi leswaku sweswo a swi ta va xiphiqo .
Ku ni swo tala swinene leswi a ndzi ta swi vula mayelana ni xiviko xa mina .
Lexi a xi hlamarisi .
Ndzi lava ku ringeta ku papalata sweswo .
Ha swi tiva leswaku hi hlawurile ndlela yo tika eka nhluvuko no kula .
Sweswo i switsanana leswi nga ta languteriwa .
Vona va ha xi endla .
Mbuyelo wa phurosese leyi I Tafula ra Nkambelo ra Vufambisi .
Swikolo swi le ka xiyimo xa kahle ku pfala vangwa ra dijitali .
Hambiswiritano , tisisiteme ti hambana kusuka eka tiko ro karhi ku ya eka rin'wana .
Xana tsalwa leri ri nga kumeka kwihi :
Xikongomelo xa nhlengeletano
Ku hava swikolo eka ndhawu leyi .
Swi nga antswisa nkoka wa vutomi
Milawu leyi yi pimanyetiwile leswaku yi tirhisiwa lembe leri hi Palamente .
Ku tlangela swi ta humelela eka :
Eka xiphemu xa hina , hi lava swilo swimbirhi ku humelela .
Languta hi vukheta eka mepe laha hansi .
Ku dyondzisa eka Feyisi ya le Xikarhi .
Xiyimo lexi entiyisweni xi fanele ku fika emakumu .
Milawu yi kona .
A swi endleki .
Entiyisweni , swi na ku hambana ku kulu ko tala .
Leswi swi nga twala swi nga twisiseki , kambe swa endleka .
Loko a byi ri kona , a byi fanele byi kumiwile sweswi .
A ndzi ta rhandza ku nyikiwa leswi fanaka .
Ku na ku humelela ko hlaya loku a hi fanele ku ku amukela .
Ku vumbiwa na mitirho ya tikomiti ku nga bohiwa hi Holobye .
Hi rindzerile nkarhi walowo ku fika .
Nhlayo yo tala ya mitirho yi nga tumbuluxiwa laha .
Kwalaho swilaveko swa eneji swa fana .
I mfularhelo wa ntshunxeko na wa vutomi .
Ku hlawula matikhomelo xik .
Hikokwalaho ka yini , kutani ?
A ndzi kholwi leswaku i dokumente yo hlela .
Xikopu xa xileriso lexi nga kunguhatiwa hakunene xi pimiwile hi ntiyiso .
Hi ta endla leswi hinkwaswo .
Xana hi tirhana njhani na muxaka lowu wa mhaka ?
Ndzi hoyozela muviki eka maendlelo ya yena yo landzelela sisiteme yo karhi na swibumabumelo .
Tirhisa xitirho kahle .
Hi fanele ku sivela mintolovelo yoleyo eka nkarhi lowu taka .
Se loko ndzi nga ri na kaya na vatswari ke ?
Swi hlohlotela na ku pfumelela madzolonga .
Hi nga heta mhaka leyi hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
Hikokwalaho , sweswi hi nga ya emahlweni hi vhota .
Sweswo swi tlhela swi tekeriwa enhlokweni ku suka eka vumbhoni eka milandzu ya khoto yo tala .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swi endliwa hi ndlela yo hambana .
Timfanelo ta ximunhu ta masungulo
A hi languteni eka matimu .
Humelerisa mfanelo wa ndzingano na ku fikelela marungula .
Ndza tshemba leswaku leswi swi ta humela erivaleni .
Ku landzelerisa kahlekahle hi rona rito ra nkoka eka xiringanyeto lexi .
Ririmi hi ku endla
A hi etlelangi .
Ndzi ta heta sweswi .
Ku va na ku tiyimisela ka xiheri i ku khoma rimitsu ra mhaka .
Mfuwo wa yena na hanyelo eka vutomi swa hambana .
Namuntlha hi lava ku yisa emahlweni maendlelo lama ya nkoka .
Vito ra murhangeri kumbe mutshamaxitulu wa nhlengeletano .
Hi swihi leswi nga na vatatana ?
Ku lwisana ka hina na xihlawuhlawu ku vile ku lwisana na Timfanelo ta Ximunhu .
Swa tikomba swi le rivaleni eka mina leswaku sweswo swi tano .
Hambiswiritano , siku a ri fanele ku cinciwa .
I muxaka wa njhani wa mhaka :
Ndzi kanetana na xiyimo lexi .
Ku olovisa ku fikelela eswibedhlele swa swifundzankulu hi ku lulamisa swofamba hi vhiki kusuka ka ndhawu yo karhi ku ya eka masipala
Hi lahlekeriwile hi wanuna wa xiyimo xa le henhla wa ndzhuti .
Kutani a nga ya ekaya .
Vatirhi va boheka ku endliwa va vona vutihlamuleri bya vona .
Ku veka
A ku na loyi a landzelerisaka rihanyo ra vona na vuhlayiseki .
Loko swi ri tano , ku ta va ku ri ku antswa ka le rivaleni .
swa ntivo-misava na mbango
Ndzi ta ringeta ku kombisa sweswo hi ku tirhisa xikombiso .
Khonsepe leyi yi nga hlohloteriwa hi ku tekela nhlokweni nkarhi na nxavo .
Hakelo(Ku suka kwihi )
Ndzi swi vona swi laveka ku vuyela eka nhlokomhaka leyi .
Naswona hi hisekela ku lava cinca hinkwaswo leswi .
Hi lexi nga endlekaka .
Ehansi ka ntwanano lowu , mpfuneto wa swa timali a wu nga ta pfumeleriwa .
Xana nhlokomhaka i incini ?
Ejensi yi nga ha , hi ku pfumeleriwa hi Holobye , amukela minyikelo na swihanano .
Nkarhi wo endla ( ku langutisisa ku sukela eka kungu leri hundzeke )
Nhlangano lowu nga ku fumeni wu tshikelela ku hlanganisiwa ka matimba .
A ndzi ta ku kombela leswaku u seketela leswiya .
Xiletelo xa Thekinoloji ya Xikaya .
Hikwalaho ka yini leswi hi swi endlaka sweswi swiri matimu ?
Ndza tisola , a ndzi swi tivi .
Leswi saleke eka ku tirhisa mali eka swa ximunhu eka mpimanyeto a swi si cinca .
Eka hi swimbirhi , Bodo na Mafambiselo swi fanele ku tlangeriwa .
A hi nga koti ntsena ku endla sweswo , va swirhundzu na va matlhari .
Ndzi kholwa leswaku hi na vutihlamuleri byo karhi mayelana na sweswo .
I swa nkoka eka hina kuva xiphemu xa gingiriko lowu wo pfuxeta ematikweni ya misava .
Kambe a ku na masungulo lawa eka wona ku nga ta tumbuluxiwa switirhisiwa .
I incini xa nkoka hakunene ke ?
U lahliwile emahlweni ka muako .
Ka hari ni timhakankulu emahlweni .
Ku kula a hi makumu hi koxe .
Hambiswiritano leswi swi fanele ku humelela eka rimba leri vekiweke hi pholisi ya rixaka .
Hi fanele ku ya emahlweni hi ku tinyiketela ko engeteleka , ku tiyimisela na ku tiboha .
Phurogireme leyi yi ta katsa :
Ku hava xilaveko xa swiyimo sweswo kuya emahlweni .
Vonelo ra vumbirhi ri mayelana na xiyimo xa nkarhi wa sweswi .
Hlamusela leswi ku vuriwaka swona hi muhlayisi wa vuswikoti ( musirheleri )  .
Ku ya emahlweni eka swivandla leswi swi ta pfuna vatirhisi ematikweni hinkwawo .
Naswona lexi xi na nkoka swinene .
Tidyondzo ti fanele ku dyondziwa ku suka eka khombo leri .
Ina , ndzi tsakela vutirhisani byo ringanana .
Ndzi kombela leswaku hi n'wi khensa na yena .
Kumbe i vanhu lava hi va tivaka .
Hileswaku hi nga ndlandlamuka hi matimba .
Swiphemu leswi faneleke swa xinawana i :
tinhlamulo eka swivutiso
Tindhawu leti ti tava nkongomiso wa nseketelo wa matshalatshala ya nhluvukiso .
Xana muhlovo wu tirha kahle ?
Vuxokoxoko eka xiviko lexi byi vumbiwile matlhelo hinkwawo hi mune wa swiphemu .
Mimfumo yo tala na matiko ya misava swi nyika ntshuxeko wa swa vukhongeri .
I incini xi nga endliwaka ku sivela vonelo leri ?
Ku fanele ku herisiwa mhaka yo hlanganisa mabindzu .
Sweswi hi fanele ku endla leswaku swi tirha hi ku endla kunene .
Xivutiso xo va ntsena hilaha lexi xi faneleke ku fikeleriwa hakona .
Tiawara ta ntirho
Ku ringana mune wa malembe .
Ndzi tsundzuka xin'wana na xin'wana swinene .
Ku na xidingo lexi yaka emahlweni xa dyondzo , nsivelo , nkambelo na vutshunguri .
Yaleyo i mhaka ya nkoka yo sungula leyi a ndzi ta tsakela ku yi nyika .
Hlamusela xikongomelo xa khodi ya matikhomelo .
Hlawula swiangi swa kahle eka xikombelo .
Swiringanyeto leswo rhanga swi katsa :
Ndzi ta ku rhumela leswi swa ntlhanu .
Ku lulamisela kungu ra bindzu i mhaka ya nkoka swinene eka ku hluvuka ka murimi .
Hi wahi magoza laya tekiweke ?
I xiviko xa kahle swinene .
I swo tala eka maendlelo .
Swi le rivaleni , ndzi endla tano .
A hi langutane na ntirho wo nonohwa swinene hakunene .
Wu boxa xilaveko xo va mani na mani a hoxa xandla eka makungu na ku bumabumela matirhelo ya masipala .
Hikokwalaho ndzi ta kombela leswaku xiboho lexi xo hoxeka xi tekeriwa enhlokweni nakambe .
Hi swi vonile leswaku ku tava ni xitereko .
Mo ndzi sungula hi vuxokoxoko byo karhi byo engetela mayelano na ntwanano .
Xiviko lexi i goza ra nkoka ro ya eka ku endla leswaku leswi swi endleka .
Swivangelo nkulo hi leswi landzelaka :
Hi anakanya khwatsi mhaka leyi hi miehleketo leyi pfulekeke .
Mbuyelo lowu wa Dyondzo wu ta tlhela wu lava nkarhi wo tala ku tirhana na wona .
Ndzi fanele ku tshikelela leswaku leri a hi pfhumba ra mfumo ntsena .
Xana hi wahi magoza yo sivela lawa ya faneleke ku tekiwa ?
Hakanyingi vanhu va tala ku papalata munhu , hikuva va nyuma .
Xo hetelela , hi dinga nghenelelo wa hinkwavo lava khumbekaka .
Va lava ku seketela nhlamulo ya vona .
Timbati hinkwato ta tihofisi ti fanele ku tshama ti pfuriwile mikarhi hinkwayo .
Sweswo hakunene i xin'wana xa ku tika lokukulu swonghasi .
Hi fanele ku ya emahlweni hi landzelerisa swivandla leswi nga na swiphiqo leswi nga boxiwa .
Valeteri va lembe :
Laha ka ha riki na madzolonga , tikonkulu ri le ku tirheni hi matimba ku ya ololoxa .
Xavumbirhi , hi ku vona ka mina , ku na ku pfumaleka ka ku nyika .
A hi ehleketi leswaku nkunguhato lowu wu fanerile .
Ndzi ta tsaka ku vulavula hi leswi endzhaku ka swona .
Swi nga endliwa - nakambe , Kapa Vupeladyambu yi nyika xikombiso xa kahle .
Vukorhokeri bya tiambulense bya phurayivhete na byona bya korhokela muganga , ngopfungopfu hi ndlela ya phurayivhete .
Hi fanele ku vona leswaku ku hlanganisiwa exikarhi ka miako na vanhu swa antswisiwa .
Xiviko xo hetelela xa muphakeri xi fanele xi katsa :
Xo sungula xi khumba maendlelo , endlelo na xiboho lexi leteriwaka hi ku hlanganisa switiviwa swo hambanahambana .
Swi le rivaleni leswaku mpimo wa nseketelo wu pfumelela xiyimo lexi fambaka na xona xo endla .
A ndzi ta rhandza ku hoyozela muvutisi .
Kutani hi fanele hi endla leswaku phakeji leyi ya magoza yi va kahle .
Hi fanele eka siku leri hi tsundzuka nkoka wa timfanelo ta ximunhu eka vutomi bya hina .
Ku landzelerisa timali swi dinga ku tikisa milawu .
Hi ku vona ka mina , leswi a swi kongomi hi ku ringana .
Hakunene , ku tlhela ku va na xiphiqo xa mphikizano .
Mitirho , hi ku vona ka mina , i ya nkoka tanihi ntshamiseko wa mixavo .
Lexi i xiyimo xo ka xi nga amukeleki lexi a xi fanele ku susiwa hi xihatla .
Ku sivela ni ku sirhelela eka ndzilo :
Hi fanele hi tirhisana ku endlela leswaku xifundzankulu xa Kapa-Vupeladyambu xi tirhela vanhu va hina hinkwavo .
Eka ndzilekano .
Ndza tshemba leswaku hi fanele ku tshama hi lunghekile .
Hileswaku swi olovile swinene na maendlelo ya le rivaleni .
Hi ta tirha hi nga karhali ku ololoxa xiyimo lexi .
Palamende yi hlamuserile xiyimo xa yona .
Ku hava ku kanakana hi leswi .
Xana ku humelerile yini etindhawini ta ndzavisiso ?
Khumbi ro hambanyisa a ri nga herisi xiphiqo .
I ntirho wa hina ku va hi nga n'wi cukumeti .
Hi hoyozela muviki .
Hi seketela swiboho swa mafundza .
Ku na tindlela to fikelela rhengu ro tano .
Naswona sweswi , swo vava , sweswo aswi lavi ku hlamuseriwa .
Xi vumbiwile ku endla xiyenge xa ntleketlo xi tirhela vanhu .
Swa nyumisa .
Xikombiso xa nkatsano wa vurhangeri bya kungu ra xiendlo
Swa hanya naswona swi ta ya emahlweni swi hanya .
Va swi lava ku vhota , kambe hi siku ra le mahlweninyana .
Leswi hi leswi a ndzi fanele ndzi swi lulamisile ekusunguleni .
Swi na nkoka leswaku hi yisa emahlweni ku seketela xexo .
Yalawo i matikhomelo ya toya .
Yaleyo hi yona mhakankulu ya xiletelo lexi sweswi xi nga laha mahlweni ka hina .
Lexi xi fanele ku tirhisiwa eka tiphurojeke ta ndzingeto .
Mhaka ya mina ya vumune i mhaka ya swa xikombelo .
Pfuneta eka ku tumbuluxa na ku lawula rhipoto .
Xinakulobye i mhaka leyi yisiwaka emahlweni eka xivandla lexi .
Va landze varhangeri .
Hi swi tekela enhlokweni leswaku handle ka n'wina , a hi fanele hi nga ri leswi hi nga xiswona naswona hi nga ri kona laha .
swa rixaka na mbango
Holobyenkulu u kwala ku sayina mintwanano leyi landzelaka :
Ndzi seketela nkunguhato lowu .
Hoyohoyo eka vona .
Hambiswiritano , hi boxile vonelo hi ntshunxekile .
Xa vumune na xo hetelela , nsirhelelo wa data .
Leri i Rivala ra Ndzhaka ra Misava .
Ehansi ka sisiteme leyintshwa , xibalo xa cinca xi ya eka xiyimo xa la nga na xiave .
A ndzi ta rhandza ku vula leswi landzelaka .
Naswona , hakunene , sweswo a hi leswi xi tirhisaka xiswona .
Xileriso lexi xa mafundza xi hi veka hi ndlela yo tiya eka tlhelo leri lulameke .
Swirho swa Komiti ya Wadi swi hlawuriwa ku va na rito eka ku tekiwa ka swiboho , nkunguhato na tiphurojeke leti huvo kumbe masipala wu swi tirhaka leswi khumbhaka wadi .
Kahlekahle swa laveka .
Leswi swa ha ri ku lahlekeriwa hi vutomi byo pfumala nandzu ka mahala nakambe , ku vula holobye .
Naswona xi endlile !
Lava khumbekaka va fanele ku kota ku vula xiphiqo .
Hi fanele ku endla swo tala eka mhaka leyi .
Leswi a hi xikongomelo xa hina ,
Vadlayi va yena a va si tisiwa eka vululami .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi sindzisa ku teka goza rin'wana .
Hikokwalaho hi twa hi ri na vuxaka byo hlawuleka na dorobankulu leri .
Switirhisiwa leswi nga ta tirhisiwa .
Leswi swi vile se i ku kokela endzhaku ko ka ku nga tiyiseleki ka vukorhokeri bya mani na mani .
I xiphemu xa xinkwa na botere swa wena .
Xana a ku ri ni mavonelo ya xinawu ke ?
Vuxokoxoko a byi si lulamela ku ya eka Holobyenkulu .
Hi twisisa vundzeni bya njhekanjhekisano lowu wa nkoka .
Marungula hi xitalo bana riqingho :
Mahlelelo ya hetisiwile eka swifundzankulu swo tala .
Tinhlamulo to koteka ti katsa :
Leyi i mhaka ya nkoka na le ka hina .
Maphorisa a va yi venga , a vula .
A xi ri xiboho xa vutlhari .
Hi nga tikhomi onge a ku humelelanga nchumu .
Xana ya seketela ntirho naswona hi swihi leswi fihliweke.
Vukhongeri i xiphemu xa misava xa vutomi bya ximunhu .
Swi na na matimba loko , tanihi le ka nghingiriko lowu landzelaka , swi kongomisiwa eka nkambisiso wa tinhundzu na vukorhokeri .
Hi ndlela leyi swi tikombaka , hi fanele ku languta leswi swa ha saleke ku endliwa .
Swi fike mavokweni yo ka ya nga ri wona .
Tanihilaha , hi ntiyiso , ndzi vuleke hakona .
Kambe ku na nkoteko wa ku engetela timali teto .
Xiviko xa Nhluvukiso wa Vanhu .
Ndzi khutaza hinkwavo lava kunguhataka ku famba siku rin'wana na rin'wana ku tlhela va ehleketa kambe .
I vanhu .
Timfanelo ta vathoriwa
Lexi i xilo xin'wana lexi fanelaka ku hi khumba hinkwerhu .
Leswi a swi tekeli enhlokweni ku ringananisa .
a swi katsi
Hikokwalaho swi tele ku tlula xiphiqo xa swa nawu ntsena .
Hi kwihi laha u faneleke kuya kona ?
Hi na xiphiqo na to tala ta tinhlengeletano ta hina .
Xikombiso , mfanelo yo nghena etikweni a yi kona .
Vuhleri byi ta ya hi muxaka wa tsalwa leri lavekaka .
Hi tsakile .
Hi mi kombela ku ka mi nga tirhisi maendlelo lawa .
Mo ndzi sungula hi ku komisa hi leswi a hi ri eku swi endleni .
Ndzi nga ku tshembisa leswaku .
Mfumo(muganga , tiko hinkwaro na swifundza ) ;
Lavisisa swihlovo swo hambana swa ndzingano ku endla bindzu lerintshwa .
Eka leswi , hi nga languta na le ka ku tirhisana ka hina na Dzonga-eDzongeni .
Swi le rivaleni hi dinga makete wa le ndzeni wo pfuna eka eneji .
U ringetile ku hi tisela mpimanyeto wa swa timali lowu nga ringanisiwa .
Ndzi ta tsakela xihambukelo tanihi leswi ndzi nga tava ndzi tshunxekile ku endla ku rhandza .
Xa vumbirhi , hi fanele ku tivutisa laha hi fambeke ku biha kona .
Endlelo ro yisa eka ku cinca
Xana ku nga endliwa yini ku lulamisa xiphiqo ?
Vanhu exikolweni
Hikwalaho ka sweswo ku yirisiwa ka mafundza ka matlhari swi fanele ku hlayisiwa .
Milawu yo fambelana na ku kombela yi endliwile .
Xikombiso xa leswi i maendlela yo hambana yo ringanisa .
Leyi i nomboro yikulu , naswona swi le rivaleni leswaku a yi amukeleki .
Se i mhaka ya ku humelerisa maendlelo .
Laha hi le ku vulavuleni hi mayelana na mhaka yo hambana .
Hi seketela nkanelo wolowo hi ku hetiseka .
Hambiswiritano , hi ta xi langutisa .
Ndzi ta tsakela ku ya humesela ehandle swikombiso swi nga ri swingani swa ntiyiso .
Xana byi byihi vusirheleri bya mutirhisi laha ?
I nkoka lowu tivekaka .
Ndzi veke ku kongoma eka ndlela yo hela ya nhluvukiso wa ximunhu na ikhonomi .
Xana ku na mavangwa ?
Ku fanele ku va xiviko xa nghingiriko .
Ndzi ku khensa ku nga si fika nkarhi eka ku tekela enhlokweni na ku twisisa ka wena .
Migingiriko ya swa vupurasi a ya ha endleki eka vo tala .
Kumbe xana ku laveka matshalatshala mantshwa ma matimba .
Kumbexana ndzi ta va na nkateko wo tlhela ndzi ku vona nakambe .
Ku fikelela swibye swo rhwala nhundzu ku fanele ku va na swikepe swa nkarhi hinkwawo .
A ndzi koti hikokwalaho ku n'wi nyika fuloro .
Swi faneriwile hi ku khensiwa .
misava leyi va hanyaka eka yona
Hi engeterile nghingiriko wa mphakelo mayelana ni sweswo .
Kambe ha swi tiva leswaku swisiwana swi lava ku pfuniwa ko tiyiseleka na xindzhuti .
Swa antswa ku nga ri na ku pfumala , kambe ku nga ri ngopfu !
Eka nkarhi lowu , mi nge ndzi mi navelela ku humelela eka ntirhisano wa n'wina eka swa mabindzu .
Rhekhoda xin'wana na xin'wana xa sweswi .
Swi le rivaleni a swi landzeleriwangi hi vutalo .
Xifaniso xa le xikarhi ku suka eka misava yo rhunga .
A ndzi nga ta navela ku teka xiboho xo hetelela namuntlha .
Leri i goza ra nkoka eka nawu wa swa mbango .
Hambiswiritano , hi tilulamiserile swinene .
Hi fanele ku veka tihlo ra vukari eka xiyimo lexi .
Xa vumune , hi fanele ku tiyisa n'wangulano eka timfanelo ta ximunhu .
A hi veni erivaleni : hakunene a hi na ku hlawula .
Xo sungula , i nyingiso wa vuleteri bya swa dyondzo na mitirho .
Hi ndlela leyi swi tikombaka , hinkwaxo xi ta teka nkarhi wo leha .
Vakamberiwa va nga hlamula hi ku tirhisa ina kumbe e-e .
Ndzi ta yimela ntiyiso wolowo .
Xana wadi yi endle njhani kungu ra yona ?
Swilo swa nkoka swi katsa :
Kungu leri ri fambile kahle .
nkarhi hinkwawo .
swotala ku swi vula
Ku tlhela ku amukeriwa ku antswisiwa ka ku yimeriwa hi ntalo ka vavasati .
Vukorhokeri bya hina a byo tirhisana kahle .
Ku va yi tirha hi ndlela leyi yi pfunaka yi fanele ku :
Tanihi xiphemu xa pfhumba leri , timhaka leti landzelaka ti tiviwile :
A ndzi si tshama ndzi huma laha tikweni .
Maphorisa va nge swi tivi leswi .
Swivumbeko hinkwaswo swa madzolonga swi fanele ku tekiwi kuva swi nga amukeleki .
Khombo ra kona , leswi swi se swi humelerile eka vukorhokeri bya swa vutomi .
Xana va endla hakunenenene leswi va faneleke ku swi endla ?
Ku humelela ka swona swi ya hi ku nghenelela ka hina hinkwerhu .
Swi le rivaleni leswaku lava nga swi endleki va ta langutana na switandzhaku .
Hi hava switirhisiwa ku endla tano .
Nhlengeletano ya Nhlangano wa Tinxaka eka Timfanelo ta Vanhu lava nga ni Vutsoniwa yi qhwetela leswi landzelaka :
Kutani a ku nga vi na xidingo xa timali to pfuna .
HUNGU - mahungu
Hi fanele ku suka eka ku vulavula hi ya eka ku endla .
Xana hi nga ka hi nga languti eka sweswo hinkwaswo ?
Minkoka ya dyondzo leyi ku ngava ntsena :
Kutani a va fanelangi kuva ekhotsweni .
Lexi hi xona xivangelo xo va hi tsarile xikombelo lexi .
Kambe swa boha swinene eka sweswo .
Xana u kunguhata ku endla yini mayelana na leswi ?
Xexo i xiphemu xa vumbirhi xa ku ta tshama etikweni rimbe lexi lawuriwaka no va enawini .
U vile na mitirho yo hlawuleka emahlweni ka n'wina .
Swirho swa Matiko na minhlangano ya swifundza .
Hi kumile ndzhaka ya mimbuyelo ya leswi hinkwaswo .
Eka mhaka leyi , hinkwerhu ka hina hi langutane ni ntlhontlho lowu kongomaneke ni mikarhi ya hina .
Swa nonohwa ku swi kaneta .
Muchaviseki Holobye , u lava ku teka xivutiso ?
Hi ku landza swiengetelo leswi , ndzi yima na xiviko .
Ndza khensa ku va ndzi pfumeleriwile ku nghena na xivutiso lexi .
Hi tihi tindlela ta kahle to teka xiboho ?
Xi fanele hi ku .
Lawa i masungulo laya amukelekaka .
Xikongomelo xa Vhoti
A ku na ku hungutiwa loku pfumeleriwaka eka vatirhi lava phakelaka vukorhokeri .
Namuntlha , dyondzo i ndhawu leyi ku tshembha ka hina ku vekiweke ka yona .
Ku lawula ku tirhisiwa ni ku languteriwa ka swihlovo hinkwaswo hi ndlela leyi kotekaka .
Hi ta ringeta ku ya emahlweni na sweswo .
Vatirhisani va swo hanyisana va fanele ku gingirika swinene laha .
Hi languterile ku khomiwa ka votala ku ngari khale .
Mi nge ndzi engetela sw
Ku seketela ku vumbiwa ka mavonelo ya wadi hi masipala hi ku angarhela hi tlhelweni ra timhaka ta mbango na ndhawu , hi mavonelo ya tiwadi
Eku tlakuseni ka ikhonomi , hi na lava landzelaka lava fikeke eka goza ro hetelela ra mphikizano :
Lowu i nxaxamelo wo sungula wa maphephe walawo .
Yana emahlweni ku ya fika eka mahandza ya mune ya tindlela .
Hikwalaho ka swivangelo leswi hi vhota hi kaneta xiviko .
Kungu ro olovisa hi roxe ri kahle .
Ku antswa ka vulawuri bya ndzilekano ;
ku avanyisiwa ka ntirho
Hi swihi leswi Yindlu leyi yi faneleke ku swi tshembe ?
Handle ka swona , ndzi chava swo chavisa ngopfu .
Loko xitatimende xi nga ri xona , nyika nhlamulo leyi nga yona .
Ndzi kholwa leswaku leswi swi ta tikomba eka vhoti .
Ku hlamula ka hina eka ku khensiwa loku i ka le rivaleni .
Naswona ku na vatswari , na vadyondzi hi voxe .
A ku nga ri na ntirho lowu a wu ri ku fambeni eku sunguleni kumbe ku hela ka lembe ximali .
Swi le rivaleni leswaku a xi endli .
Hambiswiritano , ku na mavonelo yo hambana na le ka ntlawa wa hina .
Andlala mitirho ya bindzu .
Swilo swi hundzukile .
Khomixinara , xana mi ehleketa leswaku sweswo swa twisiseka ?
Mhaka yo tika yi fanele ku va eka mhaka ya mavekelo ya nkarhi .
Hi vutshembeki hinkwabyo , a ndzi ta va ndzi nga endlangi tano .
Ku va na murhangeri wo tinyiketa swi na nkoka swinene .
Ku vile phurojeke ya vanhu lava nga na vutsoniwa .
Vutisa swivutiso leswi nga laha hansi kutani u lemuka tinhlamulo leti nga eka hungu leri kandziyisiweke .
A xi si fika kwalaho .
Hi fanele ku va lava kombisaka ntsakelo wa ku teka nghingiriko .
Ntlawa wa hina a wu amukeli swo tanihi nchumu walowo .
Hakunene , ku lwisana na xihlawuhlawu kuya hi mbala a swi si hela .
Ematshan'wini yo vutisa xivutiso lexi u le ku endleni ka xibumabumelo .
Ndza swi tiva leswi u nga swi endlaka hi titalenta ta wena , vutivi bya wena na vuswikoti bya wena .
Milawu ya mfumo wa xihlawuhlawu yi hoxile xandla eka ndlandlamuko wa vanhu lava nga ni vutsoniwa .
Lexi xi na malwandla swinene .
Mfumo wu seketela xibumabumelo lexi .
A ndzi ta tlakusa timhakankulu leti landzelaka :
Hi nga rivali leswaku xibalo hi xin'wana .
Kahlekahle , mhaka leyi a yi fanele ku va yi endliwe ku nga si vhotiwa .
Hi ta ya emahlweni na ku phakela .
Sweswo hi leswi xivutiso xi nga xiswona .
Leswi , hi swoxe swi hundzula vuphikizani eka makete wa le ndzeni .
Ku hlengeletiwa ka Makungu ya Nhluvukiso yo Pfanganisiwa eka vuswikoti bya mfumo wa miganga .
I ndhawu yo hlawuleka laha hi nga va ni mintokoto leyi hi nga ta kala hi nga yi rivali .
Hlamula xivutiso lexi landzelaka .
Ndzi vula tano nakambe namuntlha .
Va tlhela va tsakela ku tshama emigangeni ya hina .
Ndzi vekile mhaka ku olovisa maendlelo .
Xana swi twisisiwa njhani ku suka eka mavonelo ya vukhongeri byo hambanahambana ?
Hundzuluxo i matshalatshala ya ku lulamisa swiphiqo leswi .
U tava laha , eka tiko leri .
Ndza tshemba leswaku na leswi swi ta humelela .
Xi tirhana ntsena na mhaka ya ku vumba mahahlwa ya vanhu .
Hi leyi ndlela ya ku balekela vusweti .
Lexi naswona i mpimo
Vhoti leyi , i ya malawulele ntsena .
Mo ndzi mi nyika xikombiso xa ku hikwalaho ka yini lexi xi ri tano .
Vadyuhari
Swakudya leswi nga ringanisiwa
Kambe tidyondzo ta wena na tona ti tisa ntsako eka mina .
Ndzi yelanisa eka ku amukeriwa ka ntwanano wa ntirhisano wa tindhawu ta vukorhokeri .
Xitshunxo xi kumeka ngopfungopfu eka mabindzu lamatsongo na lama nga xikarhi .
Eku hluvukiseni ka wadi xibedhlele xi ta kota ku :
Va tlhela va kombela ku cinciwa ka ku hambanyisiwa ku ya hi rimbewu hi ku angarhela .
Naswona hi na vona eka makumu ya matimu .
U amukeriwile eka swirho swa vuteki bya mahungu .
Sweswo ndza tshemba , swa ha ri leswi fanaka ni mbuyelo lowu .
Lexi i xiphiqo xa matiko lamatsongo yo tala .
Mi nge ndzi mi nyika ntsena swivangelo swimbirhi swa leswi .
Rimba leri fanaka ra ku teka xiave eka matekelo ya swiboho ri nga ha kombisiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Sweswi hi le ku languteni eka ku hanya ka vumundzuku .
Ha ha ri ekule swinene ni xivono xexo .
Xavunharhu , a ndzi ta tsakela ku hlamusela ku karhateka ka mina .
Nghilazi i yo langutisa hi yona .
Nawu wu nyika swihlawuriwa swa ku ya hi tindhawu kumbe swiyenge , h.l swirho swi fanele ku va swi ri karhi swi yimela ntlawa wo karhi lowu nga na ntsakelo , xikombiso vantshwa , kumbe timhaka ta swa rihanyo .
I muxaka wa njhani wa ntirho ?
A ndzi nga swi endli ndzi ri ndzexe .
Xexo a xi vuli , hambiswiritano , leswaku hi hava matimba .
Leswi na swona swi ta tshama swi ri tano na le ka nkarhi lowu taka .
A ku na xivangelo xo tsongahata angarhelo wa xona .
Hinkwerhu a hi endleni na ku hakela tihakelo ta hina .
Hi vile hi kanerile na n'wina leswi nkarhi wo leha .
Ntlhontlho wa hina i ku tirhana ni ku hambana loku .
Mhaka leyi nga kona i ya nkoka swinene .
Veka masungulo ya dyondzo naswona i ya nkarhi hinkwawo .
Holobye swi vula Holobye loyi a nga ni vutihlamuleri bya Gezi ;
A ndzi twanani na mihundzulo leyi fambelanaka na swipimelo swa nkarhi .
Vanhu va nga teka xiave hi ku vumba mitlawa ku va va fikelela swikongomelo leswi swi nga ve swi pimiwile swo yelana na phurojeke .
Xana hi lava yini ku lulamisa kungu ?
Vuhundzuluxi byi ta endliwa hi swiphemu swimbirhi :
Yi amukeriwile hi hinkwavo .
Eka mhaka leyi ngopfungopfu , vhoti ya nxaxamelo wa mavito yi tekiwile .
Sweswi hi ya vulavula hi vuhlayiseki bya le lwandle .
Ha ku tlangela .
Naswona xi ta endliwa
Ndza tshemba leswaku leswi a swi vuli ku hlwela loku yaka emahlweni .
Vo tala va na xitiyisiso xo nghena eka dyondzo ya le henhla .
Ndzi seketela xiboho lexi .
Xana vanhu va vule yini hi mfumo wa vona ?
U fanele u
Vamanana a va nga khomiwi hi xichavo .
I xihlovo xa nkoka eka ku valanga ku cinca .
Ndzi ni tshembo wa leswaku hi ta humelela .
Naswona kambe , i incini xi nga ku humeleleni ?
Hi nga vhota sweswi !
Hi fanele ku va hi tsaka ku tiva hi mayelana na sweswo .
Ndza eneriseka hi mbuyelo wa rendzo leri , a vula .
Hileswaku ndzi ehleketa leswaku va ringeta ku veka masiku hi vuntshwa .
Kanela xiphiqo lexi naswona u nyika xintshunxo lexi faneleke .
A hi tshembhi leswaku nkarhi wu fikile .
Hi fanele ku tshama hi ri na ripfalo eka mhaka leyi .
Swi le rivaleni leswaku xitshunxo xa xipolitiki hi yona ndlela yi ri yoxe yi endlekaka .
Hambiswiritano , ku na swimbirhi ndzi na swo swi vula swimbirhi .
A hi xiendlo xa ntumbuluko .
Ku na swilo swo tala leswi hi fanelaka ku swi endla hi xihina .
Longoloxa mintlawa ya nkoka ya mune ya swakudya eka phiramidi .
Hi tsakela ku twa ku suka eka vaaki hi Nawumbisi .
A ndzi swi tivi .
Ina , wa swi tiva leswi a vulavulaka hi swona .
Hi fanele hi tirha hi ndlela ya ku teka xiboho ku nyika ku tiphina hi yini .
Matirhiselo ya kahle ya ririmi .
I swa nkoka swinene ku ku fikeleriwa ntwanano .
Ndzi ta ringeta ku angula timhaka ta mbhurisano letinharhu .
A hi kholwi leswaku sweswo swi tano .
Hi na nhlangano lowu tirhaka hi ku hetiseka naswona lowu nga na vuswikoti .
Hi ni swo tala ku swi vula exikarhi ka hina .
Va vula leswaku na sweswi a va yi voni .
Vufambisi byi kuceteriwa ku lulamisa nkayivelo wa vatirhi tanihi mhaka ya xihatla .
Muviki u tirhile ntirho wa xiyimo xa le henhla naswona ndza n'wi hoyozela .
Vona va na lexi va nga xi hlawulaka .
Ku titshemba i swa nkoka .
Sungula xivutiso xin'wana na xin'wana eka xiyenge lexi eka papila rintshwa .
veka siku , nkarhi , na ndhawu ya nhlengeletano ya vavhoti ;
Ku ya hi vonelo ra hina , ku na mhakankulu ya swa tipolotiki laha .
Vito ra muchudeni
Ku wundliwaka a ku le ka ku tsakela ka n'wana .
Mavonelo yo tano na vuswikoti swi nga katsa :
Ku fika sweswi , a ku na matlhari yo dlaya vunyingi lama nga kumeka .
Mbuyelo wa leswi wu le rivaleni eka hinkwerhu .
A ku na matlharhi lama faneleke ku pfumeleriwa etimbaleni ta xikolo .
Laha ndzi na vunyingi bya swiphiqo na ku tikeriwa .
A swi twisiseki eka makete ya le ndzeni yo tiveka .
Maendlelo ya fanelo ku vekiwa yo lwisa ku xisa na vukungundzwana .
Kambe swifambo leswi nga mintlhamu ya rifu a swi nge pfumeleriwi emapatwini .
A ndzi ta tsakela ku yisa mhaka leyi emahlweni .
Hikokwalaho hi boheka ku tshama hi ka ri hi tiva leswi nga eku humeleleni .
Mpfuno lowu landzelaka wu kona :
Hlawula nhlamulo leyinene eka leti endlekaka leti nyikiweke .
Swilo leswi yiviweke .
Leswi swi fanele ku kombisiwa eka kungu ra migingiriko .
Kherefu thwii eka Xikwembu .
Kwaloko i ku humelela ka ntiyiso naswona ku fanele ku akiwa eka ku humelela loku .
Khansele yi fanele ku rhumela xirho xa komiti kuva mutshamaxitulu .
Leswi swi katsa vuleteri na ku fikelela swilaveko .
Kutani , kuna swo tala swo seketela sweswo .
I swa nkoka eka swa vanhu , mfuwo na mbango .
Swo fana hi swona eka nhlokomhaka ya tindzimi leti tirhisiwaka .
Swirho swa photifoliyo kusuka eka tiwadi hinkwato ( lava nga na vutihlamuleri bya photifoliyo yo fana ) va hlangana na tindzawulo ta masipala leti faneleke na tikomiti ta photifoliyo ku kanela timhaka leti fambelanaka na tiphotifoliyo ta vona .
Xana hi swihi leswi cinceke hi mpfhuka ka nkarhi wolowo ?
Sweswo a hi xikombiso xi ri xoxe lexi a ndzi ta xi tshaha .
Swikombelo leswi tatiweke swi fanele ku yisiwa eka :
Ha khensa swinene eka nhlamulo ya n'wina .
Ku kombisa eka mbango
Ndza swi tiva buti , hi vanghana .
Kambe i yini leswi hi lavaka ku swi endla , i kuva hi tshembheka no endla swilo .
Ku gungula swi nga fanelanga swi onha ku tshembeka ka nsinya wo xiyaxiya .
Ndzi ta tsakela ku seketela miehleketo leyi a yi nyikeke .
Sayense na thekinoloji i swilo swa nkoka eka masungulo lawa .
U tekile goza rosungula .
Xa vunharhu , hi ringanyeta leswaku komiti yo kombela switsundzuxo yi tumbuluxiwa .
Bokisi ra masungulo ra rhadiyo a ra ha ri endlwini .
Swikoxo sweswo hi xitalo a hi xiphemu xa xikopu xa Khoto ya Swikoxo Leswitsongo .
Ndzi navela nakambe ku khensa muviki .
Hi swi vonile a swi nga bohi .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku va va va bohekile ku miyetiwa .
I swifundzankulu ntsena leswi khumbhekaka eka masungulo lawa .
Sweswi kuna mitwanano yo hambana .
Ku hluvukisa kungu ro tirha ra wadi
Va fanele ku lulamiseriwa swakudya .
Hi langutisela ku humelela eka xivandla lexi .
Swiyimo swa pholisi ya Mfumo swi lulamile .
Hikokwalaho ndzi ehleketa leswaku i xilaveko lexi kulaka .
Laha hi le tirhaneni na tihlamuselo ta tivhoti .
Sweswo , eka nkarhi wa sweswi , hileswi leswi hinkwaswo swi nga hi mayelana na swona .
Hlela leswi landzelaka :
A ndzi ta khensa ku endlela loko u swi kota .
I xirhalanganyi lexi nga erivaleni eka matshalatshala yo hlula ntlhontlho lowu .
Laha hi le ka ntlhanu wa malembe endzhakunyana .
Ku na ku hlawula
Na ndhawu ya kahle ku endla leswi hi le kaya .
Xikombelo xi fanele ku endliwa na ku rhumeriwa eka xibedhlele lexi faneleke .
Nkarhi wa tikhoso ;
Mavito ma swirho swa Bodo a ma nga boxiwi .
Hambiswiritano , ndzi na ku kanakana .
Hambiswiritano , a ku va ngi na xikombelo xo cinca .
Swikombo & mahungu yo simeka phurojeke ya masungulo
Kanela xiyimo xo humelela .
Tinhlayo ta ntiyiso na tona ti ta nyikiwa .
A ndzi ta ku khutaza ku kambela nawu .
Misinya ya endlelo ro koteka ro tihanyisa
Leswi swi le rivaleni eka misava ya mitlangu leyi nga vuriwa le ndzhaku .
Swilo swa mina swi tiyile no va ni khombo , swi tiye ngopfu swinene .
Nawu wu endliwile hi ku tihlanganisa ni tikhampani letikulu ta mirhi .
Ku antswa eka matirhele ya tikhoto i mhaka leyi vonakaka swinene .
Tindhawu ta nkoka ta vuleteri ti katsa :
Xiga xo sungula : xirilo xa ikhonomi
Tata wa yena wa ngati a a nghena a huma ejele naswona se u lovile .
Leswi hi leswi hi tsakelaka ku vumba miganga yo hlanganisiwa .
Hambiswiritano , ku na mixaka yo hambana ya pholisi ya ku thoriwa .
A ndzi nga ku pfumeleli ku vulavula .
Ndzi pfumeleleni eku heteleleni ku hundzulukela eka vavanuna laha .
Eka mbango wa xipano , rhekoda vuxokoxoko bya xipano .
A hi xikongomelo xa hina ku yimisa endlelo leri .
A ndzi yi helo .
Ntirho wa vona wa ku veleka wu va nyika ndzhwalo wo engetela lowukulu .
Minyikelo eka Timali
U ehleketa leswaku ndza ku lava ?
Swikili swa swirho swa Komiti ya Wadi
Swivutiso swi tlhele swi vutisiwa mayelana na nawu wa mphikizano .
Vanhu vo tala va ha nyamalarile .
Kahlekahle swo tala swa laveka .
Leswi swi vonaka swi ri mhaka ya kahle naswona swi pfuna nchumu .
Komiti yi tekiwa tanihi ya nkoka ku va yi nga hlela tsalwa leri .
Ndzi ta tirha na n'wina hinkwenu .
I Ntlawa wa Njhani ?
Loko aphili yi tekeriwa enhlokweni , endlelo ro thola ri ta sungula emasunguleni .
Machudeni ya ni mfikelelo eka swirhisiwa hinkwaswo hi ku ya hi ntirho .
Hofisi ya khumbheka ni le ka ntirho wa nhluvukiso .
Sweswo i xilaveko lexi nga taka xi nga tshikiwi .
Hlamuselo hi ku komisa leswi vulaka swona hi leswi landzelaka :
Swi ta va swi bihile loko leswi swo humelela .
A hi tekeni xivutiso xo hetelela .
Nkarhi lowu pimeriweke xikambelo lexi i tiawara tinharhu .
Ndzavisiso , nhluvukiso na masungulo ya swilo swintshwa
Timhaka tinharhu ta nkoka ti fanele ku langutisiwa :
Xiphemu xa vumbirhi : ku tiyisiwa ka ku fuma ka nawu .
Lowu i nkoka wa ku vumbiwa ka ntalo wa ximunhu .
Hi fanele ku n'wi hoyozela .
Hikokwalaho , a hi yeni emahlweni na ntirho !
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku va erivaleni , hambiswiritano .
Endlelo ra vuvekisi : nkanerisano wa nhlengeletano
Mifuwo ya cinca hi ku famba ka nkarhi ; swi tano na le ka mitirho ya swa rimbewu .
Lexi xi na nkoka swonghasi hakunene .
Leswi a swi vumbi xiphemu xa matiko ya misava xa dyondzo .
Eka lexi xi laveka ku tlula mpimo .
Hi ku vona ka mina i endlelo leri nga erivaleni hi vutalo .
I ku hanana swinene leswo .
Hambiswiritano , vulavisisi byo fana na byebyo byi nyikiwile eka nawu .
Vadyohi va milandzu yo tika va nga lahlekeriwa hi mfanelo wo dyondzisa .
Ku fikelela eka swa khale i mahala .
Ndzi kholwa leswaku hi fanele ku tirhana na xiyimo kahle .
Ngopfungopfu , swa Rixaka
Hikwalaho , va hangalasile tinhlayo teto kutani hinkwerhu hi kunguhata ku ya hi tona .
A ndzi tsakangi hi sisiteme ya ku nyikiwa xiave lexintshwa .
Xo sungula , mhaka ya misava yi famba ku ya hi muganga .
Mpfuneto wa swa timali lowu , entiyisweni , wu vanga swiphiqo .
Nkarhi wun'wana wa ku tshama ka swirho swa komiti ya wadi ehofisini lowu wu tsakeriwaka i malembe ya ntlhanu .
Swihlawulekisi nkulu swa ndhawu
Tifomo hinkwato ta kumeka eka inthanete .
Kutani ndzi amukela ntwanano .
Ntirho wo sungula wu teka xivumbeko xa phurojeke .
Swi teke kwalomu ka mavhiki mambirhi .
Swi fanele ku phikizana swi simekiwile eka nkoka .
Ndzi twa onge ku hambana loku ku fanele ku vekiwa kahle erivaleni .
Masagwadi lama landzelaka ya ta nyiketiwa :
Xana hi famba njhani kusuka laha ?
Wena a wu tivi .
Loko mukomberi wa ntirho a nga si thoriwa ku fanele ku landzeleriwa phurosese .
Siku ro heta
Hi khensa matshalatshala ya nwina ku endla ndhawu ya hina yi antswa .
Ndzi ehleketa ku ri matitwele lama fanaka ya le ka tlhelo ra hina .
Hi fanele ku lulamisa leswi .
Tindlela ta vuhlayiseki ti fanele ku tekiwa .
Va fanele ku tshunxeka eka ku endla swilo swo tala leswi nga pfuniki nchumu .
Hinkwerhu ha ku tiva ku tikeriwa loku nga kona .
Ndza tshemba leswaku siku ro hetelela ri ta fikeleriwa .
Ku ngari tolo - ku ngari namuntlha naswona ku ngari nkarhi lowu taka .
Ndzi ala endlele leri .
Hi nkarhi wolowo hi fanele ku lemuka swipimelo leswi timasipala ti tirhaka ehansi ka swona na switirhisiwa leswi ti nga na swona ku swi tirhisa .
Timakete ta eneji ta namuntlha a ti kahle .
swi nghenisiwile eka Vumbiwa .
Mitsengo yi tlakuka hi ndlela yo chavisa .
A hi nge swi koti ku endla tano .
Swikombiso hinkwaswo hileswaku ku kula loku ku ta ya emahlweni .
Hi anakanya leswi ku va mhaka ya nkoka .
Hi tava na matimba yo tala emisaveni .
Yaleyo i mhaka leyi nga ta tsongahatiwa swinene .
Ndzi khensa swinene ku va mi ndzi pfumelerile leswaku ndzi endla leswi namuntlha .
Hakunene , endlelo leri a ri si fikelela makumu ya rona .
Entiyisweni , sweswi ku na ku hambana exikarhi ka vona .
Eku heteleleni , hinkwerhu hi swirho swa mitlawa leyitsongo .
Sweswi , hikwalaho ka xileriso lexi xa mafundza , va lahlekeriwile hi swilo hinkwaswo .
Hi le ku antswiseni ka xiyimo eka matiko lama .
Leswi na swona swi tirha naswona eka xiyimo xa le matikweni lawa ya ha hluvukaka .
Hi vile na ku tlakuka ka nhlayo ko hlamarisa eka nhlayo ya vapfhumba lava endzelaka tiko ra hina .
Hi khensa muvulavuleri hi mbilu hinkwayo kuva a kotile ku hi nyika ndlela .
A hi lavi leswaku vulawuri bya timali byi dlayiwa .
Ndzi ta tsaka ku ku komba .
Hi tsakela ku tumbuluxa xivandla xa ndhawu ya ku nghena ka tithekinoloji letintshwa .
Eka vavabyi , kutani , leswi swi ta va xilo xa kahle .
Ndzi ku susumeta ku vhotela xiviko lexi xa xiyimo xa le henhla swinene .
Switandzhaku swa nhluvukiso lowu swi le rivaleni ku va swi nga voniwa na hi mahlo .
Hi seketela bindzu rintshwa leri nga kona .
Hi ntiyiso .
Hlawula swifaniso na ku rhamba ntlawa ku swi hlamusela eka nhlengeletano .
Holobyenkulu a nga kona .
Hi swona swi endlaka leswaku , ku ya hi ku vulavula ka mina hi ndzexe , ndzi pasisa hundzuluxo lowu .
Xiyimo lexi a xi amukeleki eka xiyenge lexi vuriwaka .
Ku sukela loko ku sungurile xidemokirasi , sweswi ri vuriwa Siku ra Ndzivalelano .
Hakunene , a ri phuphu ya nhluvukiso wa ndhavuko wa tiko , ngopfungopfu vantshwa .
Ku ya hilaha ndzi tivaka hakona , leswi a swa ha tirhi .
Xo sungula hi dinga rimba ra nawu ro tiya .
Nyingiso wo hlawuleka wu fanele ku nyikiwa vantshwa lava nga tsoniwa .
Leswi swi hlohlotela mavonelo yo avana , ku vula switsongo swa kona .
Hlamusela ntirho wa xikweleti eka ikhonomi .
Ehleketa hi mayelana na vanhu .
A ku fanelangi ku va ni muxaka wun'wana na wun'wana wa mpfilungano wa leswi .
Hi fanele ku veka mhaka eka mhakankulu ya swa matimu .
Hlayisa eka mhaka ya le ntirhweni .
Hakunene hi tirha kahle eka swivandla swo tala .
Kutani swa endleka vafumi va tiko va teka magoza .
Ndzi boxa leswi hikuva a swi nga ri erivaleni kahle .
I ndlela yo hoxeka ku ya emahlweni .
Ku rhula ka mani ?
Hi langutisa ntsena eka xikombiso xa mfumo lowu hundzeke .
Vulavisisi na vuchuchisi bya milandzu ya le khoto swi vile ehansi ka vulanguteri bya kahle swinene .
Eka nkarhi wa sweswi , mune wa vona se va fikelerile leswi .
Pfumala nkateko , a hi nge yi emahlweni hi ndlela leyi .
Hambiswiritano , xiyimo a xi olovi hi ndlela yo fana na yaleyo .
Hluvukisa pulani ya ntirhisano ku lulamisa xiphiqo .
Komba goza leri faneleke ku lulamisa yihi na yihi ya timhaka .
Hi mahungu wahi ?
Kambe a ku ngari na xikolo xa swa mahungu eScotland lexi a xi vurile leswaku xidemokirasi xi le hansi ka nxungeto .
Mbuyelo wa xiperimente wu fanele ku vuyeleriwa hi ndlela yo humelela .
Holobyenkulu swi vula Holobyenkulu Timhaka ta swa Misava .
Kambe leswi a hi hinkwaswo naswona a swi heleli laha ka tshunxeko .
Hi ku komisa , hi na xiphiqo xa nawu .
U fanele ku twisisa leswaku leswi i netiweke .
Tanihi leswi u vulaka , sweswo swi nga endleka .
Leswi swi ndzi fikisa eka xiviko xa mina .
Ku ta na ririmi leri twisisekaka hi swona swi fanelaka .
A swi kona kwalaho .
Kutani hi na mintlhotlho leyikulu .
U NGA hlamuli swivutiso swo tlula MUNE .
Xana ku ta humelela yini eka sweswo ?
Xo hetelela , mitlhontlho ya vumbirhi i ntlhontlho wa ku endla swilo hi ndlela leyi vuyerisaka .
Ndzi twa onge hi fanele ku burisana hi timhaka leti ku yisa emahlweni .
Ndzi swi vona leswaku nkarhi wa mina wu herile , Mutshamaxitulu .
Leswi i ku hambana hi ku tsongo .
Mi nge ndzi sungula hi vuthori .
A swi nga olovi hambi eka swiyimo leswiya .
Swinawana na swiletelo
ku ringana malembe yo tala :
Loko u humelela u ta nyikiwa xitifikheti xa ntsariso .
Ndzi nkhensa vatirhikulorhi hinkwenu ku va mi tshamile laha mixo lowu .
Vantshwa va vumba phesente yo vonaka ya vanhu .
Kutani eka hinkwaswo , i pfhumba ra nkoka swinene .
Hambiswiritano , amukela xiyimo na mhaka leyi hanyaka !
Sweswo swi kahle swinene .
Hi ku vona ka mina , endlelo leri ri lava ku pfuxetiwa .
Xana xi na nkoka wihi ?
Swa ha ri kona .
Hi taya emahlweni hi vekisa eka miako hambi loko hi ri karhi hi tumbuluxa kungu .
Vumba xitirhisiwa xo pima .
Vumbiwa byi le ku lavisisiweni no hlamuseriwa .
Madurhelo ya ntirho wa matiko ya tinxaka wo kumisisa ya fanele ku hakeriwa hi swiyenge .
Tumbuluxa miehleketo ya vumaketi ku xavisa michumu kumbe vukorhokeri .
Ku fika sweswi ntshikelelo wu vekiwe eka ku lulamisa swikoxo swa le madorobeni .
Hlamusela tisisiteme ta malawulelo to hambanahambana eka nhlangano .
Swi le rivaleni , xintshunxo xa tipolitiki i ndlela yi ri yoxe leyi fambekaka .
Nhluvukiso wa kungu ra wadi swi teka nkarhi naswona swi lava ku kunguhata hi vukheta .
Loko swo endleka ku herisiwa mphalalo , xana i swipfuno swihi leswi nga ta va kona ?
Ku komisa , Endlelo ra vilela hi leswi landzelaka :
Longoloxa switirho SWINHARHU leswi nga tirhisiwaka ku siva vangwa .
Xana ku na mpimanyeto wo va hakela loko swo endleka va fika ?
Kambe hi hava mali ya bajete yo hlayiseriwa etlhelo kona .
Nhlangano wu ta cinca milawu ya xihlawuhlawu .
Hi na ndlela yo leha emahlweni ka hina .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo i ku lava swo tala .
Hi nga vula ku hi swi twile hinkwaswo .
Hikwalaho ndzi komberile vhoti yo vitana hi mavito eka mhaka ya kona .
Naswona sweswo i xiga xa kona .
A ndzi lava ntsena ku .  .  . .  .
Ndzi kholwa leswaku ku twanana loku nga kumeka i ka kahle .
Lexi a xi amukeleki naswona a xi fanelangi ku humelela eka nkarhi lowu taka .
Hakunene swi le ku tirhisiweni .
Hi nga vula leswaku a hi fanele hi tirhisa ntsengo wa mali lowo tani eka swikolo .
Eka nkarhi wa sweswi , hambiswiritano , moya a wu tirhisiwi ku tumbuluxa gezi eka tiko leri .
A ndzi ehleketi tano mayelana ni swivutiso leswi hinkwaswo .
swi le rivaleni na kuva swi lulamile
I nkarhi wo vuyeriwa wa hina hinkwerhu .
Hambiswiritano , xi ta va na swa hina .
Ku ni ku humelelela swinene eka swibindzwana swo hlaya leswintsongo .
Ndzinganiso wa le ndzeni ka mavandla i wa nkoka swinene .
Hi fanele ku teka magoza yo engetela eka tlhelo leri .
Leswi swi vangiwa hileswi tanihi nhlangano wa vukorhokeri bya swa timali , bindzu ra wona ri nga tiya ngopfu hi vanhu lava tirhaka kona .
Hi ta tirha ku tlakusa mpimo wa vuvekisi eka ikhonomi yo sungula .
Leswi swi ta endla leswaku ku va ni mfikelelo wo olova eka vanhu lava nga ni vutsoniwa .
Ndlela ya mafambiselo : Nhlengeletano ya swirho hinkwaswo
Maendlelo ya na nkoka .
Nawu lowu wu ta hlayisisiwa swinene eka lembe ximali leri taka .
Xiphiqo i , hi ku olova , xa vululami .
Nkoka wa leswi kumiweke wu nga komisiwa hi ndlela leyi :
Hikokwalaho hi na sisiteme ya timfanelo ta ximunhu .
Xiya na ku hlamusela maendlelo ya xilamulelamhangu na pholisi .
A hi lava ku komisa endlelo .
Ku tlhelela eka Ndzelekano wa Ntila wa Vusirheleri .
Ku veka tihlo na nkambelo
Mhaka ya vumbirhi yi khumba mhaka ya ku landzelerisa swa le matini .
Hakunene , ka ha ri na timhaka to tala ku ololoxiwa .
Hi fanele ku ringanana swinene eka endlelo ra hina .
Ka ha ri na xiphiqo xo pfumala ejensi yo valanga .
Tiva magoza laya faneleke ku tekiwa tanihi mbuyelo .
Mpfhuka wu suka eka mintolovelo ya matiko ya tinxaka .
Hambi loko hi amukela leswi , hi fanele ku tama ha ha veke tihlo .
A ndzi ta tsakela ku vutisa swivutiso swimbirhi .
Hi ya kwihi ke ?
Ndzi pfumelelana ni leswi swa ha ku vuriwaka .
Vuswikoti byo hakela nxavo .
Vadyondzi va nyika vonelo ra vona .
Hlamusela leswaku pholisi ya vumaketi na pulani ya vumaketi i yini .
Ina kumbe e-e ?
Ndzi lava ku boxa mhaka yo olova .
Ku humelela yini hi ku nghenisa xandla ka vumbirhi ?
Ndzi kombela u landzelela maendlelo .
Tanihi xikongomelo xa khume ra malembe lama taka , lexi hi xin'wana xi faneleke ku tlhela xi hlamuseriwa .
Hambiswiritano , i nkarhi wa ku pfuleka swinene .
Mfumo wa hina wu tiyimiserile swinene eku hluvukiseni ka vantshwa .
Ku hava mahetelelo lama nga ta nyikiwa .
I mhangu .
Xitshunxo xoxe eka ntlimbo xi le ka nkanerisano .
Ku onhaka ku ngava ku herile kumbe ku nga helangi .
Ndzi tshemba leswaku sweswi , magoza yo karhi wu ta va wona mbuyelo wa kona .
Swikongomelo - munhu / vanhu lava vitanaka nhlengeletano va lava xikongomelo lexi nga erivaleni .
Ndzi amukela nhluvukiso lowu .
Endlelo ra hina ro ku xavisela matiko ya le handle mipfuno ra fana .
Hi anakanya leswi ku va mhaka yo tika .
Hi swona swi endlaka leswaku milawu yi fanele ku va ya le rivaleni eka vumundzuku .
Hi le mahlweni eka nkarhi wa vumune .
Leswi landzelaka swi fanele ku kombisiwa eka pulani ya ndhawu :
Matsalwa mambirhi .
Leswi swi hlamusela ku ala ku vhota eka vhoti yo hetelela .
Hi nga ka hi nga amukeli leswi eka swiyimo swa sweswi .
Leyi i mhaka ya nkoka wa xiyimo xa le henhla swinene .
Mitlhontlho leyi yi nga avanyisiwa hi matlhelo mambirhi yo anama .
Nsusumeto wo kucetela wu le ku endliweni nkarhi na nkarhi .
Vuxiyaxiya bya laveka .
Hi fanele ku tlhela hi tekela leswi enhlokweni .
Leswi swi ta kaneriwa swi tlhela swi endzeriwa .
Wa swi tiva hilaha u nga tirhanaka na swilo leswi .
Tinhlokomhaka to hambanahambana ti nga hlanganisiwa eka xivutiso xo fana .
A ku na timhaka to tano eka nkarhi wa sweswi .
A ku na nkarhi wo hundza hi le ka hinkwaswo .
E-e , ina , swi le rivaleni , ndzi vile ndzi swi endlile .
Ku engetela , xiphiqo lexi xi ni ntshikelelo wa swa timali eka mfumo .
Lexi i xikongomelo lexi hi faneleke hi xi landzelela hi ndlela yo fanana .
Ndzi tshembha leswaku u ta pasa eka ku navela loku ko nyuma .
Hikokwalaho hi nga tshembi eka endlelo ra misava hinkwayo .
Swi fike laha , a swa ha laveki .
Switirhisiwa swa vumba swa humelela emisaveni .
Ndza ku khensa .
Kombisa na ku hlamusela swidingo na swikongomelo swa swirho swa ntlawa .
Ndzi ta sungula hi thlelo ra mali leyi nga hlengeletiwa ya mpimanyeto .
A ndzi ta tsakela ku tirhana na xivutiso xolexo sweswi .
Eka xiphemu xa hina :
Leswi ndzi swi vona swi humelela hi tindlela to hlaya to hambana .
Ndza swi tiva leswaku vo tala va n'wina mi avelana na vonelo ra mina .
Xikongomelo xi le rivaleni .
Ndzi boxile hi ta swihlangi leswi siyiwaka endzhaku .
Nhlokomhaka yi ringanyeta kuri xiphiqo xi ahluriwa .
KAVANYISA LOKU KU SUNGULA HI NHLAMUSELO YO KOMA ya tinongoti to hlayanyana na matheme lama fambelanaka na timhaka ta rimbewu .
Swiphemu swa xithekiniki , ku katsa na mpimo wa ku endla mahungu ya hlayeka hi khomphyuta .
Sweswo i xivutiso lexi xi vutisiwaka hi xiviko lexi .
Leti i timali leti humaka eka masipala ti averiwaka tiwadi leswaku ti ta simeka makungu ya tiwadi ku ya hi kungu ra wadi .
Handle ka swona , ku ni khombo ra ku tlangisa switirhisiwa .
Sweswo hi ntiyiso i xikombiso xo sungula xa ku pimanisa .
Leswi swi ta hetelela hi ku khotsiwa kasi nkarhi wun'wana rifu .
Swa timali swa timasipala to tala a swi le ka xiyimo xinene .
Xana swoleswo swi ta va xiphemu xa phakeji ke ?
Kutani , ndzi ta komisa eka ku hlamula swivutiso swa n'wina .
Xilo xin'wana na xin'wana sweswi xi hlakarile .
Xiyimo xa swilo xa sweswi xi tiyisa nhlana swinene .
Naswona a swi fanelangi ku helela kwalaho .
Swi susa switirhisiwa etindhawini ta swona to fana na rihanyo , nhluvukiso na dyondzo .
Xifundzantsongo Xa Laveka .
Makete wu ta phakela !
vanakulobye eka ku lulamisela switirhisiwa .
Hi ku hlamula eka leswo sungula , ndzi ehleketa leswaku swi le rivaleni .
Ndzi ehleketela leswaku swi hundzile hinkwaswo ka swona .
Swi tlhela swi tisa mitlhontlho yo tala .
Sweswo hi ntiyiso a swi ta va swa nkoka swinene ngopfu eka xifundzatsongo hinkwaxo .
A hi na miehleketo .
Mafambiselo ya matirhelo ya fanele ku va xiphemu xa Kungu ra Nhluvukiso ro Pfanganisiwa .
Leswi swi vuriwa Makungu ya Dyondzo .
Mhaka ya vunharhu i xivutiso xa komiti hi yoxe .
I kungu leri twisisekaka .
Mpfumelelano wo khomeka i xihlawulekisi xa xiviko lexi .
mintsakelo ya muganga ;
Hambiswiritano , a ndzi fanele ku ala ku vhota .
Hlawula ku hlangana ka ntiyiso :
Xa vumbirhi , a hi fanelangi ku va na cinca miehleketo endzhaku ka langutisisa xilo hi vutshwa .
Vukorhokeri bya le hansi eka tindhawu to tala , handle ka ku va kona ka switirhisiwa .
Ematshan'wini , hi rhamba ku landzeleriwa ka swinawana leswi nga eka ntwanano .
Timfanelo ta ximunhu ti nga aviwa ku ya hi swiyenge leswi landzelaka :
Ndzi ehleketa ku nkanerisano wa vusiku bya namuntlha wu tshamisekile swinene .
Nawu wa Tikhampani a wu tirhiseki eka Vuyimeri .
Leswi swa durha swinene .
Swi na nkoka leswaku lexi xi va tano .
Boxa vukorhokeri bya swa nawu na mafambiselo .
Leswi a swi kanakanisi leswaku swi fanele ku voniwa tanihi goza ro ya emahlweni .
I ndlela leyi sisiteme ya hina yi tirhaka hakona laha .
Xidemokirasi xa kona a xi vonaki .
Ku na swiphemu swa xithekiniki .
Mi nge ndzi heta hi ku vula sweswo .
A hi nga fanelanga ku dya nkarhi wun'wana eka swona .
A ndzi ta rhandza ku vula misinya ya nkombo .
Ina , hi tindlela hinkwato ntirho i wa nkoka swinene .
Hakunene ku ta va na swiphiqo eka timhaka to karhi .
Sweswo a swi fanelangi nhlokomhaka ya xiviko lexi .
Naswona hi lava leswaku ku vulavuriwa hi swona .
Hi tshemba leswaku swipfuno swa swa vurimi swi fanele ku hungutiwa .
Milawu leswi yi nga yimisa xiswona yi pfumelela leswi ku va swi humelela .
Xana hi na tinhlayo tihi kumbe tihi ?
Kambe a swi helelangi .
Walowo i muxaka wa xivutiso lexi hi faneleke ku xi hlamula .
Lawo i mavunwa .
Kambe i swa nkoka eka hina ku nyika hakelo eka ku tikarhata .
Hlamusela nongoti wa switsotswana ku ya hi matheme lama fambelanaka ni vutumbuluxi bya swimilana .
I ntsako lowukulu eka mina kuva na n'wina madyambu lawa .
Lowu i nkarhi wo sungula hi tlangela Siku ra Mbango ra Misava na n'wina .
Nkarhi wu vekiwile eka :
Hi lava ku tlhela hi tlangela murhumiwa .
Matematiki yi asesiwa hi ku landza swiyimo swa vuswikoti swa nkombo .
Vulavisisi , mayelana na ku tirhisiwa ka timovha hi ndlela ya vusopfa , byi herile .
Vadyondzi hinkwavo va fanele kuva na nkateko wo ringana ku vuyeriwa ku suka eka xiyenge xa dyondzo hinkwaxo .
Ku hava xiboho xa muxaka wolowo lexi se xi tekiweke .
Xintshunxo xo tano a xi ta va xikombiso lexi nga tshama xi va kona xa khombo .
Leswi hi leswi xipano xi vulaka swona :
Ku kota ku amukela tindlela eka swiyimo swo hambana .
Swi le rivaleni , rihanyo na rona ri na nkucetelo eka ikhonomi .
A swi amukelekangi leswo .
Hambiswiritano , a hi fanelanga ku angarhela .
Sweswi yi ta va nhlengeletano vanharhu .
Xana swi teka nkarhi wo ringana ku humela ehandle ?
A ku na xidingo , ku vile na njhekanjhekisano eka hinkwaswo .
Wo ndzi jikela eka mitirho yo karhi ni vutihlamuleri eka Nkwama wa Tiko .
A va fanelanga ku siyiwa va kanakana hi ndlela yihi kumbe yihi hi leswi .
Ndzi kholwa leswaku namuntlha swi laveka ku tlula mikarhi hinkwayo .
Sweswo a hileswi xitoloveto hinkwaxo xi nga hi mayelana na swona hinkwaswo .
Leswi hi swona swibumabumelo swa mina eka xiviko lexi .
Ku endla tano hi lava switirhisiwa swo tala swo engetela .
Hikokwalaho , a ku na ku ya emahlweni loku nga endliwa eka vatirhisi .
Tshama u ri karhi u endla ntirho lowunene !
Hinkwaswo swivutiso leswi a swi fanele swi va swo angarhela .
Komiti ya Wadi yi nga ha endla swibumabumelo eka khanselara wa wadi hi timhaka leti khumbaka wadi , kumbe hi ku tirhisa khanselara wa wadi , eka tikomiti ta le madorobeni , kumbe huvo ya muganga kumbe tikomiti ta huvo .
Hi seketela xiviko lexi na xona hi ku hetiseka .
Xin'wana na xin'wana lexi nga exitorini a xi ri xitsongo ku tlula mpimo , xi hlwerile ku tlula mpimo ku kota ku pfuna .
Xa vumune , timhaka ta xikaya na vululami .
mfikelelo wa vululami
Xana ku humelela yini loko xikombelo xa mina xi nga humeleli ?
Swivumbeko swa miako yo dyondzela swi hi ndlela leyi :
Naswona sweswo i xikombiso xitsongo .
Kutani hi tirhana na tindlu tanihi xikongomiwa lexi khumbhaka ngopfu .
A hi tirhisaneni ku vumba vutomi byo antswa eka vanhu hinkwavo eka Xifundzankulu .
Rendzo ri sungula loko tidyondzo ti sungula ku tilulamisela ku tlanga xiphemu xa tona .
Lexi i xiviko xo angarhela ehenhla ka xivandla lexikulu swinene .
Kahlekahle mhaka ya maxele yi na nkoka .
Leswi swi tiyisisiwile mixo wa namuntlha , naswona ndza tisola eka swona .
Ephepheni
Ku tlhela ku va na mbango wo anama eka maendlelo lama .
Exikarhi ka swona ku na mhaka ya vulawuri bya khombo .
Ku kambela swa khale ku ta endliwa hi nkarhi wa maendlelo yo hlawula .
A swi ringanangi ku endla nkucetelo wo hlengeleta timali .
Hlamusela minongoti leyi landzelaka eka mhakankulu ya vukhongeri .
Xilaveko xa Ndzavisiso
Swoleswo i xiphemu lexi hi faneleke ku xi tekela enhlokweni .
Vuseketeri hi phurojeke
Tanihi mfumo , hina vutihlamuleri ku rhangela ku suka ehenhla .
Hambiswiritano , hi fanele hi tekela enhlokweni leswaku mihlayiso yi endliwile .
Hi fanele ku yimela ntshuxeko wa ku tshembha .
Sweswo swa ha ri tano , ku tihumesa ka mina ku na xivangelo xo tivikana .
Swi vonaka eka mina leswi swi ta twala .
Ndzi tava ndzi vula vunwa loko ndzi ku a hi miehleketo ya mina .
A hi xikongomelo xa hina ku sindzisa rimba ra swa nawu eka n'wina .
Ndzi kumile leswi swi ri mhaka ya nkoka swinene .
A swi ringananga leswo .
Xikongomelo xa hina xi nga fikeleleka .
Kutani swi fanele swi koteka na le ka matiko ya le dzongeni .
Loko swi ri tano , xana swi nga yisiwa njhani ?
Hi lava lava nga thoriwa ku va va leteriwa na ku leteriwa na kambe
Mindyangu ya khumbheka .
Endla swiringanyeto SWIMBIRHI ku antswisa vuswikoti bya vatirhi lava ku kongomisiwaka eka vona .
Ku hlamuseriwa ka Nawu lowu
Mfanelo yo rhijisitara
Leswi swi katsa vusweti , tindlu , na ku nga thoriwi .
I ku xiximiwa ku va hi ri na n'wina laha .
Lexi i xirhangana .
Mbulavurisano wu nga va hi tindlela to hambanahambana :
Hi nga voyama ku vula leswaku ku avelana swi ta antswa .
Ku cinca ka xihatla ka ikhonomi ya hina a ku papalateki .
Timhaka ti humelerile eka tindhawu leti landzelaka :
Va swirhundzu na va matlhari , hi tekile goza ehenhla ka lexi .
Xileriso lexi xi khutaza xiphemu lexi hinkwaxo .
Swa koteka , kambe hi leti nga tiyisisiwangiki hi tindlela to karhi .
Ntirho wu ta tshamela kuva lowu pimiwaka .
Sweswo i goza lerikulu ku ya emahlweni eka hina .
Vanhu va Dorobankulu
Akambe matiko lawa ya hava mali .
Xana u tsakela ku tirhana na xona njhani ?
Tikomiti ta tiphurojeke ti wela ehansi ka nkhetekanyo wa vumbirhi wa tikomiti .
Hikokwalaho , ndzi amukela endlelo leri amukeriweke hi swiletelo leswi .
Laha hi kona hi nga na rito leri ra ndzemukiso .
Xiyimo xo fana na xona i xo humelela swinene .
Swirho swa Khoto
Leswi swi tlhele swi vuriwa hi vanhu vo hlayanyana .
Ematshan'weni yo aka yindlu , u ta aka ndyangu .
Ndzi ta helela eka mhaka leyi .
Hi dinga ku kota ku kombeta sweswo .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi lava sisiteme yo hlengeleta yo kongoma .
Xiphiqo xa vumbirhi i nhluvukiso wa nawu .
Kutani hi ta vona leswaku leswi swi khumba mani na mani .
Xikambelo xi ta endliwa hi ndlela leyi landzelaka :
A ndzi voni xilaveko xa ku vekiwa erivaleni ku ya emahlweni laha .
I xilo xin'wana'wana lexi xi hi khumbaka hinkwerhu , eka nkarhi wa sweswi .
Kutani hi swi endlile swi va xivandla xa nkanelo lexintshwa .
U vurile switsongo hi mhaka leyi .
Tani hi tiko leri hluvukaka , hi fanele hi tekela enhlokweni vukona byo cinca ka mfumo .
MPFUMELELANO HI NKUMO / NKUTLUNYO
Kutani , swi tano .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi kala ndzi fika eka vonelo leri .
- vanhu va xithekiniki lava nga na vutihlamuleri
Mimphakelo leyi yi sirheleriwile .
Sweswo ku tava hi ku landzelele mintolovelo ya matiko ya misava .
Xana a endla yini ?
Mina hi ndzexe a ndzi se amukela tinyiko to tano .
Xipakaniso xa hina xi fanele ku va eka vanhu hi voxe .
Vatlangi lavakulu a va vanga na chansi .
Hi fanele ku tsala ntila loko mfikelelo wa le ka dyondzo wu nga endliwi hi mfanelo .
Leswi swi ta pfula ndlela eka leswi longoloxiweke ku fikelela tikhona hinkwato ta tiko .
A ndzi ta tsakela ku hoyozela muviki .
Swilaveko swi le henhla swinene eka matlhelo hinkwawo na le ka swiyenge hinkwaswo swa vutomi .
U thorile vatirhi va ntlhanu , hi hinkwavo .
Xana hi ta va na xona ku nga si fika vhiki leri taka ?
Hilaha ndzi nga vula hakona le ndzhaku , xikongomelo lexi a xi endleki naswitsongo .
Hi ku komisa , a ku humelelangi nchumu .
SWIKHENSO
Ndzi kombela leswi hikuva ku ni ku lwa ngopfu leswaku ku hava munhu a nga na nsirhelelo wo karhi .
Sweswo i ku onhiwa ko tivikana ka vunene bya munhu .
Naswona sweswo hi swona leswi xiphiqo xa sweswi xi humaka eka swona .
Xitsundzuxo lexi xi fanele ku hi nyika swakudya swa miehleketo .
Kutani hi nga teka goza etlhelweni leri lulameke .
Mi nge ndzi heta hi ku hoyozela muviki . .  .
Ehleketa ntsena hi swa ikhonomi .
I xiyenge xa kahle xo xi seketela .
Palamente yi ta amukela mpimanyeto wa lembe na lembe ku sirhelela Riphabiliki .
Leswi a swi nga vi ntiyiso ?
I incini xivangelo xo tivikana ke ?
Namuntlha swi nga antswa hi va na swikongomelo swo hambana .
Hikwalaho ka xivangelo lexi , hi dinga swilawulo eka xivandla lexi .
Sweswo na swona swi ta va eka ntsakelo wa mina .
Tiko ri endla milawu leyi nga ta pfuna ku tirha leswi faneleke swi va xiswona .
Hi fanele , hikokwalaho , ku nyika miehleketo eka vutihlamuleri bya hina .
Langutisa no hlamula eka swivutiso leswi landzelaka .
Ndza tshemba leswaku leswi swi ta fikeleriwa .
Mukhomixinara , ndza khensa swinene ngopfu , sweswo swa tshembisa swinene .
Xivandla xa vumbirhi i eneji na pholisi ya eneji .
Tsalwa ro ringeta
VUSIWANA NA MPIMANYETO
Xa hi ta va na swona ku nga si fika vhiki leri taka ?
Ndzi ringeta ku va khutaza , kambe a ndzi nga va sindzisi .
Swikhenso swa hina hi ku angarhela swi ya eka :
Swi lava ajenda ya nongonoko wo anama swinene .
Ndzi tiyisile eka leswi .
Hi le tlhelo , swi fanele ku antswisa swiyimo swa vutomi bya vanhu va ka hina .
Ndhawu ya kahle ya masungulo yi tumbuluxiwile .
Hikokwalaho , gondzo leri nga mahlweni ka hina a ri olovi .
A swi fanelangi swi va hi ndlela leyi .
Xiyimo xa vumbirhi i xa mayelana na vafumi va tiko .
A ndzi ta rhandza ku sungula hi ku kurisa .
A swi kanakanisi leswaku i nongonoko lowu nga ndlandlamuxiwaka .
Ku tirhisana ka malawulelo ya nkitsinkitsi wa vaaki na tinyimpi swi ta ya emahlweni .
Ku na xilaveko xa vulavisisi byo yisa emahlweni eka leswi .
Endlelo rero ri se ri gimetiwile naswona hi ni mbuyelo .
Leyi a kuri ndlela yo antswa ku tlula ku lomba timali .
Leswi swa nyumisa .
Tanihi leswi ndzi swi vuleke eku sunguleni , hi fanele ku vuyeriwa hi matimba lamakulu .
Ekusunguleni a kuri mavonelo kambe a hi tivi kuri hi yime kwihi .
Tumbuluxa rimba ra makambelelo kutani u ri tirhisa .
Tiawara timbirhi ta vuhleri
Xiringanyeto xin'wana xa xikweleti lexikulu .
Xana hi ta swi kota ku endla leswi kumbe e-e ?
Ku na swikolo swinharhu ntsena na titliliniki timbirhi ntsena eka ndhawu leyi .
Ku na swilo swinharhu leswi lavaka ku kamberiwa :
Xana u ehleketa leswaku vavasati lava tikeke va fanele ku nwa ntswamba wa muxaka lowu ke ?
A ndzi ta tsakela ku vona nkunguhato lowu hi xihatla .
Ku hlamula swivilelo swa swirho swa vaakatiko ;
A ku vanga na rifuwo leri nga hundzisiwa eka lembe leri nga eku langutiweni hi vuntshwa .
Kambe lexi xi nga mhaka laha i ku landzelerisa matirhiselo .
Sweswi se hi fikile eka goza ro simeka .
Mavonelo lawa hikwalaho ya vonaka eka mina onge i yo ka ya nga rhanganga ya ehleketiwa .
Hlamusela mitirho ya mafambiselo .
Hi fanele ku tumbuluxa swiyimo swo antswa swa ku sungula swilo swintshwa .
Endlelo leri ri hetisekile .
Mfuwo wa vunyingi bya vanhu va ka hina a wu tshikiwile tano , wu cinciwile na ku tshikeleriwa .
Ndzi ta papalata .
Hi tshemba leswaku ku ta endliwa ku humelela eka ndlandlamuxo .
Ku ka ku nga kumeki vadyandzhaka hi nkarhi wa ku ava .
Xivutiso xa mina xa vumbirhi xi fambelana na ku tiyisa nsirhelelo wa mutirhisi .
Hambiswiritano , lexi i xiyimo lexi hi nga na xona .
Xana u ta tirhana njhani na ku tsemeleriwa ka mirhi loku nga riki enawini ?
Hakunene hi fanele ku tsakela ntwanano .
A va tiva leswi a swi nga ta va swi ri mayelana naswona .
Tindhawu : Ku nge vi hinkwavo vamasipala lava va nga ni tindhawu ta vona ta tinhlengeletano .
Hi fanele ku papalata ku tekela ehenhla ngopfu mpimo wa nkavelo wa tihakelo .
Ndzi twa ongeti leswi i ntwanano wa kahle lowu fikeleriweke handle ko landza mpimo lowu vekiweke .
Namuntlha leswi a swi humeleli , a swi endleki .
Endlelo ra ntlawa ra laveka .
Ndzi pfumelelana na mavonelo ya vona hi ku hetiseka .
Xana hikokwalaho ka yini ndzi fanele ku vhotela leswi ?
Ndzi seketela hikokwalaho ku leburiwa hinkwako loku nga erivaleni .
Hambiswiritano , sweswi ndzi ta hlamula hi ndlela ya ku tsemakanya swinene .
A ndzi tivi loko hi swi endlile kumbe hi nga swi endlangi .
Entiyisweni , xiyimo xi kanetana na mhaka .
U vule swo fana na namuntlha .
Hi ku angarhela , ndzi ehleketa leswaku mbuyelo wu sasekile swinene .
Ku nga va nkatsakanyo wa swona ha swimbirhi .
swa nhlamuselo ya vanhu
Kambe na hina hi lava ku languta ku hundza eka mindzilekani ya hina .
Hi fanele ku hlayisa ndlela leyi ya maehleketelelo .
Ndzi ehleketa ngopfungopfu hi mitlawa ya xiphurofexinali .
Leswi hi swona swi endleke leswaku ku tumbuluxiwa Tikomiti ta Tiwadi hi xikongomelo xo pfuneta mfumo ku vona leswaku vaaki va hoxa xandla eka swiboho leswi va khumbaka .
Timhaka timbirhi ta muxaka lowu ta karhi ta vulavuriwa .
Leswi swi hambana na nawu wa ndzingano .
Mavuthu ya hina ya vuhlayiseki ya taya emahlweni ya tirhana na ntlhontlho lowu .
A hi ta boheka ku sirhelela varimi va mafole .
Lowu i ntlhontlho wo tsakisa swinene .
Kambe hi nkarhi wolowo mitshungu leyi hlengeletanaka yo kaneta a yi yirisiwile .
Hi kwihi laha ndzima yi nga kona eka swiviko swa tindzima ?
Hikokwalaho , ndzi tsakela ku vula mhaka leyi .
N'wana i n'wana .
A ndzi ta rhandza ku vula swo karhi ehenhla ka xiboho .
Ngopfungopfu , tanihilaha ndzi vuleke , swa timali swi tiyisisiwile .
Hi ku vona ka hina , kungu leri ri ringanisiwile kahle .
Hi kumile swiviko leswi landzelaka ku suka eka Timasipala ta Swifundza .
U swi endlile hikuva u twisisa ku kula ka ntirho lowu nga emahlweni .
Hilaha swi basisiwaka hakona - lexi i xiphiqo .
Hi tlhelo rin'wana , gasi .
Maendlelo lama nga tirhisiwaka ku tisa ntshamiseko wa timali eka swirho ma fanele ma tumbuluxiwa .
Vunene , vamanana na vatatana , ku hetisa , ndzi navelela nhlengeletano ku humelela hinkwako .
Hi tlhele hi vona tisenthara leti ti karhi ti tirha ntirho wa swa ikhonomi wa nkoka .
Kutani , fambani kwale naku ya humelela , kambe mi nga kumeki mi yimile .
A ndzi ta tsakela sweswi ku hundzulukela eka xiviko .
A ndzi ta tsakela ku tiva xiyimo xa wena eka swoleswo na swona .
Hakunene , hi nawu wa vaxavi , xa tika swinene .
Hi fanele ku ya emahlweni hi langutisa mhaka leyi .
Endlelo leri yaka eka ku akiwa ka senthara leyi swi kombisa leswaku .
Swilaveko swa mbulavulo hileswi landzelaka :
Hi sungule hi mali leyi hi nga na yona .
Xo hetelela ku vuriwa kambe ku nga ri hi nkoka , a hi vulavuleni mayelana na timfanelo ta ximunhu .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va ndzi ehleketa leswaku i xihoxo lexikulu .
Hikokwalaho ndzi amukela ntiyiso wa leswaku tiphesente leti ti yile ehansi .
Leri i goza ro sungula eka maendlelo .
Nkunguhato wa gingiriko
Hlamula swivutiso leswi landzelaka :
A hi na xikombiso xa siku rin'wana .
Se hi swi vonile leswaku minkanerisano leyi yi fanele ku ya emahlweni .
Walowo i nchumu wu ri woxe lowu hi wu koxaka eka yena .
Xana ku nga va ku ri na ku vuyeriwa ka rihanyo ra vanhu ?
Ku xopaxopa mahungu ya nkunguhato
Ndzi tlhela ndzi tshemba leswaku mali yi ri yoxe a yi enelangi .
Loko swi pfumeleriwile , kutani hi ta swi teka .
Tiva minkateko yo xavisa .
Hlamusela swiolovisi mayelana ni nkoka wa swiphemu swa michini .
Xiviko xi le rivaleni hi mhaka leyi .
Vangwa ra manyikelo ya vukorhokeri
Ku kumiwa nakambe ka mali ya minxavo
Naswona a swi si tshama swi lulamisa xiphiqo xa ntlimbano .
Tindlela ti nga lovisiwa .
Na mina , hakunene , a ndzi ta tsakela ku nyika nseketelo wa hina .
Hambiswiritano , nkarhi wo tiyingisela hakunene wa laveka ; ndzi yima na wena .
Xivandla xa vumbirhi i mhaka ya mafurha yo sweka .
Vamanana na vatatana , namuntlha hinkwaswo swi cincile .
I incini mongo wa leswi u swi vuleke ?
Timfanelo ta ximunhu ti tlhela ti va mhaka ya nawu lowu hanyaka .
Kwalaho muhehliwa u fanele ku lemukisiwa hi maendlelo ya ku tengiwa .
Hikokwalaho ndzi nembeleta nkoka wukulu wa mhaka ya ndzhaka .
Eka mbango lowu , timhaka leti landzelaka ti na nkoka ngopfungopfu .
Tidyondzo to hlawuleka ti fanele ku hlamuseriwa hi vuenti hilaha swi kotekaka hakona .
Bokisi leri u ri endleke ri ta funghiwa hi ndlela leyi landzelaka :
A hi fanelangi hi chava ku lwisana hi ku kongoma ni mintlhontlho yintshwa .
Sweswi ndzi ta eka mbuyelo wa swa tipolotiki .
Ndzi swi kumile swi ri xiyimo lexi pfilunganeke swinene .
Ndzi ta teka swikombiso swimbirhi .
AJENDA I ' MAKOMBANDLELA ' YA NHLENGELETANO .
Manghenelo lawa ya nga va mhaka ya nkoka eka mitirho ya mfumo .
Ku lulamisela hi loku landzelaka :
Phakela mali eka swivandla hinkwaswo swa ikhonomi ya vurimi ;
Sweswo i ku kula eka vumaki .
Hambiswiritano , swi na nkoka swinene ku nyika swikoweto leswi nga erivaleni .
Mimbuyelo yihi ?
Kutani , xana i xiphemu xihi lexi hi nga xi , hi ripfalo ra kahle , endlaka ximanguva lawa ?
Longoloxa timhaka leti kucetelaka xiyimo xa ndzinganiso .
Entiyisweni mani , a ndzi si tshama ndzi va ntshembho eka khume ra malembe .
Leyi i mhaka leyi khumbaka matlhelo ya vutomi bya siku na siku .
Vusweti na Nkayivelo wa mitirho ;
Xikongomelo xa kona i ku engetela vuswikoti swa vatirhelamfumo hinkwavo .
Kahlekahle , xi fanele ku va tano , xi boheka ku va tano .
Ku pfala , a ndzi ta tsakela ku mi hoyozela .
Leswi swi endliwa hi ku landzelela , ku tatisa mahungu na ku cincana hi mahungu , na ku pfuna na ku letela endlelo ku kota ku fikelela ntirho wo karhi ku nga ri na ku tikeriwa .
Tlhantlha kahle-kahle leswi u lavaka ku swi fikelela kumbe ku kota ku swi endla .
Ntungu lowu , na ku hangalaka ka wona swi hi dyondzisa tidyondzo to hlaya .
Hikokwalaho hakunene hi fanele ku hlanganisa swilo leswi .
Hi nga rivali leswi .
Ku hlayisiwa ka nkarhi wo leha ka tindhawu ta golofu ta ha ta tumbuluxiwa .
Ku hava matsalwa ma nga ta humesiwa eka siku ra nhlengeletano kumbe endzhaku ka swona .
Ndzi tsakela ku khensa hinkwerhu lava endleke phurojeke leyi yi humelela .
Ku pona ka pulanete ku le khombyeni .
Ku na xidingo xa tiphurojeke to hlohlotela ku sivela ku vengana ka tinxaka .
Ndhavuko wo tiyiselana na nxiximo :
Ndzi vula leswaku i xivilelo lexi ndzi xi twisisaka .
Va fanele ku kombisa vumbhoni bya nxopaxopo wa vona .
Nchumu wa vunharhu hi lava ku hunguta xikoxo .
Swa humelela ?
Loko ndzi nga pfuna hi ku tirhisa vito ra mina , kumbexana hi nga lunghisa swilo .
Na kwalaho , a ndzi voni ku antswa sweswi .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo swi ta va swa vutlhari byo engeteleleka .
Swileriso swa vadyondzisi .
Na ku fikelela vanhu va hina hinkwavo na hungu leri ra nkoka .
Tiyuniti ta tindzimi eka tindzawulo ta mfumo eswifundzeninkulu .
Hikokwalaho , a ku na xivangelo xa ku hlohletela nyimpi ya swa hava .
Sweswo swi fanele ku ya emalweni tanihi mhaka eka vumundzuku .
Vutomi bya vanhu va tiko rero byi fanele ku sirheleriwa .
Xivutiso hi lexi ; hi kunguhata yini ku tirha hi nkarhi lowu wa matimu .
Hinkwavo lava tsakelaka na lava va khumbekaka va amukeriwa ku nghenela .
Hlamula swivutiso leswi landzelaka , hi ku landza xiyimo lexi .
Kambe ndza ehleketa ku xi fanele ku langutisisiwa .
Eka Yuniti leyi u ta dyondza hi :
Nsalo wu ta hakeriwa lembe leri taka .
Endla swo tala , kutani .
Ku cinciwa ka sisiteme ya swa vuavanyisi i swa nkoka swinene .
A ndzi twanga nchumu mayelana ni mhaka leyi .
Ku dzaha hi swona swi vangaka mfukuzana ya nomo .
Yena u vula swona , hi ntiyiso .
Mhaka ya vumunhu yi humeseriwile erivaleni .
Ku hlanganisela na ku simekiwa ka Ajenda ya Xiafrika .
Vanhu vo tala va ehleketa leswaku ku hambanahambana swi vula ku hambana loku nga kona exikarhi ka vanhu va mifuwo yo hambana .
Hikokwalaho , ndza tshemba , ku na timhaka timbirhi laha .
Hambiswiritano , hi fanele ku va na tindhawu ta le rivaleni leti hi kongomisaka eka tona .
Kasi va ku dlayile .
Xana u koxa njhani ku suka eka leswi . .  .
Swirho swa Komiti ya Wadi swi hlawuriwa ku hambana eka tindhawu ta le matikoxikaya na le madorobeni .
Ndzi twa onge ntwanano lowu fikeleriweke lowu anameke i wa nkoka swinene .
Pholisi ya eneji na yona yi le ka ajenda .
Ndzi tsakile ku teka xiviko .
Kahlekahle xipfuno xa ndzavisiso na nhluvukiso xi hambanile .
Ndzi ehleketa leswaku a wu ri mbulavulo wo hlawuleka .
Hlamusela rito ra mbango wa rixaka .
Rixaka rin'wana na rin'wana ri na mfanelo y ova na tiko ra rona .
Timhaka leti ti fanele ku tirhaniwa na tona eka nkateko wa le masungulweni swinene .
I va mani vanhu lava ?
Ku na madzolonga lama engeteleka .
Xi tlheriserile endzhaku xiboho ku ya eka nkarhi lowu taka wa le kusuhi .
Hi ta landzelerisa xivilelo xa wena .
Xihlambanyo xa vhoti
Swi ta humelerisa ku yini leswi ?
Hi tshemba leswaku leswi swi kahle eka vatirhisi .
Lowu a wu ri ntirho wa mitlawa leyikulu eka nkarhi lowu nga hundza .
Nawu wu fanele ku sungula ku tirha ku sukela hi Khotavuxika lembe leri .
Loko swi nga ri tano , kutani a yi kumi na nchumu .
Vaahluri a va le henhla ka nawu .
Hi tlhela hi lava ku veka erivaleni swikongomelo swa nkarhi wo leha .
Mali ya tihakelo laha kaya yi famba ku ya hi xiyimo xa pholisi ya sweswi .
Swi teke nkarhi wo leha njhani ku simeka ?
I mani a nga ta Kombela swa Timali ?
Ku hava lexi u nga xi endlaka ku hi yimisa .
A ku na mfumo lowu nga tisirhelelaka kahle loko wu tirha wu ri woxe .
Vakamberiwa va fanele ku pfumela kumbe ku kaneta xitatimende .
Eka Holobye wa swa Timali , xana u nga hi tivisa hi xikweleti xa Bangi ya Misava ?
Ndza tshemba leswaku hi nga fikelela ntwanano eka xexo .
Xana phurojeke yi fikelela swipfuno hinkwaswo swa xitatimende xa xiphiqo ?
Leyi i pholisi leyi pfumelelaka mihundzulo ya xivumbeko na ku ya emahlweni .
Maavanyiselo a ma nga lulamanga eka ku va ma soriwa eka ku tumbuluxiwa ka khomixini .
A ndzi kholwi leswaku sweswo hi yona mhaka sweswi .
Loko nandzelelano lowu wu ya emahlweni wu tikhoma hi mukhuva wo fana , tsala theme leri landzelaka .
Ku lulamisa ku le ku yeni emahlweni .
Hi fanele ku swi tekela enhlokweni swinene hi matlhelo mambirhi .
Ku hava lexi humeleleke eka leswi .
Xana swi ta ta rini naswona njhani ?
Hi vulavula hi mayelana na tihakelo .
Sisiteme ya hina ya dyondzo yi hambanile .
Leswi hi endlaka leswaku hi va na nkarhi wa kahle .
Longoloxa swihlawulekisi swa loyi a nga muvulavuri wa kahle .
Hakunene , xana xiphiqo eka khombo leri a ku ri yini ?
I incini hi nga xi endlaka eka nkarhi wo koma ?
Hi fanele ku va tlakusa .
Loko swi koteka simeka tinhlamulo ta wena eka mintokoto ya wena ya le ka wadi ya wena .
A ndzi twisisi endlelo leri .
Hi nga ka hi nga nyiki nseketelo wa hina eka swivangelo swa xihumelelo lexi .
Ntlawa wa mina a wu nga vhoti wu seketela xiringanyeto lexi .
Hambiswiritano , swi ni swo tala ngopfu ku swi nyika .
Swi tlhela swi tika swinene ku hlamusela lexi eka varimi .
Hi nga pfunisa ku yini ?
Ku hava ku cinca loku endliweke eka nawu lowu .
Timhaka leti fambelanaka na vurhangeri bya ndhavuko ;
I xiyimo xo vava swinene , hi ku vona ka mina .
Leti i timhaka to tivikana .
Xiviko xi languteriwa ku hela vhiki leri .
Hi tshembha leswaku ku cinca ko hatlisa ka laveka .
Ku simeka ku fanele ku va ehandle ka mitirho ya swikolo swa mafundza .
Matlhelo mambirhi ya fanele ku pfumelela ku famba hi tlhelo leri .
Ku endla Papila ra Rifa
Mfikelelo wa vaaki eka swipfuno swo tano i wa nkoka swinene .
Kutani swi fanele swi kaneriwa eka ntengo .
Kopi ya Kungu ra Nhluvukiso wo Pfanganisiwa wa Masipala
Ha vumbirhi swi na nkoka .
Matikhomele yo hoxeka ya bindzu .
Hi nkarhi wo fana , ntalo wa vanhu wu engetelekile .
Nxaviso wa mathikithi wu kotile ku famba kahle eka siku leri nga landzela .
A hi le ku ringeteni ku twananisa tisisiteme ta rihanyo .
Hi nga tirha hi leswi swi kumekaka .
Leswi swi ta tsandzeka ku fikelela mbuyelo .
Hambiswiritano , xivutiso xa mina i xa muxaka wo hambananyana .
Ku tshemba ka mina hi leswaku siku leri ri tshunxekile .
Hikokwalaho ndzi hlawulaka .
Swikongomelo nkulu swa nongonoko i :
Teka goza laha swi faneleke .
Hi va byerile ku papalata eka mahanyelo lawaya .
Hambiswiritano , hi avelana vutihlamuleri eka leswi .
Swivandla haswimbirhi i swa nkoka eka ikhonomi ya hina .
Hi ku vona ka hina mahungu a ma ringananga .
A ndzi kholwi leswaku sweswo swi nga hi pfuna ngopfu .
Xiphemu xa vumatsalana na xona xi endla vulavisisi bya swinawana swa khoto .
Hi ku vona ka hina , malulamiselo lawa ya tirhile kahle swonghasi .
Hi fanele hi kota ku landzelela xikombiso xa yena .
Timhakankulu ti fanele ku nyikiwa hi SWIVULWA LESWI HELELEKE .
Xana u twisisa yini hi theme ra tinstwalo ?
Kahle-kahle leswi a hi leswi hi nga vaka na ntshembho eka swona .
Xikongomelo xa tsalwa leri i ku hlohlotela njhekanjhekisano na mavonelo eka maendlelo .
Swi nga va xihlovo xa nxiximo na vuhetiseki .
Swi tano , xiphemu xa nkoka swinene xa ku tumbuluxa ajenda leyi vuyerisaka i ku yi landzelela hi nkarhi wa nhlengeletano !
Vumundzuku bya hina byi sungula hi dyondzo .
Hambiswiritano , ndza swi amukela .
Rimba ri lemuka ntsengo wa leswi faneleke ku tekeriwa enhlokweni mayelana ni mfikelelo eka vululami .
Sweswo hi leswi hi nga le ku swi vuleni eka mhaka leyi .
A hi na xikungu xo yimisa mixaka leyi ya vuhlanganisi .
Yuropo yi dinga ku va yi engeteleleka ku gingirika na ku engeteleleka ku khomana .
Khavhara swiyenge hinkwaswo swinharhu swa mfumo ;
Leswi swi fanele ku katsa haswimbirhi ku nga mfikelelo eka swa timali na swikili swa mabindzu .
I mhaka ya ntlawa , rixaka na rimbewu , leswi faneleke ku lulamisiwa laha tikweni .
Nawu wa nhlanganiso wa swa vutomi na ikhonomi wu fanele wu fanele wu hlayisiwa na wona .
Katsa tinhlamulo leti humaka eka mavonelo ya mulawuri .
I , hilaha ndzi nga vula hakona , xo nyanyula .
U vule hi mfanelo nsinya wa milawu ya ku tivonela .
Ku tekela enhlokweni xedulu ku fanele ku nyikiwa eka leswi landzelaka :
Hambiswiritano , a hi yuniyoni ya swa vuthu .
Kontiraka ya vanhu ya vumundzuku byo antswa sweswi se yi teka xivumbeko xo karhi .
Hi tiboha ku endla leswaku swi humelela .
Hikokwalaho ndzi ku khutaza ku yimanyana kutani u ehleketa nakambe .
Vamanana na vatatana , ndzi ta ringeta kambe .
Loko hi rivala nkoka wa leswi , hi ta lahlekeriwa hi ku tshembheka .
Bodo ya swa xibalo a yi laviwi ku rhekoda maendlele ya yona .
Ku xopela ka le handle ka maasesele ku ta va kona .
I xa xidemokiratiki swinene .
Leswi swi ta khumba ku ya emahlweni ko angarhela ka mikanerisano .
Wa ha ri nkarhi wun'wana- eka minete leyi taka !
Hikokwalaho hi ehleketa ku hi fanele ku hlayisa xinawana lexi .
Ndzi kombela lava nga si sungulaka ku tirhisa swidzidziharisi , va nga sunguli .
Na mina ndzi avelana mavonelo lama nga vuriwa ehenhla ka ntshamiseko .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku hi fanele ku va hi olova eka tipolitiki .
Switirho swa timakete kahlekahle swi na ntirho lowu swi faneleke ku wu endla .
Kutani thyana swilo leswi vutisiweke .
Yaleyo a hi mhaka ya ntiyiso ya ku tinyungubyisa ha yona .
Kanela xitshunxo lexi nga tekiwaka ku fambelana na mimpimo ya maendlelo .
Kambe hi hava vumbhoni bya sweswo .
I kungu ra kahle .
Kutani ku vile na nkanelo wo tala eka sweswo .
Mhaka ya vumune i mayelana na xiphiqo xa vukanganyisi .
Ku hava vanhu va le handle va nga pfumeleriwa ku nghenela eka maendlelo .
Hina swo tala .
A swi ringananga ku endla ntsena nongonoko wa michumu .
Kumbe ku na leswi nga cinca eka ku ka ku nga ha ri na nxupulo ?
Hi nga ka naswona a hi swi lavi .
A hi , hambiswiritano , yeni eka xivutiso xo tatisa .
Xiviko xi hlamusela leswaku swileriso a swi endliwangi .
Hinkwavo vaaki lava tshamaka ekusuhi na nambu
Xikongomelo xa n'wangulano i ku nyika vamanana nkarhi wo :
Vanhu a va dyondzisiwi hi hilaha va faneleke ku hlayisa rihanyo ra vona hakona
A swi ri ni nkoka ngopfu .
Hikokwalaho hi ku vona ka mina xiviko hinkwaxo i xa xiyimo xa le henhla .
Kwalaho khomixini yi na mfanelo wo nghenisa xiavi xa nkoka eka ku vumbiwa hi vuntshwa endzhaku ka minkwetlembetano .
Se hi fanele ku ya eka xivutiso lexi landzelaka .
Matiko lawa , hambiswiritano , a mo va na oyili ntsena .
Hi fanele ku tekela enhlokweni mihluvukiso yoleyo .
Hambi ku ri xiyimo xa rona xi lava ku vekiwa erivaleni .
I ntirho wa hina ku cinca sweswo .
Nkongomiso wa Xivutiso
MIHLAWULO YA MIKARHI HINKWAYO LEYI TSHUNXEKEKE & TENGA
Hi nge tshiki ku lwa .
Hi swona swi endlaka leswaku hi va hi ri hava nkarhi wa ku wu lahla .
Hi mi navelela leswinene eka swipano hinkwaswo .
Sweswo na swona swi kahle .
Mitirho ya Tikomiti ta Tiwadi yi lawuriwa hi ku pasisiwa ka milawu leyi twalaka hi huvo .
Hi ku angarhela , a va tshembeli eka vona vinyi .
Minsinya ?
Xana vafana ni vanhwana havumbirhi va nyikiwa nkarhi wo ringana ?
Ndza mi kombela ku hlayisa mikarhi yo vulavula .
A hi tiphineni hi makumu ya rendzo ra hina hi ndlela leyi kombisaka vutihlamuleri na ku twelana .
A hi le ku endleni nchumu ku lulamisa leswi .
Hi ku katsakanya , hinkwerhu hi tsakisiwile hi leswi fikeleriweke handle ko landzelela swilaveko leswi vekiweke .
Ndza tshemba leswaku u ta pfumelelana na mina kwalano .
Hi dinga pholisi yo fana ya swa matiko ya le handle na vuhlayiseki .
I mhaka yo avelana ndzhwalo .
Ku na swiphemu swa mune eka endlelo leri .
Va ta tlhela va pfuna ku lunghisa mavoni ya switarata .
Kambe vutihlamuleri byi fanele ku hlamuseriwa kahle .
Swi teka nkarhi ku tirhana na swiphiqo leswi .
Ha pfumela eka xilaveko xo hunguta nkayivelo wa ndzingano na ku lwisana na vusweti .
Swi tekela enhlokweni matshalatshala hinkwawo yo hambanahambana eka xiyimo xa mfumo wa muganga .
Leswi swi tirha ngopfungopfu eka matlhari yo dlayetela vunyingi lama nga yirisiwa .
Ndzi tshemba leswaku mi ta nyika leswi nseketelo wa n'wina .
Leswi swi katsa tindzawulo ta ndzavisiso , rihanyo na mbango .
Ku xopaxopa xiyimo
Hambiswiritano , a va landzelelangi xikombelo xa tindzawulo .
A ndzi ri ku tirheleni ku fikelela leswi nkarhinyana .
Leswi swi ta sungula ku fika endzhakunyana vhiki leri taka .
Xikombiso xa mbuyelo ( eka pheji leyi landzelaka ) :
Hi fanele ku tsakela ku tiva mayelana na leswo .
I mfanelo leyi hinkwerhu hi nga na yona .
Switandzhaku swa vaaki swa nkitsinkitsi lowu swi fanele ku ololoxiwa hi ku kongoma .
A hi fanelangi ku tama hi nga ri matitwelo yo karhi eka mhaka leyi .
A ndzi ta rhandza ku heta hiku ku navelela ku humelela ka wena n'wini .
I ntirho wa hina ku sirhelela mbango wa le lwandle .
Eka gondzo ro fikelela swikongomelo leswi , hi languteriwile ku :
Switandzhaku swa Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava
tlhelo na nawu
Kutani va susumeta rivanti ri pfuleka .
A hi ta ku kombela ku tshika ku endla leswo .
A hi mhaka ya matirhelo ntsena .
Swiphemu swo hambanahambana swi dinga ku tekeriwa enhlokweni .
Xikongomelo ( xana swikongomelo hi swihi ku ya hi leswi faneleke ku rhangisiwa , ku katsa mpimo wa nkarhi na ntalo ) ?
Hi lava ku cinca eka ndhavuko .
Hi nga khatsa ndzima .
A hi mitirho hinkwayo leyi nga vaka kona ya tikomiti ta tiwadi yi nga kona eka milawu ya mfumo wa miganga .
I yitsongo swinene naswona xiyimo xa ntshovelo xi le hansi .
Entiyisweni , leswi kanetanaka na swona swi veka mahungu erivaleni .
Na vona va na timfanelo ; va tlhela va va na mfanelo ya xihundla .
Ku hunguta swirhalanganyi na ku endla ximanguvalawa swi fanele ku fambisana .
I ndlela ya vumbirhi ya ku fikelela xikongomelo xexo .
Hlela muxaka wa sayense .
Swi ta lava kungu rintshwa ra nawu .
Ku na xilaveko xo tumbuluxa ku tiyimisela eka swa tipolitiki .
Ndza tshemba leswaku lexi i dokhumente yo tivikana hinkwayo ka yona .
Nakambe , yona na vundzeni hileswaku swi andlariwile swi twisiseka eka Vumbiwa .
Sweswi ndzi lava ku vula marito yo karhi yo engetela ehenhla ka xiviko xakwe .
Swa laveka ku lulamisa ku pfumala ku twisisana .
Ku na timhaka timbirhi eka nongonoko .
Hi fanele ku langutisana ni xiphiqo lexi hi vurhena .
Hi fanele ku va hi kota ku amukela eka lexi .
Projeke ya Vutihlamuleri bya Vanhu ya lembe :
Swi khumbha mitirho yo fana na :
LESWI SWI KHUMBAKA SWONA
Hi tshama hi karhi hi vuya eka xiyimo xo fana .
A ndzi ta rhandza ku vutisa xivutiso xexo .
Xo sungula i nhlamuselo ya vukorhokeri bya vaaki .
Ematikweni yo tala va kayivela swo tala swa nkoka .
Xo sungula xa leswi xi fambelana ni nkayakayo wa swa timali .
Nxaxamelo wa marito lowu nga tolovelekangiki wu fanele ku hlamuseriwa .
Eka vurimi , hi endlile ntirho wa hina .
Mphikizano i wa nkoka eka ku tlakusa matirhelo lamanene na ku kula ka ikhonomi .
Ndzi tama ndza ha khorwisiwa hi swoleswo .
Xana hi na makungu wahi kumbe wahi ?
Ku hava nchumu xi nga fikeleriwaka loko ku ri hava mfumo wa vumbiwa .
Ndzi ehleketa leswaku a hi fanele ku tumbuluxa ku twanana swinene laha na kona .
Lexi i xivangelo xa kuva phurogireme ya Tinhenha ta Rixaka ta Tipolitiki yi nga tumbuluxiwa .
Xi fanele ku seketeriwa .
Swikolo swo tala ngopfu swi nyanyisiwa hi ku fika ka vahlapfa .
Tshamela ekule ni vugevenga , byalwa na swidzidziharisi .
Leswi hi swi lavaka sweswi i ku tiyisela .
XIKONGOMELONKULU
Ku sungula nhlohlotelo wo huma ka mali ya mfumo eka eneji leyi nga pfuxetiwaka .
Ndza tsundzuka leswaku mhaka leyi yi boxiwile mikarhi yo tala .
Ntirhisano eka ndhawu ya Rihanyu
Nawu lowu i wo tsakela mbuyelo wa swa timali hi ku hetiseka .
Kambe hi nga na ku twisisa ku endla nakambe ka yena .
Vamaki va fanele ku leteriwa hi fureme .
Humesa matsalwa lama faneleke lama lavekaka .
Xana hi ta swi endlisa ku yini ku ya emahlweni ?
Hi tirhile-hi humelerile .
Swi endla mphakelo , ku nga :
Leswi swi ndzi tisa eka mhaka ya nkoka laha .
Hambiswiritano , va lahlekeriwile hi hinkwaswo .
Swi enerile ku vula leswaku xin'wana xa swona a ku ri ximilana xa nkhaviso .
I yini nkarhi wa f(x) ?
Vito ra photifoliyo
Swipimelo swa matirhisele ;
Hikokwalaho ka yini mabindzu lamantsongo ya nga vuyeriwi ?
Pholisi Yintshwa eka swa Ikhonomi
Swi tano na le ka mitirho ya vona ya swa vutomi na ikhonomi .
Mihlangano leyi tiyeke a hi ntsena mfungho wa ntshuxeko lowu hanyeke kahle .
Hlamusela ndhawu ya vulavisisi bya makete eka bundzu .
Mati ma le migodini na wona ma thyakisiwa eka maendlelo wolawo .
I ku hlawula ka masungulo loku faneleke ku endliwa .
Wa swi tiva leswi u faneleke ku swi endla ; u fanele ku endla maphakiti lamakulu .
Hi swihi swirho swa komiti ya wadi leswi faneleke ku nyikiwa vutihlamuleri bya ku endla mitirho ?
Swi nga va
Leswi a hi mhaka ya mali ntsena .
Hikokwalaho , ndzi nga ka ndzi nga tshikeleli leswi ku ringana , tanihilaha ndzi vuleke hakona .
Rero i endlelo , naswona hi bohiwa hi rona .
Ririmi ro Dyondza no Dyondzisa exikolweni .
Vanhu lava nga voniki ngopfu va nga avanyisiwa hi mitlawa yimbirhi .
Ku valangiwa no sirheleriwa ka marungula ya mfumo i vutihlamuleri bya vatirhi va nkarhi hinkwawo .
Eka nhlengeletano ya Ntlawa wo Tirha wa Ikhonomi na Xithekiniki , matlhelo hamambirhi ya twananile eka leswi landzelaka :
Xana hi swihi switandzhaku swa leswi ?
Ntiyiso i ku hi vile na nkateko swinene .
i vutihlamuleri bya matirhele
Kutani ndzi lava ku mi khensa swinene eka ntirhisano lowu wa nkoka .
Loko u nga tivi nawu lowu u nga tshuka u endlile swilo leswi nga riki enawini ;
Lexi i xilo xin'wana lexi se hi nga na xona eka swikumiwa swa mirhi .
EAfrika-Dzonga , Manana Xipikara , switatimente swa tinhundzu na timali swa tibangi ta ka hina swi tama swa ha tshamisekile .
A ku na nawu wo karhi hi ndlela yihi kumbe yihi .
Hi tshama eka muganga lowu ku nga na ku hambana lokukulu ka rifuwo .
Ku nga ri eka tindhawu leti rhendzeleke .
Lexi tlulaka hinkwaswo hi vukahle i nala wa xo antswa .
Ndzi yile emahlweni ku :
Ku vile na ku phakela ehansi na ku antswisa swivandla swa ntirho eka nkarhi lowutsongo .
I swa nkoka swinene .
Lexi hi xin'wana lexi hi ku xi tirha hi xihatla .
Tikomiti :
Hikokwalaho leswi swi hi mayelana na ku tlheriseriwa endzhaku ka vhoti .
Vuyima-swihahampfhuka na byona byi na nkoka eka mhaka yo tumbuluxa mitirho .
Xana leswi swi ta humelerisa ku yini ?
Lexi xi na xithekiniki xa le henhla .
Xitirho lexi nga laha hansi xi kombetiwa hi swikombiso swa xiitaliki .
Sweswi i mpfuneto wa ntirhiso wa miako .
Mpfuneto wutsongo wa timali wa nyikiwa kuva leswi swi humelela .
A ndzi nge wu endli - a hi ntirho wa mina .
Kombisa minkhetekanyo ya ntlhanu leyi tirhisiwaka ku swi hlamusela .
Ndza tsaka leswaku xivutiso lexi xi andlariwile .
Ndzi ta ya emahlweni hi moya lowu fanaka .
A hi le ka vulawuri byo tshovela swakudya hi hexe .
Xana ku nga kumiwa nhlamulo hi ndlela yihi ?
Ina , ku fika eka xiyimo xo karhi , ku leha ka nkarhi ku vile ni mbuyelo wo biha eka mphakelo wa vukorhokeri .
A hi hlamuseleni ajenda ya gingiriko .
Vabohiwa va ta va va khomiwile ku va va xupuriwa .
Swa twisiseka no olova swinene .
Ndzi ehleketa ku ri hi endlile nchumu lowu hoxekeke .
I swo tala leswi faneleke ku endliwa .
A hi laha ku ta tumbeta ntiyiso .
Hi fanele ku tirhana na leswi hi ri na matimba ya ntiyiso .
Kutani , ndzi lava ku vula leswaku ha mi khensa swinene .
Swi le rivaleni leswaku ku na vangwa exikarhi ka miehleketo ya tinhlengeletano na ntiyiso .
Ndzi pfumelelanile na xiboho lexi .
Vahlawuriwa va lembe leri ra masagwadi hi lava landzelaka :
Komiti ya wadi yi nga endla mbalango wa ku eneriseka wa lembe ku kota ku va pfuna ku endla mitirho ya vona .
Sweswo i muxaka wa goza leri hi ri lavaka .
Rihanyo na vuhlayiseki i mhaka leyi nga laha .
Sweswo a swi fanele ku va vutihlamuleri bya mifumo ya rixaka .
Nongoti wa maendlelo lama nga erivaleni wu famba emahlweni eka xiviko .
Pholisi ya swa timali leti nga tekaka nkarhi wu leha i xiphemu xin'wana xa nkoka xa pholisi ya hina .
Hi fikelerile makumu ya ajenda .
Swivangelo swa misava swi ringanyeta leswaku maendlelo lawa ya ta ya emahlweni .
Kutani leswi swa vikiwa eka khomixinara kuva marungula ya yena ntsena .
Swo fana swi humelerile eAfrika .
Ku tilulamisela ku na ku hlamula eka timhangu .
Swikongomelo swa nhlangano swi katsa ni ku tiva ndhawu ya vaaki .
Xana a hi langutisi ntsena eka tindhawu ta matikoxikaya ?
A hi swi kotangi ku swi hlayisa .
Xana u nga hlamusela miehleketo leyi seketelaka maendlelo ya wena ?
Muviki a fikelerile ndzingano exikarhi ka swiphemu leswimbirhi .
Sweswi hi vile na malembe ya mune ya ku kula ka leswi xaviseriwaka ehandle yo tiya .
A ndzi ta tsakela ku tiyisisiwa leswaku leswi swa karhi ku endliwa .
Sweswo i xilo xin'wana lexi xi nga ta lava ndzavisiso wo engetela .
Va swirhundzu na va matlhari , wu le kwihi mongo eka hinkwaswo leswi ?
Ku na timhaka tinharhu leti a ndzi ta tsakela ku ti boxa .
Ehansi ka sisiteme ya sweswi sweswo a swi humeleli .
Kutani hlamusela leswi , i swa nkoka .
Tanihi xivangelo , ndzi vhotela ku hambana na sweswo .
MAQHINGA
Hi fanele ku sungula na vanhu .
Xa ha ta va kwala .
Ndzi kumile leswi tsakisa swinene .
Leswi swi vula leswaku makungu ya nyanya ku tlhelela endzhaku .
Leswi swi hunguta vuswikoti bya ku nghena kuntshwa emakete .
Switsundzuxo swimbirhi ntsena .
Mahlo ya misava ya le ka hina .
Xileriso lexi i ku antswisa ehenhla ka lexi nga rhanga .
U tshikelela nhlonipho wa timfanelo ta nkoka .
A ku na ku kaneta leswaku leswi swi yime hi ndlela leyi .
Etlhelo ?
Hikokwalaho , ndzi seketela nkunguhato wa ku tlherisela endzhaku ka xiyenge lexi .
Musi ni mindzilo na swona swi onha ku tenga ka moya .
Sweswo i mhakankulu leyi hi faneleke ku langutana na yona .
Swi le rivaleni leswaku ku na xilaveko xo tisa vulawuri byo engetela .
Tolo hi vile na njhekanjhekisano hi switirho swa mhaka ya swa timali .
Eka nkarhi wa sweswi , ku na swo hlayanyana swo hlawula eka swona etafuleni .
Hi lava sisiteme leyinene na matsalwa kuva hi endla leswi .
Hi fanele ku herisa ndzhendzheleko lowu wa madzolonga .
Vona leswaku nhlayo yo tala ya vanhu va thoriwile .
I mani a nga na vulawuri eka switatimente leswi endliwaka ?
Sweswi hi ta eka mhaka leyi khumbaka misava hinkwayo .
A ndzi ta tsakela ku angula ka timhaka to hlayanyana .
Swo fana .
Nkarhi wo endla xivilelo wa laveka .
Ku hava lexi nga cinca mayelana na leswi .
I mani a faneleke ku tsarisa swa Hakelo ya Xibalo ?
Vululami bya vanhu , timfanelo ta vanhu na timfanelo ta varhurhi
Nhlanganiso wa Mapulanelo
Ndzi tsakela ku sungula hi swa kahle leswitsongo .
Kambe , xo biha xa kona , ntwanano lowu a wu eneti swidingo .
Sweswi ndzi nga vika hi ndlela leyi landzelaka .
Ku khotsiwa i nxungeto lowu tshamaka wu ri kona eka endlelo ra ku rhula .
Ndzi ta ku nyika swivangelo switsongo swa leswaku hikwalaho ka yini .
Timbuva leti a ti hanyi , leswi na swona ku nga ku hetisisa nawu ntsena .
A hi ta lava tinhlamulo ta swivutiso hinkwaswo leswi .
Endlelo leri ri ya emahlweni .
Eka mpimo wihi na wihi , sweswo i ku navela ka mina .
Lowu i ntirho wa yena wa rimbewu .
Pfumelela vadyondzi va endla vulavisisi na ku nyika xiviko etlilasini eka leswi landzelaka :
Ha amukela eka swirho swimbirhi swintshwa !
Xexo i xivangelo xa vumbirhi lexi endlaka leswaku ndzi kumeka ndzi hlamarile swinene .
A ndzi ta tsakela ku tshikelela leswi swi vonaka swinene .
Ndzhaka ya ku xaviwa ka matlhari yi ya emahlweni yi kula , kambe vutihlamuleri byi nga ka byi nga nyamalali na nkarhi .
A hi nge va nyumisi .
Sweswo hi leswi swi nga xiswona naswona swi ta tama swi ri tano .
A ndzi ta tsakela ku twa swo tala mayelana na swona .
mitirho ya vutshila
Lexi hi xona xi nga endla leswaku ndzi ta va ndzi karhi ndzi seketela xiviko .
Endzhaku ka loko ku hundzile lembe , a hi si va na xiringanyeto .
Rimba ra mafambiselo ri le ku lulamisiweni ku fambisa maendlelo eka matirhele yo pfuxelela hi vutshwa gezi .
Swi ngheneriwile hi Tinhloko ta Matiko leti landzelaka na Vayimeri va Mimfumo :
Handle ka swona , va ta endla kahle swinene ku kumeka va miyerile .
Phepha ro letela nkanerisano ri hangalasiwile .
Tindlela leti nga ta onha mafambiselo ma namuntlha ti fanele ku papalatiwa .
Kambe a ndzi pfumeleriwi ku swi paluxa laha .
Vumbhoni bya ndzavisiso
Ntirho wa hina i ku va pfuneta hi sweswo .
Ndzi nkhensa nhlamulo ya wena na ntsakelo wa wena .
Maendlelo na ku hlayisa matsavu leswaku ya ta tirhisiwa nkarhi lowu taka .
A ku ri nhlamulo yo helela .
Ku nyiketa nkarhi wa vona eka swilo leswi nga ni vunene .
mfikelelo eka timali
Swa koteka , hi miehleketo .
Xi ta tiphina swinene .
Nongonoko wu kongoma eka :
Xileriso lexi xa mafundza xi rhangela kungu ra magoza ya vukorhokeri bya timali .
Hi ku katsakanya , lexi i xiphemu xa ntirho wa xiyimo xa le henhla swinene .
I yini netiweke ?
A ndzi ni xiphiqo ku swi landzelela na swona .
I xiphiqo lexikulu swinene .
A ndzi ta tsakela ku yima ni marito yo karhi lama u ya nyikeke .
Kuna ntirho wo tala swinene eka ntirho wa vufambisi byintshwa .
Nhlangano wa muganga wu Alana ni phurojeke leyi .
Kambe a ndzi tinyungubyisi ku swi vula sweswi .
Ku lulamisa nkunguhato
Endzhaku ka sweswo , vathoriwa va fanele ku byarha vutihlamuleri byo tihluvukisa .
Muxaka wa phurogireme
Sweswo swi cincile .
Kumbexana a ku ri xihoxo .
Swi tlhela swi tlakusa vuswikoti bya hina byo pulana no fambisa swihlovo .
Ku endla sweswo , hi dinga vatirhi lava nga na swikili .
Hi fanele ku va na ajenda yo pfuna ya swa vanhu .
Yaleyo i ndlela ya ku yisa emahlweni ya ku fikelela matirhelo ya xiyimo xa le henhla xa eneji .
Hi ku komisa , ku na ku kayivela ka nawu .
Ku ni timhaka ta nkoka tinharhu ku ya hileswi ndzi swi vonisaka xiswona .
Sweswo swi humelerile .
Ku na nawu lowu nga ku tirheni lowu faneleke ku xiximiwa .
Amukela nhlamulo yihi kumbe yihi leyi faneleke .
Xo hetelela , ndzi fanele ku tsakela ku nyika vonelo eka tihakelo ta ku tsemakanya ndzilekani .
Kumbexana hi nga swi langutisisa swinene .
Kutani hi yona mhaka ya makanelwa .
Xi fanele naswona xi pfumeleriwa ku teka nkarhi wa xona .
U nga ha vutisa leswaku i mani loyi a nga na vutihlamuleri bya leswi .
Ku tlhela ku se ku fikeleriwile ku humelela eka ku basisa migodi .
Machudeni ya fanele ku tiva sweswi :
Ndza pfumela .
I xiyimo xo biha eka tiko rolero .
Vamasipala lava vumbaka mfumo wa muganga va nyikiwile matimba na mitirho yo karhi .
Nhlokomhaka ya xivutiso i :
Ndzi pfumelelana na mavonele ya vona .
A swi ki swi lava ku vuriwa , hinkwerhu hi ti langutisisile tinhlayo .
Xivandla xa ku ehleketa .
U tisile ku cinca nkarhi lowu hundzeke .
Timhaka hinkwato ti ta hetisisiwa ku nga se hela Hukuri .
Nhluvukiso wa switirhisiwa leswaku ku herisiwa vusweti .
Eka mhaka leyi , hi tumbuluxile maendlelo yo cinca ya mafambiselo ya swa tindlu .
Hi fanele ku amukela xexo .
Hileswaku i mhaka ya nkarhi kuva vaendli va swo biha va sweswi va ta khotsiwa .
Milawu ya matikhomelo
I xilo lexi a hi fanele ku xi vhotela mundzuku .
Swiviko leswi faneleke swi pasisiwile .
Entiyisweni a va tivi leswaku swi vula yini .
Mhaka ya timfanelo ta ximunhu yi boxiwile mikarhi yo tala .
Kutani ha n'wi hoyozela .
Hi tlhela hi tshikelela eka xidingo xa nawu wo tatisela .
Tinxaka ta tiphurojeke
milawu eka malembe mambirhi lama nga hundza
Nhlangano wun'wana na wun'wana wu na ntirho wa nkoka swinene ku wu endla .
Ndzi mi kombela ku swi tirha !
U fanele ku hlonipha fambiselo ro pfumela ra rixaka .
Xa vuntlhanu , vuhlayiseki bya le magondzweni .
Xana a wu ehleketi ku hi fanele ku tirhana na mhaka leyi ?
U tsarile , na tshaha :
Ha ha ri na vutihlamuleri bya hina bya nkarhi lowu taka .
A ndzi lavi ku vuyelela timhaka leti .
Naswona xiphemu xikulu xa swona xi ta ta laha .
Hi karhi wa ku wa ka ikhonomi , mitirho ya lahleka naswona ku na matitwelo ya ku heleriwa hi ntshembo ...
Kutani ku na mhaka ya tinhlamuselo to hambukisa .
Hikwalaho hifanele ku voniwa hi ri na vuxiyaxiya swinene ngopfu .
Xana ndzi fanele ku endla yini loko ndzi mangala nandzu kutani ku nga humeleli nchumu ?
Hlamusela sisiteme ya bindzu ku suka eka xiyenge xo karhi xa bindzu .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku leyi yi ri ndhawu ya nkoka swonghasi .
katsakanya vuxokoxoko
Hambiswiritano , sweswi hi nga cinca ntsakelo wa swa tipolotiki .
Naswona i incini xi nga ku humeleleni sweswi ke ?
Hambiswiritano , leswi swi nga va ntsena goza ro sungula .
Lowu i nkarhi wa wena .
Phepha ra tifomula leri katsiwile eku heteleleni ka phepha ra swivutiso .
Nkondletelo wa ndzingano wu tlhela wu khumba ku hungutiwa ka madzolonga ehenhla ka vavasati .
Hi nga endla leswi hi ku rhumela hungu ra ntshembho .
Swi lava mali .
Nkul . Mbeki i n'wamapurasi lontshwa endhawini ya le makaya .
Yi ve na vumbhoni bya leswaku I mali ya tiko leyi nga na ntshamiseko .
Hi fanele ku endla ku antswa .
Xana u nga nyika vonelo eka lexi ?
Hinkwaswo leswi i swilo leswi hi nga pfumelelanaka na swona .
Leswi na swona i xivandla lexi lavaka ku lulamisiwa .
Hlengeleta mahungu ya hinkwaswo swa makhombo na vulawuri bya makhombo ;
Nhlengeletano yi ta landzeriwa hi rendzo eka tiphurojeke .
Ku ya emahlweni , ku nghenela ka vamanana lavantsongo eka tiphurogireme to tano swi fanele ku hlohloteriwa na ku tlakusiwa hi matimba swinene .
Phurojeke hi leswi endliwaka ku antswisa vukorhokeri kumbe xikumiwa hi nkarhi lowu vekiweke .
Sweswo i xiga lexi hi nga eku xi lulamiseni namuntlha .
Ndzi ehleketa leswaku leswi na swona i swa nkoka swinene .
Hikokwalaho ka xihlawuhlawu vunyingi bya vanhu vo swela etikweni leri i vantima .
Ntshikilelo lowukulu wo tirhisa mali i wa tigiranti , leti yaka emahlweni ti tlakuka hi ku hatlisa .
I nkarhi wa kona !
Sweswi hi ta vona xikombelo xa xikolo lexi tekiweke ntsena tanihi masungulo ma pfhumba leri .
Swivutiso swimbirhi swa nkoka swi va kona mayelana na leswi :
Ndzi rhandza ku hundzisa ku tisola ka mina hikwalaho ko hlwela .
Ndzi nga vula leswaku leswiya a ku ri ku tsandzeka ka sisiteme ya hina .
Hi fanele ku teka magoza yo lwa na leswi .
Kahlekahle hi nge swi koti ku ya emahlweni hi ndlela leyi , ku karhi ku vuyeleriwa swilo leswi hinkwaswo ka swona swi nga riki swona .
Hi ku vona ka mina , mfularhelo a wu ta va tano .
Hlamusela ku hambana ka ndhurho exikarhi ka tisisiteme to hambana ta matirhelo .
Naswona hakunene i vutihlamuleri bya xona ku endla leswi .
A ndzi ta rhandza ku alana na ku ehleketelela koloko .
Hi leswaku , mimpfuneto yeleyo a yi tiyiseleki .
Leswi hileswi hi fikelelaka mintlhontlho leyi leswi endlaka ku hambana .
Swi vonaka onge ku fika sweswi swa ha ri kahle .
Ndzi lava ku vula mhaka yo hetelela .
Hi wona matitwele .
Kambe ka ha ri na matshalatshala ya nkoka swinene .
Va tirhisiwa ku landzelela mhaka hi vuenti swinene .
Xikongomelo xa rendzo ;
Mutshamaxitulu u ta teka xiboho hi ku xi yimela .
Va tlhela vari eka xiyimo xo tivisa mfumo hi swilaveko swa vanhu .
Makete wu le ku cinceni .
Ndzi ehleketa nkarhi wo wisa i wa nkoka , naswona sweswo swi fanele ku landzeleriwa .
Hlaya ndzimana leyi landzelaka na ku landzelela swileriso .
A hi ntsena mhaka yo va kahle ntsena .
Ku jama loku ku sivela nakambe nhluvuko wa matiko lawa .
Ndzi ehleketa leswaku i xiyimo xa timhaka to khomisa tingana .
Leswi swi nga endliwa ntsena hi ku pfumelelana hinkwerhu .
Ndzi ehleketa ku ri lexi i xiboho xa kahle ku xi endla .
A swi nge hi tekeli nkarhi wo leha ku va hi lulamisa xiphiqo xa vona .
Leswi i swa nkoka swinene eku hlayiseni swiyimo na swikongomelo swa vuhlayiseki .
Hambiswiritano , ka ha ri nxaxameto wa ntsakelo ntsena .
Nongonoko wu ta sungula hi ku famba ko leha ka hinkwavo .
Hangalaso lowu hakeriwaka eka swirho ku fanele ku khomiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Mune wa vavabyi lava va lovile .
Lowu i nsinya lowu fambisanaka na ku asesa ka nkarhi hinkwawo .
Hunguto wa timfanelo
Sweswi ndzi ta eka mhaka leyi kanetanaka yoxe .
Ku hambana ku suka eka leyi a ndzi ri ekaya .
Mutsoniwa u fanele ku endla xiphemu xakwe xa mitirho ya laha ndlwini .
A ku ri na nkayakayo wukulukumba ku tlurisa na ku hohloka ko hetelela , a vula .
Leswi swi le rivaleni leswaku a swi amukeleki naswona swi fanele swi engeteleriwa .
Swi hlwerisa ku hundziseriwa ka tiphurojeke ta tindlu :
Ku suriwa ku nga tirhisiwa ntsena loko :
Swi kumeka kwihi eka masipala ?
Kambe sweswi hi fanele ku endla xin'wana hi mayelana na vaphasi va tinhlampfi .
Xana hi ringanisa njhani ndlandlamuko na xinawana ?
Hikokwalaho ndzi seketela endlelo leri .
Kambe i swa nkoka ku vula leswaku hi swi kotile ku humelela hi tirha kahle .
Sweswo i pholisi leyi hi navelaka ku yi yisa emahlweni .
Namuntlha a hi masungulo ya vuxaka exikarhi ka matiko ya hina mambirhi .
Ku tsundzuxiwa leswaku u tirhisa vuyimeri bya xinawu eka endlelo leri .
Namuntlha hi hetisa ndzhendzheleko na ku tumbuluxa masungulo ya leswintshwa .
Xo hetelela , nsinya wa vumune hi lowu wa vuhlayiseki bya swakudya .
Vona va ha ri laha !
Naswona kutani xi fanele ku va tano .
E-e , a ku laveki mbuyelo wa xibalo xa nkarhinyana lowu laveka hi nkarhi wavunharhu .
Hi fanele ku engetela vuxaka byebyo .
Tindhawu ta nkombiso ti katsa :
Loko munhu loyi a nga ekusuhi na wena a lahlekile , tivisa maphorisa .
Kambe hi ku angarhela munhu a nga lemuka leswaku swilo swi onhakile rini .
Ndzi ehleketa leswaku hinkwerhu ha twanana leswaku sweswo swi na nkoka wo va swi endliwa .
Sivela ku lahlekeriwa ka vutomi .
U hava mfikelelo wa switirhisiwa naswona mpimo wa huwa wu le henhla ngopfu .
I swa hinkwavo- na swo heta hinkwavo .
A hi nge koti ku sivela swikumiwa leswi .
Nakambe , eka komiti ya ririmi ya xifundzankulu eka ntirho wa yona .
Nyika vuleteri bya Ajenda ya swa Tiyindlu eka malembe-khume lama landzelaka .
Ndza tiboha swinene eka muviki .
I xiboho xa Vumbiwa .
Leswi landzaka swi fanele ku katsiwa :
Leswi i swivutiso leswi ha ha saleke na swona .
Xana i yini mongo wa fambiselo leri ?
Lexi i xiyimo lexi nga amukelekiki hikokwalaho ka swivangelo swimbirhi .
Ntirho lowu hi nga na wona sweswi wu na nkoka swinene .
Tindlela leti ti katsa :
Xo hetelela , ku na swiphemu swo tala eka mhaka ya mabindzu .
Va fanele naswona va hlohlotela ndzinganano na ku tumbuluxa no hlayisa mitirho .
A ndzi voni xivangelo xa ku va leswi swi nga koti ku humelela .
Hikokwalaho xivutiso i ku : i incini , kahlekahle , lexi faneleke ku endliwa .
Hi fanele ku langutana na ntiyiso hi wu sola .
Xana xexo xi ta fikeleriwa njhani eka nkarhi wa lowu ?
Ha va amukela .
Ndzi ba mandla eka xiviko .
Timhaka leti ti se ti paluxiwile eka nguva ya ku lulamisela leswi swa ha taka .
Nkarhi wo twisisa hi ku ya hi mavonelo na makunguhatelo sweswi wu fikile emakumu .
Nkul . Xipikara , ndza khensa swinene .
Hi ni xikweleti xikulu xo ku khensa .
Boxa leswi vuriwaka hi ku herisiwa hi xitalo .
Ndzi tsakela ku gimeta hi rito rin'wana ra nkoka .
Swiyimo swi katsa :
Ndzi ehleketa leswaku ku ni swilo swo tala leswi lavaka ku endliwa .
Kombisa leswaku ku hlamuseriwa yini loko ku vulavuriwa hi mpakaniso lowu faneleke .
Timhaka leti ti ta tirhisana ekusuhi na kusuhi swinene .
Hinkwerhu hi fanele ku pfula mahlo masiku hinkwawo .
MITLAWA YA VUKORHOKERI KUMBE MASIPALA
A hi mpimo wa ntsengo .
Nkunguhato wa Tiwadi ( eka tiwadi leti ti hlayisiwaka hi vona )
Hi ku kanetana na swona , hi lava nseketelo wa timali lowu nga erivaleni swinene .
Onge ntirhisano wa n'wina wu nga ya emahlweni wu kula no va kahle emalembeni lama nga ta landzela .
I yini mpimo wa bindzulo ?
Ndzi nge engeteli xilo xihi kumbe xihi eka leswi ndzi swi vuleke eku sunguleni .
Kambe nkanelo wa hina wu famba ku tlula kwalaho , swi le rivaleni .
Sweswo hakunene a hi xivutiso lexi nga na nkoka wutsongo .
Vholumu ya xibokisana xa mali xa xirhendzewutana .
Ku vile na swo tala leswi swi onhakeke .
Hi kaneta tilayini ta bajete leti hi matimba ya hina hinkwawo .
Hambileswi ku nga na ku kanakana ka yena , ndza tshemba sweswo swi ta fikeleriwa .
Hambiswiritano , hi tlhela hi lava ku ololoxa swiphiqo swa vuhlayiseki .
Ku na nkarhi .
Ndzi hisekela ku tiva nhlamulo .
Leswi a swi amukeleki , leswi swi fanele ku siveriwa .
Naswona hinkwaswo swi humelela loko vanhu vari ehansi ka nkucetelo wa xihoko .
Simeka khodi ya matikhomelo .
U khensiwa swinene eka sweswo .
I incini hi xi ringanyetaka ke ?
Naswona hinkwaswo leswi swi le ka mhaka yo engeteleka ka switirhisiwa swa mati swo pimiwa swa Xifundzankulu .
Ku humelela yini sweswi ?
Eka nkarhi lowu , hi fanele ku hlamula hi ku tiyimisela eka swa xihatla leswi nga ta humelela .
Fambisa mfikelelo eka makete
Leswi ndzi swi vulaka swa twisiseka .
Eka mhaka leyi swi tano .
Sweswo a ku ri khombo .
Na valungu lava endlaka ntirho eka ku hluvukiso ka ndzhavuko ?
Hambiswiritano , ku na xivangelo xin'wana lexi xi faneleke ku lemukiwa .
A ya leswi i nandzu .
Xiyimo a xi amukeleki .
Ina , eku heteleleni , swi tlhela swi va phakeji ya swa vutomi .
Ndza tshemba swoleswo a swi amukeleki .
Swo tala swi cincile eka malembe yo nghenelela .
A hi tshembeni leswaku leswi a swi nge humeleli .
Hi lava nsusumeto wa rixaka ku suka eka swiyenge hinkwaswo swa muganga .
Yimani ndzi mi nyika mune wa swikombiso .
Vumba tindlela ta kahle to tirhana na swiphiqo hi vundzeni byo hambana .
Xo hetelela , ku navela na , hambi ku humelela yini na yini , hiseko .
Eka leswi kanetanaka na swona , hi ni nkateko laha .
Hi fanele ku hlela mimbuyelo leyi khomekaka ya leswi .
Ndzi ehleketa leswaku swi ta sorisa ku hlanganisa leswi mbirhi .
Swi hi tekerile nkarhi wo leha swinene .
Yo sungula yi fambelana na ku kula ka ikhonomi eka xifundzantsongo .
Swi fana ni loko ndzi tiva , ndzi tiva .
Yi fanele ku tlhela yi nyika marungula eka vaaki hi ku angarhela eka ntirhisano na hilaha va tirhaka ha kona .
Maendlelo ku vile :
Mfumo wu vona xiyenge xa mabindzu xi ri mutirhisani wa nkoka .
A ndzi kholwi leswaku marito ya kona ya ya ekule ku ringana .
Hi nga twanana swi helela na timhaka leti a nga ti tlakusa .
Yi katsa swikili , vutivi , na vuswikoti bya ku tirha na ku na rihanyo lerinene .
i ntirho wa yena ku tirhana na swivutiso na swivilelo ewadini ;
Hi ku komisa , ku na swo tala ku endliwa .
Leswi ndza swi khensa swinene .
Hlaya leswi hi ku fambelanisa ni xikombiso lexi nga ehansi .
I ntirho wa mina ku vulavula hi ku yimela vona .
Khamphani yi hakeriwile mali hinkwayo .
Xo sungula , ku na mhaka ya vulawuri na vulanguteri .
Ndzi hlawuriwile laha .
Xikoxo xo sungula i xa leswaku mimpimanyeto yi se yi averiwile mitirho yo tala ku tlula mpimo .
Hi tlhela hi seketela hundzuluxo lowu endliweke hi nomo lowu andlariweke namuntlha .
Xikongomelonkulu i ku nyika rimba leri nga erivaleni .
Thekinoloji leyi tirhisiweke i ya nkoka wa matshalatshala .
A ha ha tiyimiselangi ku tshika .
Lowu i ntlhontlho wa nkoka swinene ku tlula hinkwayo lowu nga langutana na hina namuntlha .
Khomixini leyi yi endla swibumabumelo eka xin'wana na xin'wana xa swivandla leswi .
E-e , a va nge faneli ku endla tano .
Kuna mhaka ya ku tshembha na ku landzelelana laha .
Leswi swi nga endliwa hi ku :
Mitirho ya Hofisi
Leswi swi hambana na ntwanano lowu nga endliwa hi nkarhi wolowo .
Mi nge ndzi vula swilo swimbirhi hi marito yo angarhela .
Xana swi vula yini eka hina hinkwerhu ?
Muxaka wa makhombo
Yena u pfumerile ku endla tano .
Ku yima u hlalela a hi leswi ku nga hlawuriwaka eka swona .
Laha timali ti tirhisiweke hi ndlela ya biha , ti fanele ku tlhela ti kumeka .
Swi tano , ndzi yelanisa eka mhaka ya eneji .
Rhefera eka leswi landzelaka :
Swi le rivaleni leswaku hi swona .
A hi tshembeni leswaku xi ta famba hi nkarhi .
Lowu i ntirho wo tirhela swilo erivaleni , ku nga ri hansi ka sweswo , ku nga ri swo swi hundza .
A ndzi ehleketi ku ri hi nga amukela leswi nakambe .
Ntlawa wa mina hikwalaho wu to vhota wu landzula ndzinganyeto .
Swivandla swa ntikelo leswi nga na vutihlamuleri eka vusimeki
I xiboho lexi hi ntiyiso xi nga xa vatirhisi .
Xana muxaka wa ntirho wu le rivaleni ke ?
A ha ha tiyimiselanga ku pfula ndlela .
Xi ta hi pfuna naswona ku langutana na nkuriso .
U nga ahlula hi wexe .
eka khansele
A ndzi swi tivi , a va ndzi hlamuselanga .
Ku fanele ku tekiwa magoza wahi eka xiyimo lexi ?
Entiyisweni , hi ta tlhela hi nghenelela eka ndhawu ya dyondzo na vuleteri .
Kambe ku vile na swo tala eka jaha leri .
Ha ha yimele sweswo ku va swi humelela .
Lembe leri hi tshemba ku hlula mpimo lowu .
Swihlawulekisi leswi tirhisiwaka eka dyondzo leyi yo pimanisa hi leswi landzelaka :
Muxaka wa nhlengeletano na xikongomelo xa yona swi ta lawula xitayili xa makanelwa lama nga ta laveka .
Vutihlamuleri bya yona byi katsa :
Ku vutisela
Hayi , xana hikwalaho ka yini kuri hava vito leri fambaka na wena ?
Vaaki va vilela .
XIKONGOMELO XO HETELELA I KU FIKELELA KU RINGANA EKA SWA RIMBEWU .
swikongomelo swa bindzu
Xiviko xa hina xi tshikelela swinene eka mhaka leyi ya nkoka .
Nkombiso wa tendzo tanihi xitirho :
Ndzi hoyozela muviki eka ntirho lowu a nga wu endla .
Hi yona nyimpi yaleyo .
Ku pfumaleka ka swikombiso leswinene swa vavasati
A ku nga ri na vunyingi byo pfumelelana na leswi .
Kambe hambi ku ri ku famba ko nonoka a ku vula leswaku u karhi wa tshinela exikolweni .
Hlamula swivutiso leswi kongomisaka eka nkungu .
Sweswo a swa ha amukeleki , emiehleketweni ya mina .
Vuhlayiseki bya le magondzweni byi tano .
Loko u ri na xona , a ndzi xi twisisi xivutiso xa wena .
Hambi ku va ndzi pfumela leswaku leswi a swi koti ku endleka .
Swi ti komba va nga tsakeli ku tlhela va hlanganisiwa .
Sweswo i xikongomelo lexi nga xona tanihilaha xi nga yima hakona .
Hina , tanihi ntlawa hi ta va na xiave .
Laha hi le ku vulavuleni hi mayelana na vuhlayiseki entirhweni .
Hlamusela thema ra mafambiselo .
Ku hava tiko ra xidemokirasi ri nga tiyiselaka leswi .
Hikokwalaho hi na xivangelo xa kahle xa ku tilanguta hi vukhensi-vusoli .
Endla leswaku makanelwa ya va lama kongomaka .
Mekhenizimi lowu , na wona , wu tala ku ka wu nga tekeriwi nhlokweni hi tinhloko ta makhotso .
Vanhu va vutsoniwa va fanele ku kota ku nghenelela eka migingiriko ya vuhungasi .
Hambiswiritano , ku hava xiringanyeto xo karhi eka leswi .
Ku kula ka ikhonomi swi dinga ku hatlisa hi mukhuva lowu wu katsaka vaaki swinene .
Mi nge , loko ndzi pfumeleriwa , ndzi vula xo hetelela .
Tanihilaha swi languteriwaka hakona , ntsengo wa ku lahlekeriwa na wona a wu fanele wu hungutiwa .
Kutani va ya emahlweni ku vula leswaku hi fanele kuya emahlweni na ntirho lowu tanihi Mukondleteri .
Leswi swi teka swivumbeko swimbirhi :
Ku nga vi na loyi a nga ta hi byela swo hambana !
Khombo ra kona , hi leswi kungu ra masungulo ri nga xiswona .
Tindhawu leti lavaka ku tlakusiwa ;
Yimela xitshunxo xa wena hi xivumbeko xa xifaniso .
Swa pfuna swinene ku va yingisela .
Ku hlawula na ku rhamba varhumiwa lava faneleke ku teka xiave eka mbhurisano na ku teka xiboho
Vukona bya tikhoso leti laviwaka hi xiyenge .
Vaaki va hina a ve nge swi twisisi swoleswo .
Timhaka ta nkoka leti kandziyisiweke ehansi ka nongonoko lowu ti yelana na leswi landzelaka :
A ku na nkanetano .
Kutani hi ta eka nhlokomhaka ya leswi herisiweke .
Hi yimele ku vona ku ya ehenhla ka mhaka leyi .
A swi vava swinene , a vula .
Hi fanele hi vulavula hi ndlela leyi mfumo wa miganga wu tirhaka hakona .
A swi vuli ku endla swilo ntsena .
Ndza swi tiva ku ri hi ta dinga mali leyi .
Ndza tshemba a swi nga avanyisi ntshamo lowu .
Ndzi vurile sweswo ku sukela emasungulweni .
Hambiswiritano , sweswo a hi makumu ya ntirho wa ntlawa wa mina .
Hikuva ya fayeka , yi fanele yi kondleteriwa na ku rhandziwa .
Ndza tsaka hikuva vanhu va mabindzu va tekerile mahungu lawa embilwini .
A hi fanelangi ku endla xihoxo .
Riphabuliki , ku ya hi ndzimana ya ( b )  .
Miako ya kahle no tirhiseka .
Langutisa swinene eka :
Swivutiso mayelana ni timfanelo ta ximunhu i mhaka leyi faneleke ku khomiwa kahle tanihi mhaka leyi pfuxaka matitwele yo karhi .
Siku ra mindyangu
Va n'wi byele eka vuyima swihahampfhuka .
Hi le ku tirheni eka leswi hinkwaswo .
U endla swona loko u vutisa hi ta bajete .
Hlamusela ntirho wa tibangi eka ikhonomi .
Ndzi na ku tshemba eka leswi .
Swi dinga ku sungula ku tirhisiwa .
Xa vunharhu , vaxavi na vona va fanele ku katsiwa eka ntshamiseko wo phasa tinhlampfi .
Theminoloji , tanihileswi yi nga xiswona emahlweni ka hina , yi le rivaleni .
Ndza tshemba leswaku xihlanganisiwa xi fanele ku ya emahlweni hilaha swi pulaniweke hakona .
Leswi landzelaka swi fikeleriwile :
Eka masiku ma nga ri mangani , samiti yi ta va kona .
Hikokwalaho hakunene a ndzi yi twisisi misava .
Lexi xi hava nchumu xo tirhana na nawu na ku rhula .
Hi swona swi endlaka leswaku nkunguhato lowu wa hundzuluxo wu ri lowu faneleke .
Rimba ra mafambiselo ya swa khoto ri ta katsa :
Vo tala va vatirhikulorhi va sindzisile timhaka leti .
Lexi i xikombiso xa kahle eka hina hinkwerhu .
Xana swi ta fana na yini ?
Ringanyeta Tirhiselo ra mali ya swa Rixaka .
I incini , eku heteleleni , mhaka laha ?
Hi fanele ku tlhela hi tsakela ku hoyozela muviki .
Ndzi ta swi tshika kwala .
I mani a nga ta phorisa maphorisa ?
Ndzi tshike ndzi heta .
Hikwalaho ka yini swi ri swa nkoka eka mina ?
Swi nga endliwa hi tatana , vanhu lava tekaneke , munhu loyi a nga si tekaka / tekiwaka kumbe vandyangu .
Ha khensa , Manana Xipikara .
Ku fikelela vukorhokeri bya nkoka bya rihanyo lerinene ku swi tlakukile .
A ku na nhlonge leyi hlayisekeke- leswi i xikombiso xo onheka ka nhlonge .
Hi fanele ku xi dyondza na ku xi twisisa , swi le rivaleni .
Hi swona swi endlaka leswaku hi fanele sweswi hi ri karhi hi koxa ku humelerisiwa ka xidemokirasi eka mindzilakana hinkwayo .
Hiku vuyelela nakambe , swiphiqo leswi swa fana .
A hi ringeteni ku fikelela ntwanano .
Ina , leswi a swi lawuriwa hi ndlela yo tika swinene
Sweswo swi ta hlamuseriwa swi va erivaleni
Swipimelo swi fanele ku hlamuseriwa swi va erivaleni ku tlula sweswi .
Ndza tshemba eka swoleswo .
Xiphemu xa vaaki , hambiswiritano , i xa nkoka swonghasi eka mina na xona .
A ku na ku kanakana leswaku leswi i ku cinca ka kahle .
Ku na mitlhontlho yo tala leyi hi langutanaka na yona leyi hi faneleke ku yi vulavula eka nhlengeletano leyi .
Hi nga nyika swivangelo swo tala swa sweswo .
Kutani , namuntlha a hi tlangeleni ntshuxeko wa hina .
U nga hakela akhawunti ya wena hi tindlela leti landzelaka :
Hofisi yi boheka ku tisa eka hina xiviko xa lembe ku katsa ni switatimende swa timali .
Leswi swi komba leswaku hi fanele hi amukela xitsariwa lexi .
Hi ku angarhela ndzi ngo pfumelelana ntsena na swiringanyeto leswi .
Nongonoko wa hundzuluxo wu kongomile eka tlhelo leri nga rona .
Ku ya emahlweni lokukulu ku endliwile eka vuhlayiseki bya swifambo emapatwini .
Lexi i xikombelo .
Xiviko lexi hi nga eku xi kaneleni sweswi na xona xi endla xihoxo lexi .
Ku lulamisiwa hi vuntshwa ka vuthu ra maphorisa a swi endliwangi .
A ndzi swi koti hikokwalaho ku amukela ku cinca lokuya kwihi kumbe kwihi .
Kambe eku heteleleni lexi i xintshuxo lexi amukelekaka .
Leswi a swi ta vula ku hangalasiwa ka xifaniso xa hina xa vutomi .
Hlamusela ntirhonkulu wa xin'wana na xin'wana xa leswi landzelaka tanihi swihlovo swa hundzuluxelo :
A swi fanelangi ku va eka hundzulo .
Tinhlamuselo ta swifaniso .
Xiringanyeto xi rhumela hungu ra matimba eka timakete .
Vufambisi bya ntirho hi ku angarhela
Sweswo a swi nga ta va eka ntsakelo wa vatirhisi .
Lexi hi ku angarhela i xirhangana lexi vekiweke .
Mfumo wu ta ya emahlweni wu susumeta ku hundzuka ka swa ikhonomi .
vutivi na vuswikoti
Ndza swi tshemba .
Hi hava xikongomelo xo andlala mihundzulo yihi kumbe yihi , hikwalaho .
Ku humelela loku yisiwaka emahlweni eka ndlela leyi ka fikeleleka .
Kambe a xi nge .
Kambe a va fanelanga ku vilela ; leyi i mihloti ya ntsako .
Switsundzuxo mayelana na nhlengeletano
Hi swona swi endleke leswaku hi va hi tlheriserile endzhaku nsayino wa hina .
Yaleyo i mhaka ya nkoka swonghasi eka hina na hina .
Xana i vhoti hi nxaxamelo wa mavito kumbe a hi yona ?
Kumbexana swi fanele ku tlhela swi kombisiwa eka lembe leri taka .
Xana hi endla yini namuntlha i xikombiso xa leswi hi nga swi fikelelaka .
Xo sungula eka hina i nkuriso .
Ya xikongomelo xa mahlelelo :
Ina , ku xiyaxiya swikepe swi fanele ku endliwa .
Ndzavisiso wo tala wa laveka hi xihatla .
Tata fomo ya xikombelo .
Ku tirhela mati
Ndzi ta tsakela ku vulavula mayelana na ku tirhela erivaleni nkarhinyana .
Imeyili Yi Fanele ku Tirha .
Ku nyika ntirho wo enta wa dyondzo eka leswi landzelaka :
Hi ku hambana ka xona na ku cinca .
A ndzi nga ha yi mahlweni .
Xana mi na vumbhoni , loko swi ri tano , yini ?
Hikwalaho ka yini hi endla leswi ?
Ku nyikiwa timali na vuvekisi
Nyika swikombiso leswi faneleke swa laha henhla .
A nga swi tsakela .
Madyambu lawa , hi kanela ku hunguteka ka ntsengo wa tinyoxi .
Xana hikokwalaho ka yini hi va na xiyimo lexi ?
Ku tirhana na timhaka leti swi lava maendlelo mantshwa na ku ehleketa kuntshwa .
Mahungu i mhaka ya nkoka swinene .
Hi na vutihlamuleri byo lebula switumbuluxiwa swa mirhi .
Ku twananiwile .
Hi fanele hi xava na ku sirhelela vukumeko bya hina byo sungula bya eneji
Sweswi i nkarhi wa kahle wo tiveka eka xiyimo na ku lulamisela ku rhendzeleka .
Lembe kumbe nkarhi lowu eka wona nandzu wu endlekeke ;
Xivutiso xa vumbirhi i xa ku leteriwa ka vatirhi .
Ku ya hi leswi lavekaka
Eka xin'wana na xin'wana xa swifundza leswa kaye , hi veka tihlo eka matirhisele ya timali .
Hambiswiritano , a hi fanelanga ku yima kwalaho .
Xana ku na xilo xihi kumbe xihi mi nga xi endlaka ku hi pfuna ?
Nseketelo wa timali i ku hoxa xandla eka tiphurojeke .
Va nga cinca vutomi bya vona na vutomi bya mindyangu ya vona na miganga .
Nkunguhato na Nhluvukiso
Minjhekanjhekisano leyi ya tinxakaxaka na ku vilela swa tsakisa , vamanana na vatatana .
Ku namarheta swi nga endliwa eka bodo yo veka xinkwa .
Hlayela ndhawu yo lala eka nsimbhi .
Sweswo hakunenenene hi leswi hi nga swi tiviki .
Khomixini yi tihlanganisile na vanhu vo tala swinene eka kungu leri ra mpfapfarhuto .
Xo sungula , sisiteme yi fanele ku endliwa leswaku yi va yo olova swinene .
Sweswo i xikongomelo xa hina , ku fikelela ku thoriwa hi vutalo .
Ndzi ehleketa leswaku leswi i ku hambana ko ka ku nga amukeleki .
Ndzi pfumelelana na swona .
Leswi swi tikomba eka tinhlamulo ta vadyondzisi :
Ku na timhaka to hlayanyana eka vulawuri bya vuxaka :
Leswi i ntshovo wa nawu lowukulu swinene .
Tindlu to tala ta ha lava ku akiwa .
Eka ndzinga wa swa le mintirhweni ?
Hakunene , swi ta va na nkhumbo wo kaneta .
Vanhu vo tala va lovile eka ku lwela ka vona vutomi byo antswa .
Kuva ni swintsongo swa swona , ku ndlandlamuka ka kuva u wa hi ndlela .
Ka ha ri hava mixungeto yihi kumbe yihi mayelana na swakudya .
Kambe hinkwavo va lava mali .
Kambe hi tshemba leswaku ku tiyisela ka vuyerisa mikarhi hinkwayo .
Hambiswiritano na hina hi na swihlovo swa eneji swa hina vini .
swi humelela eka bindzu
A xi ta va xo sungula eka nkarhi wo leha .
Ku sirheleriwa ku fanele ku nyikiwa , ngopfungopfu eka tifeme ta nkoka swinene .
Swinawana swa kumeka ni le ka webusayiti .
Tiva muxaka wa xivumbeko eka xikombiso xin'wana na xin'wana :
Ku tirhisiwa ka swidzidziharisi ko engetela .
Tindlu
Hinkwaswo swivandla leswinharhu swi fanele ku pfuneta laha .
Ku kula ka mavandla ya tipolitiki
KU ANDLALA MHAKA : NTANGA WA VUHLAYISELO BYA SWIHARHI WA LOWU NGA RIKI WA MFUMO WA PUMBA
Xana mi kongoma ku xi kanela eka nkarhi wun'wana ?
Ndzi khensa nyingiso wa n'wina . Ndzi mi navelela ku humelela hinkwako .
Swiyenge hinkwaswo swa mfumo swi languteriwa ku tirhisa pholisi leyi .
Xo hetelela , ku vula swo karhi hi mhaka ya ntshamiseko wa vanhu .
Swiangarhelo swa xiviko xa eneji a swi ringananga .
Ku yingisela hi vukheta
Xivangelo xi le rivaleni .
Sweswi hi nga hlamuseriwa hi vuenti , hi ta seketela endlelo leri hilaha hi nga kotaka hakona .
Xiphemu xa pulani yoleyo xi fambelana na mhaka ya milambu leyi hlanganaka .
Leswi ku kongomiweke eka swona swi katsa :
Hi fanele ku nghenelela .
I mayelana na ku nga onhaki ka ntumbuluko .
Xikombelo xexo xi se xi ri karhi ku tirhaniwa na xona eka xiviko xa hina .
Va endle matshalatshala hinkwawo ku lawula ndzilo .
Ndzi kombela u tekela leswi enhlokweni .
Hambi ko humelela yini , i swo tlula xivono xa le tlhelo .
Hikwalaho ku na matshalatshala ya mune lama fanele ku tivisiwa .
Yaleyo i nhlamulo yi ri yoxe leyi ndzi nga ku nyikaka yona .
Kombisa khiyi ya laha ntirho lowu wu sungulaka kona na laha wu helaka kona .
Swi le rivaleni leswaku a hi .  . .  .
ahlula xiphiqo
Masipala :
u ta dyondza mayelana na milawu na swileriso leswi vekiweke leswi nga ta ku pfuna ku tiva swo tala mayelana na mitirho ya komiti ya wadi ;
Hambiswiritano , ndzi na ku pfumela .
Leswi hi leswi a hi fanele ku karhateka hi swona laha namuntlha .
A swi pfuni nchumu ku tihlawulela swo karhi eka nkarhi lowu .
Ndza swi seketela hi ku hetiseka .
Xiyimo
A hi vuli leswi landzelaka :
Xifaniso xa ikhonomi a xi tshamisekangi .
A swi ringananga , hambiswiritano , ku amukela xiboho .
Ku na kungu ro hundzisela eka komiti .
Tinharhu ku suka eka tafula laha .
Ndzi khensa swinene ku va mi lulamisile ntirho wa hina .
Xo sungula , ndzi ta tsakela ku mi nkhensa .
Timhaka ti le rivaleni na kuva ti olovile .
Ku pfuniwa hi leswi humeleleke eka xikombelo xa wena .
Ntirho wa hina i ku kondletela xidemokirasi na timfanelo ta ximunhu .
A swi ri kona etafuleni kutani swi ariwa .
Mfumo a wu swi koti ku hakelela tihakelo ta rihanyo hi woxe .
Hlawula maendlelo lama pimanisiwaka ku landzelela na ku seketela xiboho .
Swi tano , i mani a nga ta twa ku ndhundhuzela ko ti ba xifuva ka vona .
Hi Ravuntlhanu hi vulavurile hi ku tika loku ka mitirho .
Ntlangu hi woxe wu fanele ku vumba xiphemu xa xifaniso lexikulu .
Xiyimo xi ya xi ri karhi xi hundzuka xo hlamarisa .
Matheriyali wo letela
Lava na ku tirhisa vuxokoxoko lebyintshwa .
Eka xikongomelo lexi xa njhekanjhekisano wo kongoma .
Nsayino wa Munyiki wa Vukorhokeri
Hambiloko ni pfumelelana na milawu ya yena , a nga ha ni tsakeli
I nkarhi lowunene ku sweswo swi endliwa .
Xi lava ku kombisiwa ku va leswi xi nga swona .
Eka xivangelo lexi , ntwanano wa le xikarhi ka mihlangano wu laveka hi ku hatlisa .
Hi nkarhi wa mitirho leyi :
Hi nga swi endla loko hi sindzisa mhaka .
Sweswo swi vula leswaku nkarhi wo tala wu lahlekile .
U heta hiku hi fanele ku cinca switirhisiwa .
Yindlu yi fanele ku xihlovo xa vutinyungubyisi na ntsako eka n'wini .
Hi ta languta eka swona .
Mfumo wu ri woxe wu nge swi koti ku hlamusela nhluvuko na mitlhontlho ya tiko .
Ndzi ehleketa leswaku ku na swo tala .
Marito yo xopaxopa no kanakana ya ta vuriwa eka njhekanjhekisano .
A hi ngheneni hinkwerhu entirhweni ku fikelela mbuyelo lowu .
Sweswo a hi nhlamulo ya matiko lawaya .
Kutani , kuna ku hambana ka ku tihlanganisa na mabindzu ya muganga .
Handle ka ku amukeriwa ka nhluvukiso , ku ni mitirho yintsongo yi nga tumbuluxiwa .
I mpfhuka wo tanihi kwihi kusuka laha vanhu va tshamaka kona ?
Xivutiso i : xana hi ya kwihi kusuka laha ?
Xana Ndzi Boheka Ku Hakela kumbe Tirhela Nchumu ?
Hlamusela u tlhela u kombisa ndlela ya mavulavulelo .
Mafambiselo lawa ya fanele ya tirha eka nkarhi lowu nga riki ehansi ka malembe ya ntlhanu .
Nandzelelano wa milawu yo fuma yi ta engetela eka leswi .
Xiboho lexi xi soriwile hi vanhu vo tala , nakona hi ndlela leyi lulameke tano .
Hi sweswo , nkanelo wu pfarile .
Leswi landzelaka i nkomiso wa Bili :
Ndzi khomiwa hi tingana hi nge vi na vhoti yo avanyisa .
Mintirho yo tala yi nga tumbuluxiwa laha .
Loyi a lulamisaka ajenda a nga hambana ku ya hi xiyimo xo karhi .
I swo tala eka vuxokoxoko bya le ndzhaku .
Misava ya hi navela eka leswi hi swi fikeleleke ku fika sweswi .
Nxopaxopo wa xibalo
Exikarhi ka ku humelela ka xipano ku na mbulavurisano .
Loko swi te tano , yona i dokhumente yo yelanisa yo pfuna swinene .
Ku rhurhisiwa ka bindzu
Vuyimbeleri byi nga tirhisiwa ku nyanyukisa xitori .
Hi fanele ku tumbuluxa swiyimo swo antswa swa vutumbuluxi .
Leswi hakunene a swi tano na switsanana .
Hiya kwihi ?
Endlelo ro angarhela ri leteriwa hi swiringanyeto swa nkoka leswi landzelaka :
Ku tikatsa lokukulu ka vaaki swi ta tlhela swi va na nkoka .
Ndzi ku navelela ku humelela kwihi na kwihi .
Tanihi leswi mi swi tivika , hi tibohile eka ntlhanu wa leswi rhangisiwaka :
Hi nga ka hi nga pfumeleli leswaku leswi swi endliwa eka hina .
Mfumo wu tirha hi ku tikarhata ku vona leswaku vukorhokeri bya vuxaka ni rihanyo byi angula eka swilaveko swa wena .
Kambe vona a va amukeriwangi .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku swi nga vi na mongo .
Ndzi tsakela ku engetela leswaku se swi ringene .
Xavunharhu , swibumabumelo swo hambanahambana na ku cinciwa swi tekeriwile enhlokweni na ku nghenisiwa eka xiviko .
Lexi a xi vuli leswaku hi na swikongomelo swo hambana .
Xana makete wu le kwihi , hi ntiyiso ?
A wu vulavula hi ku kombisa ndlela ya mafambiselo .
Se sweswi a xi fanele ku kota ku langutana na nkuriso .
Nkunguhato lowu simekiweke eka vaaki na nkunguhato wa masipala lowu pfanganisiweke
Tsalwa mayelana na leswi ri ta endliwa hi Khabinete emakumu ka Dzivamisoko .
Leyi i mhaka leyi a hi fanele ku yi veka emiehleketweni .
A ndzi ta tsakela ku va va xi hlamusela eka mina .
Ntlawa wa mina a wu ta lava ku pakanisa eka mhaka yeleyo .
Tikhampani letikulu ta oyili leti kumekaka eAfrika Dzonga ;
Xivandla xi nyanya ku ya emahlweni xi ri lexi nga tshamisekangiki .
Hi ku vona ka mina , ku hava xo biha ku tlula nhlangano wo nyikela eka vapfumari .
Vuswikoti byo tirha mitirho leyi vekiweke eka xivandla xa ntirho .
Hikokwalaho , ncinco wa mhaka leyi a wu laveka .
Kambe hi fanele ku endla sweswo hi ku titshemba na hiseko .
Ndza tshemba leswaku hi fanele ku rhangisa nsirhelelo wa vaxavi .
Ndzi swi teka swi ri swa nkoka ku ka hi nga lahlekeriwi hi nsusumeto .
Ndza engeta , muholo wa minimamu .
Ndzi pfumeleleni ku engetela katsongo ehenhla ka leswi va swi vuleke .
Xana phurofexini leyi ya ripfumelo ri vula yini ?
Ndzi lava ku tisa mhaka ya xihatla .
A ndzi tava ndzi nga .
Hikokwalaho ndza khensa ku va hi katsiwile ku suka emasungulweni .
A va swi koti ku tihanyisa .
Tinhlengeletano to Katsakanya
Leswimbirhi swa fambisana naswona swa seketelana .
Makungu ya hina ya na hiseko swinene ku tlula xileriso xa sweswi .
Ndzi amukela ku tumbuluxiwa ka xiviko lexi .
Nyika vuxokoxoko bya mayelana na nongonoko kumbe minongonoko leyi nga ta nyikiwa :
Marito lawa ma vulavula hi nkanetano exikarhi ko ya emahlweni na ku cinca .
Matiko ma hina mambirhi ma pfarile swa tipolitiki na vuxaka bya ikhonomi .
Leswi swi tirha ngopfungopfu eka ku landzelerisa malakatsa elwandle .
Hi fanele hi engetela ku fikelela ka hina eka ku fuma vatirhi ku ya hi mitlawa ya swiyimo .
Hi kanetana na sweswo .
Leswi a swi kombisiwanga hi ku enela eka xiviko .
Yi nga ha va hambi mhaka ya xihatla swinene .
Leyi i mhaka leyi ya ha riki ku langutiweni .
Eka ntwanano
Nkulukumba Puresidente , hi xichavo , mi nge ndzi mi kavanyeta .
A swi fanelangi swi humelela nakambe .
Switirhisiwa leswi tirhisiwaka swi fanele ku va swi ri na vuhlayiseki , swi basile na ku hlayisiwa kahle .
Kutani swi le rivaleni swi le ka hina .
A swi tlula ku hlula kumbe ku hluleka .
Hambiswiritano , sweswi hinkwerhu hi na vutihlamuleri .
Swi ringanile !
Ndza tinyungubyisa hilaha vo tala va tinhloko ta swikolo va tirhanaka na xiyimo .
Hi fanele ku lwa na vusweti na vupfumalantirho .
Rifuva ra ha kombisa ntlhontlho .
nomboro ya mafu
Leswi a hi swona swivangelo swa mbuyelo lowu .
Ina , a wu ta .
Swo vava , vanhu vo tala emisaveni a va dyi swakudya swo aka mirhi .
Xo hetelela , ku aka hi vuntshwa .
Swi vile nhlokomhaka ya nkanerisano eka nkarhi lowu nga hundza .
Hambiswiritano , leswi hi leswi hi faneleke ku pakanisa eka swona .
Swi tlhele swi endla na leswi .
Ndzi ehleketa leswaku hi veke nongonoko wo hlamarisa .
Swikombiso swa Nhluvukiso wa Misava .
Ndzi tshembha hi teke xiyimo eka mhaka leyi xi va erivaleni .
Hi ku angarhela , hikokwalaho , ha tsaka swinene hi xiringanyeto lexi .
Khombo ra kona , lexi i xiyimo lexi hi nga langutana na xona .
Naswona va endla ntsena sweswo .
Eka xiviko lexi , hi hlawula hi xikongomelo .
U nga veki vutomi bya wena ekhombyeni .
I xiboho xa yena .
A ndzi ta tsakela leswaku va va na ku navela ku humelela ka le henhlanyana .
Papalata ku languta swilo swo tanihi ku tirhisa ririmi ri yime roxe .
Ndzi ta tsakela ku heta hi mhaka ya swa tipolotiki swinene .
Swiphemu swo hambana swa kungu leri swi lava nseketelo na ku titsona eka tisekitara to hambana .
I ntlangu wo tika .
Xikongomelo nkulu xa xiviko a ku ri ku sungula ku nghenisa nawu .
Dirowa swo yelana
Lexi xi lavekaka eka nkarhi wa sweswi i vutshembeki .
Mani na mani u na mfanelo wo thoriwa eAfrika Dzonga .
Hileswaku hi fanele ku tsundzuxa vanhu hi swona .
I muxaka wa njhani wa xiphato lexi ?
Swi fanele swi endleka ku nyika leswi .
Hlamusela hilaha nghingiriko wa ku lulamisa kumbe wa ku lunghisa leswi onhakeke wu nga tekiwaka hakona loko swi fanerile .
Hi nga lahlekeriweni hi swa nkoka swa kona laha .
Nkarhi wun'wana ntirho wa muxaka lowu wu nga ha endliwa eka mhaka ya misava ya ntiyiso .
Va tshikilela xilaveko xa ku ya emahlweni ko engeteleleka eka timfanelo ta ximunhu .
Xivutiso xa nkoka xi hilaha ku nga langutisiwaka hakona mitlhontlho leyi .
Leswi ka ha ri nxaxamelo wo kambela ku vona loko marungula hinkwawo laya faneleke ya nyikiweke .
Ndzi yimela mbuyelo wa vulavisisi hi ku va na ntsakelo .
Naswona hi nga fikelela ntsena leswi hi ndlela leyi .
Lowu i nkarhi wa vurhangeri byo vonakala na vulawuri .
Huvo yi ni phurogireme ya timhaka ta ntlhanu :
Leswi landzelaka swi nyikiwile eka vanhu :
Namuntlha hi vanhu va mabindzu lava nga na vuswikoti no humelela .
Hambiswiritano , ka ha ri na nhluvuko lowu vilerisaka .
Ndzo lava ntsena ku vula swilo swimbirhi .
Matsalwa ya Nhlangano a yi nge vekiwi etlhelo .
Hambiswiritano , a ndzi ri laha hikwalaho ka mbulavulo .
Hakunene hi ta teka magoza hikokwalaho ka leswi .
Ntirho wa tintswalo eka vanhu va minhlangano ya swa vukhongeri eAfrika Dzonga wa tiveka swinene .
MUDYAXIHI
A ku na ku tlhelela endzhaku , magoza ma fanele ma tekiwa .
Hambiswiritano , ha swi tiva hi na vutihlamuleri eka vaakatiko va ka hina .
Xilaveko lexi xi fanele ku endliwa hi xihatla hilaha swi nga kotekaka ha kona .
Sweswo hi leswi hi swi voneke laha namuntlha .
U boxile xidingo xa nawu lowu pasisiweke hi ntshamo wo vumba milawu .
I masungulo eka mayelana na swa nawu .
Hikokwalaho hikwalaho ka yini u nga lavi ku tekela enhlokweni mfumo lowu ke ?
Ndzi ta vula nakambe leswaku ndzi kanetana na gingiriko lowu .
Va nga va vo hetelela ku tiviwa .
Ndzi fanele ku hoyozela lava hoxeke xandla eka xiviko .
Hinkwaswo swi hlanganisiwile .
Hi lava machudeni ya hina ku hlamusela matimu ya tikonkulu ra hina .
Lexi i xilo xa kahle naswona ndzi xi bela mandla .
I nkarhi wo va ku dlayana ku yima .
Ndzi kholwa leswaku swa endleka ku luka xiringanyeto xo tano .
Vaaki-tiko va hlohleteriwa ku xava khadi ro manya .
Mikarhi yeleyo i khale yi hundzile .
Ndzi navela ku paluxa ku khensa ka mina ka xiviri lexikulu eka sweswo .
Maafrika-Dzonga vo huma eka swiyimo hinkwaswo swa vutomi va amukerile mfembo lowu tanihi nkambelo wo tshembeka , lowu akaka .
Namuntlha hi nghena eka ntwanano hi langutisa switirhisiwa eka ku humelerisa swikongomelo leswi .
Yisa kungu eka vaaki .
Makanelwa ya endla leswaku swirho swa komiti swi tshama swi ri endleleni leyi faneleke tanihiloko ya swi tsundzuxa hi ta nkoka wa swona eka phurojeke yo karhi na ku va ya hlamusela leswi humeleleke eka nhlengeletano ya ntlawa wo karhi hi ndlela leyi nga erivaleni .
Xiviko lexi xi hoxa xandla eka xikongomelo xolexo .
Nakambe hi va kombela ku herisa xigwevo xa rifu .
Ku hava xivangelo xo chava n'wangulano na ku rhula .
WA VUSWIKOTI BYA NONGONOKO WA SWIKILI
Leswi swi tirha na le ka nsirhelelo wa switiviwa , ku nyika xikombiso .
Ku siveriwa ku vukungundzwana ;
Xa mina , swa yindlu a hi mhaka ya ndhawu yo tumbela kona .
Eka leswi ndzi pfumelelana na n'wina hinkwenu .
Exivindzini xa wona , wu lava maendlelo ya xidemokirasi na nhluvukiso .
Hundzuluxo lowu wa vukorhokeri wa mani na mani wu ta ya emahlweni .
Minkanerisano leyi yi languta eka xilaveko xa ntirhisano exikarhi ka mfumo na xiyenge lexi nga riki xa mfumo .
Xana u nga hi byela leswi swi nga eku humeleleni hi sweswo ?
Ndzi yi vonile mimovha , ndzi yi khandziyile .
Switiviwa swa ndzavisiso na mahungu hi ku tirhisa switirhisiwa swo hambana .
Eka tindhawu leti hinkwato ku na vuswikoti byikulu bya ndzavisiso .
Madzolonga lama ya fanele ku yima .
Vanhu a va fanelangi ku xupuriwa .
Leswi ku tava vanhu .
Va lava xitshunxo xa xihatla .
Hikokwalaho ku hava xivangelo xa ku hlwerisa ku ya emahlweni ku hangalasiwa ka mavuthu eka ndhawu yo karhi .
Hikokwalaho , ndza khensa ntirhisano wa n'wina lowo aka eka mhaka leyi .
Ku ya hi Holobyenkulu mitlangu leyi landzelaka yi humelerile :
Xana ku nga pfa ku endliwa yini ?
Ku hava loyi a swi lavaka leswi .
Hi tlherile hi twa swikoxo swa nhlengeletano .
Xana u nga xi hlamusela hi ndlela yihi xiyimo lexi ?
Mininjhere wa masipala u tirha tanihi muhlanganisi exikarhi ka huvo ( vaendli va Pholisi ) na vatirhi lava simekaka makungu yo nyika vukorhokeri lawa ya endliwaka hi huvo .
Endlelo ri ta hetisiwa ku nga si fika emakumu ka lembe .
Ndzi tshembha leswaku leswi hi leswi va twaka va lava ku swi endla .
Ntirho wa pulasitiki yo sivela mati ekhumbini i ku . .  .
Hikokwalaho hi ta vuya eka swivutiso leswi .
A ku na goza leri ri tekiweke ku endla sweswo swi humelela .
Hambiswiritano , a ku ri hava na mfungho lowutsongo ku tlula hinkwayo wa lexi .
Vundzeni i bya nkarhi wa sweswi naswona byi pfuxetiwile .
Leswi i swa nkoka lowukulu .
Leyi i pholisi leyi hi ndlela leyi tikombaka hi nga ta ka hi nga koti ku yi fambelanisa .
nkoka wa swakudya
Kambe n'wangulano a wu va nga kona .
Laha ku va na xivutiso xa nkoka - xana vanhu va tiyimisele ku amukela yini ?
Ndzi ehleketa ku ri hi fanele ku famba hi tlhelo rero .
Hikokwalaho hi tiyimisele ku seketela xiboho xa nhlengelo .
Hi ku vona ka mina , xiviko lexi xi kombisa maehleketelelo ya hina .
Vuleteri bya lavakulu byi tiyisisiwile .
Swihlovo swimbirhi swa tirhisiwa :
Hi le ku tekeni ka magoza yo hlaya eka tlhelo leri .
Hikwalaho xiyenge xi le ku endleni ka ntirho lowu landzelaka :
Ndzi tsakela ku nyika marito yo karhi eka mihundzuluxo leyi kunguhatiweke .
A ndzi ta tsakela ku seketela vonelo leri .
Kutani hi ta endla yini namuntlha ?
Hi tlhela hi langutisela nghingiriko wo karhi eka mhaka leyi .
Xo hetelela , eka leswi fambelanaka ni switirhisiwa swa nwinyi wa swona .
Exivindzini xa swona ku ni mhaka ya nxiximo wa ximunhu , demokrasi na timfanelo ta vanhu .
Ku na swo tala leswi munhu a nga pfumelelanaka na swona .
Hi le ku vulavuleni hi ku lwisana ni vusweti .
Xana u nga hlamusela kuya emahlweni ?
Hambiswiritano , swoleswo swi ta teka nkarhi .
Khomixinari a nga fanelangi ku ringanisa swilo leswi .
Khombo ra kona , xiboho a xi tekeli swoleswo enhlokweni .
Ku twisisa ku vumbiwile
Swilaveko swo xavisela matiko mambe .
Hi fanele ku ya emahlweni hi tirhela vululami bya bindzu .
Leri i Kaya ra Hinkwavo leri hi lorhaka hi rona .
I swa nkoka ku va hi tshembheka .
Maendlelo ya vuleteri
Ntwanano wu katsa swivandla swo anama swa ntirhisano leswi landzelaka :
Hlamusela hilaha swi nga antswisa matirhele .
Ndzi pfumelelana na sweswo .
Kambela vutivi bya wena
Ndzi n'wi khensa nakambe .
Kambe a ko va ntsena masungulo .
Hlanganisa tinhlayo leti yimeriwaka hi A na B.
Matiko hinkwawo ya na mimbuyelo ya muxaka lowu .
Mfikelelo wa swilaveko swa thekinoloji ya eneji leyi pfuxetiweke .
Sweswo ku ta va xihlovo xa matimba ya hina .
Ku hlayisa tirhekhodo ta swa rihanyo leti a nga na tona .
Mhaka leyi yi ta kaneriwa eka ntirho wolowo .
Eka makete leyi nga hava swihoxo , ku na ntshunxeko lowu hetisekeke wa ku nghena na ku huma .  . .  .
Xana swi landzeleriwile ?
Swilo swi nge yi mahlweni ku fana na khale .
A ndzi ta rhandza ku tiva ntsengo wa kona .
Mi nge ndzi vula swilo swimbirhi .
Vuvabyi byi ya emahlweni byi . .  .
Vona leswaku endlelo ri hlayisekile ku tirha eka rona .
A ndzi ta tsakela ku vula timhaka ta mune .
Vaaki va vula leswaku a va nga suki .
Va hlohloteriwa ku ehleketa hi ndlela leyinene .
Hi ta tlhela hi tlakusela ehenhla swilo leswi eka vufambisi bya le henhla bya huvo ya le henhla .
Ndzi kholwa leswaku nkarhi wa mina wo vulavula se wu fike emakumu .
Leswi swi nyika masungulo ya mavhiki ya nkarhi wa Dyondzo ya Vutiolori .
Ku fikelela ntwanano lowu a swi nga olovi .
Mhaka ya vumbirhi hi xin'wana xo laveka swonghasi na ku va xa nkoka swinene
Loko swi ve tano , ndza tisola swinene .
Xo biha , leyi a hi dyondzo leyi tekeriwaka enhlokweni eka swiyenge hinkwaswo swa timali .
Hi na senthara ya vulavisisi naswona va le ku tirhaneni na tiphurojeke .
I khonsepe ya kahle .
Hi leswi va vulaka swona leswi nga swa nkoka .
Hi lava ku rhula .
Hi swona swi endlaka leswaku sweswi hi va hi ri karhi hi tirha hi matimba swinene ngopfu .
Ku yisa emahlweni , mayelana na eneji :
Phurojeke ya xirhapa
Nkombeto lowu wu nyikiwile vito rintshwa ku nga h(x)  .
Entiyisweni xitirhisiwa lexi lavekaka eka ndhawu leyi !
A ndzi naveli ku tlhelela endzhaku mayelana na xivutiso lexi .
Leswo a swi tiyisekangi .
Endlelo hi leri landzelaka :
A ku ri ku rheta ka ririmi .
Ndzi ehleketa ku ri i swa milorho ya le henhla swinene kambe swa fikeleleka .
Xikambelwana lexi xi avanyisiwile hi swiyenge swimbirhi .
Ndzi lava ku lulamisa phepha leri eka mhaka leyi ya nkoka .
A ndzi ta tsakela ku vuyelela xivutiso xa mina lexi nga hundza .
Holobye wa Vusirheleri u ta nyika vuxokoxoko byo tala .
MAYELANO NA PHUROGIREME
Nkanelo wa ntlawa na Komiti ya Wadi kumbe mitlawa yo tirha ku ringana tiawara timbirhi .
Ha titwela hina hinkwerhu .
Lowu i ntirho wa nkoka swinene lowu koxaka ku tekeriwa enhlokweni swinene .
Tirhisa tinhlokomhaka leti landzelaka :
Leswi nga ta tisiwa swi nga helelanga a swi nga tekeriwi enhlokweni .
Mudyondzisi u vulavula hi nkoka wa xipanu .
Swa hlamarisa xana ?
Ku pfumaleka ka vukorhokeri eka dyondzo na leswi swi seketelaka dyondzo
U vile laha nkarhinyana .
Lexi hi xin'wana lexi hi nge kotiki ku onha nkarhi wun'wana ehenhla ka xona .
I incini xiyimo hi milawu eka thyaka ?
Hi mayelana na leswi hi ringetaka ku swi fikelela .
A hi swi koti ku fambisa swilo ku ya emahlweni hi ku olova .
Ndzi tsakile ku hlamula xivutiso xexo .
U tirhe hi matimba .
Hambiswiritano , milawu eka ndhawu leyi yi fanele ku kunguhatiwa kahle .
Nawu lowu wu komba tindlela to tala leti ku nga fikeleriwaka leswi ha tona , ku katsa :
A va fanele ku va vona vavuyeriwa va xinawana lexi va nkoka ku tlula hinkwavo .
Mhaka yo khomeka mayelana na ku seketela khoto leyintshwa yi na mfikelelo eka vululami .
Palamente ya hina yi na nhlayo ya le henhla ya vamanana laha misaveni .
Swi tano , hi fanele ku hlayisa mindzilakana ya le handle .
Ndzi pfumeleleni , hambiswiritano , ku hlamusela .
Mpfapfarhuto wa Swikombelo swa Tiphurojeke
MAKANELWA
Swikili swa vumunhu exikarhi ka vanhu
Swi le rivaleni , kuna xilaveko xo pfuxeta xiyenge xa tiko xa beyili .
Khonkhirete yitsongo yo sirhelela .
Tanihi tiko hi fanele :
U humesile mahungu lama landzelaka :
Ku fika sweswi , ku na ku twanana exikarhi ka hina .
Ndzi ta tsakela ku tirhana na swivutiso eka swa timali .
Mi nge ndzi mi byela leswi ntirhonkulu wa hina wu nga wona .
Hi ta endla tano hi tiva laha hi humaka kona .
Nawumbisi lowu wu tshembisa ku endla xiave lexikulu swinene eka mhaka leyi .
Eka malembe ya sweswi , xiyimo xi chikile .
Kambe ndzi tshembha mhaka yi hundzuluxiwile sweswi .
A ndzi ta tsakela ku humesela erivaleni nseketelo wa mina wo hetelela .
Leti i timhaka leti faneleke ku tirhaniwa na tona .
Ku na timhaka to tala leti kanetanaka laha madyambu lawa .
Xo hetelela , hi fanele ku va na mavandla hinkwawo etafuleni ro kanerisana .
Hi lava xitshunxo xo hatlisa eka mhaka leyi .
Vavasati , vantshwa na vatsoniwa va fanele ku rhangisiwa emahlweni .
Ndzi kholwa leswaku leyi hi yona ndlela leyi faneleke yo swi endla .
A hi hlangani ntsena na mitlhontlho ya ikhonomi .
Hi le ka xiyenge xa vunharhu xa ku cinca loku ka swa vurimi .
Vona a va nge vuyi ekaya .
Sweswo hi leswi a va ta swi lava naswona leswi swi va faneleke .
Mitirho leyi tisiweke hi Varhumiwa yi wela eka swiphemu leswi landzelaka :
Vurimi i xikombiso lexi hetisekeke .
Matiko-akelana ?
Lava nga riki Varhangeri:Hi ku fambelana na makete .
Ndzi amukela xitatimende xa yena mayelana na sweswo .
Khoramu
Ndzi hlanganile na vatirhi .
Vadyuhari va fanele ku tekiwa tanihi nhundzu ya nkoka .
Leswi , swona hi swoxe , hakunene i swa ntumbuluko .
Vukorhokeri bya vona a byi hlawuli rixaka rihi kumbe rihi ra vanhu .
Xo sungula , ku thoriwa .
Hi ni tshembo ra leswaku hi ni vuswikoti byo cinca xiyimo .
Ku ta tlhela ku va na xivangelo xo antswisa ku ringana ka vavasati na vavanuna .
A ndzi ta tsakela ku tsundzuxa ehenhla ka lexi hi ndlela leyi nga na ntshikelelo .
Loko swi hundziseriwe emahlweni , swi nga ha va se swi hlwerile ngopfu .
Hikokwalaho , a ndzi na swo tala swo swi vula mayelana na leswi .
Hi lava ku engetela tilevhele ta hina ta mpfanganyiso .
Mhaka ya matikhomelo lamanene ya kayivela eka swa mabindzu namuntlha .
Lulamisa switirhisiwa leswi faneleke ku tirhisa eka nkombiso .
Tanihi xifambisi xa Timfanelo ta ximunhu , Matimu :
Hi swona swi endlaka leswaku hi vula ku , ina , eka makete wa laha kaya .
swi komba kuva ehenhla
A ku endliwanga nchumu .
Xi tumbulukile eAmerika ya le ka tiropiki , hambileswi ndhawu ya masungulo yi nga tivekiki .
Naswona sweswo hi swona hi faneleke ku swi endla .
Ndzi vurile sweswo eka mitirho yo tala .
Ndzi ta tikarhatela ku kongoma eka mhaka ya nkoka .
Kambe ku na tinhlamulo tingari tingani leti hi nga ti nyikaka .
Swi le rivaleni leswaku a swi humeleli mikarhi hinkwayo .
A ku nga ri na lexi kanetiwaka .
Kumbe xana a hi fanele .
Ku aka hi vuntshwa a swi fanelangi ku siveriwa .
Timhaka leti khumbaka ku hambanahambana
U n'wi byerile leswaku u fanele ku ehleketa kambirhi hi mayelana na leswi a swi tivaka .
Xo sungula , hi boheka , hakunene , ku lulamisa swilaveko swa nhlayiseko wa ximunhu .
Sweswo i ku vula leswi nga le rivaleni .
Hi nga amukela leswi tanihi mhaka leyi sunguriweke .
Hambiswiritano , i xikongomelo xa Huvo ya milawu leswaku milandzu / timhaka to tano ti hetisisiwa hi ku hatlisa .
Ntwanano a wu nge vi wu ringanerile na wona .
Lexi hi lexi a ndzi lava ku xi vula eka yena .
A yi ri khonferense !
A ndzi ta tsakela nhlamulo ya nkhaqato laha namuntlha .
Kambe sweswi eka mhaka leyi hi nga yi khoma .
Vonelo ra mina ro hetelela ri tirhana na xileriso xa vukorhokeri .
Ku timeka loku ka gezi ku ta humela nkarhi lowu nga sala wa Mudyaxihi , Khotavuxika na nkarhi wo tala wa Mawuwani .
A swi seketeriwi hi nawu wa masungulo wihi kumbe wihi .
Ndzi tlhela ndzi pfumelelana ni xitatimende xo sungula .
Leswi swi ta tlhela swi pfumelela Vatumbuluxi Lava Ntshunxekeke va Gezi ku nghena eka sisiteme .
Eka wena hi langutela eka vutlhari na maendlelo ya ku cincacinca .
Ikhonomi yi va lava na vuswikoti bya vona .
Hambiswiritano , ndzi susumeta leswaku hi ya emahlweni na ku vhota .
Hi tikuma hi ri eka xiyimo lexi tikaka swinene .
Loko u lava ku xi yisa ehenhla , endla tano .
Swihlawulekisi swa ku kambela nkoka wa gede i :
Xana hi nga kombisa njhani xivono xa nkarhi lowu taka ?
Ku vile na ku antswisiwa swinene eka sisiteme yo humesa tinkonta .
Hi nga vutisa swivutiso leswi eka swiyenge hinkwaswo .
Ku twisa munhu ku vava swa tirhisiwa .
Mpimo wu ya ehansi emakumu ka lembe-ximali lowu koxiweke .
Xana kahlekahle leswi swi ta kota ku endleka hi ndlela yoleyo ke ?
A hi nge tshiki mhaka leyi .
Swivilelo leswi swi nyanyile eka malembe mambirhi lama hundzeke .
Boha hilaha ku nga endlaka ha kona eka xiyimo xo karhi no nyika swivangelo swa xiboho .
Hi nge vi na ku endla xiwelo eka switici swa matimba swa nyutliliya .
Tihi kumbe tihi ta tinhlamulo leti :
Xiviko lexi heleleke xo kongoma xiphemu xin'wana na xin'wana xi ta andlariwa .
Ku letela na ku hlanganisela mafambiselo ya xidemokrasi :
Lexi a hi xona .
Ku nga va khombo lerikulu ngopfu loko vutivi bya vona byi nga fa na vona .
A hi fanelangi ku rivala rungula leri .
Leswi i swa nkoka ngopfu-ngopfu eka vantshwa lava ha ku sukaka evutsongwanini .
Ndza tshemba leswaku lexi a xi ri maehleketelelo yo hoxeka hinkwawo ka wona .
Timhaka to hlaya ti huma swi ri erivaleni eka leswi nga vuriwa .
Kambe a xi swi pfumelelanga eka malembe manharhu !
A hi nge endli leswi hi ri hexe .
Timfanelo ta ximunhu ti kumeka eka ndyangu hinkwawo wa vanhu .
Hikokwalaho , hi hlawurile ku seketela xiviko .
Ndzi rhandza ku mi khensa eka matshalatshala na ntirho wo tika .
Xi na swihlawulekisi swa xona xi ri xoxe .
KU TIYISELANA EKA SWA TIPOLITIKI
Mayelana na leswi , mfumo wu kombela swihangalasamahungu ku pfuna eka pfhumba leri ra sivhiki .
Hi fanele ku tekela sweswo enhlokweni .
Swoleswo swi katsa , xikombiso , ku tumbuluxa mihlangano ya swa ikhonomi yo twisiseka .
Dyondzo na rihanyo i swa nkoka lowukulu eka ku tshova ndzhendzeleko lowu .
Sweswi ku se ku vutisiwile timhaka to tala swinene .
Miganga yi nga ka yi nga hanyi na ku humelela eka swiyimo leswi .
Swi fanele ku katsa :
Leswi swi ta lava ku navela ka swa tipolitiki hakunene .
swivangelo swa matirhele
Vuhlanganisi i xiphemu xa nkoka swinene xo khutaza .
Hi fanele ku twisisa na ku seketela timhaka leti .
Eka vamanana ?
Tsala nxaxamelo lowu faneleke wa swivutiso swa inthavhiyu .
Eka malembe ya khume lama hundzeke hi tumbuluxile ndlela yo kombeta leyi faneleke .
Hambiswiritano , a swi enelangi ku xupula vaonhi .
Sweswo swi ta va swi nyanyile .
Muxaka wa swivandla swa mitirho wu kombisiwile eka xedulu lexi khomanisiweke .
U vurile leswaku u amukerile xiboho .
Ntirho
Xichudeni xi le henhla ka muako wa vuhenhla byo karhi .
Kambe hi fanele ku va pfuna hi vuleteri .
A ndzi ta rhandza ku boxa mhaka leyi kombisaka leswi .
Ndza tshemba hinkwerhu ha pfumelelana eka sweswo .
Loko swi te tano , a ndzi ta ringanyeta ku vhota hi hambana na ku cinca loku .
A ndzi nge !
xiphemu xa xitsundzuxo
Kambe , ku nga si va na sweswo , ndzi pfulekile eka swivutiso swa n'wina .
Sweswo hi leswi swi xungetaka ku humelela sweswi .
Swi lulamile , ha khensa .
Kambe a ndzi pfumeleriwi ku swi vula laha .
Hi ku komisa .
Ku hlayisiwa ka vumundzuku bya vanhu nkarhi lowo leha i mhaka laha .
Ha khensa swinene ngopfu ntirhisano lowa kahle .
Ndhawu eka xiphemu .
Ku tumbuluxa ntwanano mayelana na vuxaka bya le xikarhi ka mifumo .
Hi wihi nkoka wo Pfuneta ku Rhurha ?
Xiphemu xexo xi fanele ku kaneriwa .
Hi yo mhaka hi ta tirhela mitolovelo ya hina swinene .
Hi mikarhi yo tala va veka nala eka ku tisirhelela .
A hi na ku navela kumbe kungu ro tsala matimu ya hina nakambe .
Ndzi pfumelele ku khensa ngopfungopfu matsalana .
Hi vone ku xaniseka swinene ngopfu .
Leswi ku vile ku :
Ndzi twa ndzi tsakile ku va kona laha .
Dyondzo ya kona yi komba leswaku leswi swa endleka hi xithekiniki .
Ndzi kholwa leswaku hinkwerhu ha pfumelelana eka mhaka liya na yona .
Swikambelwana swo yisa emahlweni swa kha swa endliwa eka ntshamiseko wa swimakiwa leswi .
Vito ra Xirho
Hambiswiritano , hinkwaswo leswi swi ta koxa mali yo tala .
Lowu i ntlhontlho lowu hi nga langutana na wona .
A ndzi nga pfumeli eka swoleswo .
Kutani xikongomelo xa sayense na thekinoloji eka hinkwerhu xi tano .
Xana vumbiwa rero ri na ntikelo wihi ke ?
Vekani tinhlayo laha tafuleni , naswona swi endleni hi xihatla .
Riendzo ri ta humelela vhiki leri taka .
A ndzi ta rhandza ntsena ku vutisa xivutiso xo koma xo engetela .
Ndza mi khensa hinkwenu na ku mi navelela swa kahle .
Xi ta tirha ku seketela ntirho wa Holobyenkulu .
Ndhawu leyi pfulekeke leyi nga hluvukisiwa naswona yi hlayisiwaka kahle
Xa vunharhu , va mitlawa leyitsongo va fanele ku vuyeriwa eka ku sirheleriwa hi nawu .
Ku hava lexi ndzi nga xi vulaka .
Eka timhaka leti , xikombo xa masungulo xa boha .
Vusiku bya namuntlha hi hlengeletanile ku va hi xixima vanhu vo hlawuleka .
Swihlawulekisi swa Nawumbisi swi nga komisiwa hi ndlela leyi :
Timhaka ta mbango i ta nkoka swinene .
Kungu ri fanele ri hundzuluxeka naswona ri kota ku cinceka hi ku ya hi xilaveko .
Hakunene , ina , xivutiso xi boxiwile .
Antswiso wa xihatla wu endliwile , ngopfungopfu eka malawulelo ya nkitsinkitsi .
A ndzi nge cinci .
Hikokwalaho , a ndzi nga endli nchumu .
Hinkwato timhaka leti i ta xihatla !
Ina , mhaka hinkwayo a yi pfumali swiphiqo .
Hikokwalaho palamente yi fanele ku languta maendlelo ku suka emasungulweni .
I kungu ro saseka swinene .
Hi nga endla swo tala hi ku pfuna matiko wolawo .
Ndzi nga xiyisisa njhani vatirhisi lava a va komberiwile ?
Ku ta va ku ri xihoxo ku hatlisela .
Hambiswiritano hi kanetana na ku hangalasiwa ka tivhoti ta munhu hi munhu .
U tiveka ngopfu hi Matimu ya Congo ku tlula mina .
Xana Mpimanyeto lowu wu nyika yini ?
Ku fanele ku va na nxaxamelo lowu heleleke wa ku humelela koloko .
Xo hetelela , ku na xiave xa vayimeri va vatirhi na vathori .
Kutani leyi i mitlhontlho leyi faneleke ku kaneriwa .
Lexi hi xona xiphiqo xa kunene lexi hi faneleke ku xi lulamisa .
Eka mhaka leyi
Ku ringananisiwa ka xitirho xa ku landzelerisa milawu lexi tirhisiweke eka magondzo hinkwawo .
Namuntlha i siku ra matimu hi tindlela to tala .
Thekinoloji yi tekile vutomi bya mina !
Goza hi goza .
Nakambe , ku ni swiyimo swo hambanahambana swa vutsoniwa bya miehleketo .
Naswona a ku si va ni ku hlula eka tindlela leti hi nga ehleketaka ntsena .
Leswi swi na vuxaka bya le kusuhi .
Leswi landzelaka swi fanele ku lulamisiwa lembe hinkwaro :
Va fanele ku langutisa leswi landzelaka :
Leyo i mhaka ya mina .
Swi endli nkarhi wu nga si hundza .
Hi yima hi tivhoti leti hambanyisiweke .
Nakambe , leswi swi fikeleriwile .
Hambiswiritano , a hi sunguli emasungulweni nakambe .
A ndzi na xikongomelo xa ku nghena eka sweswo na swona .
Xana u nga ndzi byela sweswo ?
Sekitara ya vaaki a yi humile eka vulawuri eka malembe yo tala .
Ndzi tirhana na mhaka leyi hi vukheta lebyikulu .
Lexi i xiphiqo xa ejensi .
A va ri vanghana .
Ndzi na ntshembho wa leswaku hi ta swi endla .
I xiphemu xa nkoka swinene xa leswi nga pfunaka ku engetela ku kula .
Ndzi tshemba leswaku swi ta tshikilela nkoka wa vutirhisani bya hina .
Kahlekahle , leswi a hi leswi lexi xi nga hi mayelana na swona .
Sweswo hi leswi ndzi lavaka ku ku byela swona .
Naswona sweswo hi leswi a swi fanele ku va swona .
Leyi yi nge tali ku va ndlela leyi yisaka eka vumundzuku .
Sweswo i matimu hi ya tiko ya hina .
Ku humelela kumbe ku hluleka ka nongonoko lowu swi le ka hinkwerhu ka hina .
Swi khumba vatirhi va swa rihanyo .
Leswaku vanhu va nyikiwa timfanelo ta ximunhu .
Mbalango wa sele na swiphemu na swihlawulekisi swa yona .
switshunxo eka xiphiqo .
Leswi , ndzi na ku tshemba , swi tisa mhaka ya makhomelo yo ringana .
Hi tshembele eka wena ku endla leswi .
Swi kwihi namuntlha ?
I incini xiyimo xexo ke ?
A ndzi ehleketi ku ri hi ta va hi ri karhi hi seketela sweswo .
Matirhele ya Nawu lowu
VULULAMI NA VUHANGALASAMAHUNGU
Ndza vuyelela , sweswo hi leswi nsirheleleko wa rihanyo wu nga swona .
Xana hi endla yini hi hexe kutani ?
Eka nandzu lowu , a kuri ku tshova endlwini ni ku pfinya .
Swi yile emahlweni .
Hikokwalaho , a ndzi ta tsakela ku endla xikombelo .
Leswi ku tava nsusumeto wa ku titwa ka mina eka malembe mambirhi lama taka .
Naswona hi kunguhatile ku hunguta swinene mimpimo ya swibalo ehenhla ka malembe-xikhume lama hundzeke .
A ku ri mhaka ntsena ya nkarhi .
Tinhlampfi ti kona .
Leswi swi ta endliwa endzeni ka mali leyi nga kona .
Hi hina hi nga tala .
Hi ntiyiso , swi le kule na swona .
Swoleswo i tindlela to tiya leti nga tekiwaka .
Xana ntirho wa koteka ?
A ndzi ta tsakela ku hoyozela na ku khensa .
Xiphemu xin'wana xa ntlhotlho lexi langutaneke na vusweti .
Xana xi endleriwile yini ?
Swi nyika ndlela yo karhi .
I nkarhi wo yimisa leswi .
Ku tsandzeka ku landzelela tindlela leti faneleke to cukumeta thyaka na swona swi onha mbango .
Ku tlakuka ka timali ta tiko i mhaka yinene .
Hi ta mi tivisa loko siku lerintshwa ri vekiwile .
Ku amukeriwa hi hinkwavo ka swikili swa rimbewu na ndzingano eka nhluvukiso
Ku na tindlela to tala leti hatona lexi xi nga endliwaka .
Se swi vonaka onge hinkwerhu hi le ndleleni ya kahle .
A swi nga fanelanga swi voniwa tanihi maendlelo ya nkarhi hinkwawo .
Memorandamu yi fanele yi katsiwa eka fayili ya nandzu .
Vamanana na vatatana , ndzi ta hetelela hi rito leri .
Ndzi kholwa leswaku swi ringanana swinene na ku va swona swinene .
Hambi sweswo , hi leswi swilo swi nga xiswona masiku lawa .
Kunene , ku na swihoxo .
Tinhlengeletano ta Khansele na makanelwa :
Ndzi nge ku byeli xiyimo xa papila .
Hinkwerhu hi na swikombiso swo tani .
Bende ya Dyondzo na Ndzetelo yi tinyiketa swinene eka ku kanetana na ntumbuluko wa Matimu .
Leswi swi fanele ku hlamula xivutiso ' Kutani ke ? '
Entiyisweni xiphiqo a hi kofi ntsena .
Tsundzuka , rihanyo ra wena ra swa masangu i vutihlamuleri bya wena .
E-e , hikuva nawu wu fanele ku tirha .
Xitarata xa Laveka .
Hlamusela hilaha tindlela to dyondzisa to kongoma ti nga fikelelaka hakona swilaveko swa swichudeni .
Ndzi vurile hi ndlela leyi nga erivaleni swinene leswi nga endliwaka .
Swi le rivaleni , swa tika ku hlamula xivutiso xexo hi ku kongoma .
Hi lava switshunxo swa nkoka eka swiphiqo swa hina .
Xivutiso xa ku vuyiseriwa nakambe entirhweni na xona xi dinga ku basisiwa .
Leswi swi fanele ku tekeriwa enhlokweni hi nkarhi wa maendlelo yo tirhisa .
Va swirhundzu na va matlhari , eka lexi hi nga vula ntsena ku e-e !
Minxavo hi nkarhi wa lembe :
Kumbexana nhlamulo i nhlangano wa leswimbirhi .
Kambe ndzi tsakela ku tiva loko mintwanano yo tano yi tekela enhlokweni swikongomelo swa rixaka swa ikhonomi .
Lowu a hi nkarhi wa ku avana .
Hi ndlela leyi nga erivaleni swinene , ndza tisola ku twa leswi .
Yingisela eka risimu leri ku ringana ka ntlhanu .
Ndzi vurile swoleswo swi va erivaleni swinene .
Mhaka leyi yi fanele ku lawuriwa sweswisweswi swi nga si ya kule .
Wena u na fuloro .
Vululami i xiphemu xa nkoka xa ndzivalelano .
Ku fanele ku tlhela ku va na ndzavisiso wa ku dlayeteriwa ka vanhu .
Nxavo wa nkoka wu ta va xiphemu xa vulawuri bya phurojeke .
Hi ku vona ka mina , ku na xivangelo xo karhi xa ku langutela leswinene .
Mphakelo wa mfumo wa ...
Ku na swivangelo swa kahle swo hlayanyana swa xiboho lexi .
U yile emahlweni a vula leswaku leswi swi fanele ku lulamisiwa tanihi leswi yi nga mhaka ya xihatla .
Hambiswiritano , endlelo ra vuhlanganisi ri humelela hi ndlela leyi lulamisiweke kahle .
Swi tekeriwa enhlokweni leswaku bayothekinoloji ya hari eka yona xa masungulo .
Ku na swilo swinharhu hi faneleke ku khomelela eka swona .
Nkarhi wa mavonelo yo biha wu hundzile .
Swi ta hamba swi pfuxetiwa lembe na lembe .
Vanhu lava nga na ku tsakela , vonelo hi , kumbe lava nga kucetelaka ku tirhisiwa ka xitirhisiwa kumbe vukorhokeri
Sweswo a ku nga ri mhaka , na sweswi a hi mhaka .
Ajenda leyikulu ya hina ya rixaka i ku tumbuluxa mitirho na ku lwa na vusweti .
Xana u na ku titshembha leswaku switshembiso leswi hinkwaswo swi ta fikeleriwa ?
Swi nga ha va ku u na miehleketo yo antswa .
Nyika vufambisi bya vukorhokeri bya swa timali na mpfuno .
NKOKA
Ndzi ta tlhelela eka leswi endzhakunyana .
Madokodela ya swiharhi va na ntirho wa nkoka swinene ku wu endla .
Hi nge fambi hi tlula leswi va navelaka ku swi vona .
Mhaka ya vumbirhi eka mafambiselo i yo tihlawulela .
Hi fanele ku seketela vatirhi va swa rihanyo eka ku hluvukisa matiko .
Engetela hinkwaswo leswi eka swo tala swa ku hambana ka ndhavuko wa hina .
Hi tirha na mhaka leyi nga erivaleni ku va byi ri vuhlonga .
Leswi i swikongomelonkulu swinharhu swa nkoka swinene swa xiletelo .
Hi le ku akeni ka miganga leswaku vanhu va ta cinca mahanyelo .
Kutani , hi ta tsakela kuva hi ku khensa swinene .
Ndza tshemba leswaku leswi a hi mahlayelelo ya nkhaqato .
Vamanana va veleka kasi eka vatatana a swi tano .
Longoloxa mitirho ya swiphemu swa switirhisiwa swo hambana .
Swi tlhela swi va eka xiyimo xa ku teka matshalatshala ya ku endla kunene .
Leswi a ku ta va goza ro sungula ra makhomelo yo ringana .
Mintlhotlho leyi a yi nge lulamisiwi mfumo hambi ku ri timakete .
Ku hluvukisa mpimanyeto wa timali ta wadi to ya hi vonelo
Hi swihi switirhisiwa leswi hi faneleke ku swi hlanganisa ?
Hi yona ndlela leyi swiboho mayelana ni swilo swo tanihi vuhlayiselo bya n'wana swi tekisiwaka xiswona .
Ndzi ehleketa leswaku hakunenenene se ndzi endle mhaka yoleyo yi va erivaleni swinene .
Milawu leyi kunguhatiweke eka xivandla lexi yi fanele ku amukeriwa .
Xin'wana xa leswi a xi tumbuluxiwile hi nhlangano wa vadyondzi .
A swi ta va swi ri kahle ku vulavula na yena hi yexe .
Loko hi lehisa mbilu , hambiswiritano , swi ta humelela .
I ku tinyiketela ka vanhu vo tanihi wena lava nga ta endla leswaku leswi swi humelela .
Naswona , nkambelo wu endliwa loko ku ve na ku vikiwa ka mhaka yo pfinyiwa .
A va ehleketi leswaku xi fanele ku huma laha tikweni .
Va vile na ntirho wo tika , ntirho wo tika hakunene .
Komba swihlawulekisi leswi nga ta lavisisiwa .
Ndzi ehleketa leswaku i ntirho lowu hinkwerhu hi faneleke ku wu rhwala .
Hambileswi hi nga tirhangiki hilaha swi languteriweke hakona , ku na magoza ya kahle lama hi ma endleke .
Magoza laya tekiwaka ku antswisa mpimo wo kumisisa i :
Muchaviseki Xipikara na Swirho , swi le rivaleni eka hina leswaku :
Ku swi veka hi ku anama , xiyimo xa hina xi nga katsakanyiwa hi ndlela leyi landzelaka .
I incini hi nga ta xi endla loko ku tekiwa goza ?
Ku na timhaka ta mayelana na nkoka leti sungulaka ku nghena eka swona .
Ndzi hoyozela muviki eka ntirho wa yena wo hlawuleka .
Ndzi kumile leswaku a swi olovi ku ka ndzi nga hlamuli leswaku hi hlulekile .
Eka mhaka yaleyo , hi fikelerile swo tala hakunene .
Naswona xa vunharhu , i incini hi faneleke ku xi endla eka nkarhi wo leha ?
Walowo i muxaka wa nchumu lowu hi faneleke ku tivonela eka wona .
A ndzi ta rhandza n'wi nyika nseketelo wa mina wo tiya .
Tata maphepha ya nongoti wa phurojeke ra phurojeke\nghingiriko wun'wana na wun'wana lowu lavaka nseketelo wa le handle ka masipala .
Swisiwana hi swona leswi nga eka nxungeto lowukulu wa ku xaniseka hikwalaho ka switandzhaku swa vugevenga bya madzolonga .
Leswi swi vangela ku vaviseka ku tlula ku tsaka .
Hi lava ku vulavula hi mayelana na ntwanano .
Ku tiyimisela i vutihlamuleri bya :
Hi swona swi endlaka leswaku wu ri nchumu wa kahle ku wu endla .
Ntirho lowu u wu endleke wu vile na nkoka ku tlurisa .
Naswona , a ku na ntirhisano wo ringana exikarhi ka tikhoto .
Marungula lawa na wona ya ta katsiwa eka rhijisitara ra le xikarhi .
Nkoka wa switori eka ku kula ka n'wana a wu nge tekeriwi ehansi .
Hi nga tifanisa kahle ni mavonelo lamo hetelela .
Pimanyisa mimpimo ya matirhele ya swiphemu .
A hi endleni leswaku swi humelela .
Hakunene , ku nga vi xiphiqo .
Va seketeriwa hi tindzawulo to hamba na mfumo , ngopfungopfu mfumo wa miganga .
Hambiswiritano , ndzi tilulamiserile hakunene ku pfumelelana na xikombelo xa wena .
Ndzi fanele ku va na ntwanano na yena eka leswi .
Vanhu va fika ni laha va dyondzaka ku ya emahlweni ku ndlandlamukisa vutivi bya vona vinyi .
Ku humesa xiviko xa nghozi kumbe xiendlo .
Mixavo ya rihanyo na tihakelo ta nhundzu .
Nhlamulo : Swirho swa huvo swi pfala mavanti loko swi vona ntshungu wu ta na ku huma hi rivanti ra le ndzhaku .
Ndzi navela ku heta hi ku nyika miehleketo leyi fambelanaka na endlelo .
Matshalatshala ya vona ya khensiwa .
Vakamberiwa va nga ha titsarisela tidyondzo to tala hilaha va swi tsakelaka hakona .
Hi fanele ku tlhela hi langutisa eka mahungu ya kahle .
A swi pfuni nchumu ku va va languta endzhaku .
Ndza swi xixima .
Mhaka leyi yi vumba xiphemu xa nkoka xa njhekanjhekisano lowu .
A hi tirhiseni mbango ku susa swirhalanganyi swo va ku nga katsiwi ikhonomi .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku ndzi endla xitiviso lexi sweswi .
Leswi hi swona ku phorisa muganga swi nga xiswona .
Kunene xi ta pfuna .
Hileswaku a ku vangi ni nkanerisano wo tano enhlengeletanini .
Nseketelo wa ntshamiseko wa poso leyi wu fambelana na ku lava ka hina ka nhluvukiso wo tiyiseleka .
HOLOBYE WA SAYENSE NA THEKINOLOJI :
Ndza tshembha hi swona leswi humelelaka .
Ndzi ehleketa leswaku yoleyo i mhaka yo sungula ku tirhana na yona .
Ndzi ehleketa leswaku i xihumelelo xo ka xi nga twisiseki .
Tinguva ta ku cinca : leyi i mhaka ya nkoka leyi pfuxaka matitwele swinene .
Hi nga , hambiswiritano , endla miringanyeto ya maendlelo la landzelaka .
Ku landzelela swilaveko na ku tiboha eka swa xifundza na swa le ndzhandzheni .
Ku hava ndlela yo va leswi swi nga vaka swi humelerile ku ri hava ku nghenisa xandla ka wena .
Ku na vuhlanganisi byo tala bya nkoka :
Kumbe mi swi vona njhani swilo , va swirhundzu na va matlhari ?
Ku hava nchumu lowu nga kotekiki .
Ndhawu leyi langutisiwaka ngopfu i Kapa Vupeladyambu .
Ku nga endliwa yini xa kahle sweswi ?
Loko ku cinca loku ku amukeriwa , xexo xi ta endliwa .
Hinkwerhu hi tiva sisiteme ya endlelo ro lawula masi .
Yaleyo a yi ri ndlela leyi a hi ringeta ku rhelela hi yona .
Naswona xi fanele ku tirhisiwa hi ndlela yo pfuna .
Kuya hi leswi , ndzi sungule magoza ya rixaka laya landzelaka :
Hi khensa swinene vukorhokeri bya n'wina .
ku sayina swi teka nkarhi .
Ku ka ku nga endliwi nchumu swi nge amukeleki .
Rhekhoda tihlamulo ta wena eka swivutiso leswi landzelaka eka mepe wa le miehleketweni :
Endlani leswi hi vito ra dimokirasi na ntshunxeko .
Swi hi khumba hinkwerhu !
U fanele ku yisa leswi landzelaka :
Kutani hi yihi mitlhontlho ya nkoka eka photifoliyo leyi ?
Hi ya hi marungula ku suka le hansi .
Hi ta tsaka ku fikelela swikoxo swa n'wina .
Laha hi khumbeka hi swinharhu leswi hi nga hlawulaka eka swona .
Kuva mhaka leyi yi lulamisiwa xihatla swi ta antswa .
Ndzi ehleketa leswaku xiviko lexi xi fungha goza rikulu ro ya emahlweni .
Ndzi ehleketa ku ri hi dinga ku langutisa nakambe eka nawu .
Nhluvukiso wa Nkunguhato wa Vathori va hina wu herile .
Swilo a swi tika swinene loko ndza ha kula .
Vuswikoti byo susa switirhisiwa leswikulu na mphakelo .
Mabindzu yo Lwisana na Vugevenga .
Hi tsakile ku vika leswaku ntirhisano lowu wu tswarile mbuyelo wa kahle .
Xana sweswo swi nga susiwa eka nkarhi ?
Ndzi hundzukile .
matirhiselo ya timali ta tiko
Manyikelo ya vukorhokeri : Masimekelo , mintlhontlho na vuhleri
Ina , xi kona .
Ku tekeriwa enhlokweni ka vuhlayiseki na swa xithekiniki swi fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Ku ku tivisa ntsena .
Mfikelelo eka vukorhokeri bya nseketelo ;
A hi tlheleleni , hambiswiritano , eka mhaka leyi nga kona .
Hambiswiritano , a hi se fikelela kahle kwalaho .
Vutomi emapatwini i nghozi .
Ikhonomi ya namuntlha ya misava yi fambisiwa hi nhluvuko wa leswi humaka eka vutivi na vukorhokeri .
Vuhlayiseki bya data
Ku hava loyi a nga vula !
Kutani ndzi vula leswaku ku hava xivangelo xihi na xihi ku miyela .
Swi tshamela ku tlula nsinya wa vutsongo .
Vumundzuku wa tinhlayo byi languteka byi vangama hikokwalaho ka nseketelo wo huma eka sisiteme ya swa tipolitiki .
Naswona ku ngari ku cinca loku hinkwako ku nga ko biha .
Hikokwalaho , ndzi bumabumela ku vhota hi ndlela leyi yimaka ni ntwanano .
Swiboho swo fambisa rhavi ra bindzu .
Masipala wu nga nyikela vukorhokeri hi woxe hi switirhisiwa swa wona , kumbe wu hundzisela nyikelo lowu eka vanyiki va vukorhokeri .
Ku endla vukambisisi byo hlawuleka eka maendlelo ya maxavelo .
Swirho swa nhlangano wa nhluvukiso wa miganga
Mpfumaleko wa vatirhisi lava faneleke va nga ni vuswikoti .
U vile ni ku xiximiwa hi kuva va yima , loko ndza ha tsundzuka .
Hi lava leswaku eku heteleleni hi ya emahlweni .
Switatimente , hundzuluxa swi va ntiyiso .
Vuswikoti hi byoxe a byi nge tumbuluxi mitirho .
Walowo i ntumbuluko lowu fanaka wa mhaka ya timfanelo ta ximunhu .
mfanelo yo hanya .
Kunguhata mianakanyo no swi tsala ehansi eka xivumbeko .
Tisisteme ta mavikelo eka huvo na tindzawulo to kongoma ti fanele ti kota ku nyika mbuyelo wa nkarhi na nkarhi lowu leteriweke hi swiviko leswi swa swikombo swa wadi .
Xana lowu ku nga va ku ri masipala wa ka n'wina ?
Ku cincela eka swo antswa
Ku komba tindhawu ta ku antswisiwa .
A a thoriwile eka vumaki bya tithekisi .
A ndzi ta rhandza ku vulavula hi ku rhurhisiwa ka bindzu .
A ndzi ta tsakela ku vula ntsena tindhawu ti nga ri tingani .
Leswi swi na ntikelo swinene eka maendlelo hinkwawo .
Ndzi tshembha leswaku muganga wu lava ku tivutisa xivutiso xa nkoka swinene .
Hi ta hlangana laha , namuntlha , ku kombela leswaku :
Hi ku komisa , swi swoxe .
Goza leri landzelaka i ku tumbuluxa ntirhisano lowukulwanyana .
Leswi swi va tano na le ndzhaku ko vhota hi nkarhi wa nhlawulo .
I mani a faneleke ku fana na mina ?
Leswi swi nga ha va hi xivumbeko xa xiviko kumbe swiphephana .
Va tsakela vatirhi va vona .
Matiko lama seleke ya ta sayina ku nga si fika ku hela ka Hukuri .
Mikanerisano yi fanele ku ya emahlweni .
Sweswo hi leswi vanakulobye va hina va nga jamelana na swona .
Hambiswiritano , sweswo hi swoxe a swi enelangi .
A ndzi wexe .
A kuri hi tindlela to hlaya masungulo ya leswi hi swi vonaka sweswi .
Milawu yi fanele yi vekiwa ku hlamusela leswaku vanhu vo tala swi vula yini .
Mavonelo yo sungula ya khomixini ya katsa leswi landzelaka :
Ndlela yo tumbuluxa ntirhisano eka ku sivela vugevenga .
Sweswi hi fanele ku endla swo fana ni swa xihahampfhuka .
Ku pfariwa ka magondzo ma'wana ku nga laveka ku papalata ntlimbano wa mimovha eka ndhawu .
Matshalatshala lama ma ta ya emahlweni .
Hi ta ya endla hinkwaswo swa leswi .
Ndzi pfumelelana na mavonele lawa .
Hi dinga rimba ra swinawana eka levhele ya matiko .
Vusirheleri bya swakudya , ngopfu-ngopfu eAfrika , swi fananisiwa na maxelo laya nga kona .
Ehenhla ka hinkwaswo , hi fanele ku fikelela ntswongo wo pfumala nthyakiso .
Swoleswo a swi fambelani na swikoxo swa vanhu ntsena .
Kambe sweswi ndzi fanele ku angula eka xivutiso lexi .
Se hi ta ya eka vhoti .
Eka nkarhi wa sweswi , ku cinca loku a ku vuli nchumu ngopfu .
Naswona hi swi pima njhani ?
Pholisi ya vaaki yi tele ku tlula ntsena pholisi ya makete wa vatirhi .
Leswi i ku tiboha leswaku ha ha tinyiketerile eka .
Lavisisa nhlokomhaka .
Masipala
Hi tshembisile lembe leri nga hundza leswaku hi ta engetela ritavala leri sirheleriweke naswona hi swi endlile .
Hi fanele , swi le rivaleni , ku ehleketa nhundzu ya swa miehleketo .
Hi lava ku tekiwa magoza .
Wa swi tiva leswaku hi na nkarhi wuntsongo .
Kasi , va teke xiboho xo rhurhela swakudya swa madyambu emakumu ka lembe ximali .
Ndza xi hoyozela .
Hi swona swi endlaka leswaku hi ri eka ntsakelo wa xiviko .
Leswi i swa nkoka , hilaha ndzi nga kombisa hakona , eka magidi ya vanhu .
Xana i ndzhwalo wo tika ngopfu lowu ?
Phalamende yi se yi endlile leswi eka levhele leyi .
Hinkwerhu ka hina hi fanele ku endla hi matimba lamakulu swinene ku pfuna .
I xiyimo lexi hi nga ta ka hi nga ha xi cinci .
Lexi i xilo xin'wana hi faneleke ku xi vula xi va erivaleni hi ku hetiseka .
Hi ta tsakela ku amukela nseketelo wa kahle eka vaseketeri va hina hi timali .
Eku endleni , lexi xi ta pfumelela mfikelelo eka timakete .
Se ha swi tiva leswaku sweswo a swi ringananga .
Swi ndzi nyika ntsako ku va kona eka ku simekiwa ka mhaka leyi ya nkoka .
Xi khumba leswi landzelaka .
Mhaka ya mina ya vumbirhi i mayelana na vaakatiko va rikwerhu .
Ehenhla ka hinkwaswo , laha hi fikile eka xitshunxo xa matimu xa kahle .
A hi lavi ku vona leswi nakambe .
Hi tlhela hi va na swiphiqo swa ntshuxeko wa mavonelo .
Ndzi lemuka leswaku lexi a hi xivandla xa vutokoti bya wena .
A ndzi ta rhandza ku tsavula ntsena swimbirhi swa leswi .
A hi tshembeni leswaku xi ta va xikombiso .
Ko va ntsena leswaku a hi kangi hi tikomba ku fika .
Ndzi khumbile ntsena vanhu va tiko ra ka hina .
Xiviko na swibumabumelo swa xona swi na nseketelo wa mina .
Phurojeke leyi yi ta sungula ku nga ri khale .
Swi nga ha pfuki swi humelerile nakambe .
Swi tirha tanihi xihlovo xa nkoka xa vutivi na vuxokoxoko .  .
Ntlawa lowu wo tirha wu lava ku sungula ku tirha .
Swi ta ta swi huma eka mpindzulo .
Timhangu timbirhi leti ta ha ku humelelaka sweswi ti hi nyika ku khumbeka mayelana ni xivangelo lexi .
Swi le rivaleni leswaku va le ku swi siveleni namuntlha .
A hi fanele hi endle swo tala ku fambisa ku tirhela erivaleni .
Ku humelela loku hi ku fikeleleke ku ta fika sweswi ku fanele ku yisiwa emahlweni .
Ndzi lava ku koka nyingiso eka timhaka ta nkoka tinharhu ntsena .
Loko ku endliwa tipulani ta bindzu , ti simekiwa eka bajete leyi tivekaka .
I incini hi nga na swona ku swi komba eka hinkwaswo leswi ?
Xana u nga hlamula eka lexi ke ?
Swoleswo swi pfumelela ku katsiwa lokukulu ka vanhu hinkwavo va tiko .
Khabinete yi pasisa ku nyikiwa ka xiviko eka tinhlengeletano ta matiko ya misava eka Palamente ku lulamisiwa :
Hikuva hi lava ku burisana na matiko ya misava .
Loko kuri ina , hlamusela vuxaka .
Lembe leri i lembe ro kongoma eka switirhisiwa swa rihanyo swa ximunhu .
Sweswo i xitlulwa xa le henhla swinene ku xi fikelela .
Hi sweswo !
I bondo ya nkoka ku tlula hinkwato ya rixaka .
Hi ku komisa languta leswaku leswi swi nga humelerisiwa njhani ?
Hlaya , dyondza na ku hlamusela khodi ya matikhomelo .
Va swirhundzu na va matlhari , a ha ha ri eka xidemokirasi .
Vadyondzi va tshunxekile ku avelana mavonelo ya vona .
Ndzi ta tsemakanya swinene .
Laha nakambe ntirhisano hi vayimeri va vatirhi na vathori wu na nkoka swonghasi .
Kutani leswi i swilo swo hunguta madurhelo eka leswi hi faneleke ku swi endla .
Komiti yi vekile leswi erivaleni swinene nakambe .
Sweswi ndzi hundzulukela eka leswi rhangisiwaka ravumbirhi , xiyimo xa tintswalo eka vanhu .
Matimba ya ku cinca loku eka switatimende swa lembe swa timali swi hi ndlela leyi :
Mitlawa ya xithekiniki i :
Se swi le ka mina ku ndzi kholwa mani .
Ku ta laveka ndzulamiso wa vonelo ra swa timali .
Tinhlamuselo ta xikongomelo xa Nawu lowu :
Kutani va fanele .
Ku fika emakumu , xana hi langutisa yini tanihi murhangeri wa kahle ?
Hi ndlela yeleyo , leswi landzelaka swa tirha :
Vufambisi bya kona , hambiswiritano , byi dinga ku va na vuswikoti .
U vule leswaku ndzavisiso wu fike makamu .
Xana swi languteka no twala ku fana na yini ?
Kambe ku yiwile emahlweni hi goza hi goza .
Ntirho wa swirho i ku :
Hi fanele hi dyondza ku ka hi nga tshuki hi xenga ku tshemba ka vanhu va hina .
Hikokwalaho ka yini xi nga vangi kona ku va xi kumiwa hi mani na mani ?
Ndzi tlhela ndzi tshemba hi lava ku va hi kombisa ku tiyimisela ku humelela swinene .
Hinkwawo magoza lawa a ya amukeleki .
Vantshwa va lulamerile ku nyanyuriwa ku va va tirha .
Kumbe a swi tano .
Lexi i xiphemu xin'wana xa vanhu lexi khumbekaka .
I ku tsandzeka ka hina hinkwerhu .
Loko mpfula yi na , a hi hamba yi pfuka hi yima hi khegetela khumbi .
Hi nga ka hi nga yi emahlweni hi ba swihlahla .
Ndzi seketela hi matimba goza leri tekiweke .
Sweswo i xiboho lexi hi xi tekeke namuntlha .
Dyondzo leyi yi nga lemukiwa eka misava hinkwayo ku va yona yi susumetaka vaaki ku yisa emahlweni nhluvuko i ku va nyika vutihlamuleri byo tamela nkwama wa mali yo hluvukisa muganga wa vona .
Kutani , hambi eka nkarhi lowu , a hi si lahlekeriwa .
Tata fomo ya xikombelo eka pheji leri landzelaka .
Kahlekahle , xi ta ringeta ku endla leswi nga kotekiki .
Kambe ndzi ehleketa ku leswi hi xona xintshunxo lexi tirhisekaka swinene .
Xiviko lexi xi tlhela xi va xa nkoka tanihi xikombiso .
Phurojeke yi ta hela emakumu ya Mawuwana .
Xana hi wihi nkoka wa mpfuno lowu u wu kumaka ?
Xitatimende xa vuxokoxoko eka mhaka leyi xi ta humesiwa mixo lowu .
Mafambiselo ya matirhelo
Leswo a swi fanelanga ku pfumeleriwa .
Ku na swivulavuri swinharhu .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi ta vhota hi ndlela leyi yimaka na xona .
Xo hetelela , ndzi lava ku tshikelela nkoka wa mphakelo wa matimba .
Maphepha ya swivutiso ya fanele ya kombisa vuswikoti , vutivi na risima .
Ku hambana na leswi vuriweke , swi yimela xitshunxo eka xiphiqo .
I incini , hambiswiritano , ndlela ya kahle ku tlula hinkwato ku hundzela emahlweni ?
Boxa swilaveko SWIMBIRHI swa swinavetiso swo katsana .
Xitsundzuxo xa malwandla xa leswi kotekaka .
Xana vito ra xitirho lexi funghiweke A i incini ?
Ndzi landzelela leswi ntlawa wu swi endlaka .
Makungu lawa hi nga ma veka etafuleni hi laha kukulu ya ariwile .
Vavhoti .
A swi kumeka eka mitirho yintshwa eka dyondzo .
A ndzi na vuxokoxoko bya laha va nga ta rhurheriwa kona .
A wu ta va angulo wo seketela na ku khomana .
Sweswi swi fanele ku tirhisiwa .
Timali to pfuna swa tindlu ti fanele ku fikelela vanhu lava ti nga endleriwa vona .
Hlela vuswikoti bya wena na tindhawu ta nhluvukiso .
I yini ndzingananiso exikarhi ka mbirhi ?
Ndza tshemba leswaku u ta tsakela haswimbirhi .
I goza ra nkoka ro ya emahlweni .
Leswi hi leswi ndzi nga twa u swi vula mayelano ni vuhangalasi .
Ku hetelela , mhaka ya mina yo hetelela yi khumba mavandla .
Vavasati lava tirhaka a hi vona xivangelo xo kala ka mintirho .
Hi le ku yeni emahlweni hi ndlela ya kahle .
Lexo sungula i angarhelo wa kungu .
Tipatironi to hlawuleka ta cincacinca .
Hlayisa buku ya swivilelo kutani u yisa swivilelo eka khanselara wa wadi vhiki rin'wana na rin'wana
I mani a hakelelaka lexi ke ?
Lowu i nkarhi wa mani na mani ku yima hi milenge .
Eka ku endla kungu ra lembe mi nga tekela leswi landzelaka enhlokweni :
Swikombiso swimbirhi .
Supu leyi tengeke leyi phameriwaka ekusunguleni ka swakudya .
Xiviko lexi xi na swiringanyeto na miehleketo yo tala ya kahle .
Xana ma pfumela ?
Ha lavana .
Xa tirha eka hina .
I yini xibalo xa muholo ?
Ndzima yo tano yi ta kamberiwa yi ri hinkwayo ka yona .
Mbulavurisano i wa nkoka swinene .
I xa ntiyiso swinene .
A nga nyikiwanga nchumu leswi nga enawini swa xidemokiratiki .
Hambiswiritano , xi tlhela xi va xivutiso xa tiajenda ta tipolitiki .
Swi fanele ku hela hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
Tsala ntsena nkombo wa swivutiso eka buku ya wena yo hlamulela .
Ndza khensa swinene eka nhlohlotelo lowu mi nga wu nyika .
Ku nga ri hikwalaho ka ku a ndzi swi ehleketi swi laveka . Ndza swi ehleketa .
Hikwalaho swa hi boha ku ya emahlweni hi swi endla .
Hi ta ya emahlweni hi tshikelela ku ya emahlweni eka leswi .
Eka nkarhi wo fana , hambiswiritano , hi fanele ku teka goza hi vutlhari .
Eka mina swi tikomba ku ri ni swilaveko swimbirhi eka leswi .
Nyimpi yi fanele ku yima .
Sweswo hi leswi hi swi lavaka kusuka eka xiletelo lexintshwa .
A ndzi ta tsakela , hambiswiritano , ku hlamusela ti va erivaleni timhaka ti nga ri tingani .
Hiswona kambe a swi nge vi kahle .
A hi ndlela yo twisiseka yo ya emahlweni .
Tihakelo ti fanele ti fambelana ni mixavo .
Swilo swo tala hi xiviko i swa mayelana na malawulele ya timali .
Xivutiso i xa hilaha hi nga ta tirhisa xitirho lexi hakona .
Naswona sweswo i hiseko wa mina .
Hi swona swi endlaka leswaku hi kunguhata endlelo ra ku ya hi goza hi goza .
Hi hanya eka tiko leri fumiwaka hi thekinoloji ya mahungu .
Swona i mpimanyeto wa nkarhi na nkarhi , mimpimanyeto yo hlayisa ku rhula na ku hoxa xandla hi ku tinyikela .
Tolo , hi simekile masungulo ya nguva ya ku fayila .
Hi lava vuvekisi na ntalo lowu xiyenge lexi nga riki xa mfumo xi nga swi nyikaka .
Dokumente ya vutitivisi yi ta humesiwa yi rhumeriwa eka wena .
Mhaka ya nkoka i ku xixima nawu .
Mitsakelo ya vanhu eka vuhlayiseki eka swakudya yi kurile , tanihi leswi hi swi tivaka .
Dyondzo , ndzetelo wa swa mitirho na ku dyondza ka vutomi hinkwabyo swi ya swi va swa nkoka
Leswi i swivangelo leswikulu swa vhoti ya mina .
Mpimo wa eneji wa le henhla .
Eka nkarhi wa sweswi , ntirho wa nkoka wo fikelela xivono lexi wu ya emahlweni .
Swi tlhela swi olova ku hlamusela ku hikwalaho ka yini .
Ndzi ehleketa ku ri hi nga hundzela eka vhoti .
Loko ndza ha yime laha ku hava ku kanakana emiehleketweni ya mina .
Leswi swi fanele ku lulamisiwa .
Leri i hungu ra tipolitiki leri hi faneleke ku ri rhumela .
Leswi a hi swilo leswi hi nga ta swi tiyisela .
Humelerisa ku fikeleriwa ka timfanelo ta ximunhu .
Hi teke swiboho leswi landzelaka :
Hlela mavekelo ya minxavo ya switirhisiwa na vukorhoki eka xikombiso lexi u nyikiweke .
Ina , nkhuvo wu kondleteriwile .
Ndzi ta tsakela ku twa mavonelo ya wena eka mhaka leyi .
Hi ku angarhela , a swi le rivaleni leswaku tikomiti ta tiwadi ti humelerile eka mphakelo wa ku hambana ka mitsakelo tanihilaha swi koxiwaka hakona hi Nawu wa Swiyenge swa Masipala .
Tisisitimi na tindlela ti tumbuluxiwile ku endlela ku hunguta hakelo ya vaphakeri va vukorhokeri .
Hi nkarhi lowu fanaka i swa nkoka ku antswisa vuswikoti bya hina bya mafambisela ya makhombo .
Leswi a swi tirha hi mpfhuka hi sungurile phurogireme leyi malembe mantsongo lama hundzeke .
Ina , nhlayo ya hina ya ku pfumaleka ka mitirho yi le hansi swinene etikweni .
Hi lava sisiteme leyi .
Mahungu lamanene eka vatirhisi va magondzo .
Kutani ndzi tsakela leswaku xiviko lexi xi amukeriwa .
Ndzi ehleketa leswaku muxaka lowu wa mavonelo yo hambana a wu laveki hi ku hetiseka .
A wu na xikhoma-nomo .
Swi sungule eka xiyimo lexitsongo leswaku swi ta endla ntirho wukulukumba .
Kutani ndza ehleketa hakunene hi ta va hi ba vaxavi nhloko .
Sweswo hi mpimo wo karhi hi leswi xiviko xa hina xi swi vulaka .
Hambiswiritano , a ndzi pfumeleli sweswo ku ndzi heta matimba .
Xaxameta no tiva swiyenge .
A ndzi lava ku hlamusela leswi hi ku komisa .
Ndzavisiso wa sweswi mayelana ni xiyimo xa madzolonga eka matiko yo karhi yi ta humesiwa .
Maendlelo ya ri woxe a ya enelangi .
Sweswo i ndlela yi ri xoxe ya ku sivela endlelo ra ku hambana .
Kutani mhaka ya vunavetisi .
I goza ro kaneta .
Xana tihakelo exikarhi ka vukorhokeri bya mabazi byo hambanahambana ti hambana njhani ?
A ndzi ta rhandza ku vula swingari swingani swo koma .
Hi nga va ni vhoti leyi hambanyisaka ehenhla ka swona .
Hambiswiritano , leswi a swi twisiseki .
A swi vuli leswaku ndzi le ku kombelani ko engeteleriwa ntirho .
Ndzi fanele ku popela eka lavo fuma na lava matimba .
Dyondzo ya vululami , ndza tshembha , nkoka wo humelela wa leswi endliwaka .
Ndza tshemba leswaku lexi a xi nga ta laveka .
A ndzi swi lavi .
Ku fikela nkarhi wolowo , hi ta va na ntirho wo endleka ku va hi wu endla .
Hi fanele ku avela nkarhi wo njhekanjhekisana hi mhaka leyi .
Nkomiso hi xivumbeko xa ndzimana .
Sweswi ku na miehleketo .
Yena u na nseketelo wa mina hi vutalo .
Entiyisweni , va tiveka ngopfu .
Hikokwalaho ndzi anakanya leswaku a swi vupfanga ku hatlisisa nkanerisano .
Hikwalaho ka yini u nga xi vuli ?
Vuleteri hi swa vutshila
NGO Nhlangano lowu wu nga riki wa Mfumo
Vamanana na vatatana , ndzi ehleketa leswaku xihumelelo xi pfariwile .
Lexi i xilo xin'wana lexi a ndzi ta tsakela ku xi tshikelela .
Hi teka magoza lawa hikuva hi tiva leswaku moya wu ta hundza .
Swilaveko leswi swi kongomisiwe ku hundzuka swipimelo swa mfumo .
Hambileswi ntirho lowu wu nga vaka wu heta matimba , wa laveka .
Xikopu xa xileriso xi anamile ku tlula kwalaho .
Siku ro tiphina .
A ndzi ta tsakela ku va muviki a angula ehenhla lexi .
Hilaha ndza ha ku vulaka hakona , ku lahlekeriwa i kukulu swinene .
Ku lwa loku ku vile ku tekiwa ka xiboho ko cinca xiyimo xa nyimpi leyi a yi ri kona na khale .
Lexi i xikongomelo lexi a hi ta tsakela ku xi fikelela .
Misava na mati
Mi nga va mi swi tsakela kumbe mi nga swi tsakeli , xivono lexi xa nkarhi wo leha a xi kona .
Va avelana vuxaka byo xiximana , ku khensa na rirhandzu .
Leswi hi swoxe i swo hlawuleka .
Mati ya endla ntirho wa nkoka eka ku cinca ka maxelo .
Xiboho xa vhoti :
Xihlovo xi ri xoxe xa muholo .
Xana u nga hlamusela njhani sweswo ?
Makanelwa
Ntshunxeko , nsirheleleko na vululami .
Hi se hi andlarile xiviko xa kahle swinene laha .
Tanihi leswi lembe ra ha ku sungulaka , ku na swikombiso swo va ikhonomi yi sungula ku antswanyana.
Xiphemu xa nongonoko xi fambelana ni rihanyo ra vaaki .
Ntirhisano na avelano wa mahungu exikarhi ka valanguteri ;
Hi nkarhi lowu fanaka ha vilela hi ku hluleka ka hina na mitlhontlho .
Tshika ku nwa xihoko loko u ehleketa ku lava ku biha emirhini .
I va mani vanhu lava hi vulavulaka hi vona ?
Hikwalaho u nga tshamisekangi  .  .  . '
Vangheneleri va ta vika hilaha swi kombisiweke hakona hi mufambisi .
A swi nge hi sukeli .
Xo sungula , leswi hundzeke .
Hi ni vuxaka ni leswi landzelaka :
Vuxokoxoko bya minhlangano na xikoxo ;
A swi na ndhawu eka makete wihi na wihi .
I ntiyiso wolowo .
Eka nkarhi lowu , mi nge ndzi mi navelela ku humelela eka ku tirhisana ka n'wina eka swa mabindzu .
Vo tala va n'wina va vulavurile hi swona na vona .
Leswi swi tlhela swi yelana na ku akiwa ka tindlu tintshwa .
Lembe leri i lembe ra kahle eka leswi .
Ndzi ri ina eka swoleswo .
Switirho leswi faneleke ku tirhisiwa eka xiteji lexi : Xiviko xa mpimanyeto
Swikombelo swa swiringanyeto :
Endlelo ro kunguhata ri na swiyenge swinharhu na xiyenge lexi rhangelaka nkunguhato :
Siku ra Timfanelo ta Vanhu Emisaveni hinkwayo
Hi swona leswi endlaka leswaku xiviko xi nga kaneriwi .
Maendlelo yo hakela
Matilo ya basile , yana kona !
Yalawa ku vile madyambu yo sungula ya lembe .
I hungu leri faneleke ku hangalasiwa ekerekeni hinkwayo .
Kutani sweswi hi fanele ku xi nyika mali ?
Ku kotisa loko ya tele matsalwa lama boxiweke eka papila leri khomisiweke ya fanele ku yisiwa .
Tiphurojeke & migingiriko swi ta laha
Na le xitejini :
Tivisa vantshwa hi khombo ra vugevenga , swidzidziharisi na ku tirhisa xihoko hi ndlela yo biha .
I phurojeke .
Kutani ke , nhlamulo yi le ka ikhonomi ngopfu , kambe ku nga ri ngopfungopfu eka ikhonomi .
Ntsena eka nkarhi wolowo hi nga ta vulavula mayelana na swipfuno swo tala swa timali .
Ndza tshemba leswaku ntirho lowu wu ta pfula ndlela ya kahle swinene .
Hi ni masungulo lama hi nga endlaka swo karhi ehenhla ka wona .
Xiphemu lexi tikaka swinene ku katsa na xiphemu xa nkarhi lowu dyiwaka swinene handle ko kanakanisa i makunguhatelo .
A wu woxe .
Hi enerisekile ku va leswi swi tekeriwe enhlokweni .
Voko ra nawu na nawu .
U nga ha vutisa leswaku hikokwalaho leswi swi ri tano .
Ntsena leswaku swi va leswi twisisekaka swinene .
Sweswo swi vula leswaku ndzi nga engeta nakambe ntsena leswi ndza ha ku swi vulaka .
Ndza khensa nakambe ku hoxa xandla ka wena na ku veka tihlo ka wena .
Eka hinkwaswo swivangelo leswi hi fanele ku seketela nongonoko lowu .
Vurimi bya ha ri bya nkoka ku ya emahlweni .
Aswi ri swa nkoka .
A hi va hlamuleni hi nhluvukiso .
Ntiyiso i ku a hi swi tivi .
Hi lava xileriso lexi .
Ndzi ta tirha ku fikela ndzi swi vona .
Leswi swi kumeka ngopfu eka ntirho wa vurimi .
Tinhundzu ti fanele ti ringana ni Vutihlamuleri Hinkwabyo .
Xiyimo xa munhu xa ntirho xi nga susiwa ntsena hi swivangelo swa-
Ku humelela ko tivikana ku fikeleriwile .
Hi amukela rimba .
Hi ta ya emahlweni no tirha eka vuhlori byo hlanganeriwa .
A ku na ku kanakana leswaku ntiyiso wa kona wu hambanile .
Xana hi swihi switirhisiwa leswi nga ta laveka ?
Mayelana na sweswo , hi nga swi seketela .
Ndzi tsakela ku boxa timhaka timbirhi hi ku kongoma .
Swo tala tlhelo leri .
Leswi swi nyika ntsena nantswo wa nongonoko wa migingiriko .
Vukoteki bya xona endhawini leyi i byikulu swinene .
Mi nge ndzi vula timhaka tinharhu mayelana na leswi .
Ndzi ku kombela ku yima ku endla tano .
Leswi hi leswi swi nga ta va swo pfuna eka nkarhi wo leha .
Ndzi ta nyika marito yo karhi hi ndlela yo tsemakanya eka timhaka leti .
A ndzi na ku kanakana leswaku swiyiriso swa vukari swi ta laveka .
Ndzi tsakile ku vika leswaku hi hetisisile Pholisi ya hina ya Minxavo ya Gezi .
Maendlelo yo tirhisa ndlela leyi yi ta kaneriwa ku ngari khale .
Swa antswa eka ku va xi endla xitatimende xi va xa ntiyiso .
Vamanana va ni mfanelo yo yingiseriwa na ku voniwa eka ku hambana hinkwako ka vona .
Kutani ndzi ehleketa leswaku hi fanele hi tekela leswi enhlokweni .
I incini xiringanyeto xa kona ke ?
Nongonoko wa vhiki hi lowu landzelaka :
Kavanyisa loku ku tlhela ku valanga ku pfuna ka ku katsa milawu ya swa rimbewu na ndzingano eka tiphurojeke ta nhluvukiso .
Hakunene , kambe kutani ku na nxungeto mikarhi hinkwayo .
Xo hetelela ku vuriwa kambe ku nga ri hi nkoka , hi kongomisile swinene eka mbuyelo .
( b ) Ku hoxa xandla eka maendlelo ya ta matekelo ya swiboho hi ndlela yo tsala kunene kumbe hi nomu , vuyimeri na swivilelo leswi kongomisiwaka eka huvo ya masipala .  .  .
Hi fanele ku kota ku kanela timhaka leti .
Leswi swi ta pfuna ku hatlisisa vukorhokeri bya swa rihanyo eka vavabyi va hina .
Tirhisa thekinoloji leyi nga kona ku vulavurisana .
Swi le rivaleni leswaku hi na ntirho wo amukela vahlapfa .
Ku kumiwa ka swicelwa swi ni matimba swinene eka xiphemu xa tikonkulu hinkwaro .
Hikokwalaho ndza mi khensa hi ku tsaka .
Hi tlhela hi va ni vutihlamuleri eka lava pfumalaka mitirho .
Xiphemu xo sungula xi katsile ku simekiwa ka mabazi .
Vumaketi eAfrika Dzonga .
Hi lava nkatsano .
Ndzi lava ku hlamusela nseketelo wa mina lowu nga yi ki hi swipimelo eka xikoxo xexo .
Kambela nkoka wa ku katsa kumbe ku nga katsi mahungu .
Ndzi engetela tlhelo lerintshwa eka xiphiqo lexi .
Hi ndlela yaleyo va ta ringeta ku twisisa swiphiqo .
Lexi hi xona n'wini xi vumba ku hoxa xandla ka nkoka eka pholisi ya swa vurimi .
Nghenelela eka muganga wa ka n'wina na migingiriko ya wona .
Xiyimo xa timfanelo ta ximunhu kwalaho xa ha ri kule ni ku va lexi enerisaka .
Malawulelo lama vuyerisaka ya madzolonga na ku aka hi vuntshwa endzhaku ka madzolonga
Ha ha tiboha hi n'wangulano wa timfanelo ta ximunhu .
Mimbuyelo yo Dyondzo hi nkarhi .
Nawu lowu wu bohelela Tiko na swirho swa rona .
I nghingiriko wa kahle wo laveka .
Tanihi leswi ndzi swi vonisaka swona , Swoleswo i xiphiqo lexikulu eka nkarhi wa sweswi .
U vula leswaku ka ha ri hava mali ya mphakelo .
Madzolonga a hi xintshunxo .
Hi ta endla tindlela timbirhi , kutani u nga hlawula leswaku u ta landzela yihi .
Vumbiwa ri koxa leswaku nawu wa rixaka wu tumbuluxiwa ku vevukisa timfanelo leti boxiweke laha henhla na ku :
Sweswo swi tiveka swinene .
A ndzi ta tsaka loko va nga endla sweswo namuntlha .
Leswi hi ta swi endla ehansi ka vundzeni bya Vhiki ra Ku Aka ka Rixaka .
Hi yihi mimpimo leyi nga vekiwa eka ku herisa sisiteme ya mabakiti ;
Mhaka leyi hi tirhanaka na yona laha yi hambanile .
Mfukuzani i xivangelo xa vumbirhi lexi tolovelekeke swinene xa rifu .
Nkatsakanyo na swibumabumelo
Ndzi tsakela nyika timhaka ta nkoka to hlaya .
Tsala ntsena nomboro ya xivutiso na nhlamulo ya wena .
Ku tumbuluxiwa no simekiwa ka pholisi .
Vantshwa na mitlangu ;
Entiyisweni leswi i xiyenge xosungula xa palamente yintshwa .
Xiga xa vuntlhanu naswona xo hetelela : ku yimisa ku tirhisiwa ka mitwanano leyi .
Wu tlhela wu teka xiave eka ku pfuna miti na mindyangu ku lawula mixungeto ya vutomi , naswona swi olovisa ku cinca ka timakete ta vatirhi , ku hoxa xandla eka ikhonomi leyi olovaka swinene .
Mitlawa ya masagwadi yi katsa :
Ndzi byele hi ta tatana na manana wa wena , hambi hi ta wena .
Hi tshemba leswaku hi ku endla leswi hi le ku tiseni ka vukorhokeri bya mfumo evanhwini .
Naswona laha hi endla xihoxo .
Hikokwalaho , i tiphurogireme ta nkoka ntsena leti ku tirhiwaka na tona hi ndlela leyi :
Hi vulavurile hi maendlelo ya ndlandlamuxo .
I nkarhi wa hina ku yima hi hlayiwa .
Vadyondzi va fanele ku avanyisiwa hi mintlawa yo ringana khumembirhi .
Ku fanele ku va ni ku seketeriwa swinene hi swa timali eka nhluvukiso wa vaaki .
Vakamberiwa va languteriwa ku hlamula swivutiso ku suka eka swiyenge swimbirhi .
Ndzi lavana ni ndlela ya ku baleka hi yona .
A ndzi tivi kuri leswi swi vula yini .
Sweswi swi le henhla .
Mfikelelo wo Rhijisitara
Hi tiko ro pfumala mati .
I phurojeke ya hiseko .
Mhaka ya mina yo hetelela i mayelana na miehleketo ya vutirhisani .
Ndzi kombela leswi twisisekaka .
Nkulo walowo wu tiyisisile leswaku wu kumeka wa ha ri tano eka malembe lama hinkwawo .
Hi boheka ntsena ku va endla va tirha ku antswa .
Ndzi tshembha leswaku tinhlayo leti ti ta langutisa eka masocha na mindyangu ya vona .
EHENHLA KA MISAVA
Hi yena xivindzi xa matikhomelo eka novhele .
Xipimo lexi i xo komba xiyimo xa le henhlahenhla .
Hlamusela , loko swi koteka , mbuyelo .
Hi na ku hlangana ko kongoma na muaki .
Rin'wana na rin'wana ri na ntsindza ra wona na phalamende .
Ku fikelela miako i swa nkoka , kambe a hi xiyimo xo enela eka nhluvukiso wa ikhonomi .
Varhangeri va mfumo wa le makaya
Swikoxo mayelano na xiyimo xa munhu mayelano na swa miehleketo ya yena ;
Phurojeke yi le ku tlakuseni ka matirhelo ya xiyimo xa le henhla loko yi ri karhi yi hunguta ku nanayila ka khoto .
U ri va teke mavhiki manharhu ku kunguhata nhlaselo .
A ndzi se tshama ndzi swi vona ndzi yo swi twa kunene .
Hambiswiritano , a swi ringanangi sweswi .
Leswi nga laha henhla swi katsa vuswikoti bya ku tirhisa minongoti hi nkhaqato .
Yuropo yi fanele ku tirhisa swinene xiyenge lexiya .
MALI YA XIBALO LEYI KOLOTIWAKA MUHORI WA PHENXENI
Xana ku ta humelela yini loko ndzi nga siyi wili ?
Hakunene , hi fanele ku ya emahlweni hi sindzisa vulawuri byo tiya .
Naswona leswo swa twisiseka .
Minhlangano ya n'wina yi fanele kuva ni xiave lexikulu eka mbhurisano lowu .
Swi endleriwe ngopfu vanhu lavantsongo .
Switivi leswi swa thekinoloji swa lorha .
Nyika mahungu hi fomete leyi laviweke hi vundzeni .
Kungu se ri fike eka ku hlayiwa ra vumbirhi .
Ku hlela rimba ra mavumbelo ya swivulwa swa hina swa laveka swinene ku tlula eku sunguleni .
Vanhu vo tala se va vulavurile hi xiyenge xa mimovha .
Eka nkarhi wo fana , ku na mixungeto na swiphiqo .
Vamanana na Vatatana va Rixaka .
Makanelwa ya va kona ku pfuneta ku papalata nsohensohe kumbe ku kanetana mayelana na leswi humeleleke enhlengeletanini .
Ndzi vula leswi hikuva hi le ka nkarhi wa matimu .
Xa vunharhu , hi tsakela leswaku ku yiwa emahlweni ku hungutiwa xikweleti .
Leswi a hi yona mhaka .
Muhakeri wa xibalo a nga fanelangi kuva yena ntsena a hlanganisiwaka ni mutirhisi .
Nawumbisi wuntshwa wa swa Vurimi .
Ndza pfumela buti .
Ndzi ehleketa leswaku swi ta tsakisa ku twa mavonelo ya yena .
Huvo ya Dorobankulu yi tivisile leswaku yi bile ndzilakana hi vuntshwa endhawini leyi nga kusuhi na rivala ro bela golufu leswaku ku ta akiwa tindlu ta nxavo wa le hansi .
Seketela vonelo ra wena .
Yaleyo i ndlela ya ku hlayisa ntshembo na ntirhisano wa vaaki .
Khumemune wa malembe laya hundzeke Nhlangano wa Rihanyo wa Misava wu ringanyete leswaku :
Ririmi tanihi dyondzo .
Hi na vutihlamuleri byo pfuna vanhu eka matiko layo swela ku tlurisa .
I mhaka leyi tivekaka leswaku vurimi byi na ntirho wa nkoka eka tiikhonomi ta xifundzantsongo xa hina .
Leswi swi hi fikisa eka xivutiso xa mina xavumbirhi .
Tihlanganise ni vaaki
A hi xifundzankulu xa muthori ntsena , kumbe xifundzankulu xa n'wamapurasi .
Ndzi ehleketa leswaku hi hi fanele ku tekela leswi enhlokweni .
Kambe ku tlhela ku va nkoka : ndzavisiso
Xa vumbirhi , xidemokirasi xi fanele vekiwa eka masungulo yo angarhela .
ehansi ka swimbirhi
Kombisa kuri maendlelo wahi ya nhluvukiso ma nga tirhisiwaka .
Mhaka ya vutsevu : marito matsongo eka mhaka ya swa timali .
Hambiswiritano , ku humelela yini loko swi nga tshunxekanga ?
Swa haha emahlweni ka ntokoto hinkwawo .
xa endlelo ra ku teka xiave leswaku ri va leri khomekaka na ku vonaka ya ri lama nga na nkoka wo karhi
Hinkwaxo ka xona , lexi i xiviko xa kahle .
Vo tala va n'wina mi tshikelerile nkoka wa xinakulobye lexi .
A swi amukeleki ku ya emahlweni ku ehleketiwa hi ndlela yeleyo .
Hi fanele ku avelana ndzhwalo wa mbekiso lowu .
Swi khomisa tingana hakunene .
Leswi swi nyika mikarhi leyikulu eka matiko hamambirhi .
U endle nxaxamelo wa migingiriko ya siku na siku .
A ndzi ta rhandza ku kombisa leswi hi ntshikilelo lowu faneleke .
A va twanani na ntshunxeko wa swa mphikizano .
Hi ku vona ka hina kungu leri a ri ta va ri antswile .
Sweswo i minchumu leyikulu ku nge se va ni Nhlengeletano .
Eka ku nghenelela loku hinkwako , hi humelerile kahle eka lembe leri hundzeke :
Sweswo i xilo xin'wana lexi , namuntlha , hi nga xi langutela .
Ndza khensa nakambe eka vucincanisi byo tsakisa bya mavonelo .
Nkatsakanyo wa Vhoti
Sweswo hi leswi hi swi vulaka xinawana xa ku endla swilo erivaleni .
Kambe masungulo ya hina ya ikhonomi ya tiyile .
Swi languteka ka ha ri na switulu swo tala leswi nga riki na vanhu .
Ku ehla hi loku landzelaka :
Ndhawu :
Ku tirhisa kahle ka mafambiselo ya ntalo na ku pfuna ka matirhelo .
Lowu i mbuyelo wa leswi ndzi swi vulaka .
A hi ta tsakela ku vula mavonelo lama landzelaka .
Walowo wu ta va nchumu lowu nga ni xiboho xo karhi eka hina .
Hi ku komisa , amukelekangi .
Ndza tisola na le ka vatsari va swivutiso .
Tinxaka letimbirhi ta vuvekisi ti fanele ku khomisana.
Leswi i tindhawu laha hi lavaka mpfuno ku suka eka vatirhisani va hina va nhluvukiso .
Ndzi seketela minkunguhato leyi .
I yini swi nga ta suka eka nhluvukiso wa pholisi eka vumundzuku ?
Ku ta va ni mavonelo yo hambana lama nga erivaleni mayelana ni mihundzuluxo leyi faneleke .
Loko xihlawuhlawu xi hanya , swi vula ku a hi endli ntirho wa hina .
Hi ku vona ka mina , ntirhisano lowukulu ku tlula hinkwayo lowu kotekaka wa laveka swonghasi .
Hi khensa ku hanana na ku nghenelela ka vona .
Pfumelela vaxavi va tihlawulela .
Vamasipala Vamasipala va hlaya mitara ya matirhiselo ya mati na gezi na ku chaja ku ya hi matirhiselo ya vukorhokeri .
Ku hava swivilelo leswi amukeriweke .
Ku vile na ndzima .
Hiya emahlweni ku hlongorisa xikongomelo .
Hi byele .
Hi fanele ku fika hi hlayisekile .
Xiboho eka nsawutiso a xi olovi .
Xana leswi swi fanele ku endliwa rini ?
Leswi swi nga kamberiwa hi ku olova .
I nxungeto eka ku fuma ka nawu .
Hambiswiritano , ndzi seketela xiviko .
Hi ta vona leswaku xi vekeriwe kahle .
Xiboho i ku vulawuri byi fanele ku antswisiwa .
Lawa i matirhelo yo biha .
A ndzi kanakani leswaku u endle hi vuswikoti bya wena hinkwabyo .
Ndzi avelana na wena mavonelo ya leswaku hi fanele ku swi sirhelela .
Xana swi humelele kwihi ?
Ku na mahungu lama nga kona mo kombisa ku hlamula eka mhaka ya xihatla , ni le ka mbulavulo wa foramu .
Eka nkarhi wa sweswi , hambiswiritano , mikanerisano yi hlulekile kambirhi .
Namuntlha ndzi lava ku vulavula hi ku dyondza hi ndlela yo karhi .
Khutaza ku hlangana loku laha swi kotekaka , handle ka ku tshikelela leswi nga kotekaka .
Ndza swi vona leswaku u ta .
Maxavelo yanene ya switirho .
Ndzi fanele ku vula leswaku mavonelo ya kahle ya le ku tlakukeni .
Ku vile na nkateko wo tano nkarhi lowu nga hundza .
Ntlawa wa mina wu ta seketela hinkwaswo swiviko leswinharhu .
Nongonoko wa xiphemu .
Kambe hi swona ntsena leswo !
Ndza tshemba leswaku leswi swi ta koteka .
Swi nga endla leswi hi tindlela timbirhi .
Ku nga ri ntsena eka tiko , kambe eka mfumo .
Xiviko lexi sweswi xi le mahlweni ka hina ku va hi njhekanjhekisana hi xona .
Laha ndzi ta nyika vonelo eka swiphemu swimbirhi hi ku kongoma .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku va na xitiya nhlana ku endla swiboho swikulu .
XIKONGOMELO
Hi alana na lexi .
Hambiswiritano , ka ha ri xihlovo xa ku hela matimba lokukulu .
Ku hava xivangelo xo ehleketela swo biha .
Tanihilaha se ndzi vuleke hakona , vanhu se va ya va kula .
XIKOMBISO XO TWISISEKA
Nhlengeletano dyondzo ti khomiwile eka tinhlokomhaka .
Hungu ro twisisekaka ku suka enhlengeletanwini ri vula leswi :
Mi nge ndzi vula mhaka yeleyo .
I xileriso xa mafundza lexintshwa lexi ha ha ku xi amukelaka ku nga ri khale .
Naswona sweswo hi swona swi endlaka leswaku xivutiso lexi xi va na nkoka swinene .
Nchavo wa karhi wa nava .
Ha pfumele leswaku leswi swi hume endleleni .
Hi ta vona leswaku xi endla yini hi xona .
Hi seketela xiyimo xa xiboho lexi .
A ndzi ri karhi ndzi dyondza lembe hinkwaro - ndzi ri ndzexe na le ntlaweni wo dyondza .
Hi lava nhlayo leyi pimiweke .
Endla bokisi .
Xivutiso xo tika .
Vahaxi va vurile leswaku mhaka leyi ringanyetiweke a yi kahle .
Leri i ro sungula , i xitoloveto xo sungula .
Hi fanele ku amukela leswaku lowu i nandzu .
Sweswo hilaha hi kotaka ku famba hi fika kona .
Hikokwalaho ka yini ?
A ndzi fanele ku endla tano .
Hlamusela swihlawulekisi swa leswi swo ke ' nsimbhi .
Swiyenge leswi i swa :
U nga vulavuli ngopfu , kambe yingisela na ku vutisa swivutiso swo lava ku tiva , swo twisiseka .
Xilaveko xa nawu lowuntshwa a wu kanetiwi .
Swivutiso ku boha :
Xana u endla yini hi mpimanyeto wa wena .
Etimbilwini ta hina
Hambiswiritano , swi sasekile ku va u ri laha .
Nhlohletelo wu nga hlamuseriwa tanihi masungulo ya xiviri ya vukhongeri hinkwabyo .
Swi huma eka vusiwana , ku hela matimba na swiyimo swa le hansi swinene swo hanya na ikhonomi .
Ndzi fanele ku tsakela swinene ngopfu vonelo ra wena eka leswi .
Ku herisiwa ka minkhetekanyo leyi boxiweke laha henhla swi endliwa handle ka nkoxo wo karhi .
Vatirhi lava nga endzeni ka nhlangano kumbe phurojeke
Ku humelela yini loko ndzi lava ku cinca wili ya mina ?
Ndzimana yi yimela goza ra nkoka ro ya emahlweni eka ku lawula timali .
Komiti ya Wadi yi pfunile hi ku ya hlangana na lava va nga na xiave vo hambanahambana ku va hlamusela hi xiphiqo lexi na xivangelo xa nhlengeletano na lava va nga na xiave .
Hi fanele ku nhlamulo swivutiso swo talanyana .
Xana wa hari kona ?
Xi ta hoxa xandla eka ku hangalasiwa ka vutivi na mfuwo .
Leswi hakunene i mhaka ya ku lwa loku hakunene ku hlanganeriweke .
Wa swi tiva leswaku lowu i ntlhontlho wa nkoka .
Hi lava yini ku fikelela swona ?
Yingisa hi vukheta .
Ku suriwa ka nhlamuselo ya vukorhokeri bya vatirhi .
Xana u famba rini ?
Hambiswiritano , ka ha ri na mintlhontlho leyikulu hi langutaneke na yona .
Vamininjhere
Khisimusi lerinene na Lembe lerintshwa !
Nawu wo tshikelela wu hlamuseriwile .
Memorandamu yi fanele ku vumba masungulo ya mikanerisano leyi yaka emahlweni .
Sweswo i mbilu ya xiviri ya xiphiqo .
A hi wena wa nkoka swinene emisaveni hinkwayo .
Wena u vulavule hi mayelana na ku xixima .
Ndzi pfumelelana na lexi vuriweke ro sungula , kambe ku nga ri lexi vuriweke ra vumbirhi .
Sweswisweswi , hi le ku yingiselani .
Mitlhontlho , tanihi leswi mi swi tivaka , yi ta ta hi tindlela to hambana .
Mhaka ya vumbirhi yi khumba ku vumbiwa ka komiti ya mafambiselo .
Maendlelo ya sungurile hi Ndzati .
Bolo ya milenge hi yona ntlangu lowu tivekaka ku tlula hinkwayo emisaveni .
Ndza yi seketela hi ku hetiseka .
Langutisa swivutiso leswi landzelelaka :
Ndzi hoyozela vaviki lavanharhu ku va va endlile ntirho wo hlawuleka .
Hi khensa yena .
Xitiviso xa masiku mo langutisisa xi humesiwile :
Hi ku ya hi nawu ku thoriwile mutirhi wa swa mahungu .
Swi lava ndzi tshembeka eka mhaka leyi .
Swona swi fanele swi kumeka emisaveni hinkwayo .
Leyi i yinhla leyi hi nga fika eka yona .
Hi ni xivangelo lexikulu xo tlangela .
Xavumbirhi , nkuriso .
Vuvekisi na xikweleti .
Hikwalaho hi vekile ntshikilelo eka swilo swinharhu .
Xana i incini lexi nga sala leswaku xi endliwa eka xiyimo lexi ?
Xana u endla yini nkulukumba ?
Ndzi ta tsakela ku tiva laha u yimeke kona eka leswi .
Swi fanele ku tlhela swi tekiwa tanihi ndlela ya nkarhinyana .
Ku lunghisa na ku hlayisa
Vavasati hi vona khumbekaka ngopfungopfu .
Loko swi ri tano , goza ra laveka .
Hikokwalaho i mhaka ya vutifumi bya hinkwavo .
Ku vumba xivumbeko xo hambana ku ya hi mhaka leyi faneleke ku rhangisiwa .
Ndza pfumela swinene .
Vula swilo SWIMBIRHI ntsena swo hambana .
Ndzi ta ringeta .
Ndzi nga ku tshembisa leswaku xi tirha kahle swinene .
Hi ta tekela leswi enhlokweni hi vukheta swinene .
Ku na xiphemu xin'wana hi xi tekaka xi ri xa nkoka swinene .
Nhlamulo i ina , Nyanda u endle ntirho wa kahle .
Ndyangu wa mina wa xipolitiki wu seketela hi vutalo xikongomelo lexi .
A hi tsundzukeni timhaka leti .
Vuxirho byi tiyisisiwile hi ku sayiniwa ka nawu .
Mo ndzi mi tsundzuxa hi xikalo xa matlhari lawaya .
Xo hetelela , tanihilaha hi swi tivaka hakona , vuyimbeleri a hi xixavisiwa .
Lexi xi na nkoka swinene eka vumundzuku bya endlelo leri .
Xana tiko ri hundzuka leri nga le vuswetini ?
Xana u twisisa yini hi leswi landzelaka :
Hikokwalaho ndzi bumabumela ku vhotela xiboho xa mafundza xa ku endliwa ka milawu .
A ku ri eka masiku ya le ku sunguleni ya endlelo ro pfuxeta .
Lexi i xihundzulo xa nomo hi ku yimela muviki .
Vumbhoni bya muholo wa n'wana .
Ndzi twa ndzi xiximiwile nakambe ku va exikarhi ka n'wina .
Xana ku na ndhawu ya maendlelo ya vurimi bya muxaka lowu eAfrika Dzonga ?
Hi swona swi endlaka leswaku ku amukeriwa ka xiviko lexi ku ri ka nkoka .
Tanihi xitirho , hambiswiritano , i xa nkoka .
Hi fanele ku tirha endzeni ka swipimelo swa hina .
Bindzu eka misava hinkwayo na nhluvukiso wa ikhonomi
Timitara
Xana i vusiwana byebyo ?
Xikombiso , vanhu va tala ku hlangana va huma etindhawini to hambana .
I mhaka ya ku va na hiseko wa tipolitiki .
Swi tano , hikokwalaho ka pholisi ya hina ya swa vurimi .
Tsala nkomiso hi xivumbeko xa timhaka , ku nga ri hi ndzimana .
Xa vunharhu i timali .
Swi fanele ku tlhela swi va pfuneta ku xavisa ntshovelo wa vona .
Kambe sweswo a hi swona swi kayivelaka .
Nkarhi lowu averiweke eka Swikili swa Vutomi .
Mpfapfarhuto wa nongonoko wa nawu .
Xana ku tava ni mbuyelo wa njhani ?
Kambe na hina hi boheka ku nyika mpfuno lowu faneleke .
antswisa risima ra makungu
Na vona va ta va na ku fikelela ko olova eka makete wa vona wa le ndzeni .
Xivutiso i ku : hi xi twisisisa ku yini xihlawuhlawu ?
Nhlangano wun'wana na wun'wana wu fanele kuva ni nkarhi wu veka mhaka ya nhlangano eka bodo ya xibalo .
Hikwalaho , ndzi nga amukeli hundzuluxo wolowo hikwalaho ka sweswo .
A nga ringeti ku tisirhelela kambe lowu a kuri ntiyiso wa matshamelo ya swilo .
Huvo ya masipala yi fanele ku tlhela yi kambisisa leswaku yi fikelela kahle xana swikongomelo swa yona .
Kumbexana hi veke swilo hi nxaxamelo lowu hoxekeke .
Ndzi tshemba leswaku swoleswo swi ta hela .
Tsalela munghana wa wena papila u n'wi khutaza ku nga ringeti swidzidziharisi .
Emananga , hi swona .
Sweswo swi vile tano hikwalaho ka swivangelo swa kahle swo tala .
Eka wena , xilo xin'wana na xin'wana xi kahle .
Miako a yi kumeki eka xiphemu tsena xa ku hela ka vhiki , ku katsa na masiku ya Ravuntlhanu .
Ntsengo lowu wu nga kumeka naswona hi ku tirhisa tafula ra xibalo ra lembe na lembe .
A ndzi ta rhandza ku veka ntsena swivutiso swimbirhi swo engetela .
Lexo sungula i ku tshunxiwa ka vabohiwa va swa tipolitiki .
Tindhawu na miako hinkwayo swi nyikiwile hi tiko leri rhurhelaka .
Leti i timhaka leti hi faneleke ku ti kanela .
Wena wa wu tiva ntlawa wa mina
A ndzi kholwi leswaku u kona eka hina a lavaka nyimpi .
Swo tala swi vuriwile , kambe switsongo hakunene swi endliwile .
Xin'wana kambe , hi tlanga hi xidemokirasi .
Swi tlhela swi va swa nkoka swinene leswaku hi papalata na ku vika vugevenga .
Hi na ntirho wo angula eka xivilelo lexi .
Mpimanyeto wa lembe ra sweswi
eka makete
Vufambisi hi ku angarhela
Nhlokomhaka ya ndzavisiso hi ku tirhisa swipfuno swo hambanahambana .
Xiwelo lexi xi tekeriwe enhlokweni eka vhoti yo hetelela .
Ntlawa wun'wana na wun'wana wu nyikiwa vhese ku lulamisa .
Ndzi ta tsakela ku vhota hi ku seketela kambe ku nga ri hi ku kaneta .
Xana ndzi nga va njhani ?
Ku fanele ku kamberiwa makumu na vuenti bya vundzeni .
Xi nge amukeriwi hikokwalaho eka xivumbeko lexi nga eka xona sweswi .
Kutani ku na makete lowukulu swinene lowu faneleke ku enerisiwa .
Komitinkulu
Mfumo wihi na wihi wun'wana wu nga pfumela eka Nhlengeletano .
Leswi hi nga na swona i andziso wo ringanana .
Hakunene , na mina ndzi na swisolo ku swi vula .
Ndzi tinyungubyisa swinene eka leswi hi nga kota ku swi fikelela hi phurogireme leyi laha xifundzeni .
MALI LEYI TIRHISIWEKE YA MATIRHELO
Hikokwalaho , hi swona swi endlaka ku hi tshikelela leswi .
Sweswi hi ri yini hi goza ?
Ndzi kombela xin'wana lexi xi cinciwa .
Swi tikomba eka mina ku ri ku tlhela ku vuyeleriwa xiyimo lexi a xi ri kona ni khale .
Mhaka liya yi hundziseriwile ka hina .
Ndzi yima na muviki .
Naswona hikokwalaho ka yini u tshembha leswi va swi vulaka ?
Hi fanele ku ringeta hinkwerhu ku endla leswaku leswi swi twisiseka .
V&V bya mikunguhato ya ntirho ya wadi
Xo hetelela , ndzi lava ku vuyelela nkoka wa vutsongo .
Tirhekhodo ta vatirhi ti katsa leswi landzelaka :
A swi khumbi matiko lama ha hluvukaka .
A swi ringananga , hambiswiritano , ku tumbuluxa marimba ya swa nawu .
Laha ku na rin'wana khiya ra migingiriko na tindhawu ta vuvekisi :
Matimu ya xihlawuhlawu ya kombisiwa eka matimu ya bindzu ra swipyopyi .
Leswi a swi na vutihlamuleri ngopfu .
Hi ndlela yihi kumbe yihi , mikanerisano se sweswi yi hetiwile .
Khombo ro tani !
Tigirafu leti nga laha henhla ti nga tirhisiwa eka ku kanela na ku pimanisa :
Maendlelo lama hi ma vula malongoloxelo .
Lexi i xivandla xa nkoka xa ntirhisano wa swifundzha leswikulu .
Xikombelo xi ta endliwa hi ndlela ni xivumbeko leswi kombisiweke hakona hi Khomixinara .
Hambiswiritano , ndza tshemba leswaku ntirhisano lowu wu ta tswala mihandzu .
Kambe na mina ndzi lava leswaku mavonelo ya mina ya xiximiwa .
Khume ra matiko ya nghenelerile .
Loko kuri na ku hlwela , va fanele ku byeriwa .
Leswi swi i fanele ku yima .
Matshalatshala yo endla leswaku vatatana na vamanana va yimeriwa eka swipanu leswi ma fanele ma endliwa .
I ndlela yo langutisa eka vumundzuku loko hi le tlhelo ku tekeriwa enhlokweni laha hi nga kona namuntlha .
Vutirhisani byi hlayiwile .
Swirho swa matiko swi le ku lawuleni ka swikweleti .
Ndzi teka leswi u nga swi vula swi ri swa nkoka swinene .
Tirhisa Minjhekanjhekisano :
Xana swivanana swa ma tiva madyelo lama nga na rihanyo - kumbe a va swi nyiki miehleketo ya vumbirhi .
Ku nga ri ntsena ehenhla ka xivangelo xa ndzingano wa timfanelo .
Hi tshemba leswaku lexi i xiphemu xa masungulo .
Eka mhaka leyi ya nkoka , hi fanele ku alela ku cincisiwa miehleketo .
Swoleswo a swi vuli leswaku ku fanele ku va na ntwanano wihi kumbe wihi .
Hlamusela switshunxo leswi nga kona swa swiphiqo leswi fanaka .
Xileriso xa nsirhelelo xi na swipimelo .
Xana swa koteka ku herisa swidzidziharisi ?
Ndzi vona xiviko lexi xi ri na nkoka swinene hakunene .
Ndhawu leyi yi tava yi tatiwile .
U tsundzuxiwile !
Swo tala swi fanele ku endliwa laha .
Leswi swi komba leswaku hi na ku twisisana ko anama .
Ha va lava .
Ntirho wa hina wa matiko ya misava i wa nkoka .
Mpimanyeto wa lembe leri nga hundza
Leswi a hi swona leswi xiviko xi nga mayelana na swona .
Swikolo hinkwaswo swi ta hlanganisiwa eka inthanete .
Ndzi tirhisile nkarhi ni Nhlangano wa Vutleketli bya Nhundzu hi Mapatu ekusunguleni ka vhiki leri .
E-e , leswi hi swona ntsena leswi swi nga eku humeleleni .
Swoleswo i nhluvuko lowu nga na nghozi swinene eka tlhelo ro hoxeka .
A ndzi ta tsakela ku ku amukela eka galari .
Kutani ndzi tava ndzi enerisekile hi sweswo .
Xa vunharhu , ndzi ta boxa ku phakeriwa ka mali leyi vekeriweke ntirho wo karhi .
Hi tlhela hi endzela miganga leyi khumbhekeke , kuya hi xivumbeko xa xiviko .
Swi ta va swi hambane na nawu wa misava .
Kambe rito xibalo a ri vonakali ri tele ngopfu eka mhaka leyi .
Hakunene , a wu nyiki swivangelo swa sayense .
A hi veni na ntiyiso , hi na ku nga ringanani laha namuntlha .
Swiletelo leswi a hi milawu , kambe i rimba leri nga pfunetaka vamasipala ku simeka Tikomiti ta Tiwadi ta vona .
Ntirhisano wo aka wu ta sunguriwa .
Leswi ku lavaka ku burisaniwa hi swona .
Leswi humeleleke eka tiyuniti hinkwato letin'wana ?
Nhlamulo yi vile ya kahle .
Hileswaku , ku ya hi miehleketo ya mina , i nkateko lowu lahlekeke .
Namuntlha ndzi kayivela marito .
Hikokwalaho , ndza pfumela hi khome ndlela leyinene .
Eka mhaka leyi , a swi enelangi ku phata .
Ha va amukela na vanhu lava va yimeleke .
Yi valanga no seketela endlelo ra dyondzo .
Ku hlamusela mhaka hi xitalo hi ku ya hi :
Hambiswiritano , ku xiximiwa ka timfanelo ta ximunhu , ku fanele ku sungula laha ekaya .
Teka tinhlamulo .
U thyile hi vuntshwa masiku ya vhiki .
I xilaveko xa masungulo xa nkoka xa ku kula ka ikhonomi .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi fanele ku sungula ku vutisa swivutiso leswi .
Xana ku nga endliwa yini hi leswi ?
Khadi ra mikutlunya
Xiviko xa Ntiyiso na Ndzivalelano .
Ku hava swo fana na leswi swi nga endliwa , hi hala tlhelo .
A ndzi swi amukeli swoleswo .
I tiphesente tingani ta vanhu lavakulu lava nga tirhiki ?
Namuntlha , vachayeri va mimovha vo tala va landzelerile milawu ya patu .
Hinkwerhu hi tiva mbuyelo .
Ndzi pfumelele ndzi tirhana ni xivutiso xa wena xo hetelela .
A ndzi tshembi leswaku leswi swi humelerile .
Xiphemu xo sungula i xa loko ku ri na swipimelo : nhlamulo i ina .
Ndzi tshemba swinene leswaku swi ta va tano .
Hi khensa muviki eka xiviko lexi xa nkoka .
Leswi swi yisa eka ntlhontlho wa mina wo hetelela na nkanakano .
A kuri ni tiphurojeke tinharhu letintshwa ta nkululo .
Naswona kumbexana xi ta .
Xikombiso , loko ku kombisiwa nhlundzuko , u nga ngheneleli , ku nyika swivangelo , ku teka tlhelo kumbe ku nyanyisa .
Swi fanele ku voniwa eka matshamelo yalawo .
Jika u fambela eka tlhelo ro hambana .
Hi tshemba leswaku nawu lowu wa mhaka wu ta tiyisisiwa .
Lowu i nawu wo vumbiwa hi vuntshwa .
Ehenhla ka swona hinkwaswo , xa laveka .
Loko ku ri hava ku kaneta , hi fanele ku ya emahlweni hilaha swi ringanyetiweke hakona .
Ku tshikelela ko karhi ku ta vekiwa eka xiyenge xa xifundzha .
Va vula leswi hikuva swi ku endla u ondza .
Swa tikomba , a swi fanele swi nga pfumeleriwangi ku humelela .
Tivani mayelana na vanhu lava nga eka wadi na swiphiqo leswi va hlanganaka na swona xik . :
Swi kahle , a hi hoxile !
Leswi i ku humelerisa ka hina ka nkoka :
Kambe va fanele , hakunene , va landzelela swona na vona .
Nkarhi na matimba yo tala swi tirhisiwile ke nchumu wa kona .
Xivumbeko xa mpimo xi ta xopaxopiwa .
Lexi hi xona xitshunxo xi ri xoxe lexi xi nga ta tirha .
Swi le rivaleni ku sweswo a swi amukeleki .
Papalata leswi hi tindlela hinkwato eku tswariweni na le ndzhaku ka ku tswariwa ka xihlangi xa wena .
Kambe a hi ntsena mhaka ya ku kula .
Kuve ndzi vhota ndzi swi seketela .
Na leswaku hi seketela leswi hi milawu leyi twalaka .
Hambiswiritano , ndzi ta xi seketela , hakunene .
Ndzi pfumeleleni ndzi mi nyika xikombiso xa ntiyiso xa mpfuno wa hina wa xihatla wa tindlu .
Kambe , nkarhi na nkarhi nakambe , tinguva ti hi hlanganisile tanihi vanakulobye va maqhinga .
Ku ya hi mhaka yo twala leswi a ku ri ndlela yo vutisisa .
Palamende yi fanele ku tlanga xiave xa nkoka eka endlelo leri .
Hi ku tisola , nhlamulo ya ntiyiso leyi nga kona eka nkarhi wa sweswi , hi leyi nge , " e-e " .
LEMBE
Naswona hi fanele ku lwisa ku cukumeta ka swa vanhu na ikholoji .
Xikimi lexi nga ta nghenisa xandla eka vutomi byo antswa bya vanhu lava xi nga ta va tirhela .
Vukahle na ndzinganelo wa tipholisi ;
Naswona sweswo hi swona swi nga kona .
Xana swi nga va na khombo hi ndlela yihi ?
Hilaha ndzi nga vula hakona , lawa i mavonele ya mina n'wini .
Ku vula swintsongo .
Makunguhatelo , hi ku pfuniwa hi mudyondzisi , tindlela to antswisa .
Rixaka a hi nkhuvo .
Hambiswiritano , a swi fanelangi ku va ku vulavula ku nga ri na swiendlo .
Ku ni votala ehandle lava ehleketaka leswaku a hi ngi va fikeleli .
Xikongomelo xa xona naswona i ku lwisa ku nghena etikweni ko ka ku nga ri enawini .
Tipholisi na maendlelo yalawo ya fanele ku angarhela leswi landzelaka .
Kambe hi byihi vundzeni bya maqhingha yo lawula tiko ?
Kambe hi na ku vilela .
Murhangeri wo kaneta
MAENDLELO YO SUNGULA NCHUMU WO KARHI
Xana leswi swi vula leswaku hi hambana na mitwanano hinkwayo ?
Vulawuri hi byona masungulo ya xileriso lexi .
Loko hi nga va pfuni , i incini xi nga ta humelela .
Hi siku rolero a ndzi ri wo hetelela laha , ndzi teke nkarhi ndzi endzela rhavi ra nhlangano .
A swi ta va swa nkoka swinene ku tumbuluxa swiyimo swa nhluvukiso .
Ndzi lava ku boxa timhaka to karhi timbirhi kumbe tinharhu .
Xana hi nga pfumelela xirho ku ya emahlweni ?
Hi ku landzelela swikombiso leswi , u ta tiva :
Ku vona xitshunxo eka xiphiqo
Leswi nga katsiwiki eka nawu lowu hi leswi :
Hi tshama hi ri karhi hi tihlanganisa ni vaviki .
Hi twa hi ri va le henhla hi mpfuno na nseketelo wolowo .
Ndhawu ya Bindzu ya Tshunxeko
Twisisa tsalwa kahle swinene .
Matirhelo na ku landzelela i tindhawu ta ntikiso lowu endliwaka nakambe .
Loko hi nga
Mitirho ya vulavula .
Swi kongoma pholisi ya swa vurimi ya tiko ra yena n'wini .
U na phurogireme yo leha loko wena na hina hi nga si tiva leswaku hi nga endla vululami .
Goza rosungula kuya eka tshunxeko .
Loko u nga hi byela leswi u nga ehleketa swona .
Lexi xi hlamuseriwile hi ndlela leyi landzelaka :
Vavanuna vo tala va dlayiwile .
Loko hi nga tlakusi ku nyika matimba ka ikhonomi , a hi nge :
ntshikelelo wa swakudya
Leswi swi fikisa eka phurojeke leyi langutaneke na nxungeto lowu nga ta yi wisela makumu .
Ndza ala ku amukela leswi .
Xana hi nga swi teka tanihi engetelo ?
Nhlamulo yo olova i ina , hi na yona mfanelo leyi .
Nhlamulo ya mina eka xivutiso entiyisweni i ina !
Hlamula kuya hi tinhlokomhaka-ntsongo leti landzelaka :
U ya eka masipala ku ya tata tifomo a tlhela a hakela dipoziti .
Khakhuleta nxavo hinkwawo wa swixavisiwa ku suka eka swikombiso leswi nyikiweke .
Sweswo swi yisa eka mbuyelo lowu tshembekeke naswona hi nga wu vona .
Ndzi tshembhela eka n'wina hinkwerhu ku ndzi pfuna ku hlayisa ntshembho wolowo .
Ndzi sola ku vutliwa mfumo hi mavuthu hi marito yo tika ku tlula hinkwawo .
Eka mabindzu , leswi swi landzelaka swi kunguhatiwile :
Ku cinca ka maxele ku ta nyanyisa lexi .
Ndzi ta vhota ndzi tsakela .
Hi pfumelelanile eka timhaka to tala ta nkoka .
Handle ka matshalatshala ya vona , a swi ringanangi .
Hambiswiritano , swilo swi languteka swi antswa swinene .
Mafambiselo ya Khombo ra Mabindzu :
Ku tirha na wena a kuri ntsako hakunene .
A ndzi vhota ndzi kanetana na swona .
Swi tirha njhani ?
Ku Xiyaxiya na Rimba ya Mimbuyelo .
A swi si va tano hikuva mhaka ya hari eku lavisisiweni .
I xiphemu lexitsongo xa leswi swi lavekaka .
Leswi hi leswi hi faneleke ku swi papalata eka nkarhi lowu .
A xi fanele ku tirhaniwa na xona hi ndlela yo hambana .
Ku hlula kwaloko i nchumu wun'wana lowu hi nga wu tlangelaka .
Lembe leri taka swi ta endliwa eku sunguleni ka lembe lerintshwa .
Xa vumbirhi , nkoka wa swo famba .
Hikokwalaho ka yini xi ri eka xiyimo xo nyamalala ?
Hlamusela xikongomelo xa nkoka wa mbulavurisano wa kahle .
Hi swona swi endlaka leswaku hi kanetana ni xitshunxo lexi amukeriweke .
Mhaka ya ntiyiso ya ku ka swi nga fikeleriwi a hi nchumu lowuntshwa .
Ku angula ka mina hi loku ka landzelaka .
Leswi swi ndzi fikisa eka mhaka yo hambananyana .
Ntshikelelo wu fanele ku vekiwa eka nhluvukiso wa mabindzu mantshwa na laya nga kona .
Hambiswiritano , swiphiqo leswi nga kona swa fana .
Hi khoma mhaka leyi tanihi ya xihatla .
Sweswo hi leswi hi swi voneke eka malembe ya sweswi .
- vanhu va xipolitiki lava nga na vutihlamuleri
Endlelo ra vuvekisi : Nhlengeletano hinkwayo
Makanelwa i :
Ku tsala makungu ya tiwadi
Hi le ku ringeteni ku endla swilo swinharhu swa kahle .
Ku bohiwe :
Xiviko xi tirhana xo sungula eka hinkwaswo na nsirhelelo wa tinxaka letitsongo .
Nyika xikombo xa :
Ku fanele ku tekiwa goza hi mayelana na mhaka leyi .
Yima ndzi kombisa .
Ku cincela eka leswi khumbhaka munhu , leswi i swa nkoka swinene .
Hinkwavo vo hleva va tava kona .
Hi nkarhi wo fana , yina vuswikoti byo tlherisela endzhaku mpfumaleko wa ndzingano lowu nga kona no tekela ehansi .
Ndzi pfumeleleni ku xiyaxiya mhaka leyi .
Xana hi fanele ku endla yini ku tisa ku hambana !
Swi vula leswaku va ta fa .
Ndza tshemba swo tala swi ta endliwa eka vumundzuku .
Ntlawa wo tirha wa swa switshivelwa swo endliwa hi michumu yo hanya wu tumbuluxiwile naswona ntirho wu sungurile .
Ndzi lwa na swoleswo hi ku hetiseka .
Leswi hi swi endla hi tindlela to hlaya to hambana :
Ku kambisisa ka hina eka tipholisi ta mfumo na minongonoko ku kume :
Komiti ya Misava ya Rixaka ;
Xiphemu xintsongo xa vuhlanganisi bya swa timali a xi katsiwile eka rimba ra mafambiselo .
Lawa i matiko ya vusweti lawa hi faneleke ku ya pfuna .
Swi bihile , a swi bihangi ?
Vanghana va vitanana .
Kuna misava yo hambana exikarhi ka vona .
Lexi i xivutiso lexi hi faneleke ku xi hlamula .
Hinkwaswo a swi nge ringani hi nkoka .
Ha khensa swinene eka nkarhi no mi amukela hinkwerhu ka n'wina .
Ku hlamula ka wena eka mitlhontlho ku vile ko duma .
Swipfuno na mitlhontlho : Tiphotifoliyo
Va lava njhekanjhekisano wa muxaka wolowo hi xihatla .
Sweswo swi yisa eka goza .
Hi tshemba leswaku leswi swi ta cinca .
A ndzi ta tsaka swinene ku ku pfuna , hakunene .
Khombo ra kona , a swi nyikiwangi eka ntwanano .
Xi , hikwalaho , xungetiwa hi ku lahlekeriwa hi nseketelo .
U nga ehleketa hi ndlela yo khomelela eka nghingiriko .
Sweswo i xilavekonkulu xa vululami bya vanhu .
Eka mbango lowu ndzi fanele ndzi tivula mina n'wina .
Vatirhisi va na mfanelo ya ku tiva leswi kumekaka eka swakudya .
Xi fanele hikokwalaho xi xixima nsinya wa mphakelo wa matimba .
Mimovha leyintshwa yi nga ha tirhisiwa eka mitirho yo tala leyi katsaka :
Hi ntiyiso , ha tshembhana .
Loko swi ri tano u nga hlamusela swinene eka leswi a swi vuriwa ?
Sweswo hi leswi hi faneleke ku tshama hi ri karhi hi swi tekela enhlokweni .
Ndza khensa naswona ndzi mi navelela vusiku lebyinene hinkwenu .
Namuntlha i siku ro hetelela .
Lexi hakunene xa tivikana .
Xana njhekanjhekisano wu ta swi kota ku ya emahlweni ke ?
Naswona hi leswi :
A ndzi tshembi leswaku sweswo swa twala .
Ku na to hlayanyana ta timhaka leti .
Xo hetelela ,
A hi nge swi kume sweswo .
Hi fanele ku papalata ku vuyerisa swihoxo leswi hundzeke .
Njhani na laha switirhisiwa swi tirhisiwaka kona , swa hlamuseriwa .
Hlamusela xikongomelo xa papila ro ringanisa .
Leyi i mhaka yo vavisa eka matimu ya misava .
Xikambelwana xa phepha ra gingiriko wa kahle :
Hi nga ka hi nga tshami hi khondla mavoko eka mavonelo lawa .
U tolovele xiphiqo .
Sweswo xiboho xo tivikana swinene ku xi teka .
Jenali ya swa Nhluvukiso wa Ikhonomi .
Tanihi mfumo , leswi hi leswi hi nga kotaka ku swi endla .
Hlamusela timfanelo
Masungulo ya Vumbiwa bya hina ya hlamusela naswona ndza tshaha :
Yi vonaka yi ri mhaka leyi pfilunganeke swinene .
Mfuwo wa vugevenga na madzolonga swi tekile vulawuri .
Swi fanele ku tekela enhlokweni swilaveko swa nhluvuko , ikhonomi na vaaki swa tiko leri rhurhelaka .
Hi dinga ku rhangisa emahlweni ku lwisana ni ku encenyeta matsalele ya xinawu hi ndlela ya vukanganyisi .
Leswi a swi fanelangi ku pfumeleriwa ku humelela nakambe .
Nawu lowu wu fanele wu hlamula swinene eka mitlhontlho leyi hi langutaneke na yona .
Hakunene , timhaka leti fambelanaka na misava hinkwayo ti khumbiwile .
Leswi i xiphemu xa nkanelo wa rixaka eka xidemokirasi .
sisiteme yi kumeka yi ri kona hi ku vula hi nomu ntsena ( hileswaku , leyi vonakaka yi ri kahle ephepheni ntsena ) kambe loko swi fika laha yi faneleke ku humelerisiwa , switirhisiwa leswi faneleke a swi kumeki .
A hi xiphemu xa minkanerisano .
Tirhisa hi nkhinkhi tindlela ta nsirheleleko laha swi faneleke .
Lexi rhangisiwaka emahlweni eka mfumo i sirheleriwa ku nkarhi wo dyondzisa no dyondza .
Muako wa sisitimi ya mfumo wa muganga wa ha tshame tano .
Hikwalaho ka sweswo ku na mhaka ya nseketelo wa timali .
Mi nga tekela enhlokweni leswi landzelaka :
Lexi hi xin'wana lexi faneleke ku tlangeriwa !
Ku kongoma swi nga tlhela swi fananisiwa na :
A h ri ku languteni eka tindhawu letikulu timbirhi .
Anakanya hi leswi .
Ku tlakusa masimekelo ya nongonoko wa mitirho yo engetela ;
Hi yimele wena ku va u twisisa leswi na wena .
Ndza amukela , hambiswiritano , leswaku lexi a hi xihoxo xa yena .
Hikwalaho ka ku tiyimisela ka n'wina hi swi kotile ku fikelela swikongomelo swo tala swa rixaka .
Andzi endlanga .
Xo hetelela hi boxile mhaka ya miako leyi nga masungulo .
Xiyimo mayelana na mbango a xo antswa .
Hlamusela swikongomelo leswi swo koma .
Hikokwalaho ka yini ku cinca loku ?
Ntiyiso wa mhaka hi ku olova hi lowu .
Ndza tshemba , hambiswiritano , sweswo swi swi famba kahle .
A ndzi ta bumabumela leswaku vatirhikuloni va hlaya xiviko .
Vo tala va n'wina mi hava gezi , mi tirhisa pharafini na tihunyi ku tshivela ndzilo .
Mfumo wu ni mapfalo swinene eka ku laveka ka nhluvuko wa ku tivonakarisa ka rixaka na nhlangano wa vuxaka .
Swa sweswi , a hi tiyimiselangi ku hlangana na swiphiqo .
Sweswo swi vula leswaku hi fanele ku tlakusa xikoxo .
Hikuva a swi vonaki eka ajenda ya mafundza .
Xexo i xihoxo xa masungulo eka endlelo hinkwaro .
Hi ta ya emahlweni hi endla leswi .
Timhaka ta nkoka leti faneleke ku tsundzukiwa : Maendlelo ya ntiyiso eka pholisi na milawu
Hi lava yuniyoni ya tipolitiki .
Ndzi ta tsakela ku kombisa mhaka ya mina hi xikombiso .
Vantshwa na vona va tekiwile tanihi xiphemu xa nkoka eka endlelo .
Ndzi endlile mihundzuluxo yitsongo ku fikela kwalano .
Xavumbirhi , xivangelo .
Ndzi lava ku hlamuseriwa hi xiyimo leswi xi nga xiswona namuntlha na kuya emahlweni .
Sweswo hi leswi swi nga xiswona hi mixaniso ya timfanelo ta ximunhu .
Ku katsiwa ka mimpimo ya rihanyo na vuhlayiseki eka swinawana .
A ku na hakelo ya vukorhokeri kambe tihakelo leti twalaka leti nga va kona ta hakeleriwa xik . mali ya swo famba na swakudya yi fanele ku rihiwa .
A hi tlheleni hi tekela enhlokweni leswaku lexi i xiphiqo xa matiko ya misava .
Kambe hi ku basisa leswi ku nge vi ku tikeriwa ko olova .
VULAVULA HI KU HETISEKA
Xikongomelo xa leswi i ku pfuna vahlampfa .
Mudyondzisi a nga katsiwa eka xiyenge lexi xa malulamiselo ya loko ku nga se sunguriwa .
Ku sukela nkarhi wolowo hi tekile magoza yo hundzuluxa ku endlela ku ahlula swiphiqo leswi .
Xikombiso , va fanele ku nyika mahungu yo hetiseka , hlamusela swiyimo swa vona hi vutshembheki na ku tshembhisa ku tikhoma kahle na ku hlonipha vanyiki va vukorhokeri , sw.na sw .
Hi fanele ku va hina nsusumeto eka hundzuko lowu .
Makunguhatelo
Leswi swi ta hlamuseriwa hi minongonoko ya nkarhi wo kongoma , yo tiya .
Ndzi ehleketa ku ri swi nga yisa ntsena eka ku tirhisa hi ndlela yo homboloka nkarhi wo leha .
Naswona u ta swi vona leswaku a swi endli .
A ku na lexi nga hlawuriwaka .
Xi fanele ku va xiwelo ku nga ri nawu .
Hi fanele ku swi endla swi va endlelo ra matlhelo hamambirhi .
Hi hanya eka tiko leri tiseketelaka ngopfu hi mipimo ya swimakiwa .
A ndzi ta ku kombela ku tekela leswi enhlokweni .
Hi fanele hi lwela ku yisa emahlweni vuswikoti bya le henhla .
Basisa tindhawu .
Xana swi nga tiviwa hi ndlela yihi ?
I mahlori .
Ndza tshemba leswaku walowo i nxaxameto lowu heleleke .
Hi nyike swivangelo swa xinawu .
Hikokwalaho , ndzi ta vulavula mina hi xiviri .
Kambe xikombelo lexi xi khumba xiboho xa mafundza hinkwaxo ka xona .
Hi lava , ku tlhela , ku tekela enhlokweni mhaka ya leswi hi vuleke yona hi ku kula .
Swi simekiwa eka mavonelo yantshwa eka mintoloveto hi yoxe .
Swikweleti swa vatirhisi swi tikela timasipala hinkwato etikweni hinkwaro .
Lexi landzelaka ko va xiletelo :
Ndzi tshemba leswaku u ta swi twisisa .
Swi le rivaleni leswaku swilaveko leswi swi na xitandzhaku lexi nga amukelekiki .
Ntirho wo tala se wu endliwile .
Swi nga hoxa xandla swinene eka ku kombisa ndzemukiso wa mani na mani ku katsa ni tiphurogireme na tipholisi .
Mutshamaxitulu , ha khensa swinene .
Sweswi a hi le ku swi endleni leswi .
Hi na mpfumelelano .
Leyi i nghozi leyi hi nga langutana na yona .
Sweswo hi leswi nga le ku humeleleni hi tlhelo rin'wana .
Ku cinca loku i khale ku languteriwile .
Ku hlota vaehleketeleriwa lava nga sala swi yile emahlweni .
Ku tala ku va ni nkayivelo wa ku vonakala .
Hlaya switatimende leswi landzelaka kutani u kombisa loko ku ri Hi swona kumbe ku ri A hi swona :
Ndza tshemba leswaku leswi hambanaka na swona hi wona ntiyiso .
Hi ni vuxaka ni matiko manharhu .
Sweswo a swi nga ri kona nkombo kumbe nhungu wa malembe laya hundzeke .
Ndzi dinga ku lulamisa rhekhodo mayelana ni leswi .
Vonelo ra matiko ya misava ri hambana na ku yisiwa emahlweni ka nyimpi leyi .
Mahungu lawa ya nga kona ya masungulo
A hi nchumu lowu nga tirhisiwaka hi ku hatlisa .
Swi kambirhi .
Ku vuriwile tihakelo leti khumbekaka eka lexi .
Ndzi tshemba lexi ku va xa nkoka , ngopfungopfu ku nga si va na nkuriso .
Ku vulavula hi ku fikelela , xihlawulekisi xa minkandziyiso leyi hundzuluxiweke xi tava xiphemu xa kungu .
Yelanisa na xifaniso lexi landzelaka .
Leswi swi ta hi kotisa ku veka swipimelo swa le henhla kambe swo fikeleleka .
Xi fanele ku va xi hambanile loko xi fanele ku va xa xidemokirasi .
Ku cinca loku ku ta endliwa ku sukela lembe leri taka .
Ndzi vulavurile hi mhaka leyi mikarhi minharhu namuntlha .
Hambiswiritano , leswi a swi tisi mitirho hi xikalu lexikulu .
Leswi hi swona , ekuheteleleni , swi khumbaka vayimeri lava hlawuriweke .
Ndza tshemba leswaku phurojeke leyi yi ta va leyi humelelaka .
Mana wa vona hakunene a humile hi nkarhi wa kona .
Swikili swo aka
Ndza tshemba leswaku hi ta va ni ku humelela loku yisaka emahlweni .
Leswi swi hi tisa eku pfaleni .
A ndzi tivi laha u kumaka kona mahungu ya wena .
Ndzi ehleketa leswaku hi lulamile .
Sweswo swi tlhontlha swivutiso mayelana ni nxiximo wa nawu wa misava hinkwayo .
Sweswo hakunenenene i ndzingano lowu hi faneleke ku wu fikelela .
Swa sorisa , a swi humelelangi .
Leswi hi swona xivangelo xo va ndzi seketela nkunguhato .
Ndzi hlawurile ku va na ku ringanisa eka vutomi .
TINXAKA TA SWIVUTISO
Xandla xa Phuresidente xa Xiyimo xa le henhla .
Mhaka leyi tiyeke hi dinga ku teka goza leri yisaka emahlweni .
Leswi a swi tano eka mhaka leyi .
Tiva leswaku va nga nyiketa mitirho yo hlaya endzeni ka ntlawa .
Mpfumelelano wu fikeleriwile wa leswaku ku fanele ku tsariwa maphepha ya xiviko xa swikongomelo .
Ku kula na mitirho i swikongomelo swa nkoka sweswi .
Hambiswiritano vamanana na vatatana , ku avelana nandzu a swi ringanelanga .
Swi ya hi matitwelo ya munhu .
Ndzi kombisa ku xitori xexo swi nga tika ngopfu ku xi hlamusela .
I xifundzankulu xo saseka swinene .
Leswi kahlekahle swi lawuriwa hi milawu ya ntumbuluko .
I mani a ringanelaka ku nyikiwa mali ?
Loko xi ta va tano , hi kombela mi hi byela .
Xo hetelela , ndza tshemba leswaku xiviko lexi xi hlwerile swinene .
Ku ni swiphiqo swimbirhi leswi a ndzi ta tsakela ku ti lulamisa .
Yimela tinomboro to tika hi ndlela yo faneke eka vundzeni .
Swi ndzi nyika ntsako ku mi joyina namuntlha eka nhlengeletano leyi yo nyanyula .
Hi lava ku herisa leswo .
Leswi swi endliwa ku vona leswaku a ku na ntlimbano na mpfilungano etihofisini leti .
Hi ta swi languta leswi , hilaha mi nga kombela hakona .
Xana u lava ku andlala swiringanyeto swa wena n'wini ?
Kombisa tinxaka matheriyali hi ku xopaxopa matirhisele .
Hinkwenu n'wina mi nga ku ndzi yingiseni madyambu lawa , ndzi lava ku mi hoyozela .
Ndzi tlhela ndzi amukela ntwanano hi swivangelo swa nawu .
Mfumo wu lemuka vutihlamuleri bya wona eka vanhu hinkwavo va tiko ra hina .
Leswi swi katsa Phurojeke ya Mphalalo wa Kholera , leyi ndzi nga ta vuyela eka yona ku nga ri khale ngopfu .
Nakambe yimani ndzi mi nyika xikombiso :
Kahle-kahle a ndzi lava ku endla mbulavulo wo hambana swinene .
Hambiswiritano , hi fanele ku hetelela hi ku teka goza ro sungula .
I , hambiswiritano , endlelo ra dayinamiki .
Socha leri a ri nga ri toya .
Jarimani yi kanetana na lexi .
Nongonoko lowu wo cinca wu ta :
I mhaka yo tika .
Hlamulani swivutiso leswi nga laha hansi hi mitlawa ya n'wina leyintsongo .
Swikombiso Nkulu swa Matirhelo
Naswona hi endla sweswo , hi swi amukerile sweswo
A ndzi ta tsakela ku hetelela hi ku nyika miehleketo .
Xana swi le ku tirhiweni njhani sweswi ?
Ku nga ri mphalalo kambe ku humesa . '
Tindzimi leti vanhu va ti vulavulaka
Foramu ya Maphorisa ya Muganga yi languteka yi nga tirhani na madzolonga emindyangwini .
Hi heti nkarhi wo leha hi ri karhi hi endla leswo .
Xi pfuleriwile swivutiso ehenhla ka xona .
Veka siku leri xikongomelo xin'wana na xin'wana xi nga ta fikeleriwa .
Leswi swi le rivaleni leswaku swi ta kucetela nkarhi wa ku tirhisiwa ka ndlela leyi .
A ku vangi ni masungulo yo ehleketelela hi mpimo wihi na wihi .
Hofisi ya matsalana yi fanele ku humesa xitiviso xa ku rhamba nhlengeletano yo hlawuleka eka nkombo wa masiku ku sukela loko va kumile xikombelo xa nhlengeletano leyi .
Ndzi kombela leswaku mi ehleketa nakambe kutani mi vuya na kungu lerintshwa .
Kombisa nkucetelo wa ku cinca eka mimpimo ya ntswalo eka ikhonomi .
Ku cinca loku ku ariwile .
Hambiloko hi swi naverile swonghasi , a hi nga ta va hi swi kotile ku swi endla hi ku hatlisa ku tlula leswi .
Ndza tshemba leswaku xin'wana na xin'wana a xi ri erivaleni .
Hikokwalaho , tirhelo rintshwa eka vuxaka bya hina ri na nkoka .
Ku na swikoweto swo tshembisa swo hlayanyana eka xiviko lexi .
Milawu ya Vatirhi yi ta tiyisisiwa hi Mavandla ma Huvo ya Tiko .
Leswi hi leswi xi nga xiswona .
Vanhu va chava .
Tirhisa xo hlanganisa tinhlayo ku hlanganisa leswi landzelaka :
I xiboho xa hina leswaku ku ya emahlweni ku tirhiwa ku kongomisiwile eka ku ya ehansi ka vugevenga .
Timfanelo leti ti katsa to tanihi mfanelo ya dyondzo , tindlu , vusirheleri bya vanhu na mfikelelo eka mati .
Nyika vonelo eka mati na gezi :
Tsalwa ?
Ntlawa wo tirha wu endla swibumabumelo swo hlayanyana swa timhaka ta timali , ku katsa :
Kambe ku hava xilaveko xo sungula swilo ehansi .
Leswi hi swona leswi nhlengeletano yi nga xiswona .
Mhaka ya mina ya vumbirhi hi leyi .
Ndzi kholwa leswaku ku ta va na ku kanetana ko tsemakanya mitlawa eka leswi .
Timali ta swa swivumbeko ti fanele ku tirhisiwa hi ku hatlisa naswona hi vuswikoti .
A hi xiphiqo !
Tisisteme ta mafambiselo ya matirhelo
Sweswo hi swona hi muxaka wihi kumbe wihi wa ntlimbo .
Ha khensa nseketelo lowu hi nga wu amukela wu huma eka vatirhisani va hina va swa vutomi .
Swi kahle leswaku hi fanele hi va na mphikizano .
Thyana muxaka lowu wa muchini .
Eka mpimo wihi na wihi , sweswo ku ta tshama ku ri xikongomelo xa hina .
Xitsonga xi na nhlayo ya le henhla ya minkomiso .
Swi teka xivumbeko xa vumbiwa lexi boxaka eka manghenelo :
Ina , hi nga swi endla eka xiyimo lexi matlhelo hinkwawo ma nga tava ma ri kona .
Naswona leswi a swi tano laha .
A swi kombeli mavonelo ya hina .
Sweswo a ku ri leswi xi nga xiswona .
Makungu ya tiwadi ya fanele ku katsa :
I mali yo tala yeleyo .
Xana sweswo swi ringanyetiwe hi Khabinete , xana hi leswi swi faneleke kuva xiswona hi vulavisisi ?
Hi nga vula hi ku tshemba leswaku ku humelela ka ntiyiso ku endliwile eka mhaka leyi .
Xa vunharhu , swiphemu swa mbango .
Hi nge koti ku pfumelela xiyimo lexi ku ya emahlweni .
lembe leri landzelaka
Phurojeke leyi yi ta simekiwa hi ku tirhisana na Tihofisi ta Vaholobyenkulu .
Ndzi ehleketa leswaku maendlele lawa ya vile na ku humelela .
Matimba ya gezi yo huma eka dyambu ma kumeka
Hi fanele ku hlamusela swipimo swa khwaliti swa vukorhokeri bya mani na mani .
Ndza tshemba ndzi swi hlamurile sweswo .
Namuntlha , hi le ku tekeni ka goza rikulu ku ya emahlweni .
Hlawula ntirho wa xivumbeko xa ku hlanganisa ka vona .
Misava yi cincile .
Hi tshemba tano .
Swirho swa vuhangalasamahungu
Hi nga pfumeleli leswi ku tama swa ha ya emahlweni .
Ya tinyeleti hinkwato ta le vupeladyambu ku fikela ndzi fa .
Hlamusela thema ro humelerisa datara .
Hi nga tsala tinhlamulo tanihi :
Hi fanele ku susumetela ku vuyisa ku tifuma loku .
Endlele ra tirha .
Walowo wu ta va ntirho wa hina eka malembe ya ntlhanu lama landzelaka .
Ku hava nchumu ku fika sweswi .
Mphakelo wa vusirhelelo
Naswona , xitici xa maphorisa xa muganga a xi tirhi kahle .
Xa vunharhu , nxavo wu fanele ku hakeriwa hi xikepe .
Swi ya hi mhaka leyi kuva marito ya yena ya twala swinene .
Hlaya nxaxamelo wa mahungu .
Ku va va tekerile swilo leswi enhlokweni swi va vekile laha va nga kona namuntlha .
Ndza tshemba xiyimo lexi xi ta cinca haxawa .
Nomboro hinkwayo ya swiyenge
Vatirhisi na vona va khumbhiwa hi xiyimo lexi .
Xana u kumile na ku buka ndhawu laha komiti ya wadi yi nga ta hlangana kona mikarhi hinkwayo ?
Tikomiti ta tiwadi ti nga va na xiave xa nkoka eka mafambiselo ya matirhelo hi switeji swinharhu :
Xi fanele ku tekiwa xi ri xoxe etlhelo .
Hambiswiritano , leswi a swi fanelanga ku va swi ri ku humeleleni sweswi .
Kaya na ndyangu
Hi ringetile ku humelerisa swileriso swo hlongola .
Kota ku tirha ehansi ka ntshikilelo , u fikelela masiku lama vekiweke na ku susumeta ku fikelela thagete .
Leswi swi vula yini mayelana na ku nga yi emahlweni ka miehleketo ?
Hi nga ka hi nga swi koti ku swi hlayisa kahle .
Hi le tlhelo , loko swa ha twala , hi fanele ku va na ku kongoma .
Wa laveka .
Hi nkarhi wo fana , Mfumo wu taya emahlweni na ntirho wa wona ku antswisa miako .
Ku fikelela misava na ndhawu yikulu swi tshamile swi ri ntlhontlho .
A swi fanelanga ku akiwa hi vanhu lava thoriweke ku fambisa tihofisi , kambe ku suka eka lava nga na vuxokoxoko .
Hi ndlela yihi ?
E-e , ndzi vula tano , xelexo a hi xin'wana xa leswi nga hlawuriwaka .
Muxaka lowu wa rendzo wu nyika sweswo .
Ha khensa nhlamuselo liya ya le masungulweni ya vhoti .
Ndzi ta tlhandlekela hi ku yisa emahlweni .
Ha swi tiva leswaku leswi hi swona swi nga eku humeleleni .
Tisisiteme ta hina ta xibalo ti endliwe kahle eka mfumo wa hina wo tiyimela .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi nga tshami hi tsalwa leri .
Kwalaho , Komiti yi ringanyeta leswaku xiviko xi fanele ku langutisiwa hi Yindlo .
Swa tikomba leswaku na hina hi lava ku vulavurisana .
Ivi ke ?
Ndzi tsakela ku swi veka kahle leswaku a ndzi vulangi tano .
Mihlangano leyi hinkwayo yi hanyile .
Pfumelela vonelo rin'wana ra wena .
Hikokwalaho , swi fanele swi katsiwa eka nkanelo .
Hlamusela milawu ya masungulo ya matirhelo ya sekete .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swa chavisa .
Hi ta khumbeka eka endlelo leri na rona .
Papila a ri lava ku sungula hi adirese .
Xa vumbirhi , ku kumeka ka vumbhoni swi ndlandlamukile hi xihatla .
Laha hi le ku vulavuleni hi ku lunghisa makete .
Naswona ndzi ehleketa leswaku hi endla swona .
Ku na xiphiqo lexi nga erivaleni mayelana na ku vhota ka vunyingi
Hakunene , kuna nkitsikitsi eka ntsakelo wa swa tipolotiki loko timhaka teto ku vulavuriwa hi tona .
Swi na nkoka swinene ku tshikelela leswi .
Hikokwalaho hi le ka mikanerisano hi mhaka leyi .
Ndzi tshembele eka ntirhisano wa n'wina
Ntshamiseko wa laveka .
Longoloxa swikambelwana leswi swi nga vaka kona leswi nga endliwaka eka xiphemu kumbe xitirho .
Hikokwalaho , masungulo ya xinawu ya pholisi leyi ya twala .
A hi nga kanakani ku endla swilo ku hambana , ku endla hi vutiyimiseri !
V&V bya timali leti tirhisiwaka hi mavonelo lamanene
Hikwalaho ka sweswo , hi le ku va pfuneni .
Xana hi endlile hinkwaswo leswi a hi fanele ku va hi swi endlile ?
A nga tshembi leswaku leswi swi lulamile .
Dayagiramu leyi nga laha hansi yi kombisa ku hambana ka mavonelo ya mfikelelo eka vatatana na vamanana .
Sweswo swi fanele ku endliwa rini ?
Swi hi fanerile leswaku hi cinca xikandza xa xihlawuhlawu lexi nga kona !
A wu ri engetelo wa nkoka eka njhekanjhekisano wa hina .
Xipanu hinkwaxo xi vumbiwa hi :
Swihlambanyo swa ntsakelo
Hi fanele ku hundzuluxa nyingiso wa hina eka timhaka leti .
Hofisi yi nghenisiwile .
Swi fanele ku tirhisiwa ku tlakusa vutomi bya vaaki lava .
Mpfuneto wa timali lowu wu tirhisiwa ku tlakusa nhluvukiso wa Ikhonomi .
Ndzi lava mufana wa mina a vuya .
Mupfuneti wa swa thekiniki u langutanile ngopfu na tiphurogireme naswona u endla swintsongo swa tiphurojeke .
Hi swona , inkomu swinene eka vamanana na vatatana .
Hi lava xinawana lexi .
Xo hetelela , i timhakankulu ta mfikelelo wa misava hinkwayo .
Xana ku ta humelela yini eku heteleleni ?
Swa ha ri ku langutiweni eka nkarhi wa sweswi .
Leswi swi endliwile eka tilevhele ta rixaka , xifundzankulu na xifundza .
Ndzi nge kholwi leswaku sweswo hi swona u swi lavaka hakunene .
Hikokwalaho a ndzi swi koti ku va amukela .
Leri i siku ra kahle ra milawu leyi twisisekaka .
Exikarhi ka leswi hi nga katsa ku tumbuluxiwa ka Huvo ya Timfanelo ta Vanhu .
Ndza tshemba leswaku hi humelerile eka ku endla tano .
Ntirhisano eka maxavelo ya switirhisiwa swa vuthu .
Ndzi ehleketa leswaku hi na mpimanyeto wa kahle emahlweni ka hina .
Xana hi enetekile kee ?
Ku pfumala kaya eka xifundzankulu lexi swi ya emahlweni swi va ntlhontlho lowu yaka emahlweni .
Hi lava ku fikelela ku twanana eka timhaka ta nkoka hi xihatla
Vukorhokeri bya ambulense ya phurayivhete na byona byi tirhela vaaki .
Hi tshemba leswaku hi seketerile ku titshemba ka Matiko ya Misava na miganga ya misava .
Sweswo hinkwaswo swi twakala swi ri swa kahle swinene naswona i swa nkoka .
Xivangelo xa vunharhu xi na vuxaka swinene na lexa nkarhi lowu nga hundza .
ku tirhisiwa swa matirhisele ya timali
Hi tsakisiwile swinene na hi sweswo .
Mpfumaleko wa mitirho a wu se cinca hi ndlela yo antswa .
Swilo swinharhu .
Vukulu bya tindhawu :
Kambe kwalaho hi laha ku tikarhata ka hina a ku fanele ku tatiwa kona .
Maqhingha yo aka miako .
Ndza ala ku tshemba swoleswo .
Handle ka swona , hi fanele ku nyikiwa swipfuneto swo engetela .
Hinkwerhu hi na vutihlamuleri bya swona .
Teka mpfuno wa nhluvukiso , xikombiso .
Hi fanele ku tekela enhlokweni lexi .
Swiyimo swa Kungu ra Dyondzo ?
Xana hikokwalaho ka yini u nga vuli sweswo ?
Endzhaku ka sweswo , hi ta gimeta .
Sweswo swi boheka ku va ndlela leyi lulameke ku ya emahlweni .
Mbuyelo wa vulavisisi wu ta ringanyeta loko goza ro tshinya ri fanele ku tekiwa kumbe ri nga tekiwi .
I Nkarhi wa Hina !
Xiphiqo xin'wana , handle ko kanakana , i ku vuya ka vahlapfa .
Handle ka sweswo , hi laha kukulu xi tsandzekile .
Hambiswiritano , ka ha ri na swo tala leswi faneleke ku endliwa .
Endlelo hinkwaro ri tiyisisile ku va ri tika swinene .
U hoxile .
I yini Nkwama wa Nghozi ya le Patwini ?
Hlamusela nkoka wa xinavetiso eka vumaketi .
Xiboho lexi hi nga ta vhota ehenhla ka xona xi vumba kungu ra mafikelelo ya xikongomelo .
A hi laha ku tumbeta ntiyiso .
Hikokwalaho , ndzi tlherile nakambe ndzi vhota hi ndlela leyi nga yimiki ni xiviko .
Hi khensa swinene nseketelo wa xiyimo xa le henhla lowu seketeleke muganga lowu nyikiweke phurojeke leyi .
Hi swi endlile sweswo .
Vuxokoxoko bya maendlelo bya ha fanele ku vekiwa erivaleni .
Mimpimo ya mafambiselo ya vuswikoti bya vatirhi yi ta hluvukisiwa .
Hi twanana leswaku leswi swi dinga ku hlohleteriwa .
Ku ta va ni mpfilungano mayelana ni loyi a nga ni vutihlamuleri bya swo karhi .
Kambe hakunenenene ndzi nga ka ndzi nga amukeli cinco lowu .
Phalamende yi endlile matshalatshala yo tala hi tlhelo leri .
Loko komiti ya ka n'wina yi nga kumi xiviko xa matirhelo xa nkarhi na nkarhi ku suka eka huvo ya n'wina , endla leswaku meyara a swi tiva leswaku Komiti ya Wadi yi langutisela matirhelo yo antswa ku suka eka mfumo wa muganga wa xidemokirasi .
Pfhumba leri a ri nga ha va goza rinene ku ya eka tlhelo relero .
Ku na xilaveko xo amukela endlelo lerintshwa .
I ntsena xikoxo xa masungulo xo lava demokirasi .
Swa onha eka vuvekisi .
Holobye a nga lavi ku teka xivutiso .
Swi le rivaleni leswaku hi langutana na mitlhontlho leyikulu laha .
Xedulu na Ndzulamiso wa Dyondzontsongo .
Xo hetelela , ndzi lava ku vulavula hi xinawana .
A ku va ngi na xikombelo xo ava vhoti .
Swa bohanile swinene .
Swiphiqo leswi swi na vuxaka .
Leswi hi nga swi endlaka i ku khomelela eka xona .
A swi si hlwela ngopfu ku cinca swilo .
Swi hikwalaho ka ku endlelo ra le xikarhi ka mifumo a ri le ku tirheni .
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ku sindzisa timhaka to karhi .
Ku hundzuluxiwa ku tirhana ni timhaka leti landzelaka :
Ndzi ehleketa ku ri leswi hi ku angarhela hi leswi tengeke ntsena .
Ku sunguriwa milawu leyi faneleke ya tiko .
I yini lexi xi nga na ntikelo eka xiyimo xa ndhawu ya ka hina ?
Swi endleriwa ku va xitirho xa mafambiselo ya nxungeto .
Mhawuri ku fika Ndzati
Wa ndzi twa , NA KATSONGO !
Sweswo swa ha hanya .
Leswi swi ta humelela emaheleni ya Dzivamisoko .
Hambiswiritano , swi endlile tano .
Se timhaka to biha .
Nghenisa xandla eka nhundzu yo rhumeriwa ehandle .
I nkarhi wo endla hi ku tiyimisela .
Pfuna munhu ku teka goza .
Ku papalata ka ku tala ka vuhangalasamahungu na swona i xiphemu xa ikhonomi ya hina .
Xitirho lexi xa ha tirhaka hi mfanelo i xa nkoka eka mphakelo wa vukorhokeri wa nkoka wa rihanyo .
Hikokwalaho ka swona , switirhisiwa swi nga tsandzeka ku ya laha mbuyelo wu nga henhla .
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku va khensa eka nyingiso wa vona .
Hi dinga leswaku eku heteleleni hi tlhavela emahlweni .
Timfanelo ta vavabyi i ta nkoka .
I mani a nga ta a nga vi tano ke ?
Eka mhaka leyi kuna ku twanana ko angarhela .
Leswi ha ha sungulaka , a hi lavi vumbiwa .
Phepha ra fomula ri nyikiwa emakumu ka phepha .
Kutani ha swi lawula .
Leswi hi leswi xi vulaka swona :
Ndzima ya kahle yive yi endliwile mayelana na leswi .
A kuri ku hundza kwalaho .
Kuna tindlela to tala to nyika xiviko .
Hi nga cinca mahanyelo ya hina na ndlela leyi hi tirhisaka gezi .
Goza ro vuyisela i mitsakelo ya hina hinkwerhu .
Swa fambelana .
Mfumo ntsena wu nge humeleli .
Matirhiselo ya wena ya nkarhi i ya xiyimo xa le henhla .
Wolowo i nkanelo wa leswaku Komiti yi ta swi langutisa .
Xirho xi nga susiwa loko xi xwa hi ku landzelelana ehandle ka mpfumelelo eka tinhlengeletano tinharhu kumbe ku tlula , kumbe xi xwa hi ku landzelelana a pfumeleriwile eka tinhlengeletano ta tsevu kumbe ku tlula .
Xana a ku tava xiphiqo xo ya emahlweni ?
Vamanana ematikweni ya hina va rindzele nseketelo .
Vuleteri byi ta nyikiwa vanhu va malembe hinkwawo .
Nhlayo ya mafu lama fambelanaka ni ntungu lowu i tsevu .
Xosungula , ndzi lava ku kombela kuri kuva ni maendlelo yo hambanahambana eka mapulanele .
Xiviko i xa xiyimo xa le henhla , kutani ndzi bumabumela ku tirhisiwa ka xona .
Swikongomelo swa samiti i ku :
Ku herisa nyimpi i xiphemu xa nkoka xa leswi .
Hambiswiritano ndzi tshemba leswaku ndzi tava leswi faneleke .
ku avelana mintokoto i xin'wana xa tindlela ta ku humelerisa leswi .
A swi kanakanisi , votala va hina , haswimbirhi eka palamente ya xifundzankulu na le ka huvonkulu , va endlile swihoxo .
Hi endla tano hi ri na ntwisiso wukulu wa vutihlamuleri .
I va hina , na hina hi va vona .
vuswikoti byo komba
Webusayiti yi na swilo swo tala swo hambanahambana swo tirhisa .
Eka timhaka hinkwato , hi fanele hi tivonela .
Swilo swi endliwile .
Ndzi lava leswaku u twisisa swilo leswi .
Hlaya xikombiso xa xitatimende xa xivono lexi nga laha hansi .
Komba xiphiqo lexi hi navelaka kuva hi kota ku
Sweswi i nkarhi wo va mi endla tano .
Hambiswiritano , xexo a hi xiphemu xo nyanya ku tlula hinkwaswo .
Ndzi kholwa leswaku timfanelo ta ximunhu i ta misava hinkwayo naswona a hi swo va swo pimaniseka .
Xikongomelo lexi xi fanele ku lawula nkunguhato wa ntirho wo kambela .
Na yona , entiyisweni , minhlangano yo yimela vatirhi .
Ntirho wa vurhangeri
A nga na ndyangu naswona a nga na vuyo .
Hambiswiritano , leswi swi fanele ku endliwa hi ndlela yo lawuleka .
Xo hetelela , matiko ya vayimela ku langwa .
Hambiswiritano , hi mayelano na mhaka yo xavisa no xava swi le rivaleni .
Hikokwalaho hi na nxaxamelo hinkwawo wa mikayivelo .
Hi ri na leswi emiehleketweni , mfumo wu nge pfumeleli phurojeke leyi yi fa .
Kambe hi endla tano hi moya wa ntirhisano .
E-e , hikuva a va tsandzeka ku xi hakelela .
Endla mitirho yo cinca .
Rixaka ra nhlangano
Xana i incini xin'wana lexi a ndzi ta lava ku xi tiva hi xifaniso lexi , na leswi xi yimelaka swona ?
A hi sunguleni ajenda ya njhekanjhekisano .
Kutani hi na xilaveko xa ku teka goza .
Ku nga va na xikopu xo languta vusiwana hi tindlela to hambana .
Ku tlakusa vulemukisi bya vaaki hi ku vuyeriwa na minkateko ya eneji yo pfuxetiwa hi vuntshwa .
Sweswo i ntila wa masungulo lowu hi faneleke ku wu landza .
Swihlawulekisi swa swipanu .
Ina , ku ni swirhalanganyi swa timali .
I mani a nga ta hakelela leswi ?
LOKO migingiriko yi endleka
Projeke leyi yi ta hetisiwa endzhakunyana ka lembe .
Ku na swiphemu swa xiviko leswi hi pfumelelanaka na swona .
Leswi swi hundza xiletelo xa xileriso .
Engeteleka eka xilaveko .
Hi amukela endlelo ra vuhlanganisi bya le rivaleni .
Hi fanele ku tirhana na leswi ku suka exikarhi .
A swi si hundzela hi nkarhi .
Tsala ntsena nomboro ya xivutiso na nhlamulo .
Nghingiriko wa nhlangano
Vona a va vi na xihi kumbe xihi .
A hi mhaka ya tinhlayo ta matimba ya tipolitiki .
Ndzi lava ku tshikelela eka timhaka letimbirhi ta nkoka laha .
Komiti yi lerisile kahle leswaku milawu leyi yi fanele ku va leyi bohaka .
Tirhisa yona ku hlamula swivutiso leswi landzelaka :
Ku tumbuluxiwa ka maendlelo ya xintlawa eka mimbulavurisano .
Lexa vumbirhi xi nga kumeka eka mihundzulo .
Ku fika sweswi hi ta :
Ha twanana na yena eka mhaka leyi .
Ndzi kahle hikwalaho ka yini ?
I yini xiyimo xa leswi ?
Sweswo swi famba hi ndlela yo fanana naswona i xintshunxo xo tivikana .
Pimanyisa ku humelela ka xiendleko loko swi pimanisiwa na swikongomelo leswi a swi vekiwile .
Ku hava loyi a nga swi kotaka .
Nyika marhavinkulu MANHARHU ya vukhongeri .
Tinhlokomhaka leti katsiwaka ku tava :
Swipimelo swa mani na mani leswi bohiweke hi bodo ya mati swi fanele ku fikeleriwa hi vaaki .
Nsayino :
Xana tiko ra ka hina ri nga herisa njhani vugevenga .
Switirhisiwa leswi swi katsiwile eka tafula laha henhla .
Hi fambelana ni maendlelo ya Mimbuyelo .
Xiyimo xa ha vavisile .
Xana maphorisa ya masipala ya ta va na vutihlamuleri byihi ?
Ku amukela ku ta fika sweswi swi vile ehansi .
Hi vanhu lava tinyiketeke .
Hlawula muxaka lowunene wa matheriyali na switirho swa phurosese .
A swi na nchumu lowu khumbaka hina .
Swi fanele ku va erivaleni loko mavandla lama nga ehandle ka mfumo ya ri na vutihlamuleri byo simeka swiphemu swa kungu leri .
Ku va vukhongeri byo hambanahambana byi tekiwa byi ri bya nkoka a hi nhlamulo eka swiphiqo leswi .
Vaendli va swikombelo va fanele ku vona leswaku va tiva swipimelo va nge se endla swikombelo .
Tindzawulo ti fanele ku vona leswaku leswi swa fikeleriwa hi vatirhi hinkwavo .
Swilo swimbirhi swi fanele ku nyikiwa nkoka wo karhi .
Ku herisa ndzhaka ku fana na leswi a hi ntirho wo olova .
A hi xiyimo xo fana na lexi xo rhanga .
Hi lava ku jekajekisana .
Swo tala swa leswi swi le ka matiko laya ha hluvukaka .
Swivutiso na tinhlamulo
Landzelerisa no pima matirhelo , vutihlamuleri na mphakelo
Tilevhele ta le henhla ta vukungundzwana ti nyamisa vuswikoti bya rixaka ku tirha hi ndlela ya kahle na ku va leyi vuyerisaka , na vuswikoti bya mfumo ku humelerisa mpfumelelo wa wona wa nhluvukiso .
Handle ka swona , ntwanano lowu a wu fanele wu nga vanga kona .
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ku vutisa swivutiso swo talanyana .
A hi vanhu hinkwavo va nga kumaka mitirho emadorobeni lamakulu .
Hambiswiritano , sweswi hi le ku beni goza hi ya emahlweni .
Ntirhisano lowu akiweke eka ku tshembana , nxiximo naswona ehenhla ka hinkwaswo , ku tiyimisela ku humelela .
Ndzi se ndzi komberile leswaku leswi swi lulamisiwa .
Xo hetelela , ntirho wa hina a hi ku ringanisa na ku lawula .
Ntlangu wo sayina wu tava kona hi :
I swa nkoka swinene ku hi pfuxa n'wangulano lowu .
Hi dinga ku ringeta ku paluxa mitsakelo leyi fanaka .
Xo sungula , hi na nawu .
Leswi landzelaka i swa nkoka leswi tekeriwaka enhlokweni loko ku tumbuluxiwa kungu ra wadi
Ku kula eka ikhonomi swi ta endla leswaku kuva na ku tirhisiwa lokukulu .
Ha swi tiva leswaku hi nga tshembhela eka wena , naswona ha mi khensa eka leswi .
Ndzi hoyozela hinkwavo lava khumbekaka .
I yini leswi nga endliwaka ku fikelela ku dyondza loku ?
Hi ku vona ka mina , lexi i xiphemu xa nkoka swinene .
Ndza vuyelela , swa ntlawa wa hina , leswaku hi seketela leswi swi helela .
Hlamusela ku hlawuriwa ka swirho leswi faneleke .
I xa vunharhu hi ku kula .
Tilulamise hi ndlela ya vutihlamuleri na vuswikoti .
Tanihi vanhu , lava matimba va avelana swilo swo tala na lavo pfumala matimba .
Mpimanyeto lowa ha taka
Ku nghenisa bangi
Hi mavonelo ya wena , xana lexi i xiboho xa kahle ke ?
Vulavisisi byi le ku endliweni eka nkarhi wa sweswi .
Tindlela tintshwa ta swifambo ti nga tumbuluxiwa eka xifundza lexi .
Hi nga siyi ehandle ku tirhisiwa ka ku dlaya .
Lexi ngopfungopfu xi na nkoka eka sekitara ya gezi .
Vutihlamuleri byi fambisana na ku hlamula eka xiboho lexi nga tekiwa .
Hakunene hi fanele ku langutisa leswi nakambe .
Hi nga khutaza ntsena .
Ndzi boheka ku khensa wena eka tshalatshala ra wena .
Dokumente leyi nga huma , hambiswiritano , a yi le rivaleni ngopfu .
Misava leyi hi hanyaka ka yona yi tshama yi ri ku cinceni hi xihatla .
A swi fanele swi lulamisiwe khale swinene .
Xana hi xihi xiyimo eka wadi ?
A hi humelelangi .
Hikwalaho ka yini yi cincile ?
Lowu i ntirho wa nkoka eka vaaki .
eka misava hinkwayo
Ndzi ehleketa kuri njhekanjhekisano wa namuntlha hakunene i matimu eka hina .
Kuna nkaye wa swifundzankulu .
Ndza tshemba xiave xa vavasati xi na nkoka swinene .
Hambiswiritano , ku cinca ku na nkoka .
Vo famba hi nkarhi wo fana na lowu ikhonomi yi fambaka hi wona .
A hi le makumu eka tindhawu leti .
Kwihi na rini ?
Amukela nhlamulo ya kahle .
Vutihlamuleri bya hina byo tihlanganisa eka vutomi bya vanhu va hina byi fanele ku ya emahlweni .
Ku tlhela ku ri na mhaka yo khoma hi ku ringana .
Kherefu ya ndhawu i :
Hi swona leswi endleke leswaku mfumo wu kumeka wu nyikile switirhisiwa eka swivandla leswi .
Kutani ke ?
Maendlelo lama leti a ti amukeleki .
Hinkwerhu ha khumbheka hambi hi ku kongoma kumbe ku nga kongomi .
Swi hlanganisa hi ku tirha tanihi xitirho xo aka rixaka .
Leswi i nhlaselo wa ntiyiso eka rihanyo ra vanhu .
Naswona hi fanele hi va na mafambiselo ya kahle ku endla leswaku ku va na ku cinca .
Hambiswiritano , swa nyika nsirhelelo lowu faneleke wa timfanelo ta ximunhu .
Mpfumaleko wa miako ya vaaki .
Vateki va mahungu hinkwavo va rhambiwa hi ndlela leyi :
Mihlangano ya swa Vaaki va Muganga
Xana ku na tinhlamulo to huma eka Holobyenkulu ?
Naswona hinkwaswo eka nkarhi wo fana na lowu .
Swikombelo swo huma ehandle a swi nge koteki .
Laha ku tumbuluxiwa huvo leyi nga ta tiveka tanihi Huvo ya Varhangeri va Xintu .
d . Mavito na tiadirese ta swibedlhele
Ku tlhela ku ri na swiphiqo swo kongoma eka xivandla lexi .
Mafambisele ya mati ma na swiphemu swimbirhi swa nkoka .
Hi ku angarhela , mpfapfarhuto lowu wu tikomba eka mina wu enerisa .
Swipimelo a swi nge lavi nxopaxopo wa matsalwa yo tika .
Sweswo hi leswi sweswisweswi ndzi ku kombelaka ku swi endla .
Ndzavisiso wu ri woxe a wu enelangi .
A ndzi .
Hi langutele nkombiso .
Komba swiphemu leswi .
Hi langutane na mitlhontlho .
Sweswo hi leswi nga ta humelela eka vumundzuku bya sweswisweswi .
Swi tano , nhlamulo hileswaku hi dinga haswimbirhi .
Kwalaho , hi na yini ?
Inkomu na .
Vutsundzuxi na swiphemu swa nseketelo na swona swi tala ku kumeka swi nga ri kona .
Ku hungutiwa nxavo ?
Ndzi amukela xiviko lexi naswona ndza xi vhotela .
Vamasipala vo tala a va fikeleli swikweleti , leswi endlaka leswaku swi tika eka vona ku lomba mali .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ntlawa wa mina wu ala xiviko lexi .
Ndzi tsakile swinene hikwalaho ka nhluvuko lowu .
Ko khomiwa ku ringana i mhaka yikulukumba eka ku hlohletela ku landzelela milawu .
Hi dinga ku tlakusa mitirho eka swivandla swa le matikoxikaya .
Xi fikeleriwa njhani ?
Hi ku tshembeka , ndzi lava mpfuno .
Nongonoko wa ndzetelo emitirhweni .
Ku kula ka vanhu na ntlimbano ;
A hi endleni xikombiso xin'wana .
Vamanana na vatatana , ku hlawula ka olova , phela .
Mpimanyeto wun'wana na wun'wana i muxaka wa ku fikelela ntwanano .
Kombisa tinxaka ta timatheriyali to seketelaku dyondza na ku dyondzisa .
Hlamusela kuri hikokwalaho ka vuhlayiseki bya muchini kuri ka nkoka .
Yo tala , kambe yi nga ri hinkwayo mihundzulo leyi yi amukeriwile .
Hi pfumerile leswaku a ku nge vi na ku kamberiwa ka rihanyo ka le handle .
Naswona hi na vutihlamuleri eka vuxaka bya bindzu bya tinxaka .
MAENDLELO YO LAWULA
Ku humesiwa loku a ku se hetisiwa .
A ku ri ni swilo swimbirhi swa nkoka eka lexi .
Mhaka ya vumbirhi leyi ndzi yi vulaka i mayelana na swakudya .
Hikokwalaho , ndzi swi teka ku u xi kumile .
I ku tshembha ka hina leswaku phurojeke leyi yi va na vuswikoti lebyikulu eka levhele ya rixaka .
A hi mayelana na misinya hi ku angarhela .
Leyi a yo va ntsena mhaka ya tithekinoloji letintshwa .
Minjhekanjhekisano yi kongomisiwile eka hina .
Swi kahle swinene ku n'wi vona a ri laha .
Pholisi yaleyo yi laveka hi xihatla ku nga ri endzhakunyana .
Sweswo swi tikomba ku nga ri leswi amukelekaka hi ndlela yihi kumbe yihi .
Kombisa na ku lulamisa xihoxo eka xin'wana na xi'wana xa swivulwa leswi landzelaka :
Ndzi kholwa leswaku i swa nkoka swinene ku sungula hi leswi .
I nkarhi wa hina ku teka goza hi xihatla .
Xiviko lexi hikwalaho xi fanele ku vumba masungulo ya njhekanjhekisano wolowo .
Swi tlheriseriwe ndzhaku eka komiti .
Mixungeto yi langhiwa kahle na ku fambisiwa .
Engetelo wa swiphemu swa ku tumbuluxa tinsimbi wu hlamuseriwile .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku xitirho lexi xi ri na nkoka ku tlula mpimo .
Hi vile na ku ya emahlweni eka timhaka to hambanahambana .
Swi tlhela swi khumba levhele ya vuswikoti .
Ndzi hlayisa mfanelo ya ku ku tekela goza .
Ku teka nkarhi wo leha ka tiphurojeke
Timhaka ta mune i ta nkoka wo kongoma eka mhaka leyi .
Sweswo swi ta ya emahlweni .
Nkarhi wa mina wu herile .
Laha hilaha kereke yi talaka ku nghenelela .
Ku fika sweswi , hi lava ku antswisa eka tindhawu leti landzelaka ta xihatla :
Mati yo thyaka a mari xiphemu xa vutomi bya hina malembe yo hlaya .
TAFULA RA SWIVUTISO
Leswi swi va tano hambiloko ku ri na mintlhotlho leyi vanhu lavatsongo va hlanganaka na yona .
Hilaha ndzi swi vonaka hakona , phuphu ya vunharhu i ku susa switlhavatlhavana .
A hi yeni emahlweni .
Vuhlayiseki eka xiyenge xa swa swihahampfhuka byi fanerile .
Swi tlheriseriwe ndzhaku epalamente .
Hi fanele ku tilulamisa .
Eka lembe ximali leri hi ta langutisa eka leswi landzelaka :
Mbuyelo wa maendlelo lawa ma ta hi nyika ndlela leyi nga ta pfuna hi endlelo ra makunguhatelo ya mimfumo .
Hi ku landza nkoka xedulu ya switirhisiwa i mpimanyeto .
Hi twananile leswaku hi lava ku kula ka ikhonomi ya hina .
A ri vangi nghenelo ro olova .
Tiikhonomi ti le ku tikeriweni hinkwako emisaveni .
Eka leswi kanetanaka na swona , swi ta hlohletela lava ha ku fikaka .
Ndzi tshemba ku mi vile na ku vona kusungula swikombiwa swa hina .
Ndzima ya kahle yi le ku endliweni hi ku vumbiwa kuntshwa ka Vuthu ro Rindzela .
Hi tshembha leswaku yi yimele ku antswa ka nkoka .
Humesa xiviko xa lembe na lembe
Xana va swi tiva leswi va swi endleke ?
Kambe ku suka eka mavonelo ya mina , leswi i masungulo .
Swi tlhela swi va ntwanano wa nkoka ku ya hi ntsengo .
U ta lava ku :
Vatirhi va fanele ku nyikiwa vusirheleleki bya xiyimo xale henhla .
Bindzu na vaaki
Ku tekeriwa enhlokweni ka vumbirhi i ku vona leswaku sisiteme ya swikweleti yi ringanisiwile swinene .
Leti i tinyimpi hinkwato leti kereke yi nga na ntirho wa nkoka ku wu endla .
Xihlawuhlawu i mahanyelo lama nga na ku khoma munhu kumbe ntlawa hi ndlela leyi nga riki kahle , swi simekiwile eka xihlawulekisi xa vutitivisi bya ntlawa naswona swi katsa ku alela mfanelo ya munhu ya ku ya emahlweni .
Kutani , ku tava nhlamulo yo twala .
Nyika xivangelo xa nhlamulo ya wena eka nandzu WUNWANA .
NHLAWULO
Xiyimo xi hundzukile xi helela loko nkarhi wu rikarhi wu famba .
Kombisa nongonoko wa nkoka wa xiendliwa xo karhi .
Kutani a ndzi ta tsakela ku yima kwalaho namuntlha .
Hi boheka ku teka goza .
Hambiswiritano , xana ku ta humelela yini loko ku nga ri xona ?
Ina , hakunene , swi tlakusiwile .
Tikomiti letinharhu ti fanele ku sungula ku tirha .
Ndzi lava , hikwalaho , ku veka swilo erivaleni .
Wena u fanele ku xi endla .
Swiyimo swo tani a swi amukeleki .
Ndzinganano wu kwihi ke ?
Mi hi byele leswaku mi karhele ku khomiwa tanihi swigevenga .
Hi fanele ku va hi lulamile ku tirha nkarhi wo leha .
Ndzi langutela nkombiso wa titalenta ta vanhu va hina lavantsongo .
Komiti ya Wadi ya
Nsinya wa vunharhu i nsinya wa vutihlamuleri .
Nkoka wo hlayisa mbango wa hina .
Komba ndhawu ya rivala ya bokisi .
A hi pfumeli ku endliwa swiphukuphuku .
Vuxaka bya vona na swirho swa ndyangu :
Xikombiso , loko siku ra ku aka masungulo ya muako ri vekiwile kutani mpfula yi na masiku yo hlayanyana , leswi swi vanga ku hlwela eka maendlelo hinkwawo , kambe a hi swilo leswi hi nga na vulawuri ehenhla ka swona .
Ndzi ringanyetile xintshuxo eka timhaka hatimbirhi .
I nkateko eka mina ku vulavula eka ndhawu leyi ya nkoka .
Kereke yi seketela mfumo .
Xileriso lexi xi teka magoza yo karhi eka tlhelo leri .
Ku andlariwile nhlayo leyikulu ya swiengetelo .
Swinavetiso eka swa mahungu ya rixaka .
Ku tlhela kuva ku hluvuka ka kahle eka xiyenge xa dyondzo loku nga riki ka mfumo ka dyondzo ya le henhla hinkwayo .
Matiko matsongo ya endlile swikombelo eAfrika Dzonga .
Hambileswi timendlele leti ti nyikiwaka vanhu , kambe hinkwerhu ha tinyungubyisa hi tona .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi ndzi hambana na xiboho lexi xa mafundza .
Xo sungula , vulanguteri a byi ringanelangi .
Leswi i swikombiso swingari swingani swa swikongomelo swa ndhawu .
Sweswi yeleyo i mhaka ya njhekanjhekisano .
Ndzetelo eka khoso leyi wu nga hetiwa hi ndzetelo wa siku na siku .
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku seketela leswi vuriweke eku sunguleni .
A swi na mhaka , hakunene hungu ra wena hi ri twile .
A ndzi voni sweswo swi ri miehleketo yo biha .
Vaaki-tiko va fanerile ku langutela ku cinca kukulu eka nawu lowuntshwa .
Nsirhelelo wa vanhu i xiphemu xa nkoka xa ku katsiwa ka ku olova na nsirhelelo eka makete wa vatirhi .
Eka nkarhi lowu nga hundza , hi ntumbuluko , vanhu a va tsakela ku ringanana loku ka ikhonomi leyikulu .
Lawo i masungulo .
Tekela leswi enhlokweni .
Xo hetelela , xiga xa vunharhu xi fambelana na ku endla swilo erivaleni na vutitshembi .
Hi nkarhi wa nhlengeletano
ku tekela enhlokweni swilaveko swa vaaki
Masiku yo hetelela ya ku heta mitirho leyi hi wahi ?
Ndza kaneta , hikokwalaho ka swivangelo swimbirhi .
Xipfuno eka mhaka leyi i xa xihatla swinene .
Swichudeni swi fanele swi tilulamisela ku nghenelela eka vanhu lava nga na vutivi .
Hi swona swi endlaka leswaku xi tlhela xi va xiletelo xa vanhu .
Sweswi va le ka nxungeto wa ku va va nyikiwa xigwevo xa rifu .
Xana ndzi lava ku cinca yini ?
Hakunene a swi tano , hi ku vona ka mina .
Hambiswiritano , leswi swi ni switandzhaku mayelana ni mhaka ya vutifumi bya rixaka .
Lexi hi xona xivangelo xo va ndzi seketela xiboho lexi kunguhatiwaka .
Nongonoko wo cincana eka swiyenge hinkwaswo swa miganga .
Hundzuko lowu nga kunguhatiwa a wu yi kule ku ringana .
A hi fanelanga ku pfumelela leswo hi ntiyiso .
Nhluvuko na vusirheleri swa hlangana swinene .
Switirhisiwa : Vumbiwa
Lexi a xi koteki , kumbe ku va na mongo .
Lexi i xihoxo xa nkoka eka ntwanano .
Mhaka ya nkoka ya vutihlanganisi bya mahanyelo ku katsa na xikolo i ku aka vutshembeki .
Ndzi pfumeleleni ndzi hetisa laha .
Xinawana xa Nawu wa Mpfuneto wa Mavuthu ta Matiko mambe .
Hlamusela matirhiselo ya switirho swo pima hi swona .
Ndzi vona lexi xi havumbirhi xi tivikana na ku koteka .
Ntirhisano lowukulu wa laveka eka mhaka leyi na wona .
Nkulo wa mali leyi nghenaka eka bindzu wu hangalasiwa eka swiyenge hinkwaswo .
Vonelo ra mina a ri endliwangi mayelana na timhaka leti :
A ndzi tshembi eka leswi kanetanaka na swona .
U mi nyikile xiviko xa leswi humeleleke .
Timaraka ti ta averiwa hi ndlela leyi :
Ku endlela ku pfuna eka nhluvukiso wa swisiwana ku fanele ku :
Hinkwaswo swi vula swo fana !
Hikokwalaho ndza khensa swinene .
Swihlawulekisi swa malongoloxelo lama nga ni xivumbeko xo karhi swi longoloxiwile .
Xexo i xikongomelo xa nhlayo ya mihundzuluxo ya hina .
Ntila wo sungula wu endleriwe wena .
Leswi swi vula leswaku swa ha ri hansi ka nkanelo .
Xi na swiphiqo , i xiphiqo .
Nkomiso wa mahungu ya mpimanyeto wa masipala mayelana na maendlelo yo vika na maendlelo ya mavikelo
Kambela leswaku i mani a nga na ntiyiso .
Swi tlhela swi sirhelela ku tirhisiwa ka switiviwa swa munhu yena nwinyi .
Ringanyeta tindlela TIMBIRHI leti u nga ololoxaka xiphiqo hi xihatla .
Ina eka switshunxo swo tisa ku rhula eka swiphiqo swa tinxaka hinkwato .
Xiyenge xa Vatirhela Mfumo Dyondzo na Ndzetelo .
Sweswo hakunenenene i xikongomelo xa ntwanano wa hina .
Mavonelo ya vona a ma fanelanga ku ka ma nga tekeriwi enhlokweni hi ndlela yihi na yihi .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku famba kahle hi vukheta laha .
Swo tala swinene eka ndhawu yaleyo ya pholisi ya vurimi .
Eka vanhu va Kapa Vupeladyambu hi ri : Ha khensa .
Vuleteri byi nyikiwe eka levhele ya le henhla ya vutshembheki na nkoka .
Leswi , hi mavonelo ya mina i matirhelo ya kahle kuya hi xiyimo xihi na xihi .
Languta ntsena mimbuyelo .
Loko u tilulamiserile kahle mayelana ni vumundzuku , u nge tshuki u fambe hi ndlela yo hoxeka .
Xexo i xiphemu lexi xi faneleke ku va xi nga rivariwi .
A ndzi ta tsakela ku sungula hi mhaka ya tipolitiki .
Hikokwalaho ndza ku vutisa loko ku ri leswaku kopi yi nga nyikiwa .
A ndzi ta tsakela njhe ku kombisa timhaka timbirhi kumbe tinharhu .
Leri i goza ro sungula eka ku tumbuluxa masungulo ya ntirho wa swa vuaki .
Endla leswaku swi va erivaleni leswaku loko vo kala va amukela nhlengeletano , va ta languteriwa ku nghenela nhlengeletano leyi .
Ku heleketiwa ka muxanisiwa wa n'wana wo ngungumerisiwa .
Tandza eka swiyenge hinkwaswo .
Xana hi ta tirhisa njhani xiyimo ?
Tirhana na timhaka ta matirhelo , vuhlanganisi na mafambiselo ta Hofisi .
Leyi i phurojeke yo sungula ya muxaka wa yona etikweni .
A ndzi ta tsakela ku kombisa mune wa tona .
Ndzi tshembha leswaku hi nga swi kota naswona hi nga endla swo tala .
Leswi a swi nge koteki ku teka nkarhi wo leha .
Hakunene , ku na ntirho wo tala ku endliwa .
Ndzi ehleketa leswaku ku humelerisiwile timhaka to hlayanyana .
Xisolo xi na xivangelo xo tivikana .
Hiswona ku tshikilela mhaka leyi nakambe madyambu lawa .
Hlamusela swikongomelo na kungu ra nghingiriko kutani u tlhela u nyika na swikombiso swo karhi leswi hanyaka .
Xiboho lexi nga tekiwa xa tiveka swinene .
Lexi xi na nkoka swinene naswona i tshalatshala leri lavekaka swinene .
Xana hi kwihi laha u tivaka leswaku lavanene va yaka kona ?
Hi fanele ku tirhana ni leswi kusuka exikarhi .
Hambiswiritano , u vula swona .
Mo ndzi vula marito ma nga ri mangani hi magoza lama landzelaka .
Lexi i xihoxo lexi hi nga fanelangiki ku xiendla .
Hi nkarhinyana wutsongo ndzi ta tsakela ku vula swilo swimbirhi .
A hi endlanga swo ringana eka xiyenge xexo .
A hi kombeli nchumu endzhaku ka ko tirha .
Naswona ntirho wolowo wu ya emahlweni wu endliwa hi holobyenkulu .
Xivangelo xihi kumbe xihi xo twala .
maqhinga ya mbulavurisano ku kota ku vulavurisana kahle na ku letela vuxokoxoko ku ya eka swifundza swa vavhoti
Hi fanele ku va ni xiyimo lexi nga ni vumbhoni bya ku nga hlayisekanga .
Xana ku na ku kaneta eka ndzinganyeto lowu ?
Tinhlayo eka xivumbeko xa swivilelo hi leti landzelaka :
Nxungeto lowu fambelanaka na leswi wu le hansi .
Hikokwalaho , nongonoko lowu wu laveka ngopfu .
Xiboho xexo xi ta va , hambiswiritano , xa nkoka swonghasi .
Hi seketela leswi tanihi hi n'wina .
Hi tlhela hi ala xiviko lexi hi mhaka ya leswi .
Ku tiyisiwa hi tinsimbhi a swi nge amukeriwi .
Hambiswiritano , lembe leri xiyimo xi hambanile .
Swa nonohwa ku kombisa ntsengo wa swona .
U nga tshami ntsena kwalaho hikuva entiyisweni a ku humeleli nchumu eka nkarhi lowu taka .
Xana hi vonelo ra wena ku vile yini swirhalanganyi leswikulu eka leswi ?
Ndzi ku khutaza swinene ku vhota hi ku seketela leswi .
Leswi swi vile hi ndlela leyi malembe lamo tala .
Ku tlhela ku se ku fikeleriwile ku humelela eka mikarhi leyi ya sweswi .
Mayelana na matikhomele , munhu yoloye u lava ku tinghenisa eka matikhomele :
Hi ku katsakanya , ku na mikongomelo leyi fanaka eka swiviko leswi vuriweke laha henhla :
Sweswo swi vile endlelo ra mimfumo .
A hi fanelangi ku endla tano .
Ku nyikiwa ka xitirhisiwa xo sirheleleka na ku fikeleleka hi ku olova ku va xi tirhisiwa hi mani na mani .
Xo sungula , mhaka ya mphakelo wa matimba .
Wena u ta xi lava .
Hinkwaswo swi sungula hi ntirho .
Sweswi sayense yi tumbuluxile vuxaka xikarhi ka matirhisele ya hina ya gezi na ku cinca ka maxelo .
Mimpimo leyi yi ta tivisiwa ku nga ri khale .
A hi fanelanga ku salela endzhaku eka leswi .
Ndzi ehleketa leswaku hi le ku fambeni hi ndlela yo lulama .
Ku na swiphiqo swo tala swo hambanahambana swa mavabyi ya miehleketo leswi nga na swikombiso swo hambanahambana .
Hi ntiyiso a hi ri emahlweni ka nkarhi .
Tifeme ta hina a ti le ku kuleni naswona tifeme tintshwa a ti le ku endliweni .
Ndzi pfumelelana na vona hi ku hetiseka .
Hikokwalaho hi ta ya emahlweni hi seketela xiringanyeto lexi .
Hikokwalaho , ndzi twa xiviko lexi xi ri xa nkoka swinene .
A yi cincanga .
Swi mayelana na ntshuxeko wo fambafamba .
A ndzi nga ta , naswona a ndzi nga swi koti ku tshunxa njhekanjhekisano lowu .
U humelerise mhaka ya nawu wo tivonela .
Vaaki va rhambiwa ku nyika mavonelo eka no pfuxeta xiviko .
A ndzi na nchumu xo xi vula mayelana na vundzeni bya kona .
Xitshunxo xo hetelela
Sweswo hakunene hi leswi a ndza ha lava ku swi ringanyeta .
Ndzi ta langutana na swona .
Vadyondzi va basisa swikolo leswi swi nga eka wadi ya vona .
Mavandla lawa ya katsa :
Ndza tshemba leswaku hi ta twiwa .
Xana hi na yini xo komba ?
Ntirho wa hina i ku dyondza ndlela yo tlherisela endlelo endzhaku .
Eka mhaka yaleyo a ndzi nga veki xivutiso xa mina .
Xana vito ra nambu ri huma kwihi ke ?
Layisense yo chayela leyi faneleke na ku amukela ku fambafamba swa laveka .
Hi pfumelelana na vuxiyaxiya byo tala bya munyiki wa mahungu .
Leswi swi fanele ku yisiwa eka :
Ku cinciwa swa laveka eka ndhawu leyi ya nawu .
A hi va xiyenge xa tidyondzo .
Ndzi navelela varhumiwa vo hlawuleka ku tshama lokunene laha tikweni ra hina .
Hlamusela khonsepe ya " matirhele yo vuyerisa " mayelana na rhexiyo ya ku humesa -ku nghenisa
Hi dinga n'wangulano naswona hi lava n'wangulano lowu .
Tibonasi to hlawuleka tihakeriwa lembe na lembe .
Sisiteme ya hina ya swa timali yi tiyile na ku lawuriwa kahle .
Laha hi fanele hi tekela enhlokweni mitila minharhu .
Leswi swi ta hundzula tshamelo na xiyimo xa vavasati .
Ku vhota swi ta endliwa ninhlikanhi mundzuku .
A ndzi ta rhandza ku tlakusa tindhawu tinharhu .
Leswi va tivaka swona hileswaku misinya :
A hi ntirho wa hina ku lavisisa .
Kambe mhaka ya nkoka ku tlula hinkwato laha namuntlha i ku endla swilo erivaleni .
Ku hoyozela ka mina nakambe naswona inkomu swinene .
Ndzi seketela swi helela xilaveko xa ku khumbana na matiko lama nga riki swirho swa Nhlangano .
Hi seketela leswi u swi vuleke .
Ku languta eka ku hlayisa nkarhi wo dyondzisa ku suka eka ku nghenelela ka le handle .
Xiyimo xi tikile swinene .
Mimbuyelo ku fika sweswi wu vile lowunene swinene .
Va tirha mitirho ya vona ehansi ka matshamelo lamo tika swinene .
Leswi swi katsa naswona ku tshunxiwa ka xihatla ka vakhomiwa va swa tipolitiki .
Hi ku gimeta , xana vutihlamuleri bya vahlayisi va ndzhaka byi katsa yini ?
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi ala maendlelo lawa ya xihatla namuntlha .
Leyi hi yona ndlela yo sungula ku va hi languta vanhu eka matirhiselo ya timali .
Ku nga va hi ku tinyiketela kumbe swi boha emasunguleni ( xikombiso , xileriso xa khoto leswaku mavandla ya ya eka mulamuri ku ntshuxa nkanetano ) , kambe i ndlela yo tinyiketela leyi nga na mbuyelo na ku yisa emahlweni .
Ku rhula a swi ntsena hi mayelana na ku miyetiwa ka swibamu - ku rhula nongoti wo anamanyana .
Timhaka ta nkoka hi leti landzelaka :
Xikongomelo xo sungula i ku olovisa milawu .
Eka dyondzo leyi u ta :
Xavumbirhi , swo tala swi vuriwile mayelana na sisiteme yo vhota .
Ntlawa wa mina wu seketela xiyimo lexi .
Hi langutisa eka vuhlanganisi exikarhi ka mavandla mambirhi .
Xiboho xi kona , kutani se xi fanele ku tirhisiwa .
Leswi hi swi lavaka i ntwanano wa misava hinkwayo wo angarhela .
Swi vula emasunguleni ya sexini .
Hi lava nhlamulo eka swiphiqo swa sweswi !
Switandzhaku eka ku hambana
Hi fanele ku ya emahlweni hi endla mhaka hi lexi .
Kutani , ku na ku hambana eka hinkwaswo swoleswo .
Hi fanele ku herisa vusweti emisaveni .
Endlelo ro twananisa ri faneleke ku va kona .
Khombo ra kona ku na mpfumalo swinene wa mbuyelo wo tiya .
Eka nkarhi wo leha , hi fanele ku vona leswaku ku cinca ko tlula mpimo eka minxavo ya swakudya ka lawuriwa .
Longoloxa tipholisi ta nkoka na maendlelo ya nhlangano .
Ndzi tsakela ku mi hoyozela no mi tlangela eka ku tinyiketela na ku tiyimisela ka n'wina .
Xi vulavula ni lava va yimelaka vanhu .
Ku hlangana ka ku sungula ku lwisana na vugevenga swi fanele swi amukeriwa .
Ndzi mi navelela minkanerisano yo humelela .
Ndza tivutisa loko Palamente yi ta ndzi pfumelela kuva wo angarhela .
Lexi a xi olovi .
Hikokwalaho ndzi seketela hi mbilu hinkwayo nsinya wa ku herisa .
Hi ntiyiso mavandla yo tleketla vanhu hi swihahampfhuka a ya kumangi engetelo eka nkarhi lowu .
Madzolonga ya bihile swinene .
Mitirho yo tala , yaleyo hi yona pholisi ya vaaki ya kahle ku tlula hinkwayo , hi ku angarhela .
Phela hi mutirhisani lonkulu wa xifundza .
A hi languteni mhaka ya ntirhiseko .
Ndza swi tiva leswaku ku ni mikunguhato mayelana ni leswi .
Ku nga hlayiwa yini ?
Mikanerisano ya Nhlangano wa Bindzu ra Misava
A hi vulavuli hi xin'wana xa le ka nkarhi lowu nga hundza .
Sweswo swi vile hinkwaswo eka mitsakelo ya mabindzu lama ntshuxekeke .
Hi ta fika hikuva hi le ndleleni leyi nga yona .
I mixo lowunene , wa amukeriwa .
Xiletelo lexi xa nkarhi hinkwawo i goza ra nkoka ro ya eka ku endla leswi .
Swirho swi tiva maendlelo .
Ku va xivulavuri xo hetiseka u fanele ku tiva hi ndlela leyi u nga ta vulavula hi yona .
A ndzi ta tsakela ku tshembeka eka mhaka leyi .
Ku fana no olovisa ;
Hikokwalaho ndzi lava ku nyika muteki wa mahungu nseketelo wa mina wo ka wu nga kanakanisi .
Se hi fanele ku tlhelela eku tirheni hi xihatla .
Ku tiyisela ku nghenelela eka xivandla lexi a swi amukeleki .
A va swi tsakeli ku suka hikuva va kumeka va ri kusuhi na laha va tirhaka kona .
Ku cincacinca na ku angula eka swilaveko swa nhluvukiso swa rixaka .
Ntlawa wa hina wu andlarile ku cinca ko hlayanyana eka tlhelo leri .
Nxavo wa tibanana
Swi sasekile swinene .
Naswona loko ntiyiso wolowo wu cinca , kutani hi fanele ku cinca manghenelo .
Hakunene hi fanele ku amukela endlelo ra vanhu hinkwavo .
Xi na xikongomelo .
Ha swi tiva leswaku swi njhani ku va eka nxaxamelo wo rindzela tiyindlu .
Ndzi tshembha leswaku hi fikelerile xikongomelo lexi .
Naswona , eku heteleleni , u kumile leswaku u hundzisile mpimo wa vundzeni .
Hikokwalaho , ndzi ta kucetela xitsundzuxo loko mi ri karhi mi vhotela mhaka leyi .
I yini sayizi ya ntiyiso ya G ?
Swiyenge swa mahlanganiselo :
A ndzi ni ku kanakana ku n'wi bumabumela eka wena .
Ku hava loyi a nga tsandzekaka ku vona leswi nga fikeleriwa .
Swi fanele ku lemukiwa leswaku ku hava ku ya emahlweni hi koxe eka tinxaka to thwasela .
Hi nga ka hi nga nyika nseketelo wa hina eka swivangelo leswi .
Nyika mintirho MIMBIRHI ya xin'wana na xin'wana xa leswi landzelaka :
Ha ku lava , ha ku navela naswona ha mi khensa .
Vinyi va misava i swifumi swa vanhu va Valungu .
U nga fambi .
Swimakiwa leswi i :
Ntlhontlho lowu wu khumbha misava hinkwayo .
A ku fanelangi ku va na ku hambana ka mavonelo eka leswi .
Tanihi laha hi tivaka hakona , matiko yo tala ya hluvukile ngopfu .
Tirhisa khodi ya nxaxamelo leyi hlamuseriweke .
Ku tlula malembe mambirhi :
Tirhijini ta swa mbango ta misava hinkwayo : nhlamuselo yo angarhela ya tirhijini to hambanahambana
Ku seketeriwa nhlanganiso .
Hi hina lava .
Ndzi ta tsakela ku heta hi ku mi khensa hinkwerhu ka n'wina .
Ndzo lava ku boxa timhaka to hlayanyana ta ntiyiso .
Miako ya hina ya swifambo yina ntirho wa nkoka ku wu endla mayelana na leswi .
Naswona , hi swo sweswo , leswi swi fanele ku va swa xisayense .
Eka ntirho lowu , u fanele ku tirha swinene kuva ni bindzu leri humelelaka .
Xexo i xilaveko xa masungulo xa ikhonomi ya makete .
Eka leswi kanetanaka na swona , hi swi teka tanihi mhaka leyikulu swinene .
Swiletelo swa Xifundzankulu
Yaleyo i ndlela yoxe ya ku fikelela xitshunxo xa tipolotiki lexi nga ta heta nkarhi wo leha .
Hi na kungu .
I yini ntiyiso ?
Xiviko xa nkarhinyana i nchumu wa manghenelo lawa .
Lexi i xiyimo lexi nga akiwaka ku ya eka xiyimo xo pfumala swipimelo .
Leswi swi hlangana swi va ndzhwalo lowukulu eka vanhu .
Dorobankulu ri ni pholisi ya xiyimo xa le hansi swinene .
Thoni na rijisitara swa papila swi fanele ku va swa mafundza .
Nkul Xipikara , Swirho swa Vachaviseki , Swirho swa Vateki va mahungu , Vamanana na Vatatana :
Vusiku byi tshinerile , naswona hi lahlekile .
Hi lava ku tirha eka vutleketli bya le matini na byona .
Ku susiwa ka xitiviso sweswo swa hi pfumelela ku endla tano .
Nyika swivangelo SWIMBIRHI kuri hikokwalaho ka yini ku ngari xiringanyeto xo koteka .
Kuna swivangelo swo hlaya eka ku langutela ka hina .
Leswi swi fanele ku nghenisa xiavi eka ndlela yintshwa yo kula .
Ka ha sele swo tala ku endliwa endhawini leyi .
Leswi swi yimela ku humelela ku kulukumba eka nsirhelelo wa swihari .
Swi vulavula hi xiviri xa nhluvukiso wa miehleketo eka mfumo .
Eku heteleleni , i vutihlamuleri bya vona vinyi .
Hi seketela lexi na xona .
Ndza tshemba se ndzi basisile xiyimo .
Ku nga ri laha .
Sweswo swi ta hi khomisa tingana .
Ndzi endle xihoxo .
Ha tshemba leswaku xikongomelo lexi xi ta fikeleriwa hi Dzivamusoko lembe leri .
A ndzi naveli hi ndlela yihi kumbe yihi ku ahlula .
Mpimo wa nghingiriko wa ikhonomi i maendlelo yo phasana swinene .
Vona na miganga ya vona va na swotala ku swi endla eku akeni rixaka leri rintshwa .
A swi tano hi ntiyiso .
Ntlawa wa milawu .
I swo tala eka mbuyelo .
Milawu leyi landzelaka yi ta letela nhluvukiso wa rimba ro tano :
Xiyimo xa matsalwa
Hi fanele ku ehleketa na hi leswo .
Lexi xi tirhana na swiyenge hinkwaswo swa Mfumo .
Mi nge , hambiswiritano , ndzi vulavula hi timhaka timbirhi to karhi .
Tikhomphyuta leti ti ta tirhisiwa hi vanhu lava landzelaka :
Leswi swi vangile ku hangalasiwa hi ndlela yo ka yi nga ringani ka vatirhi vo seketela .
Loko ndzi ri karhi ndzi gimeta nhlengeletano leyi , mi nge ndzi katsakanya timhakankulu leti .
Ku hlayisa tifanelo ta ximunhu a swi olovi ku fika kwalaho .
Hi fanele ku aka tisisiteme leti hlayisekeke .
Khomelela eka milawu na maendlelo ya vuhlayiseki lama fambelanaka na ndhawu ya le ntirhweni .
Sweswi , leswi hi swi vulaka swi fanele ku twiwa .
Swinavetiso se swi vekeriwile .
Hikokwalaho , lexi hi xona xivangelo xa ku cinca .
Ti lava xivangelo na munhu / vanhu lava nga na xikongomelo lexi nga erivaleni lexi va lavaka ku xi fikelela .
Hi ta ya emahlweni hi teka magoza eka mhaka leyi .
Leswo swi siyiwile .
A hi fanele ku kombisa leswaku hi xixima nsinya wa vutsongo .
U tlhelela eku sunguleni .
Mpfuno wa swa ikhonomi wu nga nyikiwa .
Hambiswiritano , ku hava minsusumeto leyi nyikiweke mayelana na leswi .
Leswi a swi vonaki swi ri xitshunxo lexi nga xona eka mina .
Hofisi ya Holobyenkulu
Naswona xirhami xexo xi lava ku hundzuka ntungu .
Kambe magoza lawa ya lava ku hlanganisiwa .
Swiyimo hi nkarhi .
Hambiswiritano , swi ta kayivela .
Hinkwerhu ha tiva leswi a nga tinyiketela swona . .  .
Swi nga va swa nkoka eka xiyenge lexi taka .
Hambiswiritano , ehenhla ka hinkwaswo , hi tshemba leswaku ku ve na ku antswa .
Ku cinciwa ka hayidirojini swi lava eneji ya mpimo lowukulu swinene .
Pfuna hi mafambiselo ya marungula .
Hi laha swi faneleke i swa nkoka eka vurhangeri bya xifundzankulu ku tiva migingiriko ya vona .
Xana swi ta teka nkarhi wo leha ku
Xana hakunene hi tiva leswaku nhlamulo ya sweswo i yini ?
Xiviko i xo hlawuleka , naswona ndza xi seketela .
Va nyika vurhangeri bya kahle bya lava nga langutelaka eka hinkwavo .
Nakambe , ha khensa ku hi amukela nakambe ekaya ra hina .
Sweswi eka xiyenge xa swa vanhu .
Ndzi nga nyika xikombiso xin'wana nakambe .
Eka vandyangu na vanghana , moya wa yena a wu etlele hi ku rhula .
Hikokwalaho u ta va na nkarhi wo tala .
A swi fanele ku va erivaleni leswaku ku vuriwa yini hi leswi .
Na mina ndzi tshembha leswaku rito ko va rito njhe .
Ku avelana ku kula i mhaka ya ku humelela swinene na miganga yo ringanana swinene .
Se sweswi i nkarhi wo teka ndlela yo hambana .
Ndza mi khensa kuva mi landzelerile xivono xa vaaki eku hlanganisiweni ka mbango .
Sweswi mihlangano yi twananile hi ndlela leyi landzelaka :
Swi ta hetelela eka ntwanano wo ya emahlweni na phurojeke , kumbe swi nga ha kumeka leswaku hi ntiyiso phurojeke a yi koteki naswona a yi fanelangi ku endliwa .
Ndzi navela ku vuyisa muteki wa mahungu eka ntirho wa yena wa mpfumawulo .
Kambe hi ku engetela hi lava swiboho swa xipolotiki .
Hi tsakela laha ku engeta mahungu yo huma eka nhlengeletano :
MALI LEYI NGA TIRHISIWA
Ndzi ehleketa leswaku yeleyo i mhaka ya nkoka swinene .
Xi fanele ku hundzuluxiwa .
Loku i ku hambana exikarhi ka maendlelo lamambirhi .
Swi nga va swinharhu
Hi fanele ku lulamisa leswi hi xihatla lexikulu swinene .
Ku nghenisa khodi swi nga va hi tindlela to tala .
Pfunetile hi ku endla tipulani to lawula nkayakayo hi swikolo ;
Ndzi tshemba leswaku xikimi lexi xa vufambisi xi nga tirhiseka .
Ndzimana ya marito a yi siyi handle tindzimana to rungula hi nomo kumbe ta vukhongeri .
Vanhu votala a va tivi ngopfu hi mhaka ya vutsoniwa .
Vatirhi va Huvo
Leswi swi nga katsa ku kumiwa ka swikili swintshwa , na ku pfuxetiwa ka mitirho leya khale .
Ntsengo wu yisiwile ku va wu suriwa .
Ku ya emahlweni ku ve kona kambe swi tele leswi swa ha saleke ku va swi endliwa .
Xiphiqo xa vuhlayiselo i maendlelo ya kona .
Ndza tshemba swa fana eka tiko rin'wana na rin'wana .
A ndzi ta tsaka ku kanela xexo hi vuenti .
Hinkwerhu hi pfumelelana leswaku mhaka leyi yi lava xidemokirasi .
Hi fanele ku lemuka leswaku ku vekiwa ka swikumiwa swa hanya .
A ndzi tsake ngopfu hi nhlamulo ya wena .
A swi tirhi .
Milandzu yo tala leyi nga mangariwa i :
Hi le ka xiyimo xa kahle kuva hi ri na ntokoto wa malembe-khume lama hundzeke ku dyondza eka swona .
Ku khensa muxaka wa xiphiqo mo ndzi pfumeleleni ndzi kombisa :
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi jekajekisana hi mhaka leyi nakambe namuntlha .
Etikweni ra ka hina xiyimo xi bihile swinene .
Handle ka sweswo , a hi nga swi koti ku hlangana na vona .
Ndzi ehleketa ku ri swi kahle ku va ni ku kanakana mayelana ni sweswo .
Na vona va swi lemukile leswaku u tikile .
I ntirho wa hina ku tekela mhaka leyi enhlokweni .
Sweswo swa hambana .
Ku nghenelela ka miganga i mhaka yo tika swinene .
Ku cinca ka Maxelo eka vundzeni bya Nhluvukiso wa ku heta nkarhi wo leha
A hi kumeni dyondzo eka leswi .
Humesela ehandle vinyi va le ndzeni na le handle .
Ndzetelo wa vatirhi
Ntlhontlho i ku fikelela ndzinganano lowunene .
Ndzi seketela tindlela leti hi ku hetiseka .
Misava ya hina a yi nga ha pfuki yi fanile nakambe .
Ndzi ta amukela ntsena timhaka ta mafambisele .
Leswi swi nga endliwa , kambe swi le rivaleni leswaku swi ta teka nkarhi .
I mhaka ya xihundla .
Mi nge ndzi nyika xikombiso xa tiko ra ka hina .
Xikongomelonkulu xa xiviko i xa mfularhelo hi nkhaqato .
A hi kanerisaneni hi xona .
A ndzi ta tsakela ku vutisa ku i incini swikongomelo leswi nga kona hakunene .
Ku hava tindlela to hlawuleka leti vekiweke .
Hi tshemba ku tlhela hi ku vona nakambe nkarhi lowu taka - ha tshemba u ta va u ri na xipano xa wena mi karhi mi nghenelela .
Ndzi ehleketa leswaku leyi ku ta ku ri ndlela ya vuswikoti ku ya emahlweni .
Sweswo swi nga huma eka swihlovo swo hambanahambana .
Vufambisi byi nghenelela eku tekeni ka swiboho .
Swiviko hinkwaswo swi kombisa leswaku ku ni xiphiqo lexikulu .
Ndzi kholwa leswaku i xiboho xa le rivaleni ku suka eka njhekanjhekisano wa hina .
Yimani ndzi swi kombisa :
Ku hatlisisa swilo i ku cinca ka rivilo mayelana na nkarhi .
Xo hetelela , a ndzi ta tsakela ku ku tivisa hi leswi landzelaka .
Leswo swa twisiseka swinene .
Hi fanele ku endla leswaku ku tiboha loku ka landzeleriwa .
A kuri mfikelelo eka goza ra swa vululami .
A hi mhaka yo fambelanisa tisisiteme to xupula .
Kutani ku na timhaka ta swa swihlahla na ku phasa tihlampfi .
Hi fanele hi tlakusa vutivi na masungulo ya swikili swa vuthu ra vatirhi ra hina .
Kuna swivangelo swinharhu swa leswi .
I ndhawu ya nkoka leyi nga taka yi nga hundziwi .
A swi ri ngopfu xikoweto xa tipolitiki .
Hikokwalaho ndzi ta bumabumela leswaku hi amukela cinco lowu wa nomo .
Leyi i ndhawu ya kahle .
Tafula ra mpimanyeto xik .
A ku fanele ku tlhela ku katsiwa na marito yo karhi mayelana ni mhaka leyi .
A ndzi lavi ku nghena eka leswi ku ya emahlweni namuntlha .
Entiyisweni , i vutihlamuleri bya hina ku hatlisisa ku kula eka swiyenge leswi .
Ndzi tshemba leswaku hi ta kota ku fambisa sweswo swi ya emahlweni .
Swisolo swa hina swi pfunile ku tisa ku cinca .
Ntirho hinkwawo wu fanele ku nyikiwa siku .
Ndza n'wi hoyozela .
Hikwalaho ka sweswo , hi lava magoza mantshwa .
Vateki va mahungu hinkwavo va rhambiwa ku va kona eka ntirho wo amukela .
Ku engetela , va nga tirha eka leswi landzelaka :
Ndza swi tiva sathana wa hanya .
Na mina ndzi khumbekile hi timhaka leti .
A hi fanelanga ku ya ekule swinene .
Walowo i ntirho lowu hi hlawuleriweke wona .
Leswi swi fanele ku voniwa tanihi xihumelelo xintshwa xo karhata .
Laha hansi ku na nxaxamelo wa vanhu lava ngheneleke tinhlengeletano kufikela namuntlha :
Kumbexana hi ta fanele ku chava mbuyelo .
Kambe mali yinene yi kwihi ke ?
Leyi i mhaka leyi hi faneleke ku sungula eka yona .
Swi endliwa hi vito ra mutirhisi .
Mhaka ya vumbirhi yi khumba xiyimo xa vavasati .
Xivono xa mfumo wa xifundzankulu xa hina i ku aka Kaya ra Hinkwerhu .
Ndza tshemba leswaku mhaka yaleyo yi nga lulamisiwa .
I swa nkoka leswaku mpfumelelano wo tsariwa wu va wu ri kona .
Ku nghenelela ka n'wina eka swiyimo swo tano ku nga va ka ntikelo swinene .
Sweswi hi le ku vulavuleni hi ntirhisano na vukondleteri .
Kwalaho hi laha ku nga ni ntshembo swinene exikarhi ka vaaki .
Leswi a swi ri tano naswona swi le rivaleni swinene .
Xi tele
Leswi swi ta engetela malawulele yo anama lama nga ta yisa eka ntshembho lowukulu .
Leswi swi vula leswaku , hilaha Puresidente a nga vula hakona , ku engetela ku tirha hi matimba , hi ku hatlisa na hi ndlela ya vutlhari .
A ku vanga na mikanerisano eka nhlengeletano leyi .
Ndzi mi navelela leswinene eka minkanerisano ya n'wina .
nomboro ya swivilelo
Hi seketela murhumiwa eka timhaka tinharhu ta nkoka .
Ematshan'wini , hi fanele hi vekisa ka ntirhisano wo toloveleka .
SWI KAHLE EKA WENA
Swikongomelo a swi fanelanga ku nonoha ngopfu handle ka swona u nga hela matimba u tshika .
ehansi ka swinharhu
Ku suka eka mavonelo ya hina hiloko swi sungurile .
Hi ku komisa , xi le ka mpimo wa vuswikoti bya hina .
Maavelo ya ntirho
Xana yi ta tirhisiwa hi ndlela yihi ?
A hi kanetani na nsinya lowu .
Hi languta emahlweni eka mihluvukiso ya nkarhi lowu taka .
A yi endlanga nchumu .
Ku twisisa minongoti :
Leswi u swi kombelaka a swi koteki hakunene ?
Hi fanele ku yimela ntshuxeko wa ripfumelo .
Tlhela u landzelerisa hi ku nghenelela laha swi lavekaka .
Ndzi vutisile .
Hi ni xikombiso xa kahle xa leswi laha .
Pholisi ya swa vurimi yo tiveka yi fanele ku olova ku tlula sweswi .
A swo va ntsena mhaka ya ndzinganano .
Muxaka wa yindlu
Vona a va nga ta tirhisana .
Hi fanele ku nyika mpfumelelo wa hina na le ka leswi .
Xiave xa n'wina eka ku vona matirhisele ya matshalatshala lama ka amukeriwa .
Ndzi lava leswaku hi va erivaleni hi leswi .
Hi leti timhaka ta nkoka letitsongo leti faneleke ku tekeriwa enhlokweni .
Kutani hi fanele ku kumiwa hi ri na nandzu .
Vamanana na vatatana , lowu i ntlakuso wo tsongahala swinene ngopfu .
A va pfumeleriwangi ku vhotela ku va ni misava .
Ndza swi vona leswaku hikokwalaho ka yini .
Ndzi seketela ndzhundzhuluxo lowu .
Hikwalaho hi vulavulaka hi hinkwaswo leswi tirhisekaka .
Ku vevukisa tihlengeletano swi lava vutshila byo khutaza ku teka xiave ka xiyimo xa le henhla .
Rhijisitara ra lava va nga kona eka tinhlengeletano ta vavhoti kumbe to hlawuleka
Tanihi hinkwaswo swi ta humelela eka :
Eka sweswo , a ku nga vi xitirhisiwa xo hetiseka loko mpimanyeto lowu lavekaka wu nga koteki .
Hi kombela matiko ya tinxakaxaka ku n'wi nyika nseketelo wa vona wo hetiseka .
Swikweleti swa vatirhisi swi khumba timasipala hinkwato etikweni hinkwaro .
Ku teka xiave hi ku tirhisana
Kumbe hi ndlela yihi na yihi a swi va ngi tano ku fika sweswi .
Kambe i incini hi nga eku xi endleni ke ?
Hikokwalaho , a ndzi kanakani ku va ndzi endla ku cinca loku .
Ndzi tsakela paluxa swivumbi swinharhu swa timhaka ta ntiyiso .
Swi le ka hina ku lawula sisiteme ya kona .
Xirho xa Komiti ya Huvo yo endla Milawu ya Misava .
Xana hi kwihi u talaka ku endla swa wena swa ku xava ?
Ndzi lava ku twisisa kahle sweswo .
Endla ndzavisiso wa leswi khumbaka vanhu kumbe mbango .
Hi ndlela yo fana , munhu a nga vula leswaku hi na Tinxaka Timbirhi ta Vutihlanganisi .
Hi va tshembisile leswaku hi ta languta xiphiqo lexi hi xihatla .
Swi tlhela swi va ndzhwalo wo tika .
A hi fanelanga ku yimela leswi nakambe .
Tigiredi ta lembe ro karhi .
Xivutiso xa mina xo sungula xi hlamuriwile .
Hi swi endlile hi ndlela yo humelela nkarhi hinkwawo lowu nga hundza .
Ndzi fanele ndzi teka nkarhi ku chavelela hinkwavo lava khumbekaka .
Holobyenkulu a nga si andlala xiviko .
Tirhisa leswi landzelaka eka vundzeni na tikhonsepe hinkwato leti faneleke !
Rhekhoda marungula eka ntirho lowu endliweke eka fayili .
Namuntlha tanihileswi hi swi tivaka , ku se ku ri ni nkombo .
Ha tshemba hi ntiyiso leswaku leswi i nxaniso .
Palamente yi hlawuriwa hi vanhu ku va yimela no tirha tanihi rito ra vona .
Ndzi ta tsakela ku hlamusela ku khensa ka mina swinene eka vona .
Ku vulavuriwile hi ku kambisisiwa ka Phepha ro Basa ro kambela swihundla swa mitirho ya mfumo .
Hi nga ka hi nga amukela hi ku koteka ndlela leyi ya matirhelo .
Ndzi vula kuri leswaku sweswo swi khumba yini kahlekahle ?
Leswi se swi le ku humeleleni nakona swi ya hundza eka tilevhele timbirhi :
Lowu i ntirho wa theme leyi landzelaka ya palamente .
Ku na matiko lama eka wona tinhlayo ti nga ehenhla .
Ndzi tirhisa rito ro aka hi ndlela ya kahle .
Ku fika sweswi , lexi a hi xilaveko , ko va ku hlawula ka swifundzankulu .
Ndzi na xiphiqo na tindzimana timbirhi ta xiboho , hambiswiritano .
Ndzi ringanyeta leswaku hi cinca sisiteme leyi .
Eka xiyenge lexi kuna swivutiso swimbirhi .
Mitirho leyi i :
U ndzi tive nkarhi wo leha .
Ndzi tshemba swinene leswaku xiyimo lexi xi nga lulamiseka .
Ndzi va nkhensa hi mbilu hinkwayo ku va va pfumerile ku teka riendzo leri .
Hambiswiritano , ndzi kholwa leswaku xiviko lexi xi yimela ku ya emahlweni ka nkoka .
Milawu ya muganga i xitirho xa nkoka laha .
U va na siku lerinene naswona u ndzi rhumela mbuyelo wa asayimente ya wena .
Hi ri e-e eka mixaka hinkwayo ya vunghwavava .
Leswi a swi kali swi vuriwa hi ku ya hi hina .
Muxaka wa manyikelo ya mali eka leswo tala , wu ta katsa :
Hlamusela leswi khwaliti ya le henhla yo dyondzisa no dyondza yi vulaka swona .
Hi lava xiyenge xa purayivhete xo tiya .
I swa nkoka swinene leswaku leswi swi lulamisiwa kahle .
ku kurisiwa ka Vaaki
Mhaka ya mina ya vumbirhi i ku , hikwalaho ka yini ku ri hava kungu ra maqhinga ?
lawula nhluvukiso
K - Koteka
Ndzavisiso wo ringetela eka xifundzankulu wu le kusuhi no hela .
Lexo sungula xi fambelana na vusirheleri bya mitlawa leyitsongo .
Hlamusela leswi xivumbi xin'wana na xin'wana eka nhlayo leyi xi vulaka swona .
E-e , Holobyenkulu a nga nyikanga mpfumelelo eka matirhiselo ma mali .
Matimba ya swa ikhonomi eka Vantima lawa ya simekiweke hi ku angarhela i masungulo eka nhluvuko na nhluvukiso wa ikhonomi .
I incini swiyimo swa vaaki swa vatirhi ?
Sweswi ntirho wo tika wa sungula .
Kambe ndzi pfumeleli laha ndzi sunguleke .
Hlamusela matimu ya vuhlanganisi bya vumaketi .
Ku kwetlembetana hinkwako loku ka tipolitiki ku pfuna ntsena ku heta vanhu matimba .
Hambiswiritano , ku na ku humelela ka nkoka swinene ni Chati ya Vukorhokeri bya swa Nawu .
Leswi lavekaka eka nkarhi wa sweswi i vunene .
Swa antswa .
Ndzi kombela u landzelela milawu .
Ndlandlamuxo wa ndzavisiso
Swi fanele ku lemukiwa leswaku ndhurho wu le henhla swinene .
Na swona swi bihile ku fana na le ka mhaka leyi .
I mhaka leyi khumbaka vo tala va hina .
mbango na vanhu
Ku bohiwile leswaku .  .  .
Hi ta tirha hi ku landza swibumabumelo swa tikhomixini .
Hi fanele ku veka leswi emiehleketweni swinene .
Hambiswiritano , mintlhontlho yo tika ya hari kona .
Ndzi tlhela ndzi khensa nkoka wa njhekanjhekisano lowu .
Hambiswiritano , ntiyiso wa kona wu nga va lowu tikaka swinene .
Hambiswiritano , ku tiyiseleka , ku kula swi fanele ku avelana .
Xo hetelela , hi fanele ku tlhantlha nkandzingano lowu swi helela .
Xana ndzi nga vhota njhani hi ndlela leyi nga yimiki na xiletelo ?
Ntwanano lowu mpimo wo ka wu nga fikeleriwanga hi lowu ndzi nga kotaka ku wu seketela .
Hi dinga xivono xa ikhonomi ya makete .
Hi fanele ku vekisa eka pholisi ya swa vurimi ya hinkwavo .
Lexi swi le rivaleni a xi amukeleki .
Hambiswiritano , ndzi fanele ku tlhela ndzi khensa Vadyondzi va hina .
Hikokwalaho , kungu ra hina ri le rivaleni emhakeni leyi .
A ndzi fanele ndzi swi vula swoleswo .
Tatana wa yena u nghenile ekamareni .
Swiboho swo hambanahambana swi tava kona emakete hi tindlela ta tifandisi .
Hi nkarhi lowu hi fanele ku ehleketa swinene no vutisa xivutiso .
Swiphiqo swi fanele ku vekiwa hi tindlela to hambana , xikombiso , xiphiqo xo Cinca :
Siku r:o kambela
Sweswo swi ariwile .
Hi tiva leswaku nkarhi wun'wana u tirha ehansi ka swipimelo swo tika .
Kunene hi lava mhaka yo vuyerisa .
Ndzi ni timbhoni leti nga swirho swa komiti yaleyo .
U nga swi ehleketa xana
U nga tlhela u ndzi bela riqingho .
Va kombisile nseketelo lowukulu eka milawu leyi tumbuluxiweke eka Tsalwa ra Timfanelo ra Minhlangano ya Matiko .
Hi vile hi endlile masungulo yo tirhisa leswi .
Vulawuri byi nyikiwile
Sweswo swi le rivaleni xi hlamuseriwile eka xileriso xa mafundza .
I vutomi bya mabindzu ya tinxakaxaka na ikhonomi .
Xana hi le ku endleni ka ku humelela lokukulu ke ?
Vito ra xivandla
Swipimelo leswi swi komisiwile hi ndlela leyi :
Eka swiyimo swo tano , yi lerisa leswaku apili yi twiwa hi khoto leyi heleleke .
Leswi i ku pfumelela :
Hi ku angarhela , nseketelo wa timali wu ta va wa minongonoko ya swa vutshila .
Hilaha ndzi nga vula hakona , swa boha leswaku hi ta dinga ku tinyiketela ka xipolitiki .
Nawu wa nhluvukiso na vafambisi .
Xiviko lexi i xiwelo lexi solekaka eka nawu lowu .
Bangi ya le Xikarhi na yona yi na vutihlamuleri byo kambela tibangi .
Swi ta ya emahlweni madyambu hinkwawo .
Naswona ndzi tshembha leswaku leswi hi swona swi humeleleke .
Avela ntlawa wun'wana na wun'wana hi xin'wana xa swivutiso ku swi hlamula .
Sweswo a swi amukeleki , sweswo a swi tivikani .
Swipfuno swa timali na swona swa laveka .
Sweswo hakunene i mhaka ya makete lowu nga wexe .
U nga ringeti ku hlaya papila hinkwaro ra swivutiso .
Leswi swo ka swi nga amukeleki , kutani hi fanele ku lwa na swona .
Sagwadi ri endleriwe ku tisa swilo swintshwa na ntshamiseko eka tindhawu ta vanhu vo tifuma na ta tiko .
Sweswi , a ndzi lavi ku vulavula hi ku kala swilo swi nga fani .
Vuxokoxoko bya pfhumba ra lembe leri byi ta tivisiwa hi ku famba ka nkarhi eka vhiki leri landzelaka .
Ku navela ka tipolitiki ku kona .
Eka nkarhi lowuya a hi nga koti ku va ahlula .
MPIMANYETO I KUNGU RA SWA TIMALI .
Palamende yi vula ntiyiso hi leswi .
Leswi swi vile swi tswarile mimbuyelo yo hlaya leyinene kambe swo tala swa ha lava ku endliwa .
Kutani hi ku komisa , holobye a nga nyikiwangi nkarhi wo tika .
Xiboho xo hetelela xa leswaku kuta tirha ndlela yihi a xi si tekiwa .
Nhlayo leyikulu ya leswi nga sunguriwa yi endliwile .
Hi tsandzekile ku endla sweswo ku fikela sweswi .
Naswona hi le ku tekeni ka ku tlangela tshunxeko wa hina ku ya evanhwini .
Exikarhi ka ku antswisa ntalo wa vumaki eka ku dilivhara , i mhaka ya vuswikoti .
A hi lavi ku vona ku hambana ku ya emahlweni .
Palamende ya swi seketela .
Tinxakaxaka ta migingiriko yo dyondza na mitirho yo asesa swa tirhisiwa .
Naswona hi nga tirhisa ku antswa switirhisiwa leswi nga kona .
Lexi ndzi nga xi endlaka i ku vuyelela leswi ndzi nga swi vula .
Vanhu va endla swona ku va va lava tinhlamulo eka swivutiso leswi .
Leswi swi vile xivangelo xo hlwela .
Timfanelo ta Ximunhu na Mafambiselo ya Vaaki swi fambelana swinene .
swiboho eka xitoloveto
Tlakusa vutivi , ku amukela hi ku angarhela , na ku tirhisa khondomu ya xisati .
Kambe loko swi hoxeka swi nga endla tano hi rivilo leri chavisaka .
Leswi swi ta tivisiwa ku nga ri khale .
Vito ra Masipala ( tsala vito ra masipala )
Xavumbirhi , i yini leswi hi swi lavaka ematikweni ya hina ?
Swikhenso swa mina swi tlhela swi ya eka :
Hambiswiritano , i ndlela yi ri yoxe ya ku hlamusela mimpimo .
Vumba no hlayisa moya wa xipanu .
U boheka kuta na swona :
Xiyenge xa Ntirho wo Hlawuleka xi tekiwa kuva xin'wana xo antswa emisaveni .
I Ripfumelo leri faneleke ku hi letela ku ya emahlweni .
Ku tumbuluxa mpimanyeto wa mali leyi yi tirhisiwaka hi mavonelo lamanene
Se sweswi ndzi ta kanela hi ku komisa timhaka leti ndzi nga ti vula .
Malulamiselo ya mazambhala ku nga ha va xiphemu xo yisa vapfhumba epurasini .
Ndzi tshemba lexi ku va vuxokoxoko lebyinene swonghasi .
Hi fanele hi hanya na mali leyi hi nga na yona .
Ku endla vulavisisi eka :
Mune : vaaki va fanele ku tivisiwa hi ntalo .
Ndza tshemba a swi nga teki nkarhi wo leha ngopfu .
Ku antswa loku yaka emahlweni ka xiyimo xa le henhla ka laveka tanihiloko sisiteme yi ri karhi yi ndlandlamuka hi mpimo wa le xikarhi .
Swi le mandleni ya wena .
Phurogireme ya vuhlanganisi ku tlakusa matirhele ya nomboro yo vika eka yona yi ta seketela matirhisele .
Tinxaka ta Milandzu :
Vanhu lava nga na vutsoniwa
Kahle-kahle a ku ri na nkarhi laha swi fikeke swi tlimbana .
Ku lawula misava hikokwalaho i ku tsakela ka varimi .
I nkarhi wo hundzula marito ya hina ya va ku endla .
Mi nge na mina ndzi vulavula mhaka yo lulamisa ta mafambiselo .
Swikombiso swa ntshovelo
Hi fanele ku tsundzuka lexi .
Loku i ku cinca loku nga boxiwa hi ntlawa wa hina .
Swi kahle ku vona leswaku xi hava .
Ndza tshemba leri i goza ra nkoka swinene ku ya emahlweni .
Hu endlile nhluvukiso eka tindhawu leti hinkwato .
A ndzi ta tsakela ntsena ku swiphemu swimbirhi swo tlhandlekela .
Vutshembeki bya n'walungu wa laha ku humelerisiweke vumaki byi le ka nxungeto lowukulu .
Maendlelo ya tinhlengeletano ta komiti ya ta hlamuseriwa hi Holobye .
I nhluvuko wa nkoka .
Ku tiyimisela ku lulamisela vadyondzi va hina vutomi ni misava ya ntirho .
Hi kungu leri hi ta :
Phurojeke leyi yi fanele yi herile ku nga si hundza ntlhanu wa malembe .
Ndzi ala miehleketo leyi .
Leswi hakunene a hi swona ehansi ka mitwanano ya le dzongeni .
Hi ku komisa , ntirho wun'wana wu endliwile eka mhaka yaleyo .
Hi fanele kuva na ntiyiso ; a swi nge humeleli mundzuku nampundzu .
Vayimeri va Komiti ya Wadi
Swi le rivaleni leswaku tindhawu to tala ta mabindzu leti khumbekeke a ti seketela swinene .
Pfumala nkateko , ndzinganyeto lowu a wu si hluvukisiwa .
Hi ringanyeta pfhumba ro antswisa switirhisiwankulu eka swikolo leswi nga swela , ngopfungopfu eka tindhawu ta le matikoxikaya .
Xiyimo : Ku tekeriwa enhlokweni ka swa rimbewu eka migingiriko ya wadi
Xivutiso xa mina xi hi ndlela leyi .
Ndzi fanele ku tshikelela eka xihatla xa ku amukela xipimelo lexi .
A va fiki eka rimitsu ra vubihi bya kona .
Mi nge ntsena ndzi kongoma ntiyiso wa leswi .
Vuhlayisi lebyikulu byi fanele byi tekeriwa enhlokweni laha swi faneleke ku kambela kumbe ku kombisa nhundzu .
Ku nyika nhlamuselo na vuleteri mayelana na chata .
Yuniti yi ni mitirho leyi landzelaka :
Kumbexana u ta endla tano eka siku lera ha taka .
Ku tlakusa ndzhuti wa khampani . .  .
Ehenhla ka vuphikizani , ku kula na ku thoriwa .
U nyikiwe vutihlamuleri byo rhangela no letela vantshwa va hina .
Hi ku vona ka hina lowu i nkarhi wa ntshamiseko .
Xitichi xa maphorisa
Hikokwalaho leswi languteriweke a swi fanelangi ku va swikulu ngopfu .
Matirhiselo ma gezi hi ndlela ya kahle .
A hi tshembeni leswaku lexi na xona xa hoxa xandla eka ku tirhisiwa hi ku hatlisa .
Kunguhata kuri mali hi yihi yi faneleke .
I swa nkoka ku kombisa leswi .
Hi le ku vekeni mhaka leyi heleleke eka nxungeto .
Leswi nyikeriweke swi yile eka lava hlawuriweke lava landzelaka :
Kutani ndzi ehleketa leswaku hi na swo tala swo swi endla laha .
Tsevu wa makhombo lawa ma humelerile eka malembe ya makumembirhi lama nga hundza .
U ta tivisiwa loko khadi ri lulamile ku ta tekiwa .
Eka mina swa olova .
Hikokwalaho , ndzi vona sweswo ku ri xihoxo lexikulu swinene .
Mavonelo ya vaaki
Mayelana ni nkwama
Ringeta nakambe hi ku tiyimisela eka Lembe Lerintshwa .
Swivutiso swo tanihi leswi a ndzi nge koti ku swi hlamula , hikuva swi lava vuxokoxoko na ku kamberiwa hi vukheta .
Tirhisana hi ntlawa ku andlala mbiko wa nomo .
Nhlayo ya tivulavulela .
Mati
Va fanele ku hlaya marito ya mpfampfarhuto .
Hi swi tshikela eka tinxaka ta vumundzuku .
Mhaka ya vumbirhi i nhlangano na pholisi ya xifundza .
Ku simekiwa ka phurojeke hi loku yaka emahlweni .
Lexo sungula i ku lava hi ku sindzisa ka mpfuno wo hluvukisa .
I nkarhi wa masungulo lamantshwa .
A hi hlayiseni goza rero .
Tixedulu ta migingiriko
Hi nga tirhisana .
I njhekanjhekisano wo angarhela .
I yini vito ra xiphemu lexi ?
Eka nkarhi wo fana , hambiswiritano , mikanerisano ya ntlakuso yi nonokile .
I khombo na mhaka ya tingana .
Eka swivangelo leswi , a ndzi ta tsundzuxa ku hambana na ku cinca loku .
Kutani ku na mhaka ya nsirhelelo wa vaxavi na ku khumbeka .
Namuntlha , i xidemokrasi lexi nga hlula .
Vuxokoxoko bya Thekinoloji eka tigiredi tinharhu .
Ku nyika ku hambana ka madyondziselo , madyondzelo na mahlelelo ya migingiriko .
Kutani hi langutane na xiyimo lexi pfumalaka vumundzuku .
Swivutiso leswi nga hlamuriwaka
Ndzi tlherile ndzi bula hi mhaka leyi ni muviki .
A hi swo tala leswi endliweke eka xin'wana .
Swi nga endleka njhani sweswo ?
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku veka masungulo ya mpimanyeto .
Wena u hlawurile xivangelo xexo .
Leti i timhaka leti nga erivaleni leti taka ehansi ka phuphu yo sungula .
Hi ta humesa mbuyelo ya vuhleri byebyo ku nga ri khale .
Nongonoko wa ntlangu wu ta va hi ndlela leyi :
Leswi i ntiyiso , xikombiso , eka timhaka ta madoroba .
Ntiyiso wo fambisa bindzu .
Matsalana u ta va yena a nga na vutihlamuleri ku sukela sweswi .
Sweswi leswi humeleleke ku fika sweswi hi ku landza masimekelo ya nongonoko lowu .
LOKO U FAMBISA NHLENGELETANO :
A swi pfuni ku ya emahlweni na swiphiqo leswi .
Leswi swi se swi ri eka vumbhoni tanihi leswi swilo swi nga yimisa xiswona .
Palamente yi na ntirho wa nkoka ku wu endla eka mayelana na leswi .
Sweswi ndzi ta hundzela eka eneji .
Swi le ka mahetelelo .
Swirho hinkwaswo swi fanele swi vona na ku twanana ndlela ya hilaha timhaka toleto ti nga ta byeriwa vavhoti hakona .
Sweswi swi fike kuva ntiyiso .
Ku ni dyondzo yo letela swinene laha !
Leswi nga na nkoka hi ku ringana i ku olovisiwa ka endlelo ra mpimanyeto .
Hinkwaswo ka sweswo swi kahle .
Swi tano na leka tikhamphani leti tsakeriwaka hi vanhu .
Kutani ke , hikokwalaho ka xivangelo lexi , hi endlile leswaku ku va ni pulani ya xihatla .
Kutani , ndza n'wi hlongola .
Xana u endla yini loko kuri wena ?
Ku leha ka xiviko xo hetelela ku fanele kuva kwalomu ka tipheji ta khume .
Sweswo a swi ta va swi ri swa nxavo wa le hansi swinene naswona a swi nga ta va kahle .
Hlamusela matheme ya vanhu na muhlovo .
Vukorhokeri bya Timali ta tiko byi ta kombisiwa ;
Ri humelela eka nkarhi wo karhi .
Swi tano , leswi na swona hi leswi vumbaka mianakanyo ya masungulo .
Xo sungula , ku na xiphiqo hi maendlelo ya ntsariso wa bindzu .
Hi dinga ku cinca ndlela leyi hi ehleketaka ha yona .
Ntshunxeko wa Khomixini
Ndzi ehleketa ku ri leswi swi ta hetelela swi ri mbuyelo lowu antswaka .
Hikokwalaho mo ndzi mi khensa eka ku hoxa ka n'wina xandla hinkwako .
A hi ta tsandzeka ku kaneta leswi .
Xexo xi katsa , tanihilaha ndzi vulaka hakona , nxaviselano lowu pfulekeke na vuvekisi .
Xana switandzhaku ku ta va yini ke ?
Xana swi ta humelela ?
Naswona kutani xi fanele ku tama xi ri kona !
E-e , vatswari a va xi kombelanga .
Leswi swi ta hi kotisa ku tumbuluxa mitirho ya swikili .
Etikweni leri , a wu ri ntirho wa ncinco wo tlula ekule ndzilakana .
Ndzi vula leswaku tinhlayo to gonya ti endliwile .
A kuri ni miengetelo yo vonaka eka tinhlayo ta tipulani leti nyikiweke .
Tshika ku tirhisa swilaveko swa xithekiniki hinkwako laha swi kotekaka :
Vurhangeri bya Mulawuri Nkulu i bya nkoka .
Hi rito , pholisi ya swa ikhonomi na vanhu se yi rivariwile .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi nga koti ku vula . .  .
Sweswo , eka hinkwaswo , hi swona swi endleke leswaku hi swi kunguhatile vhiki leri nga hundza !
A xi fanelangi ku amukeriwa .
U ri yini hi vona ?
Pholisi ya swa vurimi yo tiveka yi hlaseriwile .
Xa vunharhu , ku susumeta leswaku ku va na ku pfuleka lokukulu na vutihlamuleri lebyikulu .
Hambi ko humelela yini , swi tikombile ku va swi tika ku tirha hi ku pfuna .
Nhlamuselo ya vutsoniwa
Kumbexana u nga hlamusela .
Ndzi tshemba leswaku a hi nga teki xiboho xo fularhela mundzuku .
Rero i goza ra nkoka swinene .
Ndzi amukela nseketelo wa wena wa maendlelo ya hina .
Mufambisi wa ntirho , vaendzi vo hlonipheka , vamanana na vatatana , sweswi hi nghena emhakeni ya siku .
Nxaxamelo wo kambela lowu pfunaka wa mipimo ya vukorhokeri i
Swivangelo swo pfuxeta madoroba :
Hi swona na sweswo !
Yindlo i ya nkoka ku tlula lwangu .
Ku kambela ka hina ku kombisa leswaku ku na ku laveka ku nkulu ka xiyenge lexi .
Xindzhuti xa vumunhu xi ni nkoka ku tlula mali .
Hinkwerhu hi fanele ku va na xiave eka njhekanjhekisano lowu .
Endlelo ra xivilelo ri languteriwa .
Hlamusela endlelo ra ku basisa nkululo .
Swi tirhela swilaveko swo hambanahambana swa vadyondzi .
Xilaveko lexikulu xa vukorhokeri byo fana na mati , swofamba , dyondzo , sw . n . sw .
A ndzi ta mi kombela ku swi endla .
Ndzi tiva mavonele ya wena .
Ndzi ehleketa leswaku leswi i vumundzuku bya hina .
Leswo a swi le ku humeleleni .
Kambe a hi hlayiseni pholisi leyi tanihileswi yi nga xiswona .
Emakumu , ndzimana yi vuye yi kokeriwa endzhaku .
A va nga faneli ku tirhisa mali yo tala swonghasi eka eneji .
Ku na mhaka laha leyi hinkwerhu hi pfumelelanaka eka yona .
Ku tivonela loku ku hungutaka kambe ku nga herisi khombo , ku katsa :
Ina , a nga pfukangi .
Leswi swi vonaka eka mina swi ri maendlelo lama tlulaka hinkwawo eka mhaka leyi .
Mphikizano wo huma eka nhova wu nga va xiphiqo lexikulu eka swimidyana .
Boxa SWIMBIRHI swa swipimelo leswi swa nkoka .
U lava na tikhampani ku tirhana na leswi .
Leswi swi nga endliwa , kambe hakunene swi lava mali .
Hi kanerile leswi hi vuenti eka komiti .
Nakambe hi lava nga le khombyeni lava tikombaka va khumbheka swinene .
Mfumo na wona wu nghenisile xandla xa nkoka eka endlelo leri ku fika sweswi .
Eka mina , swilo swinharhu swi na nkoka .
Mi nge ndzi heta hi ku mi khensa eka njhekanjhekisano lowu .
Ndzi se ndzi lemukile leswaku u kona laha .
Xo hetelela , a ndzi naveli ku paluxa ku khensa ka mina .
Xa vumbirhi , ku na mhaka ya ntshamiseko na nhlayiseko .
Hi nga teka xiboho xa leswaku leswi swi nga hundza hi le tikweni ra hina kumbe e-e .
I ntlhontlho wa hina lowo .
Ku tekela enhlokweni ku nyikiwile eka mhaka ya leswaku sisiteme ya hina ya timali ta ku ya eku wiseni ka twala swinene .
Hlayisa xitirhisiwa endhawini yo hlayiseka .
Laha ekaya ?
Xiyimo lexi xi ndzi tsundzuxile leswi humeleleke ku landzela Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava .
Eka mhaka yaleyo , ku fanele ku va na ku lulamisa .
I swa nkoka ku sirhelela hofisi ya Phuresidente .
Xexo i xikoweto xa xiviri lexi faneleke ku rhumeriwa ehandle .
A hi nga koti ntsena ku tshika sweswo swi humelela .
Ndza tshemba leswaku hi ta tlhontlha mbhurisano wa kahle .
Vatirhikulorhi va se va vutisile xivutiso xa nkoka .
Ndzi ni ntshembo no kholwa leswaku sweswo swi ta ya emahlweni .
Vona va nge tlhele endzhaku .
Vamanana na vatatana , ndzi nge yingisi .
Se hi swi twile hi mayelana na leswi hinkwaswo .
Xivangelo na xitandzhaku
Ku hava loyi a a ta kota ku twisisa kumbe ku amukela .
Xana ndzi hangalasile mahungu hi nhlengeletano leyi landzelaka ya huvo ?
Hikokwalaho va lava nseketelo wa hina .
Hakunene , nakambe , ku hava siku ro karhi leri vekiweke .
Palamende a yi fanele yi rhangerile ehenhla ka lexi , hambiswiritano .
Hinkwerhu hi fanele ku endla matshalatshala yo endla ku hambana exivandleni xa hina xa ntirho .
Kambe leswi swi nga ka swi nga endliwi handle ko sungula swilo swintshwa .
Ku hava mpfumelelano lowu nga hetiseka .
Hi hava masungulo ya swa nawu eka mhaka leyi .
Ndzi pfumelelana na xivulavuri .
U fanele ku endla pulani ya rendzo .
Hinkwaxo ka lexi xa hlekisa .
Hi nga susa swirhalanganyi , leswi eka nkarhi wa sweswi swi sivelaka mfikelelo .
A swi ve tano .
Vafumi lava va fanele ku nghena hansi va tirha .
I xikombisi lexi hi nga ta ka hi nga xi hunisi .
Hambiswiritano , hi fanele ku ya emahlweni ku hundza kwalaho .
Sweswo swi tama swa ha ri xirhangana .
Swi ya swi ri karhi swi nonohwa swinene .
Xana u na swiphiqo swihi leswi fambelanaka na tinhundzu tihi kumbe tihi ta ntumbuluko leti u kotaka ku ti fikelela ?
Lexi i xivandla xin'wana lexi hi faneleke ku teka goza eka xona .
Hikokwalaho hi seketela kungu .
Hambiswiritano , vito ra mina a ri nga ri kona eka rhijisitara ra lava teke .
Naswona xo hetelela , dyondzo , dyondzo , dyondzo .
Ku dirowa ka n'wina ku fanele ku katsa leswi landzelaka :
Ndzi nge vuli swo tlula sweswo eka nkarhi lowu
A swi pfumeleriwi ku va ku humiwa eka nsinya wolowo .
Kwalaho hi fanele ku tirhisa nkarhi lowu ku :
Tinhlayo leti ta tivulavulela .
Leswi hi leswi a ndzi navela ku mi byela .
Xitirho lexi xi ta tirhisiwa eka xiyimo xo dizayina .
Lexi i xilo xin'wana hi faneleke ku va na vukheta swinene eka xona .
Hlamusela leswaku u titwa njhani loko u ri na vanhu lava nga na vutsoniwa .
Tibodo to valanga ti endliwile nkarhi na nkarhi .
Xiviko lexi xo hetelela a xi si sungula ku tirhisiwa .
Mfumo wu ni mfanelo ya vumbiwa ku burisana ni vanhu .
Se leswo swa cinca .
Leri i goza ra nkoka ro ya emahlweni , loko hi languta laha ku nga sunguriwa kona .
Mahungu mayelana na mhaka leyi ma longoloxiwile eka tafula leri nga laha hansi .
Migingiriko ya masipala
I ntiyiso leswaku swo tala swo engetela swa laveka .
I mifumo yihi khumbekaka ke ?
A hi fularheli tiko leriya .
Handle ka sweswo , ku tava hava xitshunxo .
A ndzi ta tsakela ku kombela ku tsundzuxiwa hi wena .
Maqhinga
MaAfrika Dzonga a va tava va hi lavile ku fikelela swo tala ku tlula leswi hi swi endleke .
Minkhetekanyo yo hambana ya lavo tirha hi ku khomela yi se yi tumbuluxiwile .
Ndzi ehleketa ku ri ku ni swiboho swimbirhi ku swi endla .
Ndzi na swo swi vula swinharhu ntsena eka nhlokomhaka ya kona .
Ndza tshemba leswi swi ta tlhela swi tekeriwa enhlokweni .
Leri a hi endlelo leri ri faneleke ku tekiwa .
Vatirhi va Khomixini
Lexi i xitori xa kahle vamanana na vatatana .
Hambiswiritano , hi na swivilelo swo tala .
Xirhangana i ku huma eka nkayakayo .
Timhaka leti hinkwato ta nkoka swi kombisiwile eka xiviko .
Leswi a swi nga vi tano eka ti netiweke ya mphakelo wa gezi .
A ndzi tshembi leswaku ndzi na ntokoto wutsongo .
Kambe hi fanele ku va na ntwanano wa minimamu .
Hlawula phakeji ya makete lowu kongomisiweke kutani u nyika xivangelo ku nhlawula ka wena .
A ndzi lava ku susa rito eku heteleleni .
Hikwalaho ka sweswo hina ku nga thoriwi ka le henhla na ku tlakuka ka kona .
Dyondzo leyi kotekaka ya xiyimo xa le henhla ku tlula hinkwaswo yi ta nyikiwa eka vadyondzi lava .
Swi ta teka nkarhi ku vuyisa ntshembo .
Swi khumbha vumundzuku bya vona vinyi naswona va fanele va va ni vutihlamuleri bya swona .
Namuntlha ndzi lava ku engeta nakambe xikombelo lexi .
Kambe ndzi khensa ku nghenelela ka wena .
Nhlangano wa Yuropo wo lwisa vugevenga yi ta katsiwa , tanihi matiko lama nga swirho .
Hambiswiritano , switirhisiwa swo vonaka swi ta laveka ku lulamisa xiyimo .
Eka vavabyi , ke , leswi a swi ta va nchumu wa kahle .
Xileriso i xiringanyeto ntsena .
Ndzi ngo vuyelela ntsena leswi vatirhikulorhi va veke va swi vuleke .
Ndzi yima na vonelo ra wena eka mhaka leyi .
Munhu u fanele ku tirhisa xinhongana .
Ku vile ni ku humelela loku tlangeriwaka hi ku landza ndzingano wa rimbewu .
Palamende ya vilerisiwa hi leswi .
Xi fanele xi vonakala .
Hi dinga ku nyika nyingiso wa hina eka sweswo .
A ndzi ta tsaka ku twa swo tala mayelana na lexi .
Ina , hi nga swi kota .
Vatswatsi va swi fambelanisa na ku rhurhela ka vumbirhi .
U vule na leswaku ku cinca ku humelerile .
Komisa hi maphepha ya switiviwa swa vusweti na rimbewu
I yini vonelo ra Khabinete eka leswi ?
Xana a hi nga fanelangi ku lava michumu leyi yi tumbuluxaka rimba ra nhluvukiso bya swa vumaki ?
A ku vangi ni nawu lowu fanaka eka nkarhi lowu hundzeke .
Hlamusela masocha ya miri .
Loko ndyangu wu lahlekeriwile hi murhandziwa , wu nga ha hlangana na swiyimo swo tala .
A ndzi swi tivi leswaku leswi swi huma kwihi .
Va ni swivilelo swimbirhi hi sisiteme :
Hlamusela hilaha u nga ta tlakusa misinya leyi hi ku leteriwa hi :
Ndzima ya kahle yi endliwile ku sivela mavabyi yo tlulela .
Tiva swivangelo leswi susumetaka xiboho eka endlelo ra swa timali .
Xi ta hlayisa ku tumbuluxa , vulavisisi na nhluvukiso .
Xihahampfhuka lexi ngopfungopfu i xihahampfhuka xa ntleketlo .
Ndzi khensa hinkwavo volavo va khumbheke kungu ra ndzilekana .
Swendlo swa wena swi na cinca vutomi byi va bya kahle kumbe byi tika .
Ndzi ehleketa ku ri ku ni vanhu vo ringana ku vhota laha .
swi nga lulamisiwa
Sweswi ndzi hundzulukela eka swivutiso swokarhi swo tala leswi vutisiweke .
A hi ta tsakela ku va na ku vulavurisana ka kahle ka swichudeni .
Hi ntiyiso leswi swi lo endla kuva timhaka ti nyanya .
Migingiriko leyi ya ikhonomi yi fanele ku tumbuluxiwa hi nkombo wa malembe .
Leri i kungu ra kahle leri pfunaka swinene .
Nkarhi wa swivutiso wu hundzile .
Ndzi ehleketa leswaku yoleyo ku ta va ku ri ndlela yo hoxeka ku yi teka .
Vukorhokeri bya rihanyo bya masipala
Kwalaho hi ringanyeta leswaku :
Vhoti ya vatirhi hinkwavo i ya nkoka .
Sweswo swi nga endliwa .
ku tirhiseka ka sisiteme ya sweswi
Hlamula swivutiso leswi landzelaka eka nhlengeletano :
Pfuxeta tindlela to hlela .
Leswi hi swi endlaka tanihi mfumo , i ku nyika tintambhu to lala to fambisa mahungu .
Ndzi tshike ndzi sungula .
A hi kumanga nhlamulo eka nkarhi wa kona .
Sweswi swi le rivaleni leswaku leswi a hi norho .
Leswi swi hi tisaka eka xiga xa vunharhu : ku landzelela .
Leswi swi lava angulo wo hlanganisiwa wo huma eka vanhu va matiko .
Ku ringene ku leha loku .
Hlamusela tindlela leti nga tekiwaka .
Leswi nga hlawuriwaka swi le rivaleni .
Ndzi fanele ku tivisa ku va ndzi ri na ku khumbeka eka mhaka leyi .
Ndzi ta ringeta ku vulavula hi ndlela leyi twisisekaka swinene .
Kambe , hi ku vona ka mina , swipfumelelo leswi na swona swi lava ku antswisiwa .
Muongori loyi a nga tsarisiwa u ta va mulanguteri wa vukorhokeri bya vuongori .
A ndzi ta rhandza ku heta hi ku endla poyinti leyi .
Hi fanele , hi ku titshunxa hi hexe , hi endla matimu ya hina vinyi .
Swirho leswi nga na timhaka titsongo swi nyikiwa tindlu leti nga kona .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi ta vhota hi ndlela leyi nga yimiki ni xiviko .
Sweswo swi ta hi pfuna .
Kumbexana a hi ta va hi swi vekile erivaleni eka nkarhi walowo .
Swa masungulo na swiyenge :
Ajenda yi tlatlambela ngopfu , mitirho leyo tika na ndlela ya kona a swi nga olovi .
Kambe ku humelela yini ?
Xitiviso a xi fanele ku hangalasiwa namuntlha na Nawu a wu fanele wu sungula ku tirha .
Naswona ku na ku hela ka swona .
Ndzi teka leswi tanihi endlelo leri nga rona .
Swi hlamuseli hi ku tirhisa swikombiso leswi faneleke .
A ndzi ri kwale .
Ndzi ehleketa leswaku leswi , na swona , i mfungho wo tiya swinene .
Mbuyelo i nchumu lowu hi nga tidzunisaka ha wona .
Hlamusela mahumeleriselo lama faneleke ku landzeleriwa loko u ri karhi u ongola ku vaviseka loku boxiweke laha henhla .
A ndzi nge xi amukeli hi xivangelo xo olova swinene .
Ndza ku hoyozela eka leswi .
Leswi swi hundzukile ntlhontlho wa xifundzantsongo .
Ndzi ta boxa timbirhi ntsena ta tona .
Hlamula INA kumbe E-E no seketela nhlamulo ya wena .
A ndzi ta tsakela ku ku tsundzuxa hi xona nakambe .
Hi ringeta ku swi endla hi tindlela to hambana .
A hi tiko ra hina .
Sweswo swi na nkoka ku va swi vuyeleriwa .
I swa nkoka ku va na nseketelo wa mafambiselo ya phurojeke .
Leswi swi vula leswaku swirho swa Komiti ya Wadi swi fanele ku tshama na miehleketo leyi loko va ehleketa hi laha va nga tirhaka hakona ntirho wa vona na hilaha va nga hetisisaka ntirho wa ku va ndlela ya ku tisa mbhurisano exikarhi ka huvo na vaaki eka muganga wa ka vona .
Phalamende yi dinga ku khomelela eka mhaka yo karhi handle ko tsekatseka eka xivandla lexi .
Xana hi le kwihi mayelana na nandzu ?
vutleketli bya mani na mani
Vumbiwa ri ehleketelela leswaku xitshunxo xi ta kumeka .
Walowo a wu nga ta va hundzuluxo , kambe a ku ta va ku ri goza ra ku tlhentlhela endzhaku .
I yini Tlhelo ra Dyondzo ?
I swa nkoka swinene leswaku hi vhota ehenhla ka xona namuntlha .
Hlamusela hi ku komisa nkucetelo lowu onhaka wa ku tirhisiwa ma michini ngopfu emapurasini .
Ndzi chava leswaku swi nga kumaka na leswi swi nga hambananga na swona .
U nga endla xikombelo xa layisense ya byalwa handle ka loko u :
Matshalatshala ya ta simekiwa vhiki leri taka .
I ku humelela ka hina hinkwerhu .
Ndza tshemba xi fanele ku nghenisiwa tanihileswi xi nga xiswona .
Lexi i xikombiso xo pfumaleka ka ntalo .
Loko va swi kota , va suka laha tikweni .
Xana ku na xilaveko xa rimba ra mafundza ra swa nawu ?
Leyi hakunene i mhaka ya rihanyo na nsirhelelo wa vatirhisi .
Timbala ta swihahampfhuka na tona ti na nkoka eka ku endla mintirho .
Ntirho lowu nga emahlweni ka hina i wukulu swinene .
Kambe hi fanele ku xi endla .
Swi vula leswaku ndzi ta teka nkarhinyana kambe ndzi ta vuya hi awara ya mune .
Teka magoza laya faneleke ku antswisa xiyimo xo enerisa .
Masungulelo ya kahle ya endliwile laha .
Xiviko xa Khomixinari
Ndzi fanele ku vula leswaku a swi olovi .
Ku cinca ko vonaka ka karhi ka humelela eka makete wa swa poso .
Swiphiqo na mitlhontlho
Hikwalaho ka yini xexo xi fanele ku va tano ?
Ku hambanahambana eka mbango wa Komiti ya Wadi
Maendlelo lawa ya ya hi ku kula ka swikoxo hi vatirhisi .
U vulavurile hi khombo ra ntlimbo wa ndhawu .
Swiboho hinkwaswo swi ta tekiwa endzhakunyana .
Ndzi tsakile ku vula leswaku hi le ndleleni .
Entiyisweni , a swi tshembisi swinene .
Swi kahle eka mitlawa ya vavabyi .
E-e . Ku hava siku leri vekiweke sweswi .
Ririmi ro khunguvanyisa na ku tlhontlha ri fanele ku papalatiwa .
Hakunene a swi ta va ku pfuna leswi nga ku endliweni !
Hikokwalaho sweswi hi vona leswaku i rini ku ta kumeka rini ku andzisa :
Mavonelo yo tala yo twala ya endliwile eka timhaka yo hambana .
Hi wona ntirho lowo .
Ndzi pfumelelana swinene ngopfu ni muviki mayelana ni leswi .
Hambi loko swi endla , leswi swi tama swi nga enelangi .
A ndzi ni ntsakelo wa ku xaniseka hikwalaho ka xivangelo lexi fanaka .
A ndzi ta tsakela ku sungula hi sweswo .
Ku nga ha va ku langutela ka hina ka ku rhula exifundzeni .
Swi olovile swinene naswona swi humelela kuri hava ku onhaka .
Ku hava siku ro hetelela leri bohiweke sweswi .
A hi endli leswi hi ku tlakusa ku hambana ka hina .
Swi tlhela swi ri swa nkoka eka ku sivela tinghozi .
Longoloxa no hlamusela maendlelo lama lavekaka ku tumbuluxa pulani ya bindzu .
Tani hi mfumo hi fanele ku fambisa tanihi xikombiso .
Mhaka ya vunharhu yi khumba masungulo yo hlayanyana .
Rihanyo ri vile ro vonaka no va erivaleni hi leswi naswona ri taya emahlweni ri va tano .
Matimba yalawo ya khomiwile no tirhisiwa hi vanhu .
Hi swona swi endlaka leswaku hi andlarile nkunguhato lowu .
Khoto kumbe yena .
mpimo wa ntswalo
Lowu a kuri njhekanjhekisano wa yena ePalamende .
Lembe leri hundzeke , va xanisiwile hi khombo ro yelana .
Xiyenge xi taya emahlweni ku tirhisa manghenelo lawa eka nkarhi lowu taka .
A hi ta tsakela ku ku hoyozela , hakunene .
Namuntlha i Siku ra matiko ya Misava ra Vanhu lava nga na Vutsoniwa .
Eka xifundzankulu xa hina hi le ku antswiseni eka ku hundzuluxa vukorhokeri bya vanhu .
Siku leri ro tlangela rina matimu yo vava .
A hi nonohi .
Maendlelo yo hambana ya ku yimbisa .
Ndzi hlohlotela njhekanjhekisano , mavonelo lama mi ma tisaka eka hina , ku nga xisolo .
Hikwalaho ka mpfumaleko wa vutumbelo bya kahle .
Hikokwalaho hi ta endla yini mayelana na lexi ?
Tinxaka ta tisisiteme to cheleta ta ndhawu yo karhi .
Hluvukisa mikarhi ya swa mabindzu .
Palamende a yi ta xi lava xi va xileriso xa mafundza ematshan'wini .
Hambiswiritano , xi le ku humeleleni naswona xi fanele ku tlangeriwa .
A hi ri ku ringeteni ku heta mhaka leyi .
Ku sunguriwa ka mphamelo : nkoka wa swakudya na mati .
Khakhuleta hi xivangelo xa nkoka wa x .
Nkuriso wu ta teka nkarhi .
Endlelo ro ololoxa ku hambana loku ri sungurile .
Wa swi vona sweswo kuya hi ku kula ka swimakiwa ku tlula switirhiswa mbisi .
Hlayisa ku twisisa ka matiko ya tinxaka na nseketelo .
Rhumela papila ri ya eka :
Hikokwalaho a ndzi nga ta nghena eka vuxokoxoko bya xona .
Naswona a hi se fikelela mbuyelo lowuya wo hetelela .
Tanihi leswi ndzi nga swi fikelela .
Mitlawa yi se yi simekiwile na swilaveko swa yona swi amukeriwile .
Lexi ngopfungopfu xi tano eka nxaviselano wo aka .
Sweswo a swi ta swi olovisa swinene ngopfu ku nyika mpfuneto wa swa vumunhu .
Hikokwalaho , nkunguhato lowu i wa nkoka swinene .
I ximakiwa xa njhani xi nga . .  .
Kambe ndzi fanele ku landzelela milawu .
Varhangeri lava nga na vuswikoti va Mimfumo leyi tirhisanaka va ta tirha hi ku hiseka eka ntekelelo .
Swi vumba tshaku ro tiya ro hluvukisa ku yisa emahlweni .
Ntokoto wa matiko ya misava wu komba leswaku loko ku ri na hiseko wa swa tipolitiki na matirhelo lama yaka emahlweni ya maqhinga lama nga kahle , vukungundzwana byi nga kota ku hungutiwa hi ku nyawula naswona ntshembo wa vaaki wu nga vuyiseriwa ematshan'wini ya wona .
Miehleketo leyi nga nyikiwa ya vumbirhi yi fambelana nkoka wa swimakiwa .
Vahlawuriwa va hina va fanele va kota ku koxa swoleswo eka hina .
Mhaka ya mina ya vumbirhi yi khumba xiphiqo xa vulawuri bya xipolitiki .
Ndzi ehleketa lembe leri taka .
A hi vuli leswaku a swi tikombi leswaku i ntiyiso .
Ndza swi tiva leswaku a wu swi lavi ha matlhelo mambirhi .
SWILETELO SWA KU ENDLA KUNENE
Hi ku komisa , hinkwaswo swi kongoma vulawuri .
Madyambu ya namuntlha hi tlangela ku haxiwa ka mani na mani .
Yuropo yi yime kahle ku va yi nga fikelela ntlhontlho wa kona .
Hikokwalaho , xiyimo xa hina eka mhaka leyi ya nkoka hi lexi akaka .
Tirhisa vumbhoni bya nseketelo byo huma eka tsalwa ku hlamusela vonelo ra wena .
Swi tlhela swi kombisa xiyimo xo karhi xa vuswikoti eka tiko rero .
Leswi humelelaka sweswi a swi amukeleki naswitsongo .
Matiko ya pimiwile ku ya hi xiyimo xa wona xa ntshuxeko .
Ndzi se ndzi vutisiwile hi swona eka mikarhi yo tala .
Hambi hina hi nge yi emahlweni hi kanetana , hi ku languta xiyimo .
Hinkwayo ya mitlhontlho leyi , yi na vuxaka exikarhi ka yona .
Yi ta langutisa eka ntshikelelo na matirhelo ya kahle ya milawu ya sweswi .
A ndzi tivi loko u nga ndzi pfuna .
Leswi hi swona leswi hi nga swi endla laha .
Ku tlhelela eka xivumbi xa vumunhu , leswi i swa nkoka swinene .
Sweswo a hi leswi swi nga xiswona eka nkarhi wa sweswi .
Kambe xi ta teka nkarhi .
U hundzile hi le ka vanhu lavaya hinkwavo ?
Ndzi ta hlohlotela swirho swo chaviseka ku endzela Senthara loko yi tava yi pfuriwile .
Hambiswiritano , ntsengo lowu wu fanele ku tirhisiwa hi vuxiyaxiya .
Ehenhla ka hinkwaswo , hi fanele ku fikelela ndlela yo basisa yo pfumala nthyakiso wa moya .
Ndzi kholwa leswaku pfhumba leri ri famba hi ndlela leyi faneleke .
Swilo swi ya emahlweni .
Leswi swi komba ku humelela swinene .
Leswi hilaha nhluvukiso wu humelelaka .
Ku hava loyi a nga le henhla ka nawu .
Swiphemu swa rimbewu swi ta tekeriwa enhlokweni .
Va katsa :
Kutani hi nga huma eka leswi hi ku hatlisa swinene
A ndzi ta rhandza ku vuyelela ku hoyozela ka mina .
Nsohensohe lowu hi hlanganaka na wona eka ndhawu leyi i wo tika ku wu lawula .
Leswi i ntlhontlho wo tika swinene .
Ntwanano lowu wu ta tirhisiwa ku :
Loko ntshunxeko wa hina wo kombela leswiya hi fanele hi phakela .
Leswi swa nkoka a hi swa xithekiniki .
Ku va erivaleni
A swi olovi hi ndlela yoleyo .
Vukorhokeri bya vanhu byi le ndzeni ka xikombiso xa hina xa swa vutomi .
Leri a hi ro sungula ku va ni ku ehleketelela ka le henhla .
Leswi swi vonaka onge I njhekanjhekisano wo hlamarisa .
Vuxirho bya vona bya xipolitiki a byi fanelangi ku kucetela ku hlawuriwa ka vona .
Kambe ndzi lava nkoka wa mali .
Dyondzo ya vutshila ya vutomi .
Mi nge ndzi sungula hi ku vula swilo swingari swingani .
Ku cinca eka vufambisi
Ku tikatsa eka timhaka , tanihi vuleteri bya minongonoko ya ta mbango . .  .
Swi lava hi ntiyiso swi va erivaleni na ku endleka .
Hi vula leswi hlamuseriweke , Kaya ra Hinkwerhu .
Vulawuri bya muganga byi na vutihlamuleri byo lawula mphakelo wa mati emindyangwini ya ndhawu leyi .
Vanhu va India va endlile xiave xa nkoka eku tiseni ka xidemokirasi .
Loko a ri ni mavonelo yo karhi eka mhaka leyi , u fanele a endla leswaku ni va na wona .
Khanselara a nga swi kombela hi ku tirhisa hofisi ya Xipikara
Leswi i ku tlakuka ku tlula lembe leri nga hela .
Sweswo hi leswi xiviko lexi xa vunharhu xi nga swi fikelela .
Yaleyo i mhaka ya nkoka leyi fanaka leyi hi yi fikeleleke .
I swa nkoka swinene eka ikhonomi ya kwala kusuhi .
Hi ehleketa kuri i ndlela yo ka yi nga amukeleki yo vika ku khumbheka eka tiko leri ntshunxekeke .
Mbuyelo wa vona wu nyikiwile hi swiyenge swa mune :
Nhlanganiso wu fanele ku famba ku hundza Swiletelo leswi nga laha henhla .
Hi fanele ku va makombandlela eka nyimpi leyi .
Eka nkayakayo wun'wana na wun'wana ku na nkarhi wa leswinene .
Swirhapa leswi tirhaka hi mfanelo
Tshunxeko wa hina wu le ka xiyimo xa kahle .
Nhluvuko hakunene i mhakankulu eka xiyimo lexi .
Ndzi kholwa leswaku leswi i ku tlangisa mali ya vahakeri va xibalo ko ka ku nga amukeleki .
Ndzi kombela u tekela mhaka leyi enhlokweni .
Xexo hakunene i xikongomelo xa rixaka ra vutivi .
Leri ku ta va rona ririmi leri nga ta va ehenhla ka hinkwato ra nkarhi lowu taka .
Ndzi ta angula xivutiso mayelana na ku cinca ka xivumbeko .
Va pfumeleriwa lahaya ndzeni eka nkarhi wa sweswi .
Ndzi ta komisa swinene .
Kombisa maendlelo lama lulameke ku basisa sisiteme .
Xo sungula i xiphemu xa nxopaxopo lexi nga ni matimba ya ku humelela .
Sweswo i ntsengo wo nyawula , hi ku vona ka mina .
Leswi hi tlhelo swi antswisa mphikizano emakete ku katsa ni timakete leti faneleke to tlhandluka .
Leswi swi ta va pfuna ku antswisa eka mitirho yo landzela na ximakiwa xo hetelela .
Endlelo ra hina eka mikanerisano hi leri akaka swinene .
Xa vunharhu , ndzi hundzulukela eka xitatimende xa xitshembiso .
Ku na leswi veke swi nga humelela swa matiko hinkwawo leswi hi nga dyondzaka eka swona .
Hikokwalaho , ndza tshemba leswaku hi nga swi seketela .
Ku na timhaka ti nga ri tingani ta nkoka swinene .
Votala va vona va bohiwa hi madzovo .
A ku na mhaka yo kanetana na mphikizano lowu .
Hi mi navelela leswinene no mi khensa .
Ku tlhela ku va na xilaveko xa swiviko swo komba ku ya emahlweni swa lembe .
Nkunguhato lowu wu famba kwatsa eka tlhelo ro kaneta .
Ku humesa timali ta Nhluvukiso
Ku rhurha a swi fanelanga ku voniwa tanihi hi xiphiqo .
Swikombo swa kahle swi :
Hi vadyondzi lavakulu u fanele ku tiyisela .
Ku xaviwa ka matlharhi swi le rivaleni .
Hi lava ku titsongahata ku va hi twisisa ku cinca ko hambanahambana .
Mimovha yo tala leyintshwa yi tirhisa .
Lexi i xivangelo xo va hi nga hambani na leswi vuriweke .
Sweswo swi tlhela swi tirha eka tilevhele ta swifundza na miganga
Tinhlayo leti ti vula leswaku vutomi bya timali ta hina ti le mavokweni ya vona .
I mhaka , na wena wa tivonela hi wexe .
Ku tsundzuxa hi khombo a swi enelangi , hambiswiritano .
Ntirho wo letela wu va na nkoka swinene eka vaaki va hina .
Lowu i ntirho lowu endliweke kahle .
Hi fanele ku yi tekela enhlokweni swinene eka swiphemu swimbirhi .
HUVO
Mpfumelelo
Swi tlhela swi va mhaka ya ku va kahle ka vanhu .
Komiti yo hlawuleka yi nga tivumbela maendlelo ya yona n'wini .
Endla xiave eka matholele .
Hikokwalaho hi lava xiyimo lexi fanaka .
Matsalana a nga nyikiwa ntirho wa ku lulamisa ajenda hi ku tihlanganisa na mutshamaxitulu ( khanselara wa wadi )  .
Eka minkanelo leyi hi tshikelerile ngopfu eka timhaka to tanihi :
Ndzi ehleketa ku ri leyi i mianakanyo ya kahle swinene .
Ndzi pfumeleleni engetela swintsongo eka leswi va swi vuleke .
Phalamende a yi ri ni ntsakelo wa ku olovisa nawu .
Hikwalaho ka xiphiqo xa mafambiselo , a xi nga katsiwanga .
Ku hava swi nga tiyisisaka leswi .
Hi tiphinile hi ntirhisano wa kahle eka komiti .
Kutani rero ku tava lembe lerikulu eka hina !
Tikereke , swikolo na tiholo ta vaaki na tona ti ta tirhisiwa .
Riendzo ro leha i ntirho wo tala .
A swi nga fanelanga , hikwalaho , ku vuyeleriwa eka xiletelo lexi .
Ndzi ta va ndzi nga vhoti eka xiviko lexi .
Leswi swi vula leswaku vanhu va Kapa-Vuxa , ngopfungopfu vadyondzi , va na ku fambafamba kutsongo .
Hambiswiritano , minkanerisano eAfrika yi nga tika swinene .
Va le khotsweni .
Leswi humelelaka mayelana na leswi ?
Hikokwalaho hi kanetaka .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi ta vhota hi ndlela leyi yimaka na swona .
Marungulo yo hlaya ya matimu ya nga hlayiwa laha .
Swi fanele ku kaneriwa na vufambisi bya tiko .
Vadyondzi va tava na mfanelo wo vutisa hi ririmi leri va ri tsakelaka .
Swi nga ha tlhela swi fikisa eka mintlangu ya swa vuyimbeleri .
Ntoloveto hi xiviri a wu enerisi .
Ndzi ehleketa leswaku a hi fanele ku khomiwa hi tingana ku va hi tsemile switirhisiwa .
Leswi swi katsa : nseketelo wo landza ku tshama , wa vini vantshwa va misava yo tano .
Loko swoleswo swo humelela vanhu va ta ya emahlweni va xaniseka .
Ku cinca ko karhi ku endliwile eka xiviko xa mina .
Xihlanganisi xi nga tirhisiwa .
Xitirho xo kambela , ku ya hi swilaveko , xi fanele ku endliwa .
Timali leti nyikiwaka hi ku landza maehleketelo lamanene leti ti nga hlayisiwa etlhelo
Leswi na swona i swa nkoka wo ka wu nga hi kongomi .
Ndzi tshemba swinene leswaku swa swi dinga .
Ku kambela ku fanele ku endliwa lembe hinkwaro .
A hi mhaka ya timfanelo ta ximunhu .
Tirhisa leswi laha henhla eka ndhawu ya le ntirhweni .
U tshembisile leswaku ku tava ni vulavisisi eka khombo .
Lexi I xilo xin'wana lexi hi nga vulavulaka hi xona .
Nkunguhato walowo wu ta tekela enhlokweni swivilelo swa wena .
Loko u endla tano , swi nga ha vuya nakambe hi nkarhi lowu nga riki kahle eka vanhu lava nga riki vona .
Swi nga tshuxiwa hi ku famba nkarhi hinkwaswo leswi .
Swi hunguta ku phikizana ka ikhonomi .
Leyi a hi yona ndlela leyinene yo endla swilo .
Tindzimi ta hina a hi ta mfumo , i ta hina .
Tiphurojeke ta fambisiwa ku kondza ti fika emakumu .
Mbalango wo koma eka leswi wu komisiwile laha hansi :
I swa nkoka ku va hi kunguhata no lulamisa .
A swi papalateki .
Hikokwalaho , ndzi amukela mbuyelo wa vhoti leyi .
U vurile leswaku a wu nga si boha .
Hi se hi ri ni swiphemu swimbirhi swa ajenda .
Tindhawu tinharhu ta nkoka to nghenelela ti tava :
Naswona , hi pfumelelanile leswaku a hi endli leswi ringaneleke .
Swi ya hi leswi humelelaka eka tindhawu ta madoroba .
Hi nga va tano njhani ?
Ku teka xiave na ku hlamula swilaveko ;
Leswi i ntiyiso eka swiyenge hinkwaswo swa nkatso wa pholisi .
Xana hi ringete ku fikelela yini ?
Kambe hi ta endla mindzulamiso leyi faneleke .
Sweswo i xiphemu xa masungulo mantshwa lawa hi vulavuleke hi wona .
Endlelo ro fana
Hikokwalaho hi bohekile ku vhota hi hamba na xiviko lexi .
Naswona ndzi ehleketa leswaku swi le kusuhi no hela .
Wadi ya .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Mitirho ya Nongonoko wa ku Hlela leyi faneleke ku endliwa hi ku famba ka lembe .
Phurosese yo kurisa yi katsa matiko hinkwawo lama nga endla xikombelo .
Hikokwalaho , ndzi khensa vaviki lavambirhi .
Hi nga swi kota naswona hi fanele ku kota ku xi lawula .
Entiyisweni , mikitsikitsi ya tifeme a yi nge heli .
Hakunene , hi lava ku languta swivutiso leswi hi ku hambana .
Hi ntiyiso , ku na xivandla lexitsongo swinene xa ku manyukuta .
Lexi i muxaka wo sungula wo fana wu ri woxe emisaveni .
Sweswi a ndzi ta tsakela ku tekela enhlokweni timhaka ti nga ri tingani to karhi .
I vutihlamuleri bya Maafrika-Dzonga ku tihlawulela mfumo wa vona .
Matikhomelo yo ka ya ri hi ku vulavula
Matsalwa ya hetiwile na ku yisiwa .
Leswi i mfungho wa goza ro sungula eka ku langutana na mhaka leyi .
Phepha ra xikambelo ro tsariwa ri nga katsa leswi landzelaka :
A va twisisanga leswi a swi humelela - naswona a ku titimela swinene na ku va na mpfula .
I swa nkoka .
Swo hambanahambana eka Xivutiso lexi swi vula leswimbirhi ntsena .
Tiko rin'wana na rin'wana ri lava ku kota ku tiva vaaki va rona .
A hi nge koxi kuva hi fikelerile hinkwaswo leswi hi tsakelaka ku swi fikelela .
Tikhoto leti ti va kona kwala tlhelo na tlhelo na tikhoto ta ndhavuko .
Hi kombela vakamberiwa ku tshama va languterile .
Mfumo wu ta cinciwa hi ndlela ya nhlawulo wa mikarhi hinkwayo laha vanhu hinkwavo va nga ta kota ku vhota exihundleni
Nkaneto a wu ri yini ke ?
Ndzi twanana swi helela na tinhlayo leti nga tshahiwa .
Ndza tshemba leswaku xiviko lexi xi angarhela swiphemu swinharhu swa nkoka .
Hi huma ekule swinene endleleni leyi .
Ntlawa wa mina wu amukela xiviko lexi .
Kambe ku hava xivangelo xa swa nawu eka ntila wolowo .
Kambe hi dinga switirhisiwa ku humelerisa pholisi .
Hikokwalaho ka yini u ehleketa leswaku leswi swi fanele ku cinca ?
Xana wa pfumelelana na sweswo ?
Mavonele mambirhi yo hetelela .
A ndzi swi tivi loko u ri erivaleni hi swona .
Ku lulamisa hofisi
Ku paka i mahala .
Hikokwalaho , leswi swi fanele ku pfuleriwa nxopaxopo wo antswa .
Ku tlakusiwa ka vuvekisi byo tiyimela ;
Ha xi seketela .
Mpfuno a wu fanelangi ku hungutiwa hikokwalaho ka swivangelo swo hoxeka .
Emahetelelweni , a kuri ntlawa wa mina lowu nga xi kombela .
Swi tlhela nakambe swi ringeta ku aka rixaka leri humelelaka , leri hlayisaka ni vanhu lava nga ni vutihlamuleri .
Hi ku vona ka mina , ha swi kota ku fikelela lexi .
Ku kunguhata
Ha khensa no tlangela ku nghenisiwa xandla ka n'wina eka nhluvukiso wa ikhonomi eka tikonkulu .
I mhaka ya hina yaleyo .
Lexi i xiphiqo lexi xi faneleke ku ololoxiwa .
Sisitimi ra le xikarhi ro hlayisela ri sungule ku tirha .
Sweswo swi na nkoka ku va swi tsundzukiwa .
Xo sungula , ndzi kombela ku rivaleriwa eka Xinghezi:xa mina tanihi laha , mi tivaka leswaku ndzi Mufurwa .
Kambe hi ta swi endla kahle .
Hi fanele ku tiyisa mabindzu lamatsongo na ya le xikarhi , hambiswiritano .
Ndzi ni timhaka timbirhi ta nkoka ku ti vula , loko u swi tsakela .
U vule xin'wana lexi ndzi hlulekaka ku xi twisisa .
Eka mbango wolowo , xiviko lexi xi na nkoka swinene hakunene .
Eka gondzo ro huma eka mfumo wo lerisa , xintshuxo xin'wana na xin'wana xi na hakelo .
Sweswo i xivangelo xa tipolitiki xa xiringanyeto lexi .
Leswi swi nyika ku tumbuluxiwa na ku hlayisiwa ka rhijisitara ra vanhu .
Ndza tshemba leswaku vatirhikulorhi va ta swi seketela leswi .
Swi nga tirha kahle eka vumundzuku .
Rero i endlelo leri ntirho wa hina a wu ri ku ri tekeni .
Mbuyelo wu languteriwe ku vona eka malembe laya taka .
Na sweswo swi ta va ni nkucetelo wa kahle eka vaaki va hina .
Ndzi lava ku vuyelela , leswi a hi ntiyiso .
Leswi swi kombisile leswaku ntirhisano ehenhla ka vugevenga wa tirha .
A ku ri na swo tala leswi a swi ri ekhombyeni eka hina .
I goza ro sungula .
Ndzi teka sweswo swi ri xiyimo xa swilo xo ka xi nga enerisi .
Vito ra vathoriwa na xikongomelo ;
Swifaniso swa swigevenga swi hangalasiwile .
Vonelo ra swa timali ri ta va mhaka ya ntiyiso .
Tikomiti ta huvo
Swilo hinkwaswo swa misava leswi nga hi rhendzela hi swi vonaka siku na siku .
Ndzi nge vulavuleli mavandla ya tipolitiki lama phakelaka swakudya .
Xana hi nga endla leswi kahle ke ?
Hi mayelana na mbango , a hi fanelangi ku tixisa .
Xiyimo lexi xi fanele ku lulamisiwa hi xihatla hilaha swi nga kotekaka ha kona .
A ndzi ta ku kombela ku hlamula xivutiso lexi nakambe .
I yini hi veke na vumbhoni ?
Xana u na matshalatshala wahi na wahi eka sweswo ?
A hi hexe .
Hambileswi ku nga na swihi kumbe swihi , swi le rivaleni ku na xiphiqo lexikulu laha .
Ngopfu-ngopfu , hi ta :
Ririmi ra le kaya ri ni nkoka ku va mudyondzi a hluvuka .
Kutani , ndzi ta ringanyeta leswaku mhaka ya tikhoto to hlawuleka yi langutisiwa .
Ndzi ehleketa leswaku ndzi fanele ku mi khensa kuva mi ve kona .
A ndzi tshembi eka xiyimo xexo hi ndlela yihi kumbe yihi .  .
Eka mhaka leyi , swilaveko swo tivikana swi lava ku ololoxiwa .
Vayimeri va swiyenge hinkwaswo
Eka vo tala va vona , leswi a swi ta vula rifu swi nga kanakanisi .
Xo sungula xi fambelana na na nkayivelo wa swakudya .
Hi swona , ndzi nga vula .
Vekela phositara eka galari .
Swi sungula hi nkarhi wa vhiki ro kunguhata naswona swi fanele ku ringeta ku hetiwa hi vhiki leri landzelaka .
Hilaha ndzi vuleke hakona khale , Xihlawuhlawu xi hlulekile hikuva xi siyile ehandle vunyingi bya tiko leri .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku nongonoko lowu wu ri wa nkoka swonghasi .
Xiyenge xa Masimekelo
Swi tano , xo sungula swi hi nkarhi wa mhangu .
Va ta tlhela va nga swi twisisi kuri hikokwalaho ka yini hi tlangela vutomi bya yena .
Hambiswiritano , hi fanele ku va ni vukheta swinene .
Vundzeni bya maendlelo byi ta ya hi makunguhatelo ya minhlangano leyi khumbhekaka .
Hi hlonipha ku nghenisiwa ka xandla .
Xiyimo lexi xo ka xi nga tolovelekangi xi fanele ku susiwa eka xileriso .
A va na switirho na swingolongondzwana .
Nandzu wu yisiwile ku herisiwa .
Xi tirhiseriwa ntsengo wukulu wa swikongomelo .
Endlelo ra hundzuluxo ri se ri gimetiwile hi ndlela ya ku humelela ka le henhla swinene .
Hikokwalaho , a ndzi ta ku kombela ku seketela leswi .
Swilo leswi hanyaka emisaveni hi ku hambana ka swona swi le khombyeni ra nxungeto .
Tiawara hi vhiki
Hlela nxavo wa xitirhiwa ku suka eka xikombiso lexi u nyikiweke .
A ndzi tivi nchumu hi n'wina hinkwenu , kambe ndzi tama ndza ha ri na ku tshemba hambileswi ndzi nga hansi ka ntshikelelo .
Hambiswiritano , swipakaniso leswi swa ha ri ekule swinene ni ku fikeleriwa .
Ku pasisiwa ka mpimanyeto hi wun'wana wa mitirho leyi endliwaka hi vakhanselara .
Kumbexana swi na mahungu lama hi nga riki na wona .
Swo fana hi swona hi vuvekisi byo kongoma bya matiko mambe hi ku angarhela .
Ku laveka ntikiso wa mafambiselo .
Tidyondzo na vutivi .
Ku na swiphiqo swikulukumba eka ndhawu leyi eka nkarhi wa sweswi .
O va munhu ntsena , kutani hi fanele ku amukela sweswo !
Hi nga endla swo tala .
Yi fanele ku voniwa tanihi tsalwa leri hanyaka leri nga ta cinciwa na ku fambelanisiwa hi ku famba ka nkarhi .
Swoleswo na swona i swa nkoka ku va hi swi twisisa tanihi vaendli va milawu .
Handle ka mpimo wa le henhla , a swi nge tirhi .
Nkongomelo wa nhlengeletano a ku ri , Ku kondletela Ntwanano wa Matiko wo lulama no sirheleleka .
Hi ku vona ka mina , ku na timhaka tinharhu to kongoma .
Eka nkarhi wa sweswi , swivutiso swa masungulo swi ta vutisiwa .
Antswisa nkoka wa dyondzo na vuleteri .
Ndzi kombela sweswo swi susiwa .
Kambe mhaka a hi ku pfuneta hi timali , tanihi leswi vo tala va swi tivaka .
Swiboho swa swa tipolitiki swi fanerile ku endlela ku lulamisa xiyimo .
Hi ta swi endla hi tindlela timbirhi .
Hi tekile goza ro sungula hi xinawana lexi .
Ndzi kholwa leswaku leri i khombo ra kunene naswona leri nga kona .
Leswi i ku rivalelana .
Ndzi ehleketa ku ri u pfumelelana na mina eka leswi .
Nkarhi wo hetelela a ku ri mavhiki mambirhi lama nga hundza .
Swi na nkoka swonghasi leswaku hi endla swilo hi ndlela yo fanana na ku va yo kongoma .
A ndzi swi pfumeleri sweswo ku va swi humelela .
Palamente yi lulamisile mhaka leyi hi ndlela yo hetiseka swinene .
Lexi i xilo xa kahle eka nkitsinkitsi wa ikhonomi .
Kutani ku na xivutiso xa thyaka ra swiharhi eka swiharhi leswi hanyaka hi nyama .
rihanyo ra swa masangu na ku tswala
Hikokwalaho , hi ta ya emahlweni no humerisa mhaka leyi .
Swi le rivaleni leswaku hi laveka ku endla swo tala .
Vuxaka bya kahle bya ximunhu .
Vaaki-tiko va nga nyikela timbyana ta vukhale bya nkaye wa tinhweti ni malembe manharhu .
Mitirho leyi landzeleka yi tekeriwe enhlokweni eka leswi :
Ndzi hlayile buku leyi .
Twisisa tikhonsepe to thoriwa na ku titirha .
Ntirho wa ku sirhelela eka mhaka leyi i vutihlamuleri bya mina .
Sweswo a hi ndlela yo engetela ku kula .
Eka mina , swi fana kwatsa .
Mhaka yo sungula hileswaku Palamente yi pasisile xikombelo xa ndzivalelano wa swa xibamu .
Rihanyu na vululami
Tanihilaha ndzi vuleke hakona , ndza tshemba swi na ndzhukano hi ndlela leyi nga fanelangiki .
Vativi va vutshila ba fanele ku langutisa endzhaku ku lavana na vutitivi bya vona bya ndzhavuko .
Nkarhi wo pfuka evurhongweni .
Swa antswa ku nyika vanhu votala loko swi koteka nkarhi wo vulavula .
Lavanene i vaxanisiwa va lavo biha .
Mavito ya vanhu lava se voniweke ya nga humesiwa hi ku endla xikombelo .
Leri i vonelo .
Kambe vanhu vo hlaya va tlakusile mhaka leyi .
Dyondzo ya mbango na nhluvukiso :
Loko manyala ya swa timali ya ya emahlweni , leri ri na hinkwaswo .
Vatsari va . .  .
Mukhomixinara , u xi kombisile lexi .
Nawu lowu wu vekiwile hikuva wu tiva leswaku ku teka xiave ka xidemokirasi i xiphemu xa nkoka xa mfumo wa miganga .
Hi ku pfumaleka ka mati ya pompi ?
Tirhisa nkomiso lowu ku hlamula swivutiso leswi landzaka :
Kwaloko i muxaka wa ku cinca ka masungulo loku hi ku lavaka .
Hambiswiritano , ku na swa kahle swinene eka mpfumelelo wa mafundza .
Xana hi nga endlisa ku yini ku sivela tinsulavoya eswikolweni swa hina ?
A hi ndlela yo enerisa yo tirha hi yona
Xana u xiyaxiyile yini mayelana na leswi ?
Xexo xi vile xiyimo xa vona xo bohana eku sunguleni ka swona .
Ku hlela loku ku suka eka nhlayo ya tindlela ta xikongomelo ku fana na :
Ku laveka swi na vumbhoni .
Vatswari va hina a va yangi exikolweni , hambiswiritano va hi langutela ku va sirhelela .
Xiphiqo lexi a xi lo tumbuluka xi nga suki helo .
Cinca marito lama khwatihatiweke exivulweni xin'wana na xin'wana .
Sweswo swa ha ri tano , mimpimo yo fana yi fanele ku tumbuluxiwa .
Leswi a hi ntsena mayelana na tihomu na tinyimpfu tingari ringani .
Naswona a xi pfuna ku tlula mpimo .
Hi tsandzekile ku fikelela nomboro ya tivhoti leyi lavekaka ku teka xiboho .
A hi si kota ku nyika leswi .
Mixavo ya swa ikhonomi ya nkoka ya sweswi .
Ndzi ta ta ni mikunguhato eka mhaka leyi .
Hlamusela nkoka wa matheriyali lama faneleke ya mabasiselo .
Nyika xivangelo xo twala xa ku tlakuka ko kongoma ka ndhurho wa ntirho hi yuniti .
I nyimpi ya matimu .
I nhlangano lowu vumbiweke hi swirho swa khume .
Mahetelelo ya le rivaleni .
Handle ka swona ku humesela erivaleni xivono swi seketeriwile .
Vamasipala Vamasipala vanga hoxa xandla eka ku xava na ku hakelela switirhisiwa na ntsengo lowukulu wa tiphurojeke .
Mimepe yi ta hakeleriwa hi mali yinene kumbe cheke .
Ndzi nyumile .
Leti i tibuku to hambana .
A ku na tiko emisaveni hinkwayo ku fana na SA .
Ha swi tiva leswaku swi tele swi faneleke ku endliwa .
Muyimela ku langhiwa a nga tirhisangi muxaka wa mbhurisano .
Migingiriko hi nkarhi wa holideyi yaleyo .
Hambiswiritano , xihahampfhuka xi va na swiphiqo ngopfu .
Lexi a hi xiringanyeto xa tshalatshala ro endla milawu .
Ntlawa wa mina a wu tshembi sweswo ku va swi ri tano .
Thola muchayeri wo kongoma loyi a nga ta ka a nga tirhisi xihoko .
Hi le ku kanerisaneni hi mhaka ya nkoka , vusirheleri bya mfumo .
Ntsengo lowu hlamuseriwaka wu ri hakelo ya lembe na lembe .
Lexo i xitshembiso .
Nkongomiso wu le ka ntlakuso na nhluvukiso wa swihlawulekisi swa vurhangeri .
Ku ta humelela yini ?
A hi tirheni leswaku hi tshunxa swiphiqo leswi .
Hambi ku na yini na yini namuntlha , swo tala swa ha laveka mundzuku .
Leswi ku nga hlawuriwaka eka swona leswi nga kona sweswi na swona swi fanele ku ya emahlweni no hluvukisiwa .
Kutani u na vutihlamuleri byo hlawuleka .
Xana hi tirhe kahle ?
Kambe hi swi kumile .
Khombo ra kona , leswi swa ha ta humelela eka timhaka to tala .
Hi endle ndzima yikulu ku fikelela ku twanana eka nhlamuselo ya vutsoniwa .
Ndzi ta mi kombela ku tiyisela .
A ku na mhaka ku ndlandlamuxo wu fanele ku ya mahlweni .
Lawa i maehleketelelo yo hlamarisa swinene .
Hakunene a xi humi eka mimpimanyeto ya rixaka .
Ndzi ehleketa leswaku swi terisa vusiwana .
Mufambisi u komberile xikombelo xexo .
Masungulo na ntirho wa xikeletoni .
Swi hoxile xandla eka ku herisa vusiwana emugangeni wa hina .
Leswi swi le ku humeleleni eka xiyenge xa rihanyo .
Phurogireme leyi katsa leswi landzelaka :
Xa hina ku fanele ku va ntshuxeko wo katsa hinkwavo na ku va wo hetiseka .
Mpimo wa xintshunxo .
A ndzi ta tsakela ku kombisa hi mitlhontlho leyi .
Ndzi tekela swoleswo enhlokweni .
Tirhele ra vutleketli bya vaaki-tiko byi le hansi ka xikhapitalisi .
Ndzi pfumeleleni leswaku ndzi vula swikombiso swa nkoka swinharhu swa leswi .
Xana hi ku vona ka wena , va fanele va hlawula yini ?
Hi tlhela hi lava ku langutisa eka vumundzuku .
Xana hi nga endla yini ku tikisa ntshikelelo hi ku hetiseka ?
Hileswaku mhaka yi kaneriwile na ku tekeriwa enhlokweni eka nhlengeletano leyi .
Loku i ku tsakela ka hinkwerhu ka hina , hakunene .
A hi tshembeni leswaku mhaka ya kona yi nga lulamisiwa .
Yi fanele ku swi tirhisa na yona
Ndzi khomiwa hi tingana hikokwalaho ndzi fanele ku ku khomisa tingana .
Mphakelo wa vukorhokeri lowu antswisiweke i wa nkoka eka ku humelela ka ikhonomi ya vumundzuku na nhluvukiso wa vanhu va tiko .
Hi tlhela hi yimela minyikelo ku suka eka swiyenge swa phurayivhete .
Ku hetisisa , ndzi tsakela ku mi khensa kuva mi ndzi rhambile madyambu lawa .
Hi fanele ku gingirika sweswi ku sirhelela vumundzuku bya vona .
Ha hoyozela swinene eka ku va u vile na nhlohlotelo wa ku teka matshalatshala lama .
Switirhisiwankulu i swa nkoka swinene eka nhluvuko .
U fanele ku tivonakarisa ekhoto hi xiviri .
Hikokwalaho ka xivangelo lexi , ndzi ni swivutiso swinharhu .
Va ya eka vanhu na ku tlanga na vona .
Kambe a hi tiyimiserile .
I nkarhi wo endla ematshan'wini yo vulavula ntsena .
Hi ku kanetana na swona , lexi xi lavekaka i xiringanyeto .
Mi nge ndzi vulavula kusungula hi mhaka ya vuhlayiseki .
Hlamula swivutiso leswi landzelaka .
Xikongomelo
Lexi xi tlhela xi va tano eka ku vaviseka loku fambelanaka na mbango wa le ntirhweni .
I mhaka yo bohana leswaku . .  .
U tava ni ku navela na ku tiyimisela ku hluvukisa ximunhuhatwa hi ndlela yo fana .
Lava va nga na switwi swo twa hakanyingi va kota ku vulavula .
Ndzi vona swilo hi ndlela leyi hambanaka na swona .
Hikokwalaho xexo i xivangelo xin'wana xa nkoka wa xona .
Swivangelo swa masungulo leswi nga ta nghenisa xandla eka ku humelela eka ku lulamisa hi vuntshwa loku :
Hambiswiritano , lama a hi maendlelo lama tihumelerisaka hi woxe .
Hi ni swo tala ku swi endla eka xivandla lexi .
Ndzi xiya leswaku hi endlile xiwelo nakambe .
Ku hava maendlelo yo olova eka xiyimo xa le ndzhaku ka nyimpi xin'wana na xin'wana .
Kambe ka ha ri na swo tala ku swi khongelela no swi tirhela .
A ndzi tshembi leswaku leswi swi tengile .
Kahlekahle i ndlela leyi Komiti ya Wadi yi kombaka nkoka wa ntirho wa yona .
Hikokwalaho , ndzi kholwa ku hi na xiphiqo .
Hi nga , ku swi veka hi ndlela yeleyo , rhumeli xiphiqo ehandle .
Leswo swi pfumala nkanakano .
Mbuyelo wa minhlawulo leyi i ku tsakela ka vavhoti .
Mitlawa ya swa mbango yo hambanahambana yi vulavula yi yimela mbango .
Ndzi ehleketa leswaku leswi emakumu se swi fikeleriwile .
Ndzi ta tsakela ku vula mhaka mayelana na timfanelo ta nkoka .
Kambe i incini hi nga eku xi endleni hi ku landza malulamiselo ?
Xitatimende xo koma .
Hlamusela loko amoniya se yi nga tumbuluxiwa hi ndlela yo bindzula kumbe e-e .
Hi wena loyi kutani .
Hi xitalo ku hava xilaveko ku sungula swilo hi vuntshwa .
Tsala ehansi swileriso .
Nkarhi wun'wana vamasipala va nga antswisa manyikelo ya vukorhokeri hi ku wu endla khamphani - hi ku endla khamphani ya masipala leyi nga ta nyika vukorhokeri .
Swoleswo swi hi fikisa eka mhaka ya vutumbelo bya swa swibalo .
Hikokwalaho hi kota ku titoloveta xiave xexo .
Hambiswiritano , hi langutane na matlhelo yo hambana .
A ku nga vi ni xitshunxo xa swa vuthu eka xiphiqo hambi xexo .
Na leswi a va taya swi vika eka Komiti Nkulu ya Tiko hinkwaro .
Leswi swi fanele ku endliwa eka xiyimo xa le mugangeni .
Nkul Phuresidente , inkomu swinene .
Va ni vutihlamuleri hikuva hi vona lava nga khoma matimba .
Sweswi hi lulamile ku nghenisa leswi :
Ndzi khensa swinene ku nyikiwa nkarhi wa ku vulavula wa timinete ti nga ri tingani .
Leswi swi ta endliwa .
Kambe sweswo i hakelo ya ntirhisano wa vatirhikuloni .
Ndzi vona ku i swa nkoka leswaku mi swi tiva .
Xilo xo sungula , swilo leswi u swi nghenisaka etikweni swi fanele swi nga kumeki laha .
Hambiswiritano , i ri ndzi vula swo karhi hi ku angarhela .
Leswi , naswona swi fanele ku va tano , i xiringanyeto xo bohana .
Ndza khensa ku va mi ndzi nyikile nkarhi wo veka leswi erivaleni .
Nsimeko wo tivisa mani na mani hi ku angarhela
Na rihanyo .
Switatimende mayelana na ku hambanahambana
Timali leti ti ta amukeriwa ku hakelela ikhonomi ya xiviri .
Ku na maehleketele ya tlhelo rin'wana lama nge ku ku tirha timhaka hi ku xavelela swi tsandzekile .
Hi lava n'wangulano , naswona hi lava n'wangulano lowu .
Kumbexana , i xilo xin'wana hi nga tshama na xona mikarhi hinkwayo .
I mfungho wa mikarhi ya kona .
Hi yihi levhele ya le henhla ya dyondzo leyi heleke hi ku humelela ?
Naswona , xiringanyeto a xi nga ta humelerisiwa hi ku endla .
Hambiswiritano , ku twanana loku ka ha yimela goza ra nkoka ro ya emahlweni .
Ku na mavonelo ma nga ri mangani ndzi faneleke ku tsakela ku ma vula .
Vumbhoni bya ririmi eka migingiriko yo endliwa :
Ku hava swiviko leswi nga hlwela swi nga amukeriwa .
Matirhiselo ya xona ya simekiwile kahle .
Komiti ya Wadi yi nga va na xiave xa nkoka eka switeji swinharhu swa mafambiselo ya matirhelo :
Hungu ra mina eka vona hileswaku va fanele va yima kwalahaya .
I nkarhi wo ehleketisisa na nxopaxopo .
Swi lulamile , a hi swi tivi leswaku kuta humelela yini .
Ku sunguriwa ka mafambiselo ya valanguteri va timhangu i ku , endzhaku ka swona , ku sivela ku onhakeriwa hi timhangu .
Xiletelo lexi i xo sungula ehansi ka maendlelo lamantshwa ya komiti .
Leti hinkwato i timhaka ta ntiyiso leti nga fanelangiki ku rivariwa .
Xana ku ni milawu leyi faneleke ku landzeleriwa ?
Ntlakuso wa vona wu tiyisisiwile .
Xi fanele kuva kona eka vateki va mahungu hinkwavo sweswi .
Mihundzuluxo ya khumembirhi eka xiviko yi heleketiwile .
Malembe ya khume lama ha taka , ka ha ri na swo tala swo swi endla .
Hi nkarhi wolowo xitukulwana xa mina xi tava xa malembe .
Ntirho a wu fanelanga wu tshikiwa handle ka ku pfumeleriwa hi khoto .
Hi xileriso lexi , hi lava ku cinca sweswo .
Hi fanele ku humelela .
A ndzi ta tsakela ku seketelaka leswi hi swikombiso swi nga ri swingani .
Eku endleni , hakunene i mfularhelo ku nga ri leswi swi nga xiswona .
Hikokwalaho , hi le ka tlhelo ra ntsakelo ra nkunguhato .
Ti katsa :
Kahlekahle , ku hava makhomele yo hlawula .
Tsundzuka .
Ndzimana yi nga langutisa eka timhaka leti landzelaka :
Leswi swi ta hetisiwa eku sunguleni ka thema ya vunharhu .
Nkambelo wa swifuwo / swihari a yi fanele ku va mhaka leyi nga hundza .
Xi tlhela xi vula leswaku ku nge vi na ku olovisiwa ka swinawana .
Mhaka ya ntiyiso hileswaku a hi na xikombiso xo karhi xa swona .
Mali ya Mfumo yi nga ka yi nga tirhisiwi ku cinca ticheke ta phurayivhete .
A hi tsundzukeni leswi hi ringetaka ku swi endla .
I ntirho wa vona lowo .
A ndzi ehleketi ku ri ha hambana eka mhaka leyi .
Mhaka leyi ya matimu ya hi hlamusela .
Vulavisisi byi fanele byi fambisana na mimpimo ya matiko ya misava .
Vahakeri va xibalo va ta pfuneka ngopfu na vona .
Avela maraka yo angarhela hi ku tirhisa xivumbeko .
Lexi hakunenenene hi lexi hi nga xi tekela enhlokweni .
Hikokwalaho ndzi tshembha leswaku hi fanele ku cinca endlelo ra hina hi ku hetiseka .
I xiviko lexi xi ringetaka ku nyika swiletelo .
Leswi swi ta pfuna ku herisa swirhalanganyi eka madyondzele .
Fomula ya mudende wa Vaaki i :
Lexi xi na nkoka swinene eka ku papalata ku engeteleka ka matlhari .
Hi ku sukela hi Dzivamusoko lembe leri :
Xana hakunene hi lava hungu leri ku va ri rhumeriwa ?
Ndza tshemba muviki na yena wa pfumelelana na xiringanyeto lexi .
Nkarhi wun'wana ku tinyungubyisa ku nga ha tshikisa munhu ku endla swilo swa kahle .
Hi langutane na ndzhaka ya xihlawuhlawu laha .
Mpfapfarhuta ajenda ya nhlengeletano leyi landzelaka ya Komiti ya Wadi .
Minkarhi yo tala a swi ringanangi .
Hi nge swi koti ku tshama eka nkavanyeto wa nkarhi .
A hi fanele ku endla matshalatshala hinkwawo ku cinca xiyimo lexi .
A ndzi khongotela vatirhikulorhi ku va seketela .
Ku vile na mpfumaleko wo landzelela milawu laha .
Eka matiko yalawo , njhekanjhekisano wu ta va kona .
U komberile vanhu ku pota vatirhelamfumo lava hlulekaka ku endla tano .
Ku endla swilo hi ku tshembeka swi na nkoka eka ku tshembiwa hi vanhu .
Swona swi hi ndlela leyi landzelaka .
Ndzi ta lavisisa mahanyele ya vadyondzi va tlilasi ya mina .
Ndzi ta leteriwa hi miehleketo yeleyo eka vhoti .
Masipala u ta hlayisa phurojeke .
Hi le ka tinxaka leti laha hi faneleke ku jika kona .
Xiviko xexo xi tlheriseriwile endzhaku eka komiti hi ndlela leyi nga yona .
Leswi i mihlangano leyi mfumo wu lavaka ku yi hlohletela .
Hi fanele hi yima ku tsutsuma .
Endlelo ra xihlawuhlawu a ri tirha eka matimu .
Kungu leri ri kongomana ngopfu ni mhaka ya vuswikoti .
Hi swimbirhi A na B.
Wu nga ha va wu nga ri ntwanano wa kahle emisaveni .
Hi lava ku tumbuluxa .
DZIVAMUSOKO
Leswi nga fikeleriwa hi ntshikelelo eka milawu yo letela leyi landzelaka :
Leswi ha swi dinga ku kota ku fikelela vukulu bya ikhonomi bya nkoka swinene .
Leswi swi endliwa hi :
Ndza khensa ku yingiseriwa
Rhijisitara ri pfulekile eka vanhu hilaha swi hlamuseriweke hakona .
Hi fanele ku endla swo tala swinene eka vantshwa .
Hi ta vona leswi swi nga humelela ku suka eka leswi .
U tiyisile kuva u humelerisa xexo .
Hi ndlela leyi swi tikombaka ha ha ri ekule na makumu ya endlelo leri .
Phurogireme yi ta antswisiwa ku suka eka swiboho swa Nhlengeletano .
I ku teka xiave loku ku voniwaka hi varhumiwa va le handle yi ri ndlela yo fikelela swikongomelo swa phurojeke , ngopfungopfu hi ntsengo wa le hansi .
Mfumo na vuhlanganisi
U nga tirhisa ntirho lowo xavisa .
Xiviko a xi siyi ku kanakana mayelana na sweswo .
Tirhisa tinomboro hi ku lulama loko u ri karhi u tirhana na swiphiqo endhawini ya ntirho .
Xona hi xihi ?
Hambiswiritano , mali a hi swilo hinkwaswo .
Vavuyeriwa va nkwama a hi swirho swa nkwama .
Naswona yi rhangeriwa hi ku rhula ;
Swi tekiwa ku ri ku tirhisa matimba hi ndlela yo biha .
Hi ta va yimela va nghena .
KAVANYISA LOKU KU TA LANGUTA HILAHA TIPHUROJEKE TI KUMIWAKA HAKONA eka masipala kumbe hi Komiti ya Wadi .
MATSALANA
Hi swihi swa swirho leswi swa byongo swi lawulaka ntsakelo wa swakudya ?
A hi vulavuli hi nkwetlembetano exikarhi ka lava ringanaka .
Tinhlayo leti a ti fanele se ti engetelekile ku kombisa ntlhontlho lowu hi nga langutana na wona .
Sweswo hi leswi vumbaka matlhelo ya mitlangu ya vanhu .
Palamende yi lava ku kongoma emahlweni .
Tiinstituxini i ta nkoka , tanihi ku hundzuka ka tona .
Swi na nkoka , hambiswiritano , ku hlayisa ndzinganano lowu ringanelaka .
A ndzi ta tsakela ku nyika xivangelo lexi nga endla leswaku ndzi endla sweswo .
Ku nga ri eka hinkwaswo ;
Hikokwalaho , ndzi nga ha amukela xiletelo lexi .
Xitshunxo xoxe xi fanele ku va xa ntumbuluko wa tipolotiki .
Mimbuyelo leyi nga ku langutiweni .
Hikokwalaho , a hi fanelangi ku teka mhaka tanihi ya matimba swinene .
Xo hetelela lexi ndzi lavaka ku vulavula hi xona i mhaka yo sivela .
Ntwanano lowu i wa khale swinene ,
A swi si humelela leswaku vutivi bya vatirhi byi va na nkoka eka endlelo ra ntshovelo .
A ndzi kholwi leswaku ku na xivangelo xo vilela .
Hi ta va pfuna ku endla leswi .
Swi le rivaleni leswaku , sweswo swi ta tlhela swi va mhaka yikulu swinene .
Ku vuyeriwa hi langutele swilo swimbirhi .
Hikokwalaho nkarhi wu fanele wu kumeka kwala ku fambeni ku nyika hi ntalo vuxokoxoko bya xiviko .
Lexi a hi mhaka yi ri yoxe leyi nga na nkoka wa le henhla , hi ntiyiso .
Nongonoko wo xopaxopa wa maendlelo ya xikoxo :
Mhaka a yi fanele ku hangalasiwa .
Sweswi hi ya eka eneji na ku cincacinca ka tinguva .
Ndzi ta tsakela ku khensa vateki va mahungu eka ntirho wa vona .
Nawu wo Tlakusa Nxavo wa Gezi wu antswisiwile .
Vuvekisi eka swa dyondzo i swa nkoka eka leswi .
Yaleyo i mhaka ya nxaniso wa le ntirhweni .
Naswona hi lava leswaku swiletelo swi tirhisiwa kunene .
Lexi i xiphiqo lexi hi lavaka ku xi lulamisa .
Naswona loko swi ri tano , xitshunxo swihi ke ?
Xi fanele ku herisiwa .
Xana hi ehleketa yini hi leswi ?
Sweswo a swi fanele ku va xirhangana xa nkoka eka hina .
Hakunene , leswi naswona i ku tiyimisela lokukulu .
Vavasati va tirhe swinene ka lembe xidzana leri .
A swi ri ku teni nkarhi wo leha .
U vulavula hi tikontiraka exikarhi ka matiko mambirhi yo hambana , kambe leswi i matlhari .
A hi vona lava vangeke xiphiqo .
Ndzi lava ku tiva .
Namuntlha , i xivangelo xa xiphiqo eka xona .
U hetile !
Ha swi vona sweswo
Vanhu va lava lavaka ku rhumela tinyiko va nga endla tano eka .
Xavumbirhi , vusirheleri bya gezi .
Kambe u nge vuli leswaku sweswo swi nge endliwi !
Ntlawa wa mina wu seketela ndlela leyi nga hlawuriwa .
Mhaka ya vumbirhi yi khumba nsinya wa ku hlengeletana .
Kutani ndzi xi sayinile .
Ndza navela ku tiva loko xi ta endla tano nakambe mundzuku .
Swi tano , leswi swi nge ti tanihi muxaka wa xihlamariso .
Loko leswi swo endliwa hi ndlela leyi tsakisaka , vanhu va ta pfumelelana na matsalani .
Maritonyana mangari mangani hi ndlela yo hetisa .
Xiyimo xa nchavo
Ku cinca ka maxelo swi kaneriwile hi swona .
Lulamisa xiviko na leswi vikiwaka .
Nakambe , eka nkarhi lowu a hi swi kotangi ku .
Hi pfumelelana na nsusumeto wa xiboho lexi .
Lexi mikarhi hinkwayo xi vile xikongomelo xa nkoka eka hina .
Ndza swi tiva mi nga endla ku antswa .
Hikokwalaho , hi fanele ku langutisela ku hlohletela ku humelela na hundzuluxo .
Kambe ntirhisano wa hina a wu nge heli eAfrika .
Namuntlha ndzi vile mbhoni wa phurojeke leyi nga khumba mbilu ya mina .
Vundzeni bya pholisi
Mhaka ya vunharhu yi fambelana na xibalo .
Hikokwalaho ndzi ta vhota hi ndlela leyi nga yimiki na nkunguhato .
Hi hlawurile ku vhota hi ndlela leyi yimaka ni xiviko lexi .
Loko hi endla leswi , hi ta papalata mafu yo tala ya le magondzweni yo fana ni lawa .
A swi kali swi lava ku vutisiwa .
khamphani leyi yi swi kotile ku tirhisa maendlele ya muxaka lowu hi ndlela leyi vuyerisaka swinene .
Xikombelo xa timali a xi amukeriwangi .
Endzeni ka swona u tshikelela nkoka wa vulavisisi .
Hinkwavo va pfumela .
Hlamusela swilaveko swo hambanahambana swa vaxavi .
Hi fanele ku va hlohletela ku va lava pfulekeke swinene .
Hikokwalaho ka yini hi nga veki xiyimo xo olova ?
Hikokwalaho ku na swivilelo mayelana na swiyimo swa maqhweta .
Ku lahlekeriwa ka ntiyiso kumbe loku nga vaka kona eka Huvo ku ta kombisiwa eka ajenda .
Hi ntiyiso i poyinti ya masungulo hakunene .
Ntshunxeko wa ku vulavula a wu kona .
Leswi swi humelelaka hi nkarhi wo leha
Swiyimo leswi ku twananiwile hiswona .
Siku ro hetelela ra swibumabumelo swa vanhu i Mudyaxihi .
Hi lava vulavisisi byi ya emahlweni ku nga ri na ku kavanyetiwa .
A ndzi ta tsakela ku n'wi khensa hi ku tirhisana loku pfunaka swinene .
Hinkwerhu hi tiva leswi timhaka ta nkoka ti nga tona .
Mitlawa yi komberiwile ku vulavula hi nhlokomhaka .
Xo hetelela , ku na mhaka ya vululami .
Ku antswisiwa loku landzelaka hi xihatla ku ta endliwa .
Ndzi pfumelelana na mavonele yalawo .
Swi tlhela swi goza ku ya emahlweni ra ndzavisiso wa vutshunguri .
mighingiriko
Leswi swi ta koxa tindlela ta nkoka ku va ti yisa emahlweni matimba ya timasipala .
Xana hi wihi ntirho wa nhloko ya xifafazelo leyi nga exifanisweni ?
Leswi swi hi yisa eku hluvukiseni ka Vukorhokeri bya Tiko eka tshalatshala ro lwa na Vukungundzwana .
Xana u lava ku hanya nkarhi wo leha ?
Xana hi xihi xikongomelo xa siku ro tsema ?
Vhoti ya mundzuku a yo va ya nkoka ntsena , yi na nkoka swinene .
Ndzi ta endla tano .
Hi mikarhi hinkwayo hi tava kona ku nyika mpfuno loko hi komberiwile ku endla tano .
I mani a yi vuleke ?
Ndzi tekele enhlokweni swivangelo leswi landzelaka :
Kambe lexi a hi ntlhotlho wu ri woxe wa miako lowu hi langutaneke na wona .
Ku lulamisela nkunguhato
Ku hava ntiyiso .
Ku tirhana na nhlundzuko wa wena
Ku na ku hambana lokukulu exikarhi ka swilo leswimbirhi .
Naswona hi tshemba ku va na mikarhi yo antswa mayelana na leswi .
Loko u twa swi tika swinene ku rivalela ?
Hambiswiritano , swa ha laveka .
Namuntlha hi langutane na xiyimo lexi misava hinkwayo .
Ndza tisola , kambe ndzi fanele ku ku yimisa .
Hinkwerhu hi pfumelelana hilaha leswi swi nga swa nkoka xiswona .
Ku suka ka leswi ku vile na mimbuyelo yo hambana eka mitlhontlho leyi langutaneke na tiko ra hina .
Leswi swi ta va ntirho wa nkarhi lowu taka .
Xo hetelela , hi tshikilela xilaveko xo mbirhihata matshalatshala ya hina .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi nga ngheni eka ku vhota ko hetelela .
Lexi i nhlundzuko .
Ku hava nchumu .
Eka nkarhi wo fana , va le mahlweni hi goza .
Ku tsarisiwa koloko ku hi ku tsakela ka vaaki .
Ndzi ta tsakela ku tirhana na timhaka titsongo mayelana na leswi .
Swikongomelo swo tala swa ha fanele ku humelerisiwa .
Hakunene , ku na switori leswinene ku runguriwa.
Xi ti veka eka nhlayo ya matirhisele yo koteka .
Nkitsikitsi lowu wa timali wu vile na ikhonomi ya nkoka na tihakelo ta ximunhu .
Phurosese ya sweswi yo kurisa a yi si hetisiwa .
A ku vi na swikombelo leswi nga ta hlwela swi nga ta amukeriwa .
Tsala mavito ya lava va nga kona .
Lemuka leswaku nxaxamelo lowu a wu helelangi .
Hi ndlela yihi kumbe yihi , hi fanele ku seketela endlelo ra ku rhula .
Lawa yo va ntsena masungulo ya endlelo ro leha .
Munhu loyi u fanele ku va a ri na ntirho wa nkarhi hinkwawo hi nkarhi wa nkunguhato wa ntirho , kambe a ri mutirhi wa xinkadyana hi nkarhi wo simeka , nakona eka masipala lontsongo .
Xiviko xi kombisa swirhalanganyi swo hambanahambana ku va swi ololoxiwa .
Ku kondletela ku tumbuluxiwa ka mitirho hi mpimo lowukulu , matirhelo ya makete ya vatirhi ya fanele ku antswa .
Senthara yi avanyisiwile hileswi landzelaka :
Entiyisweni , u amukeriwile ku vuya nakambe .
Naswona , loko sweswo swi ri tano , hi mayelana na yini ?
Leswi nga ndzeni na vundzeni swi fanele ku katsa :
Wa swi tiva kuri ndzi ehleketa yini hi wena .
A a vulavula na mina kutani u lava hi hlangana hi awara ya mune .
Leswi swi tiyisa nhlana swinene .
Ku akiwa ka Xiphemu lexi
Xiboho lexi I xikombiso xo hetiseka xa swoleswo .
Leswi landzelaka hi swona swa nkoka swa phurojeke eka phurogireme .
Sweswo hi leswi swi tirhisiwa eka dokhumente hinkwayo .
Hi fanele ku fika ehenhla ka nkayakayo wa ndhawu ya vukorhokeri .
A swi fanelangi ku endliwa eka xikalu .
Endzhaku ka malembe ya khumentlhanu , leswi a ka hari xiphemu xintshwa xa makete .
Ku phikizana ku humelela etindhawini to tshama kona .
Ndzi vile ndzi hlamuserile leswaku hikwalaho ka yini ajenda yi cincile .
Kutani ndzi nga vula ntsena leswaku u vile na nkateko !
Ku antswisa ku fikelela mitirho ya mfumo na mahungu hi ku :
Ndzi ve ndzi vulavule hi mhaka leyi eka Tinhloko ta Khoto .
Xi lava ku va xi tirha na ku va xi tiyimela xoxe .
Mhaka leyi ya nkoka i nhlokomhaka ya nkanelo wa hina namuntlha .
Munhu u vumbiwe hi Xikwembu .
Swiphiqo swi nyanyisiwe hi dzolonga .
Nomboro ya wadi
Ndzi seketela yo tala ya mihundzuluxo leyi nga kunguhatiwa .
Sweswo i nhlokomhaka leyi ndzi lavaka ku yi lulamisa .
Xana ku katsiwe yini eka maendlelo lawa ?
Ndzi mi navelela ku humelela hinkwako hi leswi .
A yi fanelangi ku humelela .
Sweswo a ku ri xivutiso xa mina .
Swikongomelo swa mintshamo ya vaaki ku vile ku :
Swi rivali .
Eka xiyimo xa tinxakaxaka na kona hi va ni timfanelo na ku tlhela hi va ni vutihlamuleri .
Xana ku humelerile yini eka ku ya emahlweni ku antswisa mafambiselo ya timali ?
A ndzi nga koti ku hlamula .
Hi le masikwini mo sungula mo fuma .
Hambiswiritano , a hi le ku humeleleni .
Ku tlhela ku ri na mhaka ya timfanelo ta ximunhu .
Languta ntsena emisaveni hi ku rhendzeleka .
Swi tano , i swa muxaka wa nkarhinyana .
Lexi hinkwaxo xi ta hlayisa mali .
Ku vile na swiphemu swimbirhi eka xivutiso .
Masiku mambirhi laya landzaka ya boha .
Vutilawuri byi fanele ku herisiwa .
Ku fanele ku endliwa xin'wana .
Swi fanele ku katsa ku landzelerisa ko tirha ka timfanelo ta ximunhu .
Mavandla ya endla ku hlawula ka wona .
Hundzuluxo wa vululami , eAfrika Dzonga wa xidemokirasi , wu vile na nhlayo ya swihlawulekisi .
Xana switirho sweswo swa boha ?
U n'wana wa Xikwembu .
Thekinoloji na swa Vanhu
Hi vona lava nga ku laveni swilo hi nsindziso .
Ku tlakuka eka mitirho ya tikhasimende wu ta tshama eka mixavo leyi bohiweke hi Nhlangano wa Mabindzu ya Misava .
Swiphiqo swa namuntlha swi nga swi nga lulamisiwi eka malembe ya ntlhanu .
Hikokwalaho , vonelo ra mina ri ta hambana .
Xa le hansi ngopfu
Hambiswiritano , hi hina vo sungula ku lemuka leswaku a ku nga ri vutluti hinkwabyo byi nga erivaleni .
Eka misava hinkwayo ku na mphikizano wukulukumba wa swikili .
Hilaha u tivaka , ku tumbuluxa mitirho na ku hunguta vusweti i phuphu ya pholisi ya mfumo .
Ku antswa loku vonakaka , ndzi nga vula tano .
Lexi i xiphiqo lexi hi xi lemukaka ngopfungopfu .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo swi fanele ku tshikileriwa .
Oho , inkomu , jaha ra mina .
A hi hanyi eka misava yo kala swihoxo .
I sayizi yihi ?
Hi nga ka hi nga nyiki kungu ra ku tshembha .
Hi fanele hi kambela matimu ya hina eka swa thekinoloji na masungulo ya vumaki .
Xana hi ta vuyela njhani eka xona ?
Hi fanele ku olova eka mhaka leyi .
Xana ku ta va xiboho xo hlanganela ?
Sweswo hinkwaswo swi le ku yeni emahlweni .
Ina , u vuyile exikolweni namuntlha .
Ku ava ka xiphemu xa vumbirhi ku taya hi ku humelela ka xiphemu xo sungula .
Eka hinkwaswo leswi , a nga la nga tlhelela endzhaku eka ku tinyiketa ka yena eka ku lwa .
Hinkwavo va pfumelelana eka sweswo .
Wu tirha endzeni ka sisiteme ya mfumo eAfrika-Dzonga .
Minongonoko yo hunguta vusweti yi antswisile vutomi bya timiliyoni .
Langutisa swivutiso leswi landzelaka .
Eka mbango lowunene wa mabindzu na vulawuri , hi ta :
Xi ariwile hikwalaho ka xivangelo xa mphakelo wa matimba .
Kutani ndza khensa .
Swiphiqo leswi swi fanele ku ahluriwa hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka .
Hi ndlela leyi , hi sirhelela vumundzuku bya hina .
Hi rihi vonelo ra wena ?
Loko hi fanele ku humelela , milawu yo tiya ya laveka .
Mikayivelo eka ndzavisiso wa xisayense yi tiveka swinene .
Sweswi , nhlayo yo tala ya vaaki yi tala ku vabya mikhuhlwani .
Nomboro ya mapurasi
Lexi xi na nkoka swonghasi naswona xi fanele ku tiyisisiwa .
Nkatsakanyo eka dyondzo
Ku na timhaka to tala ku va ku kumiwa xitshunxo eka tona .
Ximakiwa xo hetelela xi nga endliwa ekaya .
vaaki na tiko
Va le ku yeni emahlweni va burisana hi xivona .
Sweswo swi fanele ku va mhaka ya nkoka eka hina .
Hambiswiritano , nseketelo ku suka eka mikwama ya mitlawa yi ri yoxe a yi enelangi .
Ndzi amukela swikoxo swa le rivaleni leswi vekiweke eka xiviko lexi .
A ndzi tshukile .
Dyondzisa hi ku kombisa ; dyondza hi ku endla
Madzolonga a hi xintshunxo eka xiphiqo xin'wana na xin'wana .
Vantshwa ku lwisana na vugevenga na swidzidziharisi .
Hikokwalaho , ntlawa wu hlawurile ku landzula ntwanano exikarhi ka wona .
Hi fanele ku endla swo tala ku hlanganisi mixavo ya le handle .
Ndza kombela ku va u hi pfuna ku tirhisa hi ndlela leyi vuyerisaka ntokoto lowu .
Ravumune a ri vonaki onge i miehleketo ya kahle .
Handle ka swona , ndzi amukela swiletelo no tlhela ndzi swi seketela .
Ku fanele ku va na ku engeteleka ka ntiyiso no va erivaleni .
Kambe xexo xi vula yini ke ?
Mi nge sweswi ndzi hundzulukela eka swo karhi leswi ndzi lavaka ku swi vula .
Mhaka ya swiyenge swa nsirhelelo wa vuhlayiseki na yona yi boxiwile .
Xiviko lexi , lexi ndzi xi seketelaka , i vumbhoni bya leswi .
Tikhamphani a ti swi lavi .
Sweswo swi vuriwile , hambiloko ku ri ni ku humelela ka kahle , swo tala swa ha tama ku endliwa .
Hi fambile swinene ku hundza ku amukeriwa ka Rimba ra Rixaka ra Nhluvukiso wo Tiyiseleka .
Leswi a hi ku tekela ehansi leswi tirhiweke leswi nga endla leswaku ku va ni ku humelela .
Hi ringanyeta tindlela to lulamisa leswi .
Xivono xa ka Masipala
Ku na mavonelo mambirhi yo hambana emhakeni leyi .
Dyondzo yi simekeke eka rihanyo , nsivelamavabyi na maendlelo ya vusirheleleki .
Nghena namuntlha kutani u dyondza swo tala eka malembe ya vadyondzi va wena !
Eka levhele yihi ?
Hlamusela no kambela mahungu na switiviwa swo huma eka swihlovo .
Ndzi tshemba leswaku hi fanele ku cinca ndlela leyi tekiweke .
Ku ta va na ndzingo lowu vonakaka wo endla swoleswo .
I incini swintshunxo swa kona ke ?
Nawu ku katsa na ku tirhisiwa ka mirhi yo engetela swi hlamuseriwile hi ndlela ya xinawu .
Ko va masungulo .
Leswo swi ya hi hina .
Tikontiraka ta matholelo ti lulamisiwile .
Tsala xitori lexi katsaka marito lama nga laha henhla .
Malembe ya makumenharhu yo tirha i nkarhi lowo leha swinene .
I mhaka ya timfanelo ta ximunhu loko vanhu va lova hikwalaho ka vusiwana .
Ku laveka mpfuno hi ku hatlisa .
Hi ku kongoma , hi lava mphalalo wa xihatla eka vahlapfa .
Hambiswiritano , hi fanele ku tswonga tidyondzo eka ntokoto lowu hi tindlela timbirhi .
Mhaka ya mina ya vumbirhi i mhaka ya vulawuri bya timali .
Va hoxile .
Kambe a hi ku cinca hi mhaka yo lava ku cinca .
Hi ta tirhana hakunene na mhaka leyi .
Ndzi hakelele bokisi ra mufi .
Mpfumaleko wa mfikelelo eka vululami i mbuyelo wa swivangelo swo hlaya .
Tipulani hinkwato ta vutshamo ti ta tirhiwa hi Ekurhuleni , a vula .
Naswona , hi swo sweswo hi fanele ku lwa na vumhika .
Ku swi hlanganisa :
A hi ta lava ku mi khensa ntsena .
Vutisa swivutiso kutani u vutisa mavonelo hi atikili leyi .
I xilaveko lexi nga ta hi tlhontlha eka malembe yo tala lama taka .
Swi ta yisiwa emahlweni ...
Ku na ku tshemba !
Hi ku vona ka mina , leyi i miehleketo ya kahle .
Lexi xi lavekaka pholisi ya nsivelo wa xiviri .
Samiti yi teke swiboho swo hlaya swa nkoka .
Vanhu va vulavurile mayelana ni xinakulobye .
Hikokwalaho hi hlawula ku vhota hi hambana na xiringanyeto lexi .
Xi tlhela xi komba xiyimo xo karhi xa nsirhelelo wa mbango .
Xana ku na xilo xihi kumbe xihi lexi xi nga ta ka xi nga cinci ?
Ndzavisiso wa vanhu a wu weli eka mbango lowu .
Vanhu va hina va langutela sweswo eka hina .
Vatirhi hinkwavo va na mfanelo yo tirha .
Ndzi khensa muteki wa mahungu eka nseketelo wa yena eka mhaka leyi .
Pfumala nkateko , a va hlwela swinene ku endla tano .
Xana hi tihi timhaka ta nkoka eka xiviko xa mina ?
Ina , ni pfumelelana na ku ringanana ka vutirhisani !
Ku suka eka vonelo rero , xi kahle hakunene .
Vamasipala hinkwato vafanele ku :
Hi langutele ku simekiwa ka masungulo lawa .
Kombisa ntsengo u nga katsi na ntsengo wa rendzo .
Swi languteka onge i ku hambana ka swipimelo .
Swa olova ku hlula vanhu lava nga riki na mhaka ni vumundzuku bya vona .
Ku na swikombiso swo hlaya swa leswi .
A ndzi ehleketi leswaku nhlamulo ya wena hi leyi enetisaka .
Ndzi ehleketa leswaku ku ni ntwanano lowu hangalakeke swinene eka mhaka ya masungulo .
Hi fanele ku vumba nawu mayelana na swilo leswi hi xikongomelo xo enetisa ku tsakela ka vaaki .
Ndzi seketela xikombelo lexi .
Va tirha hi ku tirhisa ni maphorisa ku khoma vaonhi .
Swipimelo eka migingiriko ya madyondziselo na mahlelelo .
Se hi fanele ku sungula eka nkarhi lowu taka .
Kambe xana ku ta humelela yini eka nkarhi lowu taka ?
Kambe hikwalaho ka yini , hi ntiyiso , leswi swi nga ri eku endliweni ?
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi mi kombela namuntlha .
Entiyisweni , vuthu ra ha ri na matimba .
Hikokwalaho hi lava ku kombisa ku tiyimisela ku humelela hambiswiritano nakambe .
Mo ndzi sungula hi ku mi khensa eka xirhambo lexi namuntlha .
Ku fikela leswi , ndzi yikulu yi endliwile eka nongonoko .
Leswi swi kongomisiwa eka ririmi ro dyondzisa hi rona etlilasini .
Tiphotifoliyo leti ti ta hambana ku ya hi ku hambana ka tihuvo ku ya hi swidingo swa huvo .
Yaleyo a yi ta va ndlela ya mhangu swinene eka tiko ra hina .
Vona a va ngheneleli .
Yaleyo i ndlela yoxe ya ku ahlula mhaka ya maendlelo lama .
Hi ta endla yini loko ko tekiwa magoza ?
Ntshikelelo wa timali wa hi tikela ku wu kondzelela .
Pulana na ku tsalela xikongomelo xo karhi .
Ntirhisano wa maphorisa wa karhi wa antswa .
Vamanana na vatatana , leswi swi hi fikisa emakumu ka ajenda ya mixo lowu .
Ku lava muehleketeleriwa ku ya emahlweni .
Vanhu va rhambiwa ku bumabumela minkunguhato leyi nga eka tsalwa ra nkanerisano .
Ndzi tshemba tano .
Sweswo i ntiyiso ; hakunene , wu vile tano .
Leswi swi yimela mpimo wa ntirho wo tala wa nkarhi lowu taka .
Hinkwavo va tiva mbuyelo .
Se i nkarhi .
U nga n'wi yingisi !
Yelanisa naa tinoti ta khoso ku ku pfuneta .
Xikalo xa xiphiqo lexi a xi si tikombisa ku ta fika sweswi .
Kombisa timhaka leti fambelanaka na vuhangalasamahungu bya ku maketa .
Tumbuluxa ntlawa wa magoza ya nghingiriko lama simekiweke ehenhla ka swileriso swa ntirho .
Kamba loko muchini wu ri eka xiyimo xa kahle xo tirha .
Endlelo ri tshamisekile sweswi .
Xa vunharhu , nawu lowu a swi nge koteki ku wu landzela .
Loko o kumiwa na ku voniwa nandzu , munhu a nga heta malembe manharhu ejele .
Hi ta hlangana kutani hi kanela mhaka leyi nakambe .
Mi fanele ku tihlanganisa na hofisi ya Xipikara eka masipala wa ka n'wina ku va mi tiva mayelana na swilaveko swa mavikelo , ku katsa na siku ro hetelela ra swiviko .
Hi na mpimo wa le henhla wo hatlisa ku herisa nhova emisaveni .
Nawu wu hundzuluxiwile hi mfanelo na leswaku hundzuluxo wa ha ku sungula ku tirha .
Mbuyelo wo tano a wo va lowu a wu fanele ku languteriwa .
A ndzi ta seketela ku tlhelela eka komiti .
Ndzima yi tlhela yi endliwa eku tiveni nkayivelo wolowo eka xiyenge lexi nga riki xa mfumo .
Va cincile swipimelo .
Ku lahleka ka swibalesa ku ya emahlweni kuva xiphiqo lexikulu etikweni ra hina .
I mani munhu loyi ku vuriwaka yena eka ntila wa vumbirhi lowu tshahiweke ?
A hi hanyi eka swiyimo leswi faneleke .
Xana swi lawuriwa hi muxaka wa mfumo ?
Sweswo a swi nga humeleli hikwalaho ka xiviko lexi .
Hi ta xi nyika .
Hi nyamile hikuva ndzhundzhuluxo wa hina a wu amukeriwanga .
Naswona sweswo a swi fanelangi ku humelela .
Namuntlha ndzi ta tsakela ku engeta xikombelo lexi .
Ndzo tshemba leswaku leswi swi ta tirha eka swiyenge hinkwaswo .
Swi hume endleleni .
Hi sirhelela ehenhla ka lexi .
Loko hi ri na moya wo lwa siku rin'wana .
Leswi swi fanele ku famba na nongonoko wo vumba ntalo eka xiyenge xa migodi .
Ringetela hi nseketelo .
Ndzi le ku hlamaleni hilaha leswi swi endlisiwaka xiswona .
Sweswo swi vile xin'wana xa swivilelo leswikulu eka hinkwaswo .
Kutani swi fanele ku yisiwa emahlweni hi ndlela leyi .
Mafambiselo ma fanele ku twisiseka .
Swicelwa na eneji swi tala ku tirhana na timhaka leti .
xana ku antswisiwile madamu yo karhi\ swikimi swo cheleta ?
A ndzi endlanga , a ndzi ehleketa ku n'wi fonela sweswi .
I xiringanyeto xexo lexi nga emahlweni ka hina sweswi .
Makete wu kona .
Khombo ra kona , hambiswiritano , a swi nga vi kona .
Leswi u nga swi endla a swi enelangi ngopfu .
Hakunene vusweti i vugevenga byo tika ngopfu .
A hi xi tshikeni kwalaho .
Xi fanele xi tlhela xi ndlandlamuxiwa .
I ntiyiso : va ta kota ku swi endla .
Nkulukumba wo lavisisa swa Timali u tivisile leswi landzelaka :
Hi lava mphikizano lowunene .
Ku hava ku hlanganisiwa loku endliweke .
Hi fanele ku ntshuxa timakete .
Hambiswiritano a ndzi swi koti .
Hi swona swi endlaka leswaku hi fanele ku veka xikombiso .
Xana hi kwihi tibasari ti nga Yisiwaka Kona ?
Hambiswiritano , hi le ka xiyimo xo tikeriwa .
Hi byeli sweswo !
Swiboho swo tika swa xiviri swa ha ta tekiwa .
Namuntlha hi hanya eka misava leyi cincaka hi ku hatlisa .
Antswisa nkoka wa vutomi
Leswi hi swona leswi Mfumo wa hina wu tiboheke ku vona leswaku .
Xo sungula , sweswo a swi na nkoka .
A ndzi ta tsakela ku boxa swiphemu swinharhu swo engetela .
Swi endla swi olova ku vona ku i mani a nga endla yini .
Mi nga enerisiwa hi ku humelela loku hi veke na kona .
Leyi a ku ri nghozi ya ntumbuluko leyi a yi nga languteriwangi .
xikongomelo na swa ndhavuko
Naswona u kamberiwile khume ra malembe .
Ndzi seketela ku hi matimba hi mayelana na sweswo .
A ndzi ta kombela leswaku ku va na tivhoti to hambana laha .
Vamanana na vatatana , lexi i xiviko xa nkoka hakunene .
Mianakanyo ya hina yi na vona eka nkarhi lowu wa nhlomulo .
Swihlawulekisi leswi landzelaka swi tirhisiwile ku nyika kontiraka .
Kambe hi fanele ku languta eka nkarhi lowu taka .
Hikwalaho ka yini
Xana u nga boxa mhaka ya ku sindzisiwa loku ka nawu ?
Swi tisa mitlhontlho yintshwa , leyi lava manghenelo mantshwa .
Nawu wa Vuhlayiseki bya Swikepe
Leswi swi katsa na mahungu hi ku rhijisitara na khansele .
Leswi i vuyimeri byo ka byi ngari kahle bya ntiyiso .
Nsivela-mavabyi lamanene i swa nkoka eka rihanyo lerinene .
Ku na swilo swimbirhi leswi sweswi hi swi lavaka ngopfu .
A swi enerisi .
Leswi swi fanele ku endliwa tanihi mhaka ya xihatla .
Ntirho wukulukumba eka ku langutisa mahanyelo eka swilo leswi hi vulavuleke hi swona wu le ka swifundzankulu .
Naswona hi fanele ku vulavula swi twala mayelana na timfanelo ta ximunhu .
Nhloko ya Xikolo
Swoleswo i swa nkoka eka sisiteme ya vutihlamuleri bya swa tipolitiki .
Eka malembe lama nga hundza ku nga ri khale hi vonile ku onhakeriwa lokukulu .
Hileswaku na xona i xilaveko xa Vumbiwa .
Ndzi na xona laha .
Kwalaho hi laha hi nga ni mhaka leyi faneleke ku hatla yi endliwa .
Ka ha sele timhaka ta nkoka .
Ndza eneriseka ku vika leswaku malulamiselo ya tshamisekile .
Vadyondzi va fanele ku papalata magoza ya vuxisi :
Tinhlengeletano na swiboho swa huvo .
I swa nkoka leswi hi nga fikelela leswi .
Lexi xikongomelo lexi ndzi xi seketelaka hi ku hetiseka .
Ku na xilaveko xo antswisa vuhlayiseki bya le ndzeni ka swifambo .
Xivutiso xi vekiwe hi ku ya hi munhu .
A ndzi koti ku twisisa leswi .
Va tlhela va hi pfuna ku avelana moya wa Khapu ya Misava ku hundza eka timbala ta mitlangu .
Mahungu lama nga ponisaka vutomi bya vo tala .
Ku antwisa xiyimo xa vuvekisi eku dyondziseni ni ku leteleni ka vatirhi . .  .
Hi ni ntwanano wa ntirhisano ni tiko rero .
Hikuva hi na tinhlayohlayo .
Kutani , va fanele ku tirhana na swivutiso leswi .
Vavasati vo tala va ha siyiwe ehandle eka ikhonomi ya xiyimo xavumbirhi .
Ku na ndhawu ya swoleswo eka njhekanjhekisano lowu .
Hambiswiritano , ndzi tsakela ku vula timhaka tinharhu .
Hofisi ya Xipikara eka masipala wa wena yi nga ku nyika tikopi hinkwato ta milawu na swiletelo leti faneleke .
Xana hi yihi inthijara leyitsongo eka hinkwato eka sete leyi ya tinomboro ?
Tindzimana leti ti nga ha hlamuseriwa hi tindlela to hambana .
Rhekhoda tinhlamulo .
I ndlela leyinene .
Tanihi muganga wa ntanga ku na vugevenga byo hlaya eka ndhawu leyi .
Vanhu va mamiliyoni va swi kotile ku vhota ro sungula .
Loko vaehleketeleriwa va vona maphorisa , va ringetile ku baleka .
A swi ringananga ku mpfampfarhuta mpimanyeto wa swa timali .
Hi leswi landzelaka .
Kambe eka nkarhi wa sweswi , ku hava ku twisisana ko fana eka leswi hi swi endlaka .
manghenelo ya ntiyiso .
Ndzi fambisile mhaka leyi ku ta fika laha .
Lexi i xivutiso xo sungula , lexi xi nga si hlamuriwaka .
A swi se tshama swi va na vumbhoni leswaku swi tano .
Mikavelo yi nyikiwile leswaku ku ta hakeriwa ku xaviwa ka misava na miako .
Ntlhontlho wa mbuyelo wa le henhla hi vatirhi ehansi ka nhlangano i xiphemu xa mbango .
Kambe milawu yi kona .
Vanhu se va xi tiva lexi hinkwaxo na xona hi ku nonoka .
Xibukwana lexi xi nyika switsundzuxo leswi khomekaka swinene na mianakanyo ya kahle yo endla kunene swilo ku kota ku fambisa tikomiti ta tiwadi .
A hi nge wisi hi matshalatshala ya hina mayelana na leswi .
Ndza tshemba leswaku sweswo swi dinga ku vuriwa .
Magondzo
Eku sunguleni , hinkwerhu hi le ka xiyimo xa endla tano .
Kahlekahle , xiphiqo i yini ?
Leswi swi fanele swi pfuna ku endla mitirho na ku hunguta vusiwana .
Tidyondzo leti dyondziweke lembe leri .
Tirhani hi mitlawa leyitsongo .
Ntsengo wa masiku
Misava leyi nga yo nyikiwa
Va le handle va rindzela ku hlambanyisiwa .
Kambe hi fanele ku swi teka tanihi vonelo .
Hi lexi xikombiso xo khomeka xa xikambelwana xa ' Loko-Kutani ' :
Nhlengeletano-dyondzo swi ta nkarhi wa kahle eka hinkwerhu eka endlelo ra mfumo .
U vule leswaku a mi amukele xiboho .
Ndzi kholwa , hambiswiritano , leswaku lahaya a ku fanele ku endliwa swo engeteleka .
Maendlelo ya le ka xiyimo xo humelela xa ku ya le mahlweni .
NKAMBELO WO SUNGULA WA SWA MBANGO : TIMHAKA TA NKOKA
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku ya emahlweni .
Swinawana leswi ringanyetiweke hi ndlela leyi faneleke swi veka erivaleni xinawana mayelana na leswi .
Hakelo ya mpimo yi nga ha va , yi salele endzhaku kambe ntsena eka swiyimo swo hlawuleka .
Ndlela ya ku nghenela
Kambe lexi a hi xitshunxo xa xiphiqo xa sweswi .
Teka goza ra vutihlamuleri eka vundzeni byo hambanahambana .
Lexi hi nga na xona laha i xiyimo lexintshwa .
Ku fanele ku va muchini .
Mi nge hi ahlula xiphiqo lexi .
Tikhomphyuta ?
Hi yena u vule leswi :
A hi tivi nchumu hi tindlela ta ntlulelo wa vuvabyi .
Ntirhonkulu wa hina i ku tlakusiwa ka vulavisisi na nhluvukiso .
Hi lava ku twisisa xiphiqo lexi na ku xi lulamisa .
Ndzi rhandza va khensa eka sweswo .
Swirho swa Huvonkulu
Ku lawula ku simekiwa ka mafambiselo ya mahungu .
Hi fanele ku endla leswaku ku cinca ka maxelo ka hunguteka .
Endlelo ra xihatla ri nyamalarile , hi mpimo wo karhi swi le rivaleni .
Nhlamuselo a yi katsi mphakelo wa vutshamo bya xibindzu .
Vanhu va kamberiwa na ku tshunguriwa loko va ta eka tindhawu ta hina .
Ku ni swilo swimbirhi eka tsalwa leri leswi swi ndzi hlamarisaka .
Xi olovile ku tlula mpimo ku ta fika sweswi
Hi ndlela leyi swi tikombaka , i vavabyi lava va faneleke ku ta eka hina .
I mani a nga ta vuyeriwa eka leswi naswona njhani ?
Leswi swi vula leswaku ku na xilaveko xo aviwa ka matimba .
Eka Tikhanselara a ku nge vi ntirho wo olova .
Kumbexana hikuva ndzi tirha eka ndhawu leyi taleke hi vativi va swa ikhonomi .
Vamanana na vatatana , hi sweswo leswi nga ka nxungeto .
Hikokwalaho , a swi hlamarisi naloko xi lahlekeriwa .
Kutani ku na mhaka ya swifundza .
Hakunene a va fanele ku yisiwa ekhoto hikwalaho ka leswi .
I mikarhi yihi ya xibalo yi kumekaka ?
Vanhu va ndzi rhandza .
A hi na vutihlamuleri ntsena ku yisa emahlweni ku tshinya ka hina , eka mhangu leyi kuva na Vutihlamuleri .
Xana a hi nga fanelangi ku dyondza hinkwerhu loko hi karhi hi hoxa xandla ?
Va ta dinga nkarhi ku tolovela sweswo na swona .
Xana a wu fanele u endlile yini ?
Sweswo swi nga tlhela swi yisa eka ku tswongiwa ka vatirhi hi matiko mambe .
Eka nkarhi wa sweswi khombo ra kona mali ya kona a yi si va kona .
Lexi xi fanele ku kambisisiwa .
Xana ndzi taya kwihi ?
A ndzi voni xilaveko xo twananisa milawu .
Hambiswiritano , hi fikelerile mbuyelo wo eneta .
Hikwalaho hi ta pakanisa eka thekinoloji ya rihanyo lembe leri .
Ndzi na miehleketo leyi ndzi lavaka ku yi nyika .
Ndzi lava nseketelo wa vatirhikulorhi eka mihundzulo yeleyo .
Lexi i xiyiriso eka mphikizano lowu tshunxekeke eka mitlangu .
Etikweni ra hina
A ndzi ta rhandza ku vula timhaka timbirhi mayelana na ndzimana leyi .
Hi vhotela xiboho xa ntwanano .
Xitshunxo xa swa tipolitiki va fanele ku kumeriwa xona .
Leswi swi ngava mbuyelo wa swihlawulekisi swa tinxaka to hambanahambana eswifundzeni .
Xiyenge xa mabindzu xi na ntirho lowukulu ku wu endla ku lwisana na vukungundzwana .
Ndza navela ku tiva ku hikwalaho ka yini hi nga fanelangi ku va na swo fana .
A swi ta tikomba leswaku ha pfumelelana mayelana na lexi .
Ku pfumela ku vutisa na ku hlamula swivutiso leswo nonoha hina vini ;
Swi kahle ku languta endzhaku .
Mpfuno wa nyikiwa eka tiphurojeke , leti nga vaka letintshwa kumbe to engetela .
I mhaka ya ku tiyisela na ku phikelela .
Wena u vekile xikombiso .
A hi fanele ku va hi ri ku languta swinene ka timhaka leti .
Tiphurojeke leti i :
Hi nge swi koti ku yima sweswi naswona hi tshama hi mavoko .
Swi nga tika swinene
Walowo i muxaka wa xitsundzuxo lowu ndzi vulavulaka ha wona .
Ina , leswi swi vuyerisa hinkwerhu .
Huvo yi ta veka mutshamaxitulu wa komiti ya yona .
Vulavisisi byo ya emahlweni na ku valanga .
Ku fika laha , hi ya emahlweni hi engetela dyondzo na xiyimo xa vuswikoti bya vanhu va hina .
Eka xivangelo lexi , hakunene ndzi vhota ndzi seketela .
Mune wa malembe i nguva leyi twalaka swinene .
Va ha ku ndzi nyiketa ku nga ri khale xiviko xa vona xa makumu .
Hi ku langutisa leswi humeleleke , ku tlakuka ka minxavo swi hungutekile .
Matirhiselo ya kahle ya switirhiso leswi faneleke .
Tsala xiviko xa leswi u swi kumeke ku swi andlala eka valawuri vo maketa .
Loko ku ri hava loyi a kanetaka , xexo hi lexi ndzi nga ta xi endla .
Se hi ta ya eka xivulavuri lexi landzelaka .
Anakanya ntsena mafambisele ma kona lama khumbekaka ka leswi .
Loko u ri n'wamabindzu - leyi i ndhawu ya kahle ku sungula kona .
Xana u tiva timasipala leti sunguleke sweswo ke ?
Ndzi ta tsakela ku hlamusela ku khensa ka mina hi mayelana na leswi .
Va ta nyikiwa tidyondzo ta kahle ku tlula hinkwato leti nga kotekaka , nseketelo wo engetela na tibuku to hlaya .
Vulavurisana na vahoxaxandla eka mimbhurisano yo va erivaleni no tshembeka .
Naswona hi va khensa hinkwavo ka vona .
Mfumo wu ta ya emahlweni wu tirhisana na Huvo leyi hi ku xixima timhaka hinkwato .
Naswona a ndzi ta ku kombela ku ndzi tiyisela .
Ndzi tshemba leswaku leswi u nga swi tivisa swi ta humelela .
Vanhu lava pfunaka kumbe vatsundzuxi
Hikuva i incini hi xi kumaka ke ?
Mundzuku hi ta tlhela hi va hi vhota eka ku cinca .
Hi ndlela leyi , va ta kota ku va landzela .
Ku rivaleriwa ku ta humelela ntsena eka nkarhi wo koma .
Xana u ta langutela njhani ku cinca ?
A hi , kahlekahle , le ku tlangeni hi marito laha .
Vumundzuku bya hina vinyi byi tshembela ni le ka leswi .
Languta eka vamanana vo huma etindhawini ta le makaya .
Kutani ha swi tiva leswaku leyi i mhaka ya nkoka swinene .
Ntirho lowu nga averiwa xikongomelo lexi i wa le henhla etikweni .
Switiviso swo yisa emahlweni swi tivisiwa ku ngari khale .
Hinkwerhu ha yi tiva nhlamulo ya swivutiso leswi .
Leyi i ndlela ya ku ya emahlweni , leyi nga na ku endla swilo erivaleni na ku pfuleka .
Ndzi seketela xiviko lexi ku nga ri na ku kanakana .
A ndzi ta rhandza ku vona leswi swi katsiwile .
Lawa i Malembe ya hina ya Ntshembho naswona ku na gezi ra khombo swinene emoyeni .
Xo hetelela , hi lava ku khumbeka ka mavandla hinkwawo lama nga na ku tsakela .
Xiphiqo hileswaku a xi tirhi .
Xana mindyangu leyi yi rhangeriwile hi vamanana kumbe vatatana ?
Hi nga endla ku antswa .
Kambe i incini hi mayelana na mhaka leyi ke ?
Xiyenge lexi na xona xi lavile swivumbeko na tisisiteme ta xona .
Mi nge ndzi vula rito kumbe mambirhi yo heta .
Se ndzi ta hundzulukela eka leswi nga hundzuluxiwa .
Hikwalaho ku na xilaveko xo va ku va na ku nghenelela ku lulamisa xiyimo .
Hi tekile magoza ku lulamisa ku hambana loku .
Lowu i ntlangu wo vabya , lowu nyikaka ntirho wa mathekisi vito ro biha .
Vo tala va vona va ha ta lava ku hlamuriwa .
Fikelela no rhekhoda marungula kuya hi xikongomelo xa ntirho .
Ku kula a swi olovi .
Namuntlha swa koteka ku endla leswi xikarhi ka xijumba xa miganga ni matiko .
Hambiswiritano , a ndzi yimi naswona .
A nga vulavulanga na munhu naswona a a nga koti no vulavula nchumu .
Hlamusela matheme lama landzelaka hi ku landza vundzeni bya ripfumelo .
Xa vumbirhi , hi fanele ku tlhela hi endla swiboho leswi lavekaka swa nhlangano .
Hi fanele ku seketela matshalatshala ya mifumo leyi .
Lexi xi ta lulamisiwa .
Xiviko lexi xi angarhela tindhawu leti landzelaka :
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku yi va mhaka ya ntlakuso .
Ku hava munhu a nga khomiwa hi siku leri .
Sweswi hi fanele ku ya emahlweni na ntirho wa hina .
Swi tisa :
Ndlela yo lulamisa yi fanele yi endliwa .
Xin'wana na xin'wana kutani xi ta tshama xi fana tanihileswi xi nga xiswona .
Vanhu vo tala va hoxile xiandla eka xintshunxo xa xiyimo xa le henhla .
Namuntlha ri fungha lembe ra vumakumembirhi ra mafu ya vona .
Sweswo hi leswi hi swi lavaka emakumu .
Leswi swi vula leswaku hi fanele ku lulamisa tindlela ta swiyenge .
Sweswo hakunene i goza ra kahle ku ya emahlweni .
Mitlawa yo hambana yi xixima siku ra yona ra Savata hi tindlela to hambana naswona hi masiku yo hambana .
Ndzi n'wi fikisela swikhenso swa mina hi mbilu hinkwayo eka sweswo .
Va humesile wanhwana endlwini hikokwalaho ka musi lowukulu .
Ha pfumela leswaku ku kala xihlawuhlawu i mhaka ya nkarhi .
Malembe ya khume lama ha taka , hi fanele hi kambela nakambe leswi a swi bohiwile .
Ku onhiwa ka xileriso xa nawu xa matiko ya misava a swi amukeleki .
Sungulani !
Kutani a ndzi ehleketi leswaku vonelo rolero ri nga vuriwa .
Swi lulamisa vanhu ku va veka etlhelo ku ya hi nghohe na ku pfumala ku tiyiselana .
Ntirho wu ta khomiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Hi kona ku kanerisana eka mhaka leyi .
Ndza tshemba leswaku hi pfumelelana na leswi .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku nkambelo wa nhlohlotelo wu va na nkoka swinene .
Ndlela leyi sisiteme yi cinceke hakona se yi vuriwile .
Ndzi na mhaka yo engetela .
Ku tlhela ku ri ni xidingo xa switirho swa nseketelo wo karhi wa swa timali .
Xin'wana i maendlelo yo nyika mpfumelelo .
Swoleswo swi nga ka swi nga vi ntirho wa matikoakelana ntsena .
Kanela ntirho na swiletelo .
Nxopaxopo wa mpimanyeto wa swa timali wa rimbewu wu pfuna mifumo ku teka xiboho xa hilaha tipholisi ti faneleke ku cincanyana hakona , na laha swi tirhisiwa swi faneleke ku tlhela swi nyikiwa kona .
Eka nkarhi wa sweswi , hi tama ha ha ri na tigeji ta ntlhanu to hambana .
Swoleswo swa chavisa naswona , hi nkarhi lowu fanaka , swi na nhlomulo swinene .
Ndzi nkhensa ndzi vuyelela eka ntirho wakwe .
Ndzi ehleketa ku ri laha hi fikelerile ndzinganano wa kahle .
A ku ngheniwi ku endliwile .
Malwandla
Nhlayo ya matiko ma vuyeriwile ku suka ka tiphurojeke ta nhluvukiso wa miako .
Leswi swi ta hoxa xandla eka ku humelela ka ntirho wa wena .
Xiphemu xin'wana xo karhata i ku tshamela ku wa ka nxavo wa nsuku .
Swikongomelo swo amukeriwa
Hi ta tlhela hi vulavula hi sweswo madyambu lawa .
A hi humeseleni mavito ya kona erivaleni .
Swilo leswi hinkwaswo sweswi swi le tafuleni .
Va kanetana na mhaka ya ku xava swibye swa khale ematikweni ya le handle .
Ku fikelela swikongomelo swa angarhelo wo anama swa vanhu , hi ringanyeta leswi landzelaka :
Vumbiwa bya hina bya hambana .
Ku laveka ntirho wo tala .
Magoza yo karhi ya lava ku tekiwa ku hunguta lexi .
Ku tluriwa ka xihlawulekiso lexi ringanyetiweke i nandzu wa vugevenga .
Kutani , swi fanele ku endleka ku vula tano .
Timhaka tinharhu ta nkoka
Ndzi seketela xivono lexi .
Va tava va va vonile eka nghingiriko ekhoto .
Vona a va fani va ri voxe .
Naswona loko siku relero ri fika , swi va swi hlwele ngopfu .
Kambe hikwalaho ka nkayivelo wa madokodela , leswi swi endle leswaku kuva na ntlimbano lowukulu .
Tsalwa leri ra pholisi ri vula leswi landzelaka :
A va nyikiwangi hambi yi ri mfanelo yo hlawula .
Tlhelela endzhaku u ya langutisa xiviko .
Naswona hi lava ku va na njhekanjhekisano hi leswi .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku xiviko lexi xi tile hi nkarhi swinene .
I swisirheleli leswi swi nga swa nkoka wo karhi eka hina .
Leswi landzelaka swi dinga ku tekeriwa enhlokweni mayelana ni masiku yo karhi lama vekeriweke swona :
Lexi xi fanele ku antswisiwa .
Ndzi kholwa leswaku hi hava nkarhi wo wu onha .
Mafambiselo edzongeni
U boheka ku endla tano .
A ndzi ta rhandza ku vona tiphurojeke to ringeta .
Ku hava ku kokelana eka nhlangano .
Xana u na xiphiqo xihi kumbe xihi lexi fambelanaka na tinhundzu tihi kumbe tihi ta ntumbuluko leti u ti kumaka ?
Masungulo ya Nhluvukiso wa Ndzavisiso .
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ku vula timhaka leti landzelaka .
U fanele ku tolovela ku va u ta kota ku hanya .
A ndzi ta tsakela hikokwalaho ku cinca tinhlayo letimbirhi .
Kumbexana a ha ha fanelangi ku endla xexo nkarhi na nkarhi .
Hi vulavula hi ku hanya emisaveni leyi nga na mahungu .
Ku hatlisisa vuphakeri bya tiyindlu i xin'wana xa swilaveko swa masungulo lexi mfumo wu nga ku xi endleni .
A swi ri leswi humeleleke swinene hi nkarhi wolowo .
I incini switandzhaku swa kona ke ?
Hi fanele ku languta naswona ndzilakana wa rihlaza , hambiswiritano .
Tani hi varhangeri va swa Ndhavuko mi na ntirho wa nkoka ku wu endla .
Ku na xivandla xa nkateko xixikana lexi .
A ndzi ta tsakela , nakambe , ku khensa hinkwenu ka n'wina .
Mukhomixinara , ndza ku kombela !
Mabindzu lamakulu ya sungurile hi nkhinkhi ku lava ku dlaya xihlawuhlawu .
Swihlovo leswi hi swi tirhisaka swa hambana ; ku laveka swikili swintshwa .
Hambiswiritano , xo sungula ndzi ehleketa hi ta vatirhisi .
Minkarhi hinkwayo hi tshembele eka :
NSIRHELELO WA TIMFANELO TA XIMUNHU
Leswi swi hetelerile hi ku yimisiwa ka ku vhota endhawini yoleyo .
Tindlela ta nhlawulo na ta ku boxa mavito
Ndzi hoyozela tintsumi .
Ina , hi ni mintlhontlho yo hlaya swinene emahlweni ka hina .
Hi lulamisile ku veka switirhisiwa swo tala .
Xo hetelela , a ku ri na xivutiso xo kongoma xa ku susetela swibuluki .
Vamanana na vatatana , vumundzuku byi le khombyeni laha .
A nga fanelanga ku hakeleriwa sweswo .
U ta tlakuka eka matirhelo , hikuva ha ku lava .
A swi olovi ku vulavula ntsena hi vulawuri .
Kumbexana a hi nga fanelangi ku langutela ku tinyiketela ka le hansi ku suka eka vanhu va xifundzankulu lexi .
A wu si pfuxeta xivandla xa wena eka leswi ?
Vanhu va vulavurile .
I swa xihatla .
A wu nkarhi wo cinca , a hlamusela .
Hikokwalaho ka xivangelo lexi , hi fanele ku va sirhelela .
hlamusela milawu
Nongoloko wa ku nghenisiwa ka swikili laha tikweni wu hluvukisiwa lembe rin'wana na rin'wana .
Kambe nawu nga famba ntsena ku fika laha .
Switirho leswi faneleke swi tirhisiwa hi mfanelo .
Mfikelelo
Manghenelo laya nga vaka kona eka xiyenge xo koteka :
Ku laveka mimpimanyeto yo hlayanyana loko swi te tani .
Siva ku hambana loku nga kona naswona u tisa vanhu leswaku va tiva mahungu ya tiko .
Wa seketela ?
Naswona , ku endlela ku endla leswi , kuva enawini ka swivandla swa tinxaka to hambana i swa nkoka .
Vutitivisi byo tala byi kona .
Vatirhi va nga hlawula ku joyina kumbe va nga joyini .
I mhaka ya mfanelo ya vunene .
A hi tiyisiseni leswaku hinkwerhu hi sirhelela leswi .
Tanihi palamente , hi hava kaya .
Nyika swivangelo swo ringana hi ku tsala , leswaku hikwalaho ka yini u lava ku cinca xivongo .
Va lava tindlela ku tshama eka nkarhi wa vona .
Na hina hi lava ku endla tano .
Ntshamo wa hina wu ta yimisiwa nkarhinyana .
Hi basile eka leswi , naswona nkarhi hinkwawo a swi ri tano .
Ku nga endli sweleswo ku ta va ku ri xihoxo .
Xiyelaniso :
Leswi swi tlhelaka swi vula swona hi leswaku a swi enelangi ku phakela ntsena vukorhokeri .
o ku nyika rimba ra nhlangano lowu tekeriwaka enhlokweni hi ndlela ya nawu .
Ndzi ehleketa leswaku ku ta va na ku pfumelelana .
Lawa i madurhelo hi fanele ku hlangana na wona hi vumbirhi
Mo ndzi mi nyika swikombiso swimbirhi ku suka eka tiko ra ka hina vini .
Hi ku angarhela , vuxirho bya munhu byi herisiwa hi rifu kumbe ku tshika .
Vuxokoxoko bya tibangi leti landzelaka :
Hambiswiritano , xiviko xa mina i xa nkoka .
Timhaka leti ku buriwaka hi tona
Xirhangana xa hina i ku hlamusela nakambe ntirho wa phanele .
Ntirho wa vona wu na nkoka .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swi ta va swi nga ri swo koteka .
Hi fanele ku va lava tshamaka va tlhomile tihlo eka xiyimo lexi .
Hi rhamba nseketelo wa ntwanano lowu .
Hi tlhela hi va ni mhaka yo hetiseka ya xikombelo .
Hi fanele ku dyondza ku suka eka mhaka leyi .
Ku hava nchumu lowu vuriwaka nyimpi yo tenga .
Matshalatshala yo fikelela ndzingano wa rimbewu :
Ku pfuxeta hi vuntshwa i swa nkoka .
Vaaki tiko va hina va cincile .
Xivutiso xa mina xa mina xa vumbirhi i mayelana na tindzimi .
Nhluvuko lowu wa kahle i mbuyelo wo kongoma wa vuvekisi .
Hlawula , tirhisa na ku hlayisa switirho na michumu yo pima .
Ringeta ku tsundzuka :
Hi wihi mbango wa kona ke ?
Swinyingi leswo .
Ndza n'wi hoyozela eka ntirho wakwe lowa xiyimo xa le henhla swinene .
Xana mi lava ku endla swilo swi tika ku tlula na laha ?
swiphiqo leswi nyikiweke
Mi nge ndzi hetelela hi xivutiso xo koma swinene .
Ajenda i yikulu swinene .
Leswi swi ta aka ku va na ikhonomi ya kahle eka matikoxikaya .
Ndza tisola ku vula leswaku a swi tano .
Eku heteleleni , sweswo swi kombise ku va mhaka .
Vachaviseki swirho swa yindlu leyi
Swiphemu leswi khumbaka vanhu ntsena swi fanele ku va emahlweni .
Nhlayo ya tinhlokomhaka yi ta vekiwa :
Ku nga ri khale dyambu ri ta pela ku va vusiku .
Xana hikokwalaho ka yini hi nga endli sweswo ?
Hi fanele ku ba hansi eka leswi .
Yo hetelela yi tava yo sungula hilaha hi tivaka hakona sweswi .
Ntirhonkulu wa vakhanselara i ku hlanganisa vaseketeri va vona na masipala .
Ku vuriwile leswaku vatirhi va yile emahlweni va hundzuka .
A hi sunguleni hi nsirhelelo .
Se i nkarhi wa ku cinca ka xiviri .
Xiyenge xa le ndyangu xi koxa swipimelo leswi landzelaka :
Xileriso lexi xi katsa swoleswo .
Hambiswiritano , tindhawu ta vukorhokeri a hi ta mahetelelo hi vutona .
Ina , mabindzu lamatsongo hi wona njhini ya ikhonomi ya hina .
Hi tekela enhlokweni leswaku ku ni tihakelo to hundzuluxa ta nkarhi wo koma leti faneleke ku fikeleriwa .
Vuswikoti bya xona sweswi bya karhi bya engeteriwa ra vumbirhi .
Sweswo swi komba leswaku swilo swi le ku fambeni ku ya eka xiyimo xo karhi .
A hi tshembeni leswaku hi nga swi kota ku endla tano .
Tiyimisele ku ya emahlweni hi ripfumelo na vutitshembi .
Khomixinara , leri a hi vonelo ra nkanelo .
Xiboho xa hi ndlela leyi xi nga cinciwa hi ku famba ka nkarhi .
Mhaka ya vumbirhi leyi ndzi yi vulaka i mayelana na dyondzo .
Hambiswiritano , ku na swivutiso leswi eka swona ku lavekaka tinhlamulo .
Hi na ntirho na vutihlamuleri ku engetela mixaka leyi ya vuvekisi eka tiikhonomi ta hina .
Kambe hina ndlela yo leha ku yi famba .
Mpfumelelano lowu hetisekeke mayelana ni mitwanano leyi i wa nkoka .
Vakreste va xanisiwa eka matiko yo tala .
A ndzi ta rhandza ku lemuxa timhaka timbirhi ta nkoka .
MPFUMELELO
Ku tumbuluxiwa lokuntshwa eka tisisteme ta le ndzeni ta mfumo .
Ku kula ka mali ya tiko swi tlhele swi tama swa ha tiyile , hi ku xaxamela na ikhonomi leyi kulaka hi ku hatlisa .
Vamanana na vatatana , lexi xi ta va xivutiso xa hina xo hetelela .
U khomiwile .
Hi fanele ku xalamuka .
Leswi swa boha hi swivangelo swo hambana .
Sweswo hileswi ndzi kongomiseke eka swona .
Nkunguhato wa Nhluvuko lowu Hlanganisiweke ku Hlamusela Ndlela
Ku na swikombiso swa kahle swo tala swa lexi , ngopfungopfu mafurha .
Kambe a hi endli nchumu ku xi cinca .
Hikuva hi fanele ku endla ku antswa ku tlula leswi .
Naswona ha tiva leswaku minchumu yo hambanahambana ya hari ku humeleleni ehansi ka vumaki .
Ndza tshemba leswaku hi kotile ku fikelela lexi .
Kumbe xana eka khombo ra mina , ndzi ta endla hilaha a tsundzuxeke hakona .
antswisa nkoka wa vutomi eka hinkwavo
Kwaloko i ku hambana loku hi tsakelaka ku ku hlayisa .
Ku hava leswi nga xihundla .
Sweswi u ni xiphemu xa ku rhangela lexi u faneleke ku xi tlanga .
Bumabumela eka nkoka lowu wa ku encenyeta .
I fomula yo olova swinene .
Eka levhele ya mina tanihi munhu ndzi amukela xiviko .
Ndhawu ya vumbirhi i xivutiso xa masungulo ya xinawu .
Hi yona hakelo yaleyo .
Hi ku angarhela ;
A ndzi munhu wo langutela swo ka swi nga ri kahle .
Va nga swi kota hakunene .
Langutisa tindlela ta makambelelo .
Swiphemu swa vuleteri hi ku angarhela
Vunakulobye bya Vukorhokeri bya Masipala
Nakambe ha nkhensa swinene eka nxiximo lowu .
Ha swi tiva kuri ku ni kula kantsongo , ka xiyenge , xa mabindzu ta vantima .
Mi nge ndzi hlamusela leswaku hikokwalaho ka yini .
Naswona swa ntikelo , i nkoka wa mapfhumba yo lemuxa .
Ngopfungopfu , hi tibohile ku endla tano .
Mali yi ri yoxe a yi ringanelangi .
Vatirhikulobye eka Huvonkulu
Xana hi xona xivangelo lexikulu xa sweswo ?
A ku na nchumu wa muxaka walowo tanihi wa kahle kumbe wo biha wa xikweleti .
Ku engetela , hi hlangana tanihi loko hi lava ku hetisisa lembe leri humeleleke swinene .
Ndzi vona tindhawu ta le makaya na tona ti ri xiphemu xa leswi .
Leswi swi le ka engetelo eka kwalomu ka ntlhanu wa magidi ya vanhu lava va kumekaka va vavisekile hi lembe .
Xivandla xa ntirho xi fanele ku lumekiwa kahle .
Tirhisa tisenthara ta swa mahungu ku hlengeleta mahungu .
Kambe ku hambana loku ku fanele ku nga vi ko onha eka rihanyo ra tiko .
Toleto a ku ri timhaka leti a ti ri kona eka mikanerisano .
Ku pfuleka swinene swa laveka eka xiyenge xolexo na kona .
Sweswo hi leswi hakunenenene sweswi swi nga ta koteka .
Ndzinganiso wu na nkoka .
Ku tsundzuxa
Leswi swi endla ku va tlanga xiave xa masungulo eka vulawuri bya fole .
Ko va ntsena mhaka yo basisa timhaka .
Hikokwalaho a ku xivangelo xo tivikana xa ndziriso .
Hikwalaho , hi seketela hundzulo lowu vekaka mhaka leyi erivaleni .
Mitlhontlho leyi hi nga na yona yi koxa swona .
Leswi a swi ta vonaka onge i xilaveko xa minimamu .
U tikombile leswaku .
Mfumo wu fanele ku kondletela ku angula ka vumaki eka ntlhontlho lowu .
Xana hi na nhlamuselo yo fana ya leswi xiyimo xo hluvukisa swi vulaka swona ke ?
Sweswi , hambiswiritano , goza ri fanele ku tekiwa ku fambelana na marito ya vona .
Ku na mikarhi yo tala laha swo tlula hinkwaswo swa munhu swi nga vaka swi nga lulamanga ku ringana .
Vamanana na vatatana , se a hi pfuleni njhekanjhekisano .
Ku hlayisa matsalwa i xin'wana xa swilaveko swa andziso wa xiluva xa dyambu .
Eka hinkwaswo sweswo , hi vulavurisanile eka mikanerisano yo leha .
Naswona kuya hi leswi , hi le ku endleni ka ndzima ya kahle .
A swi famba na ndhwalo wa vufambisi .
Hikokwalaho hi boheka ku vekisa eka tisekitara leti .
A ndzi nge yi emahlweni ku vula sweswo .
Vurhangeri na ndzetelo wo ahlula swiphiqo .
Sisiteme yo lavisisa no kambisisa eka milandzu leyi yi tumbuluxiwile .
Mafambiselo ya bindzu eka nhlengeletano ya tava hi ndlela leyi :
Muxaka wa vukorhokeri / rhavi
Xana hikokwalaho ka yini u nga endli leswi ?
Mimpimo ya lava faneleke ku va kona i :
I xiphiqo lexi faneleke ku tshunxiwa .
Hikwalaho ndzi navela ku vutisa swivutiso swa mune .
Nkombiso lowu kunguhatiweke na xivumbeko xa kahle .
Hi nkarhi wolowo va vula leswaku a va lavi ku susiwa va ya kule na doroba hikuva vo tala va vona va tirha edorobeni naswona a va na mali ya xifambo .
Leswi a swi fanelanga ku seketeriwa hi mali ya tiko .
Rito hi mayelana na pholisi ya timali .
Nyika NTLHANU wa swilo swa vundzeni eka switsalwana swa nhlangano .
Sweswi ndzi ta ya emahlweni eka mhaka ya mina ya vumbirhi .
Vuvekisi a byi endleriwa ku :
Ndzingano wa matholelo a hi xilo xa manyunyu eka rixaka leri .
Sweswi i nkarhi wo endla xin'wana hi xona .
Hikokwalaho ndzi ehleketa leswaku yi fanele ku tlhela yi vuyeriwa matiko lawa ya ha hluvukaka .
A hi twanga hi ta makumu ya leswi .
Hlamusela xikongomelo xa sisiteme yo seketela leyi tirhaka .
Malawulele ya timali ta vuleteri na dyondzo .
A va swi tivi leswi va swi kombelaka .
Hi fanele ku dyondza ku suka eka tidyondzo leti .
Loko sweswo ku ri yona mhaka , ndzi ta swi seketela swinene .
Ha xi amukela .
Hambiswiritano , a hinkwaswo swi nga lahleka .
Hi lava sweswo sweswi .
Tanihi vaseketeri va xidemokirasi xa vaaki , a hi nge koti ku va na xiphiqo hi sweswo .
Ndzi tshemba leswaku hi nga damarhela swinene eka xivulwana xa kona .
I goza ro ya tlhelo ro lulama .
Naloko xo endla , leswi a swi ringananga .
Hambiswiritano , ha ha langutele xiviko xa ku ya emahlweni .
Twisisa makhombo na mimbuyelo yo titirha .
Xikombelo xi ariwile hi swivangelo leswi landzelaka :
Tikhopi ta nawumbisi ta kumeka ku suka eka :
Yuniyoni ya ikhonomi na swa timali yi fanele ku ya emahlweni hakunene .
A va na ntshembho .
Ku tiyimisela ntiyiso swi lava mfumo lowu pfulekeke , wa vutihlamuleri na ku va erivaleni .
U fanele ku landzelela swihlawulekisi swa minimamu leswi landzelaka :
Kusuka kwihi
Hikokwalaho , ndzi nga ka ndzi nga pfumelelani ni mihundzuluxo yaleyo .
Leswi swi komba ku tikukumuxa , hambiloko va laviwa ku hlamusela .
Kutani xiboho i xa wena .
Hambiswiritano , ku pfumaleka ka ku ya emahlweni ku tshova matimba swinene .
Hi fanele ku papalata leswi hi tindlela hinkwato .
Eka mhaka ya mina , hambiswiritano swilo a swi hambanile .
I incini xi nga endliwaka ku ololoxa xiyimo lexi ?
Hi yihi pholisi ya hinkwavo ya matiko mambe na nsirhelelo yaleyo ?
Hi swona swi endlaka leswaku hi dinga pholisi ya swa vurimi .
Ku endla vulavisisi bya vuleteri hi ku ya hi vuhleri .
Nxavo na vholumu .
Hambiswiritano , swi le rivaleni leswaku ku hava switshunxo swa nkarhi wo koma .
Hikokwalaho hi ta boheka ku langutisisa sweswo .
Lexi se xi le ku humeleleni .
A swi ri swona ku phikelela ka sweswo .
Leti na tona i swiyenge leswi eka swona swilaveko swa sweswi swi nga swikulu ku tlula hinkwato .
Nhlamulo ya xexo hi leyi nga eka tlhelo ra mpfumelo .
Ndza tshemba leswaku swa endleka .
Nongonoko lowu wu ta tshama wu ri karhi wu engeteriwa swintshwa nkarhi na nkarhi .
A ndzi ta rhandza ku engetela swilo swingari swingani , hambiswiritano .
Nhlamuselo ya matshalatshala :
Xiphemu lexikulu xa nseketelo wa timali xi ta averiwa nseketelo wa timali wa buloko .
Hafu ya lava i vavasati .
Ndzi fanele ku ku byela leswaku a wu xi tekanga .
Ndzi tlhela ndzi tshemba leswaku u ta hlula namuntlha .
Khansele ya Vatirhi va swa Rihanyu swa Ndhavuko wa Xiafrika yi fanele ku simekiwa ku nga si hela lembe leri .
Ku ni tihanyi to tala eka swihari hi nkarhi wa swofamba .
Hi lahlekeriwe hi swilo swo tala .
Nkateko wa kona , mfikeleleko wa vukorhokeri bya muxaka wolowo wu le henhla ku tsemakanya mitlawa hinkwayo .
Loko ndzi nga si ku vutisa , ndzi vutisile tolo kutani wena u vutisile namuntlha .
Ku thoriwa ka muxavisi wa nhundzu ya lava tikeriwaka hi swikweleti eka mhaka yo tinyiketela .
Leswi naswona swi kumekile eka ntlawa wa vanhu va valungu .
A ndzi ta amukela vonelo ra wena eka mhaka leyi .
Hlaya xitsariwa
Endlelo lerintshwa ri fanele ku tsariwa ehansi .
Ndzi ehleketa leswaku hi nga tlhela hi khensa muteki wa mahungu nakambe .
Nkongomo laha wu fanele kuva eka :
Mina hi xiviri ndzi ehleketa leswaku gondzo ri fanele ku akiwa .
Swi le rivaleni , leswi swi na nkoka swonghasi eka mikanerisano leyi khumbekaka .
Mitsengo leyi va faneleke ku nyikiwa yona yi yime hi ndlela leyi :
Hi vule leswaku hi lava ku vumba muxaka wa vumundzuku byo hambana .
Ku na ku kotlana ka masungulo exikarhi ka swiviko leswimbirhi .
Leswi i ku tshemba ka hina .
Hikokwalaho ya fanele ku kumeka ya ri karhi ya paluxa leswi humeleleke enhlengeletanini hi nkhaqato .
Nkunguhato lowu wa tsandzeka eka vatirhi , vatirhisi na mbango .
Ndzi langutela ku ya emahlweni ka ntirhisano walowo .
Ina , u tiva leswi a vulavulaka hi swona .
Milawu ya khampani
Tifomo to endla xikombelo ta kumeka mahala .
Huvo ya Milawu yi nga endla xiboho .
Ndza khensa nakambe eka xiyimo xa le henhla xa njhekanjhekisano lowu .
Hi ntiyiso , eka tindhawu to karhi , swa kanetana hakunene .
Se i mhaka leyi lavaka ku lulamisiwa .
Xirho xo hlonipheka , kuna mhaka leyi lavaka ku lulamisiwa .
Tinxaka ta mitirho ;
Thema ra sisitimi ra hlamuseriwa .
Ndzi khomele , kambe sweswo a swi pfumeleriwangi .
Swiphemu swo tala swa xiviko lexi swi xi endla murhangeri wa misava .
Hlawula xitirho lexi lavekaka eka ntirho lowu faneleke ku endliwa .
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ku tshikelela timhaka ta mune to kongoma .
Swi le rivaleni leswaku ku hava swintshunxo swo olova .
Hi fanele ku endla swo tala ku tsemelela mindzilakana .
xin'wana xa vutshila
Endlelo ra andziso eka vatirhi va le tifemeni :
Naswona , swi le rivaleni , a hi leswi swi tirhisaka xiswona .
Hambiswiritano , hi lava ndlela ku endla tano .
Vavanuna na vamanana lava va veke xikombiso .
Ku na swo tala swo engetela swi nga ku humeleleni .
Ku fika eka yinhla leyi , ndzi tikatsa eka ntwanano lowu wa swiboho exikarhi ka ntlawa .
Nakambe , inkomu eka ku nghenelela ka endlelo leri .
Vanhu va lulamile ku ya kombisa ku vilela eswitarateni .
Hi swi kotile ku vona leswaku ntirho wa sungula ku humelela .
Hlamusela u tirhisa swikombiso .
Huvo yi fanele yi tsundzuxa Holobyenkulu eka swilo swo tala ku katsa :
Xana ku na munhu wihi na wihi loyi a navelaka ku vulavula swo hambana na swona ?
Mikucetelo
Hikwalaho ka yini va nga hi pfuni ?
MATIMBA YA TIKOMITI
Leswi swi komba leswaku ximakiwa lexi xa tirha .
Walowo i mongo wa endlelo ra hina eka mpimanyeto lowu .
Ndzi ta tsakela ku heta hi xikhoma-nomo.
Vona leswaku makungu ya wadi ya koteka no fikeleleka .
Ku khumbeka ko tano ku tala ku va kona ntsena endzhaku kaloko vayimeri va le handle va endlile swibohonkulu .
Ndza mi kombela ku vhota mi xi seketela .
Sweswo i gondzo ro hoxeka ku famba hi rona .
Swikombiso leswi swi katsa :
Ntirho wun'wana hikwalaho wu fanele ku endliwa eka swona .
Swi cince xivumbeko xa mina , kambe hi le tlhelo swi ndzi pfunile leswaku ndzi tshunxeka .
I ntshikelelo wihi xi nga na wona ?
Xikongomelo i ku nyika nseketelo wa timali eka tiphurojeke leti sunguriweke hi vantshwa .
Xa vumbirhi , mbango na ku kula .
Kambe masagwati lawa ya humelela eka mbango wo karhi .
Vamanana na vatatana , hi ma twile mavonelo ya muviki .
A ndzi tivi loko a tsakela ku hlamula .
Mbuyelo wolowo wu fanele ku papalatiwa hi tindlela hinkwato .
A ndzi lavi ku endla sweswo .
ku tirhisa eka ntiyiso
Goza ri fanele ku tekiwa sweswi .
Ndza tshemba leswaku sweswo a hi ntiyiso .
Holobye wa Timali wa swi tiva leswaku i mhaka ya xihatla .
Hi ku vona ka mina , leswi swi lava ku kaneriwa .
Matikhomelo ya miako ya tinsimbi endzilweni ya hlamuseriwile .
Mhaka leyi i yo tika ku tlurisa ku va swi nga va tano .
Palamente yi tshembisiwile xiviko xa lembe xa swiboho .
Anakanya u ri karhi u ya eku byaleni nsimu ya mavele .
Tlherisela ndzhaku mpfuno wun'wana na wun'wana lowu nyikiweke ;
Mudyondzi a nga yi susa .
Ndzi kholwa leswaku hi tirhana na mfanelo yintshwa .
Mikarhi hinkwayo a swi fambelana na maveriveri .
Timhaka teto hinkwato ti lava ku lulamisiwa .
Ndlela yo cincisana .
A ku ri palamente leyi a yi nga ri na matimba .
hikokwalaho ka yini ?
Hi kwihi laha hi lavaka ku tirhisa mali yo tala kona ?
Nkunguhato
Kutani kuna swilo swo tala swa swiyenge leswi swo karhi .
Ku tlhela ku va na ku tsandzeka ko hlayanyana eka xiviko lexi .
Ehenhla ka leswi , xiyenge xa ndzingelo xi le ka nkanakano .
Leswi i swa nkoka eka rixaka .
A hi yiseni ntirho wa kahle emahlweni no antswisa laha ku nga na xivandla xo antswisa .
Nhluvukiso wa mpimanyeto wa matirhelo
Xikongomelo xa Nawu lowu hi lexi landzelaka :
Xiviko xi na nhlayo leyikulu ya timhaka ta kahle , na ku va ta nkoka .
Lexi hi xin'wana xa ku tiboha eka kungu .
Sweswo swi tirha ngopfungopfu eka mali ya mpfuneto wa mafole .
Eka hinkwaswo , hi na sisiteme leyi nga tisa nhluvuko wun'wana .
Switsongo swa swona swa laveka ku tivisiwa .
Ehansi ka xiyimo xihi na xihi a hi nga pfumeleli leswi swi humelela .
Mixo lowu a ndzi ta tsakela xikombelo xo va hi phaphama .
I nchumu wutsongo .
Vayimeri va Nhlangano wa Tinxaka
Lexi xi hi khumba hinkwerhu .
A hi tekeni goza ro sungula hi nga si teka ra vumbirhi .
A ndzi nga ta vhota ndzi seketela xiviko lexi .
Ku na yo tala swinene ya mixaka leyi ya tihakelo to engetela .
Swi vonaka ku ri ku tlhelela endzhaku .
siku ro nghena eka matimba ya Ntwanano lowu ;
Ndzi hoyozela muviki ku va a lulamisile xiviko xo ringanana swinene .
Khombo ra kona , leswi i ndlela yi ri yoxe leyi hi nga yi kumaka .
Kambe hi nga endla swo tala , naswona hi swi lava .
Mayelana na leswi leswi pfunaka swi tele swinene .
Dzolonga ra muxaka lowu ri le ku tlakukeni .
Ndzi pfumeleleni leswaku ndzi vula swiphemu swimbirhi mayelana na leswi .
I vutihlamuleri bya masungulo eka hinkwerhu .
Nawu wu endla mphakelo wa ku tumbuluxiwa ka Bodo ya Vutsundzuxi ya Timhaka ta Tinhenha ta Masocha .
nsivelo na vugevenga
Hambiswiritano , sweswo a swi enelanga swona hi swoxe .
Ntlawa wa mina wu khomanisa nkoka wo karhi eka ku olova ka sekitara leyi .
Hikokwalaho , ndzi ehleketa leswaku mhaka yi le rivaleni swinene .
Leswi hi leswi hi nga ta ku avanyisa eka swona .
Xitiyisiso xa swa nawu eka timfanelo leti nga tirhaka ta vumbiwa xi le ka ku tsakela ka vaaki .
Ndzi xixima vonelo ra vaaki ra muxaka lowu .
Ku na swiphemu leswinene na leswo biha eka swiviko leswinharhu hinkwaswo .
Ku hava eka leswi boxiweke laha henhla
Wena na mina a hi si hlamba ; ndza ha ku pfuka .
Ntlakuso kumbe nseketelo wa timfanelo ta ximunhu na xidemokirasi .
Xedulu ya migingiriko
Lawula pH ya mati .
Ku nga ha va na tinxaka to hambanahambana ta swiboho .
Hi lava xidemokirasi xo tala .
Ku endlela ku fikelela swikongomelo swa Khomixini
Loko hiseko wa tipolitiki wu ri kona , hi ta pfumela .
Munhu loyi u languteka a nga khomeki ?
Va fanele ku tlhela va seketela nhluvukiso wa vatirhisani va le kusuhi .
Hambiswiritano , a ndzi yimi na rona ripfumelo leri .
Ku hambana na leswi vuriweke , va lava ntshunxeko eka swa misava .
Va faneriwa hi ku xiximiwa .
Switirhiso swa mati , xiboho lexi xi ta tekiwa hi mfumo wa Tiko .
Hi dinga ku tirhana ni leswi hi eneji ya ntiyiso .
Vonelo ra mina ri katsiwile enawini .
Se hi le ka xiyimo xo famba hi ya emahlweni .
vumbhoni bya nkarhi
Nkambelo wu le rivaleni .
Naswona a hi mhaka ya vuhlayiseki eka swakudya .
Eka matiko lawa ya ha hluvukaka vurimi hi byona byi rhangaka eka ku humelela na vusirheleri bya swakudya .
Xana vanhu vanhu vo tala lava yimeriwaka hi ntlawa lowu va na malembe mangani ?
Hakunene masungulo ya xinawu ya fanele ku va ya lulamile .
Ndhawu ya mhangu :
Kambe hi fanele na hina hi khumbeka hi mayelana na dinominetara .
Ntwelavusiwana wo suka embilwini ku ya eka mindyangu ni vanghana va lava va nga lova .
Xana xi endliwe hi yini ?
Ndzi seketela mpimo wa swivangelo swa vumunhu .
Ku pimanisa swi vuriwile .
Xana hi lava ku lulamisa yini nakambe leswaku swi ta humelela ?
Vamanana na vatatana , hi fanele ku papalata ku lahlekeriwa hi vatirhi va vuswikoti .
Xana u ta va khoma njhani vadendi ?
Xivangelo xa makhombo ya ntumbuluko eka miganga ya hina ya le makaya .
A hi veni ku cinca loku hi lavaka kuva hi ku vona .
Ku nghenelela eka phurojeke .
Mphikizano wa mahala wa boha .
A ku na xidingo xa ku va hi tlhela hi ya eka sweswo nakambe .
Ntshembo wu na nkoka swonghasi .
Xiyenge xa vuteki bya mahungu xi na xandla xa nkoka ku xi nghenisa .
Muviki u kunguhatile mihundzuluxo ku tiyisa nkunguhato lowu .
Kambe emakumu , hi fanele ku vona leswi endlekaka .
Hi fanele ku kongoma eka leswi .
A xi fanele ku ta eka hina xi ri na mavonelo lama nga erivaleni .
Mimpimo ya Mahlelelo eka Switatimende swa Dyondzo hilaha swi vekiweke hakona eka Rimba ra Vundzeni .
Lexi hi xona xi nga endla leswaku hi endlile xiringanyeto xa ku cinca
Nhlamuselo wa Vuntshwa :
Kombisa vumunhu bya mitlangu , eka mhaka ya rendzo ra hina .
Siku ro katsa feme .
Ku se ku fikeleriwile ku humelela eka mhaka leyi ya nkoka .
A ndzi amukelangi xikombelo xa vhoti ya ku hambanisa .
Kombela ku pfuniwa laha swi faneleke , ku fikelela swilaveko na masiku yo heta ntirho .
Hetisisa tafula ra marungulo .
Hi lava vuvekisi .
Ndzo lava ku boxa swiphemu swo hlayanyana .
Tsundzuka , ku hava lexi nga kotekiki .
Hi mayelana na ku hungutiwa ka ku laviwa ka swidzidziharisi , mapfhumba yo hambanahambana ya fanele ku sunguriwa .
Komiti ya wadi na Masipala
Hi tlhela hi va na nkarhi wo tikomba eka swiphiqo leswi nga kona etikweninkulu ra hina .
Xiyenge lexi xi kanela tinxaka ta makambelele leti landzelaka :
Lowo i kunguhato wa mina .
Manghenelo ya nga komisiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Hinkwerhu hi le ku tirheni ku ya eka xikongomelo lexi fanaka .
I ntiyiso lowu hi tsakelaka ku wu cinca .
Swiletelo leswi i marimba lama nga tirhisiwaka ku ya hi swiyimo eka xiyimo xa muganga .
Swi tano , minyikelo ya swa timali i mhaka ya nkoteko .
Hambiswiritano , hi tlhelo i nkarhi wa mbalango , ntirho na nxungeto .
Nomboro ya riqingho ya laveka .
Xexo i xivutiso lexi a ndzi ta tsakela ku pakanisa eka xona .
A ku na mpfumaleko wa mahungu ku suka ka hina .
Phurojeke yi tiboha ku fikelela xikongomelo xa yona hi makumu lama nga vekiwa ku nga si sunguriwa .
Hi tshemba leswaku leri i tlhelo ro hoxeka swinenenene .
Xana ndzi ta hlela rihi vutivi bya vona na vuswikoti ?
Eku simekiweni ka masungulo , swa fanele ku langutisa laha hi sukaka kona .
Madzana na magidi ya mitirho yi lahlekile eka timayini na vurimi .
Hi ku vona ka mina wolowo mpimaniso wa vunwa .
Tanihilaha hi boxeke hakona , goza leri a hi ri seketeri .
Matitwelo ya hina hinkwayo , tanihi vantshwa , ya tiyisiwile .
Xo sungula a ku ri na xivutiso xa leswi vuriwaka ' swiletelo '  .
Switirhisiwa a hi xiyenge xa ntshunxeko .
Vululami i bya nkoka eka ku sungula hi vuntshwa .
Hikokwalaho ndzi vutisa swivutiso leswi landzelaka .
Ndzi ni xikombiso xa ku cinca swibyariwa emiehleketweni .
Rivilo eka nkarhi lowu i ra nkoka swonghasi .
Leri i rimba ehansi ka ntwanano wo sungula .
Sweswo i xihlawulekisi xa kahle xa swiringanyeto swa yena .
A swi na nkateko , kambe sweswo hi leswi swilo swi nga hakona .
Ndzi ehleketa ku xexo i xiphemu xa mpakaniso lowu hi lavaka wona .
ku vekisiwile eka mabindzu
I xikongomelo xa mina ku ya emahlweni na swoleswo .
Sweswo a hi xivangelo xa goza ro tivikana ro tano .
Hi tirhisa mfanelo wa ntshuxeko wa xiviko na mafambelo .
Ku endla swilo erivaleni ka swiviko swa rixaka na swona i swa nkoka .
Ku dirowa na ku simeka tipulani ta phurojeke .
Xo hetelela , ku na mhaka ya n'wangulano na vanhu .
Vanhu va teka xiave hikuva va byeriwa leswi swi nga endliwa kumbe leswi swi nga humelela .
U nga kota ntsena ku hlamusela khoto .
Swa tika swinene ku tirha ehenhla ka xivangelo xa nkarhi wa sweswi .
Ku suka sweswi ku ya emahlweni , hi ta landzelerisa matshalatshala lama hinkwawo .
Naswona ndzi tshembhi , hi ta endla tano .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ku olova loku ku fanele ku va kona .
Hi vulavurile swinene hi nkarhato wa swa masangu .
Ndza khensa nkongomiso wa wena wa miehleketo na nseketelo wa wena .
Kambe a ndzi ta tsakela ku veka xivutiso xo tatisa .
Ndzi teka leswi tanihi hungu ra ntshembho eka tinxaka ta khale .
Hi ta teka swivutiso na swivutiso swo tatisa .
Hlawula vandla leri u tihlawulelaka rona endzhaku ka nkarhi .
Ku pfumaleka ka tindlu
Miehleketo yintshwa ya nyikiwa , yi ri na nseketelo wo ringana .
A ndzi lavi ku ya helo .
Mhaka ya mina ya vunharhu i ndzemukiso .
Leswi i ku onhiwa ka ndzhuti wa ximunhu loku nga rivaleni .
Mi nge ndzi mi tsundzuxa hi swikombiso leswi nga erivaleni .
Leyi a hi yona ndlela yo nghenela timhaka to tano .
Swiphemu leswi swa nkoka hinkwaswo swi humelerisiwile eka xiviko .
Matende ya vuthu ya siviwile hi tindlu letinene .
Kambe ku ngari hi ku hatlisa .
Ndlela yo ya emahlweni i njhekanjhekisano wa kahle wo pfumala xihundla .
Ha xi lava .
Mitlawa yi nyika swiviko etlilasini .
A ndzi ta rhandza ku tshikilela ku tika ka xiyimo .
A ndzi ta tsakela ku n'wi khensa eka ku twisisa ka yena .
I yini Mbuyelo wa Dyondzo ?
Na swona swi ta va leswi hi vuyerisaka .
Ndzi tirhile ehenhla ka mhaka leyi tanihi muviki wo pfuneta .
A ka ha ri mhaka ya mali .
Eka nkarhi wolowo a hi nga swi koti ku va avanyisa .
A ndzi ta ku susumeta hikokwalaho ku langutisisa hi vuntshwa ku cinca ka hina .
Ndzi heta hi ku vula leswaku kuna swipimelo leswi tekiweke ehenhla ka vukungundzwana .
Endlelo ra le rivaleni ra vekiwa eka leswi .
Ndzi tshembele eka nseketelo wa n'wina
Ndza tshemba leswaku ka ha ri na mimpimo ya ntwanano .
I incini xexo xi xi endlaka ke ?
Nghingiriko lowu landzelaka wu hlamusela ndlela yo hluvukisa mpimanyeto wa timali leti .
Eka nkarhi wa sweswi , a hi seketeleni goza lero sungula .
Palamente leyi yi lahlekeriwile hi lavo antswa swinene exikarhi ka hina hikokwalaho ka rifu .
Swiringanyeto
Ndza swi twa swirilo .
Ndzi ta tsakela ku sungula hi ku nyika miehleketo yo tala yo angarhela .
Sweswo i ku hambana exikarhi vavasati na vavanuna .
Lawa i masungulo lawa hi tirhaka ehenhla ka wona .
Va le ku endleni ka ntirho wo hlamarisa .
A va hoxile .
Hi tintswalo ndzi nyikeni nhlamulo ya le rivaleni ya xivutiso xa mina .
I va mani va kumaka tindhawu leti ?
Loko swi nga ri tano , swi ta humelela erivaleni mundzuku ku nga si vhotiwa .
Leyi hi yona nhlokomhaka ya xiviko lexi nga emahlweni ka n'wina namuntlha .
Mhaka ya vunharhu i xivutiso xa ku pfuleka na ku endla swilo erivaleni .
Swiyenge hi leswi landzelaka :
Xana hi ta swi ahlula njhani leswi ?
Antswisa tisisitimi ta tikhamera .
Leswi swi endlile leswaku ku va na Khomixini ya Ntiyiso ni Ndzivalelano eAfrika-Dzonga .
Hikokwalaho ku na vuxaka exikarhi ka hinkwato ta tipholisi ta hina .
Angarhelo wa xiletelo hikwalaho a wu le rivaleni .
Ku amukeriwa no rhijisitariwa ka vavabyi .
Ndzi vutisa xivutiso xo olova swinene .
Mhaka yi se yi vulavuriwile mikarhi yo tala .
Hi Xifundzhankulu lexitsongo lexi nga na vanhu vo tala .
Ndza tshemba leswaku nkunguhato lowu wu ta seketeriwa swinene .
Ntlangu wu nga vumbiwa eka swilo leswi landzelaka :
Xavumbirhi , ndzi ehleketa leswaku hi nga tikhoma kutani hi ya emahlweni .
Sweswo i ku vula leswaku , ko va swona .
Swi kahle leswi mi nga amukela leswi .
Leswi swi fanele ku lava ku fikelela swikongomelo swo fana .
Swidlodlo swi ta nyikiwa eka mintlawa leyi landzelaka :
Lexi xi tlhela xi tirhana na swipimelo swa rimba .
Lowu i ntiyiso wa leswi vuriwaka ndzhendzheleko wo rhurha .
Ngopfu loko swi endliwa hi mina .
Ku endla leswi , hi fanele ku herisa ntokoto wo kavanyeta .
Hikokwalaho hi boheka ku tshembela eka mpfuno wa le handle .
Lexi xo va xinene .
Xivulavuri xa Phalamende
Ku endla swiboho swo sungula :
Yaleyo i mhaka ya nkoka swinene ku ya hi vhoti ya hina .
Tanihileswi rixaka ri cincaka , ku tshama ku ri na xilaveko xo antswisa nawu .
Vuswikoti byo hundzisa mahungu hi mfanelo i bya nkoka .
A swi nge onhiwi .
Xiyimo xo fana xi nyika xitshunxo eka leswi .
Hi fanele ku cinca hi ndlela leyi hi phakelaka swintshunxo swa tiyindlu eka vanhu .
A hi nga fanelanga ku swi yimela swi humelela nakambe .
Leswi swi tisa makungu na maqhinga lama nga tlakusaka ku kula ka ikhonomi ya ndhawu .
Leswi i swa nkoka hikuva hi le ku hetiseni ka Kungu ro Hlanganisa Switirhisiwa .
Xivumbeko xa vundzeni bya tsalwa xi hi ndlela leyi :
Sweswi a ku nga ri leswi hlanganeke na Khoto .
Xo sungula , hi hambana na nongoti wa mpimo lowu amukelekaka wa mbuyelo .
Swa laveka , swi le rivaleni , ku sivela vuhlapfa byo ka byi nga ri nawini .
I incini xi humelelaka yini ke ?
Naswona xi fanele ku endliwa hindlela yo kota ku ya emahlweni .
A tshama a karhi a vula xin'wana lexi xa ha amukelekaka .
Hambiswiritano , ntlhontlho wa ha ri kona wo hluleka eka xiphemu xa vatirhela mfumo ku simeka .
Mitolovelo ya kahle eka vuyimeri :
Hi lava ntshunxeko wo tala .
Ndzi ehleketa leswaku u na ntiyiso , ngopfungopfu eka mhaka yo hetelela .
Komiti yi na vonelo ra leswaku nkarhi lowu wu lehile swinene .
Vuxokoxoko hi vanhu
A ndzi ta tsakela ntsena ku veka swivutiso swimbirhi swo kongoma .
Nhlengeletano a yi ngheneriwile hi tinhloko ta tiko na mfumo lava landzelaka :
Mhaka ya vumbirhi leyi ndzi yi vulaka i mayelana na ndzavisiso wa le ndzeni .
Ha swi tiva leswaku ku ni xiphiqo xa ntiyiso .
A swo va ntsena ka ndhawu liya ntsena .
Hi fanele hi langutisa eka leswi hi nga na matimba eka swona no tirhana na swona .
swiphemu swo fana na thyaka
Ndzi vula leswi lavekaka kuya hi ku tholeka .
Ngopfungopfu , swa mphakelo wa timali a swi si vekiwa erivaleni .
Kahlekahle a swi lulamangi .
Swi khome swibumabumelo swo hlaya swa nkoka .
Ku nghenelela ku vuthu ra nyimpi a ku amukeleki .
Kambe xikongomelo nkulu i kuva na manghenelo yo fana eka ku tirhisa nawu .
Ku kaneta i ndlela yo toloveleka yo papalata ntlimbo .
Hambiswiritano , xana sweswi hi vona yini ?
Hilaha mi tivaka hakona , ku ni tinhlengeletano ta swa mahungu timbirhi ta Swikatsa swa swa Vuxaka mixo lowu .
Kutani ndzi kombela leswaku hi endla mpimanyeto wo tala wa rimbewu .
Hi yile emahlweni .
Nakambe , ku na timhaka ta vutleketli na ku fikelela timakete leswi faneleke ku tirhaniwa na swona .
i mutshamaxitulu wa komiti ya wadi ;
Sweswo i xilo xin'wana lexi eka xona hinkwerhu hi pfumelelanaka .
Hi fanele ku veka mikanerisano ku va yi sungula .
Xana u languta xihumelelo lexi hi tihlo lerinene ?
Hinkwaswo leswi a swi se swi vuriwile eka swiviko leswi hundzeke .
A hi na tinhlokomhaka to tano sweswi .
U ehleketa yini ?
Hofisi ya mina yi nga nyika vuxokoxoko bya tiphurojeke leti hi pfuneteke .
Eka miehleketo ya mina , ku na swilaveko swinharhu swa nkoka .
Xana swi teka nkarhi wo fika kwihi ku va nondzo wu tirhiwa ?
Hi na mitsakelo ya ikhonomi .
Ndzi lava ku nyika miehleketo yimbirhi ntsena .
Na kantsongo .
A wu fanerile ku endla tano .
A ku na xivutiso xa leswaku ku ta va ni timali leti taka .
Xana xintshunxo se xi kona kumbe xa ha fanele ku kumiwa ke ?
Lexi i xiyimo xo tivikana , kambe ku na ntshembo .
Xana xiyimo xa vamanana xi antswisiwile hikokwalaho ka nongonoko ?
Ndzi ringetile ku tirhisana na yena eka tipoyinti timbirhi .
Hlamusela xikongomelo xa makanelwa ya tinhlengelatano .
Swi hava mongo eka xiyimo xa nkarhi wa sweswi ku ya emahlweni .
Hi fanele ku swi herisa sweswo .
Muxaka wa xifundzankulu xa hina wu lava nghenelo ro hlanganelo ku hluvuka .
Ndzi nga tiboha eka mbango lowu .
A wu ri , nakona ka ha ri , ntirho wa vona .
Sweswi ndzi ta ya emahlweni eka ku avelana ka mitirho
ku hundzisela mahungu
MPIMANYETO
Ndzi langutele ku hlangana na n'wina eka nhlengeletano leyi .
Hikuva hi lava ku endla ku antswa swinene ku tlula leswi .
Ku lwisana na vukanganyisi ?
Lexi hi xona xikongomelo nkulu xa endlelo rintshwa .
Kungu rintshwa ri langutisisa eka :
Leyi i mhaka leyi kaneriwaka hi Holobyenkulu wa Vusirheleri .
Leswi swi nga vanga ku hlwela .
Madzolonga ehenhla ka vavasati la ma ha yaka emahlweni ma fanele ma hela .
A ndzi ta tsakela ku boxa vumaki bya swikepe .
Hi tumbuluxa makete wa le ndzeni wa gasi na gezi .
Leswi swi lava vutumbuluxi na ku cinca eka maehleketelelo .
Lexi hi faneleke ku xi endla i ku ya emahlweni no vulavula .
Xo hetelela , pholisi ya swa gezi .
Xavumbirhi , ku na nhlamuselo yo fana ya ku tluriwa ka nawu ka ntiyiso ko hlayanyana .
Naswona nhlamulo ku hava hi mpela .
I swa nkoka ku hlayela mindzhwalo leyi rhwariwaka hi xipelupelu xin'wana na xin'wana .
A hi mhaka ya ntima na ku basa .
Loko sweswo ku ri ntiyiso , i mhaka ya tika swinene .
Lexi xi ta languteka tanihi xikambelo xo ka xi nga fambanga kahle .
Xo sungula eka hinkwaswo , ku na masungulo ya swa timali ya xiringanyeto lexi .
Mi nge ndzi boxa ntsena switsongo swa swona .
Swi pfumelela matiko ku kombisa vuswikoti na vutivi bya wona bya maendlelo .
Hikokwalaho nhlengeletano ya hina yi ta va ya mayelana na ku hlayisa mitirho na nhluvuko nkarhi wo leha .
Khomixini yi ta endla leswaku ku hlayisiwa rhekhodo ya mafambiselo ya tihlengeletano ta yona .
A hi languteni eka leswaku i swingani swi hetisekeke .
A ku na mali yo tala yo ringana yo tirhisela swa mabyatso swa hina na varindzi va ribuwa ra lwandle .
VULAWURI BYA MATIRHISELO YA MATIMBA HI NDLELA YO BIHA
Ku hambana , mali yo tala yi vekeriwile phurogireme leyi .
Vumaki byi na vutihlamuleri eka vanhu hinkwavo .
Hikokwalaho hi hava xivangelo xa ku va hi kanakana .
Handle ka tanihilaha swi nyikiweke hakona eka Atikili ya XI , ku hava vuciva byi nga endliwaka eka Ntwanano lowu .
TIPHUROJEKE
Endlelo lero a ri amukeleki .
Xi ve phakeji ya swa nawu leyi pfilunganeke swinene .
Hi fanele ku endla leswi .
Ku xanisa vadyuhari
Loko vusweti byi phikelela , ku hava ntshunxeko wa ntiyiso .
Rero i hungu ra nkoka swinene ku ri rhumela .
Hi endlile goza ra kahle ku cinca sisiteme ya dyondzo .
Xo hetelela , kambe xo ka xi nga ri xitsongo hi nkoka , i mhaka ya nkuriso .
Yi fanele ku tlhela yi kandziyisiwa eka maphepha-hungu mambirhi .
Naswona hi fanele ku yi pfuna ku tilulamisa .
Hi tivile sweswo laha nkarhi hinkwawo .
Yindlo yi avanile :
Timhaka ta sweswi ti ta tirhaniwa na tona hi ndlela ya ndzinganelo ni ku angarhela .
Mipimo ya vukorhokeri bya ka Masipala
Swikongomelo si hundzuluxiwile swi va
Endlelo ro hlayela nxavo wa ximakiwa .
Hambileswi endlelo ro kunguhata ri sunguriwaka na ku hlanganisiwa hi masipala , ku va ri tirha kahle , kungu ri fanele ku va ra wadi , leyi yimeriwaka hi Komiti ya wadi .
Sweswi ko va na mune ntsena .
Pholiyo yi nga siveriwa , kambe a yi tshunguleki .
Ndzi teka leswi swi nga amukeleki .
Kambe u ni mhaka yo olova swinene .
Hi ku vona ka mina sweswo a swi va ngi na vutlhari .
Swa nkwama na swa timali
Lowu i nkarhi wa ku cinca ka nkoka swinene .
Vanhu va hina a va ha ri vaxanisiwa va ku rhurhisiwa hi nkanu .
Mhaka ya mina ya vunharhu , xo hetelela , i xiphiqo xa ku thoriwa .
Ndzi tsakela ku twa marito yo karhi eka leswi .
Timhaka leti eka mina ti vonaka ti ri ta nkoka swinene .
Hi swona a hi vula swona malembe na malembe .
Hi ku vona ka mina , loku i ku cinca ka mafambiselo ya mfumo swinene .
Sweswo i endlelo leri ri amukeriweke hi xiviko lexi .
Mhaka ya vumbirhi i ndlandlamuxo wa njhekanjhekisano wa tolo .
Xiboho lexi xi kombela leswaku hi pfuxa matshalatshala ya hina .
Xo hetelela , ku na nkayakayo wukulukumba eka ku nga thoriwi ka vantshwa .
Inkomu swinene eka nkarhi lowu .
Tanihi matsalana muyimela matsalana , ndzi kombisa ku khensa ka mina .
Hambiswiritano , ndzi hlamala hi nkarhi wa wena .
Xa nkoka ku fana i ku olovisiwa ka maendlelo eka bajete .
I incini xitandzhaku xa kona ke ?
Swiboho swo helela swa Nhlengeletano hi leswi :
Ku tekeriwa enhlokweni ku ta nyikiwa eka ku vekeriwa ka xitsundzuxo lexi faneleke eka ndhawu leyi ya matimu .
Vonelo ra mukamberiwa hi yexe ri fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Ku antswisiwa ka xinawana , vulanguteri na vuhlayiseki bya vuvekisi  .
Hi hina lava hi faneleke ku endla tano .
Yaleyo i ndhawu leyi lavaka ku vekiwa tihlo .
Yeleyo i byewu .
Ndlela yo fikelela leswi yi bohiwile .
I swa nkoka swinene naswona hiswona hakunene .
U ni nseketelo wa ntlawa wa mina .
Ku na swiphemu swo tala eka leswi .
Kutani sweswo nkarhi wo leha hilaha hi nga tsundzukaka hakona .
Mahungu i xivangelo xa nkoka eka mhaka leyi .
Hikokwalaho , leswi i ku cinca eka ajenda .
A hi fanelangi ku rivala xiphemu xexo xa matimu .
A swi olovi eka vona ku nghena eka swona .
Xana hi ya kwihi ku suka laha ?
Swiletelo sweswi swi le ku lulamisiweni .
Xana u nga hlamusela leswi endleke leswaku u tirhisa maendlelo ya wena ?
Leswi swi vonaka eka mina swi ri swona swi nga endlekaka .
Tiphurojeke leti faneleke ku pfuniwa hi timali ti katsa :
Ku lawula na rimba ra swo endla milawu ya hina swi fanele ku seketela leswi .
Hi swona
Se ndhawu ya tithekisi yi le ku lulamisiweni .
Kutani ndza tshemba leswaku makungu ya swa vuavanyisi ya ta amukeriwa .
A swi ringananga .
Hi fikile eka xiyimo xo tika swinene .
Hikokwalaho , ku hava lexi vilerisaka eka nkarhi lowu .
Hi swo sweswo , timhaka leti hinkwato ti khomanile .
Kambe u tsandzeka ku hlamusela .
Lexi i xikombiso xa leswi nga ta ka swi nga humeleli .
Ku vuyisela xindzhuti xa vandla , swiboho swo tika swi fanele ku tekiwa .
Leswi swi ta endliwa hi xikongomelo xo hatlisisa mphakelo wa vukorhokeri .
Endlelo leri ra koteka .
Timhaka leti landzelaka hileswaku ti fanele ku vuriwa nakambe :
Xo hetelela , ndzi navela ku khumba swiga swo engetela swimbirhi .
Hi ku vona ka mina , hi endla xihoxo .
Hi andlarile hundzuluxo eka leswi fambelanaka ni leswi .
Hi fanele ku sirhelela mfanelo ya ntshuxeko wo vulavula .
Ndzi tshemba leswaku leswi swi ta hundzuka ku nga ri khale .
Eku fambiseni ka ntirho , hi fanele hi fambisiwa hi xichavo .
Vulawuri byi langutisa leswi kuri a swi nge cinci .
Nongoloko wa ku va vanhu va fikelela tindlela leti pfulekeke .
ku hakerisiwa xibalo hi kambirhi swi fanele ku herisiwa hi ndlela leyi :
Hikokwalaho , sweswo a ka ha ri mhaka ya nkoka ya mbhurisano .
Sweswo hi leswi vativi va sayense va nga eku hi byeleni swona .
Ndzi navela ku hlawula swingari swingani ndzi ta vula xanchumu xo hlawuleka hi swona .
Tafula ri na tirhekodo ta swichudeni swa khale swa xikolo xa kona .
Swiboho swo Tirhisa :
Vonelo leri ri tlhela ri hlamuseriwa eka xiviko .
Swi tano , hi ta landzelerisa leswi hi vukheta lebyikulu swinene .
Hlamula swivutiso leswi landzelaka mayelana na tigirafu ta :
A hi mhaka ya vutumbelo byi ri byoxe .
I nkarhi wo tshemba vatirhisi .
Ndzi tshemba leswaku swoleswo swi ta cinca .
Kumbexana a ndzi swi twisisangi hi vutalo leswi a swi vuleke .
Kambe ka ha ri na xiphiqo xa ikhonomi hi yoxe .
Vamangari va na mfanelo yo xopaxopa swiviko leswi .
Lexi i xilo xin'wana lexi nyikaka xivangelo xa ku tshemba .
Ku nghenisa dyondzo yo karhi
Mhaka hinkwayo yi lahaya : swi le rivaleni .
Mi nge ntsena ndzi vula timhaka to hlayanyana .
Swi hi pfumelela ku tirhisa tiambulense eka swiyimo swa xihatla swa xiviri .
Ntsengo wa yuniti
Mimpimanyeto ya Swihlovo swo Pfuxeta hi vuntshwa Gezi i ku Fikelela Matirhisele ya Gezi ya Misava .
Goza hi rona leri lavekeka eka nkarhi lowu .
Vadyuhari va rila nkarhi wo leha .
Ko va ntsena ku hambana ka endlelo .
Ndzi ku navelela ku humelela kwihi na kwihi eka nhlengeletano ya n'wina .
Swi endla leswaku hinkwerhu hi swi tekela enhlokweni leswaku leri i tiko ra hina .
Laha i swirho swa komiti :
Hlamusela hi ku komisa leswi rin'wana na rin'wana ra matheme lawa ri vulaka swona .
Swa nonoha swinene ku pfula tindzima letintshwa .
mali yo tala
Swi le rivaleni , swiphiqo swa vugevenga swi le kusuhi na swa mpfumaleko wa mitirho .
Mpfumaleko wa mfikelelo eka mati yo tenga ni gezi swi ni ntikelo lowukulu .
Hoxa xandla eka nhluvukiso lowu heleleke wa munhu wa xichudeni .
Ku ni mimbuyelo yihi ?
Xo sungula , ndzi amukela risima ra kahle swinene ra xiviko lexi .
Ndzi lava ntsena ku engetela timhaka timbirhi ta nkoka .
Kahle-kahle , a swi kona eka matiko yo tala ya nawu wa xintu .
Hi fanele ku va na swipimelo swa kahle swa mphikizano .
U tiyisile hakunene , ndzi khomele futhi .
Ndzi tshemba leswaku mi ta languta mhaka leyi .
Kumbexana swi hlwerile ku tlula mpimo vusiku bya namuntlha , kambe i xa nkoka .
Hikokwalaho hi swihi swintshunxo swa xiphiqo lexi ke ?
Leswo i swa nkoka hi ku hlawuleka .
Yaleyo i ndlela leyi faneleke ya ku tirhana ni leswi .
Ndzi tshemba leswaku hi ta ya emahlweni na ku ntirhisano wa hina lowunene nkarhi lowu taka .
A ndzi le ku endleni swilo sweswo !
Xiphemu eka kungu ra wadi xi avanyisiwile hi swiphemu swinharhu .
Swi hambukisa miehleketo ya hina eka timhaka leti nga ni nkoka swinene .
Nhlangano wa Xihambano xo Tshuka .
Ha ku khutaza ku tihlanganisa na Mfumo ku hi pfuna eka ntirho lowu .
U tsakela ku nghenisa switirhisiwa eka tona .
Hi ndlela yihi naswona hikokwalaho swi humelerile ?
Rimba ra nkoka ri kombisile swivandla swa mune swa nkoka swo nghenelela .
Hi ku landza maendlelo lama leswaku Tsalwa leri ra Nkanerisano ri kandziyisiwa .
Wa swi tiva leswaku hi vile na nhlengeletano na vona .
Swoleswo i ku cinca ko hambanahambana loku nga sunguriwa .
Kutani vamanana va fanele ku vulavurisana .
Goza ra hina ro sungula i ku cinca masungulo ku ya eka tinomboro ta le henhla .
U vurile hi nkatsano wa eneji ya le ndzeni .
Va lava ntsena ku hanya hi ku rhula na ku hlayiseka .
Ndzi vona lava ndzi va kolotaka .
Tanihi rixaka , hi fanele ku teka vutihlamuleri eka swiendlo swa hina .
Ri nyika rimba ro angarhela ra maqhinga ku letela leswi swi hlawuriwaka na swiendlo swa nkoka .
Xana hi ta hlengeleta njhani marungula ?
Hikwalaho i xiphiqo lexi kulaka xa swa rihanyo .
Hi se hi ri ni nawu wa milandzu .
I nchumu lowu ndzi nga seketelaka ku nghena eka wona .
Mhaka ya mina ya vumune yi yelana na maendlelo ya hina .
Naswona leswi hi swona hi swi endlaka namuntlha .
A swi ringanangi ku tumbuluxa thekinoloji .
Naswona lexi i xiboho xa vona .
Sweswo a swi fanelangi ku humelela .
Swibumabumelo swa khomixini swi katsa leswi landzelaka :
Leswi fanaka ?
Xana hikokwalaho ka yini ku fanele ku va na bangi ya le xikarhi yo tiyimela hi yoxe ?
Xana ku humelele yini eka malembe ya sweswi ?
Hi ku kongoma , swi le ku lwisaneni na ntshovelo .
Swikolo leswi nga ta nghenelela eka nongonoko :
Nyika xikweleti eka vundzeni .
u ta dyondza mayelana na milawu ya matikhomelo ya swirho swa tikomiti ta tiwadi , leyi nga letela mahanyelo ya wena tanihi xirho xa komiti ya wadi ;
Hambiswiritano hi hlayisa mfanelo yo sala ehandle .
Naswona hakunene a hi fanelangi ku rivala timfanelo ta ximunhu .
I xikombiso xa kahle .
Xana hi nga swi fikelela hi ndlela yihi ?
Hi ta n'wi amukela .
A ku ri na swivutiso swinharhu .
Ndzi ta va ni nkateko wun'wana wa ku endla sweswo endzhakunyana .
Ntlhantlho Xana hi le kwihi ?
Naswona va ta va na ntiyiso , hakunene .
Hi ndlela leyi swi tikombaka a swi tika ku fikelela xiyimo lexi seketeriwaka hi matlhelo hinkwawo .
Lowu i nkanerisano lowu nga nsinya wa pholisi ya swakudya .
Nsirhelelo wa vaaki na nhluvukiso ;
Ndzi ta sweswi eka xivindzi xa mhaka ya mina ya  .
Hi fanele ku veka kungu leri eka vundzeni bya rona .
Tirha na vanhu
A hi nga ta swi kota ku endla leswi hi swi tshembiseke .
Ku hlengeleta switiviwa
Mihlawulo , tanihi leswi hi swi tivekaka , a yi siyiwi ehandle .
Hi endlile xitshembiso .
A hi vumbeni ku humelela ka hina .
Hi ta papalata .
Mpfuno wa swakudya ku ta va mhaka yo hambana .
Ndzi fanele ku tlhela ndzi vula leswaku nkarhi lowu wu tirhisiwe kahle .
A ndzi koti ku vona ku hi nga vula njhani ku e-e eka leswi .
Holobye swi vula xirho xa Khabinete lexi nga na vutihlamuleri bya mafambiselo ya vululami .
Kambe se ku sala yini hi nsinya wa vutsongo ?
Oyili na gasi
Hi lava ku :
Swi tirhisiwile eka ku hlanganisa tiphurojeke ematikweni ya swifundza .
Mhaka yikulu ya swikongomelo swa ndhawu leyi i ku :
Khopi ya xivilelo yi fanele ku yisiwa eka khansele .
Entiyisweni , naswona ka hari na tidyondzo eka hina tanihi Doroba eka phurojeke leyi .
Naswona xivono xa hina xi fanele ku ya hi ntirho lowu hi wu tirhaka eka miganga ya hina .
Maendlelo lama ya pfuna phurojeke ku famba khwatsi na ku va na swiphiqo swi nga ri swingani hilaha swi kotekaka hakona .
Kambe leswi se swi le ku endliweni .
Nawu na swinawana laha swi faneleke .
Ku tumbuluxiwa ka tisisiteme ta nseketelo ta ku lwisana ni milandzu ya vadyondzi .
Mikanerisano mayelana na mhaka leyi ya karhi ku ya mahlweni .
A ndzi ta tsakela ku tirha ku ya hi xedulu .
Ndzi seketele xiviko lexi .
Va boha muholo .
Leswi i mhaka ya vululami bya vutomi bya masungulo .
Nawumbisi wu antswisiwile endzhaku ka ku tekela enhlokweni swibumabumelo leswi kumiweke .
Kambe lexi a xi se humelela .
Leswo a swi pfuni .
Engetelo lowu wu ta hlayisiwa ku tlula nkarhi wa le xikarhi wo fikelela mbuyelo wo fana .
I ntiyiso wa masungulo .
Mimbuyelo i ya vatirhisani .
Ndza tshemba leswaku leswi i swa nkoka .
Xiya Dyondzo
Khoma mhaka ya nhlokomhaka hi xichavo .
Hi ta vona leswaku leswi swi nga endliwa rini .
Ndza khensa swinene .
I swo tala eka vundzeni .
Ku pfumaleka ka mafambiselo lamanene ni nkunguhato wa misava swi vange leswaku vanhu va tihluvukisa hi ku rhandza ni ku tshamisa lomu ku nga pimiwangiki .
Hiswona ku va na swipimo swa mahanyelo ya vanhu swa le henhla .
Xi hlamusela leswi hi tshembaka ku swi fanele ku endliwa .
Hambiswiritano , a hi xilo xin'wana na xin'wana lexi fambeke kahle eka ndhawu leyi .
Xihlawuhlawu Ehenhla ka Vamanana .
A swi lulamanga leswo .
Nxaxamelo wo kambisisa
Xo sungula , i mfuwo wa vutumbuluxi na mabindzu lamatsongo .
A hi fanelanga ku tlhelela eka matimu ya khale .
Yaleyo i ndlela yoxe ya ku tumbuluxa mbhasiso wa vatirhisi .
Kambe nhluvuko i ntirho wo tika lowu hi fanele ku wu fikelela .
Sweswo i xilo xin'wana lexi hi tsakaka hi mayelana na xona .
Eka swivutiso swo hlaya
Komiti ya switivi yi nga tivumbela maendlelo ya yona n'wini .
Timakete swi nga endleka ti nga rito rosungula kumbe rito ro hetelela eka nhluvukiso wa vumunhu .
Ntirho wo sungula wu na xivumbeko xa phurojeke naswona wu hetisiwa eka nguva rosungula .
Ndza ku khensa hikokwalaho ka xiviko lexi xa nkarhinyana .
Vuxaka bya sweswi exikarhi ka matiko mambirhi byi nga hlamuseriwa tanihi hi byo twala no va byi tiyile .
Nkwetlembetano wo ya emahlweni eka vumaki ;
Kahlekahle , ku tlhelela endzhaku .
Hakunene , leswi swi mayelana na yini ?
Ndzi tinyiketa hi mbilu hinkwayo ku hluvukisa tinyiko ta vadyondzi va hina hinkwavo .
minkoka na ku tshemba
Loko hi nga , vanhu a va nge tivisiwi hi ku ringanela .
Ndlela yo kunguhatela ku asesa eka tilevhele tinharhu ta nkunguhato ?
Ndzi titwa ku tano .
I kungu ro hiseka .
NDZATI
Ntirho lowu nga emahlweni ka hina kumbexana wu ta tika .
Ntokoto eka makungu ya endlelo na vulavisisi .
Hi swona swi endlaka leswaku hi fanele ku tirha eka tilevhele timbirhi .
Leyi i mhaka leyi khumbaka hinkwerhu ka hina .
Xana ku kunguhatiwe yini hi mayelana na leswi ?
A yi endliwangi kahle .
Ha khensa swinene , Xipikara .
Xiyimo xa le hansi xa huwa hi nkarhi wa ntirho swa laveka .
Hambiswiritano , sweswo a hi leswi a swi ri hi xiswona .
Yaleyo i sisiteme leyo yi tirhaka kahle swinene hakunene .
Hi ku endla , leswi swi yimela ntsandziso lowukulu wa vuphikizani .
Ku macha ko hambanahambana ku kunguhatiwile etikweni hinkwaro namuntlha .
Leswi landzelaka i tinhlamulo leti ringanyetiweke .
Hi ni ntirho lowukulukumba emahlweni ka hina .
Hikokwalaho , a swi olovi ku hunguta nkarhi wo tirha .
Sweswo hi leswi swi lavekaka , ku nga ri xinawana xa swa nawu .
Swihlawulekisi swa vumunhu
Lexi xi nga na nkoka swinene hi leswaku xi ringanerile .
Mhaka ya vumbirhi ya nkoka i xiphemu xa swa vanhu .
Mi nge sweswi ndzi hundzulukela ela timhaka ta swa tindhawu .
Va nga va vanghana va nkoka eku lulamiseni matshalatshala yo antswisa rihanyo ra vanhu .
Hikokwalaho hi lava ku dyondza ndhawu leyi ku ya emahlweni .
A ndzi ta rhandza ku endla tipoyinti tinharhu eka njhekanjhekisano lowu .
A wu le ku yingiseni !
Lowu a hi wona nhluvuko lowu faneleke ku amukeriwa .
Leswi swi tlherisela endzhaku ndzima hi xiyimo xa le henhla .
Nongonoko wu na nkoka eka vulavisisi bya ku landzeleriwa ka nawu lowu vayimeri va wu fambisaka .
Xi languta ndlela leyi mali yi tirhisiwaka hi yona .
Kambisisa no hlamusela mitirho leyi faneleke yi tirhiwa .
Xana hi vula yini hi ntwanano lowuntshwa ?
Swa endleka ku swi hlayisa hi ndlela yaleyo
Eka ku thoriwa , swivulavuri swo talanyana se swi paluxile mavonelo ya swona .
Hi ta hlela na ku vuya eka swona .
I swa nkoka swinene ku tiyisa phuphu ya xona ya le ndzeni .
Swintsongo kumbe e-e
Mpfuneto wa hina wu teka mfanelo ya vutomi tanihi wa nkoka swinene .
Hi vona va endlaka leswaku swi xaniseka .
Ndza tshemba leswaku goza ro karhi ri fanele ku tekiwa laha .
Hinkwaswo leswi swi humelela eka xiyimo xo hlawuleka .
Leswi landzelaka i swilo swa masungulo ya mpimanyeto .
I vutihlamuleri bya wena ku va byela kuri va landzelela .
Ku na timhaka to hlayanyana leti ti vuriweke .
A swi tumbuluxi miehleketo ya kahle .
A ndzi fanelangi ku vula nchumu , hi ta burisana hi mhaka leyi .
Swilo swi fanele ku hlamuseriwa swi va erivaleni .
Sweswo a swi ri erivaleni hi ku hetiseka .
Ndzetelo wa vatirhi wu hetisiwile .
Lowu i ntirho wa valawuri va mpfuno wa mfumo .
Ku nyikiwa ka mpfuno wa xithekiniki eka tindhawu to hlawuleka ta vuswikoti ;
Ndzi ehleketa leswaku sweswo i ntiyiso wa leswi hi vulavulaka ha swona .
Hikuva xi nga ka xi nga lawuriwi .
Phurojeke leyi yi ta hakeleriwa kahle na ku tirhiwa eka lembe ximali lerintshwa .
Vuxokoxoko bya n'wana :
Loko xikombelo xo tano xi amukeriwa xi ta tekeriwa enhlokweni hi ntikelo wa xona .
Palamente yi na ntirho wo teka xiboho xo tiya swinene .
Lowu i ntiyiso na xiyimo xa kunene xa mhaka .
Ndzi tsakela ku ku vutisa vonelo ra wena mayelana na swona .
Lexi xi tiveka tanihi mphakelo wa matimba , naswona xi fanele ku xiximiwa .
Ku fanele ku kunguhatiwa leswi lavaka ku tirhiwa loko ku ngari ni mati yo ringana .
Xiyimo xexo xi tama xi ri tano .
A swi ri hansi ka mpimo wa ku gonya ka minxavo .
Ku kula ka xidingo ku vula ku kula ka nkarhi wo kota ku endla .
Khomixinara , a mi hlamulangi xivutiso xa mina .
Kutani swi fanele swi nga ngheni eka nkanelo .
Wena hi wexe u vule leswaku nkarhi wu le ku fambeni .
Mikanerisano hi mhaka leyi ya ha ya emahlweni .
A hi nga poni ntshikelelo wo biha , naswona hi sungurile ku twa ku vava ka ku va na swimalana .
Leswi a swi fanelanga eka xiyimo xa xiletelo xa ku lebula .
Ku hava munhu loyi a ta swi twisisa .
Xana mi na mhaka leyi mi lavaka ku yi vula , manana ?
Ndzi pfumelelana na xivilelo lexi .
Kumbe hi leswaku xiboho lexi heleleke xa l etlhelo lexi tekiweke ?
Ntlawa wa hina wu seketela timhakankulu ta xiviko .
Ku na tikhampani titsongo ngopfu ta xithekinikali leti nga ta vavasati na ku fambisiwa hi vona .
Ndzi kholwa leswaku njhekanjhekisano lowu wu fanele ku tirha ku endlisa sweswo .
Ikhonomi ya misava a yi se fika ehansi .
I mani u n'wi belaka riqingho ?
Lowu i ntiyiso wa vutivi bya ikhonomi ya misava hinkwayo .
Nkunguhato lowu nga emahlweni ka hina i xikombiso eka yinhla leyi .
Xivutiso xa mitirho i mhaka leyi hambaneke hi xiheri .
A swi kanakanisi leswaku i mbuyelo wa mfikelelo wa ximunhu .
I incini swikongomelonkulu swa xiringanyeto lexi ?
Va tiseketela hi vatirhi lava nghenaka emhakeni .
Hi nga tsakela kuva hi ku amukela .
Tikomiti to Hlawuleka ta Xithekiniki .
Hi ku landza milawu , a hi nge swi endli laha .
Xivumbeko lexi hoxekeke xi fanele ku va ni nxupulo lowu landzelaka :
Xiviko xi hava xo xi vula hi leswi .
Hi wihi ntirho lowu ke ?
Loko u swi hlaya , hakunene a hi swona .
I incini xa nkoka sweswi ke ?
Bangi yi na xiphiqo xa nkhuluko wa timali .
Swi le ka mintsakelo ya vona leswaku bindzu ra tinxakaxaka ri andza .
KHOTAVUXIKA
I vanhu ntsena lava xanisekaka .
Vaaki na vaendzi va hlohloteriwa ku hoxa tihlo eka swipimelo swa vuhlayiseki leswi landzelaka :
Xitsariwa xa xileriso xi tele hi swona .
I swa nkoka leswaku tikhamphani ta swicelwa ti tirha eka tindhawu leti nga ni milawu leyi tiyisisiweke .
Hi ku hetelela , hi avelana xivono lexi xi paluxiweke laha namuntlha .
Ndzi tshemba leswaku ka ha ta va na nkarhi wo ringana wa leswi .
Hi fanele ku byarha vutihlamuleri bya hina eka mhaka leyi .
Vutihlanganisi na varhangeri va swa tipolitiki ?
A ku na nhlamuselo yo komba ku xixima ko tano .
Xana hi nga endla yini hi swona ?
Mitlawa yi kahle swinene , hi nga pfumelelana hinkwerhu eka sweswo .
Xopaxopa maendlelo ya mafambiselo ya ntirho .
Swilaveko swo hlawuleka swa landzeleriwa eka ku avela tibasari .
Ku tinyiketela no tiyimisela eka ntirho wa yena na swiyimo swa ntirho wa yena i swa xiyimo xa le henhla .
Hinkwaswo leswi swa kumeka evanhwini .
Xana ku nga endliwa yini ku lulamisa xiyimo ?
Hakunene hi boheka ku teka goza hi mayelana na sweswo .
Ndza khensa ku tsakela ka n'wina ku pfuna khoto ku humelerisa mitirho ya yona .
A hi yeni emahlweni hi tirhisana eka ku humelela ka phurojeke leyi .
Xivutiso xi pfulekile eka ku tlula khume ra malembe .
Hi tiyimiserile ku tirha kusuhi na vona , ku ri hava ku kavanyeta ku tiyimela ka vona .
Hi nhlangano lowuntshwa swi ta ni xifaniso lexintshwa .
Ndzi ta languta leswi humelelaka eka mhaka leyi .
Kombisa ku tinhlayelo hinkwato leti faneleke .
Pfumala nkateko , a swi tirhangi hi ndlela yona yaleyo .
A ku na swo ringana eka akhawunti ya bangi .
U nga swi tsala hansi naswona sweswo , ndza ku kombela ?
Leyi i ndlela yo pfuna yo endla leswaku ntshikilelo wu va kona .
Xana ku xavisiwa ka mimovha leyintshwa swi hoxa xandla hi ndlela yihi eka ku kula loku ?
Swona swa laveka laha .
Hikokwalaho , ndzi ku kombela ku seketela mihundzuluxo xa hina leyi hi yi kunguhateke .
Leyi i mhaka yo olova hilaha ndzi twisisaka hakona .
Mahlo hinkwawo ya le ka tikonkulu lerikulu na le ka tiko leri ro saseka .
Vatirhikulorhi va mina ( vo fana na mina ) a va tshama emalokixini .
Leswo a swi nge kanetiwi .
Ku cincacinca swibyariwa .
Nhlayo ya vanhu hinkwavo yi kona kwala .
I incini hi nga xi endlaka sweswi mayelana na leswi hinkwaswo ?
Ndzi khumbeka hi xiviri mayelana ni swivandla leswimbirhi .
Hakunene eka tindhawu to hambana , tindlela to kunguhata ti fanele ti hetiseka .
Loko sweswo ku ri leswi a swi vuleke ndzi n'wi seketela hi ku hetiseka .
Hi ta xiya leswi hi ku hetiseka .
Swipimelo leswi yisiwaka emahlweni swi dinga ntsena ku tekiwa .
Hlamusela ni ku tirhisa marito :
Tekani xikombiso xa nyimpi yo lwisana na milawu leya ha fanelaka ku pasisiwa .
Ku laveka timali to tala to endla vulavisisi bya leswi .
Rero i vangwa leri nga erivaleni eka nawu .
Nhlamulo ya fana .
Hi ndlela leyi hi ta swi kota :
Hi fanele ku endla leswi namuntlha , naswona ku nga ri mundzuku .
Kambe a ndzi ta tsakela ku vula swiga swo kongoma swinene .
Hakanyingi , a hi kotanga ku endla swoleswo .
Vukona bya swivangelo swa vumaki .
Mi ndzi tekile .
Ndzhundzhuluko wa mati :
Ndzi kholwa leswaku hi ta fikelela ku twanana eka timhaka to tala .
Va na mfanelo wa marungula hi xitalo eka hilaha mpimanyeto wu tirhisiwaka ha kona .
Ntirho wa vona i ku landzelela swileriso leswi va nga nyikiwa swona na ku nyika swiviko swa matirhelo nkarhi na nkarhi .
Hi tshemba leswaku vuswikoti bya ikhonomi byi kulu hilaha ku nga heriki .
Hi kongoma ku a va fanele ku ya emahlweni va endla tano .
Ndzi kholwa leswaku xiviko lexi i goza ro ya eka tlhelo ra kona .
Hi fanele hi titoloveta rihanyo lerinene .
A hi xi pfuneni leswaku xi va lexi hanyaka .
Kumbe marito eka mbuyelo lowu .
Switori swa vutomi bya vona swi ta va kona .
Khombo ra kona , swo fana a swi nga vuriwi mayelana na ku cinca .
Sweswo i ku onhiwa ka xikatsa xa milawu .
Hi ku vona ka ntlawa wa mina , xexo a xi amukeleki .
Xana hi lava ku gingirika kwihi ?
Xavumbirhi , nhlangano wa swa timali .
Hikwalaho , hi nge tshikeleli ku ringana ntirho wa phanele leyi .
Vutisa vukaneti ntsena .
Leswi hi leswi ku cinca ka hina ku kongomisaka eka swona .
Hi burisanile hi xidingo xa ku aka makhotso .
Ku navetisa na vulawuri
A swi vuli leswaku hinkwerhu ha pfumelelana .
A ndzi swi tivi ku i incini hungu leri nga erivaleni .
Leswi swi na ku vanga hasahasa swinene eka matiko lama khumbekaka .
Swikombelo swa tiphurojeke leti landzelaka swi amukeriwile :
Hi ta tsakela ku fikelela swikoxo swa n'wina .
Swiyenge hinkwaswo swi fanele ku pfuneta eka sisiteme leyi .
Hi vulavula hi mayelana na ku hanya eka rixaka ra vuxokoxoko .
Kuna mune wa Mimbuyelo ya Dyondzo .
Ndzi vurile leswaku ndzi na ku tsakela ka lava ndzi va yimelaka eka leswi .
Leswi swi ringanyeta leswi tatiweke hi makete .
Ndzi teka vonelo ra wena mayelana na ku hlawuriwa ka nkarhi wa nkanerisano lowu .
Ndza khensa malembe ya ntlhanu lama nga hundza ya ntirhisano .
Xin'wana i dyondzo ya lavakulu .
Hi tsakile swinene eka hinkwaswo .
A ku nga ri na ntwanano eka nongonoko wa tipolitiki .
Mpimanyeto wa masipala wu pfumelela Tikomiti ta Tiwadi ku teka xiave eka nhluvukiso wa mpimanyeto wa masipala .
Ku hlawula muphakeri swi lawuriwa hi swilo swo tala ku katsa :
Ku fikelela hi ku olova eka mali .
Vo tala va ta tirha eka leyi nga si vaka kona .
Nkoka wu nga engeteriwa eka switirhisiwa swa ntumbuluko swa tiko .  . .  .
Malulamisele ya ntlangu lowu ya le ka xiyimo xa le mahlweni .
I yini xikongomelo xa mutsari ;
Tlhandlakambirhi swi pimeriwile nhlayo leyitsongo .
A ku ri ni xivandla xintsongo xa xihoxo .
Hi swihi swilaveko swa wili ya nkoka ?
Xo hetelela , rito eka risima .
Handle ka swona , ndzi ehleketa kuri hundzuluxo wu fanele ku tlheriseriwa endzhaku .
Mhaka ya mina yo sungula i mayelana na vurimi .
Leswi i swo sungula eka ikhonomi ya matiko ya misava .
Yaleyo i mhaka leyi yi faneleke ku tekiwa hi ndlela yo tivikana .
Nhluvukiso wa mudyondzisi na nseketelo swi na mhaka ya nkoka eka xihlawulekisi xa nkoka wa dyondzo .
A ndzi lavi ku nghena eka vuxokoxoko .
Hinkwavo lava a vari kona a kuri :
Swa twala eka mabindzu ku endla tano .
Xo sungula , i nkarhi wa maehleketelo ya matimba .
Ndzi seketela mune wa tindlela ta nghingiriko .
Ntshunxeko wa mbulavulo na mavonelo a wu hanye hilaha ku nga heriki .
Lexi a xi le rivaleni eka mina eka nhlamulo ya wena .
Kambe futhi .
Eka tindhawu ta timali , xikombiso hi endle ku cinca loku landzelaka :
Hakunene hi fikelele sweswo eka mhaka leyi .
Kambe maendlelo lama nga leha naswona ya ha ku sungula .
Rhengu leri ri se ri khorwisile ku va ri humelerile .
Lowu hi wona mpfuno wa hina eka ku tinyiketela hinkwako .
Ndzi ehleketa leswaku xilo xikulu kuve ku cinca ka mavonelo .
I ntiyiso leswaku xilaveko xi le hansi ngopfu .
A xi fanelangi ku kavanyetiwa .
Vuxokoxoko bya nhlengeletano byi hi ndlela leyi :
Khombo ra kona , a va pfumelangi , kutani a hi fanele ku fambisa .
I swa kota ku humesela leswi erivaleni .
A ndzi ta rhandza ku seketela na sweswo .
Tifomo to nghenela na milawu ya mphikizano swa kumeka .
Vatirhi lava nyikiwaka hi Palamente .
Hikokwalaho ndzi seketela kungu ro endla leswaku swi olova swinene .
Seketela ku antswisiwa ka mafambiselo na milawu .
Lexi xi fanele xi va xikongomelo xa masungulo xa vumundzuku .
Lexi hi ndlela leyi nga erivaleni xi hambana na xikatsa xa milawu .
Xikombiso xa xitatimende xa xivono
Ha khensa eka ku nghenisiwa ka xandla .
Mfumo a wu nge swi koti ku tirhana na vugevenga hi woxe .
Hi tindlela to tala phepha i nyiko leri nga tlhelaka ri kamberiwa hi ndlela leyi .
Ku nyika swiviko hi mintlawa .
Hi fanele ku ya emahlweni eka ndlela leyi sweswi .
Sweswi hlayisa xitirho .
Eka vhiki leri hundzeke .
Hi na swo swi vula leswi landzelaka ehenhla ka ndzinganyeto hi woxe .
Vatirhisi va na mfanelo yo tivisiwa .
A ku na loyi a nga ndzi dyondzisaka hi xihlawuhlawu .
Eka xiyimo xin'wana na xin'wana eka ndzhendzeleko magoza lama faneleke ma fanele ma amukeriwa .
Hikokwalaho , ndzi gimeta hi ku endla xikombelo eka vatirhikulorhi hinkwavo .
Leswi swi humelele mikarhi yo tala eka nkarhi lowu nga hundza .
Hi seketela ku pimapima xiyimo .
Hi nga amukela leswi tanihi mhaka ya ntiyiso leyi tumbuluxiweke .
Hinkwaswo leswi a se swi vuriwile eka swiviko swo rhanga .
Hi fanele ku lulamisa na ku ololoxa xiphiqo lexi .
Swi ndzi nyika ntsako lowukulu ku sungula siku leri hi xitiviso lexi xa matimu .
Hikuva ya fayeka , yi fanele ku hlayisiwa na ku rhandziwa .
Ri fanele ku tekela enhlokweni switirhisiwa leswi nga kona eka masipala .
Xexo eka xona hi xoxe i ku humelela , hi ku vona ka hina .
Hi fanele ku dyondza leswaku sweswo swi endliwa njhani .
Maendlele a ma vonaki .
Hi dinga ku hambanisa exikarhi ka vuxokoxoko na vunavetisi .
Hi kombela nakambe ku va leswi swi endliwa .
Komitinkulu / Vafambisi va Meyarankulu
Hinkwerhu ha swi tiva leswaku kuna ku hlangana ko kongoma exikarhi swiyimo swa vusweti na dyondzo .
Makungu lama nga angarheriwa eka xiviko lexi i ya nkoka .
Kambe minkateko na yona i ya nkoka swinene .
Hi fanele ku tiya kutani hi ta humelela .
Hi lexi lexi hi nga na swivangelo swa kahle ku xi kanakana .
Ndzi tlhela nakambe ndzi pfumelelana ni muviki .
Xana leswi swi fanele swi fikeleriwa hi ndlela yihi ?
Kambe se hi bohekile ku langutana nxungeto .
Ndzi kombisa leswaku hi vhota mayelana na khalendara .
Ndzi tshemba leswi ku va swi ri swa nkoka hi xiviri .
A ndzi kholwi leswaku lexi i xitshunxo xo twala .
Ndlela leyi xibumabumelo xi endliwaka kumbe thoni yi nga endla ku hambana .
Nkanerisano wu ya emahlweni .
Vurhangeri bya vumunhu byi katsa masimekelo yo twala ya minkoka leyi .
Eka hinkwaswo leswi , ku na mhaka ya swa misava hinkwayo .
Mavonelo ya vaaki hileswaku Nkul Nkosi wa khola .
Hikokwalaho ka yini hi nga endli njhekanjhekisano lowu pfulekeke ?
A hi se ringanela ku endla tano .
Kahlekahle a swi koteki .
Holobye , hikokwalaho ka xibumabumelo xa huvo , a nga .
Hilaha ndzi nga vula hakona le ndzhaku , a hi fanelanga ku hela matimba .
Sweswo hi leswi hi faneleke ku ehleketisa xiswona hi xona .
Hi kanerile ntirhisano eka swiyenge swa Rihanyo , Vusirheleli ni Sayense na Thekinoloji .
Bindzu a ri siyiwi ehandle eka mhaka leyi .
I incini hi xi vonaka ke ?
A vari eka ndhawu ya khombo ehansi ka timinete .
Ndzi kombela ku va xilo xin'wana ku va xi endliwa hi mayelana na xona .
Xana , u nga swi vutisaka , i yini ku vuyeriwa loku ?
Hambiswiritano , a ndzi ta tsakela ku tatisa timhaka ti nga ri tingani to tala .
Sweswo i mbuyelo wa xiviri wa pfhumba leri .
Sweswo ku ri xona xiyimo .
Hikokwalaho , u na ku naveleriwa ka hina ka leswinene eka ku ringeta loku .
Hambiswiritano , ndzi tirhisile miehleketo leyi khomekaka swinene .
Kambe pfumala nkateko , ha swimbirhi a swi si ringanela .
Leswi swa soleka .
Sweswi hi le ku languteni ka leswi .
A hi se fika kona , kambe ikhonomi ya hina yi hanyile kahle swinene .
Ndza tshemba leswaku timhaka ti le rivaleni eka nkarhi wa sweswi .
Nkayivelo lowu wu lava ku lulamisiwa hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
Xivutiso xikulu hi xin'wana xo hambana .
Swi na nseketelo wa hina wo hetiseka .
Ndzi ehleketa ku ri leswi swi dinga ku langutisiwa .
Kutani hi ta vhota eka mhaka leyi .
Xana hikokwalaho ka yini u nga tirhisi nawu lowu nga kona ?
A ndzi ta rhandza leswaku leswi swi tiyisisiwa .
Sweswo swi nge cinci .
Exikarhi ka swiphiqo leswi xi lavaka ku swi ololoxa hi leswi landzelaka :
Marito yo hetelela .
U nghenerile mphikizano ku ngari khale .
Ku humelela ka kahle ku endliwile eka mintwanano hinkwayo leyi kombisiweke kuva yiri ku tirheni eka nongonoko lowu khomisiweke .
Ha swi tiva ?
Mfumo wu kunguhatile :
Hikokwalaho ka mbuyelo lowu , Khomixini a yi swi kotaka ku tirha hi ku lerisa ka vumbiwa .
Mbuyelo wo antswa wu vula ku koteka ka dyondzo ya le henhla .
Mi nge ndzi heta hi ntiyiso wa xiyimo .
Hi ku vona ka mina , a xi fanele xi tshamile xi te tano .
Naswona vo tala va ha endla swilo swa vuhlangi .
Leyi a hi yona ndlela yo lulama yo vulavurisana .
Xiletelo xi fanele ku endliwa tanihi leswi bohiweke .
A yi se .
A ndzi nga tlheleli ka xona .
Minxavo a yi tsanile ku tlula leswi a swi languteriwile .
Swivumbeko swa kahle swa mfumo na tisisiteme swi tumbuluxiwile .
Ndzi tshemba swinene leswaku swi ni nkateko wa manguva lawa .
I rito ra mfumo .
Ndzi pfumeleleni vonelo ro hetelela .
A nga swi tsakeli .
Xexo i xiboho xa vumbirhi xa nkoka lexi tekiweke .
Hlamula hi tiawara na timinete .
Xihundla xa munhu xi fanele ku sirheleriwa .
Lexi i xihoxo lexi xa ha lavaka ku lulamisiwa .
Hambiswiritano , hi fanele ku tiva swa kahle na swo biha eka swikoxo swa hina .
A ndzi ta khensa mavonelo eka swiringanyeto leswi .
Hambiswiritano , vuhlayiseki bya vutomi elwandle byi fanele ku va xirhangana eka hina .
Hlamusela hi laha xitoko xi fambisiwaka no lawuriwa hakona .
Nyika vuxokoxoko ku suka eka xivutiso ku seketela nhlamulo ya wena .
Hi tlhela hi lava ndhawu yo tshama na rihanyo lerinene .
Xi kondletela mphikizano lowu tshunxekeke eka ndhawu ya vukorhokeri bya le moyeni .
Kunene a wu nge vi tano .
Kumbe ndzi fanele ndzi vula leswaku swilo a swo va kahle ngopfu ?
Ndzi lava xiletelo lexi nga erivaleni .
Hikokwalaho , ku fanele kahlekahle ku va na bajete leyi faneleke .
A hi le henhla ka nawu .
A yi ri misavu .
Swi le rivaleni leswaku leswi swi tisa nxungeto .
Ku xaviwa thangi ra meleke na vuleteri
Leswi swi endlile leswaku ku vuriwa ka timhaka to yisa emahlweni enkarhini wa njhekanjhekisano .
Xa khuthaza.
U fanele ku va na ndhawu yo cukumetela thyaka kona .
Xana u ta endla sweswo ke ?
A ndzi ta tsakela ku tikatsa na vona eka xirhambo xexo .
Loko swi tshamisekile , sisiteme ya ntlawa wa vona yi nga ha tirha .
Hoyohoyo eka hinkwerhu ka n'wina eka ntirho wa kahle .
Swa koteka naswona naswona swi nga endleka .
Xana hi fanele ku endla yini ?
A ndzi tiyisekangi .
Kwalaho , xivutiso hi leswaku : ya ye kwihi ?
Swi le rivaleni leswaku mpimo wa nseketelo wu pfumelela mpimo wa goza .
Swa fana hakunenenene na timfanelo ta ximunhu ta matiko ya misava .
Hi wena loyi .
Nawu wa vumbirhi lowuntshwa eka vaxavi wu namarhelana na leswi :
Mudyondzisi u ta va a ri entirhweni siku na siku exikolweni xin'wana na xin'wana .
Hikokwalaho , ndzi mi kombela hi malwandla ku vhotela xiviko lexi .
Hikwalaho ka xivangelo lexi , ku pfuxa hivuntshwa ko helela a ko laveka .
Ku hundzela eka swilo leswi nga na nkoka .
Nghingiriko wa tatana
Hi endle matshalatshala hinkwawo ku tirhana na timhaka leti .
Kumbe u ta lava leswaku ndzi endla sweswo ?
I nkateko kuva laha .
Ndzi ta kanetana na sweswo .
Vahakeri va xibalo va ta va tilulamiserile ku swi hakelela .
A hi tiyimiseleni .
A hi endleni tano kuri hava ku hlwela .
Tinhlayo ti kombisa ku lahlekeriwa hi ndlela leyi landzelaka :
A ku endliwi swo ringana kona naswona i swa nkoka .
Wo vula Kunene .
Kuna swivangelo xo va leswi swi ri tano .
Ku papalata ku tala ngopfu ka swihangalasamahungu na swona i swa nkoka eka ikhonomi ya hina .
Swa durha hi ku landza vutleketli na mphakelo wa switirhisiwa swo tala swinene .
Tindhawu leti boxiweke ti tano .
Leswi hi leswi a ndzi ta lava leswaku u hi byela swona .
Leswi swi tlhela swi tlhela swi nghenisa xandla eka ku tirhiseka ka swihlovo swa hina swo kayivela swa mati .
Ku tirhisiwa hi ndlela yo biha ka vatirhi va mavoko i manyala lama faneleke ku lulamisiwa .
Xiviko lexi nga helelangiki a xi nge tlheriseriwi ka komiti .
Kutani leswi , i xiyenge xo sungula eka nsirhelelo .
Xilo xa vumbirhi xa nkoka hi leswaku ku fanele ku va na mphikizano .
Ndza tshemba leswaku rero i endlelo ra vutlhari .
Kambe ndzi ehleketa ku i ndlela yi ri yoxe ya ku ya emahlweni .
Maendlelo lama ya khumba leswi landzelaka :
Lexi lavekaka sweswi i gingiriko .
Ku hlula vusweti a hi endlelo ra vunene .
Kutani xa hina i nkarhi wo lava tindlela to antswa .
Ndzi tshemba leswaku hi fanele ku va ni vurhena bya vusocha swinene .
AMUKELA
Swi ri swimbirhi swi fanele ku yisiwa emahlweni .
U bile nhloko ya mhaka .
Kumisisa muxaka wa xitirhisiwa lexi nga endla xitirho lexi .
Ntshembo wu le rivaleni .
Siku rin'wana u aka rihlampfu ri rhendzela pompi a ku vatshami va ndhawu va ta yi tirhisa ntsena loko yena a vula tano .
Hoxa switori swa xiviri emabokisini ku endla leswaku kungu ri hanya .
Hi swona swi endlaka leswaku hi vekile hundzuluxo lowu ehansi .
Nsirhelelo wa timfanelo
Xo sungula , swi le henhla ka masungulo ya switiviwa swa xisayense .
Tanihi mbuyelo , swi le rivaleni leswaku a va tindlela to karhi to tiseketela .
Ndzi ta ku byela leswaku hikwalaho ka yini .
Ndzi kholwa , hambiswiritano , leswaku matshalatshala ya swa timali a ya fanele ku engeteriwa .
Eka xiphemu xin'wana xa doroba vanhu va tshama eka tindlu leti nga akiwa kahle eka switandi leswikulu .
Ina , va fanele .
Hi ta tlhela hi tumbuluxa vuxaka bya ntirhisano exikarhi ka vufambisi na vatirhi .
Kapa a yi hambananga eka mhaka leyi .
Huvo ya Mimpimo ya Tinkota
Tinhundzu leti onhiweke ti fanele ku lunghisiwa .
A hi voneni magoza yo karhi .
Ku nyika nseketelo eka Holobye eka ku endla mitirho ya yena .
Siku leri vekiweke leri hi ri vekeleke leswi i Dzivamisoko lembe leri taka .
Hi ku vona ka mina , sweswi nkarhi wu hi siyile .
Ndzi ta tsakela ku amukela vaakatiko laha na vona .
Kambela swiphemu swa xipimelo .
Mitirho leyi va nyikiweke hi nkarhi wo yimisiwa ku vile leyi landzelaka :
Ku hunguta ku pfumaleka ka mitirho i ndlela ya nkoka yo alela vusweti .
Xa vuntlhanu : nsirhelelo wa vaakatiko .
Hakunene a hi lavi ku endla xihoxo lexi fanaka nakambe .
Matshalatshala yo lehisa mbilu ya nkarhi lowo leha ya ta laveka ku fikelela xikongomelo xolexo .
Khomixinara , hakunene xiyimo i xa mhaka i xikulu swinene .
Hi lava milawu leyi .
A ni nge ngheneleli ku ya emahlweni eka mbulavulo lowu .
Eka malembe ya khume hi vile ni ku humelela lokukulu .
Leswi i nkayivelo lowu hi faneleke ku wu lulamisa lembe leri .
Maendlele lawa ya ta yisiwa emahlweni na ku tiyisiwa eka lembe leri .
Ku nga ri ku nyika vanghana swilo leswi nga vaka na khombo .
Ntsengo wu ta vumba xiphemu xa vuhoxaxandla bya swirho swa ntlawa wakwe .
Xana va swi kotile njhani ku endla sweswo ?
Loko komiti ya wadi yi tsandzeka ku khoma nhlengeletano hikuva vanhu va tsandzeka ku ringani(va nga endli khoramu ) -ku laveka munhu wa xipolitiki ku fana na mulawuri wa mbhurisano ku ta vulavula na swirho swa komiti
Mimbuyelo ya Dyondzo leyi landzelaka leyi nga ta vuriwa eka ntirho lowu :
Sweswi i nkarhi wo va u rhangela vantshwa va hina .
Tindhawu ta le matikoxikaya ti tisa mitlhontlho yo karhi .
Xana hi kwihi u nga kumaka vuxokoxoko byo yisa emahlweni ?
Va khumbheka eka mixaka leyi landzelaka ya ku ringeta :
Ntsena swi khomisa tingana ku a swi endliwangi hi nkarhi lowu languteriweke .
Vanhu va matiko va fanele ku lemuka leswi .
Lexi xa le ndzhaku i xin'wana lexi hinkwerhu a hi fanele hi xi khomela ehenhla .
Ya tala ku hambana ku ya hi matiko .
A ndzi tshembi leswaku swi ta tirha .
Mpfumelelo wo nghena wu fanele ku lawuriwa .
Mintirho yi ta lahleka .
Leswi hi leswi hi faneleke ku swi tekela enhlokweni .
Anakanya leswaku a va fanele ku endla lexi haxawa .
U nga va u ri eka ndhawu yo ka yi nga ri kahle hi nkarhi wo ka wu nga ri kahle .
Hi ku komisa leswi swi vula leswaku , xikombiso , ku hlanganisiwa ka timali ta tiko .
YINI ?
Hi xivangelo !
Xana i ku fikela rini hi nga ta amukela leswi ?
Tiko leri i ra vanhu .
Swi ringene leswi !
Leswi swi lava ku cinca xikopu xa matirhelo .
Tanihilaha Swirho Swo Xiximeka swi tivaka hi simekile Rhengu ra hina ra Nhluvukiso wa Switirhisiwa swa Vanhu hi Khotavuxika .
Hlamusela vuxaka exikarhi ka ntirho na vuhungasi .
Kambe a hi le hansi ka ntshikelelo wihi kumbe wihi ku famba .
Swi endlile ?
I swa nkoka ku komba ku hambana koloko .
Ndzi ehleketa ku ri hi rhangisile nkunguhato lowu twalaka .
Xiyenge xa purayivhete hi ku tirhisana na leswi sunguriweke swo kongoma swa ku simekiwa ka nhluvukiso .
Swinawana leswi swi vula leswaku
I swingani swa leswi swi nga ta endliwa ?
Mhaka ya vumbirhi yi fambelana na xiyenge xa vurimi .
Hi ku katsakanya , ndzi tsakile hikokwalaho ka tsalwa leri amukeriweke .
Loko muxanisiwa a boheleriwile .
Hi ringeta ku xi endla hi tindlela to hambana .
A hi tlheleleni endzhaku eka rimitsu ra xiphiqo .
Kambe eka vadyuhari ku hava xilo yo tano .
Swi tlhela swi ri leswi tsakeriwaka hi vanhu hinkwavo .
Xana u vula yini hi Nkombo wa Magoza ?
Hi nyikile nkarhi eka minhlangano ya vatirhi ku pfuneta eka nhluvukiso wa vadyondzisi .
Leswi swi nga teka nkarhi ku humelela .
Mahungu lama ma ta :
U nga swi tshemba ?
Khakhuleta nhlayo ya vaxisati lava veke xiphemu xa ku valanga .
Vo tala va vona va vabya .
Nkarhi wu fikile wa swiboho leswi nga ta tisa ku cinca ka nkoka , naswona ku nga ri marito ntsena .
Ncinco wa Misava wu nga naswona wu ta humelela loko :
Hikokwalaho , hi dinga swihlawulekisi leswi nga erivaleni eka leswi eka xiletelo .
Exikarhi ka leswi rhangisiwaka rosungula i :
Hikwalaho , magoza lama nga erivaleni ma ta katsa :
Hikokwalaho , a ku na leswi nga hlawuriwaka eka swona swa n'wangulano na nxiximo wa ntirhisano .
Lexi i xilo xin'wana hi faneleke ku xi ala , xi va erivaleni naswona xi twisiseka .
Tolo hi ve na njhekanjhekisano hi switirhisiwa swa swa timali .
A hi kumi tihlamulo laha ndzeni .
Naswona endzeni ka vutihlamuleri byebyo , ku na ku landzelela swinawana swa masungulo .
Xo sungula , hi wolowo mpimanyeto .
Swi humesiwile hi Vurhangeri :
Bangi yi ta landzula tihakelo hinkwato leti nga fambelaniki ni rheferense ya tihakelo .
Ndzi na ntshembo wa leswaku masagwadi mo tala ma ta landzela .
I mahungu yo saseka eka xivangelo xa ntshunxeko .
Hi nghenelerile kuya hi vuswikoti bya hina .
Ina , kuna ntlimbano eku humeleriseni ka xikombelo xa vuchavelo .
Endla swiringanyeto eka timhaka leti bohaka eka ku simekiwa ka Endlelo ;
Ndzi le ku endleni nxaxamelo wa swirho leswi nga kona eka wena .
Leswi hi leswi tivekaka tanihi ku kombela ku khomeriwa .
Tisisteme ta manyikelo ya vukorhokeri na mafambiselo ya matirhelo
Se ha swi tiva leswi swi nga endlekaka na leswi swi nga lavekiki .
Swo tala swa ku xanisiwa hi timhaka ta swa masangu swi humelela emindyangwini .
Matitwelo ya hina ya na wena na ndyangu wa wena .
U kombile phurofexinalizimi leyikulu , swi fanele ku khensiwa .
Eka nkarhi wo fana , a ndzi byeriwile leswaku a swi koteki .
Swi fanele swi tekela enhlokweni xiyimo .
Eku endleni , hambiswiritano , haswimbirhi va kayivela swilo swa nkoka .
Hi fanele hi tlakusa nsawutiso .
Vantshwa i vo tala laha tikweni .
A ndzi lava leswaku leswi swi lulamisiwa .
nsirhelelo wa rifuwo
Hakunene , hi kanetana na miehleketo yoleyo .
Swa endleka leswaku a a nga ri muondliwa .
Lexi xi ta va na ku onha lokukulu .
Ku cinca ka Milawu na Endlelo ra Vumbhoni swi nga ringanyetiwa hi :
Ndzi nga sindzisa eka xilaveko xa endlelo ro kombisa ku tiyimisela ku humelela swinene .
Ku sirhelela no antswisiwa ka nkoka wa vuhlayiseki bya mbango .
Ku tlula malembe ku vile ni ku humelela ko hlaya ko tano endzhaku ka mindzilo yo chavisa ya le tintshaveni .
Lowu a kuri nkarhi ku sungula ku aka hi vuntshwa na ku hluvukisa tiko ra hina .
Ndzi tshemba leswaku hi ta humelela .
Mikanerisano ya hina a yi sungule hi ndlela leyinene .
Ku lawula ku hlamuseriwa tanihi ntirho wa vufambisi .
Sayense yi le rivaleni .
Hi ku vona ka mina lexi i xiphiqo lexikulu .
Leswi a swi ta pfuna ku fikelela swoleswo .
A ndzi ta tsakela ku n'wi vutisa swivutiso leswi landzelaka .
Kambe hi vuya hi vile na ku langutana na khombo relero .
A ku nga fanelangi ku va na mali yo engetela ya swona .
Muehleketeriwa wa hari exitokisini xa le maphoriseni .
Ndzi ya eku sunguleni hi ku vula leswaku ku ni mikarhi yo tsakisa ya timakete leti ta ha tumbulukaka .
A nga ta vula leswaku miri yi ta vuyisiwa rini emakaya .
Hi ndlela leyi , xivuyevuye xa leswinene xi ta tumbuluxiwa .
Nhlengeletano ya Misava ya le Joni ya Nhluvukiso lowu nga ta heta Nkarhi wo Leha .  .  . .
Va nyiki nkarhi wa ku hlawula ntlawa wo hambana ku kombisa hilaha va nga tirhanaka na xiphemu xin'wana na xin'wana .
Ndzi tsalerile Musirheleri wa Vanhu ndzi kombela ku pfuniwa kambe a swi pfunanga .
Vanhu va sungule ku tsutsuma .
Hi fanele ku veka leswi erivaleni swinene eka tikhasimende .
Eka tindhawu leti , hi ta tirhisa nghenelo ro fana .
Hikokwalaho va nyikiwa mpfumelelo wo ka va nga khomiwi ndzhenga wolowo , a vula .
I tikhamphani titsongo ta vavasati ti nga endlaka leswi .
Leswi swi ta vona leswaku tinguva hinkwato ti katsiwile .
U ta avanyisiwa ku ya hi rhekhodo yakwe .
Tindhawu ta hina timbirhi ta vukorhokeri ti vile leti fambaka hi ntila lowu nga wona .
Xana leswi swi nga vula ku engeteriwa ka nkarhi wa ku hundzuluxa ?
I incini xilo xo lulama ku xi endla sweswi ?
Ku tekiwile xiboho xa leswaku ku swilo swo tala leswi nga tiviwiki .
Kuva xiphemu xa muganga wa ikhonomi wa matiko ya tinxaka a swi hi siveli .
Langutisisa matirhelo ya nkarhi lowu nga hundza ya masipala - ku twisisa endlelo ra vutihlanganisi .
Kuna swivangelo swo hlayanyana eka ku teka endlelo leri .
Komiti ya mina a yi nga khumbeki eka xiboho hi ndle yihi kumbe yihi .
Leswi ndzi swi vulaka hi leswaku : se hi swi twile .
Xiviko xi fanele ku ntlawahatiwa ku ya hi tiadirese .
Kutani hi ta eka ndhawu ya dzolonga .
Swi fularhela vumundzuku .
Xana sweswo i ntlhontlho kumbe sweswo i nkayakayo ?
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi nga ta ka ndzi nga tirhani ni xiringanyeto lexi .
Vamanana na vatatana , leri i siku ro rila .
Mina na vatirhikulobye va mina hi amukela swinene xiviko xa yena .
Mpimanyeto wu fanele ku landzelela minsinya ya ku va erivaleni na vutihlamuleri
Ndza swi tiva leswaku leswi swi olovile ku swi vula ku tlula ku swi endla .
Ntirho wa hina i ku va nyika matimba ni ku va seketela .
Hlamusela tikhonsepe ta nkoxo na mphakelo .
Ku sukela kwalaho , phurojeke yi yile emahlweni swinene .
Leyi i mhaka yo sungula leyi a ndzi lava ku yi tshikilela .
Leswi hi nga na swona i ku kongomana na mitlhontlho leyi hi hlanganaka na yona .
Ku ta va ku ri ku fa ka vona .
Hikokwalaho , ndzi tsakela ntsena ku nyika mune wa marito yo tsundzuxa .
Hikokwalaho i incini nkoka wa ku rhumela mavuthu lama ?
Hi fanele ku va hakunene hi xiya eka sweswo .
Switsariwa swa mahungu ya mbango
Kutani ku na timhaka ta nhlayiseko na nsirhelelo .
Hlaya swiletelo leswi landzelaka hi vukheta .
Leswi hi nga swi endla hi ku twisisa , ku lehisa mbilu na ku tiya emhakeni .
Xo biha ngopfu hi xihi ?
Xihundla xa sirheleriwa hi ndlela yo ringanana .
Ku fikelela xivono lexi , ku vekiwile swiyenge swa mune swa matirhelo swa nkoka .
U kombisile vonelo ra yena .
Hikokwalaho swi na nkoka ku susa swiharhi leswa khale swinene .
Xa vumbirhi , nsinya wa mphakelo wa matimba wu onhiwile hi ndlela leyi tikombaka swinene .
U pfumale xo xi vula eka mhaka yaleyo .
Ndzi kholwa leswaku hi fanele ku tekela leswi enhlokweni .
Pholisi ya ntirho wa swa tinhlampfi a yi lavi ku va pholisi ya mphalalo .
Ndzi kholwa leswaku muviki wo tlanga-vu hi tinhlayo .
A hi le ku kombeleni ka ku simeka ka masungulo lamantshwa ya nawu .
Swihlovo swa timali
Leswi swi vonaka onge i xiboho ku tlula xitshunxo .
Naswona leswi swi tikomba eka swivandla hinkwaswo swa ikhonomi ya hina .
Hi xi navelela leswinene .
Xiviko xo ya Palamende
Bindzu eka vukorhokeri
Ku na timhaka to karhi ta nkoka swinene leti ti fambelanaka na matirhelo ya kahle swinene .
Ndzi ehleketa ku ri lowu i ntila lowu twalaka ku wu teka .
Wena , hambiswiritano , u hetelele u vurile leswaku xiviko xi landzuriwile .
Ku hlamusela ndlela leyi hi faneleke ku twisisa laha hi lavaka kuya kona .
Sisiteme ya Gezi
Mbuyelo wa ndzavisiso
Xikongomelo nkulu xa ntlimbo i ku lulamisa ntlimbo hi ndlela leyi mavandla hinkwawo ya kotaka ku huma eka nkanetano na mbuyelo wa kahle .
xiyimo xa timali , ku katsa na timali leti saleleke endzhaku ku hakeriwa ( tanihilaha swi andlariweke hakona eka switatimende )
Vanhu va Xikwembu va fanele va rhangela eka ndlela leyi .
Tanihilaha hi voneke hakona , ngopfungopfu mfularhelo wu humelerile .
Vukondleteri
Ndzi ximakiwa xa ndzhaka leyi .
Vulavisisi na nhluvukiso hakunene i xin'wana xa swikongomelo leswi nga vekiwa .
Lexi xi humelele mixo walowu , lexi ndzi amukelaka swinene .
Swi nga durha swinene .
Timfanelo ta vatsoniwa ta onhiwa nkarhi hinkwawo .
Sweswo i ku tsakela ka matiko lama humesaka .
Hi ta tsakela kuva hi mi rhamba kuva xiphemu xa endlelo ra matimu hi ndlela leyi :
Hi vanhu vo tinyungubyisa eka leswi hi swi fikeleleke , ku lwela xidemokirasi na timfanelo ta ximunhu .
Ku tshama ku ri na tinyimpi to va na madzolonga to lwela ku lawula tiasosiyexini .
Endlelo ri ta hloniphiwa .
Mhaka leyi a yi nga yi helo .
Ndzi hoyozela muviki eka xiviko lexi xo hlantsweka swinene .
Ntwisiso wa milawu , tipholisi na swinawana swa Vukorhokeri bya Mani na Mani .
Ntlakuko wa mpimo wa ku ya ehansi ka xiyimo xa magondzo ya Xifundzankulu .
Ndzi tsakela ku tekela enhlokweni :
Kambe ku fanele ku va phepha ro hetelela .
Sweswi hi langutisa eka mpimo wa swa vuthu .
Xana u le kaya kumbe entirhweni ?
A hi tshembeni leswaku leswi swi ta lulamisiwa .
Mfumo wu fanele ku sirheleriwa .
Swi ta laveka ku teka magoza eka ndhawu leyi .
Nhluvukiso wa Ikhonomi , eka timhaka ta nhluvukiso wa xiyenge xa vatirhi na ku lwisana na vusweti ;
Sweswo swi vile leswi hoxekeke eka tsalwa .
A hi fanele ku tiva .
Swo tala swa leswi swi ta va erivaleni ku suka eka mpakaniso wa vutivi lowu u wu hlawuleke .
A ndzi nga nyiki miehleketo ya mina eka swona .
Hlamusela no kombisa hilaha u nga :
Humesa mpimanyeto wo olova .
Hi kombela hinkwenu ku endla tano .
Sweswo i xilo xin'wana lexi hi xi rivalaka kotala ku tlula mpimo .
Xiboho xa yena xi landza nawu wa mhaka , swinawana na ku rhangisa nawu .
Xiphiqo i kuri ku ta hakeleriwa njhani mudende .
Ku na mhaka yo fana na leyi eAfrika-Dzonga .
U endle kahle ku swi veka rivaleni emahlweni ka vanhu .
Hi na nkhinkhi ku kanerisana hi leswi na yena .
Nhluvukiso wa nkarhi wo leha wu tlhela wu va mayelana na maendlelo hinkwawo yo hambanahambana .
Hakunene i nkarhi wa ku cinca eka pholisi .
Vutshunguri byi ta nyikiwa eka tindhawu ta tsevu ta vulavisisi .
Ndzi ta vula timhaka ta mune .
Magoza ?
Ku tirha hi ku nonoka ku tlula mpimo wa maendlelo .
Tanihi leswi ndzi swi vuleke eku sunguleni , mintlhotlho yi tikomba yiri yikulu nawona ntiyiso hi leswaku ti .
Nhlanganiso wa tindlela to fikelela lo hluvukisiweke swinene
Naswona va fanele ku tlhela va xiximiwa eka xiyimo lexi .
Xikombiso xa kahle i fambiselo leri fanaka ra swa vurimi .
Na leswaku leswi swi teka ndhawu ya swona eka vanhu .
hembela vamahungu
Swi kahle , sweswo i matimu .
Xana matimba ya tlangisiwa njhani ?
Kuya emahlweni , ku vile swa nkoka ku simeka ndlela yintshwa .
Ku endliwile xikombelo lexi murhumiwa a nga xi pfumela .
Nkarhi lowu swihoxo swi va ka kona wu ta vanga leswaku ku kombisiwa mahungu ya xihoxo .
Nhluvukiso lowu yisiwaka emahlweni na wona i wa nkoka eka hina .
Sweswo i mhaka yo karhata swinene na ku va na nkoka .
Kwalaho , swihlawulekisi swa Nawu a swi tirhi eka timhaka leti .
A swi fanelangi ku pfumeleriwa ku ka swi nga tirhi .
Miehleketo leyi ya hlekisa .
Leswi a swi nga ri swona leswi a hi komberile swona .
Hambiswiritano , endlelo ro kurisa a ri fanelangi ku khomeletiwa.
Mitlhontlho leyi sungulaka ku hi byela leswaku a hi fanelangi ku tipfumelela ku koka milenge .
Swo fana swi tirha xikarhi ka tintangha eka swa mahungu .
Eka swilaveko swa matirhelo .
ku lwisana na vugevenga na vukungundzwana
Hi lexi .
Swo va na nkucetelo wa mpimo wo karhi eka makete ya ntirho .
Leswo swi hansi swinene .
Mhaka yo hetelela .
Lawa i masungulo lamanene lawa hi nga akaka ehenhla ka wona .
Nsinya wa mfumo lowu lawulaka leswi nga kotekiki ku endliwa eka levhele ya laha kaya na wona wu ta xiximiwa .
Vito ra yena ri susiwile emahlweni ya mina .
Lexi a xi kahle .
Kambe mi kala mi ri karhi mi sindzisa ku famba hi goza rin'wana na rin'wana leri nga vavaka swinene .
Kambe a swi ringananga na switsongo .
Ndzi ehleketa leswaku vanhu va twisisa swinene .
Eka xivangelo lexi , ndzi pfumelelana na xiyimo xa muviki .
A ndzi ta va ndzi ehlekete leswaku switirhisiwa swi kona .
Ndzi nge ku nyiki nhlamulo eka nkarhi lowu .
Ku endzeriwa hi tindhawu ta swa dyondzo .
Lowu i nhlangano wa matiko na vanhu .
Xivutiso i ku , xana hi fikisa ku yini kona ?
Boxa timhaka TINHARHU .
Hi lava ku sungurisa hi leswi .
Nkatsakanyo wa Ndlela ya Mafambiselo ya Matirhelo ya Masipala
Xikombiso , ku kota ku yingisela , ku kota ku hlela xiphiqo na swiyimo na ku kota ku hundzisa mahungu hi ndlela yo ka yi nga chavisi .
Hi kumeka hi ku olova .
Ku tlangela ndzhavuko wa hina I xiphemu xa nkoka xa ku aka rixaka .
Nhluvukiso wa vutivi bya vadyondzi , swikili na minkoka .
Xiviko xi na makungu yo tala yo vula sweswo .
Leswi a swi languteki tanihi ntiyiso .
Ndzi kholwa leswaku nkongomiso wo hlawuleka wu fanele ku endliwa eka leswi .
Xivangelo lexi nga vaka xona xa leswi :
Se swilo leswi hinkwaswo hakunene swa kanakanisa .
Xitandzhaku xo khumbiwa ka nghilazi ya yindlu ya rihlaza xi hlamuseriwile .
Ajenda
Leti i tindlela hinkwato leti nga endliwaka .
Exikarhi ka ku akiwa ka masungulo lawa yo tiya ku na mathicara .
Xa vumbirhi , hi lava mhaka ya ku pfuleka swinene .
Va ta endla leswi kuva pfumelela ku tshinela eka swiharhi .
Muxavisi a nge swi koti ku hlela hambi wu ri wihi wa tidyondzo leti nga longoloxiwa laha henhla .
Nhlamuselo ya mhaka :
Nkayakayo a wu nga hi pfuneti ku veka mimpimo .
Xavumbirhi , a ndzi ta tsakela ku hundzulukela eka nawu hi woxe .
Leswi ku ta va ku nga ri nkarhi wo hetelela , na swona .
Eka timhaka hatimbirhi , tindzimi hinkwato ti fanele ku khomiwa hi ku ringana .
Leyi i mhaka leyi khumbaka swo tala swa swivumbo swa mina .
Nakambe a ndzi ta tsakela ku tshikelela leswi swi va erivaleni swinene .
Mukhomixinara , wena u vule leswaku maphephahungu ya vika ku tsandzeka ntsena .
Va ta faneriwa hi levhele yo fana na vukorhokeri na vona .
Hi ta ya emahlweni , hikokwalaho , hi ehleketa hi mayelana na hinkwaswo sweswo .
Vamanana na vatatana , ndzi xixima mavonelo ya n'wina .
Ndzi na mahungu ma nga ri mangani .
Ndzi tshemba leswaku va .
Xa le henhla i xo hetelela !
A kuri ntungu wo chavisa swinene ku hlasela vanhu .
A ku na tikhamphani to tlula ntlhanu leti nga ta nghenisiwa eka nongonoko .
Ndzi navela ku amukela ku nkhensiwa ka hina eka ntirho lowo hlamarisa !
Hi lava mali yo tala .
Kombisa xikongomelo xa vukorhokeri bya le migangeni .
Ndza swi tiva leswaku u komberile ku vutisa xivutiso .
Hikokwalaho ndzi tshembha leswaku matshalatshala ya hina yo hlanganela ya hakerile .
Xiyimo eka timakete na xona xi cincile .
Hikokwalaho i incini xi humelelaka eka xiyimo xo karhi ke ?
Ha tisola hi leswi .
Hi ta tivisiwa ku ngari khale loko xiviko xi herile .
Ku hakela wansati mayelana ni n'wana wa yena i vugevenga .
Laha i xikombiso xa xikambelwana lexi laveka tinhlamulo to lehanyana :
A ndzi ta tsakela ku hlawula timhaka timbirhi .
Ndzi ehleketa ku ri leswi hi swona leswi xiletelo xi nga ta swi fikelela .
Ntalo
Leswi swi nga vuyerisa hi xiyimo xa KU HLULA .
Mbulavurisano wu katsa matikhomelo yo ka ya nga ri hi ku vulavula .
I nawu wa rixaka ra kona .
Va ni vanharhu
Mpimo wutsongo wa okisijeni wu kombisiwile hi ku lahlekeriwa hi muhlovo wa wasi .
Ndzi ta vula leswi njhe : hi fanele ku endla swo tala .
Hlamula swivutiso leswi landzelaka emakumu :
Ndzi teka xivandla xo hava nchumu ndzi xi vula xiteji xo pfumala swilo .
Hlawula switirho swo kambela na switirhisiwa .
Va lava mbuyelo naswona va wu lava hi xihatla .
Kambe leswi a swi le kusuhi na ku humelela ku ta fika sweswi .
Se , Holobyenkulu , i mani hi nga n'wi tshembaka ?
Leswi swi ta olovisa mafambiselo no antswisa vukahle bya sisitimi .
Vanhu lava va na switsongo swo hlawula eka swona .
Leswi swi ta endliwa swi nga kanganyisi migingiriko ya xikolo .
Ndzi arile hi mhaka leyi .
A hi sunguleni ku tirha !
Ti nga leti :
Ku tlula sweswo , i swa nkoka eka ntshunxeko wa hina .
Ndza tsandzeka ku twisisa leswaku hikokwalaho ka yini .
Ndzi vona xiphiqo xi ya emahlweni .
Hi le ku endleni ka sweswo .
TIAKHAWUNTI
Khombo ra kona , switsongo ngopfu .
Xexo a xi ri xiboho lexi endliweke hi mfumo .
Xivangelo xi kahle .
a . I yini leswi mbulavurisano wu nga hi swona
Ntshamiseko wa mixavo wa laveka swonghasi eka ntshamiseko wa vaaki na tipolitiki .
Swinawana swi fanele ku vekiwa ku sivela xilo xo tano .
Kombisa nkarhi lowu nga ta laveka eka ntirho wun'wana na wun'wana wo kambela .
Yaleyo i mhaka ya nkoka yo sungula leyi a ndzi ta tsakela ku yi tshikelela .
Kumbe nkarhi lowu taka .
Va aka tiko a va na matimba .
Xa hina i xifundzankulu xo hlayisa .
Holobye u fanele ku thola Khansele ya Rixaka .
Kutani ndzi amukela minongonoko leyi .
Kambe ku hava tihomu .
Ndzi tlhela ndzi tsakela ku hundzisa marito yo chavelela eka mindyangu ya lava loveke .
A swi languteki swi ringanerile .
Loko va endla tano va fanele ku hakela eka lembeximali rero .
Eneji se yi vuriwile .
Sweswi i nkarhi wo ehlisa moya .
Hikwalaho ka leswi mpimanyeto wu nghenelelaka eka vuhangalasi bya switirhisiwa eka masipala swi fanele ku tekiwa tanihi endlelo ra nkoka ro teka swiboho eka mfumo wa miganga .
Ndzi huma eAfrika .
Naswona sweswo hi ntiyiso swi lava ku vekiwa erivaleni swinene .
U pfumala nkambelo wa ku khumbeka , leswi tekaka nkarhi .
Tirhisa misinya , tipholisi na maendlelo yo maketa .
Lexi xi koka mahlo hakunene .
Kutani hi ta vona leswaku va ehleketa yini mayelana na swona .
Hikuva swi vula swo tala eka vona .
Kambe hi nga endla swo tala , ku antswa .
Ndzi ta tsakela ku veka sweswo eka vundzeni bya swa tipolotiki .
Hi andlarile cinco eka timhaka leti .
Ku tika ka vuhangalasi bya mahungu swi endlile leswaku ndlela yo kanerisana yi leha .
Loko hi fanele ku aka tindlu to ringana emigangeni ya hina , hi ta lava miehleketo yintshwa .
Leswi i ku twisisa ka hina eka ku cinca .
Vumundzuku bya hina byi lawuriwa hi xona .
Hlamusela nkoka wa mitila yo sungula hi ku ya hi xitlhokovetselo hinkwaxo :
Namuntlha , hi tlangela ku hlula ka vona .
Ku na swo tala swo fana na swona la ndhawini .
Vamanana na vatatana , makete wa le ndzeni a wu tirhi .
Ina , leyi i buku leyintshwa .
Eka nkarhi lowu tiko ra ha ta langutana na :
Lexi , ndza sola , a xi si va mhaka !
Kombisa xiphemu lexi hundzuluxiweke xa xivutiso .
Xiphiqo hileswaku ku laveka swipimelo swa xihatla no va leswi vuyerisaka swinene .
Hi fanele ku nghenelela eka nkanerisano hi mayelana na ku kota ku yisa emahlweni .
Sweswo i vutumbuluxi naswona ndza byi amukela .
Ha swimbirhi swi fanele ku tiyisana , a vula .
EKA HUVO YA RIXAKA
Ku ololoxa mhaka leyi ya mikayivelo ya mati , ku hlengeleta mati ya mpfula swi tekiwa tanihi swa nkoka swonghasi .
Xo sungula i vuxaka ni matiko lama endleke xikombelo .
Ndzi ta vula timhaka timbirhi .
Kambe ntlhontlho wu le kule na ku hela .
I incini hi nga xi endlaka ku nyamalarisa swivilelo leswi ?
Maendlelo lama na mafambiselo swi katsa :
Leswi swi tele ku tlula mpimo .
Ku nga ri ku hundza leswo .
Hi ntiyiso swi endliwe ka komiti .
Sweswi ndzi ta ya emahlweni eka xikombiso xa mina xavumbirhi .
Hi fanele ku sindzisa .
Swivutiso swo tala hi ndlela leyi .
Loko swi nga ri tano , a hi nga tekeriwi enhlokweni .
Hi ku vona ka mina , swi fanele swi tsongahatiwa ehansi ka xona .
Swi lawula leswaku vumundzuku bya hina byi ta va njhani .
Xiviko xi ta kandziyisiwa emakumu ka lembe .
A ndzi ta tsakela sweswi ku ololoxa mhaka ya nkoka .
Ndza tsaka leswaku xikombiso xi vekiwile .
Muyimeri wa Mafambiselo ya Nhlengelo wa mati u tava ni xiphemu xa nkoka eka endlelo leri .
Eka vuxaka kuya hi ku twisisana ka kahle na nhlonipho .
Ku hisa a swi fanelanga ku va xikongomelo xa masungulo .
A hi tsundzukeni lexi .
Hi le ka ntirho wo pfunana .
Ku hava ku kanakana leswaku swo tala swa ha lava ku endliwa .
Loko swi ri tano , ku ta va na hakelo yo tivikana yo engetela .
Ku na mphikizano wutsongo swinene eka ntirho lowu .
Exikarhi ka nkarhi luwa na sweswi , ku hundze swo tala .
Kambe ndzi tlhela ndzi lava vonelo ra mina ku va ri xiximiwa .
Tlhandlakambirhi , loko komiti ya ka n'wina yi nga kumi xiviko xa nkarhi na nkarhi xa matirhelo ku suka eka huvo ya ka n'wina , endlani leswaku meyara a swi tiva leswaku komiti ya wadi ya ka n'wina yi langutela matirhelo yo antswa ku suka eka mfumo wa miganga wa xidemokirasi .
Hinkwerhu hi le ku tirheni hi matimba eka leswi .
Hambiswiritano , mhaka yi le ku lavisisiweni .
Ntwanano lowu fikeleriweke handle ko fikelela swipimelo leswi pimiweke wa mitlawa ya lexikarhi i ndlela leyi nga yona ku yi teka .
Ku hava nxaxamelo lowu nyikiwe .
Mhaka ya mina yo hetelela i mayelana na vutihlamuleri .
U vula leswaku ku hava swiringanyeto leswi akaka .
Hi nga va pfuna hi moya wa vutirhisani .
Sweswo swi tlhela swi va xilo xin'wana lexi nga fanelangiki ku rivariwa .
A hi vuleni swi va erivaleni laha hi lavaka ku ya kona .
E-e , a swi se .
Hi swona swi endleke leswaku mhaka leyi yi vile emahlweni .
Khiya ro humelela eka leswi ri katsa leswi landzelaka :
Ntirho wo rhurhisa ku tava phurojeke yikulu .
Xo sungula , ndzi fanele ku tsakela ku paluxa ku khomiwa hi tingana switsongo .
Nhlengeletano yi kumile leswi :
Etlhelweni ra xiphiqo xa swa tinhlayohlayo , ku na swiphiqo swa maendlelo .
A ndzi ehleketa kuri u ta bumabumela maphorisa eka leswi ngopfungopfu tanihi xirho .
Endzhaku ka sweswo , swi ta va swa nkoka ku ehleketa nakambe .
Swi le rivaleni swinene leswaku sisiteme yi tsandzekile .
Ku na timhaka ta mune leti ndzi ti tekaka ti laveka swonghasi .
Mhaka leyi yi katsiwile eka njhekanjhekisano wa timhaka ta xihatla .
Vanhu lava nga ni vutsoniwa va nge cini .
Ku tilulamisa kahle swi nga pfuna ku susa nchavo loko u nyika xiviko .
Sweswo i ntirho wa hina eka mavhiki lama taka .
Leri i khombo leri hi faneleke ku ri sivela .
Sweswo a hi leswi swilo swi nga xiswona eka nkarhi wa sweswi .
Ndzi amukela vuxaka lebyiya na vamahungu , kambe a swi tali ku humelela .
Swi nga endliwa ; thekinoloji yi kona .
Swa vilerisa swinene naswona swi fanele ku landzeleriwa .
Lowu i ntiyiso .
Nhluvukiso lowu a wu nge ntsena nhluvukiso lowukulu .
U vula yini ?
Swi humesile gandlati ra matimba .
Yi hehliwa hi ku voyamela eka tlhelo ra tipolotiki .
Mahungu lawa ya nga lulamangiki ya nga vanga ntlimbo exikarhi ka mavandla .
Hi le xikarhi ka ndzhendzeleko wo ka wu nga ri na makumu .
u ta dyondza mayelana na nawu lowu fambelanaka na tikomiti ta tiwadi .
Hi rhangela misava .
Swi pulaniwile nkarhi wa ha ri kona .
Hi nga hlweli no teka xiboho hi xihatla .
Xiteji xo sungula xi ta vhoteriwa mundzuku .
Va na nkarhi wa kahle !
Leswi swi lava ku vuriwa swi va erivaleni eka nkarhi lowu .
Mhaka ya ntiyiso hileswaku a va kona kwalano ni switsongo .
Hi na nkayivelo exikarhi ka mali leyi hlayisiwaka na swilaveko swa vuvekisi .
Ku teka magoza i swa nkoka .
Hi lava ku tirha na hi tlhelo ra swikepe .
Eka mintshamo leyi veke kona ekusunguleni , u kanerile hi nkoka wa ku hlanganisiwa ka swifundza .
Leswi a hi maendlelo ya vona .
Ku yiviwa ku swifuwo ka hari xiphiqo .
Ku xisa kwihi na kwihi eka xivandla lexi ku fanele ku ariwa .
Ndzi nghene ebazini kuya ekaya .
Va fanele va tekela enhlokweni vundzeni bya tlilasi , xik. :
Mi nge ntsena ndzi lulamisa xin'wana lexi nga vuriwa .
Ku hangalasiwa loku kuta tekeriwa enhlokweni ku boha leswi nga katsiwiki .
Xana mi na nchumu xo nyikela mayelana na leswi ?
Hikwalaho , timhaka ta mune ta nkoka ku ya emahlweni i :
Hikwalaho ka swivangelo leswi ndzi kaneta xibumabumelo xa muviki .
Siku .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
Xiave xa vayimeri va vatirhi na vathori i xa nkoka swinene laha .
Hi fanele ku endla sweswi ku sirhelela vumundzuku bya vona .
Endla swiringanyeto SWIMBIRHI hilaha u nga antswisaka matirhelo ya kahle ya switirhisiwa swo kongoma .
Xikongomelo nkulu xa endlelo i ku herisa vusweti .
A ndzi twisisi leswi hakunene .
Milawu ya misava hinkwayo yi fanele ku xiximiwa ?
Ndlela emahlweni a yi nge olovi .
Hi le ka xiyimo xa vusweti lebyikulu bya swa tipolotiki .
Tipolitiki ti na xiave xa nkoka ku xi tlanga eka lexi .
Lexi xi fanele ku tsundzukiwa .
Ndzi tshemba swinene leswaku hi ta hlayisa ...
Kutani xi hundzuka thyaka naswona xi fanele ku khomiwa tano .
U nga ehleketi , hikokwalaho , leswaku leswi a swi khumbeki .
Ku hlanganisiwa ka mune wa timhaka ta nkoka eka ku humelela ka bindzu ?
Swikombiso swi tlakusa :
Ndza tshemba leswaku sweswo na swona swi ni nkoka .
Hi le ku vulavuleni hi mayelana na pholisi ya ku sungula swilo swintshwa leyi susumetiwaka hi xikoxo .
Ndzi lava nhlamulo yo kongoma .
Lowu i mfuwo .
Eka mongo wolowo , hi le ku endleni hi ndlela leyi tikombaka yi ta tswala mihandzu .
Hi nga vula sweswo eku heteleleni ka nkanerisano .
Ndzi lunghekile hakunene ku kanerisana mhaka leyi .
Tanihilaha hinkwerhu hi tivaka hakona , nsirhelelo i mhakankulu .
A hi na nchumu xo vuyeriwa hi xona ku suka eka maendlelo lawa ya vuhari .
Hi dinga ku cinca loku naswona a hi fanele ku ku seketela .
A ndzi kali ndzi lava ku onha marito hi leswi .
A ndzi ta tshikelela nkoka wa tipolitiki wa xiringanyeto lexi .
A swi languteka xi ri xitshunxo xo angarhela .
Hileswaku ku ni mintlhontlho leyi ya ha lavaka nyingiso .
Ha swi tiva leswaku i mhaka ya nkoka .
Ku tiviwa no tirhisa vuahluri bya matiko mambe .
Fikelela ku avelana ko twala ka tihakelo na mbuyelo wa matiko .
Hikokwalaho hi titwaka hi ndlela leyi .
Maendlelo yo fana na yalawo a ma laveki eka sisiteme ya swa nawu ya matiko ya misava .
Leswi swi seketeriwile hi vunyingi lebyikulu eka komiti .
Ina , sweswo hi swona leswi hi lavaka ku swi endla .
Xiyelaniso !
Xana swoleswo hi leswi u navelaka swona xana ?
Ehansi ka sisiteme leyi nga kona sweswi , sweswo a swi humeleli .
Hakunene laha hi na ntirho wukulu .
Ina hi ta .
Tsalwa ra timfanelo ta mphakelo wa vukorhokeri .
Vo tala va n'wina va vulavurile hi mhaka leyi na vona .
Ntirhisano wu na nkoka swinene .
Hambiswiritano , ku ni xilaveko xo sungula xa ku hoxa xandla eka nsirhelelo wa vanhu .
Xavunharhu , a ndzi ta mi khutaza ku hlanganisa matimba .
Vahlapfa va fanele va katsiwa hi xihatla hi laha swi nga kotekaka ha kona .
Leswi hi ku hetiseka a swi tsakisi .
A hi tiyisiseni leswaku swa pfuna ku tirha .
Ku hava endlelo rintshwa leri vekiweke .
Vamanana va veka ku humelela ka vona vinyi eka swivangelo leswi cincaka
I mani a nga na vutihlamuleri ?
Nkarhi wo endla
Ku na ku khumbeka ka swiyenge swo hambana eka ku humelela ka ikhonomi .
A ndzi ta tsakela ku khensa vateki va mahungu na vatirhikulorhi .
Swirho swa Komiti ya Wadi swi fanele ku landzelerisa matirhiselo ya mali ku vona hilaha masipala a tirhaka hakona ku fikelelaka makungu ya yena .
I mani a nga na vutihlamuleri bya ku papalata mixaka leyi ya mafu ?
Swi le rivaleni leswaku sweswo a swi le endliweni eka leyi mhaka .
Ku kota ku aka ku humelela ka hina ?
Sweswo hi leswi mapfalo ya hina ya vulaka swona eka hina .
Leswi hi nga eku swi endleni laha a hi ku titekela ehenhla .
Sweswo i ku tinyiketela ka hina eka vanhu va xifundzankulu lexi .
Ku ni nkanetano exikarhi ka pholisi ya eneji na mphikizano .
Nambu
A hi na pholisi .
Ku tlhelela sweswi eka timhaka ta ntiyiso wa mhaka .
Hi fanele ku kota ku hanya eka swivandla leswi .
Komiti ya Ndzhaka ya Misava yi ta amukela Milawu ya yona ya Mafambiselo .
Ndzi ehleketa ku ri leswi i nhluvukiso lowu nga ta ka wu nga amukeriwi .
Hambiswiritano , hi ku katsakanya leswi swi le rivaleni leswaku i mpimo wa ximanguva lawa .
Endla vukorhokeri bya mfumo byi fikeleleka eka lava vuyeriwaka ku suka eka byona ;
Swi kona .
Ku tihlanganisa na tindzawulo ta nkoka kuya emahlweni .
Vuleteri bya vatirhi va le mapurasini eka vumaki bya vhinyo .
Hi ku vona ka hina , ku na swikongomelo swinharhu swa nkoka .
I khale ndzi langutele nkhuvo lowu .
Ntirhisano wu fanele , hambiswiritano , wu va exikarhi ka mifumo .
Hikokwalaho ku hava xivutiso xa nkwetlembetano wihi kumbe wihi wa tipolitiki .
Mi nge se ndzi hundzulukela eka tinhlokomhaka hi vuxokoxoko .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo i ndlela ya kahle yo swi veka .
Xiphemu xa vumbirhi xa nawu lowu .
Ndzi nge pfumelelani na wena , u hoxile kwalaho .
Hi tshemba leswaku swi hi ndlela leyi hambaneke na leyi .
Kutani va nga twisisa leswi va nga swi endla .
ti nyika swirho swa miganga nkarhi wa ku paluxa swidingo swa vona , mavonelo ya vona eka timhaka leti khumbaka vutomi bya vona na ku endla leswaku va twiwa eka levhele ya masipala hi ku tirhisa khanselara wa wadi
Ku hava nchumu xa timhaka leti xi kongomisiwaka hi ntwanano .
Xikombiso xin'wana :
Walowo a wu ri nchumu wo sungula lowu a ndzi tsakela ku wu vula .
Vuhlanganisi i naswona byi fanele kuya emahlweni byi va xiphemu xa nkoka eka mphakelo .
Lowu i ntlawa wuntshwa wa xinawu lowu a wu nga ha tumbuluxiwa .
A hi tiyisiseni leswaku swa xiximiwa .
Maendlelo lawa ya ta hi pfuna ku papalata swiphiqo swo tala .
Ku hoyozela ka mina loku sukaka embilwini eka vona .
Hlamusela misava ku suka laha xipikara xi sukaka kona .
Hi fanele ku teka swipimelo swo tika eka mhaka leyi .
Hi le ku languteleni eka kuya emahlweni ka ntirhisano wa hina wo humelerisa .
Nhlayo leyi yi vile yi katsiwile eka swinawana swo hlayanyana .
Hlamusela switandzhaku eka nawu wa matikhomelo
Misava yi nga ka yi nga miyeli loko va xaniseka .
Kutani ku na swivilelo mayelana na nkhumbo lowu nga va ka kona eka mbango .
Xosungula tima gasi .
Hi amukerile ntlhontlho wo hlanganisa ikhonomi ya hina eka ikhonomi ya misava .
Ndzi ta tsakela ku khensa muteki wa mahungu ngopfungopfu eka leswi .
Marito ma fanele ku landzeriwa hi mitirho .
Ndza khensa ku va mi ndzi rhambile ku ta pfula nhlengeletano leyi ya nkoka .
Ku ringetela ku lulamisa swiphiqo leswi swi kahle .
Malembe ya vaxanisiwa
Ndzi lemuka leswaku ku vile na ku kaneta ka matimba eka leswi .
I swa xihlovo xa nkoka xa swakudya emisaveni hinkwayo .
Ndhawu ya vuamukelo yi tava na leswi landzelaka :
I swilo swimbirhi swo hambana .
Ina , hi na swo tala ku tlangela .
A swi kaneriwi .
Siku :
Hi fanele hi aka eka ku humelela loku .
Kahlekahle , ndzi nga bumabumela atikili liya eka n'wina hinkwenu .
Ndza xi amukela .
Leswi swi hoxile xandla swinene eka nkayakayo wa sweswi .
U nga hi pfuna ku herisa emisaveni timhangu ta xihatla ta rihanyo .
Xo hetelela , xiga xa mina xo hetelela i xivutiso xa endlelo .
Kasi , sweswo ka ha ri ntiyiso eka swiphemu swo karhi swa tiko .
Leswi kombisa ku hambana ko vonaka ni khale .
Ndzi ta thwasa swinene .
Entiyisweni hi na swo tala ku tlangela .
Hi fanele ku hundzula xiyimo xa xipolitiki na mahanyelo la manene .
Hi dinga ku hetisa ko humelela ka ntwanano lowu faneleke .
Vutisa swivutiso swa swihlovo .
Ko va timhaka tinharhu ntsena leti eka tona ndzi nga na ku kanakana .
Kambe ndzi amukela swikombiso swa ku cinca .
A ku na vanhu lava nga ta pfumeleriwa ku nghena / va kona endzhaku ka mikarhi leyi tivisiweke .
Kambe ku hava mpfumelelano hi ku yisa emahlweni .
A ndzi tivi tiko leri swi tirhaka .
Ku pfumaleka ka ku lunghisiwa a hi xona xivangelo xa matimba ma le handle .
Xa nkoka ku tlula hinkwaswo , hi lava ku tlakusa ndzemukiso exikarhi ka vanhu .
Hambileswi ku nga na matshalatshala lama , xiyimo xi yile emahlweni xi nyanya .
Tanihilaha mi tivaka hakona mitlangu na ndhavuko hi yona ndlela ya matirhelo eku hundzuluxeni ka rixaka .
Kambe hi tama hi nga koti ku ku nyika ntshunxeko hinkwawo wo tiendlela swilo hi ku rhandza .
Hi tiyimiserile ku vona leswaku hi swona .
Pulani leyi nga amukeriwa yi tirha ku sukela eka siku ro hangalasiwa .
Xana swi ta fikeleriwa njhani ?
Vanhu vo tala va swi tshikile hi timinete to hetelela .
Endla vuxaka xikarhi ka matafula mambirhi .
Swo tala swinene swi humelerile .
Ehenhla ka hinkwaswo , a hi lavi maphorisa ya mahungu .
Vamasipala va nyika vakhanselara va tiwadi ta vona na tikomiti matimba yo vevukisa endlelo ro kunguhata ' leri nga ta endla leswaku komiti yi endla vurhumiwa bya nkarhi wa yona wo tirha '  .
Vulawuri bya kheyisi i xitirhisiwa xo olova na ku va xikombisiso lexi yaka emahlweni .
Kombisa hi mfanelo xikongomelo xa endlelo rin'wana na rin'wana ro lulamisa .
Ku sunguriwa ka doroba a swi si hela .
Swirhalanganyi swi fanele ku tiviwa no lulamisiwa hi ndlela leyi faneleke .
Vamanana a va ri vadyandzhaka eka swa nhundzu ku nga ri vatatana .
Vutiyimiseri bya hina ku va sirhelela a swi fanelangi swi va ehansi .
Ndzi ta pimela hikokwalaho eka timhaka ti nga ri tingani .
Ku cinca swa laveka .
Hi na ndlela yo leha ku yi famba ku vumba vutomi byo antswa bya hinkwerhu .
Handle ko kanakana vutomi i phurosese .
Mabindzu na minhlangano ya vaaki swi fanele ku nghenisa xandla xa swona .
Varimi va ka hina a va lava ku tshama va karhi va nyikiwa mpfuneto wa timali .
A ndzi ta susumeta hikokwalaho ku ariwa ka ku cinca loku .
Hikokwalaho hi lexi xivutiso xa hina xi nga laha vusiku bya namuntlha .
Vhoti ya Timhaka na Swihlahla .
Swa hi humelela hinkwerhu ka hina .
Mimbuyelo hakunene a hi yona leyi a hi yi languterile .
Laha hi le ku vulavuleni hi mfuwo na nhluvukiso wa vanhu .
Xileriso lexi xa mafundza i ntwanano wa nkoka eka ku fikelela lexi .
Ku nghenelela eka nkunguhato wa manyikelo ya vukorhokeri i ka nkoka .
Mimbuyelo ya Nhluvukiso hi tindlela leti landzelaka :
Ndzi tshemba leswaku hinkwenu mi nga amukela hundzulo lowu wo endliwa hi nomo .
Bangi yi ta lawuriwa hi Bodo ya valawuri .
A va fanelangi ku miyela eka mhaka leyi .
Ku na ku tirhisana ka matimba exikarhi ka matiko lamambirhi .
Wolowo i ndzhaka ya hina .
Palamende yi nga ha va ntsena na xiave xo tsundzuxa ehenhla ka lexi .
Sisiteme leyi yi kurile eka malembe lama nga hundza naswona yi hi tirherile kahle swinene .
Ntirho wa vaofisiri va vamanana wu le ku humeleleni .
Xana hi fikelele yini ?
Eka mhaka ya wo sungula , ku hava nkwetlembetano wu tumbulukaka .
Kahle-kahle xikongomelo xa njhekanjhekisano lowu a kuri yini ?
Hi swona swi endlaka leswaku na nawu lowu wu fanele ku pfuxetiwa .
Xana a wu khumbhiki hileswi , leswi swa vavisa swinene .
Eka nkarhi lowu a hi nga fiki emahlweni .
Lowu i ntirho wuntshwa lowu nga nyikiwa matsalani wa matikoxikaya .
Ku na mpfumaleko wa pulani ya masungulo .
Xa vunharhu , naswona hi fanele ku tshembeka eka levhele ya matiko .
Mi nge se ndzi hundzulukela eka mhaka ya sweswi .
Hambiswiritano , ndzi lava ku khensa holobye eka leswi a nga swi vula .
Ntlawa wa hina wu seketela miehleketonkulu leyi nga eka xiviko .
Swi tano na leka dyondzo na tisisiteme ta nsirhelelo wa vanhu .
Kombisa leswi landzelaka eka girafu ya wena :
Sweswi u nga sungula ku vumba no simeka kungu ra endlelo .
Tiva swilo leswi faneleke ku kamberiwa .
Lowu i nxavo lowu faneleke ku hakeriwa eka rihanyo .
Vumbhoni bya leswi byi nga katsa vumbhoni byo kombisa leswaku :
Boxa nsihankulu lowu endlaka kuri nhloko yi fambafamba .
Tinhlayohlayo leti ti tirhisiwa ku xopaxopa mpimanyiso wa matirhelo ya mabindzu na vumaki .
Hikokwalaho a ku na xilaveko xo swi sivela ku tlakuka .
Komba nhlayo ya minkongomelo eka tsalwa .
Loko Vumbiwa
I yini ekuheteleleni lexi faneleke ku endliwa ?
Xana u yi vonile , hi Sonto .
Tisisteme ta rihanyo emisaveni hinkwayo ti le mahandzeni ya tindlela .
Ntirhisano wa vafambisi va mabindzu na timayini wu ta va wa nkoka swinene .
Leswi swi fanele ku fambelanisiwa ni matirhele ya timasipala laha hi tlhelo swi kumbetela ku averiwa ka tona .
Ndza tshemba leswaku lowu i mbitano lowu teke hi nkarhi wa kahle .
Tiphurojeke leti landzelaka ti se ti gimetiwile naswona se ti le ku tirheni .
Lexo sungula i pulani ya maendlelo ku lwisa ku pfumala ku thoriwa .
Kombisa nkoka wa ku hlengeleta switirhisiwa .
A ndzi ta rhandza ku va na sete ya milawu leyi nga erivaleni .
Tirha u hlayisekile mikarhi hinkwayo , u landzelela milawu ya rihanyo na nhlayiseko .
Ndza swi tsundzuka na sweswo .
A ndzi nga ta wu lava ntirho wa kona na mina .
Leswi swi ta va na nkoka eka ku herisa nkayakayo .
Va ta dyondza ku kondletela hi ku hetiseka lokukulu na swikili swa vurhangeri swi ta tiyisisiwa .
Murhandziwa wa mhani u khomiwile .
A hi cinceni leswo .
Eka khume wa malembe ma hina mo sungula ma tshunxeko , mfumo wa mani na mani , na ku cinca hi vekile ntirho lowu faneleke ku endliwa .
Vito ra ximakiwa
Ntivo lowu nga wona wa tikhemikhali wa hlamuseriwa .
Wa swi vona , swa fana mikarhi hinkwayo .
Hambiswiritano , swi tala ku va swi ri makholo ya timhaka .
Xiviko lexi xi languta eka matirhisele ya ntirho wa xijumba ku suka hi Dzivamusoko ku fika sweswi .
Xilaveko xa minimamu - vuswikoti bya ku hlaya ni ku tsala .
Timhaka ta mune kumbe ta ntlhanu ta boxiwa eka mhaka leyi .
Swi laha ku hi dyondzisa ku aka vumundzuku byo rhula .
Nhluvukiso wa ntirho wa vatirhi .
Swa tikomba , leswi swi na switandzhaku swo kongoma eka rihanyo ra vanhu .
Loko hi lava ku rhula , hi lava ntiyiso .
Pulani ya hina ya nghingiriko yi katsa leswi landzelaka :
Hikokwalaho ndzi pfumelelana na mavonelo lawa ya vuriweke eka xiboho .
Xaxameta tindlela leti u nga vaka na rito exikolweni .
Xilotlelo xa ku humelela xi le ka xiyenge xa vurimi .
Ehenhla ka hinkwaswo , ku fikelela leswi hi lava nseketelo wa n'wina .
Sweswo swi le rivaleni kahle naswona sweswo a hi xikongomelo xa swona .
Vanhu vo tala se va hlamuserile timali ta swa mahanyelo kumbe ntirho wa vona .
Nyika mbuyelo wa mbalango hi ku tirhisa thekinoloji ya khomphyutara .
Mbuyelo i ku wa ka mpimo wa dyondzo .
Leswi swi tirhisiwile eka nkarhi lowu hundzeke eka tibuweni to hambanahambana emisaveni hinkwayo .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi ku : hi dinga xidemokirasi sweswi !
Lexi i xilo xin'wana lexi xi ta onga vaaki .
Hi lava ku tiyisa xidemokirasi eka tiko leri .
Hi ntiyiso , i xiphemu xa nkoka eka xinawana xo antswa .
Vanhu lava nga ni vutsoniwa va vumba xiphemu xa phurojeke .
U nga tsala swileriso hi xivumbeko xa tipoyinti loko u hlawula swona .
Ku ni xivandla xo ka xi ngari xa mfumo , hileswaku hi ta swi kota ku nyiketa swo tala swinene .
XANA SWI TA NONOHA KU FIKA KWIHI KU SIMEKA ?
Tirhana na ku laveka ka vatirhi eka ntirho wuntshwa .
Loko a hi karhi hi endla , a ndzi ta va ndzi nga ri laha .
Nhlamuselo ya mafambiselo
Swivangelo leswi nga tekeriwaka enhlokweni eku boheni leswi i :
Ku va hi vurile leswi hi tshikelela hi vuyelela eka endlelo leri .
Ku cinca ka ntiyiso ku fanele ku humelela .
Swa laveka swonghasi leswaku ku dyondza ririmi swi seketeriwa .
Hambiswiritano , yo va ntsena masungulo ya gondzo lero leha .
Tsundzuka - kungu ri fanele ri fikeleleka .
Hlamusela tindlela leti tiviweke .
Xiviko hi ntlhanu wa mitlawa xi rhumela hungu leri nga erivaleni .
Hikokwalaho , ndzi ta vhotela swiviko leswi .
Lexi i xiphemu xin'wana lexi hi faneleke ku tirhana na xona .
Ku na swilo swimbirhi leswi faneleke ku vuriwa .
Vukorhokeri hi ku tirhisa Bodo .
Ku kombisa eka malembe ma khume lama hundzeke , Ndzi tlherile ndzi vula :
Ku humelela ka ntirho wa vulavisisi bya le ndzeni ;
A hi nga tiyiseli vukungundzwana bya muxaka wihi kumbe wihi laha ka xifundzhankulu lexi .
Ku na swinawana swa ku lulamisa hi xihatla .
Xivutiso i ku hi endla yini hi swona .
Yana mahlweni na ntirho lowunene , ndzi nga vula tano .
Eka vurimi , ku tolovela i swa nkoka .
Switulu swa Huvo yo endla milawu swi fanele swi tatiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Kungu ro sungula matshalatshala lamantshwa wu hetisiwile .
Kambe , hi fanele ku tirha swinene ku endla leswi .
Emahetelelweni , leswi i mpfumelelano , ku ngari leriso .
Kumbexana mhaka ya nkoka swinene .
Swikongomelo leswi , hambiswiritano , swa ha fanele ku fikeleriwa .
Vanhu vo tala va le ntirhweni .
Xikongomelo i ku tlakusa switirhisiwa swa vutleketli bya le makaya ni vukorhokeri .
Hikokwalaho ndza tshemba leswaku ku nga yi emahlweni swi ta va kona .
Nhlokomhaka ya vunharhu i xiboho xa rimba ehenhla ka nsirhelelo wa data .
Vutihlamuleri bya lava va nga na minkavelo i bya vumbirhi eka vutihlamuleri bya khampani .
Matshalatshala lama faneleke eka tlhelo leri ya se ya endliwile .
Ndzi pfumelelana na yena swinene .
Hikokwalaho , ndzi lava ku tshikelela timhaka timbirhi .
Leyi i ndlela leyi hi faneleke ku famba hi yona .
Ndzi nga twisisa ku kanakana .
Mahungu yo tala ya nga kumeka eka webusayiti .
A hi tshembeni leswaku ntirhisano lowu wu ta hi nyika matimba yo kota ku ya emahlweni .
Swo tala swi vuriwile hi nsirhelelo wa data ya munhu hi munhu .
A swi le rivaleni eka mina ku suka eka ndzimana .
Tsala xitsalwana lexi sungulaka hi marito lama landzelaka :
I vanhu lava kumaka hakelo yo biha .
Ndzi vula leswi hi ku kongoma .
Hileswaku swi ta pfuna ku tumbuluxa swipimelo swa nhluvukiso lowu tekaka nkarhi wo leha .
Hambiswiritano , ndzi na ku kanakana ko hlayanyana .
Ndzi seketela mikunguhato leyi hundzisiweke eka xiviko .
A hi nge pfuki hi xi teke xi enerile .
Hi lava ku nghenelela eka maendlelo yo teka swiboho .
Kutani u ta hlangana na swivutiso sweswo .
Mikarhi na swipimelo swa mhaka
Ndzi lava ku va ndzi pakanisa laha .
Leswi i swilo leswi kahlekahle hi faneleke ku swi koxa .
Kambe leswi a swo fana swi ri swoxe eAfrika Dzonga .
Sweswi ku se ku vile ni mihundzuluxo yo hlayanyana .
Hi tshemba leswaku leswi a swi nga vi nandzu .
Hi swona , sweswo a hi swona leswi hi swi boheke .
Swiyenge swa fomula swi vekiwe hi ndlela leyi :
I xitsariwa xo ka xi nga tolovelekangi .
Leswi i ku humelela loku nga kombiwaka eka xiyimo lexi a ri eka xona khume ra malembe lama hundzeke .
Huvo yi fanele ku khoma kwalomu ka tihlengeletano tinharhu lembe rin'wana na rin'wana .
Hi fanele ku hlayisa ntshembo .
I incini kungu ra hina ke ?
Xana ku humelela yini hi vayimeri lava ?
Leswi a swi ringanyeti ku nyimpi yo fikelela yi fanele ku hela .
Nongonoko wa tirhiseka .
Hi ta mi tivisa loko nkarhi wu fika .
Xiendliwa xa huvo
U mufuwi wa swiharhi loyi a lavaka ku engetela nkoka eka purasi ra wena .
Xa nkoka , milawu yo sungula ya ku langutisisa maendlelo ya mphikizano yi ta sunguriwa .
A ka ha ri na ku kanakana naswitsongo eka sweswo .
Vukhamba bya vaakatiko i xiphiqo lexikulu eAfrika-Dzonga .
Nkaneto hi wona .
MIGINGIRIKO
munhu eka vuxaka
I swa hina hinkwerhu .
Dyondzo ya vatirhisi , hambiswiritano , yi nge tshikiwi eka mufambisi ntsena .
Xikombiso xa leswi i tisisiteme to hambanahambana to ringananisa .
Hlayisa Ndzavisiso na ku pfala tsalwa .
A ndzi ta tsakela ku vula vonelo ehenhla ka xin'wana na xin'wana xa swona .
Mahungu lama landzelaka ma fanele ma yisiwa ku fambelana na ku cinca loku pimanyetiweke :
Ndzi pfumeleleni leswaku ndzi hlamula swivutiso switsongo swo karhi .
Sweswi , i xivutiso xa ku hlayisa nkhinkhi ku ya emahlweni .
Laha ndzi vulavula hi lwangu .
I xikombiso xo tirhela eka xiyenge xa vaaki na mitlawa ya swa vukhongeri .
Swo tala swinene a swi fanele swi endliwile eka malembe lama nga hundza .
Tsundzuka , swi lulamile ku hlundzuka .
Ri katsa ku langutisisa na ku cincanyana ka nongoloko wa swikongomelontsongo swa vuleteri lowu simekiweke eka mavonelo lama nyikiweke hi ntlawa lowu kongomisiweke .
Vuyimeri byi rhumeriwile ku hundzisela emahlweni siku leri .
Hi ku hetelela , ndzi andlarile ku cinca ko hlayanyana .
Goza ro kongoma a ri laveka hi mayelana na lexi vuriweke ra vumbirhi .
A hi xi nyikanga nkarhi wo ringana .
Ndzi khensa ntirho wa matimba lowu mi wu endleke kuva nkhuvo lowu wu humelela .
Hi swona swi endlaka leswaku ku va ni mikunguhato yo hambanahambana hikwalaho ka ntwanano lowu fikeleriwaka handle ka swilaveko leswi pimiweke .
Swi nga teka ku ringana masiku manharhu ku va mpfumelelo wo tundza wu nyiketiwa .
Vutivi , vuswikoti na minkoka yi ta kamberiwa .
Hi ku vona ka mina , lexi i xitsariwa xa nkoka swinene .
Namuntlha a hi na kona ku hlawula loku .
Leswi hi leswi ndzi ehleketaka leswaku hi fanele ku pakanisa eka swona .
Kutani , ndzi ehleketa leswaku hi ve na ku ya emahlweni eka timhaka toleto .
Vavasati lavantsongo va tala ku khumbheka hi ndlela leyo biha .
Siva marito lawa hi tinhlamulo ta ntiyiso .
Mahetelelo mambirhi ya fikeleriwile :
Hi fanele ku va va vuswikoti ku fana na vona .
Hlamusela no nyika mimbuyelo tanihi xiphemu .
Lexi khomisiweke eka xikombelo i :
Swifaniso swi vile kwalaho ku va vanhu hinkwavo va kota ku swi vona .
Hambiswiritano , leswi ko va ku hlaya ko sungula ntsena .
Ndzi tshemba leswaku hi ta famba hi kongoma eka swona nkarhi lowu taka .
Ndzi lava ku vona mbuyelo .
Xiyimo lexi khomiweke kumbe lexi nga ta khomiwa hi munhu :
Kombisa tielemente ta maendlele ya vuhangalasamahungu bya ku maketa .
Va fanele va hlohloteriwa ku hluvukisa tiphurogireme ta vona venyi ku seketela matshalatshala ya mfumo .
Ku tiyimisela ku hakela nxavo .
Nhlayo leyikulu ya vahumelerisi lava nga kona emakete .
A NDZI TIVI KAHLE
Leswi i swa nkoka wo hlawuleka mayelana na maendlelo eka mhaka ya ndhawu ya vuhlayiselo .
Eka levhele ya tiko , yi tlakusa :
A ndzi ta rhandza ku yimisa njhekanjhekisano eka nkarhi lowu .
Xa hina i , loko ndzi nga swi vula tiko leri humesaka .
Hi se hi hundzile eka mikarhi yo hetelela leyi nga hundza .
Teka vutihlamuleri eka goza ku ololoxa xiphiqo .
Mi nge ndzi kombisa leswi ndzi vulaka swona , ku vulavula hi vukulu bya rixaka .
Hikokwalaho i incini , hi ku vona ka mina , xi faneleke ku endliwa ?
Xexo xi tlhela xi vula , hakunene , leswaku rihanyo ri koxa timali .
Leswi a ku ri masungulo ya mhaka hinkwayo .
Xikombelo xa vusirheleli
Ku nghenisiwa swi antswisiwa laha ku faneleke .
Hi nkarhi lowu xitsongwatsongwana xi ta tluletiwa loko varhandzani va endla timhaka ta masangu .
Ndza ha ri na swivilelo swo talanyana mayelana na xileriso .
Hikwalaho , hi nga vona nkoka wa vukona bya wena eka ntirho wo simeka .
Vuxokoxoko bya vutihlanganisi bya kumeka eka tsalwa leri .
Mpfumelelano wa maxelo ya yile ehansi .
Mhaka ya nkoka ya vunharhu i ku fikelela eka sisiteme .
Hi fanele ku teka magoza eka timhaka leti hi ku hatlisa .
Sweswo i xirhalanganyi xa nhluvukiso na ku humelela .
Tiva leswi landzelaka :
U na vumunhu byo miyela .
Ku ololoxa xiphiqo lexi swi ta tika .
Kambe yini ke ?
Eka xiyimo xa rixaka ?
Lexi a xi ri na ntshikelelo wo angarhela ndhawu leyikulu wa mbango , ikhonomi na vaaki .
Hi fanele ku ehleketa maendlelo ya switirhisiwa swa n'wini .
Hlamusela swivangelo nkulu swa leswi .
Xo hetelela , mhaka ya mina ya vunharhu .
Eka malembe mambirhi laya hundzeke :
A swi yi hi ku mani u endla yini kumbe a nga endli yini .
Hi mani
Swilo leswi nga na khombo hi swona swi nyikaka ku tika loko hi lava ku fikelela nkoka wa ku cinca ka mahanyelo ya misava .
Hi fanele ku huwelela ku hela ka madzolonga .
Tindhawu ta nseketelo
U ta fikelela swo tala naswona tinhlengeletano ta wena ti ta va leti humelelaka swinene loko u nyika vangheneri nkarhi lowu va wu lavaka ku kota ku tilulamisela .
Tsema lapi
Hambiswiritano , hi nge pfumeli ku engetela xikimi ku ya ku yile .
Ndzi langutela ntirhisano eka magoza yo engetela .
Leswi a swi vuli leswaku a ku na ku hambana hi miehleketo .
Loko ndzi languta ku thola lokuya , a ndzi kalanga ndzi ti languta timhaka teto .
Ndzi kholwa leswaku leswi a swi ta hi yisa eka ndlela leyi nga yona .
Mavonelo ya mina eka mhaka leyi ya kombisiwile eka vhoti ya mina .
Ku vile ni vutiyimiseri bya ku tirhana ni mhakankulu .
Hi xihatla mavoko hinkwawo ekamareni ya yimisiwile .
Ndzi khensa nkunguhato lowu .
Nkandziyiso lowu wa vumbirhi wa Buku ya Switirhisiwa swa Komiti ya Wadi wu simekiwile eka nkandziyiso wo sungula .
kombela mavito ya valanghiwa lava nga ta va swirho swa komiti na vaseketeri lava seketelaka ku langhiwa loku ;
Hikokwalaho , hi susumeta swilo swimbirhi eka xiboho .
Swi tlhela swi lava mali yo tala swinene .
Kahlekahle hi vule leswi ko talanyana eka nkarhi lowu nga hundza .
Ndlela yo endla xivilelo yi nyikiwile mayelana na tindlela timbirhi to sungula .
Lexi ndzi nga xi vulaka hileswaku u tiyisile .
Kutani i mani a nga kanetanaka na swikongomelonkulu leswi swa matiko ya misava ?
Xivono xa tipolitiki hi lexi hi lavaka ku xi vona .
Hi tinyiketile ku cinca hinkwaswo .
A swi na mfanelo yo endla sweswo .
Leri i pfhumba ra nkoka leri hinkwerhu hi faneleke ku ri seketela .
Hi fanele ku endla leswaku leswi swi tirha nakambe .
Xikongomelo xa hina i ku engetela ntshovelo na nghingiriko wa ikhonomi .
Hi na swo tala swinene ku swi endla .
Swi tshikeleriwile leswaku :
Ndza tshemba leswaku hi nga tekela enhlokweni nseketelo wa wena .
Ndza tshemba mhaka leyi yi tekeriwile enhlokweni
Ma swi tiva leswaku yaleyo hi yona nomboro .
Hi ndlela yihi kumbe yihi , gondzo ro pfuxeta ri pfulekile .
Ku hundzuluxa ku ta teka nkarhi loko swi nge si tirha hi ku hetiseka .
Mo ndzi vula ntsena tiphurojeke timbirhi leti ti fambeka kahle .
Leswi a swi enerisi .
Swi vula hakelo .
Hundzuluxo wu fanele ku va lowu simekiweke ehenhla ka misinya leyi landzelaka .
Hi tivile hi ta laha nkarhi lowu hinkwawo .
Hi lowu nxaxamelo wo kambisisa wa swiphemu swa nkoka swa nawu leswi u faneleke ku swi twisisa leswaku u kota ku tiva leswi u nga ta va u fanele ku swi endla tanihi xirho xa komiti ya wadi .
Ina , wa swi tiva leswaku riqingho ra mina a ri tirhi kahle , a ndzi koti ku humesa tiqingho .
Yaleyo a hi yona ndlela ya ku ahlula nkanetano lowu .
A ndzi tsakeli nyangwa wa le ndzhaku .
A hi nge endli misava hinkwayo yi fana .
Leswi a kuri xirhangana xa mfumo .
Macincelo ya switirhisiwa swa timali ma ta tlhela ma endliwa :
Pholisi ya eneji yi ta va na ntirho wa nkoka eka leswi .
Hi ntiyiso xifaniso lexi xa hlohlotela swinene , kambe a xi hetisekanga .
Ha swi amukela leswaku nongonoko wa makungu wu lehile .
Hi lahlekeriwe swinene hi nkarhi wa minkanerisano .
Nkambelo wa swakudya
Onge minkanerisano ya n'wina yi nga tswala mihandzu ya kahle eka matiko ya hina havumbirhi ka wona .
Sweswi hi sungurile ntirho wa matimba wo tirhana na vuxisi na vukungundzwana .
Swi ve rivaleni leswaku ku na xilaveko xikulu .
Leswi langutisiwaka i ku hlanganisiwa ko karhi eka sisitimi ya xibalu .
Mbango na switirhisiwa swa ntumbuluko
Naswona mirhi hinkwayo ya nsimu yi ta phokotela mavoko .
A ndzi nga ha ya emahlweni - kambe mhaka yi le rivaleni .
Leswi swi tlhela swi pfumelela swirho ku hluvukisa ntokoto na ku twisisa timhaka leti fambelanaka na tiphotifoliyo ta vona .
Matiko lamambirhi ma tirha eka tshalatshala ro vulavula hi mavangwa ya vuxavisi .
Ku cinca ku vile kona eka malembe ya khume lama nga hundza .
Hi vanhu lava tekeriwaka enhlokweni .
Khombo ra kona leswi a swi humelelangi , naswona ndza tisola eka leswi .
Kambe , hambi ku ri hava ku hlangana , leswi i nchumu wa kahle ku wu endla .
Vito ra Bindzu ra muthori .
Ndzi vula ku a swo laveka ku a kombisa xo karhi .
Leswi ndza swi kombela hi vito ra nsirhelelo wa mbango .
Ku endza loku ku ta komba ndlela yo ya emahlweni ku tshunxa mhaka leyi .
Vatswari va ngati a va nyikanga mpfumelelo lowu hetisekeke .
U endlile tano handle ka mpfumelelo wa vanhu vakwe .
Ndhawu yo hiselela ya olova ku yi vona .
Lexi landzelaka i xikombiso xa ntirho wo hlela wa siku na siku :
Lexi i xiphemu lexikulu xa xivilelo xa hina .
Kambe hina tanihi tiko ha hakela nxavo lowu .
Ndzi tiyimiserile ku susa xihoxo lexi tsariweke .
Hikokwalaho , sisiteme leyintshwa yi fanele ku amukeriwa .
Hi fanele ku khomana hi vekela tibiriki eka mpimo xiave wa ntlulelo .
ku endla xikombelo
Hi ta vuyela eka mhaka leyi mundzuku .
Komiti ya Photifoliyo yi languta eka leswi .
Xo hetelela , hi kona kwalano , vamanana na vatatana .
Mudyondzi u kota ku valanga , ku hluvukisa na ku humelerisa miehleketo ku angula eka swileriso .
Emahetelelweni , nhlokomhaka yo hetelela .
Hikwalaho ka sweswo xivutiso xa mina eka wena .
Ku na ku hambana xikarhi ka ku sola na vutihlamuleri .
Ntlawa wa hina wu nga seketela nawu wa xileriso xa mpfapfarhuto .
Vona i vumundzuku .
Tifomo to nghenisa swikombelo swa mali yo tihlayisa ( ku boxa vito , nhlangano , mitsengo )
Tinyiki kwalomu ka tiawara timbirhi .
Ndzi fanele ku hlamusela .
Ndza swi sola eka swoleswo .
Tiva swilo .
Ku dyondzisa na ku dyondza hakunene swi nga tirha .
Ndzilo wu pfurile eKhoto Nkulu .
Hikokwalaho , swikongomelontsongo swa mphamelo wa vukorhokeri swi katsa nhlayiseko , ndzingano na matirhelo lama hetisekeke .
Hinkwaswo leswi swi humelela eka mbango wo hlawuleka .
Ku tirhisiwa ka nkarhi hi ndlela ya kahle
Leswi swi khumba ngopfungopfu timhaka ta mafumele na timfanelo ta ximunhu .
A hi nga koti ntsena ku vekela mpimo eka ntshovelo lowu .
Swi nga va swo tala
Hinkwaswo swo saseka na ku rhula eka vutomi bya hina ;
Swi nga ha va leswaku hi ta angula hi xiboho .
I incini swikongomelo swa hina ke ?
Hi fanele ku papalata nchumu wa muxaka lowu nkarhi lowu taka .
Va le ku languteni ehenhla na le hansi eka yona , a ndzi si swi vona .
Leswi swi voniwa kuri xilaveko xa nhluvukiso wa ikhonomi lowu nga hetaka nkarhi wo leha .
Xana u endlile yini .
Ndzi ta tsakela ku ya emahlweni eka mpimanyeto hi woxe .
Ndzi nyika nkarhi wa ku vulavula eka muviki .
NDZI NTUKULU LOYI A VEKELAKA SWILUVA SWINTSHWA EHENHLA KA MASIRHA YA MABUNU ...
A hi languteni eka xikombiso xin'wana .
Tlhandlakambirhi , ndza ku rhamba ku ya emahlweni hi ndlela leyi .
Hikokwalaho swa olova ku vona mbuyelo .
Swiambalo swi kona kwalaho .
Mali yi le kwihi ke ?
Xana a hi fanelangi ku teka goza ra xihatla ehenhla ka lexi ?
Swirho swi tshovile rivanti ra le mahlweni kutani swi ringeta ku nghena endlwini .
Hikwalaho ka yini va hlangahlanganile ?
Xikombiso xa vumbirhi i xa ku riha timali leti tirhisiweke .
Naswona hi xona xivangelo xa ku va xivutiso lexi xi ri xa nkoka swonghasi .
Mahanyelo lawa a ma amukeleki eka xiyimo xa sweswi .
Ku ni ku laveka ka vulawuri eka ntirho wo tirha na vantshwa .
Ndzi lava ku vula leswaku u ni swikili swa mbulavurisano wa ku vumba vuxaka swinene .
Swi na nkoka hikuva i tshalatshala leri tumbuluxiweke laha kaya .
Kambe hi fanele ku va na tindlela ta ku swi sivela .
Sweswi ndzi chava vanhu lava ndzi tshameke na vona malembe lamo tala swinene .
Ku antswisa nkoka wa swimakiwa na vukorhokeri ;
Hakunene , xilo xin'wana na xin'wana lexi kotekaka xi fanele ku endliwa ku sivela vumbabva .
A hi vulavuli hi vuhlapfa bya tipolitiki ntsena , kambe ni vuhlapfa bya dyondzo ni mfumo .
Tipholisi ta hina ta tindlu a ta ha vuli leswaku hi fanele hi endla swo fana eka vanhu hinkwavo .
Matimu ya ta hi sola loko hi nga teki magoza sweswi .
Mimpimo ya muako yi nga pfuna ku lawula vugevenga , kambe a hi swona switshunxo leswi ololoxaka .
Magoza ya fanele ku tivisiwa etindhawini to hambana .
Hi na mfanelo yo langutela swo antswa ku tlula sweswo .
Matirhiselo ya mali eka swiyenge swo hambana ya komberiwile hi tindlela leti landzelaka :
Hikokwalaho hi fanele ku langutisisa hakelo ya ku nga teki goza .
Hikokwalaho , swiboho swimbirhi swi fanele ku tekiwa handle ko hlwela .
Mudyondzisi u ta va a ri entirhweni siku na siku eka xin'wana na xin'wana xa swikolo .
Ka hari ni tindhawu to tala laha tindlu na vukorhokeri byi nga hakeleriwiki .
Xibumabumelo xi tsariwile ehansi .
U fanele ku hanya na swona .
Xa vumbirhi , a ndzi ta tsakela ku khensa mihlangano leyi khumbekaka .
Kungu ro angarhela ri le tafuleni eka nkarhi wa sweswi .
Ku hluleka ku vika
Lava i vanakulobye va hina .
Hlayisa mepe na ku pfala tsalwa .
Kutani a ku na mphikizano na wutsongo exikarhi ka mitlawa lemimbirhi .
Ku ni vuandlalo byo anama bya swivangelo swo hambana bya leswi .
Hikokwalaho hi tshemba leswaku kungu leri a ri fanelangi .
Leswi a swi amukeleki .
Dyondzo , dyondzo na dyondzo yo tala hi leswi tikonkulu ra ka hina ri swi lavaka .
Tifomo leti landzelaka ti ta tirhisiwa ku ya hi ntumbuluko wa xiendlo .
Tisisiteme na vulawuri
Hambiswiritano , hi tlhela hi va na avelano wa vutihlamuleri bya hina .
I incini xiboho xa hina ke ?
Ndzi tsakela ku tshikelela eka timhaka ta nkoka to hlayanyana .
Xava swibye leswi tlhelaka swi tirhiseka ku hunguta nhlayo ya thyaka .
Kambe swi le ndzhaku ka malembe manharhu lama nga hundza .
Tiyisa vuswikoti bya swa nhlangano ku vona leswaku matirhisele yo koteka no tirhiseka ya switirhisiwa swa vanhu ni timali .
Ndza kombela xi engeteriwa .
Ku na swilo swo hlayanyana leswi faneleke ku humelela eka nhlengeletano yo sungula ya komiti ya wadi :
Milawu leyi yi tirhisiwa eka matiko yo tala .
Tirhisa siku rin'wana na rin'wana leri u nga na rona ku antswisa vuswikoti bya wena .
Ndzi pfumeleleni ndzi mi nyika timhaka leti tiyeke na swifaniso .
Ku fikelela leswi vaaki va fanele ku tiva ndhawu na karhi wa nhlengeletano .
Hi xikongomelo swipimelo swi kona .
Vadokodela va swihari va ni xiave xa nkoka swinene ku xi tlanga .
Xiviko eka ntirho wa mavandla yo kaneta
Nkoka wa Mphakelo
Ndzi kholwa leswaku mbuyelo wu kahle na ku va wu ringanana kahle .
Ku tshika ku vhota a hi xintshuxo .
Vatirhisani ku suka xiyenge xo ka xi ngari mfumo
Hikokwalaho lowu a hi ntsengo wukulu wa mali .
Lexi i xiringanyeto xa mina .
Swi komile swinene .
Ndzi nga ka ndzi nga tshembi leswi nga eku humeleleni !
A ndzi vulangi swo fana na sweswo .
Va ringetile ku hlasela kambirhi le ndzhaku , kambe va tsandzeka ku swi humelerisa .
MILAWU YA RIPHABULIKI
Vanhu va fanele va tirhisana na nawu .
Hi ntiyiso hi fanele ku kota ku ya emahlweni .
Vakhanselara wa wadi va rhangela tinhlengeletano ta Komiti ya Wadi naswona va na vutihlamuleri bya ku vitana tinhlengeletano ta mani na mani .
Eka nkarhi wun'wana ku ta va na mpfumaleko wa Timali ku suka eka Tiko .
I nkarhi , hambiswiritano , wa ku va hi languta hi vuntshwa xivumbeko lexi .
Xo sungula , ku na n'wangulano wa tipolitiki .
Langutisa ku vuyiseriwa ka vadyondzisi .
Wa ndzi tiva .
Hi nga swi endla naswona ku na leswi swi nga tshama swi rhanga .
Ya dyondzisa swinene .
Hi ringanyeta magoza manharhu ya ku sirhelela switirhisiwa swa ntumbuluko swa tiko :
Xiboho xa ku ka aphili a xi tekiwanga hi ndlela yo olova .
Pholisi ya masipala leyi tumbuluxeke Komiti ya Wadi kumbe nawu wa matikhomele yi fanele ku pfumelela leswi .
Swi vula nkoka wa vumunhu .
U na matimba yo teka xiboho eka timhaka leti .
Hambiswiritano , loko ndzi ri karhi , a ndzi endli xikombelo xo tisola .
Ndza ku xixima ku tirha exitichini .
Hi ta langutisisa mhaka leyi hi vukheta swinene .
Xo hetelela , a ndzi ta tsakela ku vula timhaka timbirhi .
Pulani ya thekinoloji yo va masungulo ntsena .
Leswi , hi ku vona ka mina , i xikongomelo lexi hi xi lavaka .
Lowu i nkarhi wa hina wa vunharhu eka ntila lowo nghenelela eka nkombiso .
Hikokwalaho , hi fanele ku twisiseka eka leswi .
Vutlharhi byo sivela vugevenga .
Xikongomelo xavumbirhi i ku angula eka mavonelo ya vanhu .
Eka vona ndzi vula leswi , vutirhisani bya hina na n'wina byi endla leswaku swi humelela .
Hakunene leswi i vutihlamuleri bya xifundzankulu .
Muviki wa hina u tiyisile handle ko kanakanisa eka mhaka yaleyo ya nkoka .
Ndzi ehleketa ku ri na swona i nkayakayo wa vutitivi .
Xitsundzuxo xo pfuna eka khanselara wa wadi -rhamba nhlengeletano ya komiti ya wadi leyi ya ha ku hlawuriwaka , swirho swi nga si suka eka nhlengeletano ya vavhoti .
Tipoyinti ta xikombelo lexi ti averiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Hi fanele ku swi tiva sweswo na ku swi lulamisela .
Hikokwalaho , ko va swiphemu swi nga ri swingani leswi faneleke ku tshikeleriwa .
I nhlangano wo avelana gondzo .
Ndza tshemba leswaku xexo i xiphemu xa vumbirhi .
A ndzi ta tsakela ku tipimela eka timhaka timbirhi .
Bodo yi amukerile nseketelo lowu .
I , ehenhla ka hinkwaswo , mhaka yo languta ntiyiso .
A swi kona .
Susa switirhisiwa hinkwaswo .
xikarhi ka vanhu na mbango
Kambe xivutiso xi tama xa ha ri kona : i incini xi faneleke ku endliwa ?
Dyondzo i njhini leyikulu ya nhluvukiso wa munhu .
Nkoka wukulu laha hileswaku nhlawulo wu fanele ku humelela .
Khodi eka ndhawu ya Vaxavi ya boha .
Nkongomelo lowu wu na tinhlamuselo to tala .
Xiphiqo hileswaku a ku ri hava vhoti yo hetelela .
Ndza tshemba leswaku , laha na kona , nhlamulo i ina .
Eka leswi swa vatatana ke ?
Hikokwalaho ndza tshemba leswaku swa laveka ku veka mpimo .
Leswi swi nghenisa eka ku kula ka nseketelo wa ikhonomi .
A ndzi ta vuyelela nkoka wa ku seketela swiringanyeto swo tano .
Xikongomelonkulu i ku sirhelela mbango .
Leswi swi nyika ndlela yo ya emahlweni ya vumundzuku .
Xexo i xiyimo xa le henhla swinene xa tindhawu ta mphakelo wa vukorhokeri ta xidemokirasi .
Tipholisi ta vululami na nawu leti tumbuluxiweke na ku tirhisiwa .
Languta hinkwako .
Ndzi pfumelelana na swibumabumelo swa xona .
A ndzi rhandza ku vutisa xivutiso .
A hi kombeni leswaku swa fana eka nkarhi wa sweswi .
Loko ku ngari na vona , sisiteme ya hina ya mfumo yi nge vuriwi kuva yi mirile exikarhi ka vanhu .
Switandzhaku swo vava swo dzaha
Ndzi va navelela leswinene .
Mintsengo , loko nghingiriko wu nga sirheleriwi , yi ta va hi ndlela leyi landzelaka :
Xavumbirhi , a hi ta va hi nga tiseketeli hi vatirhi lava humaka ematikweni ya le handle .
Musirheleri wa Vaaki .
Khopi yi fanele kuva ya kahle .
Xo sungula , hi rihi ririmi ra vutivi ?
Ku vitaniwile nhlengeletano naswona khanselara wa wadi u hlamuserile leswaku leswi swi bumabumeriwaka ka ha kanerisaniwa hi swona naswona ku ta va na tinhlengeletano ta mani na mani .
Muvulavuleri , ndzi tsakela ku khensa muchaviseki Holobye eka nhlamulo .
A ndzi tivi ku i incini fomula leyi yi nga hlawuriwaka .
Ndzi ta boxa xikombiso nhlokomhaka mayelana ni leswi .
Mafambiselo ya Mahungu na Makambelelo ya Mahungu .
Swi tava swi ri kahle swinene hi ku landza vuswikoti byo hakela nawu .
A ndzi kholwi leswaku muthelo i angulo wa kahle .
Swi tiyisisiwile leswaku vamanana a va hlayisekangi mikarhi hinkwayo emakaya ya vona .
Xana masungulo ya akiwile eka yini ?
Eka nkarhinyana wa sweswo , hambiswiritano .
Hi fanele ku aka ndhavuko wolowo .
Ndza tshemba leswaku leyi i mhaka yo tivikana swinene .
Sweswo ndzi ehleketa ku ri a hi xivono lexi hi nga na xona .
Mintlhontlho leyi langutaneke ni mabindzu .
Hikokwalaho , ku hava lexi ndzi nga xi vulaka .
Leyi i mhaka ya swa rihanyo na vuhlayiseki .
Sweswi i nkarhi wo sungula ku ya etlhelweni ra ku rhula ka xiviri .
Dyondzo ya vutomi bya muganga kumbe murhangeri wa swa tipolitiki .
Lawa i maendlelo ya hinkwakokwako .
Timhaka leti ti ta tlhela ti kaneriwa .
A ndzi tshembi leswaku swa boha ku boxa vatirhelamfumo kumbe nxupulo lowu vekiweke .
Lowu i mbulavulo wa mina wo hetelela eka nhlengeletano leyo nyika vuxokoxoko ya mani na mani .
Ndza swi tiva leswi nga vuriwa .
Leswi swi tirha eka ha swimbirhi vanhu na mabindzu .
Swi le ka hina ku tlherisela ndzingano lowu .
Sweswo swi tava kahle .
Hi fanele ku swi yimisa sweswo .
A ku ri na ku vuriwa ka xidingo xa nseketelo wa mali .
Hi fanele hikokwalaho ka matiko lama nga endla swikombelo .
Hi fanele ku endla swo engeteleka ku angula eka mitlhontlho ya sweswi .
Xo sungula , ntsengo .
A swi tano .
Mhaka ya mina leyi landzelaka hi leyi .
Ku va ku fikeleriwa leswi . .  .
Leswi a swi ta hunguta ku onhiwa ka mbango .
Ku langutisisa ka lembe na lembe
Swi languteriwile leswaku kungu ri ta hetiwa hi ku famba ka lembe .
Swi lava ku va xiphemu xa xitshunxo .
U vutise loko ku ri na lava kanetaka .
Xivandla lexi avaneke hikwalaho ka xihlawuhlawu , xa ha ya emahlweni xi va xona lexi vonakaka swinene ku tlula hinkwaswo laha vanhu va hanyaka kona .
Hi ndlela leyi fanaka swinene na leyi , kungu ra wadi ri ta tala ku nyika leswi langutiwaka swa tiphurojeke leti hlawuriwaka hi Komiti ya Wadi .
Leswi hi ntiyiso swi nga hi vona kuri ku hemba eka Palamende .
Nsinya wa vunharhu i rimba ra risima na vuhlayiseki .
Swiboho swa Khomixini
U na xivutiso xa vunharhu ?
Mbangu/
A va lava ku mangala nandzu wa vugevenga .
Sweswo hi leswi hi faneleke ku tlhelela endzhaku eka swona .
Pfuxeta timakete leti kongomisiweke na tindlela to ti fikelela .
Sungula xivutiso lexi eka pheji RINTSHWA .
Va hi dyondzise ku vula leswi , ndzi muntima naswona ndza tinyungubyisa .
Ku tirhisa
Ndzi lava ku hetisela eka mhaka leyi loko ku ri ndzi nga swi kota .
Ntirho wa yena a wu nga olovi eka mavhiki lama ha ku hundzaka .
Ku laveka ndzhundzhuluxo wun'wana .
Tinhundzu leti ti durha ku tlula tinhundzu to ka ti nga bohi .
Hi le ku tekeni ka goza ra nkoka ra ku ya emahlweni namuntlha .
Ku na misusumeto yo twala yo yima hi tlhelo ro fularhela .
Hambiswiritano , mfikelelo eka makete ntsena a wu ringananga .
Palamende yi fikile emakumu ka ajenda .
Hina swikongomelo swa ntlhanu swa nkoka .
Komba ndhawu ya xivandla xa ntirho .
Ku andza ka mavabyi ku vangiwa hi ku pfumaleka ka vukorhokeri bya swa ku hlayisa rihanyo .
Ndzi amukela ntwanano lowu na ku tinyiketela .
Hi ku olova , sweswo i tlhelo rin'wana ra tiva .
Xa vumbirhi i vusweti .
Matirhiselo ya mali eka swidzidziharisi
Hi tlhela hi rhwalela thyaka enambyeni .
Swikolo swa thekinoloji swi fanele ku fikelela swilaveko leswi landzelaka :
Xavumbirhi a ku ri xilaveko xa vukona bya vumunhu .
Swirho swa Komiti ya Wadi swi ta fanele ku nghenela tinhlengeletano mikarhi hinkwayo tanihi xiphemu xa vutihlamuleri bya vona hi ku angarhela , ku katsa na tinhlengeletano ta Komiti ya Wadi , tinhlengeletano ta vavhoti eka ndhawu ya vaseketeri na tinhlengeletano ta vaaki .
Hungu ra hina ri le rivaleni .
Hi fanele ku va na ntiyiso wa leswi hi swi lavaka .
Swa tsakisa ku vona leswi swi herisiweke .
Rero ri ta va ri ri endlelo leri nga rona ku ri teka .
Lexi lavekaka i ku tiyimisela ka swa xipolotiki .
Leswo i norho .
Ndzi ehleketa leswaku sweswi hi na nkateko wo swi endla .
Swi tisa ku hoxa xandla lokukulu eka njhekanjhekisano lowu .
Waxisati
Hi le rivaleni eka xiyenge xa mphakelo xa matiko ya misava .
Tirhisa ririmi tanihi xitirho xa maehleketelelo yo xopaxopa no tumbuluxa .
Xihlambanyo lexi xi fikeleriwile .
Swivangelo swa hambana ku suka eka tiko rin'wana ku ya eka rin'wana .
Leswi swi ta ku pfuna
Naswo a ndza kholwa leswaku ku hava khombo eka sweswo .
Hi hava miehleketo yo angarhela na sweswi .
Tekani xikombiso xa mhaka yo nyika tiyindlu eka tiko .
A ndzi ehleketa leswaku sweswo a swi olova ku swi twisisa .
Kambe hi lava ku .
Ndza tshemba u ta endla leswi .
Hi ta endla hinkwaswo leswi endlekaka ku lulamisa sweswo .
Swikongomelo swa nkoka swo letela swa pfhumba swi katsa :
Mbhurisano wu tala ku hlayisa nkarhi wo tala .
Naswona sweswo hi swona swi endlaka ku hambana .
I nkarhi wa leswi ku fika emakumu .
Maendlelo yo vevukisa : mitlawa leyitsongo
Ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku khensa swirho swa ndyangu .
Endlelo ro tano ra hluleka hi ku hetiseka ku ololoxa xiphiqo .
Projeke yi ta hetisisiwa hi swiphemu swa tikhilomitara ta mune .
Vuleteri bya swa vutshila
Nhluvuko lowu a wu amukeleki naswona wu fanele wu soriwa hi mani na mani .
Vutilawuri i xirhalanganyi xa ku rhula loku nga heriki .
Hakunene , tinhlayo ti hambana ku suka eka tiko ku ya eka tiko .
Lexi i xikombiso laha hi faneleke ku ya kona tanihi Xifundzankulu .
Ndza tisola swinene leswi u lavaka ku vhota u kaneta ku tiyisa .
I masungulo ya vutomi bya mihluvukiso ya hina ya vaaki .
Ndzi kombela u ndzi nyika nomboro laha ndzi nga tihlanganisaka na wena kona endzhaku ka nkarhi ?
Ku cinca na ku antswisa tsalwa hi nkarhi lowu ku twananiweke hi wona .
Mafambiselo ya ntlimbo
Hambiswiritano , ndzi na ku kanakana ko karhi mayelana na swiphemu swo karhi swo kongoma .
Kutani a hi ta va hi ri ndleleni leyi nga yona .
Endzhaku ka malembe ya kaye ha ha twa nkahelo wa swilo leswi .
Leswi kumiweke eka tsalwa swi le ka xiviko .
A hi nge heli ntamu .
A nga kotangi kuya eka vuxokoxoko bya nandzu lowu nga le ku yeni emahlweni .
Ku pfala , ndzi mi navelela leswinene eka nhlengeletano .
Tanihi xikombiso , a ka ha ri na leswi hlayisiweke swa mpimanyeto .
Hi ku landza ndzavisiso , leswi swi tikomba swi nga ri tano .
Vhoti eka mhaka leyi yi ta humelela namuntlha .
A ndzi ta rhandza ku angula eka leswi ehansi ka tinhlokomhaka timbirhi .
Swibumabumelo swi languteriwa ku gimeta nhluvukiso wa maendlelo .
Xana u nga swi tiva njhani leswaku swi ta ta ?
Ndzi lava ku vula nakambe ku tiboha ka hina eka ndhawu ya ndzavisiso .
Ku fikelela
Xana masipala i yini ?
Tiphurojeke letikulu leti landzelaka ti ta sungula malembe ya ntlhanu lama landzelaka :
Ha swi tiva leswaku exikarhi ka xirhendzewutana hi kona emasungulweni .
Sweswi a ku ri na swivutiso swo hlaya swa nkoka .
I mani loyi a lavaka ku vulavula a seketela ?
Nkongomiso wu le ka ku vona leswaku ku na ku pfuxiwa ka ikhonomi .
Xivilelo xa vumbirhi i ndzilekano .
Xana swi hikwalaho ka ku pfumelaka ka hiseko wa tipolitiki ?
Leswi i ku simeka ka ku tiboha ka ntlhanu wa malembe ku seketela swikolo hi :
Kunene a swi nga ta va tano .
Naswona a fanele ku pfuneta ku yi aka NAMUNTLHA .
Xana tiko leri nga endla xikombelo ri nga byeriwa yini ?
Lexi i xivangelo xin'wana xa nkoka xa ku seketela xiviko lexi .
A hi tirhaneni na xiyimo tanihi muganga wa matiko ya misava .
Vanhu lava hlengeletaneke laha madyambu lawa va ni matimba ya ku swi cinca sweswo .
U siyile xipapilwana xi boxa leswaku u tsakile .
Leswi a swi hambani eAfrika Dzonga .
Leswi a ku ri yona milawu ya swiletelo swa mikunguhato .
Minkoka leyi hi leyi :
Xana loko swo ka swi nga tirhi ke ?
Kutani ku na mpimo wa xipolotiki .
A ndzi ta tsakela ku vula timhaka timbirhi hi ku kongoma .
Xana swa twala ?
Ntshunxeko wa ku vulavula i wutsongo .
Vumbiwa i bya ku :
Bindzu ri fanele ku va na inxuwarense leyi bohaka ya vatirhi .
Hi nga endla nakambe hi fanele ku tirha hi ndlela yo antswa swinene .
Hikwalaho ka sweswo xiboho xa hina xa ku tihumesa .
Xiyimo xa dyondzo ya le xikolweni eka vadyondzi vo tala va Vantima xi le hansi .
Hi tiyimisela ku fikelela masiku lama vekiweke .
Kambe sweswi swi nge sindzisiwi .
I swa nkoka ku vuyelela moya lowu hi tihlanganisaka ha wona .
Hi fanele ku teka makungu ya nkarhi wa le xikarhi na wo leha .
Vanhu va ka hina vo tala eka xifundzankulu a va nga ri na mathikithi yo nghena eka ntlangu .
Ndzi ehleketa ku ri leswi swi fanele ku va xirhangana xa swa tipolotiki .
Tikomiti ta Tiwadi ti nga tirhisa xikomiso lexi ku va pfuna ku pima matirhelo ya masipala ya vona .
Ku endla ntikelo lowunene eka vaaki
Timakete ta gasi na gezi ti endliwe to tshunxeka .
Leswi , ndza tshembha , swa ringanela .
Nkarhi wa sweswi a wu kongomisi ngopfu eka lembe .
Milawu leyi yi na nkoka swinene eka vatirhi hi voxe .
Hi fanele ku vumba vutomi byo antswa eka vona sweswi .
Nawu lowu i wa nkoka ngopfungopfu eka vatirhi vo tsemekanya ndzilekano .
Vanhu va kombisile ku pfumala ntsakelo ka le rivaleni .
Nkoka eka matshalatshala lama ku tava vuswikoti bya hina ku komba na ku tirhana ni swivilelo swa hina .
A ndzi lavanga ku tumbuluxa nkanerisano mayelana na vutshembeki .
Maendlelo lawa ya vangile swibumabumelo swo hlayanyana .
Ndzi ta nyika swiletelo swo angarhela eka swileriso leswi .
Palamente eka xikongomelo lexi .
Leswi swi ta hela emakumu ya Nhlangula .
Ndzi munhu loyi a cinceke swinene .
Xikongomelo xa ntwanano .
Sweswo hi leswinene ndzi bohekaka ku swi vika .
Mavonelo ya vuvekisi eka xifundza .
Mbuyelo i xiyimo xa KU HLULA .
Xana u ringeta ku endla yini ?
Leswi nakambe swi hoxile xandla eka ku avelana na ntshamiseko wa matirhelo ya ikhonomi .
Hi pfumelelana nkarhi hinkwawo .
I nghozi ya ntiyiso .
U nghenisa xivilelo eka masipala mayelana na mpfumaleko wa mphamelo wa vukorhokeri bya ntleketlo wa malakatsa .
Ndzi kholwa leswaku lowu i nsusumeto lowu fanelaka wa mhaka ya maendlelo .
U na ntirho wa nkoka ku wu endla eka leswi .
Hikokwalaho , leswi i mhaka leyi nga ekhombyeni laha .
Wa swi vona leswi humelelaka ?
Hina vavasati se hi ri tiva kahle endlelo leri .
Ndzi na ku titwa leswaku hi nghena eka mati yo enta .
Khonferense leyi swa tshembisa leswaku yi ta khomiwa hi xixikana .
Swi olovile ku hlayisa vumbhoni bya mafambelo ya xitoko .
A swi tirhi hi ndlela yeleyo .
Ku na tindlela to hambana to hlengeleta vumbhoni .
Nhlamulo ya hina nkarhi hinkwayo ya olova na ku kongoma ; ku na swo tala swo swi tlangela .
Mutirhi wa le purasini u thoriwile ro sungula eka purasi ro virisa swihalaki .
Xo hetelela , i rito ro karhi eka swipimelo swa matimba swa matirhiselo ya swa timali .
Ndzi lava vanhu va twa va tshunxekile loko va ri tlhelo ka mina .
Handle ka wena ingi hi nga ri kona laha sweswi .
A wu nge vuyelerisi swa khale .
Hi yona levhele ya nkucetelo wa yena yaleyo ?
Hi yimela ku rhula na ntshamiseko etikweni ra hina na misava hinkwayo .
Minkoka na mimpimo
A hi fanelanga ku va na vukatlhelo eka mhaka leyi .
Hambiswiritano , hi fanele hi sungula sweswi .
U tekile ndzindzakhombo wo sirhelela yindlu .
Ku humelela ku ta pimiwa hi ku ya hi swikombo leswi pfumeleriweke.
Hambileswi ku humelela lokukulu ku nga endliwa , matshalatshala ya matimba swinene ya ta landzeleriwa .
Sweswo a hi mhaka ya mali .
Phepha ro sayinela eka rona
Mahungu ya masungulo eka muganga
Mimpimo ya Ku cinca
Naswona hi nga fikelela leswi ntsena hi ndlela leyi .
Mahungu lawa ya nga kona ya mbango
Ndza mi losa hinkwenu .
Swo tirhisa leswi ringaneleke
A ndzi vuli ntsena nseketelo wa swa timali .
Leswi swi ta herisiwa ku ngari khale .
Mo ndzi vula mavonelo ma nga ri mangani yo angarhela hi nhlokomhaka leyi .
Hikokwalaho ndzi ta tsakela ku endla xikombelo xa ku olovisa .
Tanihilaha muviki a vulaka hakona , va hetisisa xiave xa nkoka swinene .
Naswona hakunene , a hi fanelangi ku landzula leswi .
Sweswo a hi leswi ku endla swilo erivaleni swi nga hi mayelana na swona .
Sungula hi ku endla xikombankarhi eka xiphemu xa phepha kutani u ri veka ekhumbini .
Hakunene , ku humelela loku ku nge vi kona kuri hava ku nghenelela ka vona .
Ri andlala swiyenge swinharhu swa mfumo , ku nga :
Eka masiku mambirhi laya taka ndzi tshembha leswaku nkhuvo ku tava wo humelela .
Ku ba mati eka vatirhelamfumo va le kaya i vugevenga ematikweni yo tala .
Hi ndlela yo karhi , va fanele va tumbuluxa mitirho na ntshamiseko wa mahanyelo ya vavasati na mindyangu ya vona .
Kumbe ku nga va ni swiphiqo swintsongo .
Ku hangalasiwa ka tindlela leti lavekaka na maendlelo swi ta hundzela eka malembe manharhu laya landzaka .
Xihlambanyo xa ntsakelo
Xiviko lexi xi endleriwe ku pfuneta ku endla swoleswo .
Yimani ndzi vula leswaku mhaka ya swiyimo yi pfulekile eka nkarhi lowu .
Vadyohi lavatsongo va tiyimiserile vutomi bya le handle ka vugevenga .
Ina , ku vile na ku hlwela eka tihakelo .
Xiviko lexi xi kombisa nkoka lowu kulaka wa xiyenge lexi .
Tindlela ta makambelelo .
Kutani Kapa Vupeladyambu yi na ku engeteleka eka mpimanyeto .
A ndzi ehleketi leswaku swi ta heta masiku , swi ta leha , a vula .
ehansi ka nawu
Ndza ku nkhensa nakambe eka ntirho wa wena wa xiyimo xa le henhla swinene .
Swa ha ri na swilo swo tala leswi kayivelaka .
Matimba ya Maphorisa
mbango na rihanyo
Nguva yo leha yi ta pfumelela ku cinca kwaloko ku va ku kunguhatiwa kahle
A wu ta endla yini ke ?
Hi ta vona vumbhoni bya sweswo ndzhenga lowu .
Hambiswiritano , sweswo i xiphemu xa ntirho .
Kahlekahle tiko rin'wana na rin'wana laha misaveni ri le ku hlanganeni na ntokoto wa mitlhontlho leyi fanaka .
Hi khensa swinene ngopfu ku va mi tumbuluxile sweswo .
Mipimo ya vuhlayiseki leyi fanaka ya laveka eka timhaka hatimbirhi .
Ku fana na swona miehleketo leyi ya tiko ra hina a yi nge humeleli .
Lowu i nkitsikitsi lowu hi faneleke ku langutana na wona .
Ku aka swi kahle .
Swi nyika ndlela yo thola vatirhi vo tala swinene endzhandzheni wa malwandle .
Xana rito ' hangunuxela ' ri ku byela yini hi mayelana na timbyana ?
Hina hi letela vanhu kambe n'wina mi va teka ?
Ku tinyungubyisa ka munhu na vumunhu swa khumbheka .
Hi fanele ku pfuna matiko lawa ku tipfuna .
Xiviko lexi ringanisiweke xa palamente i ku hoxa xandla ka nkoka eka lexi .
Ku tinyiketela ku tirha tiawara to leha .
A hi vanga lava nyikiweke tlhelo rin'wana ro hlawula eka rona .
Hinkwerhu ha wu tiva ntiyiso wa makete .
Tilo hi pfune loko hi ba swilo hi makatla .
Leswi swi fanele swi tlhela swi va xikombiso eka nkarhi lowu taka .
Hi le ku vulavuleni hi nxungeto wa matimba swinene .
Yuropo yi vile yona xivangelo xa vutomi bya mina bya xipolitiki .
Eka khombo ro pfumala matimba , hi fanele ku tumbuluxa mitirho yo tala .
Loko swi ri tano , Ndza swi rhandza swinene ku twa hi swona .
Leswi swi ta lava leswaku swi hlamuseriwa swi ri enawini na ku lawuriwa hi Mfumo ;
Loko hi languta eka swiyimo swo wa swa vuvekisi bya laha kaya , swi lava leswaku hi tivutisa kuri hikokwalaho ka yini ?
Masiku
Hinkwaswo leswi ndza swi kota ku swi vona eka xileriso lexi susumetiweke .
Leswi swiya hi leswi landzelaka :
Eka Swirho hinkwaswo swa Komiti Nkulu ya Rixaka .
Hi fanele naswona hi ta dumisa vumbiwa .
Nawu wu fanele ku lawuriwa hi vunyingi bya vavhoti
Vukorhokeri byo timela ndzilo
Tsala xivulwa xin'wana na xin'wana eka ntila wuntshwa .
Ndzi ehleketa hi xivutiso hinkwaxo xa ku tirhisiwa ka tindlela to hambana ta vutleketli bya tinhundzu .
Emahetelelweni , va yi sayinile .
Swi le ka vona ku xi tirhisa .
Vanhu va makumembirhi hinkwavo va lahlekeriwile hi vutomi bya vona , etikweni ra mina .
Lexi i xihoxo .
Laha hi fanele ku endla matshalatshala yo khensa .
Leswi ku nga va mhaka ya matshamelo ya tiko ra vona .
Hi lava ndzinganano wolowo .
Xiviko xi komba swivangelo leswi landzelaka swa ku kala ku thoriwa ka le henhla :
Tsala xitori .
Swi nyika manghenelo eka kharikhulamu ya mudyondzi .
Tanihi laha ndzi vuleke , xiphiqo lexi xi hi kambirhi .
Vonelo ro fana na rolero a ri fambelani na mikarhi .
Varhumiwa va mina va amukela ku pasisiwa ka xileriso .
Swiyimo swo kambela no nyika xitifikheti .
Kutani hikwalaho ka yini swi nga ?
Va fanele va xixima nawu wa matiko ya misava na timfanelo ta ximunhu .
A ndzi ta ku kombela ku cinca rhijisitara ra ku va kona hi ndlela leyi faneleke .
ku tirhisiwa ka kahle ka data
Hi lava ku xava eneji ku suka eka matiko lama .
Laha , a ndzi ta tsakela ku tshikelela mhaka ya nkoka .
Switirhisiwa swa vaaki swi ta kokeriwa mati ya ta fika lomu swi nga kona
Swo tala swi fikeleriwile .
Naswona , ndzi ri , hi tirhana na vona eka sweswo .
Lowu i ntirho wa nkoka wa tiko .
Sweswo swi nga vanga xiphiqo , kambe a hi leswi hlamarisaka hi ndlela leyi tikaka .
Kambe hi fanele ku katsiwa loko swi karhi swi famba .
c ) Swiboho swa huvo
Nhlayo ya tisoso ta :
Ndzi khensa swinene xiviko lexi nga lulamisiwa .
Kutani sweswo hi leswi hi tirhanaka na swona .
Mati na mbhasiso
A hi cinceni lexi .
Tanihiloko ku cinca ku suka eka xihlawuhlawu a swi ri xintshunxo laha vandla rin'wana na rin'wana ri vuyeriwaka ematshan'wini ya ku kokelana matimba leswi nga pfuniki nchumu , ku lwisana na vusweti , ku nga ringani , swi ta va na mbuyelo eka hinkwavo - Vantima na Valungu , lava fumeke na lava nga swela .
Leswi swi endliwile hi ntalo .
Leswi i swilaveko eka muxaka na ntiko wa mimovha leyi tirhisiwaka .
U vurile leswaku dyondzo yi hetisiwile .
Projeke ya hari ku tirheni .
Xiboho lexi i nhlokomhaka ya aphili yo yisa emahlweni .
Ndzi ehleketa ku ri hi dinga ndlela yo ya emahlweni laha .
Ndzi kholwa leswaku lexi i xiphiqo lexi faneleke ku lulamisiwa .
Leswi se swi vile na nkhumbo lowunene le hansi .
Yeleyo i yo sungula .
Ku hlawuriwa ka Khomixini yintshwa
Hi ta tshama hi ri xipano lexi hlulaka loko hi tirhisana .
Eku heteleleni munhu u fanele a komba leswi hi nga swi endlangiki kahle .
Hinkwerhu hi vona ku laveka ka milawu yo tani .
Kumbexana , hi fanele hi xi endla pfhumba ra nhlawulo .
Se hi fanele ku khoma nyarhi hi timhondzo .
Maendlelo yo sungula - ya yisa eka ku pfumeleriwa ka phurojeke hi hinkwavo lava nga na xiave .
Hi nga endla leswi hi ndlela yihi kumbe yihi leyi u yi lavaka .
Mpfumaleko wa pholisi ya nkambisiso leyi ringanisiweke ya rixaka .
Va swirhundzu na va matlhari , ndzi mi yingiserile hi vukheta swinene .
Vutomi a byi tava byi tsanile loko hinkwerhu a hi fana .
A ndzi ta tsakela ku vula mhaka ya nkoka swinene .
Hi khutaza ku tumbuluxiwa ka vona .
Kwalaho swi tikomba ku ri ni swikoweto eka tlhelo leri nga rona .
Ku na ntirho wo tala lowu ha ha faneleke ku wu endla .
Ri nyika timfanelo , ntshunxeko , matimba na nsirhelelo wa vanhu etikweni .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi seketela hi vutalo xiviko lexi .
Kambe a hi nge swi koti ku na mpfanganiso ku hetisa nawu .
Marito lama ma nga ha hundzuluxeriwa ku ya eka ririmi leri tirhisiwaka emugangeni wo karhi .
Hi ta endla hi ntiyiso .
Mitirho leyi yi gongondza eka ku vulavurisana hi mpimanyeto .
Hi ndlela yo fana u endla leswi hi ndlela yo lulama , yo tshembeka na ndzhuti .
I miehleketo yo tsakisa .
Mhaka leyi ya vumune i rihanyo ra vatirhisi .
Ntlawa wa vulawuri wu le ka xiyimo xo tshembeka na xikolo .
Kambe vukulu bya nhlayo ya mafu a byi nga vikiwanga .
Ntshuxeko wa hina a hi leswi a wu fanele ku va xiswona loko wu helerile .
Xana i yini nhlamuselo ya xona ?
Vugevenga byo kunguhatiwa bya hi khumba hinkwerhu .
Timhaka to hlayanyana ti nga va swivangelo swa ku wa loku :
Vamanana na dyondzo
Hambiswiritano , i xivutiso laha xa ku sirhelela vutomi .
Mfumo wa muganga wu fanele ku teka magoza ku vona leswaku leswi a swi humeleli .
Ndzi na swivutiso swimbirhi .
Loko a xi ri eka ntlawa wa mina , a hi ta xi endla .
Ku engetela , hi lava vusirheleri .
Eku heteleleni ka siku maendlelo ya hina ya fanele ya tiya kambe ya sasekile .
Nyika leswi landzelaka
Nhlangano wa Matiko wu hoxe xandla swinene eku tiseni ka ku cinca eAfrika Dzonga .
Swiengetelo leswi handle ko kanakana swa antswa eka swiringanyeto leswo sungula .
Naswona u swi tivisa ku yini leswaku swi le hansi ?
Lexi i xiphemu xa nkoka xa tlhelo ro kaneta ra xidemokirasi xa tiko .
I swa nkoka ku va erivaleni mayelana na swoleswo .
Xifaniso xa vumbirhi xi lulamile .
Laha swi faneleke , ku hlangana ka le handle swi nyikiwile ku va vatirhisi va kota ku oloveriwa .
Kambe a ndzi tshembi ku va khumbeka swinene .
A hi hamba hi kota ku endla leswi .
Hi karhatiwa swinene hi nhlayo ya vanhu lavantsongo lava xanisiwaka .
Va nghenisa xandla xa nkoka eku fambiseni ka timhaka ta xikimi .
Hakunene , kuya hi leswi .
Vukorhokeri bya maphorisa bya nkoka byi fanele ku pimiwa hi ;
Swi nga ha tirha tanihi xikombiso lexi nga na nghozi .
Xexo xi nyikiwile xirhangana xa le henhla eka ajenda ya hina .
Hi swi kotile ku vumba xidemokirasi xo twala no tshamiseka .
I va mani valavo ?
E-e , hi hlulekile .
Leswi swi vula leswaku va hari eku vulavuleni .
Swi komba mavonelo lamanene swinene na ntwisiso .
Mati eka mhakankulu leyi i nchumu wa nkoka wa swa xibindzu .
Sweswo swi tirhile kahle swinene ku ta fika sweswi .
Komba swiyenge swa nawu eka xivumbeko xa nhlangano eka xiyenge xa makete .
Hikokwalaho ndzi tshembha leswaku hi lava nhluvuko eka mhaka leyi .
Kambe , ku nga si fika sweswo , ndzi lulamerile swivutiso swa n'wina .
A hi tumbeti tinhloko ta hina esaveni .
A ndzi ta tshikilela timhaka tingari tingani .
Xitsalwana xa wena xi fanele kuva na nhlokomhaka .
I yini Ntwanano wa Xikweleti ?
Sweswo hi leswi hi faneleke ku swi endla hi vumaki bya nyutliliya .
Swo tala swi fikeleriwile , kambe swa ha tele leswi lavaka ku endliwa !
Hi tlhela hi ri phalamende leyi nga ni vutihlamuleri .
Hi tiva leswi swi nga xiswona eka vanhu .
Kutani , i yini ndlela yo ya emahlweni ?
Eka swivangelo leswi , hi ta vhota hi hambana na xiviko .
Xihoko na matirhiselo yo biha ya swidzidziharisi na swona swi na xiave eka nxaniso wo ya hi rimbewu .
Mimpimo ya Mahlelelo eka Phurogireme ya Mahlelelo .
Na vona va swi tiva leswaku hi tirhela vona .
A ndzi lava ku n'wi tivisa eka vatirhi va yena lavantshwa na tihofisi letintshwa .
Loko a ri karhi a khensa lava ngheneleke mphikizano , u tlhele a khensa swikolo swa vona .
Tirheferense ta ku hlaya
Nyika vonelo eka nkoka wa nhundzu .
Ku tika ka ntirho lowu a ku fanelangi ku tekeriwa ehansi .
Xana ku ta va na minongonoko / mapfhumba yo pimanisiwa eka nkarhi lowu taka ke ?
A ku na aphili eka khoto ya le henhla .
Hi ndlela yihi kumbe yihi , hi ta va hi seketela xiviko lexi .
Ndza swi khensa .
Hi fanele ku vutisa ku hikwalaho ka yini .
Nkarhi wu fikile wo angula eka ku navela koloko .
Hungu ri le rivaleni .
Ku ni xiphemu xin'wana lexi a ndzi ta tsakela ku xi tshikelela .
Sweswi ndzi ta tsakela ku jikela eka leswi ndzi khumbaka .
Khombo ra kona , a ku nga amukeriwi hakelo hi mali .
E-e , hi ntiyiso va ni vuswikoti byo hlawuleka swinene ku landzelela maendlelo ya hina lamantshwa .
Ndzi nga vula leswaku a hi nghozi kuva hi ri na tinhlayohlayo ta kahle .
Ku dzaha a ku pfumeleriwi eka ndhawu yihi na yihi laha ku hlayisiwaka nhundzu .
Xavumbirhi , ku na ku tumbuluka lokuntshwa ka ku onhiwa ka timfanelo ta ximunhu .
Languta ku tika ka vuvabyi emugangeni ;
Vamanana va simekiwile .
Ndzi vulavule na nhloko ya xikolo naswona u byeriwile leswaku xiyimo xi tshamisekile .
Loko swi nga ri tano , swi ta sungula ku tirha rini ?
Ndzi ngo vula ntsena leswaku i mhaka leyinene .
Se hi na rimba ro tshembeka ra sweswo .
Tsundzuka leswi humeleleke .
Ndza tisola , walowo i nawu .
Milawu yo tala i xiphiqo , a hi xintshunxo .
Mfumo wu ni tshembo ro endla goza rin'wana ro lwa ni vuhlayiseki , vusirheleri na ntshamiseko .
Kwalaho hi nga vula hi ku titshembha leswaku kuna ndzima .
vavekisi
Ndzi kaneta miehleketo yihi kumbe yihi leyi nge a ndzi endlanga tano .
A hi fanelangi .
Mhaka ya nkoka leyi landzelaka yi khumba nongoti wa ku dyondza ka vutomi byo leha .
Leswi swi fana na muxaka wa bindzu ra nxaviso wa vanhu .
I masungulo naswona ku nga ri makumu ya endlelo .
Ku na leswi kotekaka swimbirhi .
Ku nyika nseketelo eka Holobyenkulu eku humeleriseni ka mitirho ya yena .
Tisisteme na maendlelo
Leri i endlelo leri hi ri tekaka .
Ndzi pfumeleleni leswaku ndzi vula timhaka ta nkoka to hlayanyana .
Ndzi ta mi byela mavonele ya mina n'wini .
A swi ta tsakisa ngopfu loko leswi a swo humelela .
Milawu ya ntlangu yi le rivaleni .
Hikokwalaho ndzi ta kombela leswaku endlelo leri ri suriwa .
Ndzi ni xivutiso mayelana na leswi swa ha ku vuriwaka .
Ku ya hi xiyimo lexi , hi fanele ku tivutisa swivutiso swimbirhi .
Xana ndzi nga vutisa xivutiso xo landzelerisa ?
I nkarhi wo hi ya ku tirheni .
Swiwelo swimbirhi leswa ku humelelaka swi hi nyika xivangelo xo vilela .
Va tlherile va tsundzuxiwa leswaku va nga rhwali mali yo tala .
Swirho swi vule leswaku ka ha ri na swivilelo swo tala .
Hikokwalaho , vatirhelamfumo a va fanelangi ku tumbela hi mafambiselo ya mahungu hi ku landza swiyimo swa le hofisini , kambe va fanele ku vekela tikhasimende emahlweni .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi langutile eka maendlelo lamanene .
Hi ta va hi seketela xiviko lexi mundzuku eka nhlengeletano leyi heleleke .
Exikarhi ka swona i mhaka ya vulawuri bya nxungeto .
Hi marito yalawo , a ndzi ta tsakela ku mi khensa hinkwenu .
A ndzi tekeli ehansi mpfilungano wa xiyimo lexi .
Hinkwenu ndzi mi navelela Siku lerinene ra Vantshwa va Tiko .
Leswi a hi leswi swi nga xiswona hi ntiyiso .
Mpfumaleko lowu wa swakudya i mhaka leyi vangaka ku vilela lokukulu .
Nkarhi wo engetele a wu nga lawuriwi na ku fambisiwa kahle hi mikarhi hinkwayo .
Vanhu va lava vulawuri byo tala ehenhla ka vutomi bya vona .
Va ta katsa :
Hikwalaho , ku hava xiyimo xa nawu ku va ku endliwa sweswo .
Xo sungula ndzi ta tirhana ni mongo wa mhaka .
ku endlela ku tlakusa
Hi ku hetelela , ndzi ta vula mhaka ya ku endla swilo erivaleni .
Bodo ya Nhluvukiso ya Vumaki yi fanele ku hlamula eka mitlhontlho leyi .
Hi fanele ku tshemba leswaku va ta susiwa .
Nhlengeletano yo sungula ya ntirho wa xipanu lexi xo hlanganela yi ta humelela hi Sonto .
Kambe ku hava xilaveko xa ku heta nkarhi hi ku tumbuluxa hi vuntshwa xilo lexi xi nga kona .
Nsinya wa ku xava majesi lama endliweke laha kaya wu fanele ku xiximiwa .
A ku na munhu loyi a nga vaka na ntsakelo wa xipolitiki hi ku endla xexo .
Ndzi lava ku amukela leswi vatirhikulorhi va swi vuleke madyambu lawa .
Loko va hluleka ku hetisa xivono xa vona va fanele ku teka nkarhi lowu va nga wu tekaka .
Nkhuluko wa mati
Lowu i nkarhi wa ku tirha xiphemu xa wena .
Swi fanele ku voniwa tanihi leswi swi nga xiswona .
Hi ku vona ka mina , leswi swi tisa swivutiso swo tala .
Naswona xa vunharhu , hi fanele ku endla yini eka nkarhi lowo leha ?
Ntokoto lowu wa tikomiti ta tiwadi laha tikweni hinkwaro a wu fani .
A kuri ntsako ku vulavula na n'wina !
Xana theme leri ri vula yini ?
Xana makumu ya nsivo ya vonaka xana ?
Nongonoko wa nseketelo eka Vandla ra Varhangeri va Ndzavuko wu ta simekiwa .
Ngopfu-ngopfu rimba rero ra pholisi ri fanele ku :
Hambiswiritano , xiphiqo xi fanele ku ololoxiwa namuntlha .
Xo sungula , hi fanele ku endla matshalatshala ya ntiyiso .
Masungulo ya boxa leswaku swikongomelo swa Vumbiwa i ku :
Handle ka leswi nga humelela , xiyimo xi hambanile swinene .
U na mfikelelo eka tsalwa leri .
Kambe hambiswiritano swi fanele ku va na xitshunxo .
Hinkwaswo leswi nga humelela swi fanele ku twisisiwa hi ndlela yo hlayisa nhluvukiso .
Ku cheleta swi tirhisa mati yo tala .
Xana hi yihi mitirho ya Vuyimeri byo Hambanahambana ?
Swikweleti swo tlula mpimo i xivangelo xa ku gonya ka minxavo .
Ku hava loyi a lavaka swoleswo swi humelela .
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku tirhana na mhaka yo rhurha .
Swi mayelana na timhaka to karhi ta mune .
Lowu a hi ntwanano wa ku engetela swipimelo leswintshwa .
Mukhomixinara , ndza tshemba leswaku u nga rhumela xikoweto .
Vurhangeri swi vula ku va xikombiso xa kahle no va ni vutihlamuleri .
Sweswi hi langutisana ni leswi kanakanisaka swi nga leswi landzelaka .
Hi na ntalo kumbe switirhisiwa .
I nkarhi wa moya wuntshwa wa ntshunxeko .
Hikokwalaho , a ndzi ta ku kombela ku lulamisa leswi .
Leswi ndzi nga swi vulaka hileswaku u tiyisile .
Xo hetelela , a ndzi ta lava ku vula
I xikongomelo xa hina lexo .
Sweswo i ku hambana exikarhi ka hina na vona .
Ku hambana na leswi vuriweke , a swi ri na nxopanxopo wo tala swinene .
U tatana .
Lexi a hi xihlamariso ; a xi fanele ku languteriwa .
Ku pakanisa ka hina eka mphakelo ku ndlandlamukile na ku antswa .
Tiphurojeke ta nkoka ti katsa :
Hi ku endla tano , hinkwerhu hi lemuka vundzeni bya xiyimo xa misava xa sweswi .
Kutani vatatana ke ?
Nakambe , sweswo swi katsiwile eka xiviko lexi .
Hi kwihi laha , tanihi xikombiso , ku nga na xinawana xa mphamelo lowu nga riki na matimu ?
Hi tiyimiserile ku :
Mhakankulu yo hluvukisa xifundza yi na matimba naswona yi ta endla leswaku ku va na ntshamiseko wa ku kula ka ikhonomi .
I Khombo .
Palamende na yona yi kombisa ku tiyimisela ku humelela swinene laha mbango wu khumbekaka .
Hi ku engetela , endlelo ro olovisa maendlelo ri fanele ku ya emahlweni .
Kahlekahle , xiphiqo xa kona a hi xo ka xi nga ri xa nkoka .
Vumbiwa byi hlayisa endlelo leri ri simekiweke ehenhla ka timfanelo naswona byi na xivono xa xidemokirasi lexi humelelaka , lexi nga yiki hi nghohe na rimbewu , lexi nga xa vanhu hinkwavo va byona .
Kambe i incini hi faneleke ku xi endla ke ?
Ndza khensa swinene mhaka yaleyo ya vuxokoxoko .
Vo tala va machudeni ya swikolo swa le henhla va le ka xiyenge xa mfumo na lexi nga riki xa mfumo .
Sweswo i swa komiti ku teka xiboho .
Lexo sungula i vutumbuluxi .
Ku na swo tala lexi u nga lahlekeriwaka hi swona loko wo tsandzeka .
Kambe yona minongoloko leyi ya vulawuri yi hundzukile yo sihalala .
Xiboho xi lerisa matiko ya vuxirho ku simeka Nongonoko wa Endlelo .
Xikongomelo xo sungula xi fambelana ni xilaveko xo vulavula .
Vangwa ra xibalo i ntiyiso lowu fanaka ematikweni hinkwawo , ku katsa matiko yo tala laya ha hluvukaka .
Hi fanele hikwalaho hi endla matshalatshala mantshwa lembe leri .
Lexi xi nga na nkoka swinene , lexi xi tirha eka matlhelo hamambirhi .
Leswi swa ha ri ehenhla .
Hikokwalaho ka yini va fanele ?
Hi ku angarhela ndzi twanana na muviki eka timhaka leti hinkwato .
Tiko ra wena ra tinyungubyisa hi wena .
Ndzavisiso wu ta lwisana na ntshovelo .
Hungu ra mina hileswaku u nga yima ku tirhisa swidzidziharisi .
Xana ku na endlelo ra ku tata swivandla eka komiti ya wadi ?
Ndzi ehleketa ku ri i ndlela leyi twalaka ya ku ya emahlweni .
Ndlela ya ku lulamisa nhlengeletano ya vurimi .
Ku vulavula hi ku tikisa , ku cinca loku a ku fanele ku tisiwile hi nkarhi .
Komba leswaku ntlimbo a hi mhaka yo ka yi nga ri kahle .
Masungulo
Swi vulavula hi ku tumbuluxa vukorhokeri laha a byi nga ri kona .
ha khensa swinene naswona tiphineni hi siku leri .
Leswi a swi twali .
Ndhawu yi le ku tirhisiweni tanihi laha swi boxiweke laha henhla .
Tlilabu yi ta fikelela swilaveko swa vuxirho hi lembe .
Kunene i xihoxo .
A ku na swifambo swo chipa
Hi fanele ku tekela enhlokweni sweswo .
Hi lexi lexi a ndzi lava ku xi vula eka mahetelelo .
Hi ringeta ku lulamisa xiyimo .
Vafambisi va lembe :
Leswi i mbuyelo wa nkayivelo wa vukala-xihundla .
Xana wa swi tiva leswaku u tshike no ndzi xeweta .
Yi hetelele hi mimfungho ya ntikelo wa ku vuyerisa loku hi ku vonaka namuntlha .
I mayelana no pakanisa eka timhaka .
Xana swoleswo hi leswi u lavaka swona xana ?
Swikambelo swi ta fambelana na tiphurojeke .
Xiyimo xi le rivaleni swinene naswona a ndzi tiyisa swinene eka swona .
Leswi faneleke ku tekeriwa enhlokweni
Leswi swi pfumelela leswaku ku va na vuswikoti , ku pfuneka na ku fambisa rifuwo hi ku olova .
Hi fanele ku sindzisa maendlelo walawo hi endla hi ndlela yi fana nkarhi hinkwawo .
Leswi swi kombisiwa hi tinhlayo laha hansi .
Sweswo hi leswi hi nga ta tsakela ku swi tiva .
Xana u nga xi tshemba ?
Swi nga pfuna eka ku hunguta ku pfumaleka ka mitirho na swiyimo swa vugevenga .
Sweswi ndzi fikelerile xiyimo xa mina xa vunharhu .
Ku tiboha loku ku taya ekule ku antswisa nkayivelo wa nkoka wa switirhisiwa .
Xana hi ta vula ina kumbe e-e eka leswi ke ?
Kambe i xiviko xa ntirho lowu yaka emahlweni .
Ntirhisano a wu enelanga .
Xivutiso xa goza rihi kumbe rihi ra nyimpi a xi si vuriwa .
Lexi a xo va ntsena xileriso xa mafundza mayelana vukorhokeri bya rihanyo .
Vuphorisa bya ndhawu byi simekiwile ehenhla ka milawu leyi landzelaka :
Nakambe va fanele va sukela ku famba hi rivilo , ku chayela ehansi ka nhlohlotelo wa xihoko .
Swi khomisa tingana leswaku a hi tirhi hi ndlela leyi vuyerisaka .
Hi langutisela mihluvukiso eka vumundzuku .
Mavonelo ya muviki i ya mfularhelo wa nkhaqato wa leswi .
Hi fanele ku lulamisela ajenda yo anamanyana sweswi .
Leswi landzelaka i xiboho lexi ndzi xi rhumeleke :
Kambe eka hinkwato tindhawu leti hi lava ku endla swilo swi va erivaleni swinene .
I swa nkoka hi ku ya hi ku nghenelela ka nkarhi .
LESWI SWA HAMBANA NA KU LANGUTA MUNHU
Kambe ku fikelela ntwanano lowu i ko ringanana .
lulamisa vuxokoxoko
Xifaniso lexi nga laha hansi i xa mfungho wa bodhlela ra vhinyo .
Xiyenge xa Pholisi
Ndzi hava na ndlela yitsongo yo tisirhelela .
Hikokwalaho , hi le ka tlhelo ra ntsakelo ra mikanerisano leyi yisiwaka emahlweni .
Havumbirhi timhaka leti ti a vuxaka bya le kusuhi .
Dyondzo yi kume leswaku :
Kutani swi tano , nxaxamelo wu ve wu kona .
Ndzi tlhela ndzi ehleketa leswaku a swi na nkoka .
Vutihlamuleri byi le ka hina .
Tiva tindhawu leti funghiweke .
Ku ya emahlweni ku ve kona , kambe a swi ringanelanga .
Switandzhaku swi kona .
Ndzi tshemba swinene leswaku vuxaka bya hina byi ta tiyisiwa ngopfu ku endza loku .
Ndza tshemba hi fanele ku va hi ri karhi hi nyika hungu lerinene .
Hikokwalaho xi fanele ku nghenisiwa eka vhoti yo hambanisa .
Swivutiso a swi ri erivaleni no kongoma ?
A swi ringananga ku va ntsena hi vulavula exikarhi ka hina vini .
ehansi ka malembe mambirhi
Ha tsaka ku va hi vile xiphemu xa ku humelela ka ku hundzuka ka ndhawu leyi .
Mahungu lama nyikiweke laha ma katsa :
NTSALELANO
Ndzi lava ku veka leswi eka vundzeni bya muxaka wun'wana .
Hi endlile swo tala eka mhaka leyi .
Vutleketli lebyinene na sisiteme ya mavulavulelo .
Ndzi lemuka leswi wa ha ku swi vulaka sweswi .
Ku phakela ku fanele ku hlanganisiwa na vulaveki hi ndlela yo avela .
Ntsengo wa xibalo lexi u xi hakelaka yi va tano hi :
Hi endle matshalatshala yo tala ku twanana .
Cinca kumbe ku engetela matheme eka nawu lowu nga kona .
Swi fanele ku langutana na ku kanela loku .
Mayelana na ntshamiseko wa mafambiselo .
Ndzi lava ku twisisa kahle leswi .
A swi lulamile ku va hi endlile leswi .
I mani a humesiwaka eka sisiteme ?
Xivutiso xin'wana .
Swo kanela hi swona
Xin'wana xi fanele ku cinca .
Ku nga ri ku cinca swa khale .
Kutani , eka timhaka tipolotiki , hinkwerhu ha ringana .
Mbuyelo a wu ri kahle .
Ndzi ta va erivaleni swinene eka wena .
Ndza tisola leswaku a swi amukelangi nseketelo swinene .
Swa karhata swinene .
Hi ku kanetana na swona , xi nga ha va xi tilulamiserile ku antswa .
Xiya , xosungula ndzi ehleketa leswaku ndzi na xiringanyeto lexi twalaka .
Xana hi kwihi laha xikombelo xa xileriso xa nsirhelelo xi nga endliwaka kona ?
Hi swona swi endlaka leswaku hi kumeka hi ri karhi hi papalata eka mhaka leyi ya nkoka .
Swi ehlekete ntsena !
Hikwalaho hi ri vakondleteri .
Xana hi vulavula hi muxaka wihi wa timfanelo ?
Ku ta fika sweswi a hi vangi na nhlamulo ku suka eka wena .
Tirhisa maendlelo yo fikelela eka xiboho ku endla xiboho xa mafambisele .
A swi ringananga ku hundzisela emahlweni ku basisiwa eka nandzu .
Ku pulana ku ta endliwa hi varhangeri ku lulamisa timhaka .
Hi na nkarhi wo teka goza leri landzelaka .
Ndza tisola leswaku leswi swi humelerile .
Ha tshemba xa endla .
Nseketelo wa timali wu ta averiwa ku ya hi tiphurojeke leti nga kumisisiwa .
Hlamusela ntirho lowu endliweke eka xitirho hi nsindziso .
Xa tikomba ku va xi tirhile hi ndlela leyi vuyerisaka na ku va kahle swinene .
Ndzi ta tsakela leswaku u basisa mavonelo ya wena eka leswi .
Hi fanele ku endla xin'wana na xin'wana ku swi herisela makumu .
Nyika swiyimo SWINHARHU .
Hi nxiximo ku ni ku nghenelela .
Lulamisa no endla swakudya .
I incini hi xi endleke ke ?
Ku na swiphiqo na timhaka to tala ku njhekanjhekisana hi tona .
Mpimo wa Makambelelo wa lembe hinkwaro .
Eka matirhisele ya Nawu lowu , milawu leyi landzelaka yo lawula yi fanele ku tekeriwa enhlokweni :
Phuresidente u amukerile leswaku mfumo lowu a wu nga swi ehleketanga kahle eku sunguleni .
Mfuwo wun'wana na wun'wana wu na swiendlo swa wona swa miri naswona vaahluri va fanele ku ehleketa kahle hi matirhiselo ya miri ya vona ku endlela leswaku mahungu lawa ya humaka ya komba leswaku : ' ndzi tiyimiserile ku ku yingisela na ku ku twisisa .
Mihlangano hinkwayo leyi nga na ntsakelo na leyi yi khumbekaka ya amukeriwa ku nghenela .
Ku tirhisiwa ka mahungu ya swa thekinoloji eka ku hluvukisa matirhelo ya tikhoto ;
Hi endla swibumabumelo eka xin'wana na xin'wana xa swivandla leswi .
Mhaka xin'wana hi lava ntwanano wa vanhu .
Minkateko leyinene eka nkarhi lowu taka .
Kutani hi nga ya emahlweni .
Hikokwalaho ku na timhaka ta nkoka swonghasi ku tirhana na tona .
I ku navela ka hina koloko .
A hi fanelangi ku wela eka xirimbana xo ehleketa leswaku ku ni ndlela yo olova .
Ndza ha languta nhwana loyi ku vona leswi a nga kotaka ku swi endla .
Timhaka ta le handle ka phurojeke ti nga cinca hi nkarhi wihi kumbe wihi ku swi va swa nkoka leswaku makambelelo ya nxungeto ya endliwa eka ndzhendzeleko wa phurojeke hinkwayo .
Ku kula ka ku humelela loku a ku fanelangi ku tekeriwa ehansi .
Hi tshemba kuri leswi landzelaka swi na kona eka ndhawu ya malawulele ya mabindzu :
Yi lava ku siva vangwa exikarhi ka Ikhonomi yo Sungula na ya Vumbirhi .
Bumabumela leswaku hikwalaho ka yini u bohile ku hlawula xitshunxo lexi .
Lexi a xi ri xiphiqo xikulu malembenyana lama nga hundza .
mi nga vi eka nkwetlembetano
Nxopaxopo wa miehleketo
A ndzi tivi loko va yimeriwile madyambu lama .
Xivutiso xikulu , hambiswiritano , hi lexi xa xiyimo .
Votala va n'wina mi tava varhangeri va mundzuku eka swiyenge hinkwaswo .
Swa twisiseka kahle .
Xana ku humelele yini eka nkarhini wolowo ?
Hi se hi swi twile mayelana ni swikombiso swa tipolotiki .
A ku na swiengeteriwa leswi nga endliwa eka leswi landzelaka :
Naswona xexo i xin'wana lexi ndza ha riki ku xi laveni .
A ku na ku kanakana leswaku leswi swi nga fikelela matimba ya swirho swa ntlawa wo karhi .
Swikongomelo na maendlelo
A ku na nkayivelo wa swiphiqo leswi faneleke ku ahluriwa .
Ntwanano eka Ntirhisano wa Maphorisa .
Mpfumelelano wa matiko wo tirhisa mali yo fana a wu endli leswaku swi tirheka .
Goza ra sayense , hilaha hi tivaka hakona , ri nga ha nanayila swinene .
Mimpfuneto ya swa mahanyelo yo tala yi yimisiwile .
Hi ndlela leyi nga erivaleni , lexi a hi xilo xintshwa .
HANSI  .  .  .  .  .  .  .  .  .  . .HENHLA SWINENE
Hikuva palamente nghenelerile , yi ta nyika mavonelo ya yona hi matlhelo hinkwawo .
Ndzi seketela leswi hi ku hetiseka .
A nga endlanga
Hi byele hilaha u lavaka ku ya emahlweni hakona .
Swiviko leswi swi antswisiwile , kambe ku nga ri hi ndlela yo antswa swinene .
Loko swoleswo swi humelela , a hi palamente yaleyo .
Hi fanele ku va ni vurhena bya ku swi vutisa .
Rimbewu na ndzingano eka mayelana na tiphurojeke ta nhluvukiso
A swi olovi nkarhi hinkwawo ku tshama eka leswi .
Tanihi leswi hinkwerhu hi swi tivaka , lowu i nchumu lowukulu wo vuyelerisa emisaveni hinkwayo .
Ina , hilaha ku nga lulamisiwa hakona
A swi ta teka ntsena lava nga khombyeni swinene ro humeleriwa hi swo biha , ku va va tsandzeka .
Ku ololoxa xiphiqo - lexi i xiteji lexi nga na ntlhontlho eka endlelo ra vulamuri hikuva eka xiteji lexi ku twananiwa hi xintshuxo .
Endlelo ra wena hi rona ra kahle .
Nseketelo wa Khomixini ya Vukorhokeri bya Vaaki :
A hi nga ta swi amukela sweswo ehansi ka swiyimo swihi kumbe swihi .
Hikokwalaho , hi le ku vulavuleni hi timfanelo ta vaaki ta masungulo .
Nseketelo lowutsongo wa ku humelela
I mhaka yo antswisa vuswikoti byo tirha .
Swi hlanganisiwile .
Bumabumela xintshuxo xo tiya eka xiphiqo lexi nyikiweke ;
Votala va vona va hanya eku chaveni .
Madzanadzana va khomiwile .
Hlamusela na ku kombisa ndlela yo tumbuluxa fomo ya tafula ra databesi .
Leswi i swivutiso .
A hi va byeleni ntiyiso , leswaku ku hava ku vuyeriwa loku nga taka ehandle ko twa ku vava .
Se ndzi langutela nkanelo wa n'wina wa xiviko .
Madzolonga ya timhaka ta masangu ya yirisiwile .
Sweswo se swi le rivaleni sweswi naswona ro hetelela .
Veka maendlelo ya vulawuri na ku xiyaxiya .
Xo hetelela , ndzi ta khumba xiphemu xa bajete .
Nkanerisano wa ha ya emahlweni .
Ntlawa wa mina wu nge swi amukeli .
Sisiteme leyintshwa a yi nge yi emahlweni .
Xana swi tata swi huma kwihi ?
Leyi i mhaka ya nkoka , loko hi ri karhi hi ringeta ku aka nhlengeleto wa swikili lowu lavekaka .
Mitirho yo yi hetisa :
Swikombelo swi fanele swi rhumeriwa eka :
Swilo leswi hinkwaswo se swi hlamuseriwile .
Hi ku tikomba hakunene , lexi hi xi lavaka i endlelo ro hambana .
Handle ka leswi nga humelela , switirhisiwa swi kona .
Swiyimo tanihi xiletelo .
A ndzi nga ta ku rhumela nchumu lowu ndzi wu tivaka leswaku wu tsanile .
Ku fikela namuntlha , a nga yisanga vito ra munhu wo tano .
Nakambe ndza khensa vukona bya n'wina madyambu lawa .
Ku tsakela ka le xikarhi i ku hungutiwa ka nhlayo ya vanhu lava tshembheleke eka mali ya mudende .
Ajenda , switiviso na timinete leti nga kona
Goza ro hloma ri vekiwile hi Mfumo .
Kombisa timfanelo ta masungulo na vutihlamuleri etlilasini .
A xi ri xintsongo swinene .
Boxa vito ra xiphemu xa ntlhambi wa tihomu ta masi leti nga leburiwa A.
Ndzi tshemba leswaku swo fana na swona a swi nga humeleli .
Muhlovo wa baji ro hetelela ku fanele ku va wo basa .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku ndzi ri eku endleni ka xiringanyeto xa mina .
Kuva wena u hi pfuna kuri hi ku pfuna .
I ntirho wa hina ku komba mintlhontlho na ku teka swivandla .
Nhlamulo i e-e , a ku na vumbhoni .
Ku hava nchumu lexi nga riki xa demokiratiki kumbe xo ka xi nga yi hi vumbiwa eka leswi .
Xexo xi yisa emahlweni ku va xin'wana xa swikongomelo swa hina swa nkoka .
Hi vula leswaku vatirhi va boheka ku olova .
Sweswo i xilo lexi xi faneleke ku lulamisiwa .
Leswi hi swi lavaka i hiseko wa tipolitiki na vutiyimiseri .
U nga hlawula : Loko u lava ku kambela phurogireme ya wena ku ya emahlweni , endla leswi landzelaka :
Ku wundla N'wana
PAPILA RO YA EKA PHEPHAHUNGU
Sweswo swi vuriwile , rimba ra vulawuri ri le ka xiyenge xa nkambisiso .
Mo swi ehleketa : ku yimisiwa ka xiringanyeto
Hambiswiritano , a hi endli nchumu .
I mhaka yo yi fumiwa .
Leyi hi yona ndlela leyi hi nga endlaka swilo hi yona .
Xiviko lexi i muxanisiwa eka nkanakano mayelana na nhlamuselo wo fana na walowo .
Leyi i mhaka leyi lavaka nxopanxopo wo enta .
Tisisiteme ta nsirhelelo wa vaaki ti le kusuhi na ku wa hi matsolo .
Hi tshemba leswaku hi le ku endleni leswi hi nga swi kotaka .
Ku tlakusa ku hlayisa na ku tirhisiwa hi ndlela yo hlayisa switirhisiwa swa ntumbuluko .
Xin'wana , hi fanele ku antswisa mfikelelo wa vaaki eka vululami .
Hakunene a swi ta tika kumbexana ku kokela etlhelo .
dyondzo na mutirhisi
Ndza swi tiva leswaku wena u murhangeri loyi a nga ta rhangela hi ndlela ya kahle .
A ndzi ta tsakela ku sungula hi mitirho .
Xana hikokwalaho ka yini phurojeke yi ri ya nkoka ?
Sweswi hi ta teka tivhoti .
Minhlangano hinkwayo leyi swi tsakelaka yi fanele ku yimeriwa eka rijisitara .
Swo fana na swona swa tirha eka vukamberi bya mifumo .
Tsala n'wangulano lowu veke kona exikarhi ka wena na mudyondzisi wa wena .
Komiti ya ntsariso yi fanele ku hlayisi rhekhodi ya matirhelo ya yona .
' Tikomiti ta Tiwadi ti na mfanelo ya ku vutisa swivutiso na ku endla swibumabumelo eka huvo hi ndlela yo antswa ya ku endla mali , ku hunguta ku durheriwa , ku sivela vukungundwani , na ku sirhelela tinhundzu ta masipala . '
Hlamusela swiyimo leswi .
Ku tirhisiwile swikombiso ni minkanetano yo tala ku seketela vuxopaxoperi .
Leswo a ndzi swi twisisi .
Swa ndzi tikela ku nyika nhlamulo .
Kutani ku na timhaka tinharhu leti hi fanelaka ku ti twisisa .
Kambe leswo swi enerile xana ?
Vahofisi ya phuresidente , swi kahle ku mi vona mi ri laha .
Xikongomelo xa mina i ku lwisa ku nga thoriwi .
Ndzi nge mi tshembisi leswaku maendlelo lamantshwa ya ta va na ku humelela .
Swi le rivaleni leswaku ka ha ri na swo tala ku antswisiwa .
Hi fanele ku hanya na leswi , tanihi leswi ku nga ku tsakela ka vavhoti .
Palamente a yi karhi yi kombela ku katsiwa ka vona eka nkarhi wo leha swinene .
Swo tala swa swona a hi swona .
Ndzi nga engeta nhlamulo leyi fanaka .
Ku lulamisela vumundzuku bya kahle swi sungula hi switsongo leswi hi swi endlaka sweswi .
Kutani hi fanele ku tshama hi debyisa mavoko .
Milawu ya Nkombo yi vumba masungulo ya ku ringeta kuntshwa .
Makete a wu nga cinci xiyimo lexi hi woxe .
Nongonoko wa nhlayo ya swilo
Hi leyi ya kahle .
Hlamula swivutiso SWIMBIRHI eka swivutiso swa nhungu .
Vona va avelana vuxokoxoko .
Loko ndzi nga si ku vutisa ndzi vutisile tolo kutani wena u vutisa namuntlha .
Kombisa tielemente leti nga endlaka leswaku ntlawa wu pfumala ku hiteka .
Leswi swi fanele swi fambelanisiwa na ku tlakuka ka mali ya nseketelo .
Ndzi ehleketa leswaku u vulavule hi ku yimela votala .
Kambe ku tlhela ku va na leswi nga katsiwangiki .
Leswi swi ndzi fikisa eka mhaka yo pima .
Swipimelo swi fanele ku va leswi fanaka hi ntumbuluko eka hinkwavo .
Ku hlayisa swipimelo leswi swa ha pimanyisekaka , swi fanele ku vekiwa eka mpimo wo fana .
Wu hangalasiwile .
Hi swona swi endlaka leswaku hi kanetana ni xiboho lexintshwa .
Hi ku angarhela , swi na nkoka ku hlayisa hungu leri khomaneke .
Hi tise ntshamiseko eka rihanyo .
To tala timhaka ti ta tiveka eka wena .
Xikombelo xa wena ndzi xi tsarile a hansi .
Ha n'wi khensa swinene .
Swifaniso swa mimepe na / kumbe vuxokoxoko bya ndhawu swi nga fikeleriwa hi mani na mani loko ku endliwa xikombelo .
Leswo a swi amukeleki na swintsanana .
Ntshikelelo wu vekiwa eka leswi swi faneleke ku rhanga swi endliwa swa misava hinkwayo eka vurimi .
I swa nkoka leswaku swoleswo swi vuriwa .
Ndza tshemba leswaku xiboho lexi xa tivulavulela hi xoxe .
Namuntlha hi tirhana na mhaka leyi nakambe .
A ndzi kanakani hi nga tshembhela eka nseketelo wa n'wina .
Kutani hi ta endla yini ?
Leti i tinhlamulo leti a ndzi lava ku ti nyika .
A ku na ku hambana na Ndhawu ya Rhekhodo ya Milandzu .
I swa nkoka swinene ku hluvukisa ntirhisano ku ya emahlweni .
Hi na mitlhontlho yo tala mayelana na leswi .
Hikokwalaho , xiboho xa hina xi kombela ku herisiwa ka xiyimo lexi .
Hi tsakile leswaku swilaveko swa nawu swi fikeleriwile .
Ku hlota munhu loyi a faneleke a ya ri maendlele yo leha na ku dziva .
Sweswo eka swona hi swoxe i goza ro nyawula ku ya emahlweni .
Ndzi tlhela ndzi tsakela ku nkhensa vatirhikulorhi .
Projeke yi languta ngopfu eka ku letela vamanana na vanhu lavantsongo .
Xivangelo xa leswi i ku tirhisiwa hi mpimo wa le hansi ka miavelo ya tihakelo .
Xiboho lexi xi kongomisiwa eka ku engetela nhlayo ya vahlayisi va ku rhula va xisati .
Layisense yi ta va leyi tirhaka ntsena loko bindzu ra wena ra ha tirha .
Kambe ka ha sele xivutiso .
Xana hi lava yini eka endlelo ra vulamuri ?
Vukorhokeri bya Vuhlayiseki na Vusirheleri
Xana mi tiva leswi swi nga lulama mayelana na timfanelo ta ximunhu ?
Handle ka loko ku ri na nawu lowu vekiweke lowu vulaka leswaku hi nga endli hi ndlela yo tano .
Hi vona mhaka yi ri ya nkoka swinene .
Nseketelo wo nghenisiwa ka dyondzo yo angarhela eswikolweni .
Kambe xiyimo xa nyumisa .
ENDLELO RO HLAWULA
Eka sweswo , hi tsakile ku tlurisa mpimo !
Hi marito yo angarhela , xileriso lexi xa mafundza a xi kombisi ku tiyimisela ku humelela swinene hi ndlela leyi eneleke .
Ndzi ngo n'wi khongotela ntsena ku swi endla .
Palamente entiyisweni , yi se yi tihlanganisile na vona hi mayelana na mhaka leyi .
Ha khensa swinene , swinene , eka leswi mi swi fikeleleke .
Ha swi tiva swinene leswaku vachayeri vo tala va mimovha ya le mapurasini a va na tilayisense .
Hi pfumelelana na vulavisisi .
A ndzi ta twanana na leswi u swi vulaka .
Ndzi ta pima miehleketo ya mina eka xiviko tanihi hilaha swi nga amukeriwa hi kona .
Xana swo tala swi fanele ku endliwa eka rhavi leri .
A xi seketeriwi hi maendlelo exikarhi ka vanhu .
Vuhlanganisi
Xiphiqo xin'wana , handle ko kanakana , i xa ku vuya ka vahlapfa .
A ndzi nga vi ni ntirho na vuxisi bya muxaka walowo .
I incini xi nga ku humeleleni namuntlha ke ?
Hi na tivhoti to tala ku ti hundzisa .
Leswi i ku pfumala vutihlamuleri .
Handle ka ku humelela loku hinkwako ku tava xihoxo kuva hi tshama hi mavoko .
Kuva ni leswi emiehleketweni xivutiso lexi landzelaka xa ndzavisiso xi vumbiwile .
Hi tshemba leswaku milawu leyi nga kona sweswi hi leyi twalaka .
Ndzi ku khutaza ku va u nga nyiki ndlela eka mitshikelelo leyi !
Lexi i xilo xin'wana hi xi seketelaka .
Mavonele lawa ya nawu ma kaneriwile eka khabinete ya xifundzankulu .
Ndzi kombela leswaku sweswo swi langutisiwa .
I swa nkoka ku tekela enhlokweni nkoka wa ririmi ra le kaya ra mudyondzi .
Swa tika hi mpimo wo karhi eka xiyimo xa mavabyi .
Ina ndzi na wona matsalwa hinkwawo .
Hikokwalaho Mfumo wa Muganga i khiya .
Leswi i swikoxo leswi endliwaka hi komiti .
Kamba loko sisiteme yi nghenisiwile hi ku landza maendlelo lava lavekaka .
hakunene , se hi nga nyika mimovha yo ka yi nga humesi gasi yo onha mbango .
Hakunene i xifundzho .
Xikongomelo i ku nyika swisiwana basikiti ya mitirho eka mindyangu ya swisiwana swo hetelela .
Ku nga , ku tlula tilevhele ta le henhla ta ku kula leti lavekaka ku hunguta vusweti .
Ha ha ku pasisa xinawana xa swakudya leswi swa ha ku tumbuluxiwaka .
Ndzi pfumelele ku nyika miehleketo ku yisa emahlweni .
Lexi a xi lavi ku va buku yo tika .
U nga joyina ntlawa wo cina nkarhi wihi na wihi ?
Hi namarheta swo tala swa nkoka eka ntirhisano na xiyenge lexi nga riki xa mfumo .
Malakatsa ya laha u tshamaka kona a ya tekiwi hi mikarhi leyi faneleke .
Hinkwerhu hi fanele ku tirhisana .
A swi ri swona ku kaneta kungu leri .
Xikongomelo xexo xo hlanganisa xi nga kumekaka eka Phurogireme yo Aka hi Vuntshwa na Nhluvukiso .
Ndza khensa swinene ku va mi pfunile .
Ntshikelelo eka mbango
Xikombiso , nxavo wa tikontiraka wu tlakukile eka malembe mantsongo lama hundzeke .
Ku vile na ku yimisiwa naswona a ndzi nge langutisi leswi hu vuenti .
Tata
Vaofisiri va maphorisa va va hlongorisile hi milenge .
Ku sirhelela
Lexi i xiyimo xa nkoka lexi hi xi fikeleleke .
Ku ni swo tala leswi hundzaka rihanyo ra swa mbeleko ntsena eka mhaka leyi .
Sweswo hakunene hi leswi a hi fanele ku swi kanela .
Hi fanele ku tinyiketa ku vuyela eka mhaka leyi na yona .
Lawo i masungulo ya mina .
Yimani ndzi sungula hi xivutiso xa vumbirhi .
Kambe a va endlanga nchumu swa muxaka wolowo .
Swivutiso leswi talaka ku vutisiwa :
Swiviko swi kona ku va swi kumeka na ku hlayiwa .
Leswi swi ta tekiwa tanihi muxaka wo nghenisa xandla eka phurojeke .
A ndzi ta rhandza nhlamulo yo tiya ya xivutiso lexi landzelaka .
Swikolo na Dyondzo
Leswi swi ta hi yisa eka :
Xana va tiva kuri swihlawulekisi swa mahlelelo hi swihi ke ?
Hi ku sula kumbe ku cincisa xiyengetsongo .
Xana i mani a nga na vutihlamuleri bya pholisi yihi ?
Switirhisiwa a hi ntsena switirhisiwa swo khomeka .
Laha hilaha hi fanelaka ku fika kona .
Mo ndzi vula swimbirhi ntsena leswi mi vulavuleke mayelana na swona .
U na mfanelo yo vutisa mbhoni yihi kumbe yihi leyi yi vitaniwaka hi muthori .
Makete wa gasi na gezi wu ntshuxekile ku yisa emahlweni .
Xana wa nghenela migingiriko yo hunguta ntshikelelo ke ?
Ku languta hi vuntshwa ku languteriwe ku lulamisa timhaka leti landzelaka ta nkoka .
Nxaviselano
Ndzi lava ku tlakusa swiboho swimbirhi swa nkoka .
Lexi a ku ri xo rhangisiwa .
Xi ta va eka nkarhi lowu taka nsinya wo letela eka hina .
Vanhu lava i nxungeto eka vuhlayiseki bya misava .
Ku na swikombiso swo tala swa leswi eka vutomi bya masiku hinkwawo .
Xana ndzi nga tlakusa swilo swimbirhi eka xiviko .
Ndzima yo twala yi endliwile eka ndhawu ya Vulavisisi na Nhluvukiso .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swi nga ha pfumeleriwa eka nawu .
Swa laveka swonghasi eka hina ku ololoxa xiphiqo lexi .
A ndzi kholwi leswaku xintshunxo lexi xa koteka .
Kambe ka ha ri na ndlela yo leha yo yi famba .
Hikokwalaho ndzi tiyimisele ku yimisa ntshamo ku ringana ntlhanu wa timinete .
Lexi a xi enelangi .
Xavunharhu , xi fanele kuya hi tindlela leti nga ta tiko .
Eka mina sweswo swi enerile ku tlula mpimo .
Havumbirhi va na swiphiqo swo fana .
Hi xihatla hilaha swi nga kotekaka .
Xiyimo xin'wana na xin'wana xi kona eka xiharhi xo hambana .
Ku na maendlelo mambirhi .
Ku fikelela ntirho lowu , Khomixini yi hlanganisiwa na :
Yisa emahlweni ntirho wa kahle .
Kambe , na yena i munhu kutani hikwalaho ka sweswo u ta tikhoma tano .
Tsundzuka tinhlamuselo hi nomu na leti tsariweke .
Ndzi tshemba leswaku hi nga tumbuluxa rimba ro tirha hi ndlela yo engeteleleka laha .
Lowu ngopfungopfu i ntiyiso hi ku landza timhaka ta vurimi .
Hlamusela ntirho wa puleti ya khumbi .
A swi tikombi leswaku hi ta fika eka xivutiso xa wena .
Ndza hoyozela .
Vumundzuku bya xifundzankulu xa hina byi le mavokweni ya hina .
Swilaveko leswi landzelaka swi fanele swi fikeleriwa hi vakamberiwa :
Dyondzo , vuleteri na nhluvukiso swi ta fikeleriwa eka vatirhi hinkwavo .
Leswi i swivutiso leswi eka swona hi nga ta tsakela tihlamulo .
Xana ku nga tekiwa gingiriko wihi sweswi ?
Hambiswiritano , a hi fanelangi ku hluleka ra vumbirhi .
SWIKONGOMELO SWA NAWU
Hi fanele ku hola eka xiyimo lexi .
Hi dinga ku endla swikoxo swa matlhelo mambirhi havumbirhi bya wona .
Ku tsakela ka mina ku famba na wena .
Dyondzo ya kona hileswaku ku hambana eka matumbuluxelo na matirhelo swi vile kona hikwalaho ka mpfumaleko wa vundzeni bya vuxokoxoko bya swiboho swa huvo .
Ngopfungopfu , xi hundzukile xiviko lexi ringananaka .
Sweswo swi nga tirha .
Leswi swi ta tshama kuri ntirho wa hina na ntlhontlho wa hina .
Naswona sweswo hi leswi hi faneleke ku tirhana na swona .
Ku cinca loku eka Nawu swi lava ku :
Swirho swa huvo
Ndzi lava ku swi tshemba .
Leswi a swi nge hi pfuni ku ya emahlweni mixo lowu .
Hikokwalaho , hi fanele ku kambisisa ndhawu leyi .
Khoto yi ta vumbiwa hi swirho leswi landzelaka :
Xavumbirhi , ndzi navela ku nyika miehleketo eka mhaka ya miako .
Ku fikela sweswi , nseketelo wa matiko hinkwawo wu ta va wu laveka .
Hi ya emahlweni na tindlela to hunguta ku tirhisiwa ka mati swi nga ri enawini .
Hi fanele ku endla hinkwaswo ku swi sivela ku ya emahlweni .
Ku cinca loku ku le rivaleni .
Kombisa swilaveko swa xivumbeko na matirhele .
Ku tiva leswaku matirhelo ya njhani .
Hi nge swi koti ku seketela xiboho xa kona .
Ku kaneta ka wena ku fanele ku katsa :
I mhaka yo bohana hi ndlela yo karhi .
Mbuyelo wu nga va wo tika .
Minongonoko leyi i ya le ndzeni ka mihlangano yo hambanahambana .
Ku hlawula ko tika swi fanele ku endliwa .
Vukorhokeri kuya hi pholisi ya Vukorhokeri .
Leswo a swi nge vi swona .
Swikongomelo na mimpimo
Mpfumelelo wa nawu wo sirhelela mahungu
Masungulo ya sisiteme ya swa gezi .
Ku endla ko kongoma a ku laveka mayelana na leswi swa le ndzhaku .
Ndzi le mavokweni ya wena .
A nga si vekela xivutiso .
Vafambisi
Hi kwihi laha hi yaka kona ku suka eka xiyimo xa hina lexintshwa ?
Hi swona swi endlaka leswaku ku tirhisiwa loku ka ntamu ku va loku seketeriwaka .
Leyi i dyondzo leyikulu yo huma eka nkayakayo .
Eka E kuna jenerali wa le moyeni .
Xo sungula , ntwanano lowu i wa ku vuyerisa matlhelo hamambirhi .
Hi dinga ku tiyimisela ku hlamusela sweswo kahle .
Mi nge ndzi mi khensa eka ntirhisano wa n'wina lowunene .
Hinkwawo maendlelo lama ma ri mambirhi ma fanele ma ringana .  .
Anakanya hi xona .
Vuyimeri byi nga hundzuka mhaka yo tika swinene .
Xitsundzuxo xa ribye ra nkoka eka matimu ya hina .
Ndzi tshembha swinene ngopfu leswaku dyondzo leyi yi ta hetisisiwa .
A va lavi ku twa hi timhaka ta vumunhu .
Ndzi ta endla xiviko lexi kuva kona eka mani na mani eka nkarhi wun'wana .
Sweswo i milawu leyi hakunenenene yi nga hi mayelana na swona .
Kambe sweswo swi nge koteki .
Khombo ra kona , e-e !
Hi langutisela swo tala kusuka eka ndlandlamuxo lowu .
Dzivamusoko
Antswisa matirhelo na ku tirheka ka Khomixini .
U xi twile xivutiso xa vumbirhi ?
Eka mhaka leyi , Vadyondzisi va le Kapa va ta tlanga xiphemu xa nkoka .
Mhaka ya mina yo hetelela i mayelana na vumunhu .
Milawu ya Khoto yi lulamerile ku hangalasiwa .
Swikombiso swa ntirho
Emahetelelweni , hi fanele hi teka goza
Hi fanele hi ya emahlweni hi macha hi ku tshemba .
Leswi a swi nga ta hi pfumelela ku fikelela mitlhontlho leyintshwa .
Ku languteriwa leswaku u tava na hina mundzuku .
Hikwalaho ka ku hanana ka wena na mafundza , u hi endlile hi titwa swinene hi ri ekaya .
Komiti ya Wadi :
Swi ta va swi fana na ku tshama na muholo .
Leti i timhakankulu leti a ndzi lava ku ti vula .
Hi ta ya vhotela mihundzuluxo ya mune .
Leyi a hi mhaka ya ku chela vusweti eka tindhawu ta le matikoxikaya .
A ku na mfanelo yo yisa mhaka emahlweni leswaku yi tengiwa eka Khoto yo Vilela ya tiko .
Swirho swinharhu swa tindhawu ta matikoxikaya i va :
A hi ri kusuhi na kusuhi kambe swi languteka onge a hi ri ekule na kule .
Kutani a va nge tsakeli ku vekiwa eka kampa yo karhi .
Ku fambelana ka vuxokoxoko
Hi amukela hinkwenu .
Ndzi kombela leswaku u ya emahlweni .
Kanela hi switirho swa nkoka SWIMBIRHI hi vuxokoxoko .
Lexi a hi xivilelo lexikulu mayelana na nchumu lowu nga riki kona .
I xirimbana .
Ku rhula ka laveka swinene .
Magoza ya vuhlayiseki a hi swilo swi ri swoxe leswi durhaka .
U nga swi nghenisi .
Ku langutisela hi lokukulu naswona i vutihlamuleri .
Swi fanele ku hela .
Loko xi tirhisiwa hi ndlela leyi lulameke , ku hava ku onhaka loku nga ta vonakala .
Kombisa ku twisisa ka swilo swa masungulo eka ku maketa ka matimba .
Xana i yini xikongomelonkulu laha ?
Ku nghenelela eka ku teka xiboho
Yi nyika vuleteri bya le rivaleni na ku pfuna eka timhaka ta ku tirhisiwa ka swipele .
Xana vanhu lava nga tsoniwa va vuyeriwa hi yini eka swa mitlangu ?
Hi vulavula hi karhi hi tsakela ku rhula hikuva vanhu va hina va tsakela ku rhula ku nga ri nyimpi .
Nkomiso i ndlandlamuxo wa leswi vuriweke swa nkoka swa mahungu yo suka eka xivulavuri .
Andzisa ku amukela ni vutihlamuleri bya tinxakaxaka .
Xikombiso - Swa xiyimo xa l ehenhla ku tirhisiwa tanihi xikombiso .
I nkarhi wo herisa xitumbelelani .
Hi ndlela leyi nga erivaleni lexi a xi le ku humeleleni .
Switandzhaku swa ikhonomi na swona swi tekeriwile enhlokweni .
Leti i tidyondzo to HLAMBA .
Vutomi a byi nga hi yi byi olova eka hina .
Kambe hikwalaho ka yini , kahlekahle , leswi swi nga ri ku endliweni ?
Vakhanselara va wadi va tirhisana na Komiti ya Wadi .
Hi mayelana na nkhumbho wa muganga wa phurojeke , leswi landzelaka swi fikeleriwile :
Hi ntumbuluko , ndza tisola eka mhaka leyi .
Sweswi swi na nkoka ku va hi fika emakumu ka mimbulavurisano ya mavhiki lamo tala .
Swikombiso swa ku ya emahlweni loku / ku humelela swi katsa timhaka leti landzelaka :
Xikombiso : I mani a nga na vutihlamuleri bya sisiteme ya komiti ya wadi ya ka n'wina ?
Hi na mfanelo wo khongela ku hambana .
A ndzi pfumelelani na ku cinca tshaku ra swa nawu .
Ku ringananisa exikarhi ka mphakelo na swilaveko swa vatirhi va swa rihanyo ;
I vanhu vo olova lava va nga riki na makaya .
Eka xiyimo lexi , a ku na ku hambana ka miehleketo .
Ndzi amukela vuthu ro tisa ku rhula .
Lexi a xi koteki .
Xana i rini swi lavekaka ku endla nseketelo wa le hansi eka muako ?
Rhekhoda vutivinkulu na switirhisiwa swa kungu ra vuxavisi leri kumiweke .
Leri i goza lerikulu ro ya mahlweni ku pima nghingiriko wa ikhonomi .
Khotavuxika na leswaku u pfule nandzu wa vukhamba .
Kungu ri hi mune wa swiphemu :
Hlamusela nkoka wa ndhawu yo tirhela kona yo basa .
Hi tihlanganisa na matiko hinkwawo lawa vaaka tiko va wona va khumbhekeke .
Mitsengo leyo tala hi leyi landzelaka .
Xiviko xi ri ku nga thoriwi ku le henhla ngopfu .
A swi koteki ku teka vhoti laha ku nga hava nchumu .
Langutisa xikombiso hi vuenti .
Yaleyo i nhlayo leyi ndzi tshembhaka leswaku ya enerisa hi ku angarhela .
Naswona i ntlhontlho lowu hi faneleke ku langutana na wona .
Matshalatshala ya nkoka ma endliwile hi tlhelo rero .
Eka sweswo , ku fanele ku va na xipimelo xa thekinikali .
Kutani pfhumba ri ta simekiwa .
Hi fanele ku tiva ndhurho lowu swi nga ta koxa wona .
U nga ha hakela na leka yihi kumbe yihi ya mune wa tibangi letikulu .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi vula ku ri swi fanele ku hlanganisiwa .
Leswi a swi nge vi tano .
Ka ha ri na swo tala swo swi endla eka leswi .
Rito ra ku va hi lavisisa na le handle a hi rintshwa .
I mani muendli wa xikombelo la humeleleke ?
Leswi tirhisiwile tanihi masungulo ya ndzavisiso lowu kongomeke eka tindhawu leti kombisiweke laha henhla .
Hi mi khensa hinkwerhu .
Xana ndzi nga endla tano sweswi ?
Pfumelelani makete ku tilawula eka xivandla lexi .
A hi languteni ku sungula eka xiyimo xa mikanerisano .
Ku kongoma ku tava eka ku dilivhara .
Ndzi ta sweswi eka xinawana swihlayisiwa leswi bohaka .
Vanhu va hina va lava migingiriko eka mitirho , ku kula vusweti .
Makumu ya xona hi lamanene .
Eka mahetelelo ya rendzo ra yena :
Langutela mbuyelo wa mali , hilaha a swi ta languteriwa hakona eka mbekiso .
Hambi ntsengo ku ri vungani , wu le henhla .
Ndzi ta mi tsundzuxa timhaka ta mune .
XITIVISO XA NHLENGELETANO
Leswi i swipimelo swa nkoka eka ku humelela ka makete wa hina .
Ndzi khensa Swirho swa Vachaviseki ku nghenelela eka njhekanjhekisano lowu wa nkoka .
Xipimanyeto lexi ngheneleleke mayelana na leswi se xi rhumeriwile .
Sweswo a swi fanele ku va swa ntsakelo wo karhi eka vanhu .
Ntwanano handle ko kanetana ko karhi swi vula leswaku a swi koteki ku endla .
Hikwalaho ka xivangelo lexi ku have xivangelo xo vilela .
I ku tsakela ka hina ku lwela lexi .
I vutihlamuleri bya mifumo ku lulamisa sweswo .
Hi tshembha leswaku lexi i xintshuxo lexi twisiseka .
Mo ku nga vi na ku kanakana mayelana na nseketelo wa mina wa xexo .
Xiyimo xa le hansi xa hanyelo .
Hi fanele ku xi engetela .
Swi fambisa ku koteka ka mabindzu yotala lamantsongo ni lama ya le xikarhi .
Minhlawulo - hikwalaho ka yini swi ri swa nkoka eka vatirhi ku vhota ?
Tilulamisa hi wexe hi ndlela ya vutihlamuleri na vuswikoti .
Leswi swi vuriwa maendlelo mo ololoxa-xiphiqo .
XIYIMO XA IKHONOMI
Ndzo lava ku andlala timhaka etafuleni
Eka papila ro hetelela ro ya ka nsati , u tsarile :
Ndzi ta vuya eka leswi hi ku famba ka nkarhi .
A ndzi ta rhandza ku tshaha swinharhu ntsena .
Ku olova leswaku ku kota ku yiwa emahlweni .
Hi dinga pholisi leyi pfunaka vanhu ku hlula .
Swi khomisa tingana leswaku mpimanyeto wu pfuxetiwile ku ya ehansi .
Hinkwerhu hi lemuka na swilaveko leswi .
Moya wa swa misava hinkwayo wa hanya ku ya emahlweni eka milawu ya hina ya mati .
Lawa yo va ntsena masungulo ya leswi humelelaka swo biha .
Ndzi amukela xileriso .
Ku tiyimisela ka hina ku aka xifundzhankulu xo hlayiseka ku hundzuke ka matimba swinene .
Vaonhi hinkwavo va ni mfanelo ya dyondzo ya masungulo ni vuleteri .
Sweswi a hi nkarhi wa ku sungula ku kanela mhaka leyi .
Hi wona nsinya wa masungulo wa dimokirasi .
Hi xivangelo xexo , ndzi ba mandla eka nawumbisi wa Yindlo .
Hinkwerhu hi ni nkayakayo lowu hi faneleke .
Ku hava munhu loyi a nga hlulekaka ku ololoxa xiphiqo .
Ndzi ehleketa leswaku sweswo i phurosese .
Hambiswiritano , hi pfumelelana hi ku hetiseka na hinkwaswo swa swona .
Entiyisweni , ndzi ya kahle yive yi endliwile .
Hi le tlhelo , hi tshama hi khomekile ku endla mitirho ya hina mayelana na leswi :
Ndzi vona xexo xi ri museketeri wa vukosi bya matimba hinkwawo ku tlula mpimo .
Ku fikelela i mhaka leyikulu .
Ndzi pfumeleleni ndzi sungula hi xiyimo xa sweswi .
Minkanerisano a yi languteriwa ku languta eka :
Hambiswiritano , a ku na ku kanakana eka xikongomelo .
Nkarhi wun'wana - emakumu kumbe endzhaku ka feyisi kumbe phurojeke
Sisiteme leyi i nkarhi wo leha yi ri karhi yi ya emahlweni .
A yi ri mhaka yo va ku humelela se nkarhi wu hundzile .
A ndzi ta tsakela ku tshikelela swimbirhi swa swona .
Leswi i ku ringeta ku vona leswaku MaAfrika Dzonga hinkwawo ya titwa ya ntshunxekile na kuva va hlayisekile .
Vanhu va madzana mambirhi va rhambiwile ku va kona eka ntirho lowu .
Ndzi rhandza ku endla kungu relero sweswi .
Loko u ri munhu loyi a humesaka mali ya sapoto :
Hikokwalaho ha xi tiva hi vutalo xiphiqo lexi .
Hi le ku yingiseleni swinene .
Hi ku angarhela , hi fikelele mbuyelo wo enerisa .
Lexi hi lavaka ku xi vona vurhangeri bya misava .
Nsirhelelo wa misava wu endla ntirho , kambe a wu tumbuluxi mitirho .
Ku kamberiwa ka endlelo swi ta endliwa endzhaku .
Xidingo xa ku tlakusa makombelelo loko ku ri karhi ku bumabumeriwa ku engeteleriwa nkarhi .
Xana hi na switirhisiwa swihi leswi nga ta sivela leswi ?
ku tshoviwa ka timfanelo ta vanhu
Mhaka leyi ya madyelo ya timali a yi ri karhi yi humelela nkarhi lowu wo leha kambe Mfumo wu nga ri kona .
Eka mhaka leyi mpimo wa maahlulelo wu fanele ku hluvukisiwa ku ya emahlweni .
A swi tshama swi va kona .
Xo sungula , i xidingo xa ku antswisa vusirheleri bya le ndzeni ka tiko .
Hikokwalaho , a ku na nchumu wa ku wu vhotela eka nkarhi wa sweswi .
Ku ya hi nawu , sweswo hi swona ntsena ndzi nga swi vulaka .
Laha hansi i swikombiso swa swiviko swo koma swa ku veka tihlo , swa ku langutisisa na swa nkambelo .
Kambe xivutiso xi tshama xi ri : ku fanele ku endliwa yini ?
A ndzi si tshama ndzi nghena xikolo nkarhi wo helela .
A ngaka - xo antswa i ku va wena u tihlanganisa na yena .
Leswo swi fanerile swinene .
Hambiswiritano , hi fanele hi kota ku tirhana na leswi .
vathori eka xivandla xa ntirho
Hakunene , n'wangulano wa xipolitiki na wona wu angarhela xiyimo xa timfanelo ta ximunhu .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi bumabumela hundzuluxo wa mina eka wena .
Sweswi ndzi ta eka marito ya mina yo karhi ya vumune .
Ndzi hlamarile .
Hikwalaho i swa nkoka ku tshamisekisa xiyimo xa ikhonomi .
Swiphemu leswi swa nawu swi vile swo tumbuluxa :
Hukuri ku fika Nyenyenyani
Leswi swi yise eka xiyenge xa kahle xa vutshila xi pfariwa .
Ku hlengeleta mahungu ya nkunguhato
Swi nga komba leswaku ku cinca ku nga endliwa .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku amukela xiviko lexi na xiboho .
A ku na masungulo lama fambelanaka ni swa nawu eka goza ra muxaka walowo .
I , hi tlhelo rin'wana , rifuwo .
Nyika swivangelo leswi SWINHARHU .
hlamusela nhlengeletano ntirho wa tikomiti ta tiwadi na swirho swa tona ;
Ndzi amukela nkunguhato ku tumbuluxa milawu ya mahundziselo ya timhaka leyintshwa .
Xiphemu xa Masungulo lexi nyikiweke xi le ka xiyimo lexi amukeriwaka .
Leyi hakunene i ndlela leyi tirhaka hi ndlela leyi vuyerisaka hakunene ya ku khatsa ndzima .
Xana hi yona ndlela ya ku yisa emahlweni endlelo ra ku rhula ?
Ku xaniseka ka vamanana :
Malembe ya khumentlhanu ya mfumo wa xidemokirasi ya tile ya tlhela ya hundza .
Sweswi hi na hi na nkateko wo khutaza swilo swo hambana .
Ku langutisisa eka vuxokoxoko
Tshama ehansi hi milenge ya wena ekhumbini .
Maendlelo ya muxaka lowu ya fanele ku herisiwa .
Pima mpimo wa mati lama humeke .
Switsongo swi endliwile ku antswisa swiyimo swa mahanyelo swa vatirhi va le mapurasini .
Swijumba swa timhaka laha nhlahluvo wa xivangelo wa ntungu wu lavekaka .
Siku kambe mikarhi hinkwayo .
Xiyenge xa Nkunguhato
I nkarhi wo languta timhaka .
I mhaka yo tsakisa .
Ku hava munhu a nga vula kuri ku na swipimelo leswi vekiweke eku kumeni swintshunxo .
Hakunene , hi vurile xiyimo xa khombo xa tinhlengeletano to twa mavonelo .
Swi endla leswaku xitatimende xi va xa ntiyiso .
Emakumu ya nongonoko vangheneleri lava humeleleke va ta :
Hlamusela xiave xa swa mbango xa matirhiselo ya gasi emakaya .
A ndzi ta tsakela ku vona ku tiyisa lahaya .
Ku ni xiphiqo xa rihanyo xa vaaki xa nkoka wa le henhla swinene ngopfu .
Migingiriko ya nkoka yi kata :
Xo hetelela , rito eka mfuwo wa le matini .
Xin'wana nakambe , hi fanele hi tekela enhlokweni ku thoriwa .
Laha nakambe hi vile ni ku humelela lokukulu .
Swi kahle , hi xi kumile .
Minhlangano ya karhi ya simekiwa eswifundzeninkulu ku tirhana ni swikombelo leswi swo kombela ku hakeriwa mali ya ndziho .
Xiyimo xo Amukela
Ku thoriwa ka tipolitiki swi fanele ku va xilo xa nkarhi lowu nga hundza .
Ku languta vugevenga tanihi mhaka ya vutomi , ku nga ri mhaka ya vusirheleri .
eka xiviko
Namuntlha ku ni swo tala swa swona leswi hanyaka .
Matirhele ya Xibalo
Va ha ri eka ndzetelo , tanihi leswi a swi ri xiswona .
Xo hetelela , ku khomana swi vonaka swi ri swa nkoka eka mina .
Ndzi ta tsakela ku hlamusela ku khensa ka mina eka swiviko leswi .
Ndzi ta boxa swimbirhi ntsena .
Ku tlhela ku va na swinawana swa matiko ya misava swa muxaka lowu wa ndziriso .
Xiphemu xa swona xa ha dinga ku endliwa .
Lexi xi nga eku humeleleni laha xi na khombo , xi na khombo swinene ?
Ndzi pfumelelana na xivilelo xexo .
Kutani swi vula leswaku u fanele ku va nyika vutshila byintshwa .
Leswi i xiphiqo lexikulu eka mabindzu lamatsongo .
Ntiyiso hi leswaku , hi nga kota ku boxa switsongo swa mfikelelo wa hina .
Swivutiso leswi na swona swa ha yimele ku hlamuriwa .
Vutihlamuleri no va erivaleni
Ntiyiso wu lava leswaku ku endliwa magoza ya tinxaka timbirhi .
I yini xikongomelo xa xiviko xa tinkota xo tiyimela naswona xi kongomisiwe eka mani ?
Hinkwerhu hi tshemba eka tisenthara ta vuswikoti eka dyondzo .
Hikokwalaho ka yini u ehleketa leswaku u titwile hi ndlela yoleyo ?
Xi tshikilela nkoka wa vutirhisani hi ntwanano wo ringana .
Xa vumbirhi , xilo xa nkoka hi leswi xi tirhisisiwaka xiswona .
Hi vulavurile swinene hi nkhuluko wa ku rhurha .
I nhlayo ?
Swi ta va swi durha swinene ku teka riendzo .
A ku na ndlela yo hi nga tshika .
Ndzi tsakela nhlamulo yo karhi eka mhaka leyi ya nkoka .
Ku hluvukisa maendlelo
Sweswo i xikongomelo hinkwaxo xa xiviko lexi .
Hi ku vona ka mina , leswi swi lulamile .
Hikokwalaho lexi a xi fambelani na timhaka ta ntirhisano wa maphorisa na vuavanyisi .
Nhluvukiso wa maqhingha
Swihlawulekisi swa ncino .
Swo tala swa swiringanyeto leswi nga eka xiviko swi na swikongomelo swa kahle .
Vakamberiwa va nga hlamusela swifaniso hi ndlela yihi kumbe yihi .
Philisi leyikulu yi tirhisiwile .
I mayelana na nsirhelelo eka swakudya .
Hikokwalaho , a ndzi ta tsakela ku joyina ku kombisa ku vilela loku .
Leswi , eku heteleleni swi ta tisa ku tlakuka ka nkwetlembetano ka vanhu .
I nkarhi wa kona , nakambe .
Lexi hi na na xona emahlweni ka hina i ntwanano .
Yindlu na muti
Mayelana na leswi hi ta yima hi tiya .
Masungulo ya Vuvekisi eRibuweni ra Vupela-Dyambu .
Hi fanele ku sirhelela vaakatiko va hina eka huwa yo ka yi nga bohi .
A ndzi tshembi leswaku sweswo i ntiyiso .
Xitatimende : xa xikongomelo
Mitirho yo hlawuleka
Hi lemuka leswaku xiyimo xi le ku cinceni siku na siku .
Hinkwaswo swi kahle swinene , kambe a swi ringanelanga .
Vuxaka bya bindzu bya matiko mambirhi
Leswi swi fambelana na swiphiqo swimbirhi leswi hi nga na swona
Xiviko lexi landzelaka xi hetisiwile hi Khomixini ya Nawu :
Swihlawulekiso swa nkoka leswi ringanyetiweke eka Nawumbisi i :
Hi ni mfanelo ya ku tiva ntiyiso .
U yimela vuntshwa eswikolweni na vumundzuku bya tiko leri .
Tidyondzo loko u nghena eka mitirho-vutomi yo hambana .
Hikokwalaho hakunene ha yi lava pholisi ya nhluvukiso .
U ehleketa leswaku nhlokomhaka ya xitlhokovetselo yi fanerile ?
Leswi a hi goza ro hatlisa ra ku pfumaleka ka mitirho .
Sweswo a ku ri xibumabumelo xa mina .
Swi nyika switiviwa eka mintolovelo ya nhluvukiso ni ntokoto .
Hinkwaswo leswi nga ntiyiso .
Xana u lava ku hanya , naswona xana u lava ku cinca kuri u ta hanya ke ?
Hikuva loko va tsandzeka ku humelela eka xiyimo lexi , a va nge swikoti ku hundzela emahlweni .
Sweswo hi swoxe swi vumba xihlovo xa nkwetlembetano .
Xavunharhu , mpfuneto wa xithekiniki .
Hi fanele ku langutana na ntiyiso wolowo .
Leswi swi lava ku teka goza ro kongoma na ro khomana ko huma eka vanhu va matiko .
A ndzi ta tsakela leswaku u ndzi byela swoleswo .
Tsalela phephahungu ra le mugangeni papila leri seketelaka tlhelo rihi kumbe rihi .
Komiti ya wadi :
Langutisa swivangelo leswi faneleke ku tekeriwa enhlokweni eka vulavisisi .
Hlaya swivutiso .
Hi rihi laha ku wundla swi nga fanelangiki ?
Miehleketo ya phurojeke hi ku ya hi swilaveko leswi hlamuseriweke .
Swa vaaki ?
Hi vaka ku hlawula kambe ku ringeta ku fikelela ku humelela eka mhaka leyi .
Ntlawa wa hina wu ta seketela leswi .
Swi ta va njhani loko vaaki hinkwavo va endla leswi ?
U tivisiwile ha vona .
Khompozixini ya Bodo
Ku cincanyana makungu ya matirhelo
Hikokwalaho hi lava ku vutisa xivutiso lexi nakambe .
Lexi i xiphiqo xa ntumbuluko .
Sweswo a swo tshama swi ri mhaka , leswi solekaka swinene .
Vholomu ya nxaviselano wa matiko ya misava a yi si tshama yi va yikulu hi ndlela leyi .
Mhaka ya mina ya vumbirhi i mayelana na xihlawuhlawu .
Yi tlhela yi seketela hi nhlayo ya vatirhisani na vinyi va minkavelo .  .
U fanele ku endla xanchumu naswona hi xihatla .
Ndzi ehleketa leswaku hi na memorandamu ya khabinete leyi hi faneleke ku burisana hi yona .
Ntlawa wa vunharhu wu rhumeriwile eku sunguleni ka Hukuri .
Ku olovisa swi na nkoka swinene .
Ndzi ta ringeta ku hatlisa .
Timhaka leti nga ta kaneriwa ti katsa :
Leswi swi kahle , kambe a swi yi kule ku ringana .
Nongonoko lowu wu langutisa eka leswi landzelaka :
Hakunene hi swona .
Mabindzu mantsongo na ma le xikarhi
Leswi endla leswaku hi kota ku lavisisa vinyi va swona .
Ikhonomi leyi ndlandlamukeke i mbilu ya ndlandlamuko wa ikhonomi .
Loko a hi endle leswi a ku ta va ku ri ku humelelela ka le mahlweni lokukulu .
Ndzi lava ku vutisa leswi hi faneleke ku swi endla hikuva u tsarile swikambelo .
Mahungu lawa ya ta vulavuriwa ni swirho swa Komiti ya Wadi hi nkarhi wa nhlengeletano yo lulamisela nkunguhato naswona ya fanele ku tivisa migingiriko ya nkunguhato eka wadi .
Ku cinca ka swipimelo
Swi kwihi swipfuno ke ?
Hinkwaswo swi va kahle eka vumundzuku .
Dyondzo yo Yisa Emahlweni na Vuleteri
Hi endle leswi hi swivangelo swimbirhi .
Hi ku kanetana na swona , ha tshemba xi ta tama xa ha khumbeka .
I ntiyiso , va nge swi koti .
Tiko ra wena ri veke ntshembho eka wena ku endla leswi nga lulama .
Ku tshamisisa ku hambana
Haswimbirhi ndza swi tiva .
Lava hi vona lava nga hi dyondzisaka swo tala swinene .
Vaakatiko va swi vona leswi nga eku humeleleni .
Walowo wu ta va wu ri nchumu wa kahle ku wu endla .
Vekela ntsena , loko ku ri leswaku mitolovelo yi ta ya emahlweni , hi ta fikelela xikongomelo xa hina .
Xana u tiva nchumu wihi na wihi hi mayelana na mhaka leyi ?
A hi tirhisa vutlhari .
Ntirho wa misava wu tolovelekile tani hi ridaka .
Nkayakayo a wu se hela .
Xi le ku hluvukisiweni .
Ikhonomi ya Xipolotiki xa Matiko ya misava .
Tikomiti to tsundzuxa ti wela eka ntlawa wa vumbirhi wa tikomiti .
Hambiswiritano , a hi le ku vulavuleni hi mayelana na timiliyoni ta tithani .
Entiyisweni , ha swi tiva leswaku . .  .
Ku khoma ku fanele ku humelela hi nkarhi wa xiphemu xo titimela swinene xa siku .
Leswi swi tisa ntlhontlho eka ku vupfa ka swa tipolitiki na swikili swa ku vumba vuxaka bya tikomiti ta tiwadi .
Leswi i swa nkoka ngopfungopfu hi nkarhi wa nkayakayo .
Leswi swi ta ku pfuna ku dyondza swikili leswintshwa , ku va na vanghana lavantshwa na ku titwa u titshemba .
Joni a ya ha ri kona !
A swi nge teki nkarhi wo leha swi nga swi vanga ikhonomi kuva yi tsekatseka .
I mhaka leyi , na wena wa swi vona hi wexe .
Xo sungula,a a hi vulavuleni hi nsinya wa nawu .
Xi endlile ku swi koteka ku vuyisa ntshembo wa vaxavi .
Mahetelelo ntsena
Ndza tisola , ndzi khomiwile hi tingana swinene .
Hi xona xikongomelo xa kona .
Hambiswiritano , ku na swilo leswi hi lavaka ku swi endla na hina .
Leswi a swi khumbani helo na tipolitiki ta nhlangano .
Leswi swi fanele swi fambelana ni leswi nga eka Vumbiwa bya tiko ra hina .
Ku seketelana loku ku vula leswaku hi fanele ku ya ekule .
Vunyingi bya sweswo byi le rivaleni kusuka eka ntirho lowu va wu endleke .
Eka xiphemu lexi mulamuri wa titivisa na ku veka milawu .
Kumbexana muviki a nga nyika vonelo ehenhla ka lexi ?
Naswona ku na xivangelo xa leswi .
Mina hi ndzexe a ndzi .
Eka hina swiyimo leswi i swa nkoka lowu hetisekeke .
Xana hi byihi vutshila byo hambanahambana bya leswi vanhu lava nga eka ntlawa lowu va nga na byona ?
Hinkwaswo leswi hi swi endlaka kumbe ku swi ehleketa i gingiriko .
Xana u fanele ku pfula tihlo ra wena swinene leswaku u kota ku vona hinkwaxo ke ?
Mati i mfanelo ya ximunhu ya masungulo , leswi ku nga xilaveko .
Walowo i ntshembo lowu hi nga na wona eka vumundzuku .
Hi fanele ku sungula sweswi .
Hi chava leswi hi nga swi tiviki .
I xikombiso xa nkoka xa ku humelela kumbe ku tsandzeka ka rixaka ra hina .
Ndzi pfumela eka xidemokirasi .
Xana goza leri landzelaka ku ta va yini ?
Xo hetelela ku vuriwa kambe ku nga ri hi nkoka , ndzi pfumelelani ku endla swiringanyeto swimbirhi .
Swi tano , mhaka ya matshamelo ya swilo hi leyi kumekaka yi ri karhi yi humelela .
Swifundzankulu swi endlile swiletelo swo tumbuluxa Tikomiti ta Tiwadi .
I xikombiso xo hlayisa .
Leswi swi humesiwile ku va swi nyika vuxokoxoko byo engetela mayelana na ku tumbuluxa na ku fambisa tikomiti ta tiwadi
Leswi swi ta humelela ku nga si hela tsevu wa malembe emakumu ka lembe ximali leri ku vulavuriwaka hi rona .
Nyika swikombiso swa maendlelo ya ndzavisiso wa makete .
Kambe hi le ku vulavuleni leswaku hi fanele ku hlamula tanihi rixaka .
A hi wona nkarhi wa sweso .
Ku vile ndlela yo leha no tika .
Lexi hi xona xivangelo xa ku va hi fanele ku endla tano ku sukela laha .
Boha vulehi na vuanami bya lebulu .
Hi ntiyiso a ndzi laha ku veka xivutiso xa mina eka yena .
U vule leswaku ndzi ba riqingho .
I incini hi nga ku swi endleni hi ku angula eka leswi ?
Swi ta tlhela swi lava ku cinca eka xivumbeko xa ikhonomi na rivilo leri yi kulaka harona .
Ndza tshemba leswaku ndhawu leyi na yona yi lava nkongomiso wa hina wa miehleketo .
Sweswo swi nga twala swi ri leswi soriwaka swinene .
Kutani swi le rivaleni ku na xiphiqo xo nyuhela ngopfu .
Hambileswi ku nga na ndzima leyi , ntirho wo tala wu lava ku endliwa .
A swi cinci hi ndlela leyi fanaka hi nkhaqato .
Ndzi ehleketa leswaku i swa nkoka swinene leswaku hi kanela kungu leri .
Kutani hi ku vona ka mina swi le rivaleni leswaku ku na vuxaka .
Swilo swo tala leswinene swi endliwile .
Hi ndlela yihi kumbe yihi ku ta va bindzu ra nkarhi wo leha .
Sweswo hileswi hi swi endleke hi nkarhi lowu a hi nga ri ni n'wangulano wa vanhu .
Leswi i mpimo wa vutshila hi vulavulaka hi wona .
Ina ke , ku tinyiketa ka hina ku lulamisa timhakankulu ta xindzhuti xa vumunhu na nhluvukiso .
Hi tsakile swinene eka mpfapfarhuto wa Phurogireme ya Madyondzele .
Kambe kuna ku tinyiketela eka ntirho na vanghenisi va xandla hinkwavo .
Swibumabumelo hi Komiti :
Maendlele ya vile erivaleni hilaha a swi koteka hakona .
Hi lexi xikombiso xin'wana nakambe .
A ndzi kanetani ni nsinya lowu wa vumbiwa .
Ntlawa wa mina wu seketela xinakulobye naswona wu hoyozela muviki .
Ndzi rhandza ku va ndzi ri mina naswona a ndzi lavi vanhu va ndzi hlayisa .
Endzhaku ka khume ra malembe :
Eka mhaka leyi , kutani , ha pfumelelana hi ku hetiseka .
Ndza tshemba hi nga nyika swilo swinharhu .
Ntlawa wa swa vanhu na swa ikhonomi
Xana swi vula yini eka vanhu ?
Xa vunharhu , a ndzi ta rhandza ku vula nkongomelo wa vutirhisani .
I mhaka ya xihatla .
Ndzi tshembha mi ta tiphina ku tshama eAfrika Dzonga .
Leswi swi komba muxaka wa maendlelo lowu hi tirhaka na wona .
Nkarhi wu fikile wo hundza eka ku vulavula ntsena .
Ndzi ta angula eka swoleswo .
Hlamusela ku hambana exikarhi ka matimba na ntamu .
A wu yimi u ri wexe eka ku va vagingiriki va ntshembo .
Hi le ndleleni yo olovisa maendlelo ya vufambisi .
Ntiyiso i ku , hi nge teki tinomboro .
U vule leswaku a wu nga se teka xiboho .
Sisiteme ya ku tlherisela makanelwa ntsena eka huvo a yi ringanelangi .
Xa nkoka , ndzi tsakela ku khensa hinkwerhu kuva mi tile eka nhlengeletano leyi .
Naswona hi na swiphiqo swo talanyana .
Swi tano xana ?
U vurile leswaku , swi na mahlomulo swinene .
Tirha na phepha ro tirhela ra Nkarhi .
Sweswo swi tirha eka matirhiselo ya timali ta mitlawa .
Ku fikelela vukorhokeri bya khwaliti bya rihanyo lerinene ku vile na ku ya emahlweni ko vonaka .
Xiviko eka na le xikarhi ka tikomiti ta tiwadi na huvo
I nkarhi wa vavasati .
Nkoka wa makanelwa ya nkhaqato na mahangalaselo ya wona
Ku nga ri ku landzelela mhaka yo karhi ntsena kambe ku hundzuluxa
I incini kahlekahle xi nga ku humeleleni ke ?
Ku antswisa nkoka wa dyondzo
Yi tirha eka ndhawu exikarhi ka sisitimi ya swa timali na vufambisi bya nawu .
Hi le ku cinceni hilaha swilo a swi endliwa ha kona khale .
A hi swilo swa nkarhi lowu nga hundza .
ehansi ka misava
Damarhela swinawana na maendlelo ya vuhlayiseki swo fambelana na le ntirhweni .
Swikongomelonkulu swa masagwadi i ku :
Hi nkarhi wo fana , nseketelo wa swa timali na xithekiniki eka masungulo ya vaaki wu kurile swinene .
Tiphurojeke to hlaya ta ntsengonkulu ta durha naswona ti lava mali yo tala .
Hi fanele ku tirhisa ku yini ?
Ntalo wa ximunhu wu nga voniwa tanihi nkoka wa xitoko xa muganga .
Lexi xi vuriwa Xedulu ya Ntirho .
Lowu hi wona nxungeto eka hina hinkwerhu .
Vona va hlwerile ku tlula mpimo .
Leswi hi leswi ndzi vulaka swona hi pholisi ya tindhawu ta le makaya yo anama .
Endla nongonoko wa swikholwakholwana swa wena hi mayelana na ku dyondzisa ni ku dyondza .
Ndzi vurile leswaku swi bihile swinene .
Leyi a ku ri mhaka ya nkoka eka mavandla ha mambirhi .
Ndzi ehleketile ku n'wi vitana .
Leswi swi ta komba leswaku ku vulavula ntsena hi ku teka xiave a swi ringanangi , ku enta na ku anama ka ku teka xiave hi swona swi nga swa risima .
Vadyondzi va fanele ku hlohloteriwa ku tisungulela swa vona .
Eka timhaka ta ximunhu na mbango , hi ta :
I xilo lexi hinkwerhu hi faneleke ku tirha hi kongoma eka xona .
Leswi swi fambelana na nkayivelo wa vuswikoti lowu ndzi vulavuleke hi wona .
Hambiswiritano , swi na nkoka ku avelana mitolovelo leyinene .
Ndzi tsakile swinene ku seketela leswi .
Swi nga ha tlhela swi vuriwa ku hluriwa .
A : Leswi fanelaka ku rhangisiwa
Pfumala nkateko , leswi humeleleke hi leswi a hi swi chava .
Ku hava nchumu xa leswi xi olovaka , kambe xa fikeleleka .
Leswi swi fanele ku lulamisiwa tanihi mhaka ya xihatla .
Hi tshikelerile swinene vuxaka lebyikulu bya matimu xikarhi ka matiko lama mambirhi .
Ku aka se swi sungurile etimbaleni ta xikolo .
Mi nge sweswi ndzi hundzulukela eka xivutiso xo sungula .
Machudeni a va na ntwelavusiwana eka vavasati .
Hi nga cinca maendlelo .
Kambe ndza ha vona mitlhontlho leyi yaka emahlweni .
Ntshikelelo wo tano wa ku tirhisa ka matimba hi ndlela yo biha eka Makenya :
Hakunene , ku tlhela ku va na timhaka ti nga ri tingani leti nga onhakaka hi ku olova .
Leyi i mhaka leyi faneleke ku tekeriwa enhlokweni .
Ku tshika ku dzaha .
Hi tshemba leswaku nkarhi lowo tika wu ta tisa swa kahle eka xifundzankulu .
Hikokwalaho xexo xi nyanyile .
Swiringanyeto swo karhi swa vumbiwa sweswi swa karhi swa kaneriwa .
Lexo i xihoxo .
Hi ndlela leyi vuyimeri bya rimbewu na ku nyika vaxisati matimba swa tiyisiwa .
Matimba ya vahlawuri / vavhoti
HOLOBYENKULU WA MATI NA SWIHLAHLA :
A ndzi twisisi ndlela leyi yo endla swilo .
Nkunguhato wa vatirhi wu ta landzela .
HOLOBYENKULU WA NSIRHELELO
A va fanelangi ku swi yimela .
Nkarhi wu herile .
Xo sungula , hi ku khoma tomu ri tiya ehenhla ka vatirhi lava tholeriweke swikongomelo swa ntshovelo .
Ndzi tshemba leswaku swoleswo swi ta humelela .
Ndzi tshembha ndzi le rivaleni hi leswi .
Leswi nga lulamisiwa hi ndlela leyi kongomeke na swona swi vanga leswaku ku va ni mali leyi nghenisiwaka swi katsiwile :
Milandzu a yi si tengiwa .
Lexi i xifaniso lexi hi nyikaka vutitshembi naswona xi hi tisela mimbuyelo .
Hi nga twa leswi swi nga vuriwa no twisisa leswaku swi famba njhani ?
Xana u va byele yini naswona u vona xitshunxo eka leswi ?
Kutani ndzi ta languta eka leswi humelelaka sweswi .
Wena wa xi tiva xiyimo .
Hilaha ndzi hlamuseleke hakona , xiyimo xa antswa swinene .
Ku tsandzeka ka hina loku nga kona sweswi swi nga sivela ku hluvukisiwa ka xifundza xa hina .
Xavumbirhi , ku na ku kambisisiwa ka mfikelelo eka switsariwa swa xihundla .
A ndzi ta rhandza ku lulamisa xihoxo xa matwisisele .
Hi fanele ku suka eka marito ku ya eka swendlo .
Naswona xo hetelela , hi ta boheka ku sungula vutihlamuleri bya hina .
Leswi swi le rivaleni leswaku swa nyumisa .
Ku vumba no twisisa nhlokomhaka hi ku tirhisa :
Swi ya hi mhaka ya leswaku vanhu lava nga ni vutsoniwa a va endli swikombelo ke ?
Hi wona nawu lowo .
Engetela tipulani leti nga kona na swipakaniso .
Ku pfumala ntshamiseko ku ta va mbuyelo .
I Mani a nga Endlaka Xikombelo xa Basari ?
Ku lwa ka hina na vukhamba ku le ku tlakukeni swinene .
Ku tlangeriwa ka matimu ya ku lwela ntshunxeko endhawini .
Naswona u ta vona rheferense eka sweswo .
Eka mhaka leyi xiyenge xa lexi nga riki xa mfumo lexi yimeriweke laha namuntlha xi fanele ku rhangela ndlela .
Hi fanele ku emahlweni hi ndlela leyi ya maehleketelelo .
Amukela vonelo ra lava kanetaka .
Ku hava xiboho lexi se xi nga fikeleriwa mayelana na swona .
Kwalaho , vadyondzisi va lava ku :
Vamanana va siyiwa ehandle .
Sweswo hi leswi hi lavaka ku vonisa xiswona nhlengeleto lowu wa tidokhumente .
Matimba hi leswi hi swi lavaka ku langutana na mhaka leyi .
Kombisa na ku hlamusela swiringanyeto swa tithekinoloji ta khomphyuta ya sweswi ;
Ndzi kombela u tekela mhaka leyi enhlokweni
U fanele u ri . .  .
Vangheneleri lava saleke va ta vumba vahlaleri .
Ndzi ringanyeta ku boxa swinharhu swa swona .
Ndzi navela ku teka timhaka timbirhi eka nkanerisano lowu .
Swilo a swi olovi eka swa dyondzo lembe leri .
A ndzi ta rhandza ku heta hi timhaka timbirhi to tshembisa .
A hi mhaka ya xitayili ntsena .
Tindzawulo ta mfumo na vavekisi vo tiyimela va swi tsakela swinene ku vekisa eka vamasipala vamasipala loko va ri na mikunguhato leyi ng erivaleni ya nhluvukiso .
Mphakelo wa vukorhokeri na tiphurojeke leti lulamisaka swilaveko swa vaaki
Ndzi tsakela ku tsavula eka mhaka leyi ya nkoka .
Leswi swa tirha .
Lowu i mfumo lowu hi nga tava wona .
Ndzingelo wu na vumundzuku .
Tsala tinhlamulo HINKWATO eka BUKU YO HLAMULELA EKA YONA .
Hi lava ku engetela ku tiyimisela ka hina eka nhluvukiso wa ndhawu ya vuswikoti .
A ku na nhundzu kumbe swipfuno leswi xavisiwaka .
Hambiswiritano , vunyingi bya swiringanyeto leswi vuriweke hi leswo biha .
Ndzi pfumelelana na ajenda leyi a yi lulamiseke .
Hi lava vumundzuku byo nyuka no humelela bya tiko ra hina .
Lawa hi wona matlhelo lamakulu ya nongonoko .
Bodo hi ku angarhela kumbe swa xikongomelo xo karhi .
Swi le rivaleni leswaku , makete wa matiko mambe a wu le ku tirheni .
Ndzi tshemba leswaku leswi swa fikeleriwa hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
swi laveka eka ntshovelo
Xana leswi hi swi endlaka laha swi fanerile xana ?
A hi khombo ro sungula ro tano .
Swi fanele ku va nhundzu eka munhu loyi a tshamaka endyangwini .
Nsinya wa ku xiyaxiya a hi khonsepe yintshwa .
Hi ku vona ka mina , sweswo i switsongo ngopfu .
Sweswo , vamanana na vatatana , hi swona swi endleke leswaku hi va hi humelerile .
Ku tekiwa ka bindzu leri nga tirhiki .
Leswi swi tlhela swi pfumelela ku aka vuswikoti lebyikulu na ku cincanisa vuswikoti .
Hi katekile , hakunene , hi swimilani na swihari .
U ta lava tifayili leti landzelaka ku hlamula xivutiso lexi :
Vo tala va n'wina laha madyambu ya namuntlha mi vanhu lava veke sweswo .
Hinkwerhu ha swi tiva leswaku leswi i ku sungula swilo swintshwa .
Ku na swivangelo swo twisiseka hikokwalaho ka yini swoleswo swi nga humelelangi .
Hi switirhisiwa swintshwa , a nga tlhela a vona nakambe .
Matimba na leswi tsaneke eka vandla ra ka Masipala Swiphiqo swa vandla
MURHUMELI - munhu la rhumelaka hungu
Hambiswiritano , u landzurile ku amukela hakelo yihi na yihi .
Hambanisa timhaka to twisisa vukhongeri .
Ehenhla ka hinkwaswo i swa vunene leswi bohaka .
Xopaxopa mahungu hinkwawo na data swo huma eka ku kambela ko borha .
Ku tsakela ka mina hi leswaku swi ta nghenisa xandla xa nkoka eku vumbeni ka rixaka leri .
Xana swi hambana njhani ?
Lexi i xivilelo xa rixaka naswona xi lava maendlelo yo nghenelela ya rixaka .
Endlelo ra hambana ku ya hi muxaka wa xivandla xa kona .
Leswi landzelaka swa laveka :
Munhu loyi mpfumelelo wu nyikiweke eka yena ku :
Xana va ya kanela hi yini ?
Ndzi tshemba leswaku hi swona .
Madzolonga lawa etikweni ya tise mhaka yo hatlisisa ku lavana na ntshamiseko wa xipolotiki .
Ndzi hlamarisiwile swinene hi ku cinca loku .
Huvo
Hi fanele hi khensa matshalatshala ya swikolo swoleswo na vadyondzisi .
Swa mafurha .
Minkanerisano yi ya emahlweni na tiejensi ta nawu .
Mahanyele ya tano a ya amukeleki .
Ku laveka hi xihatla ka ntirho ku nge tekeriwa hansi .
Leswi hi leswi hi tirhanaka na swona eka nkarhi lowu .
Kanela hi swiphemu swo maketa .
Hambiswiritano , ndzi kholwa leswaku lawa i mavonelo ya koka swinene .
Ku vile na swivutiso swi nga ri swingani na le ka xiyinge lexi .
I mfikelelo wa kahle .
Ndzinganyeto wu nyiketiwile eka mihlangano hinkwayo ya xiphurofexinali .
Ina.(a) na ( b ) a ku na swilaveko .
Lexi xa tivikana swinene .
Swirho swa nhlangano wo kaneta wa tipolitiki swi khomiwile .
Sisiteme naswona yi pfumelela swakudya swo ya hi vukhongeri na mfuwo .
Ku vekela khonkhirete :
Swi tlhela swi va swa nkoka .  . .  .
Ndzi komberile ntirhisano wo gingiriteka wa mifumo ya matiko ya misava .
Hi ku angarhela lexi i xiviko xa kahle swinene .
Naswona hambiswiritano ndzi vhota ndzi xi seketela .
Xiviko xa nghozi kumbe leswi humeleleke swilo xi humesiwile .
Swakudya swa hina swi fanele ku va leswi hlayisekeke .
Munhu loyi a khumbekaka u fanele a tiyisa leswaku mahungu ma twisiseka .
Swi tano , hi tlangela nkoka wa swona haswimbirhi .
Xo hetelela , vutihlamuleri .
Leswi swa ha ku boxiwaka swi nga lava nghenelelo wa nkarhi na nkarhi hi phuresidente .
Va vuyeriwa ku suka eka xona , kambe na hina ha vuyeriwa ku suka eka xona .
Hangalaso wu endliwile handle ka milawu ya vuxokoxoko bya nsirhelelo .
Kambe xiyimo xi tikela ngopfu tikhampani letitsongo .
Pfumala nkateko , hi leswaku fanele ku swi endla nkarhi wun'wana na wun'wana .
A swi nga lavi ku hlamula swivutiso .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi amukela ku amukeriwa ka xiboho lexi .
Holobye u fanele ku boha :
Se hi ta hundzela eka njhekanjhekisano .
Maendlelo ma kona ma fanele ma humelerisiwa ?
A ndzi kholwi leswaku bindzu lero tshunxeka hi yona nhlamulo .
A ku kali ku laveka nchumu exikarhi .
Hi fanele ku swi sirhelela na ku swi nyika nkarhi .
Ku humelela ka maendlelo yo karhi lama pfunaka swi nga ha teka malembe yo hlayanyana .
Leyi i vhoti ya matimu hikokwalaho ka swivangelo swo hlayanyana .
Kutani ku vuyeriwa eka xivutiso xexo .
Xiviko xi vula timhaka to hlaya letinene .
Ndzi vona leswaku a xi ta va xo dyondzisa swinene ngopfu na ku tsakisa swinene .
Ku se ku vile ni ku nonoka eka ku hundzuluxa vumaki bya ku endliwa ka swikepe .
Hi fanele ku yima hi langutisa eka leswi .
Mihlangano ya timakete yi se le ku fambeni yi kongomile eka tlhelo leri .
E-e , leswi a hi swona .
Tirho wo wu hetisa :
Ku tiyisa mahungu ya nkunguhato
Nkoka wa matiko ya misava a wu fanelangi ku tekeriwa ehansi .
Mufambisi wa ntirho , Ndzi tsakela ku vula leswi eka Swirho leswintshwa swa Khansele , mi na nseketelo wa hina .
Lexi i xiphemu xa matshalatshala ya hina ku vona leswaku tiko ra hina ri hava pholiyo .
Mahungu lama tshembekeke ma fanele ma hlayisiwa leswaku ku ta kumeka ku vuyeriwa .
A ndzi ta rhandza ku tshikilela mune wa tipoyinti .
xihlovo lexintshwa xa swicelwa .
Hi lemuka ku pfumaleka ka ku vuriwa hi ndlela yihi kumbe yihi ka mhaka ya vuxirho .
U tirhile ntirho wa xiyimo xa le henhla eka nhlengeleto lowu wa matsalwa .
Hi ta vulavurisana mhaka leyi na tindlela leti matiko ya misava ma nga pfunaka ha tona .
Xa vumbirhi , ku na pholisi ya swa vanhu .
Xiphemu lexi tikombaka na xona xi ta kamberiwa .
A ndzi ta rhandza ku tshikilela tipoyinti timbirhi ngopfungopfu .
Khomixinari wa khoto u ta ku kombela ku andlala mhaka ya wena .
Ndzi ehleketa leswaku i goza ra kahle swinene .
Ndzi yingiserile hi vukheta eka leswi u swi vuleke .
Hilaha ndzi nga vula hakona le ndzhaku , ndzi vona swi eyisa swi nga fanelanga .
Ku fanele ku va na rhengu ra nkarhi wo leha .
Hi lexi naswona a ku na xin'wana xo karhi lexi hi nga ku xi kaneleni .
Ndhawu yo vhotela
Swi tlhela swi tiveka leswaku :
Ha khumbeka .
Xana hi swihi switandzhaku emintirhweni ?
Hambiswiritano , a hi na xiyimo lexi fanaka .
Sweswo hi leswi faneleke ku humelela kambe a swi humeleli .
Ndzi ta hlamula endzhakunyana eka nkanelo wa swiviko .
Hi mukhuva wolowo kungu leri fanaka ri ri roxe ri fanerile ku endla leswaku ku va na ku humelela ka ku hela ka phurojeke .
VUMBHONI
Kombisa swivangelo swa tixaka to hambana eka sofuwere yo fana .
Tekela enhlokweni swikombiso leswi .
Ku laveka ku cinca lokukulu ka pholisi ya swa
Kambe hi ku angarhela munhu a nga lemuka loko swilo swi onhakile .
A hi twi hi tshamisekile hi maendlelo lawa .
Hi xikongomelo xa atikili leyi , munhu u na xikongomelo laha :
Timhaka ta nkoka leti saleke leti na tona hi tirhanaka na tona .
Kahlekahle a swi pfumeleriwi .
Hinkwaswo leswi swi katsiwile eka milawu leyintshwa yo xupula .
Ku ri hi ku loko u famba na yena swa olova .
Ndzi kholwa leswaku hi le mahlweni ka nkarhi wa hina laha .
Xana u ta pfumela eka xikombelo xa yena ?
Manana u khomiwile na sweswi wa ha ri ejele .
A ndzi ta amukela swinene ku hlamuseriwa yi va erivaleni mhaka leyi .
u ta dyondza mayelana na tirhelo ra huvo ;
Va lahlekeriwa eka swa dyondzo .
Swi sukela eka ku hluvukisa ka misava hinkwayo na ku humelela ka tindhawu ta misava .
Va vile Nhenha ya Misava khale .
Mi nge ku va na milorho .
A ku ri na huvo .
Eka miri leyi loveke .
Ndzi ehleketa leswaku hi na xiviko xa nkoka emahlweni ka hina .
Ku hlanganisa vumaki i swa nkoka , naswona hi sungurile .
Eka hina matimba lama ma vonaka ma tele swinene hi ku hetiseka .
Hikokwalaho hi na ntsakelo eka rhengu leri ku va ri humelela .
Hikokwalaho ndzi ta rhandza ku va nkhensa .
Ntirhisano eka xiyenge xa ndhavuko
Lexi xa le ndzhaku xi vile xi nghenisiwile eka nawu .
Lexi i xivutiso xo ehleketelela .
A ndzi kumangi nhlamulo ya xivutiso xa mina .
Hi ta n'wi kombela leswaku a tlhela a endla xikombelo nakambe .
Hi vona lava tivaka swiphiqo leswi ku antswa .
Naswona , eka mhaka yaleyo , a hi nga ta xi lava .
Ku ka ku nga nghenisiwi mimpimo ya ntsakelo .
Tidyondzo ta ntirho na swikambelo a swi nge endliwi emakumu ka nhlokomhaka .
Leswi swi humelela ntsena eka ku xavisela ehandle .
Hi fanele ku nghenelela sweswi nkarhi wu nga si famba .
Ntikelo wa Mimbuyelo ya Dyondzo ya phepha hinkwaro yi yimile hi ndlela leyi :
Hi ku hatlisa loko xipano xi tava xi lulamile , va nga ya eZimbabwe .
Kombisa vuswikoti byo vulavula entshungwini .
Xilo xin'wana hikokwalaho xi fanele ku endliwa mayelana na lexi .
Swi va tekerile mavhiki mambirhi ku pulana nhlaselo .
Va kotile ku fikelela swo tala hi ku hoxa xandla ka vona .
Hambiswiritano , xiyimo xa hina xi hambanile .
Xana u te yini ?
A nga soriwi .
Ndzi kholwa leswaku ku na swivangelo swo vulavurisana ehenhla ka mpimo wa kona .
A ndzi endli leswi hikuva ndzi rhandza xikandza xa mina .
I xiphemu xa ntirho xa nkoka swinene .
Ndza khensa swinene nhlamulo yo tala vuxokoxoko .
Ndzi teke nkarhi wo leha eka xivutiso lexi .
Hi ku komisa hlamusela moya wa le ntirhweni .
Xo sungula eka hinkwaswo , mphikizano lowu tshunxekeke .
Hiya eka mhaka leyi landzelaka .
Ku hetisisiwa - Ku endliwa ka vuavanyisi .
Hakunene hi ni ntirho lowukulu swinene laha .
Xana ndzi fanele ku tlula lembe ?
Eka hinkwaswo leswi hi langutane ni mphikizano wo tika wa tinxakaxaka .
Ndzi ha ku swi endla sweswi .
A hi mali , hambiswiritano , leyi ndzi vilerisaka .
Ku tlhela ku va na nxungeto wo tiya eka ntshamiseko wa vanhu .
Hi tshembha leswaku milawu ya sweswi ya twisiseka .
A ndzi ni vutihlamuleri bya vuhundzuluxeri .
Mahungu
I yini xitori ?
V&V bya makungu yo tirha ya wadi
Yaleyo i nhlamulo leyi a ndzi lava ku ku nyika .
A ndzi tshembi leswaku sweswo i swa nkoka .
Kutani hi fanele hi ntiyiso hi teka endlelo leri nga erivaleni swinene .
Xo hetelela , ku na ku hungutiwa ka swipimelo swa bindzu eka vukorhokeri .
Sweswo a hi xihlamariso eka munhu wihi kumbe wihi , ndza ehleketa .
Ndzhuti wu fambelana na swona .
Ndzi vona leswi swi nga amukeleki .
Hambiswiritano , a wu vekangi siku ro hetelela eka lexi .
Hikokwalaho , swiphemu leswi swa mihundzuluxo leyi a swi amukeriwi hambi swona .
Hikwalaho swi ni ntikelo ku tumbuluxa nkunguhato wa Mbulavurisano lowu wu nga ta katsa swilo leswi nga ta tivisa :
A ndzi ni nkarhi wa mavulavulelo ya muxaka walowo .
Hinkwaswo leswi i swa vunene eka mutirhisi .
Hileswaku hi hungutile sisiteme ya swiyenge swinharhu leswi hi nga swi kunguhateni .
Nkoka wa ntirho
Hlamusela xikongomelo , xivumbeko na ririmi leswi tirhisiwaka eka tindzimana to hambanahambana .
Eka wena ndzi nga veka kwalomu ka makumetsevu .
Swi tano , leswi a swi nga tshami swi ri leswi kotekaka ku fikeleriwa hi ku endla kunene .
Langutele emahlweni ka :
Leswi hi swona kahlekahle leswi xiletelo xa sweswi xi lavaka ku swi papalata .
Yima hi swona !
Nongonoko wa siku wu tshembisa ku va lowu nga ta tsakisa swinene .
Xiyimo xi le rivaleni .
Ku hava rivengo , nkulukumba .
Ndza pfumela hi ku hetiseka timhaka leti hinkwato .
Hikokwalaho swi famba swi ya eka tlhelo leri lulameke .
Naswona lowu i ntiyiso eka timhaka hinkwato .
Sweswo i xilo xin'wana lexi ndzi faneleke ku tsakela ku xi tiva .
Hi fanele ku va hi rhumela eka matiko mambe xidemokirasi na timfanelo ta ximunhu .
Swi languteriwe leswaku yi ta hela emakumu ka lembe ximali leri .
Endla vangwa exikarhi ka vhilwa na lexo veka xitirho .
A swi ringananga ku veka nandzu ehenhla ka mfumo wa le xikarhi .
Ntlawa / Ku cinca endzeni ka ntlawa
Ina , ku tirhisana loku ku ta va kona .
Ndzi boxe switsongo .
Hi fanele ku engetela xexo .
Ku hlanganisiwa ka humelela endzeni ni le eka tidyondzo hinkwato .
Mi nge ndzi tsavula xikombiso xin'wa .
Tiphurojeke leti nghenisaka mali
Mipfuno ya swa timali
Hlamusela khonsepe ya nxungeto hi ku landza matirhele eka bindzu .
Lexi a hi ku ahlula ku ya hi vonelo .
KU KAMBELA
Tindlela hinkwato ti fanele ku simekiwa ehenhla ka ndzavisiso wa swa vukhomi bya tinhlampfi wa xisayense .
Hlaya tsalwa
Leswi swi ta tekiwa tanihi vuxirho bya nkarhi wo karhi .
Hakunene , na hina hi lava vuvekisi eka switirhisiwankulu na ku hlanganisiwa ka tindhawu .
Hambiswiritano , ku sunguriwa ka xiviko swi herile .
Sweswo swi lulamile .
Vuakatiko bya Vutihlamuleri bya Tinxakaxaka .
Ku nga ringani na vusweti swi nga ololoxiwa hi ku tlakusa miholo hi ku tirhisa ku kula ka ntshovelo na ku hunguta ku durha ka ku hanya .
Vutivi mayelana na tiphurojeke hi byona byi lavekaka .
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku rhumela ku chavelela eka mindyangu ya vona .
Hikokwalaho , hi tshemba leswaku xiviko lexi xi ta tswala mihandzu .
Hikokwalaho hi ku angarhela hinkwaswo sweswo swa karhi swa endliwa .
Mimpimanyeto yi kongomisiwa eka vanhu , vutomi bya vona na ntshamiseko wa vona .
Hikokwalaho , hi fanele ku tshama hi rindzile na ku xiyaxiya .
Hi rihi goza leri landzelaka sweswi ?
Xiyenge xa Mabindzu xi fanele ku nyika mavonelo ya xona .
U nga pfumela ?
Lexi a xi tikombi eka mina ku va xi tshembeka .
Kahlekahle , ndzi na xiringanyeto .
Vakhanselara va wadi va na vutihlamuleri byo kongoma eka vatshami va tiwadi ta vona .
Siku , nkarhi na ndhawu laha mafambiselo ya ku tava kona .
Ku vona ka mina hileswaku ku hava nanchumu xi nga endliwa .
Leri i tshaku ro tivikana ra swa nawu eka xiringanyeto lexi .
Eku heteleleni , ndzi ta tsakela nakambe ku vula leswaku HA KHENSA !
Lemuka leswaku u nga hlawula eka :
Xana a wu endla vululami ku ya hi ntsengo lowu wu rhwexiweke hina lembe leri nga hundza ?
Ndlandlamuko na nhluvukiso wa swa ikhonomi
Hlamuselani swilaveko swa gezi .
Ko va na mavonelo mambirhi ntsena lama faneke ku endliwa mayelana na lexi .
Sweswi i nkarhi wa ku va leswi swi humelela .
Tidokumente to pfuna ta kumeka ku va ti humesiwa ka khomphyuta , ku katsa :
Vanhu vo tala va ya va karhateka hi manyavila ya swakudya .
E-e,ku hava munhu loyi a tikombaka a twisisa leswaku leswi swi vula yini .
Ndza mi losa hinkwerhu .
Ndzi enerisiwile hi muxaka lowu sweswi wu nga emahlweni ka hina .
Ndlela leyi hi hlamulaka ha kona eka ntlimbo swi tala ku vangiwa hi ntlimbo lowu ya ka emahlweni . Wu nyanya , kumbe wu ya ehansi , leswi hungutaka ntlimbo .
Nhlayo leyi saleke yi ta hetisa maendlelo lawa hi ku hela ka Nyenyankulu .
Samiti ya namuntlha i ku sungula ka masungulo mantshwa .
Khomixinara , xana ku humelele yini eka swikambelo leswi ?
Xana mabindzu laya tsongo na laya le xikarhi wona ke ?
Hi fanele hi yisa emahlweni ku tumbuluxiwa ka mitirho ekusuhi na tindhawu leti vanhu va tshamaku eka tona .
Ku tinyiketela na ku gingirika ka wena eka phurojeke leyi i xikombiso eka hina hinkwerhu .
Siku ra Nhlengeletano :
Ndzi pfumelelana hi ku hetiseka eka ku teka endlelo leri .
Kutani hi ta kota ku vulavula hi mphikizano wo ringana .
Walawo i mavonelo ya mina .
Ndzi ehleketa leswaku swi ta ringanela .
Ndzi ehleketa leswaku a va fanele ku va .
Ehansi ka ntwanano , mipfuno a yi nge pfumeleri .
Xana swirho swa wena wa swi hlamusela hi ta ku laveka ka ku cinca ?
Xana nhundzu ya n'wina yi ta avanyisiwa hi ndlela yihi ?
Ntlawa wa mina wu seketela sisiteme ya fandisi .
Sweswo i nhluvukiso lowu ndzi wu amukelaka hi malwandla .
Hi ku aka vanhu hi aka vumundzuku .
Hi swona swi endleke leswaku hi fanele ku hunguta swihumesiwa hi xihatla .
A hi fanelangi ku chava ku nyika ntshikelelo .
A ndzi ta tsakela ku vulavula hi ku komisa mayelana na nkuriso .
Lexi a hi xivutiso ntsena xo hlayisela matikhomelo ya kahle ya swa timali .
Mbulavurisano na ntirho lowu nga nyikiwa Tikomiti ta Tiwadi
Ku tirhana ni vukanganyisi na hilaha kungu ra vukanganyisi ri faneleke ku hlengeletiwa hakona .
Swilo leswi nga kamberiwa swi katsa :
Ku na swa kahle endzhaku ka xiyimo xo tika .
Xiviko xi boxa leswaku :
Lawa ya vile malembe lamanene yo kula na vuthori .
Lexi i nchumu hakunene .
Tanihi muviki hambi swo yini ndzi kanetana na leswi .
Hi tlhela hi seketela munyiki wa mahungu eka mhaka leyi .
I ndlela yo ya eka nhlangano wa tipolitiki .
Ku na miehleketo yo tala .
Xo tika hi xibuluki hileswaku xi durha ngopfu .
Xiviko lexi xi vulavula hi mhaka ya swa xithekiniki yo tika swinene .
Ndza tsaka swinene ku seketela xiviko xa yena namuntlha .
Hi amukela ku tsakela loku kombisiweke na ku tiyimisela ka nhlangano wa vatirhi eka phurojeke .
Vanyikeri va nga ha lava ntsengo wo fana wa vuxokoxoko lowu xipano xa phurojeke xi nga ta wu dinga .
Tinhlamulo ti fanele ku kumeka .
Hakunene swi antswa ku tlula leswi a swi tava swi ri xiswona .
A hi tivi leswi nga humelela eka swona .
Miehleketo ya hina yi le ka vanhu hinkwavo lava xanisekeke hi ndhambhi .
Hakunene hi lava ku tiyisa swinawana swa hina .
Nhlayiseko wa eneji , hilaha hi nga vula hakona , i mhakankulu .
Hi nyika matimba eka khomixini ya rixaka ku ehleketa hi swona .
Timaraka ti fanele ku aviwa hi ndlela leyi :
Nkayivelo wa vumbirhi wu le ka xivandla xa nsivelo .
U nga ha ehleketa hi byurokirasi leyi tirhisiwaka eka leswi
Mukhomixinara , xexo i swivutiso swinharhu .
Vuxokoxoko byo simekiwa hi loku landzelaka :
Tirhisa maendlelo lama faneleke ya vuhlayiseki hi ku famba ka phurosese .
Pfumala nkateko , ha ha yimele xileriso .
I xa muhlovo wa njhani ?
Ndzi amukela ku pfuna ka vhoti leyi .
Hambiswiritano , va lava ntshunxeko wo endla ntirho wa vona .
Vuleteri bya vundzeni bya vaaki .
Hi fanele ku nyika mpfuno .
Kambe i xiyimo xa nkoka swinene .
Langutisa eka xikimi xa swa vutshunguri ?
Nkwetlembetano wun'wana na wun'wana wu hambanile .
Mphalalo wa hina wu fanele ku khumbana na tiphurojeke ta vuhangalasamahungu .
Hi ta boheka ku lwela timfanelo leti .
Nkarhi a wu si hundza ku endla hi ndlela ya kahle .
Swoleswo swi tele , entiyisweni swi tele ngopfu .
Ndzi titwa kahle swinene hikwalaho ka minyikelo leyi endliweke .
Ndza tshemba leswaku u ta ndzi rivalela .
Sweswo a swi nge tirhi naswona a swi tirhi .
Vona va fanele ku pfuniwa .
Eka mhaka yaleyo , hi endlile ntirho wa kahle .
Swivumbeko na vukulu bya mindyangu swi cincile .
Xana wa swi tiva leswaku leswi swi vula yini ?
A swi nga si ringanela .
Mhaka yo hetelela eka xivutiso lexi hakunene , mhaka ya Palamente hi yoxe .
Xana ndzi nga kombela leswaku leswi swi endliwa mundzuku .
Xana hikokwalaho ka yini ku tirhisiwa Endlelo leri ?
Ku na swikombiso swa tidyondzo ta nkombo ta swo karhi leti nga ta kaneriwa laha hansi .
Ku vuyeriwa swi hi tindlela tinharhu , ti nga :
Hi nga ka hi nga vhoti hi tlhelo leri yimaka na nawu lowu .
Hi nga nyika ntokoto wa hina eka xivandla lexi .
Ndzi mi navelela vutshamo lebyinene eLimpopo !
Hambiswiritano , ku na tidyondzo leti faneleke ku va kona,leti lavaka ku dyondzisa eka ku nyikela swirho .
Ndzi khensa ngopfungopfu muviki eka sweswo .
Xa vunharhu , hi fanele ku tilulamisela ku langutana na vumundzuku .
Siku rin'wana na rin'wana leri hundzaka , ntiyiso wa swivulavula leswi wu ya wu va na vumbhoni hi ku engeteleka .
Hi nga ka hi nga pfumeli ku hlwela koloko ko leha .
Kahlekahle , u vula ntiyiso .
Ku ringanyetiwa nkarhi wa ncinco wa malembe yo ringana mune .
Ndzi arile xikombelo hi swivangelo leswi landzelaka :
Ku khensa ka mina eka muviki .
Hlamusela vuxaka exikarhi ka swiyenge swa xiyimo xo dyondzisa no dyondza .
Tshika vukanganyisi .
Tikhampani ti Antswisa Nkoka wa Ntirho :
Ku hava loyi a vulavulaka hi ku kavanyeta makete wa le ndzeni .
Vurhumiwa bya ku simeka
Ndzi ringanyeta leswaku xiviko xi amukeriwa .
Miti / Tindlu
Hi ndlela ya ku tisola , a ndzi fanele ku vhota hi ndlela leyi nga yimiki na mpimo .
A ndzi ta tsakela ku hetelela hi xiphemu lexi endlekaka .
I incini leswi a swi ta va swi vile mbuyelo wa sweswo ?
A hi cinceni ajenda .
Ndzi xiya xiya hi ku tsakela leswi nga ku humeleleni emhakeni leyi .
Lexi xi fanele ku soriwa .
Ndzi tshemba leswaku xiviko lexi xi ta amukeriwa handle ka hundzulo .
Ndzi ta tsakela ku va na rito mayelana na gingiriko wa munyiki .
Nguva leyi a yiri ya matimba na vulawuri .
Hikokwalaho a swi enelangi ntsena ku hunguta nhlayo .
Namuntlha , hambiswiritano , hi rila ntsena hi ku tlhelela endzhaku .
Kambe a hi veni ni tihanyi vunene .
Xana i yini nhlokomhaka ya ku Tumbuluxa hi Mavoko yi hi yini ?
Hi le ku tirhaneni na xiphiqo xo tika swinene laha .
Lowu i ntlhotlho lowu matiko ya hina mambirhi ya faneleke ku wu langutisa .
Endla xifaniso lexi kombaka swiyimo swo hambana swa endlelo ra nkunguhato .
Mitirho yo angarhela ya vatirhi entirhweni .
Hi swo sweswo , hinkwavo va rhambiwile .
Hi va vekerile mavonelo ya hina erivaleni swinene .
Ku pfuriwa ka timakete i ku kholwa ka kona .
Hi fanele ku langutisa leswi kahle swinene .
Vulawuri Nkulu byi fanele :
Sweswo swi ta onha .
Tanihi laha swi kombisiweke hakona hi vaxanisiwa va khale , vadyuhari hi vona va hlaseriwaka ngopfu .
Hambi ejensi yo lawula ya nawu yi fanele ku tumbuluxiwa .
Ndzo va ntsena na mahungu lawa ya kumekaka eka mina .
Swikongomelo swa phurojeke leyi hileswi :
Eka ntirho wa Mbulavulo wa Mfumo wa Xifundzankulu , Muchaviseki Ndhunankulu a vurile kuri :
Hi tshembha leswaku hi ta swi endla lembe na lembe .
Ndzi tshemba leswaku swo tala swa swona swi ta fikeleriwa .
Loko xexo xi ri tano , a xi nga humeleli
Leswi , phela , hi xona xikongomelo xa matshalatshala lawa yo fana .
Leswi i switirho swa nkoka eka switirho hinkwaswo swa matiko ya misava .
Tiphurojeke to sungula leti nga ta simekiwa hi leti landzelaka :
Ku khensa ka mina ku ya eka Mutshami wa xitulu wa Komiti na swirho hinkwaswo swa Komiti .
Kumbexana kwalaho hilaha a xi fanele xi ri kona mikarhi hinkwayo .
Nakambe a ku ri lembe ra madzolonga , ku halaka ka ngati na rifu .
Moya lowu nga kona eka nhlayo ya Valungu wu tsakerile ku cinca .
Xa vunharhu , ku humelela ko karhi ku fikeleriwile eka ku hetisa makete wa le ndzeni .
Swiyimo leswi tirhaka eka xiyenge xa mfumo na lexi nga riki xa mfumo swi fanele ku fana .
Leswi , a yo va mhaka yo biha , hi ku vona ka mina .
Xana vundzeni bya dyondzo byona ke ?
Ngopfu-ngopfu mintirhisano leyi yi fanele yi lava ku :
Xana muganga wa wena i yini ?
Xiviko lexi xi ta yisiwa eka Khabinete hi Nhlangula .
Leyi i nhlamuselo ya kahle swinene ya ntsakelo wa rixaka .
Ku nga ri rito , kambe mayelana na rona .
Ku va swilo swi yelana a swi vuli leswaku swa fana .
Hi lava ku sungula hi ndlela yo fana .
Hileswaku ndzi pfumelele ku tivisa xipano xa mina lexintshwa .
Vamanana na rimbewu
Swa timfanelo ta ximunhu na xidemokirasi .
Xo sungula , khodi ya matikhomelo .
Xiphiqo xa hina a hi tiko na vaakatiko va rona .
Hi laha ku vulavula hi nkarhi wa sweswi na vumundzuku .
Sweswo a swi ri endlelo ra hina .
U te maendlelo yalawo ya veka vutomi bya vanhu lava nga tiviki nchumu enghozini .
Hambiswiritano , hi nge eneriseki hi ndzimana yo hlanganeriwa .
XIKONGOMELO XA NHLENGELETANO
Ha khensa ku nghenelela ka wena .
Ku na swilo swo tala leswi nga ha vuriwaka .
Ndzi mi navelela ku humelela hinkwako eka sweswo .
Laha , hambiswiritano , hi ta va hi ri eku languteni ka mpimanyeto .
Ntirho wa vona i ku endla mbango lowu tiyisisaka ku teka xiave ka mitlawa ka xiyimo xa le henhla eka endlelo ra nkunguhato .
Vusweti byo pfumala muholo byi nga pimiwa hi tindlela timbirhi to hambana :
Swiyimo leswi swi kongoma ku :
Xo sungula , mfikelelo wa mirhi .
Mpimo wa vundzeni
Muchayeri a ri ntsongo .
Kutani xo hetelela , a hi lavi mfumo wo nga riki na nkoka .
Walowo i muxaka wa hungu leri hi lavaka ku ri twa .
Yindlu leyi a yi ta sirhelela vutifumi bya matiko ya tinxaka .
Hi nkarhi wa rendzo :
Hi fanele ku va na tisisiteme ta muxaka lowu .
Ndzi ehleketa ku hambana , ku hava nkwetlembetano .
Ndzi vile erivaleni swinene eka leswi ndzi nga swi vula .
Swi le rivaleni leswaku xiyimo xa tika swinene na ku bohana ngopfu .
Sweswi ndzi tsakela ku yelanisa ni timhaka to karhi timbirhi .
Ndza tshemba , hambiswiritano , leswaku minongoti yo talanyana yi fanele ku tiyisisiwa .
Hina nhlengeletano-dyondzo ya vatsoniwa .
Handle ka ntirhonkulu wa mbulavurisano , komiti ya wadi yi nga :
Ndzi amukela xitatimende lexi .
U vurile : Hambi kuri Xikwembu xi nge cinci leswi nga hundza .
I nkateko eka mina no malwandla ku vulavula na n'wina mixo lowu .
Hi fikile emakumu ka ajenda .
Lava Lulameleke ku va Vavhoti
Swiphemu swa pulani swi hari eka xiyimo xa matirhele .
Lexi i xivandla lexi lavaka ku basisiwa .
Naswona hi nge voni ku tlheriseriwa endzhaku ka ndlela leyi .
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku n'wi navelela hinkwaswo swa kahle .
Xana u ta languta na mhaka liya ?
Swikongomelo swa yona swa ntiyiso i :
Ku aka vuswikoti
Ku hlamula hi xihatla na mafambiselo lamanene .
A swi laveka leswaku a kavanyetiwa enkarhini lowu .
Hlangana na hina leswaku u twa swo tala mayelana na nawu lowuntshwa .
Hi fanele ku pfuna leswaku ku kumeka nhlamulo ya xipolotiki .
Hi ni vutihlamuleri byo karhi eka ntlimbo walowo .
Hi fanele ku tirha tanihi ndyangu .
I vantsongo va tivaka laha migodi yi nga kona .
Ndzi ta tsakela ku vula timhaka ti nga ri tingani eka masungulo ya mina .
A hi ntiyiso naswitsongo .
Maendlelo yo thya nakambe se ya sungurile .
Ndzi ni marito yo karhi mambirhi ku ya vula mayelana ni xiviko lexi .
Ndza pfumelela makungu lama .
Eka nkarhi wa sweswi hi nga ka hi nga endli tano .
Lexi ku vile xiphemu xa nhluvukiso wa ku kayakaya ka hina .
Ndzi mi navelela swa kahle eka leswi .
Siku na ndhawu ya rifu :
Ku tlhela ku va na xiphiqo xo va rivaleni .
Swibumabumelo swi ta pfuna ku tivisa Mpfampfarhuto wa Tsalwa-Mbisi eka mhaka .
Swi tano , xiyimo lexi nga kona sweswi xa ha vevuka swinene .
Mitswalo ya swa ikhonomi , hi ku hambana , a yi ringanangi .
Tikotara a ti nga hundziseriwi ku suka eka lembe rin'wana ku ya eka leri landzelaka .
Ntwanano wu fanele ku hlayisiwa ku kondza ku fikiwa emakumu .
Ku hambana ka hina ku ta tlakusa ntokoto wa vaendzi va hina hinkwavo .
A hi lavi ku herisa nawu wa vugevenga bya ku tirhisa swidzidziharisi hi ndlela yo homboloka .
Hi le ka xiyimo xo antswa ku tlula hinkwaswo xa ku pfuna .
Leswi swi landzelaka i switirhisiwa leswi nga pfunaka ku lulamisela nkunguhato :
Muholo wa vuvekisi a wu hundzi nkambisiso wa lembe .
Hilaha u nga vula hakona wu ri ntiyiso , ku tirhisa maendlelo yo hambana na swona swa laveka .
Ina , swi hatlisele naswona hi ta vona .
E-e ndza khensa .
Vika ku hambana ku suka eka tipholisi na maendlelo ya vuhlayiseki na vusirheleri .
Rifumo na vusweti
Kambe vusiwana bya kona i ku ri swikolo swa hina swikombiso swinene .
Tiva leswaku a swi amukeleki kuva tifayili ti tekiwa hi xikongomelo lexi .
Ku tava nkarhi wolowo hi nga ta hlangana na tshunxeko etikweni ra hina , wa vanhu hinkwavo .
Se va ri ku hela ka lembe .
Leswi a hi xikongomelo xa wena .
Mhaka leyi ndzi lavaka ku yi vula hi leyi .
Tikomiti ta Tiwadi na tisisteme ta mafambiselo ya matirhelo
Lexi a xi faneli ku tirhana ntsena na vunkonta .
Tindhawu ta swa timali ti ta antswisiwa hi ku famba ka nkarhi .
Hi ku tokota ka mina , lowu i ntwanano wa rimba wa xiyimo xa le hansi
I swa misava hinkwayo .
Xana vamanana va vuyeriwile hi ndlela yihi ?
Ina
Hi fanele ku nyika nyingiso wukulu eka timhaka leti .
Matirhelo lama landzelaka ya khomiwile endzeni ka xifundzha :
Ndzi kholwa leswaku hi fanele ku lulamisa timhaka letimbirhi .
Hi wena .
U endla swona loko u vula swoleswo .
Xi tirhana ngopfu na xiviko .
Hambiswiritano , hi tlhela hi lava xitirho ekaya .
Ku tirhisa vatirhi eka vufuwi bya tinyimpfu i swa nkoka .
Laha i u nga pfuna njhani :
Naswona va tibohile ku endla swilo swo hambana eka muganga lowu wu ri woxe .
Hakunene , ndzi tshemba leswaku hi ta yima ka mhaka leyi .
A ndzi ta tsakela ku vula marito mambirhi ntsena .
Ndzi nga ku tivisa hi ta mikunguhato ya vona .
Ndza tisola , kambe lexi a xi nga ri xiboho xa mina .
timfanelo ta N'wana .
Tindhawu ta kahle ta mfumo :
Nyika sayizi ya le hansi ya xilamula lexi landzelaka ku va xi xaviseriwa-vambe :
Xexo i xivangelo xa ku hlwela ka ku andlariwa ka timhaka .
I mani a ri na nandzu eka xiyimo lexi naswona hikwalaho ka yini ?
Vantshwa va tiko ra hina va ta tshama vari va nkoka eku akeni xidemokirasi .
Hikokwalaho a swi enelangi ku tiyisa makete wa le ndzeni .
Ku yingisela ka ntiyiso i ku yingisela ko nghenelela .
Hinkwavo a va pfumeli .
Nxaxamelo wo kambela wa nhlengeletano leyi rhangelaka nkunguhato
Va swirhundzu na va matlhari , hi fanele hi ku hatlisa hi tirhana na xiphiqo lexi .
Ndza khensa ku va mi ndzi rhambile ku ta va na n'wina madyambu lawa .
Ndlela yo antswa yo burisana na ntlawa wo karhi
Khombo ra kona , xiyimo xi tika swinene ku tlula leswi .
Handle ka swona , ndzi ehleketa a xi ta va xi tsanile .
U vutise xivutiso xa ndzulamiso .
A vo fanele ku landzelela milawu yo fana .
Tsalwa ri ta khoma tilevhele tinharhu ta vumbhoni na nxopaxopo .
Swinawana leswi swi simeka tikomiti ta vuhlanganisi to olovisa leswi .
Rivala ro tlangela ka rona ro ringanana i ra nkoka swinene .
Hakunene va na swona , loko va ri eku tirheni ka ntirho .
Hi ta hlangana leswaku hi ta kanela mhaka leyi futhi .
Vanhu vo tala va tekeriwile timfanelo ta vona .
Swi landze kutani u swi endla kahle !
Hi vona lava va nga xihlovo xa ku cinca .
Ku engetela , xikopu xa xileriso xi fanele xi ndlandlamuxiwa .
Ringanyeta hi ku antswisa muholo na ku hunguta madurhelo .
Ku fanele ku endliwa xanchumu .
Ku pfumaleka ka xona , matimba ya hina ya herile mahala .
Xo hetelela , hakunene , ku na xilaveko na ku hlamusela swilo swi va erivaleni .
Tisisiteme ta dipoziti hakunene ti nga kwetlembetana na makete wa le ndzeni .
Ku tlhelela eka xiboho xa vundzeni .
Kambe hi enerisekile .
Xana ku humelele yini hi phurojeke yoleyo ?
swi humesiwile epurasini
Ndza tshemba leswaku sweswo i swa nkoka wa matimba swinene .
Ha khensa nakambe eka ku nyikiwa nkarhi .
Pfhumba leri kahlekahle i goza leri kongomaka laha ku faneleke .
Oho e-e , hi va mani hina ku nghena ?
Ntwanano wa dyondzo ya le henhla wu tlula nongonoko lowu nga na nkoka .
Hi mikarhi hinkwayo i swisiwana .
A ndzi ta tsakela ku vutisa leswi swi nga swona .
U se u endlile swo tala .
Kambe nkayakayo lowu wu kongoma xiyenge xa purayivhete .
Nxavo lowukulu wa vafambisi i vutivi bya thekinoloji na xitirho .
Va fanele va kota ku tirhisa xiboho xa vona .
Swoleswo entiyisweni hi leswi nga nghenisiwa eka mintwanano ya matiko .
Hlamusela leswaku i yini .
Eka nkarhi wo fana , hambiswiritano , hi fanele ku tama ha ha tirhisa miehleketo .
Leswi naswona i ntiyiso eka swa ndzindzakhombo na ku banga .
Xi ta tisungulela swilo .
Ku na tindhawu laha ku humelela ko yisa emahlweni ku nga kotekaka .
Xihlawuhlawu xa va Rixaka a xi pfumeleriwi .
Hoyohoyo swinene eka wena .
Vamasipala va :
Ku thoriwa ka vayimeri
Swirho swa Komiti ya Wadi swi nyikiwa switulu swo karhi .
Mi fanele ku tirha hi matimba ku tumbuluxa tiikhonomi to hanya ta miganga .
Ndza tsaka ku pfumelelana ehenhla ka mhaka ya vumbirhi .
Hikwalaho ka sweswo , hi na ku pfumaleka ka mitirho ka le henhla na ku va loku tlakukaka .
Xana i yini lexi hi lavaka ku xi tumbuluxa ?
Loko swi ta eka maendlelo , ndzi ehleketa leswaku ya nga antswisiwa .
Hikokwalaho , ntlawa wa hina wu teka xiyimo lexi nga erivaleni eka mhaka leyi .
Tikomiti ta tiwadi ti boxa timhaka leti fambelanaka na wadi ya muganga ku ya eka khanselara wa wadi .
Norho wa yena lowukulu i kuva .
Kambe leswi swi nga ka swi nga endliwi ku hambana .
Leswi i swa nkoka , hikuva inthanete yi hava mindzilakana .
Hi ku vona ka mina , hambiswiritano , a swi kulangi lero swi tsandzeka ku hluriwa .
Xin'wana na xin'wana xi endliwe hi nawu .
Xiviko a xi vuli na nchumu mayelana na hinkwaswo leswi .
Xikombelo xa mina eka vadyondzi lava dyondzelaka tidyondzo ta le henhla i ku va va pakanisa eka :
Swi ndzi byela swilo swo hlaya swo tsakisa na leswi swi nga vaka swi chavisa :
Xikombiso xa leswi kumekeke i ku amukeriwa ka nhundzu yo xavisa yo huma hi le handle .
I nkarhi wo tshika ku languta tipholisi ti ri toxe .
Swi le rivaleni ku tlula mpimo leswaku hi lava lexi .
Longoloxa matshalatshala lama nga ta tirhisiwa eka xiyimo xa mphikizano .
Xiyimo xo sungula Tiphurojeke
Xo hetelela , ku ni mhaka ya maavelo ya swa timali .
Timhaka ta mphamelo wa swakudya - xana va dya kangani hi siku , xana vadya yini , na tinguva leti swi dyiwaka hatona ?
Sweswo hilaha hakunenenene hi bohekaka ku ya kona .
Vuxokoxoko byo simekiwa i :
Ha ku amukela .
Va landzuriwile .
Ku fanisiwa ka vanhu a hi mhaka leyi ngo va milorho .
I mbuyelo wa matshalatshala yo tala ya palamente .
Hilaha mi nga vonaka hakona , xiyimo xa tikanyana .
Ha swi lemuka leswaku i njhekanjhekisano
Boxa vito ra tsalwa leri tirhisiweke ku tsala ntwanano wa vona .
Mfikelelo wa swa vukorhokeri bya swa rihanyo lowu katsaka :
Milawu ya kahle ya leswi yi fanele ku kumeka .
Loko ku nga va na xisirhelelo , kumbe swi tlhela swi endleka ?
A hi navele ku ya emahlweninyana eka leswi .
Ku nghenisa xandla ka wena eka tiko leri a swi nge rivariwi .
Hambiswiritano , ha wu lava ntirhisano wa le kusuhi wa ikhonomi na tipolitiki .
Ndzi ehleketa ku ri u ni ntsakelo wa ku hlamula xivutiso xa wena .
Mutshamaxitulu wa komiti yihi kumbe yihi yeleyo u fanele kuva xirho xa Bodo ;
Sweswi mo ndzi hundzulukela eka timhaka letinene timbirhi .
migingiriko ya masipala
Ntsengo lowu a wu landzeleli xisayense nakona wu tlakuka mikarhi hinkwayo .
Mi nge ndzi nyika swikombiso .
Lexi na xona xi katsiwile .
Ku endlela ku fikelela leswi , leswi landzeleka swi ta endliwa :
Xa nkoka swinene , xiviko xa hlanganelo xi pfumeleriwile .
Hi vumina , hambiswiritano , ndzi ehleketa ku i mhaka ya kahle .
Xana u lava yini ku endla ntirho ?
Leswi swi humelela hi ku ta hi le ka levhele ya makumele ya swilo ya mfumo .
Nkanerisano
A ku fanele ku fikeriwa ntwanano .
Bubutsa byongo , lavisisa na ku kunguhatela ntirho wo tsariwa .
Ndza mi vutisa : xana xihoxo xi le kwihi ?
Lexi xi na nkoka swonghasi .
Hi swi arile .
Hlamula leswi landzelaka hi swiboho swa nkoka .
Leswi i xikombiso xa tilevhele ta le henhla ta ntsakelo eka nhlawulo lowu .
Mabindzu ya humelerisa vutivi .
Ku nga katsiwi ku fanele ku hlayiwa eka minimamu .
Hi le ku va hlayiseni swinene .
Hi ti ba xifuva hi mfikelelo lowu wa kahle swinene .
Hakunene , a ndzi nga ta swi endla leswi .
Sweswi swa nyikelo wa mina .
Mhaka yi se yi tirhiwile hi xihatla lexikulu swinene .
Tipholisi ta masipala na swinawana
Ku ehleketa ku nga ha khutaziwa eka vadyondzi loko :
Ndzi chava leswaku ku hlwela loku ku ta ya emahlweni eka xivandla .
Naswona ku nga ri le ntsena .
Vamasipala Vamasipala va fanele ku teka vutihlamuleri bya ku hoxa xandla eka nhluvukiso wa ikhonomi ya muganga , ku endla mitirho na ku herisa vusweti hi ku va na xiave eka endlelo leri .
Mi kombisile ndlela ya kuya emahlweni .
Loko u nga swi endli , ke u nga swi endli .
Xana u ni xitsundzuxo xihi eka bindzu ?
Ku hava eka leswi swi nga fikeleriwaka hi ku olova kumbe ku rhelela .
Ndhawu ya ikhonomi .
mikarhi yo tala .
Tindlela to kambela ti fanele ku vekiwa ku tlakusa ndzima .
Leswi i mhaka ya ku humelela .
Ku hava masimu ya rihlaza .
Hi tshembisa leswaku phurojeke yi ta ya emahlweni naswona yi ta hela hi ndlela leyi ku kunguhatiweke hakona .
Namuntlha hi kona laha ku tisa ku khensa ku tikarhata ka n'wina .
Lava va nga tivonakarisa emahlweni ka komiti ku va va nyikiwa swileriso va katsa :
lembe-ximali
Vuxokoxoko bya Vhoti
Ndza hoyozela eka mbuyelo wa nhlengeletano ya varhangeri va matiko .
Ndza amukela xilaveko xa ku yirisiwa ka matlhari .
Ntirho wa xidemokirasi xa ku teka xiave i ku tivisa , kanerisana na ku nyika mavonelo eka swiboho sweswo .
Hambiswiritano , ndzi seketela swinene phakeji .
Hi fanele ku gingirika hi xihatla lexi kotekaka .
A hi kumeni vuxokoxoko .
Kombisa na ku hlamusela swiyimo swa xihatla hi ku hatlisa naswona swi ri hava xihoxo .
Nhlamulo ya mudyondzi leyi lavaka ku hlayisiwa .
Ndzi tshemba leswaku nkarhi wolowo ku ta va na ku humelela ka vanhu vo tala .
A ku na lexi hi nga xi endlaka ku suka eka xona .
Ndzi teka sweswo hi vuswona tanihi goza leri yisaka emahlweni .
A ko va xileriso ntsena xa hofisi ya mfumo .
Ku laveka nhluvuko wun'wana .
Ndza mi vutisa : hikwalaho ka yini hi nga xi tirhisi ?
Ku hunguta switandzhaku swa xihatla eka vusweti eka timiliyoni ta Maafrika-Dzonga eka nkarhi wo koma , kungu leri ri ringanyeta ku :
Eka leswi hi lava nawu wa vugevenga na maphorisa .
Ku lulamisa
Mhaka ya vunharhu yi khumba nkarhi lowu lavekaka ku endla .
Lexi hakunene xi nga na mhaka i ku lahleka ka xidemokirasi ?
Mi nge ndzi mi hoyozela eka ntirho lowu nga endliwa kahle .
Swi tano , u endla swo tala ku tlula sweswo .
Leri i lembe ro hetelela eka mudende lowu .
Loko va ha lava ku suka , nsati wa n'wamapurasi u humelerile .
Hikokwalaho lawa a hi makumu ya ntirho wa hina .
Huvo yi tirhisile mali ehansi ka mpimanyeto wa yona .
Hlamusela ku hambana na ku nyika swikombiso .
Vukorhokeri hilaha swi boxiweke eka pharagirafu ya b .
Kambe leswi hi swi endlaka hi leswaku ku tava na ntlimbano lokukulu .
Timhaka leti ta nkoka ti kumeka exivindzini xa vuxaka bya rimbewu .
Hlayela ntsengo wa mbindzulo kahle .
Pholisi ya hina ya ku rhurha ka vanhu leyi nga kona sweswi a ya ha amukeleki .
Ku nghenelela ka hina ko hambana ku vumbiwe ku fikelela swikongomelo swa Endlelo ra Nhluvukiso wa Ntalo wa Vanhu .
Mintlangu yi ta kumiwa hi ndlela leyi landzelaka :
Matirhiselo ya mali hi nhlangano lama muxaka lowu a ma amukeleki .
Hileswaku , hilaha ndzi vuleke , swikombeto leswi swi ta humesiwa .
Swi fanele ku va goza eka xitshunxo xa matiko mambirhi .
Nhundzu ya mahala a yi fanelanga yi lawuriwa hi vanhu .
Kutani a ndzi tsakela ku nyika mavonelo ya ntlhanu yo koma yo songasonga .
Nkayakayo wu ni xiave eka makete wa vatirhi .
Yina pholisi ya layiburari ya yona ;
eka ku tumbuluxiwa ka sweswo
Hi swoleswo hinkwaswo leswi ndzi nga tibohaka na ku boha yena eka swona .
Vamanana va tiveka eku endleni swilo swi humelela .
Ndzi khensa ku va mi nghenelerile eka ku yisiwa emahlweni ka tithendara .
Lowu i muxaka wun'wana wa fomula leyi tivekaka ya girafu ya khubu .
Hi fanele ku amukela ku hlawula loku ku endliweke .
Manghenelo ya hina eka ku hlengeleta mali ya mfumo ku katsa ntwanano wa le rivaleni na swirho swa miganga .
Switshunxo swi kona naswona se swi ringanyetiwile .
Hi tlhela hi lava leswaku tiko hinkwaro ri fambiseka .
Mo ndzi vula mavonelo ma nga ri mangani ya maqhinga ka ha ri emasungulweni .
Hi fanele ku n'wi khensa .
Ndzi pfumelelana na mavonele ya yena .
Sweswi hi na xiletelo xa makambelele ya tidyondzo lowu pfunaka na ku va na vuxokoxoko .
Ndza tshemba leswaku lexi hi xi endlaka a xi laveki .
N'wana na mutswari wakwe kumbe na ntswatsi loyi a faneleke .
Kunene ha swi lava swoleswo .
Hi fanele ku tsundzuka sweswo .
Hlamusela xivutiso .
U endlile ntirho wo koka rinoko eka xinawana lexi .
Vutihlamuleri i bya wena .
Xo sungula eka hinkwaswo , eka ndhawu ya xitoko xa ku aka .
Ku hlamusela i swa nkoka .
Sungula xivutiso lexi eka papila rintshwa eka buku ya tinhlamulo .
Nhlayo ya le henhla ya swirho swa komiti nkulu yi vumba khoramu eka nhlengeletano .
Hi swona swi endlaka leswaku hi nga fanelangi ku hatlisela ku swi hunguta .
Hi ku tirhisana hi nga va ni vuswikoti byo hlula vutsandzeki bya mafambiselo .
Eka sweswo ku ni mhaka leyi nga ahluriwaka hi xihatla laha .
Hikokwalaho , ndzi lava ntsena ku vula leswaku ndza khensa .
Naswona ha tinyungubyisa hi sweswo .
Khomixini ya Timfanelo ta Vanhu
Hi vona vumundzuku bya hina tanihi xiphemu xa tikonkulu .
Sungula nhlamulo eka xivutiso xin'wana na xin'wana eka papila rintshwa .
Vurhangeri bya tipolitiki na bya tihosi byi rhangele maendlelo lawa eka levhele ya xikaya .
Nkarhi wo hundzuluxa switshembiso leswi nga kona swi va ku ya emahlweni ka kunene hi sweswi .
Vamanana na tipolitiki
Hi ku vona ka mina , xexo a xi fanele xi enerile .
Goza hi leri hi ri lavaka .
Loko hi karhi hi ya emahlweni hi xi tekela enhlokweni xilaveko xa ku :
Swi tlhela swi va mhaka ya malawulele yo antswa .
Kuna xivutiso xa swiyimo swa dyondzo .
Lexi i xivangelo lexi nga endla leswaku ndzhurho ku suka eka matiko mambe wu laveka swinene .
Leswi swi tikomba swi ri mali yo tala .
Leswi hi leswi hi karhi hi swi vonaka sweswi .
Kambe ku fanele ku va xiyimo xo koteka .
Mbuyelo i ku , hakanyingi , i ntsena tifeme ta vukulu bya le xikarhi ti talaka ku hakela swibalo .
Va hava mali .
Ndhawu ya O i masungulo .
Mayelana na tihakelo ta xikolo , leswi landzelaka :
Tshunxeko eka vusweti ;
Timhaka nkulu i :
U vule switsongo ngopfu emhakeni leyi .
Ku tsakela ka tiko na vaaki swi fanele ku rhanga emahlweni .
Ku rhangisa ku nghenisiwa ka gezi eka titliliniki eka tindhawu hinkwato ta ka masipala
vutihlamuleri eka mbango
Ndzi tlakusile mhaka leyi mina n'wini hi ndlela yo va erivaleni swinene .
Vo tala va n'wina laha ma ri tiva vonelo ra mina ehenhla ka mhaka leyi .
Va famba hi lorhi .
Hi fanele ku langutisisa leswi swinenenene .
Hi fanele ku amukela xiyimo xa le rivaleni laha .
Ya vumbirhi i ntlakuso wa ku nghenelela ka vaaki .
Ndza tshemba swi ta kota ku endla tano .
Ndhurho wa muako lowuntshwa a wu hlamuseleki .
I nhlamulo ya kahle ya pholisi yo twala eka muxaka wa yona etikweni .
Ndzi nga nyika swiletelo .
Xa vumbirhi , hi fanele hi lwela ku hunguta nkoka wa tindlu tani hi tinhundzu ta nkoka .
Ndzi ehleketa ku ri leswi i masungulo ya maendlelo yalawa .
Khombo ra kona , xitsariwa a xi le rivaleni eka mhaka leyi .
Leyo hakunene a yi nga ri mhaka ku nga se va ni maendlelo lama khumbaka misava hinkwayo .
Ndza khensa swinene
Mfumo wu ta rhangela hi kuva xikombiso .
Ndza khensa nkongomiso wa wena wa miehleketo , hi ku yimela vona , na swona .
Hlamusela rito ra ndzinganano wa nxavo .
I incini xi pfumelelaniweke ke ?
Loko xin'wana xa leswi nga laha henhla xi tirhiseka , tatisa swivutiso leswi landzelaka :
Bodo ya vafambisi
Vanhu va matiko a va fanelanga ku yima ntsena va nga endli nchumu .
Xo sungula , i swiphemu swa masungulo swa ikhonomi ya hina .
mitlawa eAfrika-Dzonga
vuhlayiseki na mintlangu
A hi veni na ntiyiso .
Doroba ku tlula emadorobeninkulu .
Switsanana ndzi tshemba tano .
Kutani hi ta byeriwa leswaku nkarhi wu fambile swinene .
Leswi a hi xikongomelo xa xona .
Ku tirhisa swona ku swi anamisa a swi amukeleki .
Hi dinga nkarhi ku teka magoza lama faneleke no pfuna .
Ndza ha ri na mina .
A swi nge pfuki swi ringanerile .
A hi nga fanelanga ku rivala mhaka ya ximunhu naswona .
A wu endli nchumu !
Ku onhiwa kwihi na kwihi ka timfanelo ta ximunhu a ku pfumeleriwi .
Mitwanano leyi fikeleriweke yi yimile hi ndlela leyi :
Swo tala swi vuriwile hi nkarhi wa tiholideyi .
Hikokwalaho , loko ku ri ku tiko ra swi kota , swi fanele ku papalatiwa .
Swikolo leswi Dyondzisaka ku Cina swi ta lava ku vona leswaku leswi swa humelela .
Sweswi hi va kombela ku endla swo tala ku hundza leswi .
Tiphesente hi nongonoko ti vile hi ndlela leyi :
Swi fanele ku tirhiseriwa ku sirhelela mbango .
A va nge yi hakeli .
Ndzi nga vutisisa leswo .
A ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku kombisa swilo swo talanyana .
Sweswi - ndza khensa .
Ku na swiphiqo swa ndzingano , naswona leswi a swi nga ta pfumela ku hangalaka .
Ndza xi amukela naswona hi lexi nga ni vhoti ya mina handle ko kanakana .
exikarhi ka vavanuna na vavasati
Leswi swi veka masungulo , kambe hi fanele ku endla swo engeteleleka .
Sweswo swi nyikiwa tanihi mhaka ya mpfanganiso ?
Ku nghenisiwa ka xiavi i swa nkoka eka ku kunguhata koya emahlweni ko humelela ku simekiwa ka endlelo .
Vutleketli bya nhundzu kumbe vanhu emisaveni hinkwayo byi le ka mpimo wa ziro .
Xiviko xakwe hi xona lexi hi xi amukelaka .
Masungulo yo lulamisa leswi ya katsa :
Timhaka ta nkoka leti faneleke ku langutisisiwa
Nghenise xiavi eka ntalo wa vutivi bya vurimi .
Hi ku vona ka hina hi mpimo lowutsongo wu fanele ku katsiwa .
U nga rihisiwa kumbe u pfaleriwa ekhotsweni loko u voniwa nandzu wa :
Hambiswiritano , ku cinca loku ka fambelana .
Maendlelo lawa ya ta khumba ku hunguta ku sivela eka nkarhi lowu taka .
Kambe i xihundla , xa khombo swinene .
Hi hava matimu na vumundzuku .
A hi veni erivaleni leswaku hi vulavula hi yini .
Ka ha ri na ndhawu yo vonaka yo antswisa .
A hi chavi .
Nhlengeletano yo dyondzisa / vutsundzuxi
Hi ku vona ka mina , ku na ku kanakana ko tlula mpimo ka masungulo .
Hi fanele ku suka eka endlelo ro endla hi switsongotsongo .
Tsundzuka leswi swoleswo swi vulaka swona .
Swa tsakisa swinene ku va hinkwenu mi ri laha nakambe .
Hi ta va hi ri eku vekeni ka tihlo eka sweswo .
Hi le henhla ka hafu ya maraka .
Va rhumela switiviso masiku ya nharhu emahlweni ka nhlengeletano .
Leswi swi ta fikeleriwa hi ku langutisisa swinene eka leswi landzelaka :
mitlawa ya malembe , rimbewu , xiyimo xa swa mathoriwelo
Mhaka ya mina ya vumbirhi i mayelana na xiyenge xa swa switirhisiwa swa nkoka .
Swa ndzi vilerisa naswona hi leswi ndzi lavaka ku swi vula .
A hi nga pfumeleri ku kombela ku khomeriwa ku endla leswi hi faneleke ku endla swona .
Hikokwalaho , ndza tshemba leswaku sweswi ndzi vurile swi ringanile .
Xivutiso xa vutleketli bya le magondzweni xi nyika xikombiso xa leswi .
Sweswo i xihoxo xa masungulo eka sisiteme .
Ndzi ta tsakela ku heta hi ku endla switsundzuxo swimbirhi .
I nkarhi wa ku va hi lulamisa swilo swa hina .
Wu tlhela wu va na akhawunti ya bangi yo twala .
Mpimanyeto wu fanele ku endliwa wu fambelana na Mhakankulu ya Swiletelo swa Makambelelo :
Matumbuluxelo , swipimelo swo yelanisa , xivumbeko na mitirho ya tikomiti ta tiwadi
Swikombiso swa muxaka wa nkucetelo :
Kunguhata gingiriko wa ntirho .
ku teka xiboho .
Kwalaho , kuna xilaveko xo langutisa swinene eka levhele ya xifundzankulu xin'wana na xin'wana .
Mayelana na marito laya engeteriweke :
Hlamusela nkoka wa mbulavurisano lowu faneleke eka tindhawu ta ntirho .
Khoto ya Vumbiwa i khoto ya le henhla eAfrika Dzonga .
Ku tumbuluxiwa ka swiyimo swa nhluvukiso lowu ikhonomi ya miganga leyi tiyeke ku yisa emahlweni .
Leswi hikokwalaho swi lulamile ku katsakanya leswaku ntlangu wa hina wa hanya hi kuva ni ku humelela .
Ku hluleka ku endla tano ku tava ku lwisana ni moya wa Vumbiwa bya hina bya xidemokirasi na ku kala vumunhu .
nhluvuko eka ntirho
Vatirhisani va swa vutomi va fanele va katsiwa na vona .
Leswi swi fambelana na nhlamuselo ya rito phurojeke .
Xana ha swi endla ?
Leswi swi katsa swa tindlu , rihanyo , dyondzo ni mabindzu na vumaki .
Nsirhelelo eka mhaka leyi wu le ndzeni ka xileriso xa rimba .
U vulavule hi ku tshembha na vusirheleri .
Ku hangalasiwa ka swona ku endliwile hi tindzawulo leti faneleke .
Vulehi bya nhlamulo byi fanele byi lawuriwa hi swilaveko swa nhlokomhaka .
Hi nkarhi wo fana nhlavutelo lowukulu wa laveka .
Xivutiso : Xivangelo xihi na xihi xa kuri hikokwalaho ka yini ?
Naswona i yini nhlamulo eka tiejensi to tirha hi nawu ?
Lulamisa Xitatimende xa Muholo wa Mawuwani .
Hlamusela endlelo ra ndzavisiso .
Loko cinco lowu wu pfumeleriwile hi ta vhota hi ku seketela .
A ndzi ta tsakela nhlamulo yo huma eka wena n'wini .
Ndzi tshembha hi le ku tirheni kahle .
Hikwalaho , xikweleti a xi fanele ku va ntshuneto ntsena eka ndzwalo wa xibalo .
Hi kombela ku khomeriwa mayelana ni nkavanyeto lowu hi nga vaka wu vangile hikokwalaho ka vutsundzuxi bya swa mahungu .
Handle ka sweswo , hi tshemba leswaku xiviko lexi i ku paluxa ka kahle swinene .
Timfanelo ta nhundzu ta swa vutlhari
Hakunene , a hi si va eka xiyimo lexi sweswi .
Ndzi tsakile ku amukela xirhambo .
Xana u lulamisile mpfapfarhuto wa nongonoko wa tinhlengeletano ta lembe , lowu wu nga nongonoko wa tinhlengeletano hinkwato ta lembe , lowu wu nga na masiku , mikarhi na tindhawu ?
Hambiswiritano , ndzi fanele ku tsakela ku vuyela eka leswi swilo swi nga xiswona .
Swirho swa Huvo ya Swivilelo swa Vutleketli ;
Switirho leswi nga laha hansi swi kombisiwile hi swikombiso swa xiitaliki .
Va yisa mhaka leyi emahlweni ku kondza huvo yi lulamisa xiyimo lexi .
Ku aka vuswikoti bya mihlangano swi teka nkarhi na ntamu .
Tanihileswi swi vumbiweke swi suka eka swiphemu swinharhu swo hambana na tinhlayo to olova ta vaakatiko , swa olova ku swi twisisa .
I swa nkoka leswaku xikongomelo lexi xi fikeleriwa .
Ku pfumala vululami kutsongo ku ta tlakusa vuhlayiseki bya hina hinkwerhu .
Hambiswiritano ku ni nhlayo ya minkwetlembetano ya mimpfhuka yo leha leyi yi nge si vaka ni swintshunxo .
Ku tlhela ku ri ni xidingo xa xihatla xa ku herisa swikweleti .
Ku ni ku cinca ka ndhavuko loku nga ku humeleleni eAfrika Dzonga .
Ntlhanu wa malembe endzhaku ka swona i nkarhi wa nkambelo .
Leyi i mbilu ya endlelo hinkwaro ra ku tisa ku rhula .
Hi ta hlohlotela ku va ku tirhisiwa mimovha leyi nga riki na njhini emapatwini .
Ntirho wa Swiyenge i ku :
Ntlawa wa mina wu seketela ntirho wa yena hi matlhelo ya wona hinkwawo .
Ku tlhele kuva nkombiso wa kahle .
A swi yimangi kahle .
Hikwalaho ka swivangelo leswi hinkwaswo , hi ta vhota hi kaneta .
Hlamula swivutiso leswi landzelaka mayelana na ku phurosesa mavele .
Ntirho wu ni xiave xa nkoka eka bindzu ra nyama ya nyimpfu .
Kambe hi endle masungulo lamanene .
U wanuna wa xichavo .
Nongoti wa makete wu twisiseka ku ya hi timhakankulu to hambanahambana .
Eka vuxaka lebyinene !
Naswona swi fanele ku pfumelela ku endlela swilo erivaleni na vutihlamuleri .
Xiyimo a xi koteki .
Swi tano , sweswo na swona swi sivela swivumbeko hinkwaswo swa vukanganyisi .
Ku na mapfhumba yo hlayanyana .
Namuntlha , ndzi tsakela kuva khensa no va hluvulela xihuku .
Ha khensa hambiswiritano xikoweto xa matitwelo .
Nkarhi wa siku lowu nhlaselo wu nga humelela hi wona .
Xana hi lava ku endla leswaku swi humelela ?
Lexi hi xi lavaka laha i endlelo ro angarhela .
Hi fanele ku xi vonisa leswi xi nga xiswona .
Hikokwalaho ka mpimo na ku nonohwa ka ntirho , wu ni migingiriko yo tala :
Swi ta ringeta ku nghenisa xandla .
Ndzi mukomberi wa ntirho .
Ndzima yo vonaka yi endliwile eka malembe laya hundzeke .
A ku na ku kanakana mayelana na sweswo , hi le tlhelo ra wena hi vutalo .
I nkarhi wo endla ntwanano .
Ndzi ta tsakela ku ku tsundzuxa mayelana na leswi nakambe .
Ku na swilo swo hlaya swo fana na leswi eka xitsariwa .
Loko hi tirhisana , hi ta tiya swinene .
I xiphemu xa rixaka leri rhendzelekaka eka swo biha .
Hlamusela ndzhendzheleko wa muwundli mayelana ni ndzhendzheleko wa vutomi wa xikumiwa .
Hikwalaho i swinene ku va hi ri na xiviko lexi .
Eka ndhawu leyi , ntirhisano na matiko lama ha hluvukaka wu na nkoka swonghasi .
Swi fanele ku xiximiwa , naswona hi ku hetiseka .
Hi ndlela leyi , hi fanele hi ti twa ngopfu hi enerile .
Ku seketela maendlelo yo dyondza , hi fanele ku lavisisa leswi landzelaka :
Tanihi hi mfumo , hi tiyimiserile ku hlula nyimpi leyi !
Kahlekahle lexi xi vula ku tirhisa nsinya wa mphakelo wa matimba .
Komiti yi lemukile leswaku ;
Tihuvo hinkwato ta masipala ti fanele ku hlawula xipikara ku suka eka swirho swa tona .
Ndzi nga amukela yo tala ya mihundzulo leyi eka xiringanyeto lexi .
KONANISA KU NGA RI KU BOHELELA
Kumbexana u nga kongoma swinene eka nhlamulo ya wena .
Kutani a hi nyikiwe mpfumelelo wa mafundza ku kanerisana .
Leswi swi nga hlamuseriwa ntsena tanihi nchaviso wo kongoma .
Ku ngava hava ku kanakana hi nkoka wa masungulo lawa .
Lexi landzelaka i xikombiso xa tilayini ti nga ri tingani ta mpimanyeto hi vuenti .
Ndzi ringanyetile , hikwalaho , leswaku a hi fanele ku endla leswi swi va swo hlawula .
Hambiswiritano , mhaka i ya nkoka swinene .
Xa vumbirhi , mpfuneto wa swa timali .
Ku humelela ku vonakala ku endliwile
Hakunene , xexo xi ta hambuka swinene eka mfungho .
Hakunene swo fana a swi ta tirha eka matiko lama ha hluvukaka .
Mhaka yo vumba ntalo i ya nkoka na yona .
Xa vumbirhi , hi khomile n'wangulano na vayimeri va vatirhi na vathori .
Ku humelela ku vile kona eka ku hlanganisa maendlelo laha swi faneleke .
Ndzi ehleketa leswaku hi fanele ku boha mahetelelo ya swa tipolotiki lawa ya faneleke .
Ku vile na ku antswa ko vonaka eka Hofisi ya Mulawuri-Jenerali hi ku famba ka malembe .
Hi kamberiwile hi timheho ta ku cinca ka matiko ya misava .
Hinkwerhu hi fanele ku va vatirhisani eka matshalatshala lawa .
Leswi hi swona swi vuriwaka leswaku mbyana yi dya mbyana laha misaveni .
Hambiswiritano , ku cinca i ka nkoka swinene .
Hi seketela muviki eka swiga swinharhu swa nkoka swonghasi .
Lexi xi kanganyisa matirhelo lama faneleke ya makete wa le ndzeni
Swifundzankulu a swi ri ni vutihlamuleri bya ku hakelela varhumiwa va swona .
Gondzo na sweswi a ri si va lero olova .
Se hi na ku hundzula ko helela ka xiyimo lexiya .
Timatheriyali ta dyondzo ti kota ku fikisiwa hi xielekitironiki eka miganga leyi nga ekule swinene .
Ku humelela ka rona swi ta lawuriwa hi ku va Maafrika-Dzonga hinkwavo va byarha vutihlamuleri eka kungu leri , leri ri rhangeriwaka hi Phuresidente na Khabinete .
Ku na nkayivelo wa le henhla ku tlurisa wa swikili kutani ku kala ku thoriwa ku tele ku tlurisa .
Hi fanele ku langutisa leswi hi swi endlaka .
Swi endlekile .
Mutirhi kulorhi wa mina ku suka eka Vululami u na ntirho wa nkoka swinene ku wu endla .
Ku hlaya ku fika na vusiku .
Leswo hetelela swi vonaka swi ri swa nkoka swinene ku ya hi nsinya .
Hinkwaswo leswi va faneleke ku swi endla i ku tirha swinene .
Xana hi lava ku famba mpfhuka wo tanihi kwihi ?
A hi tirhiseni nkarhi lowu .
Ndza tiyisa xexo a hi lexi hi xi lavaka .
Ndza ku hoyozela nakambe .
Swiboho swo tala swi kuceteriwa hi ntshikelelo wo huma eka vanghana .
Ku fambisiwa na ku basisiwa ka nhundzu i xiphemu xa nkoka swinene wa maendlelo .
Khodi eka mavonelo ya ta funghiwa !
Hi ta khoma njhekanjhekisano wolowo hi timhondzo .
Kumbe swi va leswi hanyaka .
Ndzi swi boxile swoleswo nkarhi lowu nga hundza .
Kumbexana a ndzi nga swi twisisangi .
Vurhangeri na vutihlamuleri erixakeni hinkwaro
Loku i ku hoxa xandla ka nkoka eka ku endla swilo erivaleni na vutihlamuleri .
Xa nkoka ngopfu eka vupulani i swilaveko swa vundzeni leswi landzelaka :
Ku hambana koxe loku nga kona hileswaku hi hanya ekule swinene .
Xana hi yi tirhisisa ku yini thekinoloji ku endlela ku hlayisa mati ?
Leti i timhaka leti hinkwerhu hi pfumelelanaka eka tona .
Hambiswiritano , makete wa le ndzeni i mhaka leyi tumbuluxiweke .
Xana sweswo swi vula yini eka vona ?
I ku aviwa ka nkarhi ka hiseko .
Engetelo wa mpimoxiave wa vugevenga .
KAMBELA NHLAMULO YA WENA
Handle ka sweswo , hi vutalo xi tsandzekile .
Tikhopi ta swilipi swa mbuyelo a swi nge vi kona eka vamahungu .
Leswi swi se swi kombisiwile eka minongonoko ya vulavisisi .
Kambela no pfumela kahle eka swivutiso .
A ndzi endli xitshembhiso xo karhi .
Ku tshemba ko angarhela eka ku pfumaleka ka vuswikoti eka vatatana
Tihakelo hi leti .
Ntirhisano eka xiyenge xa Sayense na Thekinoloji
Ndzi ku navelela ku humelela kwihi na kwihi eka leswi u nga ta swi endla .
Ndzi ta vulavula marito yo hetelela matsongo .
Migodi , hi ku kongoma , yi khumba timhaka tinharhu leti landzelaka .
Lexi xi ta va xiyimo xo engeteleleka ku tika eka hina .
Hikokwalaho ndzi kota ku swi amukela .
Nhlamuselo yi nga katsa swihlawulekisi swa miri wa munhu .
Hambiswiritano , xiviko lexi xi ngo yimela ntsena goza ro sungula .
Hikokwalaho swiphemu leswi hinkwaswo swi fanele ku tekeriwa enhlokweni .
Xihlovo xa ntlulelo wa vuvabyi eka ku tlula hafu ya vavabyi a ku ri ku lumiwa hi swigalana.
Hi fanele ku endla swikoxo swa matlhelo hinkwawo .
Xana swi nga va hi ndlela yinwana hi ndlela yihi ?
Ndzi ta hetelela hi ku vula leswaku vhoti ya mundzuku i ya nkoka .
Palamende yi kotile ku vhota ehenhla ka lexi eka komiti .
Swo fana swa tirha eka xiyimo xa lwandle .
Nhlangano wa Vatirhi wa Misava
Ndzi ehleketa ku ri hi dinga ku cincacinca loku nga kona namuntlha .
Ndzi kholwa leswaku ku hava ndlela ya ku va hi endla sweswo .
Lavisisa tindlela leti tirhisiwaka eka ku dyondza hi ku tirhisana .
Lexi xi fanele ku hlamuseriwa xi va erivaleni .
A ndzi swi vona leswaku xiyimo a xi sungula kuva khumbha .
Machudeni ya laveka ku ta :
Hi fanele ku va hi nga tsandzeki .
Vuhlayiseki i mhaka ya nkoka nkarhi hinkwawo .
Nkarhi hi wona leswaku hi sungula vutihlamuleri bya hina .
NHLANGANISO
Muofisiri a swi tiva ku ya hi nawu loko vanhu va ri karhi va vulavula ntiyiso .
Hi na swona kambe matshamelo ya swona a ma kahle .
Xiyimo xintshwa xi tumbulukile .
Kunene va le l ku vulavuleni .
I mhaka ya vutihlamuleri bya rixaka .
Vatirhi lava landzelaka va thoriwile hi bindzu :
Swiletelo leswi landzelaka swi fanele ku tekeriwa enhlokweni :
XIVIKO
A swi ri swa nkoka ku hlayisa nsinya lowu eka milawu .
Eka mhaka leyi , hi fanele ku tirhisa misinya yinharhu yo olova .
I mani a nga wundlaka n'wana ?
Goza ro yisa emahlweni kunene ri endliwile .
Swiga swi lulamile .
A hi nge kumi mimbuyelo leyi hi yi lavaka .
Ha xi ala naswona hi ta vhota hi hambana .
Hi langutane na siku ra nkoka na ku va ra matimu .
A ku vangi ni madzolonga lamanyingi swinene emisaveni .
Ku nga ringani ka vaaki swi kona hi mpimo lowukulu swinene .
Nhluvukiso na ku andlala ka swiletelo swa mpimanyeto eka minongonoko .
Leswi swi endliwa na xikongomelonkulu xo herisa nsirhelelo wa le miehleketweni .
Kutani hi fanele ku twisisa endlelo ro xava .
Xikombelo xo tiviwa xi ta heleketiwa hi :
Ndzi lava ku khumba mhaka yo Nyika matimba ya Ikhonomi ya Vantima hi ku Angarhela .
U vurile sweswo hi marito yo tala swinene .
Loko nawu wu nga ri na ntiyiso , kutani a hi nawu naswitsongo .
Ndzi ta vuyela eka mhaka endzhaku .
A ndzi ta lava ku va hoyozela hi malwandla .
Lulamisa vachayeri va wena , kumbe hina hi ta va lulamisa .
Vuvabyi bya leswaku Ku Nga ri Ekaya ra Mina a swi pfuni .
' Yana eka vanhu
Sweswo swi endla swi pfuleka - naswona leswi hi swona hi lavaka ku swi endla .
Mitirho ya mfumo ya masipala
Hi ku vona ka mina , ntwanano lowu i mahungu lamanene .
Ku humelerisa rixaka rolero swi ta lava ku cinca ka ikhonomi na matshalatshala lama kongomisaka eka ku aka vuswikoti bya tiko .
Hi fanele kuva hi lulamile na ntalo ku hlayisa nhlayo ya vanhu .
Ku humelela ko hatlisa eku hluvukiseni ka xinawana xa miehleketo ya matimba yo rhanga ya bindzu ;
Hikuva hi le ku hluvukiseni ka xidemokrasi vanhu va endla swilo swikulu .
Mudyondzisi u na yena exibedhlele eka nkarhi lowu .
Muleteri
Tipholisi ta vutleketli na eneji ti fanele ku tlakusiwa .
Xikombiso lexi nga na xivumbeko xo karhi xi nga pfuneta swinene ku tumbuluxa makanelwa lama khomekaka .
Xana Endlelo ra Mburisano i yini ?
Hi marito lawa matsongo ndzi tsakela ku mi amukela laha namuntlha .
Hi ni swikombiso swa kahle swa nghingiriko wo tano .
Ndzi ku khensa eka xiviko lexi xi nkarhinyana .
Naswona sweswo swi ndzi khomisa tingana letikulu .
Vayimeri ya Phurogireme ya Nhluvukiso wa Nhlangano wa Tinxaka
Ndzi tshemba leswaku swi ta fika eka wena hi ku hatlisa hilaha swi kotekaka hakona .
Xikongomelo xa mhaka
Ndzi ta vulavula hi ku komisa mayelana na xin'wana na xin'wana xa swiviko leswi .
Ndzi komberile mihundzuluxo tolo nimadyambu .
Ndzi vutisile loko leswi swi ri rhekhodo .
Leyi i mhaka ya ntiyiso leyi faneleke leyi ku tiveka .
Ku hlangana na ku matsalwa yo hambana .
Mhaka ya vumbirhi yi khumba ku tirhisiwa ka switirhisiwa .
Mati ya na nkoka eka vutomi na le ka swa migingiriko ya swa ikhonomi .
Ku teka Ntlangu wu ya eka Vumundzuku .
Ncincano wa mahungu
Ndzi rhandza ku khensa Holobyenkulu eka vurhangeri bya yena , vuleteri na vutlharhi .
Lexi a hi xona xivangelo xa ku nghenelela ka mina .
Leswi swi twisa ku vava .
Swa le rivaleni no kongoma .
Yimani ndzi vulavula ntiyiso .
Ha khensa swinene eka vaviki .
E-e , a va nga .
Ku tlakusa ku hlanganisa ka tlhelo ra mphakelo ro tiyiseleka ;
A ndzi vuli leswaku hi endlile xexo .
Leswi a swi amukeleki na swi tsanana eka vaaki lava nga tshunxeka .
Hi fanele hi languta eka mitlhontlho na leswi hi nga swi kumaka hi tindlela to hambana eka nkarhi lowuntshwa .
Xana leswi swi ta humelela rini ?
Lowu i mbulavulo wa mina wo hetelela , hilaha ndzi veke ndzi vuleke hakona .
A ku ri nkitsikitsi .
Hi fanele naswona hi ta kambela leswi ekusuhi swinene .
Handle ka leswi nga humelela , ku na ku navela loku kanetanaka .
Ndza mi xeweta hinkwerhu madyambu lawa .
Hambiswiritano , sweswi ndzi fanele ku hundzisela eka wena xiphemu xa vutihlamuleri .
Kambe lexi xi tika ku tlula mpimo .
Swi tano , ku ni mitirho leyintshwa na ya vumundzuku .
Khume ra malembe laya hundzeke hi vone ku cinca lokukulu eka dyondzo ya le henhla .
Xikambelo Swikambelwana swi tala ku va na nxaxamelo wa swivutiso .
Leswi i xiphemu xa mhaka leyikulu .
Eka xiyimo lexi , nseketelo wa ntirhisano wu ta va ni xikongomelo xo :
Ha swi tiva leswaku leswi i phurojeke ya swa tipolotiki .
Hi tlhela hi tiva leswaku a nga na nkwikwirimba .
Kamara yo lwela eka yona vusiwana yi simekiwile .
Ntirhonkulu wa Tikomiti ta Tiwadi i ku pfuneta vakhanselara lava hlawuriweke hi ndlela ya xidemokirasi ku humelerisa matimba ya vavhoti ku yimela vanhu va wadi yoleyo .
Hi fanele ku vekela ntshikilelo ku endla leswaku sweswo swi humelela .
Mi fanele mi cincela eka swivumbeko swintshwa .
A swi koteka ku tirhana na ku ringanisa swa ntalo wa timali .
Hikokwalaho i matshalatshala ya nkoka swinene .
Leswi swi tava na vuswikoti byo tumbuluxa xihlovo lexikulu xa eneji eAfrika Dzonga .
Leswi nga tolovelekangiki , muviki u kombela nkarhi nakambe .
Vo tala va vona sweswi va na nhlayiseko wa rihanyo lowunene , dyondzo na vutumbelo .
Lowu i mbango lowu xiviko lexi xi nga tsariwa eka wona .
Leswi phurojeke yi lavaka ku swi fikelela
Swa fanana na le ka mbango .
Ku banga eka ku Cinca .
Swi fanele ku tlhelela eka komiti .
Eka nkarhi wa sweswi , xi tlhelele laha xi nga sungula kona .
Loko swi ri tano , ndzi ehleketa leswaku hi ta nyuma .
Swilo leswi hinkwaswo swi kahle .
Mulamuri u pfuna mavandla ku fikelela ntwanano ku ya hi mitwanano ya vona hinkwavo .
Xi nga ha tekiwa xi ri xihlambanyo xa vunene .
Ndza mi losa hinkwerhu namuntlha .
Leswi i swikongomelo swa hina .
Swi na nkoka leswaku vanhu va tiva loyi va faneleke ku vika eka yena na leswaku h laha mhaka leyi yi nga ta kongomisiwa eka vulawuri bya le henhla .
Nkhaviso wa sisitimi na nhluvukiso wu ta hetisiwa hi Mudyaxihi .
Handle ka ku ehleketa , ndzi ehleketile hi nkunguhato .
Sweswo a hi ndlela leyi hetisekeke ku hundzela emahlweni hi yona .
Hilaha mi tivaka hakona , yeleyo ya ha ri mhaka yo karhata .
Mayelana na timfanelo ta vakhandziyi , swinawana swi le rivaleni .
Hlamula eka vuhlanganisi bya vusirheleri .
A hi teni sweswi eka xiviko lexi nga eka ajenda .
Leswi rhangisiwaka emahlweni i :
Ku cinca loku ka tivikana .
E-e , swi vula leswaku a ndzi nge xi kumi ke .
Xana Vadyondzi va ta xopaxopiwa njhani ?
Ndzavisiso hi mavonelo ya vaaki wu tsanana swinene .
Hi hina xifundzankulu xi ri xoxe hi langutaneke na leswi laha tikweni .
Mhaka ya mina ya vunharhu yi fambelana na vutirhisani na vanhu .
I ku kota ku fambisa leswi saleke .
Naswona hikokwalaho ka yini ?
Ku vula leswi ku i nawu wa vutomi swa khomisa tingana .
A swi ndzi hlamarisi .
Sweswo a hi ro sungula hi vurile leswi .
Kambe ka ha ri na swiphiqo endhawini leyi .
Xana hikokwalaho ka yini hi fanele ku hatlisa ?
Swiringanyeto swa hina a swi ri leswi landzelaka .
Muholo wa vanhu swi vula swivevukisi leswi swi nyikiwaka rixaka hi ku tirhisa timali ta vaaki .
Leswi i swo hlawuleka loko swi ta eka ku lwisana ni vusweti na ku tumbuluxa mintirho .
Xexo xi nga va xivangelo xa ku va swi vile swo lehanyana .
Mbirhi xa nharhu va boxe leswaku va hetile nkarhi va karhi va kunguhata nhlaselo .
Swi le rivaleni , leswaku munhu u seketela kungu leri andlariweke emahlweni ka hina .
Xana u swi tirhisa yini ?
Vanhu vo tala va tirhile swinene eka mhaka leyi ya nkoka .
Tatisa tifomo ta xikombelo hi mahungu lama landzelaka :
Ku hlanganisa mahungu yo hlamusela na ya ku xopaxopa mbango na timhaka ta ndhawu ku suka eka mavonelo ya tiwadi
Hi tshemba leswaku ku twisisa ka kahle hi matlhelo hinkwawo swi ta vonaka .
Xana swi nga fambisiwa njhani ?
Ina , leswi kanetanaka na swona swa tirha na le ka matiko lama ha hluvukaka .
Ma swi tiva leswaku , yalawo hi wona masungulo eka sweswo ?
Lowu i ndhavuko lowu wu faneleke ku lweriwa .
A hi sunguleni gondzo ro ya eka xikongomelo .
Eka Rhijisitara kumbe Mabalani wa Khoto .
Siku ra Timfanelo ta Vanhu
Swi le ka mfumo ku teka goza .
Ndzi seketela vonele leri .
A hi nyikeni swikhenso laha swi faneleke .
Ku sukela kwalaho a ku si humelela nchumu .
Hambiswiritano , ha titwa leswaku swo tala swinene swi nga endliwa .
Xitifikheti xi ta tirha nkarhi wa lembe .
Hikokwalaho ndzi ta xi nghenisa eka vhoti endzhaku ka nkarhi .
Kwalaho hi ta langutisa swinene eka swivangelo swa madzolonga .
Leswi swi nga ha vula leswaku huvo yi fanele ku landzelela endlelo leri khomekaka swinene ematshan'weni yo omelela eka nawu lowu sindzisaka ku landzelela milawu .
A ndzi ta vula leswaku xi endlile swoleswo .
Kambe hi le ku endleni ka yini mayelana na ku lulamisa ?
Gezi ro endliwa hi vuntshwa leri pimiweke ri vumba xiphemu xa tsalwa leri .
A ndzi ta tshikelela leswaku leswi ko va makungu ntsena .
Hi fanele ku sungula ku aka rixaka rintshwa ro tikomba hi rona .
Loko a xi ri ntiyiso , a xi ta hlekisa hakunene .
Sweswo hi swona swi endlaka leswaku swinawana swo sirhelela swi ri kona .
Lexi i xiphiqo lexi a hi fanele ku vilerisiwa hi xona .
MAWUWANI
Ndzi navela ku kota ku endla vufananisi ku ya hi leswi swi nga xiswona .
A swi nga olovi eku sunguleni .
Hileswaku hi rini hi nga ta vona pholisi liya ?
Hambi kuri hansi ka xiyimo xin'wana na xin'wana !
Hambiswiritano , ku ni swiphiqo swimbirhi mayelana ni leswi .
Xipanu xo fambisa nhluvukiso na minongonoko ya ntirho ya netiweke .
Nawu wa swa xibalo , i mhaka ya tiko hinkwaro
Nkarhi lowu , hi nga tshiki ku kokela endzhaku ku va na ku hlula .
Ku na swilo swo hlayanyana hi nga ta va hi ri eku swi endleni .
Hi nga teka magoza hi lwisa leswi ; swa endleka .
Komiti ya Wadi yi nga ha tivisa meyara loko yi nga kumi swiviko swa nkarhi na nkarhi .
Hakunene hi lava ku tiva ku hikwalaho ka yini swi humelerile .
Xana swirho swa komiti ya wadi swa hakeriwa eka vukorhokeri bya swona ?
Ndzi nga ka ndzi voni hilaha vatirhisi va nga vuyeriwaka hakona .
Swiviko swo pfala hi Manana .
( Ntsengo wa vanhu )
Hi ku vona ka mina , leswi a swi lulamanga .
Hi fanele ku nyika nseketelo wa hina wo helela eka swikongomelo leswi .
Swirho leswi hloniphekaka , hi tekelerile ikhonomi leyi a yi ri na mikayivelo yo nyawula ya xivumbeko .
Leswi swi vekiwe erivaleni hi nkarhi wa ku yingiseriwa ka timhaka .
Xivandla xa mabindzu xi fanele ku hlayisa rhejisitara ra tilayisense .
Xiphemu xa dyondzo
Foramu yi katsa vakhanselara , swirho swa komiti ya vufambisi , vatirhi va vufambisi va swiyimo swa le henhla , swirho swa Komiti ya Wadi na vuyimeri bya mitlawa ya lava va nga na xiave , varhangeri va xintu na vanhu vo pfuna hi ntirho .
Xiyimo lexi a xi amukeleki .
Walowo a hi muxaka wa nhluvuko lowu hi wu lavaka !
Hikokwalaho leyi a hi ndhawu ya ku xi endla .
Hi ndlela yaleyo , leswi hakanyingi swi va swi ri tano .
Matirhelo ya mihlangano leyi nga kona yi famba ku suka eka tlilasi ya misava hinkwayo ku fika eka xiyimo xa le hansi .
Ku tlakusiwa ka ndzavisiso na nhluvukiso
Eku heteleleni ka swona , a hi na nchumu leswi hi nga swi kombaka swona .
Na swilo swo biha swi va swa kahle .
Ku na timhaka to tala naswona to bohana swinene .
Ku aka miganga leyi hlayisekeke
Swiboho swa tiko .
Nhluvukiso lowu wu pfumelela ndlandlamuko wa Sisiteme ya Rixaka ya Hundzuluxo .
U tirhe kahle mayelana na leswi .
Va tlhela va pfuna eka timhaka ta vugevenga na ta vumbiwa .
Ku na tindlela to tala leti xiyimo xa ntlimbo xi nga fambisiwaka hatona .
Ndza tshemba leswaku hi ta ya ekule .
Lowa Matimba i munhu wa swa nawu .
Rihanyu
Ntsariso wa vanhu
Ririmi ro Engetela ro Dyondza no Dyondzisa hi rona .
Hilaha mi nga vonaka hakona , xiringanyeto lexi , hikwalaho , xi hambanile .
Nxaxamelo wo kambisisa wa switirhisiwa swa ku tekiwa ka makanelwa
Xileriso xo pfumelela ndzavisiso wa nkarhi wo ringeta .
Hi yimile hi ku tsakela ku vekiwa ka kungu leri .
Hikwalaho swa laveka ku landzelela milawu leyi .
Ku na gamboko yo talanyana na kona .
Ku nga ri swo tala .
Maendlelo ya nkoka eka xiyenge lexi ya bumabumeriwa .
Hikokwalaho , ndzi pfumelelana na swona hi mbilu hinkwayo leswaku hi fanele ku swi sola .
Holobye swi vula Holobye wa Vuhlayiseki na Vusirheleli ;
Lawula ndzhaka tanihi phurojeke yo hambana - ku papalata ku hambukisiwa hi xiendleko lexi .
Kumbexana u nga ndzi pfuna laha .
Ku kambela Migingiriko yo Titoloveta :
U fanele ku titwa u antswa na ku tiyisela .
Sweswo a swi tshama swi voniwa tanihi xipimelo .
swi nga va mune
Vito ra khamphani , na nomboro ya rona yo rhijisitara ;
Swikombo swi fanele swi ya hi vanhu lava khumbekaka .
Hikokwalaho ku endla kontiraka i ndlela yo hlayisa mixavo swinene na ku va yo pfuna .
Ku hava magoza ya nga ta tekiwa ku lulamisa xiyimo .
Ndzi ehleketa hi pholisi ya vutleketli na pholisi ya swifundza .
Vumba lebulu eka ximakiwa xin'wana na xin'wana .
Mukhomixinara wa nkarhi
Hi mikarhi yo tala vulavisisi byi se byi ri kona lahaya  .
Huvo yi vekile swipimelo :
Mi nge ndzi vula swingari swingani mayelana na leswi .
Matirhiselo ya thekinoloji ya antswisa ku humelerisa ka nkoka wa swimakiwa .
Hikokwalaho , eku endleni , mbuyelo wa fana hakunenenene .
Ku cinca lokukulu ka Mpimanyeto eka malembe manharhu laya taka i :
Nxupulo na ntswalo swi ta hakerisiwa eka ku kayivela .
Ndzi ehleketa leswaku swi na vusiwana swinene .
Senthara leyi yi tava ni nsusumeto eka nhluvukiso wa vuswikoti na titalenta ta vaaki va hina .
Ku vile na magoza matsongo eka nkarhi lowu nga hundza .
Xo hetelela , a ndzi naveli ku vula ku khensa ka mina .
Sweswo swi tlhela swi va ku navela ka muviki wa n'wina .
tindhawu ekaya
Lava nga na vutihlamuleri , va fanele eku heteleleni va tisiwa eka vululami .
Vanhu va mune va dlayiwile hi rhavi ra le xineneni ra mfumo .
A ndzi ta tsakela ku twa kumbexana swo tala swa xexo .
Pulani ya maendlelo yi ta tirhisiwa na ku hleriwa hi mikarhi hinkwayo .
Boha nkoka wa p .
Sisiteme leyintshwa yo lawula ku huma na ku nghena etikweni yi le ku tirhisiweni sweswi .
Eka nhlamulo ndzi ta lava ku boxa nakambe xiyimo xa Mfumo eka mhaka leyi .
Xana leswi hi ta tirhana na swona hi ndlela yihi ?
Lexi i xiyimo xo nonoha ku va u ri ka xona .
Ku na tindzimi tinharhu .
Tindlela to tala leti ku twananiweke hi tona ti sale ephepheni .
Lowu i mfungho lowunene swinene wa vutomi bya palamente .
Ndzi ta ku byela .
Leswi swi tirha ngopfungopfu eka xivandla hinkwaxo xa pholisi ya eneji .
Entiyisweni hi lava ku vona leswaku leswi hi swi simekaka swi landzelela maendlelo yo tiyiseleka ya mbango .
Ku cincacinca na ku hundzuka na .
Hambiswiritano , hi fanele ku va pfuneta hakunene .
Swisirhelelo swo tala swa tshikelela naswona hi na matimba yo swi susa .
Swi fanele swi hlamusela vutitivi bya ndhawu no kunguhata leswi va swi navelaka .
Ndzi tsakela ku twisisa hilaha leswi swi nga na nkoka hakona .
Leswi i swikombo swa ikhonomi ya muganga leyi hanyeke kahle :
Xi fanele ku cinciwa .
Hlayisa fomo tanihi Bindzu Rintshwa .
Hi le ku twananeni naswona hi tsake ngopfu .
Hi na ndhavuko wa nkoka lowu hi tinyungubyisaka hi wona eka mhaka leyi .
Hi na ntirho wukulu emahlweni ka hina .
A ndzi yimi na yona miehleketo yaleyo hinkwayo .
Swi tano , leswi a swi tirhi eka mhaka ya ku endla kunene .
Emakumu ka siku hi ta vuyeriwa hinkwerhu .
Swa nkoka swinene nyika masagwadi vaamukeri .
Xana hi ta tirhana njhani na nkitsinkitsi wa timali na ikhonomi ?
Va endla vuxiyaxiya bya nkoka leswaku :
Swikombo leswi kombaka nkoka i swa nkoka swinene .
I Yini Xikweleti ?
Xana u lava ku tirhisana na hina ?
Ndza vutisa : Xana xidemokirasi xi vula yini eka vanhu lava hanyaka evusiwanini lebyikulu ?
Hileswaku mintlawa yo hambanahambana ya mahundzuluxelo yi katsiwile eka Nawumbisi .
Mimoya ya thyaka yi fanele ku hungutiwa swinene hilaha swi kotekaka hakona .
I yini swivangelo swa yona ?
Swimakiwa swi fanele kuva na vuswikoti byo tiyiseleka hi swoxe .
A hi lavi ku nyikiwa ka matimba ku fumisa vanhu va nhlayo leyitsongo .
Hikokwalaho , hi fanele ku endla xanchumu eka leswi .
Ndzi amukela vhoti ehenhla ka xiviko lexi .
Naswona hi na xiletelo lexi nga hundzuriwa xinawana .
Namuntlha hi fanele ku yisa emahlweni leswi hi se hi swi sunguleke .
Hilaha lexi xi nga ta fikeleriwa hakona sweswi i mhaka leyi ku kanetaniwaka ?
Vahoxaxandla hinkwavo va fanele ku katsiwa eka tindlela leti .
Vo tala va vavabyi lava a va holi naswona va lova .
Leswi i ntiyiso eka vanhu vo tala lava ndzi vulavulaka na vona sweswi .
A ku laveki vuxokoxoko .
Lexi hakunenenene hi lexi xiviko lexi xi nga xi endliki .
U nyikiwile dizayini ya tafula ra databesi leyi langutekisaka xileswi :
I yini ntirho wa wona ?
Hakunene leswi swi lava ntalo .
Hi swona swi endlaka leswaku ndzi va eka ntsakelo wa nkunguhato lowu .
Leswi languteriweke eka lembe rintshwa :
Xana loko u endla vuyimbeleri u fanele ku tirhisa switirhisiwa swa ndhavuko leswi tivekaka ke ?
Kambe , a swi fanelangi ntsena swi va ni mavangwa , swi fanele ku fikeleriwa na ku kala swihundla .
Hi ntiyiso leri ri vile lembe ra kahle .
Ku fanele ku tirhisiwa muxaka wihi wa switleketli ?
Ndzindzakhombo wa vatswari wu kahle eka swa ndzingano eka makete wa swa mitirho .
A ndzi nga ha ya emahlweni kambe ndzi heleriwe hi nkarhi .
Kambe ku tirha hi ndlela yo hlongorisa nkarhi lowu lahlekeke swi vula leswaku timali leti faneleke ku hakeriwa ti fanele ku tlakuka eka nkarhi wo koma ku ya eka wo leha ku endla leswaku vukorhokeri byi tirheka hi tlhelo ra swa timali .
Tirhisa phepha ra ntirho laha hansi ku hetisa ntirho lowu .
A hi njhekanjhekisano wo olova .
Lexi i xitsundzuxo .
Xikombelo xa nawu lowu i xo sungula etikweni leri .
Lexi a hi nchumu lexi tirhanaka na nsinya wo sivela .
Goza ra xipolitiki ra laveka hi xihatla .
Xiviko xi ta yisiwa eka Khabinete ku nga ri khale .
Sweswo i xikombiso xa kahle xa matirhelo ya kahle ku tlula hinkwawo .
Kutani , ina , ku ve na ku kaneta kambirhi .
Ntirho wu sungurile nile ka mhaka leyi .
Ku hlakala ku fanele ku hunguteka hilaha swi nga kotekaka ha kona .
I mahlomula .
Hi ku vona ka mina , nhlamulo i ina .
A nga na switlhavani .
Hikokwalaho , ndzi seketela xiviko .
Kutani i swa nkoka leswaku hi tirhisa mfanelo leyi hi ku hetiseka .
Ndza tshemba hi le ku tirheni hi moya wo fana .
Mitlhontlho ya hina leyikulu i :
Ndza tshemba leswaku marito ya wena ya ta va lama nga erivaleni swinene .
Namuntlha nyimpi i ku lwisa ku herisa vusweti no tirha ku kongoma eka nhluvukiso wo tiyiseleka .
Milandzu leyi saleke ku ta tekiwa xiboho emakumu ka Mhawuri .
Ku pfala na ku lulamisa swingolongondzwana .
I nkarhi wa rhengu ro hambana .
Ku na nghingiriko wo nyika vukorhokeri bya mahala bya mbhasiso .
Nhlohlotelo wa Vanhu wu va xilaveko hi ndlela leyi hi nga ta tirha hi yona .
A hi nge koti ku vona sweswo .
Xiyimo a xi enerisi eka nkarhi wa sweswi .
Swotala swa leswi kumekeke swi tswale swivutiso .
Leswi endliwaka hinkwaswo swi fanele ku veka leswi enhlokweni .
A hi kongomisi ntsena eka vantshwa eka pfhumba leri ro thola .
Hi tekela enhlokweni timhaka leti ta nkoka hi mikarhi hinkwayo .
Kuna vutomi endzhaku ka khotso .
Maphepha ya minongoti ya phurojeke
Ndza khensa naswona Xikwembu xi mi katekisa hinkwenu .
Maendlele ya hina ya .
Hikokwalaho ndza ku kombela ku yi nyika nseketelo wa wena .
o ku vekela swipimelo swa mpimo wa le hansi swa maendlelo ya ku teka xiave lama tirhaka eka vamasipala hinkwavo hi xivumbeko xa swinawana ; na
Hi lava xitatimende na kungu ra leswi nga ta endliwa .
Hi swihi swo swi tisa :
Tiphurogireme leti hi ti endlaka a swi kanakanisi leswaku ta humelela .
Swi le rivaleni leswaku rihanyo na rona ri na nkhumbo eka ikhonomi .
Kuna nthyakiso ; eka hinkwaswo leswi .
Tanihi mhaka ya nkoka , leswi i swa tingana ku ringana .
Leswi a ku ri xilaveko xo sungula xa ntlawa wa hina .
Hi hlangana ni mintlhontlho leyi hi xiviri .
Swo fana na swona swi tirha eka vantshwa na vavasati .
Ka ha ri xikongomelo xa hina .
Tindhawu ta le makaya ta tiko ra hina ti khumbheka ngopfu hi vusweti na ku kala ka mitirho .
Xikombiso xin'wana hi lexiya xa xiave xa vavasati .
Kutani ku amukeriwa ka xiviko lexi swa enerisa swinene .
Tirhekodo leti heleke no va ta mfanelo ta vunkota a ti hlayisiwanga .
Xana matimba ya nyutliya i yini ?
ku twisisa switandzhaku
Hikokwalaho hi vhota ntsena eka xiphemu xa vumbirhi .
Hi dinga switirhiso ku tirhana na xiphiqo lexi .
Pfumala nkateko , ka ha ri na ndhawu yikulu ya ku antswisa .
Hinkwerhu hi tiva hilaha leswi swi nga vaka swa nkoka hakona .
Ndzingano eka swa vutomi wu pfuna mitsakelo ya vanhu hinkwavo .
Ku na tindhawu laha leswi a swi nga endliwa .
Hikokwalaho a ndzi ta ka ndzi nga vhoteli njhani xiviko lexi ?
xikombelo xa mfikelelo
Nakambe swa nkoka i nkoka wa mapfhumba yo lemukisa .
Kutani ndzi fanele ndzi tsundzuxa hinkwerhu ka n'wina mayelana na swoleswo .
Ndzi ehleketa leswaku swi le rivaleni hi ku hetiseka leswaku leswi swi fanele ku humelela .
Vuhetiseki , mfambelano na nkucetelo wa nkarhi wolowo - mfikelelo wa xikongomelo
Tanihi leswi mali yi nga eka kota ya yena , u na lunghelo wo yi tirhisa .
Mhaka ya nkoka hi leswaku hinkwerhu hi vaaki va tiko leri .
Hlamusela swipimelo swa minhlangano ya vatirhi .
Mihundzuluxo leyi ndzi yi andlaleke yi yelanisiwa eka leswi .
Eka nkarhi wa sweswi , ndzi nge ku nyiki nhlamulo .
A ndzi na mati .
Ku tlhela kuva na xipimelo xa ntshamiseko wa tifeme .
Kambe va languti sweswi .
Leyi i ndhawu laha ntirho wo tala wu lavekaka kona .
Hlamusela leswi swivumbeko swa xitili swi endlisaka swona endzilweni .
Hikokwalaho hi hlawule ku tihumesa eka swiga leswi .
Vuxokoxoko byo sungula :
Angarhelo wa nhlamuselo leyi landzelaka :
Ndza khensa eka xirhambo xa kahle ku va na n'wina eka ntirho lowu wa nkoka .
Swi ta tlhela swi nghenisa vutihlamuleri .
Xo sungula , ku na mhaka ya timakete ta le ndzeni .
A hi dyondzeni tidyondzo ta nkarhi lowu nga hundza .
Mutirhi wa le kaya a nga fanelanga ku endliwi ku :
Nyika ndzimana leyi nhlokomhaka leyi faneleke ya marito yo ka ya nga tluli tsevu .
A ndzi ta tsakela ntsena ku basisa leswi .
Timali a ti lahlekangi eka bindzu .
Tanihi xitandzhaku sisiteme leyi yi ta va erivaleni swinene .
I vutihlamuleri byo tika .
Swi languteka onge a va dyondzangi nchumu eka swona .
Hi ndlela leyi , hi nga vona ndlela emakumu ka hinkwaswo .
A ndzi ehleketi leswaku sweswo a ku ta va swa vutihlamuleri swinene .
Njhekanjhekisano lowu i ku yisiwa emahlweni ka lowu nga hundza handle ko tsemiwa .
Kutani hi tsakela nkarhi wo cinca lowu nga pimiwa .
Ntirho lowu hi nga avelana wona eka vanhu va hina i ku endla leswaku swi endleka .
Xilaveko xa pfhumba leri ri famba ku ri hava lexi nga vuriwaka .
Ndzi ehleketa leswaku leswi swa vilerisa .
I vutomi bya hina .
NHLONIPHO
Vamanana na vatatana , ndzi endlile leswaku xi kambiwa .
Hi lemukile mhaka ya nkoka leyi u yi endleke .
Xiboho xa ku teka xiave i xo endla hi ku tinyiketela naswona xi katsa maendlelo mambirhi .
Vumbiwa bya komiti
U byeriwa leswaku a a fanele a tivula wa nkateko ku va a kumile yindlu ntsena .
Ndza tshemba leswaku hi ta khatsa ndzima , hambiswiritano .
Vamanana na Vatatana va fanele vava ni sayense hi ku aka xintshunxo lexi .
Mati ma na nkoka eka vutomi bya vanhu .
Ku ya hi mahungundlela , nhundzu leyi landzelaka yi susiwile emovheni :
Rimba ri kongoma ku :
Ndzi lemukile mhaka leyi .
Hi tava hi hetisa ntwanano lowu ku nga ri khale .
Goza ra vona a ri lulamangi .
Mavhiki lama taka ya ta va ya nkoka swinene mayelana ni leswi .
Hambiswiritano , swimakiwa swo tano :
Hi ku nyiketela tiawara to leha na ku ehleketa swinene , va endle ku hlawula ko tika .
Hi fanele ku tivutisa leswaku hikokwalaho ka yini leswi swi ri eku humeleleni .
Ku ringeta ka yena a ku vangi ka ntsena .
Mbuyelo wa endlelo leri wu tava ku tumbuluxiwa ka rimba ro nghenelela .
Ndza tshemba leswaku leswi a swi na nkoka hi ndlela yaleyo .
A ndzi ta tsakela ku vula xitatimende sweswi .
Mintlawa ya swa mavuthu .
Vutleketli i xiphiqo lexikulu eka tindhawu ta xidoroba .
Ndzi pfumelele ku endla leswaku ndzi twala kahle .
Ndzi seketela xiviko .
Mavonele ma hambene .
Sweswi ndzi tsakela ku endla tiaphili to karhi timbirhi .
A hi byeriwe leswaku a xi ri ekusuhi swinene .
Lawa i magoza lamanene lama faneleke ku amukeriwa .
Hi nkarhi lowu eka ntlangu , tliloko hambiswiritano ri ti kombela mikarhi yo tala leyi ri yi lavaka .
Khanselara wa wadi ( tsala vito ra khanselara )
Xo sungula , eka rhavi ro endla milawu .
Hi ta swi tsundzuka .
Leswi i mbilu ya mitlhontlho leyi hi langutanaka na yona .
Ku hambana na leswi vuriweke , hi fanele hi nyika matiko matimba yo tala .
A nga va a ri ntsongo eka vathoriwa va yena , kambe hinkwavo va xiximana .
Hi dinga ku tekela enhlokweni hinkwaswo swa leswi .
Xo hetelela , xo tlula hinkwaswo , hi fanele ku tirha hi ku hatlisa .
Ndzi pfumela hi ku hetiseka leswaku mhaka leyi i ya nkoka swinene .
Mintlimbo a hi yo biha ntsena .
Ntirho wa xipano a ku ri ku tirhisa mali .
Swi ta antswa leswaku hi ta kota ku swi vona .
Landzelela milawu ya mahanyelo .
Komiti yi navela ku endla mavonelo lama landzelaka ku ya hi swiringanyeto swa huvonkulu :
Xana hakunenenene u lava ku vulavula sweswi ?
Loko u nga endli leswi , mahlo ya wena ya ta languteka ya honokile hi ku hlamala .
Leswi hi tsakelaka ku swi vona i kuva vanhu va ka hina ku hanya hi ku rhula eka xifundzankulu xa hina .
Tinhlengeletano na Huvo na Vafambisinkulu
A ndzi tshembi leswaku mphalalo wa phurojeke wu hlulekile .
xiphemunyana xa misava
Kambe a hi nge yimi kwalaho .
I yini leswo kutani ?
Vaaki va fanele ku va ni mfanelo ya mati yo tenga .
Ku engeteriwa ka siku ro pfala .
Xi fanele ku tlangeriwa .
xiave wa Vatirhi va Nhluvukiso wa Miganga
Se hi fanele ku vona leswaku xa tirha .
Laha , vuxirho bya boha swinene na ku va byo angarhela .
Ku fika sweswi swi vangile ku onha lokukulu .
Vatatana / vafana ?
Tikomiti ta Palamente na tona ti ta khumbheka eka endlelo .
Vuswikoti bya mafambiselo ya phurojeke .
Xiyelaniso xexo xi suriwile kutani hi lava ku tiva xivangelo .
Ndzi ni ku kanakana eka mhaka leyi .
Kambe hi swona kahlekahle .
Swi humelerile mikarhi yo tala .
Hikokwalaho u le ku endleni leswaku swi hi tikela .
Namuntlha , hi le ku tirhaneni na mhaka ya vumbirhi .
A swi tsakisi ku swi endla kambe swa tshunxa ku swi fikelela .
A hi ta tsakela ku n'wi amukela lahaya .
Naswona i incini xi nga ta va mbuyelo wa leswi hinkwaswo ?
Ku yirisiwa loku ku tirha naswona eka ku hakelela mapfhumba ya mihlawulo .
Lowu i njhekanjhekisano wa nkoka lowu nga emahlweni ka hina .
Sweswo i moya lowu wu humaka eka xiviko lexi .
Hlawula mphakelo wa kahle wa matimba ya gezi na ku kombisa hilaha ya tirhisiwaka hakona .
Ndzi xiyile leswaku u vutisile xivutiso lexi eka xiviko xa wena .
Xana ndzi ta endla yini loko ndzi nga koti ku landza leswi ndzi swi hlawuleke ku sungula ?
