Weeds (Maize) (995 words)							Sesotho sa Leboa
Akanya go diriša tlhamogašetši go laola ngwang 
Instructions:
Folio strap: Taolongwang
Byline: Taodišwana ye e ngwadilwe ke motšweletši yo a rotšego modiro
Morago ga go bjala sehleng sa pšalo sa go tloga Oktoboro go ya Desemeregare 2010, bontši bja mafelo ao go tšweletšwago lehea bo amogetše pula ye ntši dipakeng tše kopana. Dipolaseng tše ntši mašemo a a kolobilego a šitišitše taolongwang ye e kgontšhago ya semotšhene gare ga direi sehleng sohle. 
Batšweletši bao ba sego ba laola mengwang sekhemikhale ka go gašetša dikhemikhale pele goba morago ga ge mengwang e tšweletše mmung, ba tlile go ba le mathata a magolo sehleng se se tlago. Mengwang yeo e kgonnego go enya peu e phatlaletše dipeu tše dimilione mašemong pele ga sehla se se tlago sa tšweletšo ya selemo. 
Batšweletši bao ba lemago ganyane fela (minimum till) le bona ba ile ba ba le mathata mabapi le ngwang mašemong a bona ge ditlhamo tša bona di be di sa kgone go phetha lenaneo la taolongwang leo le bego le hlamilwe go gašetša mengwang pele le/goba ka nako ya pšalo. Ka fao go bohlokwa kudu go hlahloba mašemo ao a tlogo bjalwa gore patrone ya phatlalalo ya mengwang yeo e ka hlolago mathata e hlaolwe. Ke gona o ka kgethago khemikhale ya maleba le go beakanya lenaneo la kgašetšo leo le nepagetšego ka go dirišana le morekiši wa dikhemikhale goba morerišani wa gago. 
Mašemo ao a sa omego le pula ye e šetšego e nele kgweding ya Agostose o ka re e tlo šitiša taolo ya mengwang ya semotšhene le ge e ka ba ya sekhemikhale gape lenyaga. Ka fao re šišinya gore ge o be o tshepile taolongwang ya semotšhene fela, o akanye go reka tlhamogašetši (spray rig) ye e swanelago mabaka a gago. 
Mehuta ya ditlhamogašetši
Ditlhamo tše di hlomeletšwago trekereng
Go rekišwa ditlhamogašetši tša mehutahuta mono gae, tšeo di ka hlomeletšwago ntlhengtharo (three point) ya trekere ya gago, go akaretša le ditanka tša dilitara tše 600 le tše 1 000 le ditshipi (booms) tša botelele (bophara) bja go tloga go 12 m go ya go 16 m. Ditlhamogašetši tša ditanka tša 1 000 l di swanetše go dirišwa fela ditrekereng tše di kgonago go kuka ditone tše 1,5 le go feta ka tlhomeletšo ya ntlhatharo. 
Ditheko tša ditlhamogašetši tše di dirwago mono gae di a lekalekana mme dikarolwana tša tšona di hwetšagala gabonolo sehleng sohle. Ge o reka tlhamogašetši ye e tšwago nageng ya ntle o swanetše go kgonthiša gore morekiši a ka karanta go hwetšagala ga pompo ye mpsha le karolwana ya yona ye e bitšwago “diaphragm” ge ya gago e ka senyega. Go feta fao o swanetše go swara melongwana (nozzles) ya go fapafapana. Kgašetšo ye nngwe le ye nngwe e nyaka melongwana ye e itšego ya mašobana a a itšego. Peakanyo ya kgatelelo malebana le molongwana wo mongwe le wo mongwe e bohlokwa kudu go kgonthiša popego ya lerothi la bogolo bjo bo nepagetšego – se se bohlokwa go kgontšha dikhemikhale tše di dirišwago go huetša mengwang ka moo go nyakegago. 
Ditlhamo tše di gogwago
Ge o kgona reka tlhamogašetši ye e gogwago gobane yona e na le mehola go feta ye e hlomeletšwago trekereng. Tselahaedroliki ya ntlhatharo (hydraulic three point system) ga e onale mme trekere le tlhamogašetši di bopa motšhene wo o lekanetšego – sephetho ke kgašetšo ye kaone le phokotšo ya kgohlagano ya mmu. Go feta fao ditlhamo tša dilitara tše 2 000 di gašetša lefelo le legolo pele ga ge ditanka di swanetše go tlatšwa ka bofsa. Gopola gape peakanyo ye bonolo ya katologanyo ya maotwana a tlhamogašetši ye e gogwago go sepelelana le a trekere ge o beakanya plantere mabapi le katologanyo ya direi. Go feta fao tlhamogašetši ye e gogwago e laolwa gabonolo go tloga setulong sa molaodi. 
Go kgonthiša gore bokagodimo bja mmu bo gašetšwa ka tshwanelo, meetse ao a nyakegago motswakong wo o itšego ka tankeng ya tlhamogašetši ka mehla ke ao e ka bago a dilitara tše 200 godimo ga hektare. Se se ra gore tanka ya dilitara tše 600 ye e rwalwago ka ntlhatharo ya trekere e gašetša dihektare tše tharo pele ga ge e swanetše go tlatšwa ka motswako wa dikhemikhale ka bofsa. 
Ge o beakanya mošomo wa go gašetša gopola tše di latelago: lefelo leo le swanetšego go gašetšwa; nako ye e nyakegago; go hwetšagala ga meetse a a swanelago; le palo ya ditrekere le ditlhamo tše di ka dirišwago, go akaretša le koloigogwa ya tanka ye e kgonago go rwala meetse ao a sego ka fase ga dilitara tše 5 000. Go feta fao e ka ba maano a mabotse go hlomela pompo ye maatla tankeng ya koloigogwa gore e kgone go tlatša tanka ya tlhamogašetši ka pela (ye e rwalwago trekereng goba yeo e gogwago). 
Peakanyo le tlhokomelo ya ditlhamo tšohle e swanetše go phethwa ka kelohloko go šitiša mathata ao a ka hlolegago mašemong ka nako ya go bjala. Tšweletšo ya dibjalo ya sebjalebjale ye e atlegilego ga e kgonege gabonolo ntle le tsebo ye e tseneletšego ya taolongwang ya sekhemikhale ka tirišo ya ditlhamogašetši tše di lebanego. Kgopela moemedi wa morekiši goba morerišani yo a nago le boitemogelo ka mehla go go eletša mabapi le peakanyo le tirišo ya dibolayangwang le dibolayakhunkhwane. 
Ge o se na le ditrekere tša maatla a a nyakegago le gona o hloka tšhelete ya go reka ditlhamo, akanya go kgopela thušo ya mokontraka yo a nago le tlhamogašetši ye kgolo. Ditefo tša bakontraka di tloga go R65 go ya go R100 malebana le hektare, gammogo le tisele. Mašemo a a nabilego a ka gašetšwa mosegare le bošego ka go diriša GPS. Le ge go le bjalo, pele ga ge o kwana le mokontraka, kgonthiša ge eba o tla kgona go fihla ka nako yeo a nyakegago ka yona le gore go nyakega ditlhamo dife tšeo e lego tša mang. Bakontraka ba bangwe ga ba na le dikoloigogwa goba dilori tša ditanka tša go thotha meetse a go tlatša tlhamogašetši ka bofsa. Ge o sa kgone go thota meetse ao a ka tlatšago tanka ya tlhamogašetši ka nako e tee, nako ye e tlogo senyega ge mošomo o emišwa e ka le fetša pelo ya ba ya hlola phapang gare ga gago le mokontraka. 
Ditshenyegelo mabapi le go ithekela ditlhamo tša gago le boiketlo bja go kgona go gašetša mašemo a gago ka nako ye o ratago, ke dintlha tše o swanetšego go di bapiša le palomoka ya ditšhenyegelo mabapi le go diriša mokontraka go phetha kgašetšo yeo. Mohola wo mongwe ke gore bontši bja bakontraka bo na le tsebo ya dikhemikhale le metswako ya tšona ditankeng goba ba dirišana ka bokgauswi le ditsebi tša tirišo ya dibolayangwang. 
Go bohlokwa gore o lekole mošomo ofe le ofe wa kgašetšo ka dinako tšohle. Re hlohleletša gape gore o bolele le ba dikhamphani tše mmalwa tša dikhemikhale go bapiša ditshenyegelo tša tirišo ya dikhemikhale godimo ga hektare le go lekanya boleng bja tirelo ye o ka e letelago. Gopola gore morekiši yo mongwe le yo mongwe wa dikhemikhale o swaregile kudu sehleng sa tšweletšo mme a ka šitega go go thuša ka tshwanelo mabapi le go tswakanya dikhemikhale le setswaki sa “sethuši” (adjuvant), le ge e ka ba go lekola tirišo ya motswako. Le ge o dira ka boitshepo, ge o hloka boitemogelo go ba bonolo kudu go diriša dikhemikhale tše di hlaelago goba tše di fetišago. 
