“O se ke wa tshwenyega ke tla go thuša.” “O tla nthuša ka eng tate Sekatane?” “Ke na le ntlo ye kgolo ya diphapoše tše ntši.” “Nka leboga ruri. Le tla ba le nnyakiša mošomo.” “Kganthe o nyaka mošomo lekgarebe?” “Ee! Nka thaba kudu ge nka o hwetša.” “O se ke wa tshwenyega, mošomo ga o kaaka ka kua ga ka o hloka matsogo a go o šoma.” “Ruri ke go filwe ke badimo. Ga ke tsebe gore ge nkabe e se wena nkabe ke tlilo reng.” “Motho yo mobotse ga a šaparege kgaetšedi.”
Kwena le Tholana ba ile ba tla gae e le mafelelo a kgwedi. Tholana a ya Polokwane. Ka toropong a bona Phaka a kgabola mmila go itaetša gore o ya renkeng. Le ge a mmoifa a ipeta pelo a mo kitimela.
Mmagauta o ile a tšwa ka legaping le le bego le khupeditše monagano wa gagwe. Mantšu a Tselapedi a ile a mo tsikinya. A ikwa e le morwedi wa Phaka wa maloba le maabane. A thoma go hlologela ngwako wa gagwe wa mabonwa le koloi ya gagwe ya go fifatša dipelo tša ba ba mo hloilego. A elelwa lefa le a bego a le buna ka kgwebong ya Tselapedi, lona le le mo kgontšhitšego go boloka papagwe ka poloko ya sekgomana. A se sa dudišega. A fela pelo ya go boela ka lapeng la gagwe go yo iketla le mogatšagwe. Dikoša tša golela godimo ge a šidulla diaparo tša gagwe, tša mmagwe le tša ngwana wa gagwe yo nako yeo a bego a šetše a na le nywaga ye mene, e le ngwanenyana wa go kgona go kitimela lebenkeleng go yo reka senkgwa goba letswai ge a romilwe.
Sebopego sa Mogwane se ile sa se tloge mogopolong wa Mmagauta. O be a re ge a mo gopola a kwe pelo ya gagwe e kidimetša ka lebelo. O be a bona e le lesogana la go swanelwa la seriti le gona la go rutega. A ikwa a mo rata. Ge a nagana tše Theledi a mo dirilego tšona le tše boSekatane banna ba bahumi ba mmontšhitšego tšona, a ikwa a tsenwa ke poifo. A tšhoga gore a se tlo bontšhwa tša go garola matswalo ke boMogwane. A ikgothatša ka gore batho ga ba swane le gona Mogwane o rutegile a ka se swane le ba go tšwa sekolong ka mafasetere. Ka go le lengwe, Mogwane le yena o be a se sa bo pata. O be a tsentšhitše Meisie seša a re a mo fe nomoro ya mogala wa Mmagauta. Meisie o be a gana a re Mogwane a ikgopelele nomoro ka noši. Mollo wa lerato o be o tuka mathoko ohle a bakganyogani eupša go se na le yo a tsebago gore yo mongwe o kganyoga yo mongwe.
Dikgwebo tše di lego Gauteng di lekana le mohlaba wa lewatle. Ge go thwe dikgwebo ga go bolelwe mabenkele a a agilwego mebileng a bilego a filwe le maina. Go bolelwa ka direkišwa tše di rekišetšwago mašaba a a biloganago ka gare le ka ntle ga toropo. Tše dingwe o tla dio se tsebe gore ke dilo mang le gona ke tša eng. Tše dingwe di adilwe mebileng mola tše dingwe babapatši ba tšona ba tsena ba etšwa ka malapeng ge ba di laetša batho. Tše dingwe ga di bonwe ka mahlo, di ngwadilwe godimo ga dipampišana gomme banna le basadi ba di fa mofetakatsela yo mongwe le yo mongwe yo a tlago kgauswi le bona. Tše dingwe di kwalakwatšwa diyalemoyeng goba ka dithelebišeneng le ka dikuranteng. Tša go bonwa ke mahlo, tše dingwe tša tšona di tširoša dinamana tša mmele. O tla hwetša di adilwe ka mathoko ohle a mebila. Tše dingwe o ka re ke medi ya mehlaretsoko, digwere, matswamathi, manti, matlalo a digwagwa, magapi a dinoga le dipshinyaleraga le dilwebere tše dingwe tša go šišimiša. Gare ga tlhakanantswiki yeo ya melemo, ye mengwe ba re ke meratišo, ye mengwe ke mašwalo, ya go ntšha senyama, mmitša, phayabašemane le tše dingwe tša go gakgamatša. Ke mo o tlogo bona gore tšhila ga e bolaye. Ge nkabe e bolaya, Gauteng nkabe go se sa phela motho.
Tholana o ile a ntšha tšhelete yela a e filwego ke Mmagauta a e fa Ntlatalna. A mmotša gore ga a tsebe aterese ya gagwe ka gore o tlogile Gauteng, ga a tsebe gore o ile go nyaka mošomo kae. Ntlatlana o be a bolawa ke pelo ya ge ngwana wa gagwe a lelera le naga a sa tle gae le ge a le mathateng. A tseba le go re a ka no se sa boa gae ka ge ba mo gapeleditše go nyalwa ke motho yo a sa mo ratego. Pelo ya ba bohloko le go feta ge bjale Mmagauta a ile mo a sa tsebjego. A bona gore le ge a ka hwa go ka se tsebe motho. Tholana a mo kgothatša ka gore yena le Mmagauta ba boledišana ka mogala. Ka fao Mmagauta o tla re go hwetša mošomo a mo leletša, yena o tla tliša melaetša ka gae. Ba rile ba sa kgothatšana, Phaka a rotoga seferong. Tholana a tsaroga, a fapana naye lapeng. A mo ometša ka patla, Tholana a phefa, a tshetshetha a eya boemathekisi, a leba Seshego.
Bošegong bja Laboraro le Theledi a hlwelego a reketše Mmagauta dimpho tša maemo a godimo, mothaka a hlapa, a itlhama gabotse a nanabela ka maswanedi a gagwe a magolo a gopotše letšobana la gagwe la bosweng, “Golden girl”. A fihla a ngwayangwaya lebati ka mokgwa wo o tsebjago ke yena le makgarebe a gagwe, a ema, a leta karabo. Mmagauta a tseba gore ke Theledi, selo sa go thelela bjalo ka morogo wa thelele, o rego o etla mogolong wa šia bogobe ka lebelo, wa redimogela ka maleng, bogobe bja šala bo bolawa ke mosepelo bo le tee. Ngwanenyana wa Bloodriver a emelela a šetše a khoše mantšu a a nyakago go a hlatšetša Theledi. A bula lebati bosele, Theledi a tsena, Mmagauta a tswalela. Theledi a itshegatshegiša, a leka go mo gokara, a šala a gokere phefo letsetse la ga Phaka le šetše le tsarogetše fase. “Mmagauta moratiwa, kgane o gana ke go atla?” “Ee, ke a gana. O nkatla ge ke dira eng?” “Na ga o moratiwa wa ka?” “Aowa, ga ke yena, wa gago ke Omphile.” “O se ke wa mpotša ka setagwa sela.” “Ke go botša nnete.” “Ntshwarele hle Mmagauta. Nna le Omphile re hlalane…” “Goba le hlalane, goba ga se la hlalana, tšeo ga di nyake nna Golden girl.” Theledi o lekile go rapeletša Mmagauta eupša a betha fase. Mmagauta a mmotša gore a be a lokiša tšhelete ya go fepa lesea le a mo imišitšego lona. A mmotša le gore o ya go bula le molato wa ge a robile tshepišo ya go mo nyala. A re go mmotša ao, a mo laela gore a mo tšwele motse. “Mmagauta, o be o le setlatla sa dipolaseng o sa tsebe Gauteng. O tlišitšwe ke nna mo, ka go nyakela mošomo, ka go ruta toropo, ka go ruta go apara gabotse, lehono o nteboga ka sethepa sa go tlala maloko, o nthaka sempša?” “Ga ke go rapele. Ga se ka go gapeletša go ntliša mo Gauteng….” Mmagauta o rile a sa penapena a bolela ka mokgwa wo a ratago, Theledi a hufuga setulong ka pela, a bela bjalo ka tšhipi ya tšhatšha-kholoma, a hwanyolla thipa ya ntsununu ka potleng ya borokgo bja sempabalele a e tsotsometša mpeng ya Mmagauta ka nngeleng, a e tshwamola, ngwanenyana a tenola kgara, a tswinya gatee, a tshelela godimo a rapotšega fase, a napa a tasalala. Mothaka a mo getsola gatee, a mo taboga, a metšwa ke mabone a toropo.
Morwedi wa Phaka o rile a sa kgokgoroša sutukheisi sa gagwe sa kgoparara a eya dithekising, koloi ya go nona ya maoto a dintotoma ya re tsirr! Hleng ga gagwe. A e gaša ka mahlo, a gahlanetšwa ke sefahlego sa go ela, sa monna wa tšitširipa wa lebala la go taga le sebopego se sebotse. Monna a mo dumediša ka polelo ya Sepulana, a napa a tseba gore ba tla kwešišana ge ba bolela. A mmotšiša gore o ya kae, Mmagauta a hlaloša gore o ya sekolong se se phagamego sa Central eupša ga a tsebe gore e motseng ofe. Monna a mmotša gore sekolo seo se thoko ya Kanyamazane o a se tseba. A re le yena o ya gona moo ka merero ye mengwe. Monna a napa a re Mmagauta a namele o tla mo iša mo a yago. A ikwa a na le mahlatse ka ge a hweditše thušo a se a hlwa a hlaka. Ka nnete monna wa mohumi, yo a itsebišitšego ka leina la Sekatane o ile a iša Mmagauta sekolong seo sa Central, a mo letela gore a bonane le motswala wa gagwe Komikana, a tsebe gore o bolokegile. Mmagauta ge a boa o tlile le taba ya gore Komikana ke kgale a tlogile sekolong seo, o boetše gagabo Dendron. Maswabi a aparela sefahlego sela se sebotsana sa Mmagauta.
Ge kgogo ya mathomo e lla Bloodriver, Ntlatlana o tsošitšwe ke mokokoto, wo mogolo. Mmagauta le mongkoloi ba kuka setopo se se bego se tatilwe ka lelakane ba se bea ka ntlong.
Meisie o ile a laela a sepela ka pelobohloko. O be a dumile go loma mogweragwe tsebe eupša a hloka tsebe ye e mo theeletšago. O ile a re go fihla ka gae a ngwala lengwalo a leka go hlalošetša Mmagauta. Morwedi wa Phaka ge a ekwa gore lengwalo le tšwa go mang, a tseba gore e sa le taba yela ya go ama kgwebo ya gagwe. A laela ngwana gore a bušetše lengwalo mo a le tšerego gona, yena ga a nyake go hlwa a ikopišitše hlogo ka dibodu tša go tšwafa go itirela. Ka nnete Morongwa a dira bjalo, Meisie a amogela lengwalo lela la tshebi ya dira le sa tswaletšwe. A tseba gore matsapa a gagwe a bethile fase.
Mmagauta o ile a hlwa a sepela letšatši ka moka ka dinao. O be a phatša lefoka gore batho ba Modimolle ba se mmone gomme ba ya go mo gadika ka malakabeng a mollo wo o bego o latswa mahumo a gagwe. Ge letšatši le rapama o ile a goroga polaseng ya Leburu kua Middelfontein. O be a lapile la go hwa, a lapile mmele, pelo le moya, a lapile botho bja gagwe ka moka. O rile go itela tlala, ba mo fa llofo ya borotho ka maswi a lebese. A re go e fohla, a ruma ka go nweša morwetšana wa gagwe maswi. Ya napa ya ba bolao, a thwalwa gomme a šoma go hlwekiša seratswana sa merogo le dioko tša dikolobe.
Go potliša pelo ya Mmagauta, Sekatane o ile a mmontšha dithekethe tše pedi tša sefofane. Di be di lefetšwe go ya Mauritius. Le ge pelo ya Mmagauta e be e gohlometše, e ile ya tsošwa ke ge a ekwa gore o ya go namela sefofane seo e yago go ba mohlolo ka lapeng labo goba gona gagabo Bloodriver. E ya go ba yena wa mathomo go fofa moyeng. A thaba kudukudu. A lebala le sethunya sela sa go mo kuka maswafo. A ipotša gore le ge Sekatane a ka boa a mmolaya, sefofane sona o tla ba a se nametše. O rile go thakgala, a tlamarela Sekatane, a mo atla le dinko tše. Sekatane o ile a laela Thobile gore a šale a lebeletše dikgwebo tša gagwe ge yena le moratiwa wa gagwe ba sa ile go bethwa ke phefo ka lewatleng la India. Ka nnete ba akalala marung bjalo ka manong, Mmagauta a ipshina ka go bogela lefase le meago ya lona a le sebakabakeng.
“Bjale gona morago ga ke sa boela. Pele ke mo ke yago.” Lufuno a thoma go lewa ke mona ge Mmagauta a mo phala a sepela ka koloi ya go khora. Segwera sa bona sa fetoga bonaba.
Mmagauta o rile go lokollwa, Norma Cooper a tla a mo tšea ka koloi bookelong. O be a thabile kudu ge modiredi wa bona a phonyokgile lehu. O ile a dula le Norma a mo fa sa mafahleng a gagwe. A mo fora ka la gore o ya gae go leboga badimo ka setšo sa gabo o tla boa. Norma a mo fa tšhelete ya kgwedi ye a e feditšego a le bookelong. A mo fa le ye nngwe ye a rilego ke putseletšo. Mmagauta a rwala diporogwana tša gagwe a ya Bramley go Tholana, a mo laela. A mo fa le tšhelete yela ya putseletšo a re a e fe mmagwe mohla a eya gae. Tholana ka pelo ya bohloko a lebelela mogweragwe a re: “Bjale dinao o lebiša kae morwedi wa Phaka?” “Mogwera, naga e ahlame. Ke tla bona mo lenao le tlogo mpea gona.”
“Meisie, kganthe le wena o nwa dipiri?” “O bona ge ke dira eng Mmagauta?” “O tlile go dira eng mo pareng?” “Ke tlile go bona wena. E sa le ke ekwa gore o na le ngwana ga se ka ka ka mmona.” Mmagauta le Meisie ba ile ba tloga ka bonwelong bja bjala ba ya ka mo Mmagauta a dulago, ba swara mehlamu, Meisie a lebogiša Mmagauta ge a na le lesea, a ba a le fa dimpho. “Fela o itlhokomele Mmagauta.” “Etse o ra ge ke itlhokomela ka eng?” “Batho ba motse wo ba lla ka wena.” “Ba re ke sentše eng, ya mang?” “Ba re kgwebo ya gago… Ka bogale bjo bogolo Mmagauta a tsena Meisie ganong ntle le go nyaka go kwa gore ba re kgwebo ya gagwe e dira eng. “Ke mona tšeo. Ke thomile kgwebo ye ke le tee le gona ga ke kolote motho selo. A re tswalele taba ya kgwebo goba o ntšwele motse.”
Mmagauta o rile go kwa digalakane tšeo a tsaroga, a ema ka maoto a ja bogale. Mmagwe o lekile go mo rapeletša eupša a nošetša leswika ka meetse. Phaka a gana go penapenelwa ke ngwanenyana. A topa patla a re ke bone Mmagauta ka yona, letsetse la ngwanenyana la tsarogela ntle. Ge a re ke mo šala morago, Phafana le Ntlatlana ba mmea fase, ba re a kokobele ka gore kgarebe ga e ke e dumela lesogana le nako yeo. “Ga go na nako ya go dumela mo. Ke motswalagwe o mo lebane. Go rata le go se rate Puledi o tla mo nyala. Ga ke tle go obja ke ngwanenyana wa dirokwana molala nna Phaka”.
“Mmagauta, ke go re o sa ngangabetše?” “Papa, ntshwarele hle. O reng o ntšhošetša?” “O llela eng? O reng o balabala?” “Tselapedi o ntlhanogetše ebile o nyakile go mpolaya.” “Tšeo e sa le dinyane. Dikgolo di sa tla. O tla ya gae o išitše diatla ka morago ka gore ga o kwe!”
“Makgaota, a cup of coffee, please!”
Ge motho a sepela ka koloi bošego, mebileng ya kgauswi le difolete le dihotele o bona go eme banenyana ba babotse ba go tšhepa. O tla bona yo mongwe a eme a le tee bošegogare. Taba ye e bonala bošego bjo bongwe le bjo bongwe. Ge go tonya le ge go fiša go a swana. O ka se hwetše banenyana bao ba apere mapai ba re ke marega. Moaparo wa bona o a hlaloša gore ke ba dife. Ka nnete batho ba bona ba a ba tseba gore ke bona. Gobane ba a ba tseba o tla bona yo mongwe le yo mongwe a rwalwa ke koloi ya yo a mo tsebago. Makgarebe a a go bapa le mebila ba re a a šoma. Go itaetša mošomo wo ba o šomago ba o šomela goba ba šoma banna. Lehlokwa la tsela le re batho ba ke makgoša ba gweba ka mebele ya bona. Ke kgwebo ya mohuta mang ye?
“O reng o re ke maaka? Ba mo tsebela kae seyalemoyeng?” “O tla hwetša e le batho ba gagwe. Gape le yena ga a fetwe ke borokgo yola mogwerago.” Tholana o rile a sa ahlame, Theledi a tšwa ka monyako ntle le go laela. Tholana a buša moya ka maatla, a šala a itshwere lehlaa ge a nagana gore Mmagauta o bookelong. A gopola go se be bose ga Theledi, a tsenwa ke maseme a go re Theledi o tseba se sengwe ka kgobalo ya Mmagauta.
Mmagauta a bula a tlabilwe ke karabo ya Theledi. Ge a ikgaša ka gare, Theledi a rutlumologa ka letšhogo le legolo a bile a tomotše mahlo a dikgokolo tše nkego ke mahlo a mankgohlo manyelaphagong a rakeletšwe ke dimpša tša motsomi. “Mmagauta, kganthe ke wena?” “O be o re ke mang?” “Ke be ke re ke wena Kwena.” “Kgane Kwena ke Omphile le lengwe?” “Aowa. Kgane ke rile Omphile?” “E sego Omphile fela. O rile moratiwa.” “Ke a bona ga se ka ikwa. Mokgwa Kwena o rile o tlilo lala le nna lehono.”
“Mogwera, matšatšana a o fetogile.” “O bona ge ke dira eng wena Meisie?” “O phela o le bodutwana le gona ga o sa nketela.” “Ke lapišwa ke mošomo, Meisie.” “Bjale motswala Mogwane yena o mmeile kae?” “O a thoma bjale akere? Ke mmoditše yola motswalago gore ke sa ja marapo a hlogo.” Mmagauta o ile a tšeiša taba ya Mogwane phefo. A botša Meisie gore a se sa tsena taba ya gagwe le Mogwane, bona ba tla boledišana go se na yo a hlohleletšago yo mongwe. Mmagauta o ile a ithuta bophelo bja Modimolle le Phahameng, a hwetša bo sa fapane ka selo le bja Gauteng. Phapano e be e no ba go re Modimolle le metsana ya go agelana nayo ga se ye megolo. Banna ba gona ba rata basadi bjalo ka ba Gauteng. Basadi ba gona le bona ba a ipapatša. Masogana, banenyana, bakgalabje le bakgekolo ba rata digalagala bjalo ka ba Tshwane le Gauteng. Gohle ke moswanomong.
• “O sentše motse ka digalagala le diokobatši.”
Kua Mauritius kwadi e be e lebane le kwakwakwa. Mafelo a boithabišo ka moka a be a etelwa ke dinonyana tše pedi tša lerato. Direkišwa tša go kgabiša le tša go itlhama di be di rekwa tšatši ka tšatši. Difilimi, dipapadi, mebino le maleatlala a lefase ka moka a ile a thabiša Sekatane le Mmagauta mo ba ilego ba duma ge nkabe ba se sa boela Afrika Borwa.
“Gape Tselapedi o thomile mokgwa wola wa go gogela ka ga Mmagauta. Ke a bona ngwanenyana yola mmagwe o tšwa go mo hlahlelela. Ga ke sa tseba gore ke dire eng. Kgwaletšo yela le yona e fedile fela ke tla mo lokiša ngwanenyana yola. Ke swanetše go boela gape ngakeng yela ya ka. Etse o rile eng? Oo, ke a gopola. O rile ge ke nyaka gore a ntswakele kgwaletšo ya bogale ke mo tlele le ntlhana ya mantle a Mmagauta. Hei! Ye ke lešitaphiri. Ke yo hwetša kae ntlhana ya mantle a Mmagauta ka gore o ithušetša ka botshwelamare? Eši! Le ge nka se hwetše ntlhana yeo ya mantle ga go na taba. Taba ke gore ke nyaka go mo dira sehlogo se a ka se tsogego a se lebetše bophelong bja gagwe ka moka. Motho a ka dio tloga Bloodriver, a tshela dinoka le meboto le dithaba a etla mono Musina go tlo ntšeela monna. Nxa! E tla ba e se nna Sefularo, tšhwene ya go belega ngwana e furaletše mojako.”
Mmagauta o rile go phafoga a gogoba a ya ka tseleng, a namela thekisi a kgamathetše madi a ya bookelong. O ile a se bolele gore o gobaditšwe ke mang, a re o hlasetšwe ke mahodu. O rile go alafša a boa gae gore a tle a hwetše morwediagwe. Kgopolo ya go re Monanye e be e le sefu sa go bewa ke Sefularo a thušwa ke Lufuno o be a se nayo. Yena o ile a nagana gore Tselapedi o mo gobaditše ka lebaka la ge a be a nagana gore o ratana le Monanye. O feditše matšatši a rurugile ka lebaka la dintho tše di bego di ntšhitšwe ke ge kepi e mo epa hlogo le sefahlego. O ile a kwa a tšhoga ge a nagana go leletša Tselapedi mogala gore a mo kgopele tshwarelo. A tšhaba gape le go bula molato ka go tseba gore a ka swariša monna wa gagwe a tloga a godiša lehloyo gare ga bona.
Sefularo o ile a thoma go boaboa lebenkeleng. Le ge go itlhama ga baswa a be a sa go kgone, o be a iteka go phala mehleng. E ile ya ba setlwaedi gore ka mehla ge a eya lebenkeleng a rwale mageu ka pakete ye tšhweu ya go hlweka le maswi a dipudi a a sa tšwago go gangwa. Ge a fihlile o be a sa dule ka matsogo, a swiela, a koropa, a ruma ka go dira kofi goba tee ya go tšhelwa maswi a dipudi. A ithuta go thaba le badiredi ka moka. Mmagauta o thomile a mo tšhaba, mafelelong a mo amogela, a bona e le motho yo a fetotšego monagano wola wa lehloyo, a tletšwe ke wa lerato. Maswi ale a bego a tšhaba go a ja a ikhwetša a a rata. Ka ge e be e le moimana, a ile a mo tsefela mo a bego a sa nyake go ipona a enwa kofi e se ya tšhelwa maswi a pudi. E be e re e tla mo tsefela e be ge e bedišitšwe le maswi gomme a butšweditše sebešong. O be a re go nwa kofi a rume ka go nwa maswi, a be a rwale a ye nao Ntšwelemotse.
Ka iri ya seswai mesong, Norma Cooper o ile a kwa a kgalegile kofi ya go fagwa ke Mmagauta. A apara dieta tša gagwe tša boletšana, a nanabela a eya ka mafuri a ntlo ya gagwe ya kgoparara a gopotše modiredi wa gagwe wa sethakga gore ba ye ba ntšhane sa inong ba enwa kofi mmogo. Ge a fihla phapošeng a bona lebati le phagame, a tseba gore motho wa gagwe, motho wa ditaba, Mmagauta o gona, o itokišetša go ya toropong goba kerekeng ya basadi ka ge e be e le Labone. A goelela a sa le ka ntle:
Taba ga e lale go lala molala. Monna yo a bego a rwele setopo sa Dimakatšo o rile go fihla Musina a anega tša leeto le a le tšere go ka tšhoganetšo. Tša keka le lekheišene la Nancefield ka moka, tša tshela mebila tša ba tša fihla ditsebeng tša Lufuno. Lufuno a re go di kwa tša mo hlohlona, a se kgotlelele a ba a ithwala a ya Selokwaneng go Sefularo gore ba di bolele ba lebeletšane ka mahlong. Sefularo o rile ge a di kwa a tshela ka lethabo a re: “Ke tsebile gore ke tla mo kgona. A ka se sa le bea lenawana la gagwe mo. Bjale Tselapedi o re nna wee!” “O mo laile. Mmagauta o itira yo mokaone kudu. O nagana gore o bohlale.” “O ka ba bohlale o lala o pompetše mola basadi ba lala ba emaema le banna gore ba ba thekgele metse?” “Mosadi ga a bone ka mahlo a gagwe fela. O bona le ka mahlo a boreatseba.” “Re mo kgonne. Šatee!
Theledi o rile a sa kgakgauthana le Mmagauta, lebati la bulega. Omphile a tsena a hubaditše mahlo, a nkga bjala a re phuu! A ema, a lebelela Mmagauta, a buša a lebelela Theledi. Theledi a segasega lesego la bošilwana a re: “Omphile, o šetše o boile ga geno?” “Ke go thoma neng o mpitša Omphile? O reng o sa mpitše ‘sweety pie’ bjalo ka ge o ntlwaeditše?” Theledi a hloka karabo a no bibitša mahlo. Omphile a retologela go Mmagauta a re: “Sesi, o mang ka mo ntlong ya ka?” “Botšiša yena yo Theledi!”
Sekatane o ile a ruta Mmagauta go diriša khomphutha, a mo ruta le go lekanya dipuku tša ditšhelete tša dikgwebo tša gagwe. Ngwanenyana a tlwaela mošomo go se gwa hlwa go fetša pelo. Kgabagareng ya ge a mo ruta o be a le gare a mo uwauwetša gore a be a tsene ka setogwaneng sa lerato. Pelo ke lešilo e lebala ka pela. Go gana gona o be a tla gana bjang ka gore o be a filwe phapoše ya go tlabakelwa ka phahla ya maemo a godimo le malakane a mabusebuse a go šomišwa ke marena? Digoketšo tša Sekatane tšona o be a tla di phema bjang ka go re e be eke polelo ya lerato o e tšwela sekolong? O be a tla tšhabela kae ka go re o be a etiša le yena bošego bjo bongwe le bjo bongwe? Le ge ba re moleko o a fenywa, wo wona go be go se na motho wa nama le madi yo a ka o fenyago.
Ge kgwebo e ntše e gola le yena Modimo o ile a mo araba. O ile a ikhwetša a imile. A leka go gopodišiša gore a e ka ba o thušitšwe ke mang ka morwalo woo, a hloka karabo. O be a tla šupa mang ka gore o be a fepa ba go fapana e le baeti ba gagwe? O ile a re o tla no bona mohla lesea le belegwa gore le tla tla le na le sebopego mang. O ile a se kwe boima bja morwalo ka ge a be a kitimišitše tšhelete. A e kgoboketša a ba a kgona go reka bene ya go mo rwalela direkišwa. A thwala le badiredi ba go thuša. Ge ngwaga o fela ke ge morwedi wa Phaka a khupareditše kgarebjana ya mahlo a magolo, ya mmala wa go taga. Ya napa ya ba letšobana la pelo ya gagwe a mo fa leina la Dimakatšo. E be e le Dimakatšo tša nnete ka go re o be a tlile a se a nagana le gona a sa tsebe yo e lego papagwe.
“Nna ke šia go seka.” O rile go realo a tšwa, Mmagauta a šala a mo lebeletše, a tlabilwe ke gore molato ke eng Thobile a sa mo fe ditaba eupša a tšhaba le go ja ba se ba hlwa ba fetša.
Theledi le Mmagauta ba gorogetše Mendeor. Ntlo e be e le ye botse ya go tlabakelwa ka phahla ye botse.Theledi a laela Mmagauta gore o sa ya go hlapa. Ge a sa ile go hlapa, kgarebe ya hwetša sebaka sa go lekola ntlo gabotse e iketlile. Ya lemoga gore Theledi ke sekgwari sa monna. Diphahla ka moka le dibjana di be di beakantšwe gabotse tše nkego go dula motho wa mosadi. Go be go hlwekile hlwekihlweki, a ba a kwa a ikgalala, a bona nke a ka se kgone go kgotsofatša Theledi ka bothakga bja gagwe bja go hlaelelwa. O rile a sa ile le menagano, Theledi a boa, a apara diaparo tše dingwe. O rile go fetša a re: “Mmagauta, emelela re sepele.” “Kgane re ya kae Theledi?” “Re ya Bedfordview.” “Kganthe ga o dule mo le rego ke Mendeor?” “Ke dula gona fela ke go nyaketše mošomo.” “Re ka se ye gosasa? Gape nna ke lapile.” “O yo lala mošomong, makgowa a go emetše.” “Aowa, Theledi. Re tloga ka pela bjalo?” “Ke Gauteng mo, ga go kgomo ya boroko. Le nna gosasa ke a theogela nka se be le nako ya go go iša Bedfordview.”
Tša bokgarebe di tliša le tša masogana bophelong. Re bona Mmagauta le yena ka hlogong ya gagwe go thaladika tša marato. Gare ga mohlape wa masogana wo o bego o iphošetša godimo ga gagwe, o ile a inola tsatsanka lesogana Theledi morwa Makitla. Theledi e be e le wa Tshwane ka tlhago eupša a dula le koko’agwe mmelegammagwe gona kua Bloodriver. Lerato la Theledi le Mmagauta le ile la tuka ka malakabe a bogale. Ba be ba swanetšana tše nkego ba betlilwe ke sebetli sa sethakga a ba dira le ditho tša go swanetšana le mmala wa go swana. Ge ba feta ba bapetše dilo ka moka di be di ema, melala ya phetlega e bogetše dienywa tša tlhago. Barutiši le baithuti ka moka ba be ba šetše ba tseba ka baratani ba ba go goga šedi ya diphedi. Ba be ba re ge ba mo reta bašemane ba sekolo sa Seshego ba re ke ‘Golden girl’. Ka direto tša mohuta wo, Mmagauta o be a ikwa a na le makoko, a bile a na le magetlana ka go fiwa leina la go mo iša godimo. A gafišwa kudu le ke ge Theledi a bolela le yena ka polelo ya Borwa a fela a re: “ O a itse ke go rata thata ratu!” Moo gona o be a ipona a le legodimong la boraro.
Ba ile ba mo šala morago, ba tsena le yena ka ofisimg, a tswalela lebati. Mmagauta o rile a sa maketše ketelo ya maphodisa, motato wa ka ntlong wa lla. A o topa a bea tsebeng gore a tšee molaetša. O rile a sa dumediša moletši, Sekatane a mo hlaganela ka go mo amoga a o bea tsebeng. Banna ba maphodisa ba tla ba mo šetše morago ba maketše maitshwaro a gagwe a go ba tlogela mola ba sa mmotšiša dipotšišo. Tša go bolelwa ka mogala tša mo gafiša le go feta. “O reng Thobile? O re dikgwebo tša ka ga di sa šoma? Di tswaletšwe ke mang? Go lokile nkemele ka moo ofising ke etla.” O rile go realo a kgehlemanya lekopelwana la mogala, a taufala le go feta, a se sa rata le go theeletša tše maphodisa a bego a mmotša tšona. Ba mo swara ka matsogo ba re: “Monna, felo fa re nyaka dirasiti ga re raloke. Di tliše ka pela!” “Hee banna! Ke itlhaganetše. Dikgwebo tša ka di tswaletšwe, ke nyaka go rarolla… “Ga go na mo o yago. Tliša dirasiti tše re go kgopelago tšona.”
“Ke ra go re motho o dula a mphoka a re o a nthata.” “Mokgotse, ge o mo rata mo dumele.” “O ka re ke mo dumele o sa tsebe go re ke mang?” “Taba ke tšhelete. Tša go re ke mang ke tša morago. Ge a nkga tšhego o mo ragele kua kgakala.” Lufuno a re go realo a oma ka disego, Mmagauta le yena a kgokologa ka disego a re: “Go lokile ke tla mo dumela ka gore ga a nkge tšhego o nkga matsebetsebe.” Mmagauta o ile a lala a šidiša hlogo. A ntšha sekhwama a se bula, gwa tšwa botalalerata le botsotho bja dipampiritšhelete. A hlarolla a bala, dikete tša betha bohlano. A ponya mahlo a eleletša mofi, a re: “Le ge a na le mosadi ga go tshwenye, ke tla ba mmamoratwa.”
Taba ya Mmagauta ya go hlwa Seshego e ile ya fihla ditsebeng tša batswadi ba gagwe. Phaka o ile a tla ka gabo Puledi a leka go kgala Mmagauta. Le ge go le bjalo pelo ya ngwanenyana e be e solla le naga, e nyaka yo a ka e thobago ka lerato. Sa go napa se bolaela moya wa Mmagauta ruri ke gore Theledi o be a sa mo leletše, o be a leta go leletšwa ke yena. O be a eswa a tuka ka lerato ngwanenyana wa Bloodriver. Le bošego o be a lala a lora ka Theledi. Gantši o be a re go phafoga a lle gabohloko. Bothata e be e le gore o be a sa tsebe mo Theledi a dulago gona. O be a se a ka a ya dinageng tša Borwa. Ge nkabe a be a go tseba, Theledi o be a tla no bona a re palakata!
“Theledi, mogwera wa ka o gobaditšwe ke mang?” “Ke maaka fela mo. Mmagauta ga a na molato.”
A tswalela, a boela madulong a gagwe. Theledi a boa a fagahla a fihla a re: “Mmagauta, bjale ga ke sa rapela. Etšwa!” “O tšhabiša eng wena Theledi?” “Ga ke go tšhabiše, ke re etšwa!” “Ke bošego nka se tšwe. Ke lala mo.” “Mo gona o ka se lale. Go ka se kgonege.” “Go tla kgonega. O ntšhabiša yena Omphile?” “Omphile ke mang? O a gafa eye!” “Ke bone tšohle. Diaparo tšela di tletšego waeteropo ga se tša Omphile yoo wa gago?”
• “Go tloga ka madi ga go botse.”
Tselapedi o ile a ya go Sefularo a mmotša gore o bone mosadi Moletji mo ba rego ke Bloodriver gomme o rata go mo nyala. Sefularo a bela kudu mo e bego e re o a gafa. A rata go tseba gore ke lebaka lefe le le dirago gore a gopole go nyala mosadi wa bobedi. Tselapedi a fetola ka go gatelela a re: “Ke bolawa ke go thwala batho ba go rekiša ka lebenkeleng la ka ke ba lefa kgwedi ka kgwedi ka go re wena ga o tsebe le mo ‘A’ e kgonametšego gona. Ke nyaka mosadi yo a tla nthušago ka go rekiša, go lekola ditšhelete le go ya go reka ge nna ke swerwe ke mabaka a mangwe a kgwebo. Wena o dio ba wa go apea magobe le merogo.” Le ge Sefularo a ile a kgopša, o ile a hloka se a ka se dirago ka go re ka nnete o be a sa thuše Tselapedi ka selo ge e se go hlokomela legae la bona.
Ka le lengwe la matšatši Tholana o rile a sa iketlile ka phapošeng ya bona kua Bramley, lebating gwa kokotwa. Seyalemoya se be se dutše se lla ge moeng a kokota. A fokotša modumo wa sona gore a kwe gabotse ge go kokotwa. Lebati la opaopša gape, Tholana a ya go lona, a bulela moeng. Ge a gadima moeng, a bona tsatsanka lesogana morwa Makitla. E be e le Theledi ka nama. Tholana a tshela ka lethabo ge a bona lesogana la mogweragwe wa hlogo ya kgomo.
Go na le basadi ba bangwe ba ba sa kego ba lora go ka nyaka mošomo. Ba dumela gore monna ke yena a tlamegilego go šoma gomme sa mosadi ya ba go fiwa tšhelete le go rekelwa tšohle tše a di nyakago. Mmagauta o ile a nyaka go laetša Sefularo gore yena ga se sephantha sa go hlwa se šinametše monna se letile ge a se lokela dijo ka ganong bjalo ka lefotwana. A rata go mo laetša gore ga a phedišwe ka tšhelete ya Tselapedi le yena o kgona go iphatela. A leba holoseleng yela a kilego a šoma go yona pele a forana le Tselapedi. A fihla a kgopela go bonana le mookamedi wa fao. Ka lesego la gagwe la go tanya, a bolela le komangkanna. Ka ntle le tikatiko ba fetla direkhoto tša gagwe, ba di lekola le ka dikhomphutheng ba hwetša a šomile gabotse ntle le boradia gomme ba mo thwala gape. Bale ba bego ba re kotse Mmagauta o tla ja nta a šeba ka legai ba šegama.
Methepa, mathari le banna ba be ba phela Phaka Bar Lounge. Mafelelong a kgwedi gona ga re sa bolela. Basadi ba Modimo ba be ba lala ba ikgonere ge banna ba bona ba ile banneng. Gape Mmagauta o be a ntšhitše mokgwa wa gagwe ka moka. Ge tšhelete e tsena ka bontši e be e mo gakatša le go feta. O thomile a dira mošomo ka noši. A lefiša banna ba ba kganyogago go robala le yena ka R500. Mafelelong mošomo wa mo patla, a phelea mathašana a go swana naye gore ba šome tša bokgoša. Ya napa ya ba maano a makaone a go tsenya tšhelete. Ge moreki a nyaka lethari, o fa Mmagauta R500. Mmagauta o tšea R400 a fa lethari R100. Batho ba napa ba holofela, ba khutša go eta ba kgopela maupi ka malapeng. R100 o ka e fiwa ke mang?
Pele Puledi a boa madišong, Mmagauta o ile a phutha diaparo tša gagwe a di khutiša ka mafuri a leta la go latela ge le hlaba. Ka masa o tsogile ka gore o ya kgonyeng le basadi. Go ya kgonyeng ya ba go ya kgonyeng, ngwanenyana a se sa boa ka gae. Phafana ge a eya ka mafuri a hwetša dithapo, dikgare, dikobi le selepe di ituletše di se tša tšewa ke motho. Ba botšiša basadi ba go tšwa kgonyeng ba re ga se ba ka ba mmona. Ba ya zone 3 gabo Tholana le gona ba mo hloka. Ba leta, ba leta, ba ba ba leta. Ge Puledi a bula lepokisi la diaparo a hwetša go šetše tše di rekilwego ke bona mohla a bekwa. Tše a tšwago natšo gagabo di be di se gona. Ba napa ba lemoga gore Borwa bo fokile. Ge iri ya lesome e betha ke ge koloi ya Kwena e kgabola tsela e etla Kranskop. Ka madulong a ka morago go be go dutše Theledi le Gauta ya gagwe, ba gokarane ba bolela tša lerato le leswa la go tsošološwa ke Puledi. Kwena o etile a letša mmino wa go tsikinya maikutlo gore baratani ba babedi ba thukuthelwe le go feta. Ba rile go feta kgorwaneng ya Kranskop ba tepogela mo go nago le karatšhe, mabenkele le dintlwana. Ba rile go tšhela makhura, ba yo tshwa mare, ba reka dijo tša go tšea gabotse, ba dula tafoleng, ba lebelelana ka mahlong, ba ja. Ge ba lle ba fologetša ka dinomaphodi tšeo ba di ratago, ba wela tsela. Ge e betha iri ya lesomepedi ke ge ba le motšipa maboneng.
Mmagauta o rile go goroga Stone Edge, Sekatane a fetoga sealoga se se tletšego mafolofolo a go tšo thopa bonna morotong. A thoma go emaema le lethašana le lefsa ka dikoloi tša gagwe tša theko ya godimo. Bja sa a tšea Jaguar, la gosasa a namela Cherokee, ka le lengwe ba tšwa ka doublecab bjalo, bjalo. Mmagauta a tsebišwa Kruger National Park, lešoka la diphoofolo le legolo Afrika Borwa. A tsebišwa bagwera ba Sekatane ba bahumi ba go dula Stelters. Mafelelong a beke ba fela ba eya go itapološa ka go rutha boruthelong bja Rambling Waters. Ba hlwe ba tuntela, ba kitimišana ka meetseng e tloga e le gona Kanana lefaseng la maswi le dinose. Ge ba lapile go bapala ba ala ditoulo tša mabusebuse bjanyeng bjo botalana ba patlama, ba ipshina ka dijwanajwana le dino tša ba go se ipalele. Go tloga moo ba be ba eya go kgontlhesetša letšatši ka moagong wo ba rego ke Emnothweni Casino ba iteka mahlatse ka go raloka metšhene. Mmagauta o be a fihlile gonagona paradeising, menateng ye e bego e le kgale a e nyaka. O ile a tsefelwa, a ba a lebala mathata ale a tšwago ka gare ga ona.
Holesele e rekelwa ke boramabenkele ba go lekanela le ba go huma kudu. Go be go tsena ba dimpampa ba rwala diphahla ka dilori tše dikgolo. Thiling ba be ba lefa diketekete tša diranta. A ba bona Mmagauta a gopola motho wa gagwe Sekatane. A elelwa diphahla tše di mo tšwelego ka ganong, a ipetha sehuba gore bošilo bjola a bo dirilego a ka se sa bo bušeletša. A ithoga ge a lemile lehumo ka ditšhaka tša mahlo. Ba meletša lesego la gagwe mare ge a tobetša motšhene wa makgowa a ba a fa ditšhentšhi ge ba lefa. Ba duma ge nkabe e le wa bona wa dikgomo, e sego diota tše ba di tlogetšego ka gae tša go se kgone le go hlapa gabotse. Ka nako ba be ba atiša gore ge a ba fa tšhentšhi ba re: “Keep change ousie.” A nape a bone gore o fihlile Kanana lefaseng la maswi le dinosi. A napa a itlhama le go feta. A ruta le Lufhuno go ja lešela.
Sehlare sa Sefularo se be se utlautla Tselapedi a šetše a laolwa ke mosadi. O be a mo kgaphodiša sona tšatši ka tšatši gore a se sa hlwa a gopola Mmagauta. O ile a tsenelela Tselapedi gore ge a sa rekiše ntlo ya Mmagauta o tla mo tseba gabotse. Tselapedi a thoma a dikadika, mafelelong a ba a ipona a dutše le barekiši ba dintlo a ba botša gore ntlo ya 456 Ntšwelemotse e a rekišwa. Ba ile ba išana pankeng gomme panka ya mo fa tšhelete ya ntlo, papatšo ya gašwa dikuranteng. Ntlo e be e rekišwa le thoto ya ka gare ga yona ka moka. Ka letšatši le lengwe Mmagauta o rile ge a tšhaiša mošomong, a hwetša keiti ya ka ga gagwe e kgontšwe, morwediagwe a kokobane ka ntle a lla. Senotlelo se se be se robilwe se lahletšwe fase. Ge a sa tlabegile, a gogwa mahlo ke pampiri ye e bego e pharilwe godimo ga keiti. Ge a e bala e be e bolela gore ntlo e rekišitšwe. A buša a hlakahlakana. A tšea sellathekeng sa gagwe a leletša nomoro ye e bego e ngwadilwe godimo ga pampiri yeo ya tsebišo ya go mmabela. O ile a botšwa gore ge a nyaka go e reka ke R869 000,00. Tša mo tlala dimpa. Sa gagwe ya ba go kgopela gore ba tle ba mmulele a ntšhe dijo le dikobo gore le ngwana ba se hwe ka phefo le tlala.
Theledi a itomatoma a tšhogile a sa tsebe gore a reng. Setagwa sa mo roga ka mahlapa a go šiiša sa ba sa swara Theledi ka melala ya gempe sa mo thudiša maboto. Se rile go kwa leina la Mmagauta sa elelwa gore ke moratiwa wa Theledi wa dipolaseng tša Polokwane. Sa napa sa re:
Ka ga Phaka go ile gwa se sa ba bose. Seyalemoya se rile go bega kgobalo ya Mmagauta gwa tsoga dikgogakgogano gare ga Phaka le mogatšagwe Ntlatlana. “Phaka, sepela o ye go tšea ngwanaka o tla ba a hwela gare ga naga.” “Ke ye go mo tšea kae wena Ntlatlana?” “Makgoweng. Ga o kwe gore ba re o sepetlela?” “Ge dipetlela di le kaaka ke lebe go sefe?” “Akere ba rile ke sa poraebete?” “Ge dipetlele tša diporaebete di le kaaka ke tla ya go sefe nna?” “Akere ba boletše makgowa a a a berekago?” “Ga ke tlo hlwa ke tlokatlokišwa ke Mmagauta, ke mo nyadišitše, o nnyaditše a tšhabela monna. A a hlakodišwe ke ba a ikgethetšego bona.”
Mmagauta o ile a dula fase pelo e šetše e šulafetše. A se a hlwa a eya kgole ka dipolelo, Theledi a ba a šetše a mmotša gore ba sepele ba ye Bedfordview. Ngwanenyana wa Bloodriver a thatafatša molala bjalo ka poo ge e gana go panwa. “Theledi, o reng o se sa tla go mpona?” “Moratiwa, ke be ke ile Kapa ka mošomo.” “Wa hloka le go ntsebiša ka mogala?” “Mokgwa sellathekeng sa ka se timetše.” “Ge se timetše megala ya mmileng le yona e timetše?” Ka go fela pelo Theledi a ema, a swara Mmagauta ka letsogo, a leka go mo emiša gore ba sepele ka pela. Mmagauta a oma bjalo ka kota a gana, a ya setšidifatšing, a se bula. A ahlama ge a hwetša se takelane ka dijo tša mehutahuta. Ge a leka go kgetha tše a nyakago go di ja, Theledi a mo swara letsogo a re: “Ke a go rapela moratiwa. Dijo tšeo ga se tša ka, ke tša Kwena. Tšea senkgwa le maswi o je tšona.
Ba lebelelana ka mahlong, ba gokarana, thekisi ya go hirwa ya letša hutara ka ntle. Mmagauta a atha mokotlana, a gogoiša sutukheisi sa kgoparara sa go ba le mathethwane, a tšwa. Tholana a mo felegetša, a ema keiting, Mmagauta a namela, thekisi ya budula sekontiri ka moya, ya rutla.
“Gape ke Tselapedi a rilego ke mo iše…” “O gapeleditšwe ke wena mofefa tena. Go lekane. Nna ke lego mosadi wa nnete wa Tselapedi ke boletše.” Sefularo o be a bolela digalakane tše a eme ka maoto ka ntlong ya Mmagauta. O rile go mo hlatšetša a tšwa, a gatliša lebati la šala le galagala ka ditsebeng. Mmagauta a goga moya wo montši, a o ntšha ka legano, a lebelela godimo a sa kgolwe se ditsebe tša gagwe di se kwelego. A itahlela sofeng a ja marapo a hlogo. Tlhaologanyo ya gagwe ya mmotša gore tše di bolelwago ke Sefularo ke mahufa fela. Sefularo ga a tsebe le go re tšhelete ya Tselapedi e tsena bjang ka mokitlaneng wa sekolo. Ga a tsebe le go re ‘debit order’ ke selo mang. Ka fao o a gafa.
Ge ngwetši e gorogile ka lapeng go ba le diphetogo, kudu ka lapeng la go hloka banenyana. O tla hwetša mekgotha e hlwekile e swielwa ka mehla, diphapoše, dibjana, diaparo le dikobo tša malao di a taga, tša laetša gore di swarwa ke mosadi. Dijo le tšona go lewa tša go tia dihlaa. Ka gabo Puledi le gona diphetogo di bile gona, le ge tša ka gona di fapana le tša ka malapeng a mangwe. Leswielo Mmagauta o be a sa le sware. Diaparo o be a hlatswa tša gagwe a le tee. Meetse o be a ekga ka gore yena ka noši ke hlapi. Bošego Puledi o be a lala a le tee. Ge a re o batamela malao a Mmagauta o be a hlapaolwa a botšwa gore a hlape mmele ge a nyaka go ba monna wa gagwe. A botšwa gape le go re ke lešilo ga se a rutega le gona ga se a mo swanela. Puledi o lekile go kgotlelela a ba a botša mmagwe. Mmagwe tša mmipela, a beta pelo ka le lengwe la matšatši a bitša Mmagauta.
Mmagauta o ile a kgopela makgowa a gagwe gore a mo lokolle a ye ngakeng. O rile go lokollwa a leba Mendeor, ntlong ye Theledi a dulago go yona. Le ge a ile a ya moo gatee, o be a go tseba ka gore go bala o be a go kgona. Ge a fihla a hwetša dikeiti di kgontšwe. A bona bokaone e le go boa mantšiboa ge Theledi a tla ba a boile modirong. A napa a gopola go ya ngakeng ka nnete gore a kgonthišiše ge e ba o mmeleng. O ile a dira bjalo, a re go kwa gore o ithwele ka nnete, a tlala lethabo le legolo. Lethabo la buša la fetoga manyami ge a nagana gore kgwedi e fedile a sa bone goba gona go kwa ka ga Theledi. O hlwele a ebela le malekeleke a Gauteng go fihlela ge letšatši le širela ka meago ya malekeleke ya Gauteng. Ge mabone a nyedima a tagiša motse ka moka, a tsena keiting ya Theledi ye a hweditšego e tswaletšwe eupša e se ya kgonywa bjalo ka ge a hweditše e kgontšwe ge a etla mesong ya letšatši leo.
Dihlong tše di ilego tša aparela morwedi wa Phaka ga di laodišege. E sa le a tsorama setulong a inamišitše Sefahlego go fihlela poloko e fela. Batho ka moka ba be ba fela ba mo utswa ka mahlo ge poloko e sa kgatlampana. O be a sa tsebe gore a ka ikepela bjang fase gore mahlo a diphedi a se sa mmona. O ile a palelwa le ke go tšhela mobu ka lebitleng. Ntlatlana a mo swara ka letsogo gore a yo laela tatagwe, eupša ngwanenyana a mela godimo ga setulo a kgitla sello seo se bego se gakantšha batho gore ke sa go llela Phaka goba ke sa go llišwa ke ge batho ba gagwe ba mo gobošitše pele ga setšhaba. Moruti o rile ge a tšea mogau gore batho ba kgone go phatlalala, Mmagauta a ragoga bjalo ka kolo batho ba sa pontše, a tšwa ka lesoro la setsha sa dirapa a leba koloing ya gagwe. Ge batho ba ponyolloga ke ge koloi e budula lerole la tsela e pekwapekwa e lebile gae ka lebelo la go šiiša. Batho bale ba tlilego le yena dirapeng ba šala ba gakanegile ba hloka sa go ba bušetša gae. Banna ba diphiri ba ba swametša dikoloing tše dingwe, ba ya gae go yo hlapa diatla ba tlabilwe ke ditiragalo tša naga.
Ba ipshina ka go sesa ka diketswana ka lewatle, ba tšea diswantšho le bagwera ba go tšwa dinageng tše dingwe ba ba kopanego nabo moo sehlakahlakeng sa mabonwa, sa go huma ka tša boithabišo. Lerato la bona la tsošološwa le go gakatšwa ke ge ba kopane le baratani ba bangwe ba dinaga tše dingwe ba ba bego ba tlile go ithabiša, ba bangwe ba tlile maikhutšong morago ga lenyalo. Sekatane a se nyake go phalwa, a iša seatla potleng a rekela Mmagauta palamonwana ya theko ya godimo kudu gomme a mo rweša yona, a mo gokara a re: “Moratiwa, ge re fihla gae re ya go nyalana. Ke ya go dira monyanya wa moswananoši, ra phaphasela marung ka helikhopthara.”
Dingaka di ile tša swara bothata go šireletša bophelo bja Mmagauta. O ile a swanelwa ke go dirwa diophareišene tše mmalwa ka ge thipa e be e mo hlagaditše ka teng. Ga go tsebege gore e paledišitšwe ke eng go gagola pelo ka gore e no feta kgauswi le yona. Ke mo o tlogo kgolwa ge go thwe seatla sa Modimo se kgona go phaya lerumo la lenaba gomme sa phološa bophelo bja motho. Mmagauta o phemetšwe ke seatla sa Ramasedi.
“Re a lotšha, ntate Phaka.” Phaka a ema, a mo lebelela, a lemoga gore ke Tholana gomme a senya sefahlego a re: “Ngwanaka o kae mogarigatšana towe? O mo nyaketše banna, o mo tšhabišitše ka bogadi, bjale o mo nyaketše ditsotsi gore di mmolaye?”
Ngaka ge e hlokile sedimo e tswia legotlo. Ke ka fao Mmagauta Phaka a ilego a ikhwetša a nyakgahla makhura a potoro ya ditokomane ka gare ga feme, a theogetše. Matšhatšhakhura ale a boSekatane a be a mo tšwele ka ganong. O ile a ipetha sehuba gore Polokwane gona a ka se go gate. Ka ge e be e le motho wa mahlatse ka nako, o ile a re ge a gopotše go ya go la Natala, a nametšwa ke leburu le le bego le eya Modimolle, la napa la mo fa mošomo le madulo gona moo femeng ye le bego le šoma bjalo ka mookamedi go yona. Ntle le kgonono Mmagauta a theogela. Go se gwa ya kae, a hlatlošwa, a šoma ka ofising bjalo ka moamogedi wa megala ka ge a be a rutegile go phala batho ba ba bego ba šoma moo. Morwedi wa Phaka a re go fiwa phapoše a gopola Credit Card yela a iphilego yona e le ya Sekatane. A ipeta pelo, a tsena ka lebenkeleng la fenitšhara a reka mpete, waeteropo le diphahla tše dingwe tša ntlo. A leboga ge a atlegile a kgonne go saena bjalo ka Sekatane. Phapoše ya gagwe ya šala e le botse e phala tša bao e lego kgale ba šoma.
“Re botše mo mosadi, nama ya leselaga le le e reka leselagapaneng lefe?” “Batho ba Modimo, nna ga ke tsebe.” “Makhura a karatšhe ona le a reka kae?” “Le gona moo ke hloka tsebo ba gešo.” “Ditlabakelo tša go aga tše di rekišwago ka kua Hardware tšona le di reka kae?” “Go tseba Sekatane. Nna mošomo wa ka ke go kgoboketša ditšhelete tša gagwe ka di lota, ge a boa ka mo rolela tšona.” “Go lokile, re fe dilipi tše batliši ba nama le ba makhura ba le fago tšona ge ba di tliša mo dikgwebong.” “Ga ba ke ba re fa dilipi, ba re di tšewa ke Sekatane ge a lefa.”
Tselapedi le Mmagauta ba ile ba dula ka boiketlo ba ba ba apešana palamonwana ntle le go tsebiša Sefularo. Ka morago ga kapešano yeo, Tselapedi a kgopela Mmagauta gore a lese go šoma holeseleng a ye go hlokomela dikgwebo tša bona gae. Ge a mmotša gore ba ye go nyalana semmušo, Mmagauta a gana ka la gore ga se yena mosadi yo mogolo. Lebenkele la polaseng le ile la bontšha phetogo. Direkišwa di ile tša kaonafala le dipoelo tša gola.
Mmagauta o kile a re ka nako ya letena a se ye go ja ka gae eupša a ya le mphago mošomong. A bitša lethašana la go šoma karatšheng le ba rego ke Thobile a kgopela gore a je le yena. Ba dula ka ofising ya karatšhe ba ja. Le ge Thobile a dumetše go ja le Mmagauta, o be a sa dudišege. O be a gaša mahlo kua le kua a tseba gore ba maleme a matelele ba a mmona. Mmagauta o ile a fata Thobile ditaba, a rata go tseba gore gagabo Sekatane ke kae. A hwetša Thobile a re yena ge a gola o hweditše Sekatane a na le dikgwebo le yena o ithutile go šoma gona moo ga Sekatane. Ge a botšišwa gore afa mosadi le bana bona o nabo, le fao a hloka karabo ya go kwala. O rile ge a etla go tša go rata go tseba gore basadi ba a kilego a dula nabo ke bomang, le gona ba kae, Thobile a napa a thintha dithethwana tša gagwe a re: “Mmagauta, kganthe wena le Sekatane ga le tsebane go tloga kgale?” “Aowa, wena Thobile, nna ke thomile go mo tseba ona matšatši a ge ke se no fihla mo Nelspruit.” “Gape re bona ge o dula naye re re kgane ke kgale le tsebana.” “Ga go bjalo. Mokgwa ke thoma go se sa mmona gabotse matšatšana a. Ke ka fao ke nyakago tshedimošo go lena le mo tsebago.”
Bošegong bjo bongwe Mmagauta o ile a hloka boroko. A re kgane ke a kwaela, kgane ka lehlakore la go ja. Kgane la nngele, gwa pala. Tselapedi yena o be a bo kgobutla, nko le megolo di kgeiga tše ekego motho wa gona o tla kgaogana le meratha. Mmagauta a thoma go balabala ka pelo. “Hai! O a tseba ka mokgwa wo ke lapilego ka wona, le boroko bo gana go tla. Ke neng ke fetlologela ka mo le ka mo? Nke o kwe gore Tselapedi o kgorutla bjang. Moono wa gagwe le wona o a mphoka. Gape ke kwa ke tsenwa ke poifo o ka re ke robetše ke le tee. Ke a kgolwa lehono baloi ba Musina ba dikologa ntlo ye ya ka.” Go se gwa iša kgole ke ge Mmagauta a ona, boroko bo mo khukhuneditše bjalo ka lenaba a sa itebetše. Toro ya mo tlela, lentšu la go tšhoša la dumiša bokagare bja ntlo.
“O reng o sa lotšhe o thoma ka dipotšišo?” “Tšeo ga di nkhole ka selo. Re bolela ka kgwebo mo.” “Ga se selo. Ke no ba ke šoma ka go iketla.” “O ntheeletše gabotse lehono. Nka se sa boeletša.” Mmagauta a mo tsepelela ka mahlong, ka ge le yena a be a bela, a nyaka go tshwa lehulo gore a potle sekgopi se a bego a se khupile. “Kgane o tsenwe ke eng lehono? Basadi ba gago ba go kgopišitše o tlile go potlela mo go nna?” “O reng? Ke a bona o a hlalefa matšatšana a. Pshikila yela o hlwelego nayo e be e go botša eng? “Kganthe ke be ke dutše…”
“Lapa le bjale gona le a nkimela. Ruri nka napa ka re go nwa maswi ka phumegelwa ke mpa? Ka re go alafša ke ngaka Tselapedi a mpolaya ka diatla ka mokgwa wo? Gape ka nnete mosadi yola o na le mokgwa. O nkamogile monna ebile o mo romile gore a tle a nkgaritlele. Ruri dibonwakenna ga di fele. Ai! A ke di tlogele ke rapeletše boroko ke khutšiše monagano.”
Ntlatlana o ile a napa a hlabega, a tsenwa ke bolwetši bja pelo ka lebaka la Mmagauta. Phaka a fetoga mosadi wa lapa, a hlatlega dipitša. Theledi le yena o ile a tšhaba Gauteng a boela gagabo Mamelodi. Moo le gona tša se mmee pelo ka ge ba ba mo tsebago e le ba bantši. O be a ka se phonyokge ge maphodisa a be a mo nyaka. A tšhoga gape le ba boOmphile ka gore o be a lesitše mošomo, a tšhaba Maphodisa. A bona sephetho se se kaone e le go tšhabela Bloodriver mo go dulago kokoagwe. Le gona o be a phela ka go iphihla e se sa le yola wa go fega digalase phatleng ge a sepela le makgarebe. O be a šia le go ya toropong. Ga se a ka a botša motho ka se a se dirilego. Kokoagwe le yena o be a re kgane o tlile go ba etela, a sa nagane selo.
“O atlela eng mosadi yo wa ka kgowa tena?” “O mang wena mokgalabjana tena? Ke mosadi wa ka yo.” Tirelo ya ema tsirr! Banna ba ba bego ba le kgauswi ba swara bothata ge ba kgakgamolla banna ba babedi. Mafšega a be a tladitše mašata a phatlaletše le setsha sa dirapa a tšhaba.
Musina ke toropo ya go se tlwaelege kudu go batho ba go dula thoko ya Polokwane le ditoropo tša Borwa. Ke motse wa mahlakanasela. Go tletše Matswetla, Matšhakane le Mashona a go falala a etšwa Zimbabwe. Dipolelo di hlakane ke tlhakanantswiki. Lekeišene la Nancefield ke tlatlapa ya motse, go tseba lona ke nngalaba ya taba go yo a sa dulego go lona. Le arotšwe ka dikarolo tše mmalwa bjalo ka boKhembo, Harper, Ntšwelemotse le tše dingwe. Ntšwelemotse ke mo go agilwego dintlo tša mabonwa gomme go dula mathašana le banna ba baswa. Leina le le šupa ge betši ba raka bommatswale ka dintlong tša bona tša go tšea gabotse.
Se sengwe se se dirago gore Musina e phalalelwe ke batšwantle ke meepo ya leswika la platinamo le taamane. Bontši bja bafaladi ba bo thwetšwe meepong yeo. Go na le dikompo tše di tona mo bafaladi ba dulago ka boiketlo, ba hwetše dijo tša go tlala mpa-gape le basadi ga ba kaaka. Ge ba nyetše basadi ba ka mono Afrika Borwa, ba hweditše mangwalo a bodudi, ya ba ge ba se sa le bea ga gabobona, ba ikhutša dintwa, tlala le malwetši a go hlolwa ke phepompe. Gantši ba re go iketla ba nape ba ntšhe mekgwa ya segagabobona. Ka ge ba ntšhitše mekgwa, motse wola wa khutšo, wa mmarobalaoitsoše, o napile o senyegile, ke Sotoma le Gomora. Bagwebakammele ba dula gona moo, ba letela banna ba go sepela ka dilori tša go sepetša diphahla. Ba gwerana le bona ka thobalano, ba fiwa moputso wo ba fepago bana ba bona ka wona. Na ke gona go selela tlala ka mmele?
Moloi ga a hwe matwa. Le gona mogologolo o hlamile seema a re kalatšane ga e lape, mohla e lapa ke lehu. Ditaba tša Mmagauta di be di sa tšee nako go fihla ditsebeng tša Sefularo. Ge a dutše ka tetelo ya go re o tla kwa ba re Mmagauta o tlogile o ile gagabo, a kwa ba re o hweditše phapoše lekeišeneng mo ba rego ke Khembo. A ferekana ge a ekwa gore mogaditšong wa gagwe o sa ganeletše Musina. A dula fase a thala mmapa wo a tlogo mo gapeletša go huduga ka wona. A kgokagana le boLufuno le ba bangwe ba go swana naye ka dipelo tša maboya. Ba tatagantšha malepu a bona a ba a fihla mo Mmagauta a dulago le ngwana wa gagwe gona. Moya wo mobe o na le maatla, o bekiša tlhaologanyo ya motho. Lehufa le lona ke bolwetši, motho wa lona o swana le segafi ga a itire.
“Wena Lufuno, gape Mmagauta o gana go ya gagabo.” “O a gana? O re o ganela eng?” “Ke tla reng ka gore šole o sa pharile moreba le ge Tselapedi a nyakile go mmolaya ka tšhipi?” “Bjale gona nna ga ke sa na maano. Ge nka re ke leka go go thuša gape nka ba ka swarwa.” “Gape nna nka se mo tlogele. A ka ba a ntogela maano a ntšeela monna ka se sa mmona. Ke nyaka gore a ye gagabo ka swele. Go sego bjalo o tla ya e le setopo.” “A a sepele! Motho yola o re phediša ga boima.” Lehloyo le ile la tuka le go feta ka pelong ya Sefularo. O be a se sa kgona go le khutiša, a fela pelo ya go hwetša sebaka se sebotse sa go phethagatša morero wa gagwe wo mobe wo o tlogo dira gore Mmagauta a huduge Musina ba kgone go hema ka tokologo.
Mmagauta Phaka o goletše gona Bloodriver, Moletji. E be e le kgarebjana ye botsana ya mmejana wa go agega le lebalana la go taga. Botsana bja gagwe bo bonagetše kudu ge a thoma bokgarebe e le moithuti sekolong se se phagamego sa Seshego. O be o tla lemoga botsana bjo ge o be o ka mo šala morago ge a apere diaparo tša sekolo. Ge a kwatlakwatla ka maotwana a gagwe a go swanelwa ke dihlafu, rokwana ya gagwe ye kopana e pekwapekwa ka morago, dirotswana tša gagwe tša go natha di phadima gabotsana, a fela a pota molalana wa gagwe wo mosese gabotsana, a thukhunya hlogwana ya nkgokolwana, morišana wa gagwe wa titsi ye swana a o šaphula gabotsana, o be o ka ikwa o tšewa ke madi. O be o ka duma go mo topa gabotsana wa mmea ka seatleng sa gago wa eta o ipshina ka go sepela o mmogetše ka sekgauswi. O be o ka duma go mmea tafoleng gore o mmogele o iketlile. Barutiši le bona ba be ba efa mohlala wa go hlweka ka yena.
Mmagauta o ile a thekga ditho a romela mogopolo wa gagwe morago mo a tšwago. A lemoga gore gare ga batho ka moka ba a ba tsebago go tloga ga gabo Bloodriver, go ya Gauteng le Mpumalanga, ba ba atlegilego ke ba go ba le dikgwebo. Ge e le boTheledi le boTholana e no ba batho ba go phela ka go tswapatletša le go kgomagantšha kua le kua gore ba se bolawe ke tlala. A nagana ka Sekatane le bagwera ba gagwe ka moka, a elelwa gore ba be ba na le dikgwebo. A kwa a tlelwa ke mafolofolo a go ba le kgwebo. A ba a kwešiša gore kgwebo e ka se mo šite ge fela a ka dio ba le tšhelete ya go thoma. A tshepa gore ka tsebo ye a e bunnego dikgwebong tša Sekatane o tla atlega. Tša lenyalo a di ribega, a phumola Mogwane pelong ya gagwe. Meisie o ile a lemoga gore Mmagauta o nyaka go iphetoša tšhikanoši. O be a sa kwešiše gore o tsenwe ke eng. Mogwane le yena o be a leletša Meisie lekokoko gore a mmolelele le Mmagauta a retolle pelo a amogele lerato la gagwe. Meisie o ile a ipha nako, a rwalela mogweragwe wa pelo le moya dikokisana tše dibosana tša go ba le mohlodi wa go tia dihlaa. Ge ba etišitše ba ipshina ka go hlamula, Meisie a di ološa:
Mmagauta o ile a fufula bjalo ka pitša ya dikgobe tša dinawa. Theledi a leka go mo gokara, ngwanenyana a mo kgoromeletša kua kgakala. A topa mokotlana wa gagwe a leba lebating. Theledi a baka lebati naye a leka go mo thibela. Mmagauta a re yena ga a nyake go lala a bolailwe ke basadi ba Theledi. A tšwa ka kgang, a phatša bošego, a namela thekisi a ya Bedfordview mo a šomago gona. Bošego o letše a thala mmapa wa bophelo bja gagwe. A ipotša gore yena a ka se hlakanele monna le mosadi yo mongwe. A thoma a kwešiša lebaka le le bego le dira gore Theledi a se mo leletše nako yela a sa bekilwe ke Puledi. A lemoga gore o be a šitišwa ke Omphile. A leboga ge a imile, a imišitšwe ke motho yo a mo ratago. A buša a šišimišega ge monna yoo a rego o a mo rata a mo kopanetše le mosadi goba basadi ba bangwe. A ipotšiša gore ngwana yo a mo imilego o tlile go fepša ke mang ka gore Theledi o fepa bana ba Omphile ba babedi. A kwa lehloyo le mela pelong ya gagwe. A se sa duma go bona Theledi le ka leihlo.
Batho ge ba khoše taba ba dula makgotlana a go se fele. Lekeišeneng la Phahameng makgotlana a bafsa, batswadi le bana ba dikolo a be a sa fele. Ka nako Mmagauta o be a re a etla ka koloi ya gagwe a hwetše go kgobetšwe maswika keiting ya gagwe. A bolawe ke go a tloša goba go kgopela batho gore ba mo tlošetše ona gomme yena a ba lefe. Ka nako bafsa ba be ba no tlala tsela ge koloi ya gagwe e etla, yena a bolawe ke go ba phamogela gore a se ba thule. O ile a lemoga gore go na le mokgwa. Ka nako banna ba be ba otara bjala gomme ba tloge nabjo ntle le go bo lefela.
Tselapedi o ile a thoma go fela a sa lale gae. Mmagauta le yena a fela a sa lale ka ga Lufuno. Lufuno yena di be di mo kgahla ka gore motho wa mogwera wa gagwe o be a leša a sa betodiše. O be a tseba gore Mmagauta ge a boa hoteleng o be a boa a imelwa. Koloi e be e furalela monyako wa ntlo, putu ge e ahlama, ya hlatša dijo tša mehuta ya go tšea gabotse, tša kgwedi ka moka. Ka go realo tshenyagalelo ya dijo e be e sa be gona. Sefularo o ile a se iše go lala malalatle ga Tselapedi hlogong eupša mafelelong a ba a kwa a se sa na le kgotlelelo a botšiša monna wa gagwe. “Wena tatago Mokopu, na matšatšana a go hlaga eng?” “O ra ge go hlaga eng, kae mosadi?” “O fela o lala ka ntle. Botsebotse o lala kae?” “Monna ke selepe o lala a adimilwe.” “Gape o a mphotlela. O ra go re ke go naganele eng?” “O se fufulelwe mogatšaka. Ditaba di gona ke tla go botša.” “Mpotše tšona gonabjale. O thoma go ntlhakahlakanya Tselapedi.” “Di sa le ka pitšeng, di tla butšwa ka go solela tšona.”
Mmagauta o rile a sa thoma go ona a etelwa ke morongwa wa bogale ditorong.
“Wena ngwana Phaka, o tsebe go re Tselapedi a ka se sa kgona go lefela morwediago tšhelete ya sekolo sela sa makgowa. A a boe lekheišeneng a tsene le bana ba bangwe. Kgane yena o fapana le ba bangwe ka eng ge a bile a dio tsena le makgowa?”
Meisie o ile a nyakiša Mmagauta phapoše ya bodulo mo lekheišeneng la Phahameng. Ka lethabo le legolo Mmagauta a thotha thoto a dula lekheišeneng mo pelo ya gagwe e bego e le kgale e go belaela. A ntšha mokgwa ngwanenyana, a rata gore barutiši ba se mo telele, a ntšha bokgwari bja gagwe ka moka. Ba be ba re ge ba tsena ka phapošeng ya gagwe ba role dieta ntle, go se na yo a rilego ba di role, e le ge ba šia go šilafatša tlhweko ye ba bego ba e bona ka mahlo pele ga bona. Mogwane a napa a tlema lekgeswa a tsirimetša. A buduša tsela ka ga Mmagauta. Mosong le mantšiboa a itela mašuana a lerato le le tšhumago pelo ya gagwe. A lla ka tlala ye e mmolayago ka ge dijo di gana go tsena ka lebaka la lerato le le mo dutšego mogolong. Morwedi wa Phaka a ngangabala le ge go mo rata gona a be a mo rata, le yena boroko a bo hloka ka lebaka la lerato. A re ke nyaka go kgonthišiša ge e le lona leratorato, ke se phonkgele ka gare ga bodiba ke se ka bo hlotletša go iša gare ga bjona. A gopola la mogologolo le le rego: “Wa longwa ke selwana seswana o tla tšhaba le magokolodi.” O be a tšhaba go itsenya mathateng.
Mmagauta o ile a nanya, a fihla a ema lebating la ntlo ya Theledi a theeletša. A kwa modumo wa thelebišene, a kwa le sehuba sa motho wa monna. A theeletša gape gore a kwe ge e le gore go ka ba le poledišano ya batho eupša ya se be gona. A tseba gore go na le motho o tee le gona wa monna, yo a nago le kholofelo ya gore ke Theledi wa gagwe, yo a mo hlologetšego ka tlhologelo ya go se laolege, godimo ga fao a mo swaretše ditaba tše dibotse tša go mo tsebiša gore o tlile go ba papago motho. A hemela godimo, a thwathwanya lebati gabotsana. Karabo ya hlokega le thelebišene ya kgaotša go raloka. A nagana gore mohlomongwe ga se a kwewa gabotse ka lebaka la go raloka ga thelebišene. A le bethabetha kutšwana gore le kwale. Ka gare lentšu la monna la araba: “Ao, Omphile moratiwa, lehono o boile gae ka pela. Bula ga se ka kgonya.”
Ditaba tša Sekatane di ile tša bipela Thobile. A di dira sepipimpi, a šia go ba hlatse, a šia go leša rangwaneagwe mošomo ka go bololla ditaba tša mmušo. A re go di khora, a kwa a šia go ya mošomong ka le le latelago. Ka go tseba gore di fagolwa ke yena, a ipeta pelo a ya, ba hlwa ba dutše le badiredi ka moka, ba letile meago ya Sekatane le go re a goroge a tle a ba fe mašeleng a bona ba kgone go rekela bana ba bona mautswana le menatlana, ba lefe le dikoloto tša bona. Ba hlwele ba letile letšatši ka moka, letšatši la ba la tlompela bodibemg, naga ya aparelwa ke leswiswi la bošego. Se se rilego dulang sa ba sa re tlogang. Tšhaile ga se go senya ke go thabiša dibodu.
Badiredi ba ka lapeng la Sekatane ba be ba tsogile ba dira mediro ya bona ya letšatši. Mmagauta o ile a tsoga a ba thabela, a ba a lekola ntlo ya gagwe, a hwetša e hlwekile go se na sa go belaetša. Ee, e be e le ntlo ya gagwe ka gore ke MmaSekatane. O lebeletše ka ntle, a hwetša koloi yela ya go ba hloba boroko e se sa le gona. A boelela ka ntlong gore ba fihlole le mogatšagwe, ba kgone go ya dikgwebong tša bona go lekola maemo a tšona le go lefa badiredi ba tšona. Dijo di ile tša bewa ke moapei wa bona tafoleng, ba napa ba di theogela ka magalefela gore ba se šiwe ke nako. Lebati le ile la tulwa ke senatla sa motho, Sekatane le Mmagauta ba ba ba tshela ka letšhogo. Mmagauta a re go Sekatane: “Nka bula papa?” Sekatane a araba a šetše a ferekane a re: “Aowaowa! Go tla bula nna. O tla mpotša gabotse motho yo gore o bolaelang lebati le la ka.” A re go realo a hufuga setulong, a ya lebating, a le bula a sentše sefahlego. “Ke mokokoto wa naga efe wo le kokotago ka wona?” Ntle le karabo maphodisa a mararo a tsena ka ntlong, a ema, a lebelela Sekatane. Ka go galefa a ba gerula, a leta gore ba tšwe ka taba. “Mna. Sekatane, re na le dipotšišwana tše re nyakago go go botšiša tšona.” “Go lokile, a re yeng ka ofisaneng ya ka.”
Mmagauta o ile a ntšha senkgwa le maswi bjalo ka ge a kgopetšwe, a gatiša noga. Ge a sa ja di sa tsefe bjalo, Theledi a nanoga a re o ya go hlola ge e le gore Kwena o gona ka ntle. O rile go tšwa, Mmagauta le yena a nagana, a ya waeteropong ka phapošeng ya borobalelo. A bula bosele, a tsitsinkela a hwetša e tletše diaparo tša mosadi, dieta tša mebalabala, mangina, dipheta, ditlolo le diupalefetla.
“Oo…go loki….go lokile.” “Afa o sa boa gae moratiwa wa pelo ya ka? Ga ke sa kgona, ke nagana ka wena bošego le mosegare. Ntlo ya gago e bodutung, matšobana a gago a a lla a bohlokong.” Mmagauta a goga moya, a ba a o ntšha pele a fetola mantšu a makoto a Tselapedi a mo tshwetšego ka ona. “Afa o a nkwa selwana sa badimo? Nkarabe hle mogatšaka.” “Ke a go kwa Tselapedi. Mokgwa ke be ke nagana gore mohla o mpona o tla mpheleletša ka sethunya ka gore o tlogile mo Bloodriver o befetšwe kudu.” “Tlogela tšeo, mma. Gape le wena o a tseba gore ga e na tšhiwana le gona pelo ke lešilo. O ntshwaretše?” “Di fedile kgale. Wena etla gae o nkapeele dijo tša segoši. Ke goletšwa ke dipotsa tša Sefularo.” “Ke tla botša mma gore o re ke boe gae.” “Pele ke lebala, mpotše mo. Le kae leseana la rena? Le gare le gola gabotse?” “Le a gola.” “Etla gae ke iphepele yena ka noši mogatšaka.”
Dikuranta le tšona ke barara ba bagolo. Ka gare ga tšona go bapatšwa mešomo ya mehutahuta. Ye mengwe mešomo go ngwalwa gore e nyaka makgarebe a mabotsana. Yo a ka lahlwago ke badimo a dumela mošomo wa mohuta woo, ke gona ge a wetše leganong la tau. Batho ba go kwalakwatša mešomo ya mohuta woo ba tšea bana ba batho, ba ba romela dinageng tša moše mo ba šomišwago mošomo wa bokgoša ka kgang. Meago ya dikgoparara e agilwe, e agetšwe mošomo wa kgwebo ye ya go hlagatša mebele ya bana ba batho. Banna ba bahumi ba ba ralalago le naga ge ba nyaka mathari, ba ya meagong yeo, ba phophola meraba ya bona, ba lefa beng ba meago ditšhelete tše di telele gomme ba ikgethela mathašana a mananana a ba a ratago, ba fiwa diphapoše tša malao, ba lala ba ithabiša, ba kgotsofatša dikganyogo tša bona. Ka letšatši beng ba meago ye ya go bitšwa ‘brothel’ ba buna tšhelete ye ntši kudukudu. Ke tšona dikgwebo tša matšatši a a bophelo bja go kitima ka la dirupu.
Bošego bjo bongwe sellathekeng sa Mmagauta se ile sa šikinyega, sa ruma ka go galagala. Ge a lebelela nomoro ya moletši wa sona a bona e le Tselapedi. A ruthwa ke letswalo, a se lebelela nakwana. Ka moragonyana a se tobeletša a bea tsebeng ntle le go bolela gore ke yena mang gomme lentšu la go kwala le tletše lethabo la Tselapedi la re: “Na go bjang Gauta ya pelo ya ka, selwana sa go thoba moya ge ke tlaletšwe?”
Ka letšatši le lengwe Monanye o ile a re a sa ferile seseka kgauswi le Mmagauta, a beile seatla legetleng la gagwe, Tselapedi a tsena ntle le go kokota. O tsene a šetše a swere sebolai go tloga go itaetša gore o tsene a tseba se se diregago ka gare ga ntlo ya gagwe. Ba rile go mmona ba ema ka potlako, ya ba seroba se lebišwa go mosadi. Ntle le go lebelela gore go hlaga eng, Monanye a tšwa ka lebelo a timelela. Tselapedi a rothotha Mmagauta ka tšhipi ya kepi go fihlela a mo kgobela fase a tsorotla madi. O rile go bona gore o idibetše, a tswalela lebati la ka pele a le kgonya, yena a tšwa ka la ka morago a tsena ka koloing a boela Selokwaneng a šutša pelo e tletše ka mafahleng.
Tselapedi o be a lala ka gaSefularo ka sewelo. O be a tšhiraka le lethari la gagwe ba eya dipaesekopong, difestibaleng, mapatlelong a dipapadi le meletlong ye mengwe ya boithabišo.
Omphile o ile a napa a hlanogetše Theledi. Ntlo ya rekišwa, Theledi a tlamega go yo dula foleteng. Tefo ya folete ge e hlakana le phepo ya bana ba Omphile tša mo hlohlora mašeleng. A gopola Mmagauta. A bona gore ge a ka dula le Mmagauta mo a šomago a ka kgona go efoga rente. A reka dilwanalwana tša go kgahla basadi a leba Bedfordview ka lapeng la Mna. William Cooper le mosadi wa gagwe Norma. A nagana gore basadi ba foraforega gabonolo ge ba fiwa dimpho.
Koša ya bafsa e ile ya ikgaša ka ntlong masogana le banenyana ba swere dirumula le dibolai. Mmagauta ge a bona tšeo a tseba gore bofelo bo fihlile. A lahlela lesea ka magetleng, a tshela legora. A bona go kueletše muši wo moso, a tseba gore kgwebo ya gagwe ke gona ge e fihlile mafelelong. A phuhlama fase a sa rate, a šipha ka megokgo. Ge a nagana tšhelete ya gagwe ye ntšintši ye a e tlogetšego ka ntlong, gwa re a gafe. Ge a itebelela a ikhwetša a swere lesea la gagwe fela, le matšhokgo a ditšhentšhi a a bego a a lahletše ka morabeng wa abarolo. Mogopolo wa gagwe wa šarakana. A elelwa mohla wola yena le Sekatane ba tšo boa Mauritius. A gopola dikoloi tša maphodisa tše di bego di pokapoka di nyaka Sekatane le dirasiti tša direkišwa tša gagwe dikgwebong. Lehono e be e le yena morwedi wa Phaka. Setšhaba se be se galefile se nyaka maitshwaro a bafsa a a bego a gogoba ka gare ga dišilafatšamegopolo tše a bego a ba rekišetša tšona gore a ikhumiše.
“ Mmagauta! Mmagauta…! ” “Ke…ke wena mang o mpitšago? ” “ Ga o ntsebe? Ga o ntsebe na…? ” “A! Papa, o tšwa kae?” “Ke tšwa Hoduopong bodulabahu…! ” “O…o nyaka eng papa? O a ntšhoša.” “ Ke re o nyaka eng ka mo ga Tselapedi? Sepela gae ka ga rakgadiago. O nyaka go bona eng? Bona madi. Lehuuu!!! ” Bjalo ka ngwana wa segotlane, a goelela papagwe are o mo tlaišetšang. Tselapedi o ile a mo šidulla, a mo tsikitla ka sehlare, a mo kgothatsa gore a se iše pelo kgole, toro e tlišitšwe ke gore o be a sa gopola ka lehu la tatagwe.
Masa a ile a sa Sekatane a sa ile. Letšatši la hlaba la ba la sobela a se a goroga le molaetša wa sellathekeng a sa o romele. Mmagauta a dula ka letšhogo la ba la mo hlolela go gohlomela ga maikutlo. A se nyake go bolela le yo mongwe wa badiredi ka go tseba gore bafana ba Sekatane ba mo dišitše, ba ka tla ba mmoletša, a bontšhwa molomomoswana. O ile a thoma go tshwenyega ge letšatši la bobedi le lona le eya masobelong Sekatane a sa boe. A ipeta pelo a mo leletša, a botšiša gore o sa phetše gabotse na. Sekatane a mmotša gore ba sa le modirong ba tla boa ka letšatši le le latelago. Ngwanenyana a napa a thekga ditho a ipereka.
Polasa ya Selokwaneng e agelane le Musina. Gona moo go dula badiredi ba bantši ba polasa. Mong wa yona Tselapedi o be a dula le mosadi wa gagwe Sefularo le phejane ya bona Mokopu gona moo polaseng. O be a ruile kudu a bile a na le mašemo a magolo a dienywa, merogo le mabele. O be a na le kgoparara ya lebenkele mo badudi ka moka ba polasa ba bego ba reka gona. Ka go realo, o be a phela a eya Musina go reka direkišwa tša ka lebenkeleng. Sefularo o be a ehlwa gae, sa gagwe e le go apeela ba lapa le go hlokomela gore legae le hlwekile. Toropong o be a sa ke a lora go ya. Le tšohle tša boithabišo o be a sa di iše hlogong, a leboga fela ge monna wa gagwe a mo rekela diaparo a mo fepa le ka dijo. E be e le Moafrika ka botlalo.
• “Rwala thoto ya gago o boele ga geno ka kgotso.”
Mogala wa go tšwa go Tselapedi o ile wa se sa kgaotša go llela ka mogaleng wa Mmagauta. Mafelelong a ba a bea letšatši le a tlogo tla ka lona go rwala Mmagauta le morwetšana wa gagwe. Ka maetišo a bošego bjo bongwe Mmagauta a bea mmagwe fase a re: “Mma, ke feditše kgwedi ke na le lena, bjale ke gopotše go boela lapeng la ka.” “Mmagauta ke go re o sa boela ka ga Tselapedi?” “Ee, mma. Gape motho yola nna le yena ga se ra hlalana.” “O a tseba o na le hlogothata ngwana tena? Afa mantšu a papago ge a go laela o sa a gopola gabotse?” “Gabotsebotse. O rile ke boele ka ga Rakgadi.” “Bjale wena o reng? O sa ngangabetše?” “Nna nka se tsoge ke ile. Le gona papa o be a dio kwa bolwetši.” “Afa o a tseba gore lentšu la mohu ga le tshelwe? Gape o ka se lokelwe ke selo ke a go botša.” “Nna le ka se ntšhošetše ka ditumelwana tše tša lena tša sekgale. Le gona le tsebe gore ke sepela le ngwanaka.” “Ngwana yena o ka se tloge le yena le gatee. O ra gore nna ke tlilo šala le mang ka mo lapeng?” “Le nna ke ilo hloka yo ke mo romago. Le gona ngwana yo o ya go tsena sekolo ka toropong le makgowa.”
Lufuno le Sefularo ba be ba dutše ka phapošeng ya bodulelo ya Lufhuno ba botšana dithopa tša bona. Ba rile ba sa hlamula Monanye a tsena ka lebelo, a ba botša gore Tselapedi o fihlile, o bile o rothotha lethari la gagwe ka kepi. Sefularo le Lufuno ba phaphathana magetla ba sega gomme Sefularo a ntšha mmoto wa dipampiritšhelete a o phara ka seatleng sa Lufuno. Lufuno a bala tše di bopago sekete a di phara ka seatleng sa Monanye. Monanye a lebelela tšhelete, a nywanywa, a e katela ka morabeng, a wela tsela.
Ditaba di badilwe Tholana le Theledi ba theeleditše. Di rile go fela gwa latela molaetša wa ‘Thušang’. Mogoeledi o ile a o gaša ka tsela ye: “Thušang magagešo! Go nyakega meloko ya lekgarebe le le šomago ka lapeng la Mna. le Mdi. Cooper atereseng ye e latelago: 4 Allen Road, Bedfordview. Lekgarebe le le hweditšwe le gobaditšwe ka thipa ka phapošeng ya lona gomme le rwaletšwe bookelong bja poraebete mo le bakwago le badimo. Thušang hle magagešo. Pego e tla ka Mna. William Cooper wa aterese ye e boletšwego.” Tholana o ile a tshela ka letšhogo le legolo eupša Theledi a se šikinyege.
Difofane ba be ba di namela e le ge ba etela Kapa le Natala. Sefularo a di khora. A tšea sephetho sa go itefeletša. A laela Mokopu gore o sa ya go bona mogwera wa gagwe toropong ya Makhado o tla boa le šetše le diketše. A tšea tsela e šele a ya go nkadingala. A mo hlanolela mafahla, a bolela le magala a a a gatišitšwego ke lethari la go ithata. Ngaka ya mo kwešiša, ya mo phuthelela lerojana gore le mmušetše monna wa gagwe ka gae. Go tloga ngakeng Sefularo a leba lebenkeleng la Tselapedi. A hwetša Mmagauta a tsene fase a rekišetša batho. Ntle le go dumediša a lebantšha Mmagauta a re: “Wena ngwana Phaka, Tselapedi o kae?” “Ga a gona o ile Polokwane go reka tše dingwe tša kgwebo. Le be le na le polelo le yena?” “Ke na le polelo nago. Mokgwa ke be ke nyaka ge nkabe a le gona a kwe se ke tlogo se bolela, a se ke a anegelwa.” “Go lokile bolelang ke tla kwa.” “Afa o tseba gabotse gore motse le dithoto tša Tselapedi ka moka ke tša ka?” “Ee, ke a tseba.” “Go lokile, ngwanenyana. Ka letšatši le lengwe o tla itshola o eme kgole kudu le lapa le. O tla lemoga gore ga se wa nyalwa. Go itaetša bageno ba tseba bohwirihwiri bja gago ka gore ba ganne dikgomo tša Tselapedi.” “Nna o ntlogele, o se ntlhabele mašata mokgekolo.” “O a rereša ke mokgekolo ka go re Tselapedi ke mokgalabje. Ga ke tsebe gore bagwera ba gago ba be ba ile kae ge o šala o inyalantšha le mokgalabje wa hlogo ye tšhweu.” Mmagauta o ile a mo hlokomologa a iša pele ka mošomo wa gagwe. Ka pelo a re: “Le ge o ka nthoga bjang le bjang, nka se tloge. Nna ke tletše go buna tšhelete mo.”
Sekatane e be e le phulabošego. O be a goroga ge kgogo ya mathomo e lla, ka boiri ya pele le ya bobedi mesong. Ge a feditše go lekola ditšhelete o be a robala ka phapošeng ye seifi e dulago ka go yona. Ke moka Mmagauta o tla lala a kolotane a le tee tše nkego ga a na monna. Le ge a be a ka duma go mo latelela ka moo phapošeng ya matlotlo, o be a ka se kgone ka go re o be a boditšwe tsebjanarwee! Gore phapoše yeo ga e tsenwe ke motho ge e se yena mong wa yona, Sekatane ka nama. Mmagauta o ile a ikwa a tlaetše, a sa tsebe gore o ya pele goba o ya morago.
Mmagauta o rile go kokotletša mašeleng, a phutha dinkatana, a lahlela morwediagwe ka magetleng a leba boemasetimela bja Buyskop. Ge tšhutšhumakgale ya go leba Leboa e ema, a iphošetša ka gare. O etile a reka thekethe se le gare se tšhutšutha ka yena setimela sa dirokolo, se lebile Leboa la kgomo le motho. Ge se etla Mokopane dikgopolo tša gagwe tša thoma go thulana ka ge le yena a sa hwe matwa. A lebelela morwediagwe ge a namela a fologa ditulo tša ka setimeleng a re ka pelo:
Ka ga Phafana ba letše ba nyaka. Puledi o rile kgane mosadi o tla boa, o tla boa eupša a se boe. Phaka le Ntlatlana le bona ba tsebišwa eupša ka ge bošego bo sa rone nta, ba robala ba re di tla bonwa mola go sele. Ka madimadima Mmagauta a ya ka bogadi, a putuka dikokoko a ya nokeng. Ge a boa ke ge batswadi ba gagwe ba šetše ba gorogile. Ge a rola kokoko gwa swarwa kgoro ya tsheko ka lapeng. Ngwanenyana a ba botša sa go metšwa ke kgogo, a re ge ba kgona ba mmolaye. Phaka a mo koronya ka patla hlogo ye, ngwanenyana a retela a re a mo feleletše. Ntlatlana o ile a hlanogela Phaka le Phafana a re a ba lokolle ngwana a ikgethele yo a ratwago ke yena, ba se ke ba mmolaya. Pele a feleletša ngongorego ya gagwe, Phaka a mo tsena ganong. “Ntlatlana, o noga ya mokopa. Kganthe ke wena o hlohleletšago yo Mmagauta gore a gane Puledi?” O rile go realo a emelela a kgaphaganya matsogo a ngadile. Poledišano ya fihla mafelelong, mongwe le mongwe a ya mo a yago, go se kwano ye e fihleletšwego.
Mmagauta o ile a hlatswega, botse bja gagwe bja tšwela nyanyeng. A tšea diswantšho a di romela Tholana gore a mmone ka mokgwa wo Gauteng go mo hlatswitšego ka wona. O be a fela a mo leletša mogala mosegare ge makgowa a sa ile mošomong. Theledi le yena a fela a etla go bona letšobana la gagwe a le fokatša ka lerato. Ge e le Labone a eya le yena ka gare ga toropo, a mo laetša le mabenkele a magolo a go swara diaparo tša maemo a godimo. Ka yona tsela ye, Mmagauta a ikwa a tsene Kanana. Go leletša goba go ngwalela bagabo a ipetha sehuba gore a ka se tsoge a dirile. Batswadi ba gagwe ba bea mokganya phatleng ba ba ba o tloša.
“Mma, yo ngwana re mmoloka gonabjale.” “O reng Mmagauta?” “Ke re re mmoloka re le babedi gona ka mo gae. Ke tla tšea peke le garafo ka epa lebitla.” “O a hlola sehlola tena. O reng o sa mmoloka mo o tšwago go mmolaela gona? Ka mo ga ka ga go na lebitla le le tlogo epša beng ba motse wo ba sa tsebe gore motho o hwile. Thato ya gago e phethegile, dula fase o tsoge o botša batho gore ngwana yo o llwe ke eng.”
• “O rutile bana ba rena go gweba ka mebele.”
Kgwebo ya Mmagauta ye a e filego leina la Phaka Bar Lounge e ile ya gola ka lebelo la mmutla. E be e tla se gole bjang le lena le tseba gore bjala bo rekwa go feta borotho? O ile a oketša direkišwa ka kgwebong. A tseba gore ge sešebo sa bogobe e le nama, sešebo sa bjala ke motšoko, sešebo sa setagwa ke malao. Motho ge a khoše thobo, o phetha ka go robala. Mmagauta a reka mepete ye mentši a e bea ka diphapošeng tšela a di agilego. Yo a kwago a khoše kudu o be a fiwa phapoše gomme a lefa R100 bošego bjo tee. Ge a eja bogobe le nama ya mmešwa o be a lefa R125. Ke mang a ka hlwago a sa ya gae mola ga Mmagauta go sa hlokwe sa go nwa, go robala le go lalela?
Lehu le a bitša, le fološitše tšhwene thabeng ya tsena tšhemong ya lekgowa, kolo ya romela bohunamatolo. Theledi ge a le boletelong bja ngaka, baoki le baamogedi ba be ba fela ba mo utswa ka mahlo a kgonono. Ba loma ngaka tsebe. Ba leta ge a etla go ngwadiša maina a gagwe. Ba mo kgopela pasa. A e ntšha, ba mo ngwalela karata, ba ba ba dira khophi ya pasa ya gagwe. Ge a tsena ka ngakeng ke ge dimpša tša mmušo di šetše di ngamolotše diaka, di letile go ngamela yena. Le kgang e be e se gona ka ge sehuba se be se mo ngenne ditho.
Batho ge ba dula mmogo ba thoma go tsebana mekgwa le mafokodi. Mmagauta o ile a topa Sekatane nta thekeng. O be a mo pharelela ka dimpho tša mehutahuta bjalo ka diaparo, ditlolo tša theko ya godimo, mangina, dipheta, dišupanako le tše dingwe tša boithabišo eupša tšhelete yona aowa! Le mafelelo a kgwedi o be a sa mo fe moputso, a re dikgwebo ka moka ke tša bona le gona ga ba hloke selo. Ngwanenyana wa Bloodriver a thoma go ba le sekgopi.
Kua Nelspruit dithoto tša Sekatane di ile tša rekišwa ka moka le dintlo tša gagwe. Yena o ile a ahlolelwa bophelo ka moka kgolegong. Diakhaonthe tša gagwe tša dipanka ka moka tša tswalelwa. Mmagauta le yena o ile a botšwa gore Credit Card ga e sa na tšhelete, ya ba go koma ga leemaema la go reka diphahla tša theko ya godimo ga Mmagauta. A swanelwa ke go holofela mogolo wa gagwe wa kgwedi le go itlwaetša go seketša.
Mmagauta le Sekatane ba ile ba tloga mmogo ba nametše koloi ya go tšea gabotse. Tseleng magang ya ba a magolo. Mmagauta a ikwa le yena e le wa maemo ka ge a sepela le ba maemo. Ba thomile ka go gorogela lefelong la mabenkele la Sonpark, a bontšha Mmagauta dikgwebo tša gagwe. Tšona e be e le karatšhe, leselaga, lebenkele la go rekiša ditlabakelo tša go aga le la dijo. Ge a tsena ka moo dikgwebong go be go tloga go laetša gore ke tša gagwe ka gore badiredi ka moka ba be ba tšhutšhutha ge ba mmona a tsena. Mahlo a bona ka moka a be a ganeletše go Mmagauta. O be a sa kwešiše gore ba nagana eng ka yena ge ba mmona a sepela le mong wa bona. Sekatane yena ka noši o be a gata ka mošito, a kuketše magetla a diphaphathi godimo a itaetša gore ga a ikgalale. Ba rile go lekola dikgwebo ba leba koloing. Ya roropa ka bona e phatša ka maleng a Nelspruit e lebile mo go agilego dikhorane, lefelong la go bitšwa Stone Edge. A tomola mahlo tsoro ya go tšwa Bloodriver ge e bona dintlo tša mabonwa tše nkego ga se tša agwa ke bana ba mala a basadi. Ya Sekatane koloi ya tsena ka lesoro la go ipula le itswalela, ya ema pele ga ntlobadingwana ya go agwa ka ditena tša go gadima le marulelo a dithaele tša go nyedima, ya mafasetere a dikgokolo le menopo le a khutlotharo. Ba fologa, a eta a gedigetša bokwala ba tsena ka legodingwaneng leo.
Mmagauta a ba a tsenwa ke maseme a gore e se be Theledi o hlagetšwe ke bothata. Pelo ya gagwe ya thoma go hloka khutšo. A thoma go ipona e le mohlologadi e sa le ngwana. Sa go mo kweša bohloko kudu ya ba ge a nagana gore Theledi a ka ba a bolailwe gomme a hwile pele a ka bona leitšibolo la bona le a bego a šetše a tshetšwe ke dikgwedi tše pedi. A re go gopola seo, a lala a lla sello se segolo.
Mmagauta o ile a fetša matšatši a šutelelwa ka bagwereng ba gagwe ba a bego a šoma le bona holeseleng. Mafelelong a hwetša phapoše ya go rentišwa a dula gona moo. Kholofelo ya go re o tla ba a kgona go ithekela ntlo o be a na le yona ka gore o be a gola tšhelete ya go hlalefa. Mphiri o ile wa kgatlana a ba a tlwaela madulo a gagwe a mafsa.
Mmagauta ge a tsena Bloodriver leswiswi le be le šetše le swere. Ge a tsena ka ntlong yabo o hweditše Ntlatlana le Phafana ba dutše le molwetši. Ge a dumediša, Phaka a kwa lentšu la gagwe, a tsoga ka noši, a dula ka marago, a bolela ka bofokodi a re: “Ke re Mmagauta o kae?” Mmagauta a re: “Ke nna yo papa. Ke tlile go go bona.” “Ngwanaka, bea seatla sa gago mo legetleng la ka.” Mmagauta a bea seatla a šetše a lla a re: “Ke se beile papa.” Phaka a napa a re: “Mmagauta, na o tla gola neng ka gore o eta o hlotletša malapa a banna ba naga ye ka moka?” “Le ra bjang papa?” “Akere o re o nyaka boiketlo? O ikgethela banna ba bakaone? O ntheeletše gabotse. Tseba gore mepipi ka moka e a na. Nna ke be ke go kgethetše lapa la rakgadiago gomme o le nyaditše wa re o tla ikgethela bogadi. Ke re o tla hlaka wa ba wa boa mo.” “Papa, le reng le ntlholeletša madimabe?” Phaka a thoma go felelwa ke maatla a re: “Boela go rakgadiago.” A re go realo a buša moya la mafelelo a kgaoga. Gwa tsoga sello se segolo ka gare ga ntlo.
“Ithalokele ngwanaka re yo bona koko Ntlatlana. Ga ke tsebe gore ke yo tsena kae ke otile ke le bjalo. Batho ba tla reng ge ba bona ‘Golden Girl’ a bethilwe ke lefase bjalo? Hei, go kaone motho a fihle gae e le bošego. Gape mošomo wa polasa o mpolaile. Diatla le dinao ke makgwakgwa fela. Ke no leboga ge batho ba Modimolle ba se ba mpolaya. Ge ke bonwe ke bešo go lokile. Ke dio lahla ngwana yo ka tšwa ka difate. Ke tla re mola mathata a ka a rarollogile ke phadima, ka tla gae e le mosegare ka bona ngwanaka.”
Masa ga a na swele, swele e na le dikgogo. Le ge motho a ka kwa bohloko bjang goba bjang, matšatši ge a dutše a hlaba a eya pele bohloko bo a okobala motho a ba a bo amogela. Pelo ya Mmagauta le yona e ile ya okobala a hloboga ngwana wa gagwe. Ba rile mola ba bona gore o bušitše pelo, Ntlatlana le Phafana ba ithera gore ba swanetše go boledišana gore ba kwe diganong tša gagwe mabapi le taelo ya papagwe ge a tloga lefaseng. Ba rile go kota merišana ka morago ga kgwedi ge ngwana a bolokilwe, ba mo kgakganetša ka ntlong a sa tšo hlapa mmele ba napa ba mmea fase. Phafana a re: “Wena Mmagauta, o re bana ba llwe ke eng? Ke ra Dimakatšo le leumo lela o bego o le rwele.” “Leumo le phumilwe ke maswi a pudi a ke filwego ke Sefularo, mosadi yo mogolo wa Tselapedi. Dimakatšo ke hweditše a hlokagetše ge ke etšwa mošomong. Go itaetša a jele se sengwe ka go re mpa ya gagwe e be e rurugile e bile e phadima.” “A! A! A! A mosadi wa pelompe baetena!” Phafana a kgotsa. Ntlatlana ka pelobohloko a re: “Akere o a e bona kgang ya gago? O tšere ngwana ka kgang re go ganetša yena. Lehono o boile le nku e builwe. Botse bo kae gona moo?” “Mma, ke a le rapela, le se ke la nkgopotša ditaba tšeo.” O rile go realo Mmagauta a thibelana ka sello.
Mmagauta o ile a namela thekisi, a ikhwetša a le ka toropong ya Musina. A ipata le lethašana le a bego a nametše le lona thekisi, a kgopela marobalo go lona. Ka nnete ngwanenyana wa Motswetla, yoo a bitšwago ka leina la Lufuno a lala le Mmagauta ka ga gagwe lekeišeneng la Ntšwelemotse. Lufuno o be a se a nyalwa eupša a šoma ka mmušong ka kgorong ya tša Boeti e le moamogedi wa megala le go romela melaetša go baeti ba ba nyakago go etela tikologo ya Vhembe. Mmagauta a napa a kgahlwa ke seo. A dula Lufuno thekeng gore a be a mo hweletše mošomo. Ka ge seriti sa tlhago a be a se filwe morwedi wa Phaka, Lufuno a mo kwa diswikiri a se nyake go kgaogana naye. Ka nnete a mo nyakiša mošomo ka toropong ya Musina. O ile a mo hweletša wona ka holeseleng ya go khora. Mmagauta a napa a soba fase ka dinala, a re ke bolaile.
Mmagauta o ile a thoma go fokola mmeleng. A se sa kgona go ya mošomong ka ge a be a tshwenywa ke lediitšane le lehlatšo. A thoma gape go nkgelwa ke makhura a koloi. Ge koloi e feta kgauswi le yena o be a hlatša la go šiiša. Go ya setofong go apea le gona gwa mo šita ka ge phišo e be e mo dikološa le monkgo wa dijo tše dingwe o mo šišimiša. A hloka yo a ka mmotšago ka go re Tselapedi o be a se sa le bea Ntšwelemotse. E sa le mohlang wola a go nwa mageu a Sefularo, a napa a hunyeletše ka ga gagwe a sa nyake le go mo katoga. Ge a gopola Mmagauta o be a šišimišega. Ge Mmagauta a mo leleditše mogala gore a tle a mmone o a lwala, lentšu la gagwe le be le mo selekiša gomme a tima mogala pele ba fetša go bolela. Mmagauta a ba tlalelong ye kgolo. A totoba ka dinao a ya ngakeng ya kgauswi. Morago ga go mo hlahloba ngaka ya mo utollela gore o imile, o lwatšwa ke mpa.
“Tselapedi, o thomile neng go hlapa ka disepe le ditlolo tše nna ke sa di tsebego? Ke go re o na le lethari monna tena?” Tselapedi a mo getsola, a nywanywa, a se mo arabe, a hlapa sekgomana a fela a itebelela ka seiponeng. Mosadi a befelwa, a bethiša lebati a tšwela ntle.
Puledi o ile a retela, a gana go hlapa. O be o ka ba wa nagana gore o loilwe. Mmagauta o ile a leka go mo tšhelela meetse gore a hlape, a pala. Ngwanenyana a ngota molongwana wa gagwe a ja marapo a hlogo. A phula tsela ka gabo Tholana gore a tloše bodutu bja nama le bja moya. O be a thomile go ota ge a bona ka mo batswadi ba gagwe ba mmešitšego ka gona. Legae la boPuledi go yena e be e le kgolego. Seyalemoya se be se se gona. Thelebišene yona ga re sa bolela. Kuranta yona o be a tla e tšea kae ka gore Puledi o be a sa šome? Dikgomo o be a gana go rekiša le ge e ka ba e tee, a re ga a nyake go senya lefa la papagwe. Sešebo e be e le morogo le maswi ka mehla. Nama e be e lewa mohla Phafana a e dumile, a hlabile kgogo le mohla a etšwa mphiwafeleng a rekile kgogo ya lepostola ye tšhweu. Ka gae Mmagauta o be a šia go boaboa ka gore Phaka o be a galaka bjalo ka sekgopha.
Bjale nonyana e be e wetše masobelong go Sefularo. Mageu a ile a dira modiro wa ona. Tselapedi o be a a theogela a sa fihla. Mosegare ge a lle matena a fološetša ka ona. O be a re ge a bona Sefularo a kwe mare a tsaroga ka ganong a šetše a duma mageu. A thoma go hlaetša dinao Ntšwelemotse, mašego a mantši a lala le Sefularo. Sefularo ge a bona dipoelo tša kgwaletšo ya gagwe a thakgala. A tšhela Mmagauta phori mahlong ka go fela a gapeletša Tselapedi go yo lala lekheišeneng. Ka mehla ge Tselapedi a eya go lala Ntšwelemotse o be a rwešwa maswi gore a ye a fe Mmagauta le morwetšana wa gagwe. Ya napa ya ba setlwaedi gore ka ga Mmagauta go se hlokege maswi a lebese a pudi. Ngwana le yena a a rata kudu, a ba a tlwaela le mmamogolo wa gagwe.
“What is it? What happened Norma?” “Our nanny is dead, William.” “Dead ? Who killed her?”
Mmagauta o thomile a sa tshepe moeng yo eupša mafelelong a rata go kwa melaetša ya go tšwa badimong. Moeng o ile a re leina la gagwe ke Monanye. Se se ilego sa dira gore Mmagauta a theeletše monna yo ke ge a ekwa a bolela leina la gagwe le ba gabo ka moka. O ile a mmotša ditaba tša ka gabo go fihla le ka lehu la papagwe. Morwedi wa Phaka a dula fase a nyaka go kwa melaetša ya go tšwa badimong. Moeng a bolela le Mmagauta a re: “Dula fase o fere seseka gore ke kgone go fološa tše di tšwago go badimo ba geno, mosadi.” Le ge mmele wa Mmagauta o be o sa fokola, o ile a fera seseka ka bothata gomme a bula ditsebe. Morongwa wa badimo le yena a fera seseka kgauswi le Mmagauta, a bea seatla sa gagwe legetleng la gagwe, a mo lebelela ka mahlong, a fološa ditaba.
Bošego Mmagauta o ile a phafoga. A ba le sebete a phophola mmele wa ngwana, ge a phophola a hwetša mpa e raramogile e le bothata go itaetša e bipetšwe. Ge a phaya a hwetša e re phadiphadi! A gadigetša gohle, setulong a tanywa ke lengwalo. A lebelela mongwalo a se o tsebe. A bethwa ke letswalo a le lahlela fase a re tuu! Kgaba ya go nyaka go tseba se se llego ngwana wa gagwe ya mmetha, lehutšo la re ditaba di tla tšwa ka lengwalong. A le bula a thothomela, pelo e hwile bogatšu, la bulega la se thuthupe. Ditaba tša lona tša romela maikutlo a gagwe lefaufaung. Molaetša o ile wa mo fa karabo. Karabo ya gona e be e le lešepa la bošego leo ba go le lemoga ba rego ga le na mong. Lengwalo le be le re: “Setopo sa Dimakatšo se seo sepela o ye go se boloka. Ge o feditše go se boloka go latela sa gago, seo se tlogo hloka wa go se boloka.” Mmagauta o rile go bala lengwalo a se sa senya nako. A se nyake gore a bonwe ke motho gore o hlagetšwe ke bothata. A phatša mebila gare ga bošego a ya go nyaka motho yo a kago mo tšwela thušo gore setopo sa ngwana se se hlabelwe ke letšatši ka ntlong.
Moswana o hlabile seema a re: “Go thaba ga ngwana go tla le go lla.” Sekatane le Mmagauta ba be ba ipshina ka go raloka bjalo ka bana ge ba be ba etetše Mauritius, bjale ba boile gae, go goroga ga bona go tlile le go nyama. Mmagauta o ile a tsena ka phapošeng ya malao, ka mahlatse a bona dinotlelo tša koloi ye ba letšego ba goroga ka yona di beilwe godimo ga sepilikase di bapane le Credit Card ya Sekatane. Credit Card ya mo kgaroša. A e topa, a e tsenya ka matsweleng. Sa bobedi a fišegelwa go bona dikgwebo tše a kwelego Sekatane a re di tswaletšwe. O ile a hlasola dinotlelo a kitimela ka karatšheng, a dumiša koloi, lebati la bulega ya tšwa, gwa bulega keiti gomme a e ubula pelo e tulatula, a tsena mmileng wo mogolo a leba Sonpark. Ge a fihla a hwetša go se na motho. A emiša koloi karatšheng a fologa. A gedigetša gohle, a hloka le yo a ka mmotšago gore go direga eng. Bafeti ba tsela ke bona ba bego ba mmogetše, ba boga le segatšatša sa koloi se a bego a ithekgile ka sona.
Theledi o ile a gomiša dinao go Mmagauta. Morwedi wa Phaka a re kgane o tla tla, a se tle. A re ke a mo leletša, mogala wa arabja ke lentšu la mosatšana wa lekgowa la re:
Mmagauta o ile a fata a se boe fela, a boa a khupere. “Wena Lufuno, nke o mphe maele mogwera. Ke re motho o nteletša lekokoko ka mehla.” “Hai! Gape le wena o bolela Sepedi sa maemo a godimo. Lekokoko ke eng wena?”
Sekatane e be e le motho wa leemaema. O be a phela nageng, ge Mmagauta a botšiša gore o ya kae o be a re o phetha tša kgwebo. Ge a mo kgopela gore a fele a etšwa le yena a mmotše gore ba ka se tlogele dikgwebo di le tee, yo mongwe o swanetše go šala a hlokometše badiredi dikgwebong le ka gae. Le ge a be a fetša matšatši a ile maeto, Sekatane o be a re go goroga a thome ka go lekola dipuku tša ditšhelete ka tlhokomelo ye kgolo. Ge a di lekotše o be a nyaka tšhelete ka moka go fihla le ka sente ya mafelelo.Ge e ka hlaela o be a galefa bjalo ka tau. Mmagauta a thoma go ja pelo ka gore se yena a bego a se phegeletše e be e le tšhelete. Ge a be a hloka le ya go ithekela se se ratwago ke pelo ya gagwe o be a bona mahumo a Sekatane a a bego a mo dikologile e se selo. A lemoga gore le ge Sekatane a re mahumo ke a bona e be e no ba gona go mo nyantšha monwana ka gore ba be ba se ba nyalana. A napa a gohlomela mogopolo.
Mosegare wo mongwe leru le ile la aparela kgwebo ya Mmagauta. Batho ba ile ba tla ka mogobo wo mogolo, ba mamaretša maboto ka dipampiri tša go ngwalwa melaetša ya go etša ye:
Ka letšatši le lengwe Theledi a lahlwa ke lenao a etela Seshego. Ka mahlajana a roma Tholana gore a ye go mmiletša Mmagauta.
Tholana le Kwena ba be ba sa tsebe ka kgobalo ya Mmagauta. Theledi le yena ba be ba se sa mmona. Le ge ba ile gae ba be ba sa tsebe gore ba ka botša ba ga Phaka eng le ge ba ka tšhoga ba ba bone. Mmagauta o feditše dibeke tše pedi a idibetše. Makgowa a gagwe a lemoga gore ge a ka hlokagala ba tlile go palelwa ke go hwetša ba gabo. Ba napa ba tlelwa ke kgopolo ya go ya seyalemoyeng lananeong la Thušang. Ba fihla ba ngwadiša maina a Mmagauta gore yo a mo tsebago goba a tseba ba gabo a tle go bona ba mo fe tshedimošo.
• “O pšhatlile malapa a mantši.”
Ngwana wa Mmagauta o be a tsoga e sa le gosasa a nyaka dijo. Ka letšatši le lengwe Ntlatlana le Phaka ba ile ba phafošwa ke ge ngwana a lla. Ba se mo šetše ba re mmagwe o tla mo kwa a mo fa dijo. A lla a sa kgaotše go fihlela Ntlatlana a tsoga. A goelela Mmagauta eupša a hloka karabo. A ya ka ntlong ya Mmagauta a hwetša go phuthilwe ka bothakga, godimo ga tafola go dutše lengwalo. O ile a ya ka moraleng a lokišetša ngwana dijo. Phaka a re go bala lengwalo a hlakahlakana. A hubaka a eya ka moraleng go Ntlatlana a fihla a mo hlatšetša tša go galaka a re: “Mogatšaka, gape tša rena e no dula e le dipotsa.” “O ra dipotsa tša eng tatagwe?” “O ile, Mmagauta. Lengwalo šele.” “O ile kae? Lengwalo le re o ile kae?” “O re re hlokomele ngwana, o sa ile go lokiša tša bophelo bja gagwe le ngwana wa gagwe.” “O ra nna tšhiwana ya kgopa! Ke gona ge a ile.” Ya napa ya ba ge Mmagauta a tlogile gape. Ntlatlana le Phaka ba šala ba swere diledu, ba tekumiša dihlogo.
Mosadi le ge a se na monna o no fela a eba le kganyogo ya go ba le ngwana. Taba ya go tlaba ke gore le ba ba sa nyakego go nyalwa ba nyaka go ba le bana. Ga go tsebje gore ba tla bopa bana bao ka eng ka gore ngwana ke seenywa sa lenyalo magareng ga monna le mosadi. Mmagauta le yena ge a dutše a eya godimo le fase bjalo o be a duma go ba le ngwana. Lenyalo lona o be a ikanne gore ga a sa nyaka go itsenya mathateng ka lona. Bjale ge a hloka boroko ka go nyaka lesea bjalo o tla bona a dirile eng?
Tholana, mogwera wa Mmagauta , o be a dula Seshego Zone 3. Tša Puledi tša re go bipela morwedi’a Phaka, a tshela noka a ya go di tlantla le Tholana. Le ge go le bjalo Phaka o ile a itaetša gore ke yena hlogo ya lapa, a dula Mmagauta molaleng go fihlela a eya bogadi. Magadi a tšwa, mokgoši wa hlabja, ngwetši ya goroga, motse ka moka wa tseba wa ba wa bona gore mmasebotsana wa Bloodriver ke mosadi wa Puledi. Puledi e be e le motho mang? Lesogana la mokgalabje ka tebelelo ya mahlo. Mmeleng seaparo sa ka mehla e le obarolo ya matalanyane ya go phadima makhura a tšhila ya mmele. Meriri e le mahlahlakgoma a masehla, meno e re lee o lle mothobe wa la go bola, dinao e le dinkhwakhwarara tša manga a go fakela lefakorong mola mmele e le kgwakgwaritsi ya matlalo a go hlatlagana a notha ya tšhila. Ge a feta kgauswi le wena o hlabja ke monkgo wa go tsena pelong wa go tšwa ka lehwafeng. Sekolong o be a gomile ka kreiti ya bobedi. Sa gagwe e be e le go diša dikgomo tše papagwe a mo tlogeletšego tšona ge a eya badimong. Ka mehla ge a tsoga o ya šakeng go gama, ge a gamile o bulela leruo a leba madišong. Go boa madišong ke go ja le go ya malaong. Ge e le nako ya go hlapa Puledi o be a se nayo goba wona mogopolo wa go dira bjalo. Ge go bapetšwa Puledi le Mmagauta e be e tloga e le thulano ye šoro, e le leswiswi le seetša, e le boloko le bogobe.
Pelo ge e baba, mong wa yona ga a robale. Mmagauta o ile a široga Gauteng gore a lote bophelo bja gagwe. A gabelela torotswana ya thokwana, ye e sa tlankelwego ke batho ba bantši. Ke ka lebaka leo mogopolo wa gagwe o rilego ge a hlaphogelwa, a ikhwetša a kwatlakwatla setišing sa setimela toropong ya Nelspruit, go la Mpumalanga. A dula dipankeng mo banamedi ba letago setimela gona. A phura marapo a hlogo. A ipotšiša gore ge a emelela moo pankeng o ya kae, ga mang. A gopola ga motswala wa gagwe Komikana. E sa le a ekwa gore ke morutiši sekolong sa Central High. Gore sekolo seo se motsaneng ofe o be a sa tsebe. A no ipeta pelo ka la mogologolo le le rego: “monamolomo o na le malomeagwe.” A tlaletšwa ke gore batho ba a bego a dutše nabo moo boletasetimela ba be ba bolela Seswati le Setšhakane. A se tsebe gore tsela o ya go e botšiša bjang e le Mopedi yo motalatala.
Morwedi wa Mmagauta o rile go fologa koloi ya go ba iša le go ba buša sekolong a kgonyolla phapoše ya bona a tsena. Ge a se no apola diaparo tša sekolo, moeng wa mosadi a tsena ka phapošeng a botšiša gore Mmagauta o kae. Moeng a fa ngwana lengwalo le tšhokolete. Ngwana a bolela gore o sa ile mošomong. Ngwana a bea lengwalo godimo ga setulo a tšwela ka ntle a ya go raloka a bile a ipshina ka tšhokolete. O be a ipshina ka yona ka gore o be a e filwe ke motho yo a bego a mo tseba gabotse le mmagwe a mo tseba gabotse, gape e bile e se mathomo a etla ka gabo. O ralokile le bana ba bangwe, a kwa a swerwe ke mogau. A kitimela ka phapošeng go yo nwa meetse. O rile go nwa meetse a kwa a kganyoga go robala, a napa a itahlela mpeteng a katwa ke boroko bja poo.
Omphile o ile a ima, a ba le ngwana. Ka lebaka la mošomo a iša ngwana Mamelodi gore mmagwe a mo hlokomelele yena. Tsholofelo o ile a hlokomela setlogolo ntle le mathata. Ka ge le yena e be e le senwi sa bjala, o be a re ge setlogolo se lla a se gamodiše thobo ya khathone, se re go khora se tagwe, se nape se ye le boroko. Thobo ya fetoga letswele la go lela ngwana. Go se gwa ya kgole, Omphile a ima gape, a belega yo mongwe ngwana, le yena a mo iša gagabo Mamelodi gore mmagwe a mo godišetše yena. Ka morwalo wa bana ba babedi, Tsholofelo a palelwa ke go sepetša kgwebo ya dinotagi, a hlokomela bana ba gagwe. Omphile a tlamega go fepa mmagwe le bana ba gagwe ka tšhelete ye ba bego ba e šomela Gauteng. Kgwedi ka kgwedi Omphile o be a eya gae a išetša bana dijo. Papagobana o be a tlamegile go rekela bana dijo a rata, a sa rate. Omphile o be a re haa! A galaka bjalo ka seokelela. Sa bobedi ke gore ka nnete e be e le sona. O be a sa tšwafe go swara monna ka digempe ge a be a galefile. Monna wa gagwe o be a mo šia bjalo ka tau, ka fao a phela ka go mo rapeletša. Kgwedi ye nngwe le gona Omphile o ile a ya gae go išetša bana dijo, monna a šala a iketlile, a ipuša ka ntlong ka ge tšhobolo e sa ile.
Lamorena ge le hlaba ke ge Mmagauta a šetše a lokile, a apere tša go bogega le ngwana a mo hlamile gabotse. Polelo o be a se nayo ge e se go kibakiba a tšea se a bea mo, a tšea sela a tšhela mola. Ga se a ka a itshwenya le ka go apeela mmagwe difihlolo. Mokgekolwana wa batho o ile a tšea molatša wa maabane le dithotse a dula lapeng a ja a ikhomoletše. A tlatša mahlo ka lapeng la gagwe, a getsola dintlo tša gagwe, a tseba gore ke tšona e tlilego go ba bagwera ba gagwe ge Mmagauta le morwedi wa gagwe ba tlogile. A phura dithotse tša lehlwa ka boiketlo, mogopolo a o romela badimong mo monna wa gagwe a ilego gona, a phara badimo ka molato wa go re ba be ba reng ba mo tlogela ge ba tšea molekani wa gagwe. O tlilo šala a tlošwa ke mang bodutu ka gore potsa ye ba mo filego yona e mo tlogela a nnoši? Ge a gopola Phaka, megokgo ya tlala ka mahlong, a e phumola ka moselana wa tuku ya hlogo. Koloi ye kgolo ya maoto a dintotoma ya ema seferong, a e lebelela ka mahlo a go seka megokgo. Pele mootledi wa yona a fologa, ke ge Mmagauta a šetše a fihlile go yona a gogoiša sutukheisi sa nkukununu, a kgokgoetša ngwana wa gagwe. Ntle le go laela mmagwe ba ile ba namela, Tselapedi le yena a hloka le go tsena ka lapeng a lotšha ba bogweng le go ba botšiša gore ba šetše bjang morago ga poloko. Nako ya go dira bjalo o be a tla e tšea kae lethari le be le šetše le mo pholophotha le mo tlema le dithai gabotse? Ba rile go sekamollana dithai bjalo, ba ipofa ka mapantana, lebotla leo la go hlagatša naga ka lebelo, la napa la gotla, la furalela lapa la gaPhaka, la pshinyetša mebotwana ka muši wa tisele, la ragoga ka matšato la leba tseleng ya sekontiri. Ntlatlana a naboga mo a bego a dutše gona, a ema morakwaneng, a boga lehodu leo la go mo hula bana go fihlela mosela wa lona o nyamelela. A buša moya ka maatla, a itlhoboga bjalo ka moopa yo a sego a ka a kwa lešoko la pelego.
“Ke leboga ge o ithwele, o tlile ka gae Tholana. Ngwanaka o kae?” “Thobang matswalo, mma. Mmaguta o gona o re tswee!” “Ruri ke tla robala boroko. Ge o mpona ke le marapo ke ilalo, ke bolawa ke pelo ya Mmagauta. E sa le re ekwa waelese e re o gobaditšwe, ka napa ka lahlagana fase ka bolwetši. Ke nyakile go hwa.”
“Ka gore o tšwa go bitša mosadi wa gago wa dipolaseng, nna ke a sepela. Fela o tsebe gore ntlo ye ke ya ka ke tlile go e rekiša. Le gona bana bale ba gago o tla ba fepa o rata, o sa rate. Ga ke bapale nna ngwanyana wa mokhatla.” O rile go realo a bula lebati a tšwa. Theledi a leka go mo rapeletša eupša a palelwa. A mo šala morago a ba a boa ka ntlong, a ikela pareng Omphile Phalaagae.
Ka letšatši le lengwe moeng o ile a tla ka lapeng la ga Phaka. Moeng e be e se wa go gakantšha ka gore e be e le Phafana, mmago Puledi. Phafana e be e le rakgadi’a Mmagauta, e le kgaetšedi wa Phaka. Go goroga ga Phafana ga se gwa ka gwa kgwatha Mmagauta felo. Sa go mo tlaba e bile ge Phafana a rwaleletše morwalo wa sutukheisi ge a goroga. Le gona moo ga se a tlabega go ya kgole ka gore tša motho le kgaetšedi ga di tsebje. Morago ga go thikisela ka ntlong nako ye telele, Ntlatlana e lego mmago Mmagauta o ile a tšwa ka ntlong, a bitša Mmagauta yo a bego a le ka mokgotheng a hlatswa diaparo tša gagwe. Ge a tsena ka ntlong, Phaka a mo šupa setulo, a dula. Ge a letile gore sa borala se fegollwe, Phaka a bula sutukheisi yela e tlilego le Phafana, a ntšha tšale, mašela a diroko, diteki le dituku a bea tafoleng, a lebelela Mmagauta a re: “Mmagauta, thoto ye ke ya gago.” “Ke thoto ya ka ya go tšwa kae?” “E tšwa go yo kgaetšedi.” “Dilo tše bjalo nna ke tla dira eng ka tšona?” “Ke dipute. O yo ba ngwetši ya yo rakgadiago.” “Ke tšewa ke mang ka ga rakgadi?” “O tšewa ke Puledi.” “Puledi a tšea nna yo?”
Thobile a botšiša. “Ga se gwa fela. Makhura le ona ga a a reke. O na le mahodu a go mo tlišetša ona. Ditlabakelo tšela tša go aga le tšona o na le ba go mo tlišetša tšona ka sa nthago. Ba bolaile batho ba bantši boSekatane.”
Mmagauta o rile go phafoga a goa, lešata la gagwe la tlala ntlo a ikwa ge a re: “Papa! Papa! Joo! Papa wee…!” Ge a phafoga a re: “Ao, na molato ke eng? Gape felo mo ke a lora. Na ke gore papa o ntlhomaretše eng? O reng o nketela le mosegare? O re tše ke di bonego e sa le dinyane? Kgane go tla direga eng? Aši! Ditoro tšona gape ge motho a ka di kgolwa o tla phela ga boima. E re ke tšwe ka mo ntlong ke itulele ka kua seratswaneng sa matšoba.” Ka nnete Mmagauta a totoba, a tšwela ka ntle, a dula setulong ka seratswaneng, a bogela naga.
Go ile gwa tsoga putuku ge Sekatane le maphodisa ba kikirisana monyako. Ditulo le ditafola di be di fenoga, dipoleiti, dikomiki le malepola di be di gašagana fase mola metepa, diteye, diswikiri le matšae di kgophile lebato la dithaele ge di gatakwa ke banna ba go se nyake go obja melala. Mmagauta o be a eme sekhutlong a tiantšha matolo, a garolwa letswalo le ke dithunya tše a bego a di bona mathekeng a maphodisa. A leka go rapeletša Sekatane gore a se ngangabale gore ba se tlo mmolaya, a tloga a šala e le mohlologadi. Morago ga ngangišano ye telele, Sekatane o ile a tloga le maphodisa ba ya Sonpark dikgwebong tša gagwe. Mmagauta o be a duma go ya nabo eupša ba se mo šetše ka ge ditaba di be di sa nyake yena.
Mdi. Norma Cooper o be a tlwaetše go fela a eya phapošeng ya Mmagauta ge e le Labone. Labone ke letšatši le basadi ba sa šomego, ba re ke “Sheilas Day” Norma o be a kgahlwa ke ka mo Mmagauta a bego a kgabiša ka wona. O be a ala mpete ka lelakane la go swanetšana le dilopo tša mesamelo le digaretene. A tšee mašela a go swana le tše a di adilego mpeteng, a apeše dipankana, ditulo, tafolana, rakana, dipitšana tša matšoba le diswaro ka moka le disutukheisi le ka dikhatepokisi. Motho o be a re ge a tsena ka phapošeng ye a gogwe ke bothakga bja diatla tša morwedi’a Phaka,
Ge motho a tsebana le batho ba bantši go bonala mohla a bolokwa, bagwera le meloko ba tla polokong ya gagwe go laelana le yena la mafelelo. Le ge bana ba gagwe ba tsebana le batho ba bantši, polokong ya gagwe go tlala la go falala. Kudukudu ge pego ya lehu e ka begwa seyalemoyeng, le ba dinaga tša kgole ba leka ka maatla go tlo hloboga mohu mola ba bangwe ba sa tle go laelana le mohu eupša ba etla go bona gore ka gabo mogwera wa bona go bjang. Kudu se se direga ge e le gore ngwana goba bana ba mohu goba yena mohu ka sebele o bolela kudu ebile o ipea maemong a godimo ge a na le batho ba ba sa tsebego gagabo. Go bile bjalo le ka lehu la Phaka.
“Mo gona ke phutše mooka ka serethe. Sekatane a dio thoma go mpea ka ofising di sa tloga? Ke no ba ke sa kwešiše gore o a ntshepa goba o a nthata na? Fela tše a ntirelago tšona ga ke na pelaelo. O nthata kudukudu. Gape ke nna mofsa. Lehumo lona le mo atlile, o rutha ka gare ga diranta, diponto le didollar. Ke no ba ke tlabja ke taba e tee fela. Na mosadi wa gagwe le bana ba kae?” Mmagauta o rile a sa butše puku ya bjaša Sekatane a tsena sefahlego sa gagwe se edile bjalo ka sa mokgonyana a sa tšwa go goroša ngwetši ye nanana. “Dumela, Gauta, selwana sa go hlokwa.” “Thobela, malome Sekatane.” “O reng o mpitša malome na kgarebe?” “Ke go bitše mang? Kgane ke re papa?” “Ntebelele gabotse Mmagauta. Afa o mpona gabotse?” “Ke a go bona. O ka no ba papa.” “E sego papa. Mpitše buti Sekatane.” “Aowa! Ke re buti go monna yo mogolo bjalo? Bjale go bana ba gago ke tla reng?” “Nna ga ke na bana. Ke nna kgope.” “Molato ke eng o sa nyale?” “Ke be ke letile wena. Badimo ba ntlišeditše wena gore o be mojalefa la ga Sekatane.”
Monyakišiši yo mogolo wa melato tikologong ya Nelspruit e be e le Mhlanga. Mhlanga e be e le monna wa mmane wa Thobile. O ile a etela gabo Thobile bošego. Tabakgolo o be a tlile go kwa diganong tša Thobile mabapi le mong wa gagwe Sekatane. A hwetša e le gore Thobile o tonya bjalo ka sefako, ga go na le se a se tsebago. Ke ge Thobile a tla rata go tseba gore go direga eng ka dikgwebo tša Sekatane. Ke mohlang a ilego a kwa tša go mo gagalatša magalagapa. Mhlanga a re: “Ke tla go botša ka gore ga e sa le sephiri. Ke kgale re nyakišiša Sekatane. Re tswaletše diroba tša gagwe ka moka, ga go sa na mo a ka tšwago. Re mo letile ge a goroga, ra mo pata bjalo ka mammati.” “Rangwane, botsebotse molato wa Sekatane ke eng?” Thobile a botšiša Mhlanga a bile a mo lebeletše ka mahlong go itaetša gore o a fišega. “Thobile, Sekatane ke lehodu la kgale. O na le dihlopha tše a šomago le tšona. Ba mo utswetša dikgomo Botswana, Lesotho, Swatseng le Foreistata le Kapa-Bodikela. Dinku ba di utswa Foreistata le Kapa-Bodikela. O na le leselagapane le legolo polaseng ya gagwe kua Brits.” “Na le reng Rangwane Mhlanga? Kganthe mahumo a ke a bohodu?”
Ka leselageng go be go na le lesogana le le bego le šoma go koropa le go ripa dinama ka saga. E be e le motho wa nkitimpana wa mmele wa go hlepha tše nkego ke wa mosadi. Mafuri a gagwe le marama di be di tletše gomme ge a šikinyega le tšona di reketla bjalo ka tša lethari la go akola. O be a bitšwa Huane. O be a sa iketle. O be a nyaka go bona le go kwa se sengwe le se sengwe se se bego se feta pele ga mahlo le ditsebe tša gagwe. Ka mehla ge Sekatane a etla go lekola kgwebo, o be a eya go mo hwenahwenetša ka tše di hlwelego di hlaga. Ka go realo a napa a ba tshebi ya dira, Sekatane a fela a mo fa dingatha le mala gore a yo šeba le ba lapa labo. Batho ka moka ba be ba mo tseba, ba itota gore a se ba lome go Sekatane ba tloga ba wela masobelong.
Mmagauta o ile a bitša Phafana le Ntlatlana a ba botša gore o fentšwe. Phafana a di amogela a re Mmagauta a ka no tla eupša Puledi o re yena o na le mosadi ebile kereke ya gabo ga e dumele segadikane. Mosadi wa Puledi le yena o re ka monna wa gagwe ga a nyake go kwa selo. Tša tlaralatša Ntlatlana le Mmagauta. Mmagauta a se tsebe gore a ye ka ga rakgadiagwe goba a itulele le mmagwe na. Ge a eya o ya go ba mosadi wa mang ka gore Puledi o mo hlapa diatla? O ya go ba ngwetši ya lapa? Lentšu la mohu ga le tshelwe. Ke mmipela, ke dikgobe tša dinawa.
Ka ga Phaka kgomo e ile ya wa fase ge ba leboga badimo ka go ba bušetša ngwana wa bona yo ba bego ba mo hlobogile, ba se sa nagana gore ba ka hlwa ba sa mmona. Ba hlalala le go feta ge ba bona a ba tletše le selwana sa mahlwana sa go ba tloša bodutu. Motse wa Bloodriver ka moka o ile wa kwa gore Mmagauta o tlile, ba bantši ba duma go mmona eupša a se tšwele ntle ka ge a be a gwametše. Ba bangwe ba tla ka gabo ba re ba tlile go mmona eupša a ganela ka ntlong. Ge ba sepetše a šale a gakalela mmagwe ka mantšu. “Mma, gabotse batho ba mo Bloodriver ba boditšwe ke mang gore ke gona ka mo gae?” “Ba boditšwe ke rena ngwanaka.” “Le ba boletšang? Ga ke ba nyake mo go nna.” “Na ke molato ge re ba boditše? A ba thabe le rena ka gore o be o le lekgolwa, bjale o boile.” “Ga ke rate. Ba se ke ba tla mo go nna.”
Mmagauta o ile a lla kudu a nagana gore Sekatane o tla mo rapeletša. Sebakeng sa go mo rapeletša a tswalela lebati a ba a le kgonya. A ntšha sethunya a mo šupa ka sona a galefile a re: “Phumola meetsana ao a gago ka pela!” A mo laetša sona a re: “O a se bona se? Se tla go rathagantšha ge o ka leka mathaithai. Ge o ka leka go tšhaba, bafana ba ka ba thibile difate gohle. Ke Thobile a hlwelego a go botša gore ke na le basadi ba bangwe?” Mmagauta o be a thothomela, meetse a go toka a bile a rarela le manotlo a gagwe ge a bona sethunya ka mahlo a gagwe a nama. “Tshwarelo hle papa. Nka se sa bušeletša.” “Ke a tšwa. Ka masa ge ke boa, ke hwetše o feditše go lekanyetša dipuku tše tša ka.” O rile go realo a olela dinotlelo tša dikoloi, a di iša ka mo go dulago seifi, a di kgonyeletša, a tloga.
Tselapedi o ile a roma batho Bloodriver ga boMmagauta tadi e amuša tatšana. Ba mmona bagwera le meloko ba mo duma. Le yena a ikwa gore ke motho gare ga batho. A tlogela baeng ka gabo gore ba šale ba bolela le batswadi ba gagwe. Yena a leba Madiba Park ka ga Tholana. A mo kgantšhetša ka tše a nago le tšona. O rile a sa iketlile, sellathekeng sa gagwe sa galagala, ka gabo ba mmitša ka potlako. Ge a fihla a hwetša di akile kota. Phaka o be a bela a bile a fufula ge a ekwa barongwa ba kgopela sego sa meetse. Mmagauta o rile go dula fase Phaka a re: “Wena Mmagauta, ke bohlola mang bjo o bo dirago? Ke kae mo o kilego wa bona magadi a etšwa gabedi e le go nyala motho o tee?” “Papa, gape nna Puledi ke mo hladile.” “Le ge o mo hladile dikgomo tša magadi ga se tša boela. Rakgadiago o di ganne o re wena o sa le ngwetši ya gagwe. Tseba gore nna dikgomo tša Tselapedi nka se di amogele. Badimo ba ka nkemela ka maoto.”
Theledi o rile go phetha Lengwalo la Marematlou a boela gagabo Tshwane. Ngwedi wa apogelwa ke maru. Ka pelong ya Mmagauta gwa šala go kwala modumo wa lentšu la Theledi. Mogopolong go boloketša magodimo le mafase ale ba bego ba a tshepišana.
Pele ga ge naga ya Afrika Borwa e hwetša tokologo, o be o ka se bone motho a dira tantatabotabo bošego ka gare ga toropo. Ge iri ya senyane e dio betha, batho ka moka ba be ba itota. Le yo a se nago lefelo la go lala o be a batalala ka mokoting goba ka phaepheng gore a se ke a bonwa. Ba ba bego ba filwe tokologo ya go ranka le toropo bošego e be e le maphodisa. Mošomo wa bona e be e le go hlapetša toropo gore basenyi ba hloke nako ya go lobiša batho. Yo a bego a ka lahlwa ke Modimo a hwetšwa a sepela ka toropong bošego, o be a išwa legaeng la ba go swana naye ba dihlogo tše thata e lego kgolegong. Dilo di fetogile. Ditoropong, batho ba lala ka thoko ga tsela. Marega le selemo go a swana, batho ba dula mebileng. Bothakga bjola bo bego bo bogwa ka gare ga toropo ya Johannesburg bo fofile bjalo ka tšie, mebila ke matlotla e leša dihlong. Meši e lala e kueletše ka gare ga toropo yela ye botsebotse, mepaola e goditšwe. Ye mengwe ke ya go ora mola ye mengwe e apeile mafela, ditloo le tše dingwe tša go rekišwa.
Matšatši a ile, a bopa dibeke, dibeke tša bopa dikgwedi, Mogwane a dutše a gwaiša go Mmagauta a kgopela lerato. Mmagauta a lemoga gore pelo ke lešilo e forwa ke lefeela. A phela a kgontše lebati gore go se tsene motho ka phapošeng ya gagwe. Se o be a se direla go efoga sefu se a bego a lemogile gore se tla tloga se mo tanya. O be a re ge a ekwa dikgato tša motho di batamela ka mo a bego a dula ka gona, a utswa moeng yoo ka monga wa garetene. Ge moeng e be e le Mogwane a ruthwe ke pelo tše nkego e tla palega. Le yena o be a šetše a lemogile gore Mmagauta o tloga a sa nyake go kopana naye. Le ge a ile a leka go mo latelela femeng, o ile a hlokišwa nthoba ya go bolela naye.
Sekatane o ile a tšwa ka gae ntle le go laela. E sa le a tloga, ga se a ka a boa. Se se ilego sa direga e bile ge maphodisa a etla go ntšha Mmagauta ka ntlong a mmotša gore ntlo e a rekišwa le dikoloi le dikgwebo ka moka. Ba ile ba re a ba fe setifikarata sa lenyalo ge e le gore o nyalane le Sekatane gore ba mo ngwathele bonnyane bja tšhelete gore a kgone go iphediša. Setifikarata sa re o mpeile kae? Mmagauta a topa mankgeretlana a gagwe, a lebelela thoto yela ye botsebotse ya go tlala ntlo, a gopola dilwana tšela tše dibotsana a kilego a di khutiša mohlang wola Sekatane a go mo šupa ka sethunya, a šia go di topa, a tšhoga go swarelwa bohodu. A kgokgoroša sutukheisi ye a e reketšwego ke Sekatane ge ba eya Mauritius, a tlogela ntlo yela ya mabonwa, a eta a kgopela dinamelwa.
Go bile bonolo ka gore Theledi o be a tlile le Kwena, lesogana la Tholana. Ya napa ya ba bolao, ditšhwene tša sohlola bana ka gabo Tholana. E letše e le Kanana lefaseng la maswi le dinosi. Theledi le Mmagauta ba fiwa phapoše ba lala ba rutha ka bodibeng bja lerato bošego ka moka, ba gopotšana mohlamonene, ge lerato la bona le sa dumiša baswa ba Seshego High.
Mmagauta o ile a thoma go lapa a se sa ya mošomong. Letheka le be le thomile go gana. Kganyogo ya maswi ya golela godimo. Ka letšatši le lengwe Mokopu o ile a tliša maswi le dipanana tše dibotse tše dikoto ka ga mmaneagwe. O be a romilwe ke mmagwe, a mo laile tsebegokwa gore a se ke a leka a iša ye nngwe ka ganong. Mmagauta o ile a re go ja dipanana a ba a šala a tenotše mpa. Morago ga dijo tša mantšiboa a galampela lebese bjalo ka ge a be a tlwaetše go dira bjalo. Ditaba di senyegile bošegogare. Teng e ile ya thoma go kgowa ka magalefela. A nagana gore mohlomongwe dipanana ga di kwane naye. Morago ga go kgowa, teng ya bofologa. A kibakiba a eya ntlwaneng leboelela a tšholla bjalo ka lesea. A se tsebe gore a ratharathele mang ka go re Tselapedi o be a se a tla Ntšwelemotse. Morago ga letšhollo gwa thoma dihlabi tša bogale bja mosebe. Morwedi wa Phaka a tsenwa ke letšhogo, a gopola go leletša Tselapedi. “Tselapedi, gape ke lwala kudu mogatšaka.” “O bolawa ke eng wena ngwana Phaka?” “Mala a ka o ka re a a kgaoga. Etla o nkiše sepetlele.” Tselapedi le mogatšagwe Sefularo ba ile ba se tšeele taba ya Mmagauta hlogong. Le ge Sefularo a be a tseba gore go hlaga eng, o ile a diba Tselapedi ka go re: “Mmagauta o a go fora ga a lwale e dio ba maano a go go bitša gore o tle o lale naye. Afa nna o sa ntšea gore ke mosadi wa gago wena Tselapedi? Hleng ge o letše ka ga gagwe nna ga nke ke go bitša gore o tle o lale le nna?” Tselapedi le yena o ile a ba le monagano wa go re Mmagauta o bolela maaka ga a lwale, a phetha ka go re o tla tsogela go mmona pele a eya go bula lebenkele. Mogala o ile wa lla gape ba sa bolela, ge Tselapedi a bona gore o leleditšwe ke Mmagauta, a kwa a šišimišega gomme a tima sellathekeng gore se se ke sa mo hloba boroko mola a ithobaletše le mogatšagwe yo a ithutilego bonna ka yena.
Diphiri di ile tša ntšha banna ba bagaditšong ka dirapeng, ba buša phuthego ya kgobokana lebitleng tirelo ya tšwela pele. Kgabagareng ya tirelo setagwa sa rutlomologa ka mahlapa a magolo go tšwa ka gare ga banna. Setagwa e be e ka ba mang ge e se morutiši Mogwane? A šwahla lešaba. A iphošetša ka tenteng a re: “Afa o boditše banna bale ba gago gore mogatšago wa go go swanela ke nna? Mphoaa! Sies! Mpa ye o e rwelego yona ke ya mang? O sephayathethwana.” O rile a sa re o swara Mmagauta ka diatla banna ba diphiri ba mo kaba, ba mo goga ba mo ntšhetša ka ntle ga dirapa. Tlhakahlakano ya tsoga gape polokong, mašata a golela godimo, ba bangwe ba latela la mogologolo la go re: “Hlogomeetse e lotwa ke mong,” ba tšwa ka dirapeng ba ya magae a bona. E be e le poloko ya ngwagakgolo, ya ditiragalo tša moswananoši nageng.
Mmagauta o ile a fetša kgwedi ta! A tshereane ka gabo. O be a kokotetšwe ke mabaka a mmalwa ka gae. La mathomo o be a šia go kopana le ba ba tsebago tša mohla wa poloko ya Phaka. La bobedi o be a tlamegile go ilela tatagwe kgwedi ka moka. La boraro o be a boifa go ya Musina go yo kopantšha mahlo le Tselapedi. O be a bone gabotse gore Tselapedi o tlogile Bloodriver a tletše go fihla ka maribana. A tseba gore e ya go ba leepo, Sefularo o ile go phela a mo hlaba ka mantšu le gona a ka no rakwa mošomong, a tšeelwa koloi a ba a rakwa ntlong ye Tselapedi a mo reketšego yona lekeišeneng la Ntšwelemotse. A gohlomela maikutlo, a kata kobo, a fetoga molwetši wa leraga.
Mmagauta le Sekatane ba feditše dibeke ba le Mauritius, ba šoma ka Credit Card le ka Travellers Cheque fela. Mogopolo wa gore etse badiredi ba swanetše go lefša o tlile bošego bja ge ba tla tsoga ba fofela Afrika Borwa. Ya ba gona Sekatane a gopola go leletša Thobile, a mmotša gore ba se ke ba tshwenyega ba tla goroga ka letšatši le le latelago. Thobile a šia go phula sekaku, a no mmotša gore go na le mathatanyana a a nyakago go rarollwa ke yena ka sebele. Ga se tša ka tša mo kgwatha le ga tee ka ge a be a tseba gore tlemagano ya gagwe le bagwebišane ka yena ke ye maatla le gona e tšwa kgole. A tseba gore dikgwebo tša gagwe di na le medi ya go tsenelela, ke kgale di hlomilwe ebile ga se tša ka tša tekateka.
Ka morago ga sebakanyana Mmagauta a tšea sakatuku a phumola kudumela ye e bego e tshotshomišwa ke letšhogo sefahlegong sa gagwe, a hemela godimo a re: “Lehono gona ke nyakile go bona marago a noga. Monna yo ke tsotsi ya ditsotsi. Sethunya? A!A! A! Gape ka tla ka tšhoga. Ke re ka ba ka kwa mala le megodu le dibete di ema ka maoto ka teng ga ka. Se bone thola boreledi. Motho yo tša gagwe ke tše dikgolo. O kwele mang gore ke hlwele le Thobile? Bafana ba gagwe bona o ra bafe? Tša ka tšona gape ga di ke di swana le tša ba bangwe. Ke gona ge e hlakile koma. Mo gona nxce! Ke tlilo hwa. Na ke tla feletša kae? Ke dio ba motšhabapula.”
Mmagauta o be a utame ka ntlong, a tiantšha matolo ge koša e le gare e kgatlampana ka ntle. A sa talafaditše mahlo bjalo, masogana a mabedi a tsena ka mo a bego a bataletše ka gona, ba mo emeletša ba re: “Na ga o bone gore lešaba le le tlile go wena?” “Ke a bona, beng ba ka. Le tlile go dira eng?” “Pele re go leša mogalakane, itote ka go fulara.” Ga le mphe nako ya go thotha thoto ya ka na?”
Mdi. Cooper o be a fela a botša Mmagauta gore William ga se monna wa gagwe wa mathomo, ke wa boraro. A mo hlahlelela gore mosadi o swanetše go swarwa bjalo ka galase. Ge monna a go sepela ka fase ga maoto o swanetše go mo hlala, o nyalwe ke yo a go swarago gabotse le gona a na le tšhelete. Mmagauta a napa a kwa a kwešiša. A bona go hlala Puledi e le kgato ye botse ye a e tšerego. Ga e šita le makgowa a nyalwa ke banna ba ba ba ratago le gona ba na le tšhelete. A thoma go bona Theledi a se sa mo swanetše.
Ntlatlana o rile go bolela mantšu a, ya ba gona morwedi wa gagwe a thoma go lla. O llile ntle le go khutša go fihlela a katwa ke boroko. Ntlatlana o rile ge go thoma go phatlalala a ya go kokotela Phafana a mo tšhela ka tše Mmagauta a di rwelego. Phafana a ya go tsoša Puledi, Puledi a thetha le motse a eta a begela meloko le metswalle ka lehu le le tlilego le rwelwe ke Mmagauta. Ge go thoma go ruthela ke ge lapa le tletše ka ga Phaka. Bakgalabje ba be ba tlile ka dijase, bakgekolo ba tlile ka ditšajana, ka moka ba nyaka go kwa se se llego Dimakatšo. Ya ba tšona dimakatšo ka gore ba hlokile yo a ba botšago gore ngwana o llwe ke eng. Ntlatlana o be a tla ba botša eng a be a sa tsebe le mo morwediagwe a bego a dula?
Meisie le Mmagauta ba ile ba namela koloi ya morutiši Leago Mogwane. O be a ruta le Meisie sekolong se tee. Tseleng ba ile ba tsebana, magang a napa a tlala koloi. “Motswala, yo ke Mmagauta Phaka.” Meisie a bolela a lebeletše Mogwane. “Ke thabela go mo tseba. Nna ke Leago Mogwane, sesi Mmagauta.” “Ke a leboga buti Leago.” “O ruta sekolong sefe kgaetšedi’aka?” “Ga ke morutiši, ke šoma femeng ya ditokomane.” “O se ke wa raloka ka nna hle. Mpotše nnete.” “Nnete ya go feta ye ga e gona.” “Wena Meisie, mpotše se e lego taba hle motswala.” “Motswala, ngwana wa malome, yo Mmagauta o a rereša ga se morutiši. O šoma kua ditokomaneng.” “Ke mohlolo ruri. Batho ba filwe seriti se segolo. Gape ga ke kgolwe ditsebe tša ka.”
Motse wa Gauteng ke wo mogolo kudu. Go nyakana le kwefa ka gare ga wona go no etša go nyakana le sente ye e tsupegilego ka gare ga lešukuhledi ka nokeng. Go ba kaone ge e le gore go na le yo a tsebago ka ga yena. Moo gona maphodisa a ka kgona go khukhunetša mogononelwa a sa itebetše gomme ba mo phothoma. Ntle le moo molato o ka ba wa tswalelwa moobi wa ona go sa tsebje gore o gokae. Ke ba bantši ba ba thomilego bokwefa e sa le ba baswa gomme ba se ba kago ba swarwa, ba lamolelwa ke ge ba tšofetše ba se sa kgona go senya. Theledi le yena o ile a timelela bjalo ka sekesepense ka mabjanyeng. Mmagauta o be a gobetše kudu, a bakwa le badimo. Kgobalo e gakaditšwe ke lebaka la gore o be a le mmeleng, e le mogolelwa yo a bego a batametše dikgwedi tše nne. O be a beilwe ka phapošeng ya ba go lwala kudu.
Boitshwaro bja Mmagauta bja go gana go bonwa bo be bo sa kgahle batswadi ba gagwe. O ile a re go bona ntlo ya Puledi a tsenwa ke lehufa. A bona gore o phadilwe le ke seota sa go palelwa ke go hunela marokgo. Ge a ekwa gore Tholana o dula Madiba Park ebile o sepela ka koloi, lehufa la mo rutha le go feta. A se nyake gore ba mmone ka ge yena a ketile ntshwe.
“Mogwera, afa o sa le Mmagauta yola ke mo tsebago?” “O ra bjang Tholana?” “O lebetše gore le rena basadi re na le ditokelo?” “Ge ke tseba ke tla dira eng?” “Hlala mpša wena. BoTheledi ba gona..” “Hei, gape ge o bolela ka Theledi o a ntšharakantšha.” “Batho ba tla reng ge o sepela le Puledi?” “Ba tla re ke molwetši ke mo iša Thabamoopo.” “Nke o phafoge mogwera. Nna Kwena ke wa ka go tloga kgale.” “O na le mahlatse, batswadi ga ba go gatelele.” “Le wena ferehla Theledi gore a go nyale.”
Ka letšatši le lengwe Ntlatlana o ile a ya ka ga Phafana go ba bona. Ge a tsena o hweditše Mmagauta a le tee, ge e le Phafana a se gona. Mmagauta o be a butše puku ya diswantšho a dutše tafoleng a tsepeletše seswantšho sa Theledi ka mahlo. Ge mmagwe a tsena ga se a mo kwa. O phafošitšwe ke ge a goga setulo a dula le yena tafoleng. Ge Mmagauta a mo lebelela, Ntlatlana a lemoga gore o a lla, mahlo a hubetše. “Mmagauta, afa o gabotse ngwanaka?” “Ke gabotse. O bona ge ke dira eng?” “Gape o a lla. O kgopišitšwe ke mang?” “Ke kgopišitšwe ke lena batswadi ba ka. Ga le nthate.” Ntle le polelo Ntlatlana o ile a tsepelela seswantšho sa Theledi ka mahlo, a lebelela Mmagauta, a phumola megokgo ye e bego e tletše ka mahlong a gagwe a re: “Mmagauta ngwanaka, bogadi bo a kgotlelelwa. Le nna ge ke ilalo ke tšerwe ga rakgadi.” “Eupša ga se ba go gapeletša.” “Bjale lesogana le ke mang?” A realo a šupa Theledi ka pukung ya diswantšho. Mmagauta a se arabe, a tswalela puku yela, a tsema hlogo tafoleng, a khumola sello se bohloko. Ntlatlana o lekile go mo homotša le yena a ikhwetša a lla. A lemoga gore morwedi’agwe o hloka khutšo ka lebaka la bona.
Tselapedi o fihlile ga Mmagauta ka iri ya bošupa. Ge a tsena ka ntlong a hwetša Mmagauta a ikgonere. Ge a mmontšha mafeelana a a mo phonyokgilego, Tselapedi a se laetše le go tshwenyega. A ba a kgobotla Mmagauta ka mantšu a re: “O ra gore mpa ye ga se ya ntšhwa ke wena ka gore basadi ba matšatši a le raloka ka go ntšha dimpa?”
Sefularo o ile a itwatša. A kata kobo a fetoga molwetši wa leraga. A roma Mokopu gore a botše Tselapedi gore o a lwala, o nyaka go bolela naye. Tselapedi ge a ekwa bolwetši bja mogatšagwe a tšhoga. Sefularo a tšhela mageu ka lešatheng, a phuthumetša lerojana lela a le filwego ke ngaka, a ferehla ka lehwana a a bea lebatong la samente a boela malaong a ikhurumetša ka mapai. Mokopu a boa le Tselapedi ka koloi, Tselapedi a tsena ka molwetšing. A hwetša a lla ka madi magetleng le lethekeng. A ntšha sehlare sa madi a mo nweša sona gore madi a phatlalale le mmele. Sefularo a re go nwa a dula ka marago, a laetša mogatšagwe lešathana la mageu. Ka ge Tselapedi e be e le senwi sa mageu, a fofela lešathana lela a le galampela ka moka a ba a gora le mašaledi. Ge a feditše a boela lebenkeleng go tšwela pele ka mošomo wa gagwe.
Ka kgokgono Mmagauta o ile a tloga le Theledi a mo iša moo mošomong, a lala naye. Ge bo esa Theledi a wela tsela, ngwanenyana wa Bloodriver a šala a lebeletšane le makgowa ka mahlong.
Maphodisa a ile a bitšwa, Mmagauta a romelwa bookelong bja poraebete.
Mmaguta o ile a bega lehu la tatagwe seyalemoyeng. Pego ya kwala Limpopo, Mpumalanga, Gauteng le North West. Ya tsena ditsebeng tša ba ba bego ba mo rata le ba ba bego ba mo tseba gabotse gammogo le ba ba bego ba nyaka go mo tseba gabotse gore ba kgone go mo ela ka kelo ye ba tlogo ba ba e bone ka lapeng labo. Le yena ka go tseba gore ka gabo go tlilo tlala, o ile a ya toropong ya Polokwane a tsena lebenkeleng la go tšea gabotse a ithekela diaparo tša baimana gore ba ba mmonago polokong ya tatagwe ba mmone e le moimana wa go se ipalele. Gape o ile a re ge a tsebiša Tselapedi ka lehu la tatagwe, a mo rapela gore a tle ka koloi ye a mo reketšego yona gore e tle e kgone go rwala ba lapa ge go iwa dirapeng. Go be go tlile boTholana le boKwena. Ba bangwe ba bantši go tšwa Borwa le bona ba be ba le gona. Le ba Mmagauta a bego a sa lore gore ba ka tsoga ba tsebile gagabo ba be ba le gona. Ge a utswa ka moselana wa leihlo a kwa a bethwa ke letswalo. Ba lapa ba rile go dula ditulong ka tenteng, moruti a bula tirelo ka thapelo. Ge bjale tirelo ya poloko e thoma, Theledi ka maoto a matelele a phaya batho a leba tenteng ya ba lapa. Mmagauta a tsarogela thoko, Theledi a mo tlamarela bjalo ka segafi, a ruma ka go mo atla ka kgang ba dutše ba kikirisana. Tselapedi a mmona. Lehufa la mo hufula go tloga mo a bego a eme gona la mo fošetša mo katlano le kikirisano di diregilego gona selebaneng sa balli. A šubarela Theledi ka digempe.
Mongkoloi a fiwa tefo, a boela mo a tšwago Musina. Ntlatlana a nyaka go bolawa ke letšhogo. Mmagauta a re go yena:
Motho ge a tsene sekolo o ba le mogopolo wa go butšwa. O swara ka pela ge a rutwa ka gore le polelo ya ba Bašweu o e swara ka bjako. Ga a etše motho wa go se rutege ka gore yena ga a kwešiše selo. Lekgowa le thoma ka go mo ruta polelo gore ba kwešišane ge ba boledišana. A buše a mo rute go tswaka dijo ge go apewa le mediro ye mengwe ya ntlo. Go Mmagauta go bile bonolo kudu go ithuta mošomo wa dikhitšhi ka gore o be a phethile Lengwalo la Marematlou. Ka go le lengwe o be a dirile thuto ya Home Economics sekolong, a bile a e rata. Pele beke e fela ke ge e le seapei le sehlwekiši sa go tšea gabotse. Mna. le Mdi. Cooper ba ile ba ikwa ba šegofaditšwe ka go šomelwa ke motho wa go swana le Mmagauta. Le yena o ile a kwa a ipshina ge a katogile ntlo ya kgolego ye ba rego ke bogadi. O be a re go fetša mošomo wa gagwe mantšiboa, a tsene ka pafong ya mogopampa a fetoge hlapi ka go rutha ka gare ga legobe la meetse a borutho. Ge a kgotsofetše, a itloditše ka ditlolo tše a di reketšwego ke Norma mosadi wa Cooper, a nape a patlame godimo ga malao ka phapošeng ye a e filwego.
Kua Bloodriver ditaba di ile tša ema ka lešele. Phaka o ile a hlabega o šoro. A kata kobo ya ba molwetši wa go khurumetšwa a khurumollwa. Dijo tša gana go dula ka teng a betola le meetse a a lešidi. Ba re ngaka ke ye, ngaka ke yela. Ba mo alafa ka tša setšo le ka sekgowa gwa no pala. A rarana leleme sa gagwe ya no ba go tomola mahlo. Mohla Ntlatlana a ilego a kwa lentšu la gagwe ke mohla a ilego a re ka lentšu la bofokodi: “Mmagauta o kae? Mmitšeng ke mo laele.” Ntlatlana o ile a kibakiba le motse a nyaka yo a ka mo thušago go leletša Mmagauta. Puledi o ile a tšea dinomoro go Ntlatlana a kgotla mogala a botša Mmagauta ka bolwetši bja tatagwe. Le ge lentšu la Puledi le be le mo šišimiša, o ile a tšea melaetša. Ka ge monkgo wa koloi o be o se sa mo selekiša kudu, o ile a otlela koloi ya gagwe a ya polaseng, a hwetša lebenkele le tswaletšwe. A leba ka lapeng la Sefularo, a hwetša Sefularo le Tselapedi ba jela ka gotee, a kwa lehufa le mo kgama eupša a itshwara. O rile go ba begela ka bolwetši bja tatagwe, Tselapedi a re a sepele ka setimela a se tloge ka koloi ye e rekilwego ke yena. Mmagauta a botša Tselapedi go re o imile ebile o a lwala, o kgopela mofelegetši. Mofelegetši o rile go hlokega, morwedi’a Phaka a ipona a wela tsela a le tee, a eta a etshwa mare gantši ka gare ga setimela a eya Polokwane.
Phapoše ya Mmagauta ya borobalelo e be e ke ya morwedi wa kgoši. Sekhutlwaneng go be go dutše bolao bja ngwana wa gagwe ka bothakga bjo bogolo. Mabotwana a gona a pentilwe ka dipente tša mebala ya go taga, godimo go kadiela dipalone le diralošwa tše dingwe tša mebalabala. Lesea le be le re ge le bona dilwanalwana tše le nape le gogege maikutlo le lebale go lla. Mofepi wa ngwana wa Mmagauta le yena e be e le lethari la go tseba mošomo, la sethakga. Maboto a be a apere diwaeteropo ka mahlakoreng ka moka. Ka gare ga waeteropo ye nngwe go be go lotilwe mapokisana a go dirwa ka tšhipi, a go swara lehumo la Mmagauta. O be a fela a a kgonyolla a lekola bokagare bja ona. A ipshina ka go nywanywa ge a bona botsotso bja dipampiritšhelete ka go a mangwe, botalamorogo, botalalerata le bohubedu ka go a mangwe. Ge a kgotsofetše o be a a kgonya, a a boloka ka gare ga seifi ye kgolo, a e kgonya, a tseba gore lefa la gagwe le lotegile. Pankeng o be a lota ya go se fihle kgole ka bontši, a efoga motšhelo.
Mmagauta o ile a tšholla megokgo ge a gopola gore o lobile lesea le a bego a ikemišeditše go le godiša ka lerato le go le šireletša gare ga madimo le dikgadima tša bophelo. A rarologa mogopolo, a elelwa gore o hlabilwe ke Theledi ka thipa. Theledi moratiwa wa gagwe wa pelo, moya, maswafo le ditšhika tša mmele wa gagwe. Sona sereledi sa maikutlo a gagwe, se se mo tšhabišitšego ka bogadi. A lemoga gore o phuthetše phefo ka kobo. Monna wa nnete yo a mo ratago ka pelo le moya ga a sa le gona mo lefaseng ge a phonyokgilwe ke Theledi. O rile a sa tlompetše ka gare ga letsha la dikgopolo tša manyami, a bona segwabarara sa monna se etla se mo lebile. Ge se batamela a lemoga gore ke Nkopo, motho wa go aka dikwefa ka diakapoi. O rile go dumediša, a kgopela Mmagauta gore a mo fe setatamente sa kgobalo ya gagwe.
Mmagauta o ile a hlabelana mašata le mmagwe a sa rate go kwa ge ba mmontšha mabaka. Rakgadiagwe Phafana le yena ge a tsena o hweditše e le hlahlariane morwedi le mma ba botšana tša mafahla a bona. Phafana o lekile go lahlela la gagwe la bošuana, a hloka tsebe ye e khupago mantšu a gagwe. Mafelelong gwa tsoga mafotle, Mmagauta a ba a ba phara ka la boloi a re ke bona ba dirago gore dilo tša gagwe di se sepele gabotse. Ge bjale bakgekolo ba Modimo ba pharwa ka boloi, ba kura melomo ya bona, ba lemoga gore le ge madibeng ba ile ba ya, mokgwa ba be ba felegeditše bagwera ba bona. Pele Ntlatlana a kura molomo wa gagwe, o hlabile morwediagwe ka lerumo la setšo. Lerumo la go ila go kuba, leo le rego le hlaba motho la šia go mo gomela le se la phuleletša nama le marapo, la kgontlhela, la kgona le goma, la mo tlogela le bohloko bjo a tlogo bo rwala, a širašira le bjona bophelo ka moka. Ntlatlana a re: “Ngwanaka, popotela ye e sa kwego e wetše leretheng la mohweleretšhipi.”
Mmagauta o ile a gogela ka ntlong a se sa nyaka go bonwa ke motho. Polelo melomong ya ba ba bego ba le polokong ya Phaka e be e le ya paesekopo ye ba hlwelego ba e bontšhitšwe ke monnatia le setagwa le mokgalabje. Ba be ba re go bolela ba be ba ope magoswi ge ba kgotsa. Ba bangwe ba be ba re go bolela ba be ba kgaphe megokgo. Tselapedi yena o be a bela go feta banna ka moka. O ile a tsena ntlo le ntlwana a nyaka Mmagauta. O be a nyaka go mo kgabutlakgabutla gore a lahle go eta a dumela banna ba naga ye ka moka. O rile go mo hwetša a tlapurutša dinotlelo tša koloi ka seatleng sa gagwe, a mo tshwela ka mare sefahlegong, a tšwa a hubuka, a tsena ka koloing ntle le go laela, a e kgotla ya mo dumela, a leba gagabo Musina. BoTholana, boMeisie, boSuzie le manaba a Mmagauta a magolo boOmphile le boLufuno ba be ba tlile polokong ya Phaka, e le dihlatse tša tše di diregilego mohla woo wa dikgakgamatšo tša bophelo. Ba ile ba bona ba ba ba bontšhiša seo Mmagauta e lego sona. Tiragalo ya mohla woo e ile ya gatišwa le dikuranteng tša Limpopo.
“Rangwane, gape dikgwebo di eme, dillori ga di sa tliša diphahla tša go rekišwa.” “Ee, ga di sa tla. Sehlagana sela sa Sekatane sa mahodu re se swieletše ka kgolegong. Re letile yena komangkanna ge a boa. O tla re ge a fologa sefofane a hwetša khwelakhwela e mo letile boemafofane, a napa a gorogela legaeng la gagwe le lefsa, lešakeng la banna.”
Mmagauta o ile a ya go mookamedi wa motse wa Modimolle a kgopela lengwalo la tumelelo ya go gweba ka madila. Ka morago ga go mo iša tlase le tletlolo o ile a atlega. O ile a thoma ka go rekiša bjala mafelelong a beke ge a be a sa theogele. Mong wa phapoše o ile a re o a belaela morwedi wa Phaka a mo pipa molomo ka tšhelete. Na ke mang a ka ganago go ja a sa lwale? Ya napa ya ba šebešebe, banwi ba tsena ba etšwa go se na yo a ba emago pele. Ka ge e be e le mahlwaadibona, Mmagauta a tlaleletša kgwebo ka go rekiša bogobe le nama ya go bešwa. Mang le mang o a tseba gore setagwa le mmešwa ke ntepa le lešago. Mo go lego setopo re bona ka manong. Legae la Mmagauta e ile ya ba tselanabutšwa go bao ba ratago kgagolamegolo. Le se lebale gore Mmagauta tšheleteng o tala. O ile a lemoga gore tšhelete ye a e bunago mafelelong a beke e feta ye a e golago ka kgwedi femeng. A napa a phetha la mogologolo le le rego: “go hlanama ga go elwe mošate.” Ngwanenyana a lebelela tšhelete ye a e kgobokeditšego ka madila, a hwetša e mo kgotsofatša. A ngwala lengwalo la go leboga mošomo ditokomaneng. Ntle le go senya nako a reka setsha, a aga ntlo ya go nwela bjala, a aga le diphapoše tše nne tša borobalelo. A hudugela moagong wa gagwe, a ikhutša go šuthelelwa, ka ge a tseba gore mošuthelelwa ga a nabe.
E hlwele e kgatlampana ka holong ya Belabela dikhwaere di bontšhana bokgwari bja tšona. Mogwane o hlwele a ikgomareditše Mmagauta a sa nyake le go mo katologa. Mmagauta le yena o hlwele a kwakwaletše gare ga barutiši a fela a lahlela sekgowa sa gagwe se a se rutilwego sekolong sa Seshego le se a se topatopilego ge a be a šoma ka ga Mna. William le Norma Cooper torotswaneng ya Bedfordview. O be a bile a ba imela ka seriti sa gagwe, a ba gateletše le ka diaparo tše a bego a di apere. Le yena ka noši o be a bona gore ga se ba apara selo, ba apere maudu a go tšwa ka mabenkeleng a fase a ditorotswaneng tša badiitšana.
“Gona nna ke tla dula naye ka gore le gana a nnyala.” “Go kaone. O tla re mohla di go lomile wa boa ka mo geno ka gore wena o eta o hlotla diema borutho. Ga o tšwafe le go šwahlela malapa a batho.” Mmagauta o ile a phula sello se segolo. Banna ba go rongwa ba lebeletšana ba tlaletšwe. Phaka a emelela a re: “Lena banna ba baeng, boelang ga gabolena ka kgotso. Wena Mmagauta šala o ipshina ka go lla. Ga o lle madi o lla meetse.” A re go realo a tšwa, ya ba ge a ganne magadi.
Moswana o hlabile seema a re: “Didupanamarago ga di tšwane.” A buša a re: “Pelo ga e tšofale.” Tselapedi o ile a thoma go se sa bo pata. O be a re ge a le Ntšwelemotse a kwe a gopotše lethašana la gagwe la diatla tša go kgona go fepa monna. Ge Sefularo a mo soletše dijo, a kwe di mo tlabatlabiša dibete di nkga muši a nape a di lese. Ka yeo nako Sefularo o be a fetša nako ye telele ka ntlong ya Mmagauta. A ekwa bose a ba a duma ge nkabe ntlo yeo e le ya gagwe. Ge e le Mokibelo le Sontaga o be a ehlwa le Lufuno ba itaola ka ntlong ya Mmagauta. Ba ile ba fenyekolla diraka le diwaeteropo ba ipha dilwana tša bohlokwa. Sefularo o be a boditše Lufuno gore Mmagauta a ka se sa boa, Tselapedi ga a sa mo nyaka ka gore o na le banna ba bantši. Lufuno a kgahlega kudu ka ge a be a šetše a se sa kwana le Mmagauta ka lebaka la mona.
Mmagauta o ile a yo lala gabo Thobile, lekheišeneng la Kanyamazane. Ge ba le malaong Thobile a mmotša tšohle ka ga Sekatane. A ba a mmotša gore o swerwe, ba mo ganeditše le peila ka gore melato ya gagwe e a šiiša. Mmagauta o ile a lla kudu ge a lemoga gore o be a dula le noga ya mokopa. A leboga ge sethunya sa Sekatane se se sa mo kwametša bjalo ka basadi ba gagwe ba a kilego a dula nabo. Bothata e ile ya ba tšhelete. O be a hloka le sente ye ya lešidi. Thobile a mo kwela bohloko, a mo fa ya go mo fihliša ga gabo Limpopo. Mmagauta a lala a eleletša mabose a a a kwelego le mabose a a a bonego Mauritius. Ka pelo a re: “Mmagauta morwedi wa Phaka, ke nyakile go huma e phalwa ke ke humile. Sekatane o nyakile go go dira motsebalegi ge nkabe e se lebaka la bohodu. O phonnwe ke lehumo. Madimabe ga a hlapše.”
“Mmagauta ngwanaka, le phela bjang le mogatšago?” “Etse mogatšaka o ra yena Puledi?” “Kgane Puledi ga se mogatšago Mmagauta?” “Ke lena le rego ke mogatšaka.” “Wena o re ke mang?” “Ke Puledi. Go felela gona moo.” “Ke lebaka le le dirago gore o gane go mo alela?” “Etse go mo alela le ra go robala naye?” “Wena o re ke ra eng?” “Ge o ka mo inela ka meetseng a nyaoga tšhila yela ya mmeleng wa gagwe, wa mo gohla ka sesepe le poratšhe ya go koropa mohlomongwe nka leka go mmatamela.”
Motho wa go di lemoga o ile a re go ja go logelwa maano. Kgonthe ya polelo ye o tla e bona ge o ka sepela thoko ya Gauteng. Na ke bontši bja batho ge bo reng? O tla ba wa re kgane metseng ye mengwe ga go na batho, batho ka moka ba tlile Gauteng. Ge o lebelela dišušumela tša gona le gona o tla dio kgotsa. Ye mengwe mekutwana o ka se nagane gore go ka tšwa setšhaba ka gare ga yona, wa ipotšiša gore ba robala bjang ka gore bonnyane bja yona o ka re motho a ka se lekane ka gare. Wa buša wa ipotšiša gore go ja gona ba ja eng ka gore mosegare ge batho ba ile mešomong bona ba hlwa ba sesella le mekgotha. Muši wona o tla no bona o thunya go laetša gore dijo tšona ba gare ba a di apea.
Mmagauta o ile a lemoga gore o hutšwe dibenyabenyane le tše dingwe tša bokgabo. Tselapedi a mmea pelo ka go re o tla mo rekela tše dingwe. Madulo ya napa ya ba gona Ntšwelemotse. Mošomong ba ya le go boa ka koloi. Sefularo a lemoga gore go ka se be bonolo go bolela le Tselapedi ka lebenkeleng. A bona gape go se bonolo go rwala mageu ka phafana go mo išetša ona lebenkeleng. Le gona go hwetša Mmagauta le go mo hlokofatša go be go se bonolo ka gore ba be ba sa ngwathelane dijo. A šidiša hlogo ya palelwa ke go mo tlela le tharollo ya bothata bjo. Sebata se bohlale ke motho. Sefularo o ile a elelwa gore ge motho a nyaka go swara kgogo gabonolo o e tšhelela mabele gomme ya re e sa holofetše go thobola dithoro, a e phuthusetša, ya napa ya felelwa ke bophelo.
Godimo ga dimpho tše Sekatane a di filego Mmagauta, o mo išitše sekolong sa bootledi, a ba a mo tšeiša laesentshe. Moo gona o be a išitše kgaka ditshelong. Ngwanenyana wa Bloodriver ge a ipona a dutše ka morago ga leotwana la go otlela, ya ka a ka gafa. A duma ge nkabe Tholana, Puledi le Theledi ba mmona gore ba tle ba tsebe ge a kgonne go sepela, a tsene gonagona ka mahumong. A thoma go thuša Sekatane ka go mo fokoletša maetwana a go iša tšhelete ye nngwe pankeng le go iša diotara tša dinama le dijo tše dingwe ka malapeng a ba e bego e le bahlomphegi go Sekatane. A tlwaela koloi, a e papatla tše nkego o tswetšwe ka lapeng la dikoloi tše dintši.
Tselapedi ge a tsena ka ntlong Sefularo le Lufuno ga se ba mmona. O fihlile ba lebeletšane ka mahlong a fetela ka phapošeng a dula malaong a theeletša tše ba bego ba di bolela. Mola di ba feletše a ya go bona a kgopišegile a fihla a re: “Le botšana eng basadi tenang? Le bolaile ngwana wa Mmagauta ka dihlare?” Sefularo o ile a kgathola mahlong a lebeletšana le Tselapedi a re: “O ete o di botša batho o tla šala maakeng. Rena re be re go thuša ka gore ga o kgone go ikemaemela.” “Le be le nthuša ka go bolaya ngwana wa batho?” “Re be re go thuša ka go tloša Mmagauta kgauswi le wena.
Ntlatlana o be a dula a lora ka Mmagauta. Gantši o be a mmitša ka leina ge a le ditorong. Ditoro tše a bego a mo lora ka tšona e be e se tše di botse. O be a re ge a phafoga a lle sello se segolo. Phaka o be a swere bothata ka gore le dijo o be a se sa di dumela. Monna o lekile go mo iša go boreatseba, thušo ya se be gona. A mo iša le dingakeng tša sekgowa, ba re bolwetši bja pelo bo gakatšwa le ke kgatelelo ya monagano. Dihlare tše ba bego ba mo fa tšona di ile tša mo thuša, bolwetši bja okobala. Bothata e be e le gore ka nako o be a gakalela Phaka, a gana go nwa dihlare. Tabakgolo e be e le gore o toutela Phaka gore a ye Gauteng go tšea Mmagauta.
Mmagauta le Tselapedi ya ba baratani ba lerato la go tuka, ba tshepišana lenyalo. Ba golelwa ke go dula hoteleng, Tselapedi a ba a reka ntlo lekeišeneng la Ntšwelemotse, a e tlatša ka phahla ya theko ya godimo. Ya ba bolao, Mmagauta a šoma a etšwa ka ga gagwe. A llela Tselapedi gore o bolawa ke go kitimela dinamelwa tša ba bangwe ge a boa mošomong, ye kgolo ya se rate go nyamiša lethologatse la yona, ya le rekela sefatanaga sa V3 sa mmala wo mošwaana. A kiba fase ka mošito morwedi wa Phaka a re ka pelo:
Mogolo o pelopedi, moswana o realo ge a šia go tsoša kgaruru. Ditaba le ge di le molaleng di no gatwa ka maoto tša fela gore motseng go be le khutšo. Le ge Mmagauta a ile a khuta ka sello ge banna ba mmotšiša gore ngwana o bolailwe ke eng, ba ile ba retolla dipelo ba boloka hlogo yeo ya ga Phaka, ba šia go otlwa ke badimo. Morago ga poloko Mmagauta a fetoga molwetši. Pelo ya mo rutha a itshola bjalo ka sejagobe. Ge a gopola morwedi wa gagwe yo mobotsana wa go swanelwa ke diaparo, a duma ge nkabe le yena a hwile a ikhuditše matshwenyego. O ile a hloka yo a ka mo ratharathelago ka tše di bego di mo ja pelong ka go re o be a nyaditše dikeletšo tša batswadi, gape a tshetše lentšu la mohu tatagwe. Boikgogomošo bja Mmagauta bo ile bja mo ganetša go tshwa bohloko bjo bo bego bo mmaba pelong. O ile a di dira sepipimpi sephiri, a phetha ka go lwala, a ba a rwalelwa bookelong.
Go tloga moo a ntšha karata ya SIM a šomiša ye nngwe gore go se sa ba le yo a mo selekišago ka go mo leletša.
Ge a hlwele le Tholana, Mmagauta o be a ekwa a thabile. Ba be ba leletša masogana a bona megala, Mmagauta a leletša Theledi mola Tholana a leletša Kwena. Kwena o be a šetše a beeleditše Tholana a le kgauswi le go goroša. Gona moo Mmagauta a kwa nke o a gafa ge a nagana gore yena o kgoromeleditšwe ka lešakeng la kolobe gore a lale nayo ka dikobong.
Ntlatlana o ile a fologa mpete ka pelompeta, Phaka a mo kakatlela a mo thibela go ya Seshego. Ba rile ba sa kikirišana, seferong gwa kokotwa. Ba baka monyako ge ba eya go bona gore mokokoti ke mang. Phaka o rile go bona gore ke Tholana a ja bogale le go feta. “Hee, wena mofefa tena, o ntateletše le ka ga ka?” Ntlatlana le ge a thekesela a phaya Phaka a ya go Tholana, a mo swara ka letsogo, a tsena le yena ka ntlong. Phaka a rogana a etšwa, a hloka wa go mo šetša. Tholana le yena a leboga ge a hweditše mmago Mmagauta ka gae. Ba goga ditulo ba dula, ba lebelelana ka mahlong. Ntlatlana ka phišegelo a re:
Ka morago ga matšatši Mmagauta o ile a hwetša lengwalo la go mmotša gore morwediagwe o kolota sekolo tšhelete ya dikgwedi tše tharo. A tšhoga la mafelelo. Ya ba gona a lemoga gore sela a se boditšwego ke Sefularo e be e le nnete. Ngwana wa gagwe o be a le kgauswi le go rakwa sekolong. A kitimela sekolong a bolela nabo, a ba tshepiša gore o tla ba lefa e se kgale gomme ba kwana naye.
Badiredi ba ile ba lemoga gore go na le bothata. Ka moka ba ema matsaro gore ba se ke ba tšhelwa ke madi a kgofa. Thobile le yena a thoma go golelwa ke dipotšišo tša maphodisa tša go se fele. Ba mo kgopela nomoro ya Sekatane ya sellathekeng, a ba botša gore ga a e tsebe. Nnete ke gore o be a boifa go ba fa yona ka ge a be a tla tla a di arabela mohlang Sekatane a boa. Le yena ka noši a kwa a tšhoga ge a nagana go ka leletša Sekatane. Gape o be a mo tseba a sa mo anegelwe. Bogale bja gagwe bo be bo feta le bja nkwe ge a selekegile. A rapela ka pelo gore Sekatane a mo leletše gore a kgone go mmotša ka ga leemaema la maphodisa dikgwebong le ka lapeng la gagwe. O ile a dula ka lehutšo eupša Sekatane a se letše. Dikoloi tša go tliša dinama le makhura tša se sa tla. Maphodisa a no fela a etla a hlolela. Nama ya fela, makhura a fela, ditlabakelo tša go aga le tšona tša thoma go kgwehla. Kgwebo ya re tsirr!
Motse wa Bloodriver o rakaletše kgauswi le toropokgolo ya Polokwane. Tsela ya sekontiri e kgabola gare ga motse wo. Bošego le mosegare go feta dikoloi ka mehutahuta gomme medumo ya tšona e bata ditsebe tša moeng. Ge e le badudi ba Bloodriver lešata la medumo ba le tlwaetše, boroko ba bo kgorutla go dutše go duma go ilalo. Ka mahlakoreng a tsela ye ya sekontiri go dula go tletše batho, kudu baswa. Ba bangwe ba kgabola mmila, ba bangwe ba emetše dinamelwa tša go ya toropong le mafelong a mangwe, ba bangwe ba fologa dikoloi, ba bangwe ba a rekiša mola ba bangwe ba eme, go sa tsebje gore ba emetše eng. Re ka no re motse wo ke kgaolo ye nngwe ya Seshego ka gore e batagane kudu, mollwane ke nokana yeo e putlago metse ye ka bogare. Batho ba Bloodriver le ba Seshego ba phela go swana. Phapano ya go laetša gore Bloodriver ke magaeng mola Seshego e le lekheišeneng ga e gona.
Phafana o ile a nyakela Puledi mosadi yo mongwe. Phaka o rile ge a botšwa gore Puledi o ya go nyalelwa lekgarebe le ba rego ke Maseapudi wa go dula Thokgwaneng GaChuene, a gapa dikgomo tšela ba bego ba nyetše Mmagauta ka tšona a re o di bušetša go kgaetšediagwe ka ge morwedi a tšhabetše monna. Phafana a di gana, a re o tšhaba go otlwa ke badimo. A re Mmagauta e sa le ngwetši ya gagwe. O tla re mohla lefase le mo hlanogetše a boa ka ga rakgadiagwe. Puledi o ile a goroša mothosesotho go etša yena, ba dula mmogo ntle le mathata, a ikhutša go bitšwa kgope.
Gwa re tuu! A goelela gabedi, gararo eupša phetolo ya hlokega. A kgorometša lebati, la thatafa. A lemoga gore go phekagane se sengwe ka morago ga lona. A leka go hlodimela, a bona Mmagauta a rapaletše ka gare ga bodiba bja madi. A hlaba lešata la letšhogo a tšhaba, monna wa gagwe a kwa lešata, a tla a kitima, a gahlana le mosadi a le lebelong.
Go senyagalelwa ga Mmagauta e ile ya ba mokete wo mogolo pelong ya Sefularo. A thaba le go feta ge a ekwa gore ngwana e be e le mošemane. A leboga ge bohwa bja Tselapedi bo tla humela Mokopu go se na yo a ka mmakišago bjona. A metša lethabo la gagwe gore le se lemogwe ke motho ka gore ba be ba tlilo mo naganela boloi. A kgopela Tselapedi gore a mo felegetše bookelong ba ye go bona Mmagauta. A mo rwalela dienywa le dinotšididi a fihla a mo fa. A mo thekga ka mantšu a mmotša gore wa gagwe ngwana o tla tla. Le ge go le bjalo Mmagauta a kwa a kgitlwa ke letswalo ge a bona Sefularo. A tseba gore letswalo la motho ke tshebi ya dira. Ba rile go tloga a tšea dijo tše ba mo tletšego natšo a di lahlela ka seswaraditšhileng. Dingaka di ile tša iša Mmagauta ka phapošeng ye ba direlago diophareišene, ba mo idibatša, ba hlatswa popelo ya gagwe. O rile go phafoga ba mmušetša malaong a a bego a robetše go ona ka batswetšing. Tselapedi o ile a šala a hlokometše morwedi wa Mmagauta, a mo iša sekolong gomme a mo lata mathapama ka koloi.
“Theledi, o reng o etla o le tee mo go rena?” “Ke be ke swanetše go tla le mang?” “O a tseba. Mmagauta o kae?” “Ka manyami o theogetše. O re o tla tla ka moso.” “O šetše a hunyeletše le makgowa Brakpan?” “Brakpan?” Theledi a botšiša ka tlabego. Mahlong o be a sa bontšhe lethabo, e le motho wa go hlakahlakana. Kwena o be a se gona, a ile mošomong. Ba rile ba sa botšišana ka Mmagauta le ditaba tša bona di sa kopane, seyalemoya sa bega ditaba tša iri ya bone. Tholana a napa a oketša modumo gore a di kwe gabotse. Theledi a befa sefahlego ge go direga seo. “E le gore ke ditaba tša selo mang tša maaka? O a tseba nna seyalemoya ke se hloile.” “Theledi, nna ke nyaka go kwa tšohle gore ke sepele le mabaka. Ga ke nyake go hlaelwa ke selo.”
Motho wa pelo ye thata ga a hwe matwa. Mmagauta o rile mola basadi ba go šoma ka ntlong ba tšhaišitše a thoma go putuka ka ntlong ya Sekatane ka boiketlo. A ipotša go re o tla thopa tše dingwe tša bohlokwa pele a ka bolawa goba a ntšhwa ka diethiethi. A bula diraka, diwaeteropo, dikhapoto ka šedi a topa dilwana tše go yena a bego a bona di le bohlokwa. Ka ge mosadi a tseba go lota a di bea mo a bego a ipoditše gore mohla a ka bona lešoba la go tšhaba, o tla di rwala a ya natšo gagabo. Pharela ya ba gore le ge a ka leka go tšhaba o tla tšhaba ka eng dinotlelo tša difatanaga a di amogilwe. A dula, a nagana maano a mangwe.
Ge a botša Sekatane ka taba ya go nyalana o be a rapeletšwa ka dilwanalwana gomme a re: “Mohla re nyalana re tla phaphasela marung re nametše helikhopthara. Baeng ba rena ba bagolo e tla ba Mopresidente wa naga, Ministara wa tša Matlotlo le Mookamedidipharephare wa Reserve Bank.” A re go realo a ome ka disego taba e nape e tswalelwe. Mmagauta o ile a thoma go bolawa ke bodutu ka gore Sekatane o be a phela nageng. O be a leka go dira segwera le badiredi ba gagwe eupša ba tšhabatšhaba. O be a sa kwešiše gore ba a mo tšhaba goba ba mo hloile na? Boitshwaro bja Sekatane bo be bo mo tlaba eupša a hloka yo a ka mmotšišago ka tša bophelo bja gagwe. O be a tlabja le ke go re lapeng la bona go be go sa tlankelwe. Go be go sa ke go etla baeng. Badiredi ba ka lapeng le bona ba be ba sa ke ba tšea magang le Mmagauta. Le ge a ka leka go ba tšeiša magang ba be ba se na ditaba, ba no fetola tše a ba botšišago tšona, ba nape ba ikhomolele. Pelaelo ya Mmagauta ya golela godimo.
Phaka o ile a re go fihla gae a anegela Ntlatlana gore o kopane le Tholana toropong. Ntlatlana a rutlumologa malaong a dula ka marago a re: “O re o bone Tholana wena Phaka?” “Ee, ke mmone a šušukile dipolaseteke.” “Tholana o reng? O re Mmagauta o kae?” “Ga se ka rata go bolela le yena noga yela.” “Ke gore ga o babje ke pelo ge ngwanaka a timeletše?” “Ke mang a rego ga ke babje ke pelo?” “Gape banna le bjalo. Le hloka lešoko baneng.” “Ke a bona bolwetši bjo bja gago bo go tšhabetše hlogong.” “O ka re o bone Tholana wa hloka le go rata go tseba gore Mmagauta o kae mola seyalemoya se boletše gore o gobaditšwe? Ke a tloga ke ya Seshego gabo Tholana.” “O tla tšhoša batho. Ge o otile bjalo e re ke wena mpša ya tswetši o yo sepela bjang?” “Ke tla eta ke ewa, ke abula le ka dikhuru ka gore o hlapile ngwanaka diatla.”
Mmagauta o ile a gopola gabo Thobile. A tseba gore ditaba ka moka o tla di hwetša moo. Ntle le tikatiko a itahlela ka koloing a e goga. Ge a tsena ka gabo Thobile le gona a hwetša dintlo di kgontšwe go se na motho. A gaša mahlo kua le kua, thušo ya se be gona. A nyefa moko, a re tuu! A le ka koloing. Morago ga nakwana a otlela koloi ka go nanya a boela gae Stone Edge, a tsentšha koloi ka karatšheng. Ge a tsena ka ntlong a hwetša Sekatane a mo letile a eja bogale. “O be o ile kae ka koloi ya ka wena? O thomile go eta o nyaka ditaba le naga…” Mmagauta a re: Ke be ke ilo nyaka wena.” “O ile go nyaka nna? Etšwa ka ditabeng tša ka ke tla itebalebela. O be o se gona ge ke thoma dikgwebo tšela tša ka.” Mmagauta o ile a phuphutha, a ngota molongwana wa gagwe gore a se šulafatšwe.
Mmagauta o maketše ge a ikhwetša a kaname godimo ga malao ka bookelong. Ge a swara mpa ya gagwe a hwetša e gabaletše e se na selo ka gare. A ruthulwa ke letswalo, a ponya mahlo a eleletša. A ipotšiša gore go diregile eng ka ngwana yo a bego a mo imile. A tsoga, a dula ka marago godimo ga malao. A gedigetša ka phapošeng ya bookelo, a phophola mpa ya gagwe gape, a hemela godimo go laetša tlalelo. Ge a sa akame bjalo, mosadi wa ngaka a kwatlakwatla a etla bolaong bja gagwe go tla go mo hlahloba. Ngaka ya dumediša, ya kgopela gore Mmagauta a kaname malaong e mo hlahlobe. Pele a ka kanama, a kwa a sa kgotlelele taba ye ya go se be gona ga lesea ka teng ga gagwe a napa a ipeta pelo a re: “Ngaka, o tla ntshwarela. Ke kgopela go botšiša.” “Botšiša, Mmagauta, ke tla go thuša.” “Ngaka, go diregile eng ka ngwanaka? Ke be ke imile.” A re go realo a lebelela ngaka ka mahlong ka phišegelo ya go kwa se se hlagetšego leitšibulo la gagwe. Ngaka a buša moya ka maatla, a lebelela Mmagauta a lemoga gore o kgwathegile maikutlo. Ka borutho a mo swara legetleng a re: “Ke mosadi, ke kwešiša phišegelo ya gago. E be e se maikemišetšo a rena go ntšha lesea ka popelong. Eupša le be le šetše le hlokagetše gomme le beile bophelo bja gago kotsing. Thipa ye e bego e dirišwa go bolaya wena, e bolaile lesea la gago. O tla re swarela, Mmagauta. Wa gago ngwana o tla tla.”
Bakgekolo ba ile ba mo lesa gore a lle a kgebiše pelo. Di be di se tša fela tša lapa la ga Phaka, di be di nyaka karabo go tšwa go wa Mmagauta wa go ja bogobe. O rile ge a emelela a re o tšwela ntle, Ntlatlana a mo goga ka mosela wa roko a mmea fase. “Kgane le reng le ntudiša fase mma?” “Ga se ra fetša polelo ya rena.” “Kgane re sa bolela eng?” “Mogadibo, nke o mo fe tšona a be a re fe phetolo.” Phafana o ile a fologa setulo, a kwatama fase ka dikhuru, a ntšha thekgwana ka gare ga tuku hlogong, a e khurumolla, a thwapa motšoko, a o goga ka mašoba a nko gabedi, gararo, a napa a ethimola. A re go ethimola a khurumela thekgwana a e swametša ka lemenong la tuku hlogong, a lebelela Mmagauta ka mahlong a hlonama a re: “Mmagauta ngwana wa kgaetšedi ya ka, na o sa boela ga Tselapedi?” Mmagauta a tomola mahlo a go tlala letšhogo a re: “Rakgadi, nka se sa le bea moo. Tše ke di bontšhitšwego ke batho ba Musina e sa le ke betlwa ga se ka ka ka kwa motho a laodiša tša go swana natšo.” Bakgekolo ba lebeletšana, ba sobana ka mahlo. Gwa bolela Ntlatlana le yena a hloname a re: “Bjale taelo yela ya papago ya go re o boele ka ga rakgadiago o be ngwetši ya gagwe o reng ka yona?” Bakgekolo ba ile ba hloka karabo go tšwa go Mmagauta. O ile a ba botša gore o tla ba fa karabo o sa ya go inagana. Bošego bja letšatši leo o ile a se robale, dikgopolo tša gagwe tša lala di thulana. A thoma tša bophelo bja gagwe ge a totompetša ka banna go tloga go Theledi go ya go Sekatane, go tloga go Sekatane go ya go bokgoša, go tloga go bokgoša go ya go Tselapedi go fihlela ge a ikgonere a le bjalo, a hloka le pudi ya leleme le letala le ge e ka ba thorwana e tee ya ngwana. Ka pelobohloko a re: “Bjale gona bophelo bo ntlaeditše. Ke swanetše go no phetha taelo ya papa. Taba ke gore ke tla thoma ka go reng ge ke fihla go Puledi? Mosadi wa gagwe yena ge a ka nkgakalela a re ke tlilo mo tšeela monna ke tla reng? Ke tla mmona phošo? Ke tla re Puledi ke wa ka? Gape nna ke mo ganne ke re ke lešilo ga se a ntshwanela. Lehono lešilo ke nna. Ke gopola mantšu a papa mohla a ntaela.” Mogopolong wa Mmagauta gwa tla mantšu a Phaka ge a be a re: “Mmagauta, na o tla gola neng ka gore o eta o hlotletša malapa a banna ba naga ye ka moka? Akere o nyaka boiketlo? O ikgethela banna ba bakaone? O ntheeletše gabotse. Tseba gore mepipi ka moka e a na.” Mmagauta a thoma go lemoga kgonthe ya seema se sa bagologolo. Malapa ka moka a na le mathata. Ga go seema se borutho.
Maphodisa a ile a thoma go buduša tsela dikgwebong tša Sekatane. Bothata e ile ya ba gore yena mong wa tšona o be a se gona. Badiredi ba ile ba botša maphodisa gore yo a šetšego le dikgwebo ke Thobile. Dipotšišo ka moka tša lebišwa go yena.
Tselapedi o rile go realo a tsena ka bohlapelong, a phonkgela ka pafong ye e bego e tletše meetse a go ba le lehulo la go nkga bose. Sefularo a se kgone go itshwara a mo šala morago. Ge a tsena a hlakanetšwa ke monkgo wo mobosana, a bona sesepe le ditlolo tša go laetša gore ke tša theko ya godimo. Ntle le kgonono a lemoga gore monna wa gagwe o na le mokgwa a re:
Theledi o ile a hlaselwa ke mokhohlwane wo mošoro wa mo latša fase. Kokoagwe a leka go mo orubetša ka mešunkwane ya setšo wa gana go okobala. A mo nyakela le dihlare tša sekgowa khemeseng le gona gwa pala. Mothaka a kwa nke o a hwa. O rile ge a ekwa gore go tsene mokhohlwane wa dinonyana, o šetše o fetile ka maphelo a batho ba lesomesenyane tikologong ya Hammanskraal, a kgitlwa ke letswalo, a kwa gore o tlile go ba setopo sa bomasomepedi. A gopola gore o feditše beke Hammanskraal a dula le malomeagwe polaseng. Polaseng yeo go ruilwe diruiwa ka moka, makalakune, dikgogo le dimpšhe. Ke mo a ilego a kgopela kokoagwe tšhelete gore a ye ngakeng. Le ge hlogo e be e mo imela, o ile a ithwala, a ya ngakeng ka toropong ya Polokwane.
Mmagauta o ile a re go tšhaiša a feta mabenkeleng a rekela morwediagwe diaparo tša marega. Ge a tsena ka phapošeng leswiswi le be le šetše le swere eupša lebone le se la gotetšwa. O rile go bula lebati a tobeletša konotswana lebotong seedi sa tlala ka ntlong. Ge a gaša mahlo mpeteng a bona morwediagwe a kurile molongwana wa gagwe a ile ka boroko. A dula mpeteng a phutholla dipolasetiki a ntšha dijesi le marokgwana ale a reketšego morwediagwe gore a mo kgantšhetše ona. Ka lethabo le legolo a mo šikinya a re: “Dimakatšo! Dimakatšo! Tsoga o itekantšhe. Bona ke go reketše eng!” O rile ke a šikinya a hloka mofetodi. Ngwana a se arabe, a se šikinyege. Mmagauta ge a mo swara a leka go mo tsoša, a hwetša moya e le kgale o hudugile nameng. Sebakeng sa go hlaba mokgoši Mmagauta o ile a buragana fase a idibala.
“The number you have dialled is not available at the moment. Please try again later.”
Lehufa la thoma go rutha Mmagauta. A tlelwa ke kgonono ya gore Sekatane o swanetše go ba a na le mosadi yo mongwe. A belaela gore maeto a a phelago a a tšea o ya mosading yo mongwe. Hleng a gana go ya le yena maetong ao? A thukuthelwa morwedi’a Phaka, a fetša le pelo gore yena ga a hlakanele monna le mosadi yo mongwe. A ipotša gore o tla lahliša Sekatane makoko a go tšhiraka le basadi ba bangwe mola a mo forile gore o a mo rata. Ge a fihla ka ofising ya gagwe ka gae o be a fufula bjalo ka pitša ya go apea ngatha ya kgomo. Mošomo wa go lekanyetša dipuku tša letšatši wa gana go fela ka nako. A dira diphošo gantši a fela a phumola gore dipalo di be di kwane. Mmagauta o rile a se a hlwa a fetša mošomo wa gagwe Sekatane a goroga. Ge a mo lebelela a hwetša a se bose, a sentše sefahlego mola le yena a be a ipotša gore o mo letile, o tla tla a mmotša gabotse. Dipoo tše pedi tša bopelana. “Hleng e le gona o lekanyetša dipuku nako ye? Kgane o hlwele o dira eng mosegare ka moka?” Sekatane a botšiša a laetša go selekega.
Go ile gwa ba le diphadišano tša moopelo Belabela. Dikolo tša tikologo ya Waterberg di be di eya go hlwa di tšeišana kgang holong ya setšhaba gona moo. Ke mo Meisie a ilego a mema mogweragwe Mmagauta gore a ye le bona ba ye go hlwa ba ipshina ka mmino wa dikolo. A di bofa motho wa mmele wa go ba le ditho tša go swanetšana ka maswanedi, a ntšha tšonatšona tša go rekwa ke batsebalegi ba bagolo boSekatane. Tšona tša theko ya godimo tša go rekwa mabenkeleng a magolo a motse mollakoma, Durban. O rile go itlhama a ba a inokanoketša ka senkgišabose se a se reketšwego ke Sekatane ge ba le Mauritius. E be e le senoko sa theko ya godimo sa go dirwa nageng ya Fora. Ge a itebeletše leboelela seiponeng, a atha mokotlana wa letlalo wa go swanetšana le diaparo le dieta a ema mo go namelwago thekisi, a namela. Ge a se no tsena ka thekising, dinko tša banamedi tša bula mašoba e se ka boomo, e le ge di kgathola monkgo wa segoši. Mahlo ka moka a mo lebelela, a tanyega ka ge le yena a be a lebelelega bjalo ka morwedi wa kgoši ye kgolo, a ronwa ke go namela senamelwa sa bohle. Ya se gane go duma thekisi. Le ge mootledi le yena a be a bina koša ya go phetlega molala bjalo ka banamedi ba bangwe, o ile a goga koloi ya leba motseng wa Phahameng.
Monna ge a rata mosadi o fetoga lekgoba la gagwe. Sekatane o be a rata Mmagauta kudu. Morago ga go fapana naye o ile a ipona phošo kudu. Matšatši a a a tšerego a se gona gae o be a leka go ikoka le go ikgopola gore o ya go mo tsena bjang. O be a šia go lebanya le yena mahlo. Le ge a be a mo leleditše o be a tšhogile a re mohlomongwe o tla kwa a re o tlogile o ile gagabo. O ile a thakgala kudu ge a hwetša lethari la gagwe le mo letile le bile le mo apeetše dijo tša go tia dihlaa.
Mmagauta a gakanega pele ka ge a be a sa kgolwe se ditsebe tša gagwe di mo kwešago sona. Ka morago ga nakwana a kgamakgametša ka go se itshepe a re:
Bophelo bja kompo bo be bo sa kgahle Mmagauta. O be a bona batho ba gona e le ba maemo a fase, e se ba a ka dirago segwera le bona. A bona banna ba gona e le ba mehlobo ye a e tšeelago fase. A thoma go buduša tsela lekheišeneng la Phahameng. Le ge a be a sa tsebe motho, letšatši la mathomo o ile a no itshepelela mmileng, a bona batho ba tsena ka kerekeng a ba šala morago. Ka ge kereke e le legae la bohle, le yena a hwetša setulo a dula, a theeletša lentšu la Modimo le ge botsebotse a be a sa ele lona ka kerekeng. Ge kereke e etšwa a kganyogana le Meisie Kutu, ba tsebana ba ba ba fana dinomoro tša megala. Meisie e be e le morutišigadi sekolong se sengwe gona moo Phahameng. Ba napa ba thoma go etelana le go tlwaelana, ya ba bagwera ba go kgwahla. Ba ba ba fela ba etšwa mmogo e le ge Meisie a tsebiša mogweragwe mafelo a boithabišo. Ka a mangwe matšatši Mmagauta o be a lala go Meisie.
Modimolle ke lefelo la dipolasa. Balemi ba gona ba bantši ba lema mašemo a magolo gomme ba bjala magapu le matokomane. Go bile go na le feme ya kgoparara ya go dira potoro ya matokomane yeo e rekišetšwago borakgwebo nageng ya Afrika ka bophara. Batho ba bantši ba go šoma gona moo femeng yeo ba dula dipolaseng tša mabapi le toropo ya Modimolle. Ba bangwe ba dula lekheišeneng la Phahameng, gona tikologong yeo. Ba bangwe ba na le dintlo tša bona mola ba bangwe ba šuteletšwe ka diphapošeng tša batho gomme ba lefa madulo ao ge kgwedi e fela. Batšwantle le bona ba gona. Ba bangwe ba a šoma, ba bangwe ba a bapatša mola bangwe ba iphediša ka go gweba ka mebele le ka diokobatši. Ke tlhakanantswiki metseng ya Afrika Borwa, ga go sa tsebja ye ntsho le ye tšhweu. Kgang ke ge letšatši le hlaba le bile le sobela. Baswa ba nyalana le mehlobo ya ditšo di šele gomme di hlapela setšo sa Afrika Borwa, go phelwa ka gare ga kgakanego.
Ditaba tša Monanye di ile tša kgodiša Mmagauta. O ile a mmotša le go re Sefularo ke yena a dirilego gore mpa ya gagwe e boe tseleng. O be a re go botša Mmagauta ditaba tša gagwe, a mo fufuletše mešunkwane gore a nwe a tle a šireletšege. E ile ya ba setlwaedi, Monanye a fela a etela Mmagauta. Nako ka moka ge Monanye a thuša Mmagauta, Tselapedi o be a se sa le bea Ntšwelemotse. Dijo le tšona o be a se sa mo rekela. Tšhelete yona e be e le seila. Sa go tlaba ba ba bego ba di bona ke go re ka mehla pele Monanye a eya ka ga Mmagauta o be a feta ka ga Lufhuno. Ba ile ba no nagana gore mohlomongwe o tsebana nabo ka moka ka gore o be a ipitša sedupe.
Kwena le yena o ile a nyala Tholana a ba a mo goroša, a ya go dula le yena makgoweng. Mmagauta o ile a kwa gore mogweragwe o tlile Gauteng eupša ka ge Theledi a be a mo fifaditše pelo, a ba le dihlong tša go yo kopantšha mahlo le Tholana. A gopola diswantšho tšela a kilego a mo romela tšona a mo kgantšhetša ka mokgwa wo a ipshinago ka gona le moratiwa wa gagwe Theledi. A ipotšiša gore o yo bolela eng le Tholana ge yena a tla ba a mo kgantšhetša ka wa gagwe e lego Kwena. Tholana a fela a leletša Mmagauta mogala ba swara magang a segwera. Mona wa thoma go rutha ge Mmagauta a ekwa ka mokgwa wo Tholana a ipshinago ka wona. A fora Tholana ka la gore makgowa a gagwe a thothela Brakpan. A re o tla re ge ba šetše ba hudugile a leletša Tholana.
Tholana o rile a sa leka go hlaloša, Phaka a se nyake go kwa tše di tšwago ganong ga gagwe, a šutša a gata ka maoto a matelele a eya mo a yago. Tholana a šala a eme gare ga tsela bjalo ka moloi a swaregile. Meetsana a go toka a tshotshoma ka mahlong a gagwe, a a phumola ka letsogo la sekhipha. Tseleng o tlošitšwe ke ge batho ba mo tla ka mo le ka mo, bangwe ba mo thula ka ge a thibile tsela. O rile go fihla gae a botša Kwena tše Phaka a mo dirilego tšona. A bipelwa ke gore na tšhelete ye Mmagauta a mo filego yona o tla e fihliša bjang diatleng tša Ntlatlana ka gore Phaka ga a nyake go mmona le ka leihlo.
Tholana o ile a ya bookelong go bona mogweragwe. Ya ba gona Mmagauta a mo utollelago tša bophelo bja gagwe le Theledi. A mmotša le se se diregilego gore Theledi a mo hlabe ka thipa. Tholana a elelwa maitshwaro a Theledi mohlang wola seyalemoya se bega kgobalo ya Mmagauta. “Mogwera, gape ga se wena kgwele ya dinao.” “Theledi ke be ke mo rata, Tholana.” “Theledi ga se monna a le tee mo lefaseng. Ga ba kaaka mo Gauteng. Hlala mpša wena! Pele letšatši le sobela o tla ba o ikhweleditše yo mongwe.” “Tholana, mo Gauteng ga ke sa go nyaka. Ke a tloga, Theledi a ka mpheleletša. “O tla hwetša a šetše a hlahletšwe kgolegong.” “O tla hlahlelwa ke mang maphodisa a sa tsebe gore ke hlabilwe ke yena?” “Kganthe ga se wa ba botša?” “Nna ke a boifa. Le gona Theledi ke… ke sa mo rata.” “Bjale o rileng ge o efa setatamente?” “Ke rile ke hlabilwe ke kwefa e nyaka tšhelete.” “O setlatla. Nna ke ya go botša makgowa a gago gore Theledi a ye kgolegong.” “Ge ke etšwa mo bookelong ke hlabela pele. Theledi o tla swarwa nna ke se sa nkga mo.
Tholana le Kwena le bona ba be ba na le ntlo ye botsebotse Madiba Park. Bona ba be ba na le bathwana ba babedi. Kwena o ile a hwetše mošomo ka mmušong ka lefapeng la tša mešomo, a napa a se sa ya Gauteng, a dula le ba lapa la gagwe. Tholana o be a sa fetše go ya Bloodriver go yo bona mmago Mmagauta. Ntlatlana o be a re go bona Tholana a nape a šale a tsogelwa ke bolwetši bja pelo, e le ge a gopola gore Mmagauta le yena nkabe a itirela. Ge motho a laolwa ke maikutlo, o senya bophelo bja gagwe.
Motho wa matshwenyego o dumela tšohle tše batho ba mo eletšago ka tšona, a nagana gore mohlomongwe o tla hwetša thušo mathata a gagwe a fela. Moeng wa monna o kile a tla ka ga Mmagauta mesong ya letšatši le lengwe. O ile a ipega gore ga gabo ke Kolobetona gomme o romilwe ke badimo.
Mmagauta o ile a ikhwetša a le ka matsogong a Sekatane, monna wa go fetwa ke Phaka ka nywaga ye e ka bago ye lesome. Ba robala ba tsoga mpeteng o tee e le monna le mosadi. Sekatane ge a bona gore o thopile Mmagauta, a nyaka gore a se sa mo phonyokga bjalo ka ba bantši ba ba mo phonyokgilego goba a ba hwelahweleditšego ge ba be ba nyaka go mo tsenya kotsing. A hlatloša maemo a Mmagauta, a mo dira mookamedi wa dikgwebo tša gagwe ka moka. A mo tsebiša le badiredi ba gagwe. Tšohle tše di amago kgwebo di be di begelwa Mmagauta gomme yena a di fetišetša go Sekatane.
Gape motho yola o be a tlile go go fetetša ka Phamokate ya tloga ya re fetela ka moka.” “Ke mang a go boditšego tšona tšeo?” “Mmagauta ke mpša ya go eta e kgwathwa ke dikgotho tša naga ye ka moka. Le wena o mmone ka mahlo a gago, o mo hweditše a gokarane le ye nngwe ya dikgotho tša gagwe. Ke bolela maaka?” Tselapedi a inamiša hlogo, a hloka le karabo. Ya ba ke nnete o ile ngwana Phaka, o tšhabišitše ya gagwe hlogo, ye lengwalo la mmolai wa morwediagwe le rilego go tla latela yena morago ga poloko ya ngwana.
Omphile e be e le morwedi wa Tsholofelo. Ba be ba na le ntlo Mamelodi. Tsholofelo ga se a ka a nyalwa. O godišitše bana ka go rekiša bjala le metšoko ya mehuta. Ntlo ya gagwe e be e dula e tletše banwi ba bjala le bakgogi, mmino o dula o llela godimo. Batho ka moka ba be ba tseba ntlo yeo ka gore e be e le khutlong ya mmila, ebile batho ba e bitša “Corner House.” Omphile o rile go tlogela sekolo a ya go nyaka mošomo Gauteng. Ge a dutše a šoma bjalo a kopana le lesogana le le lona le dulago Mamelodi gomme le šoma toropong ya Gauteng. Ba napa ba topana, ba dula bjalo ka monna le mosadi. Dipereko tša ba atla, ba ba ba kgona go reka ntlo ya bona ba e tlabakela ka diphahla tše dibotse. Ntle le go tsebiša batswadi, ba ya dikantorong tša Leago ba nyalana semmušo.
Mmagauta o letše a ripitla bošego ka moka. A leletša diampulentshe mogala eupša ba palelwa ke go mo tšwela mohola. E rile ge e feta iri ya bone mosong gwa pala, a boa tseleng. A lebelela mafeelana ao a bego a holofetše gore e tla tla e eba ngwana wa gagwe le Tselapedi, a hwetša go se na bophelo go ona. A a phuthela ka lelakane, a patlama ka sebete lebatong, a šipha ka megokgo. A gopola mantšu a tatagwe ge a mo laela, a lla kudu. A gopola mantšu a mmagwe le rakgadiagwe ge ba be ba mo kgala, a ikhwetša a lahlegile. Monna yo a rilego o a mo rata o be a paletšwe ke go tla go mo rwala ka koloi a mo iša bookelong, mohlomongwe nkabe a ile a hwetša thušo lesea la gagwe la phologa.
Motse wa Phahameng o ile wa fetoga. Bana ba thoma go tlabana le batswadi. Banenyana le bašemane ba ithuta bjala ka bontši. Dipatše le mehuta ye mengwe ya diokobatši tša thoma go tlalatlala le motse. Dikolong le gona barutiši ba thoma go tlabana le baithuti. Diphuthelwana tša marojana a go tlaba di be di phela di topša di wele fase. Maitshwaro a baithuti ba bangwe a be a tloga a laetša gore ba itlhabegile ka ditagi goba diokobatši. Makgarebjana a thoma go itshwara hlepi, ba bangwe ba ima ba sa nkga mekgato. Tša tlala badudi ba motse dimpa.
Norma le yena o be a re go tsena, a dule pankeng, a kgopele komiki ya kofi. Gona moo go nape go tsoge mehlamu.
Lufuno o ile a tsoša sekgotse le Sefularo. O be a fela a etela ka lapeng la gagwe a mmotša tšohle tše Mmagauta le Tselapedi ba bego ba di dira le tšeo ba nago le tšona. A mmotša le go re ba rekile ntlo Ntšwelemotse. Sefularo a tseba le go re Mmagauta o reketšwe koloi ye a sepelago ka yona. Lufuno a mo iša le lekeišeneng a mmontšha ntlo ya Mmagauta. E be e le botse kudu, e ageleditšwe ka legora la ditena tše dibotse le ditšhipi tše ditšhwaana tša go kgabiša. Ka seratswaneng go be go bjetšwe matšoba a mabotse le mehlare ye mebotse ya meriti. Lehufa la tuka ka gare ga Sefularo. Ge a gopola ntlo ya gagwe polaseng, a hwetša e swana le seolo se sesehla sa go se goge mahlo a motho. A ikwa e le lešilo ka go lesa ngwanenyana a mo tšeela monna le dithoto tša gagwe.
Sekatane le Mmagauta ba rile ge ba fologa sefofane boemafofaneng bja boditšhabatšhaba bja O R Tambo, ba ya go bona mogwera wa Sekatane, Pofa go la Dube. Ba hlwele moo, ya re ge e betha iri ya bošupa mantšiboa ba tsena koloing ya bona ye e bego e šetše bolotadikoloi ba leba Nelspruit. Ba be ba lapile la go hwa, ba nyaka go khutša. Go tsena ya ba go hwa ka boroko le sa ntle ba se se kwe. Ka mahube ba tsošitšwe ke mokokoto wa go kgaroša letswalo keiting. Keiti e be e bethwa ka selo, gape le pele ya go kokota e letšwa kgafetšakgafetša. Mmagauta o ile a tsoga a phaya garetene, a bona koloi ya maphodisa e eme ka ntle ga lesoro. A tsoša Sekatane, Sekatane a bolela ka go se ikgalale a re o sa khutša. Ga go na motho yo a nago le tokelo ya go mo tsoša ka kgang. O tla tsoga ka nako ya gagwe ya go tsoga. A re ga se a senya selo sa motho, ka fao a ka se kgakgaregišwe ke maphodisa. A laela Mmagauta gore a tsene ka dikobong ba robale.
Seswantšho sa Theledi se be se phatlaladitšwe ka dikuranteng e le mogononelwa yo a tšhabilego Gauteng a nyakwa mabapi le maitekelo a polao. Mna. le Mdi. Cooper ba ile ba iša seswantšho sa gagwe go matseka gore a ba thuše go nyakana naye. Tholana le Kwena ke bona ba ilego ba loma ba ga Cooper tsebe, ba ba botša le gore Mmagauta a ka se sa boa o tšhabile Theledi. Molato ga o bole. Le gona sekhukhuni se bonwa ke sebataladi. Ke ka fao naga e ilego ya hlomolwa mootlwa.
Go na le mehuta ya go fapana ya batho ba go gweba ka mebele. Ba go itlhokela ke bona ba ba go ipapatša pepeneneng mo mahlo a diphedi ka moka a ba bonago. Gape go a tlaba gore motho a ka gweba ka mmele wa gagwe na, gona o gweba bjang? Gape go gweba ke go bapatša. Batho ba go gweba ka ditho tša batho ke ba ba bolayago batho gomme ba re mola ba hwile ba ba ripa ditho ba ya go di rekiša. Go na le ba sehlogo ba go ripa ditho tša batho ba dutše ba phela. Bona ba rekiša ditho go batho ba ba dumelago gore di tla ba fa mahlatse ba huma le dinala. Bjale ba ba go gweba ka mebele ba rekiša ditho dife ka gore ga go ke go bonwa ba ripegile ditho? Ke ditlalemeso tša mehleng yeno ya go phela ka šeleng. Tše bjalo di be di se gona mehleng ya borakgolokhukhu. Goba ke gona ge go thwe diaila ga a sa phela? Ge ba ka tsoga, ba ka tiantšha matolo.
O rile a sa re ke a penapena bjalo ka ge a be a tlwaetše go penapenela banna, Sekatane a mo opa ka ntahle, madi a ba a phulega ka ganong.
Mmagauta o ile a kgopša kudu a se tsebe le go re a bolele bjang ka gore o be a fokola mmeleng ka lebaka la teng ye e bego e baba le mpa ye e gomilego tseleng. Tselapedi o ile a mo rwalela bookelong le ona maakana a a kgothotšwego ke teng ya go biloga gomme ba mo amogela a robatšwa ka batswetšing.
Kua gae Bloodriver dilo di be di fetogile. Puledi o be a kgonnwe ke mosadi wa gagwe, Moseapudi. O be a mo thekgetše ditho ka lerato, a mo ruta ka ditaba tša Modimo. Puledi o be a phološitšwe e le ngwana wa Modimo. Dikgomong o be a eya ka nako. Nako ye nngwe o be a bala Beibele, a rera lentšu a bile a eya kerekeng. Motho wa senganga o kgonwa ke wa boleta. Tšhila yela Puledi a bego a phela ka gare ga yona e be e hudugile. O be a ehlwa ka gare ga tša go hlweka gore ge a ruta mašaba ka tlhweko ya Modimo e be le yena o hlwekile. Ba be ba agile ntlo ye botse ya go tlabakelwa ka phahla ye botse. Ba be ba na le seletšo sa okene ba re ge ba gopotše tša boJesu ba e letša ba bile ba opela ka bararo. Go be go rena khutšo ka lapeng la bona.
