Plan (Maize)									Sesotho sa Leboa
Phethagatša maano a gago ka moo go kgontšhago
Folio strap: Taolo
Byline: Tsebišo ye e tšwa mo go Mošupatsela wa Taolo ya Polasa go hlagiša Poelo ye e ngwadilwego ke Marius Greyling 
Mola maano mabapi le ditiro tša ka moso a phethilwe le gona methopo ya popego le ya batho e rulagantšwe, phethagatšo ya maano ao go ya ka maemo a a nyakegago e swanetše go kgonthišwa. 
Phethagatšo ya ditiro le mešomo yeo e beakantšwego e lebišitšwe go phetho ya dinepo tša kgwebo. Ka fao e ka ba botlaela go phetha peakanyo le thulaganyo ka tshwanelo mme phethagatšo ya maano ao ya šaetšwa. Ka lehlakoreng le lengwe, katlego ya phethagatšo e ka šitišwa ke peakanyo le/goba thulaganyo ye e fokolago. A re eleng phethagatšo hloko, e lego modiro wa boraro wa taolo. 
A re tšee mohlala wa tirišo re gopola ditaodišwana tše di fetilego tše di amago peakanyo (Pula/Imvula ya June) le thulaganyo (letlakala la 4). Ge letšatši la Mošupologo 9 Mei 2011 le hlaba, tšeo di ilego tša beakanywa le go rulaganywa di swanetše go phethagatšwa. Mohlala: 
Peakanyo le Thulaganyo: Beke ya 9 - 13 Mei 2011
Mošupologo 9
Ditiro tše di beakantšwego
Badiredi ba ba amegilego
Methopo ye mengwe
Phethagatšo
Lehea 
Lekola tšhemo ya 5.
Jan.
Sethuthuthu (go sepela).
Puku ya go ngwalela direkoto (dipego).
Tekolo e phethilwe, ga go a hwetšwa bolwetši.
Sonoplomo
Buna tšhemo ya 3, dihektare tše 10.
.
Piet (mootledi).
Padiso, Vosloo, badiredi ba 2 ba motšwaoswere.
Motšhene wa go fola.
Ditrekere tše pedi le dikoloigogwa.
Go bunnwe dihektare tše 9.
Dikgomo
Hlokomela dikgomo.
Lekola selatswa le furu ya “creep feed”.
Lomolla, swaya, kala, le gona noša mamane a 100 sehlare.
Klasie.
Klasie.
Moloto, Abram, Kagiso le Hendrik.
Pere, pukurekoto.
Pere, pukurekoto.
Dinolofatši tša go rua dikgomo, ditlhamo tša go swaya, dihlare le dithulusi tša go di noša, sekala, pukurekoto.
Dikgomo ga di na bothata.
Furu ya “creep feed” kampeng ya 3 e okeditšwe.
Mošomo mabapi le mamane a 100 o feditšwe.
Dikgogokgadika 
Beakanya ntlo ya 3 (tloša malao a kgale).
Ditiro tša ka mehla 
Ntlong ya mathomo le ya bobedi.
Johanna, Minah, Johannes.
Sarah, Monica, Dawid.
Difadi, dikgetsi le koloigogwa.
Dithulusi tša diatla.
Ntlo e beakantšwe.
Ditiro tša ka mehla di phethilwe.
Mošomo wa kakaretšo 
Penta bošomelo.
Mokontraka wa praebete.
Dithulusi tša gagwe, bjalobjalo.
Mošomo o tšwela pele ka mokgwa wo o kgotsofatšago.
Mošomo wa phethagatšo o dirwa ke ba lefapha la methopo ya batho goba badiredi ba kgwebo, mme ba swanetše go laelwa go o dira ka moo go kgontšhago. Gore phethagatšo e atlege ruri go bohlokwa go feta gore molaodi a dire mešomo ya gagwe ye mengwe ya taolo ka boineelo, e lego boetapele, kgokagano, tlhohleletšo, taelo, tomaganyo, go tšea diphetho le go tiiša thupišo.
Diphetho tša tirišo
Molaodi (goba balaodi) o swanetše go bontšha boetapele bjo bo tiilego go gapela tshepetšo ya phethagatšo pele, mme o swanetše go dula a nyaka mekgwa ye mekaone ya go phethagatša maano a gagwe. Molaodi o swanetše go eta pele tshepetšong ya phethagatšo, e sego ka go dira se sengwe le se sengwe ka noši, eupša ka go laela badiredi ba gagwe. Gore badiredi ba phethe ditaelo ba swanetše go hlohleletšwa. Molaodi o swanetše go tsoša mafolofolo badireding ba gagwe gore ba dire tšeo ba swanetšego go di dira ka nepagalo ka moo ba ka kgonago. Tshepetšong ya phethagatšo molaodi o swanetše go bontšha tsela – ka go realo o kgona go hlohleletša badiredi ba gagwe. 
Kgokagano ye e kwagalago e bohlokwa kudu go kgonthiša gore tshepetšo ya phethagatšo ya maano ao a akanywago e atlege. Ditaelo di swanetše go kwagala le gona di se ke tša belaetša. Mongwe le mongwe yo a amegilego tshepetšong ye e itšego ya phethagatšo o swanetše go tseba gore ke mang a dirago eng, neng, go ya ka maemo afe le gona go lebilwe kae. 
Tshepetšong ya phethagatšo taelo (delegation) e bohlokwa. Molaodi ga a kgone go dira tšohle ka noši. Ka tlwaelo mohuta wa taelo o tla laolwa ke bogolo bja kgwebo le/goba mošomo wo o itšego. Taelo e sepelelana gape le ka moo molaodi a nyakago go ikamantšha tshepetšong ya phethagatšo – o nyaka go kgatha tema thwii goba o nyaka go ba moeletši fela? 
Go bohlokwa go ela kopanyo ye botse ya dikarolo tša temo hloko. Dikarolwana tšohle tša kgwebo di swanetše go šomišana gabotse gore phethagatšo e atlege. Ge kopanyo e sa direge ka tshwanelo go tla senyega nako le tšhelete. Elelwa gore: ditseno – ditshenyegelo = poelo goba tahlego. Lebelela mohlala wa rena wa ka godimo: ge sehlare sa mamane se se gona ka Mošupologo, phethagatšo ya mošomo woo e tla diegišwa. 
Gantši go ba bohlokwa gore molaodi a tšee diphetho ka potlako gore phethagatšo e tšwele pele ntle le bothata. Ge leotwana la trekere le ka phulega lešoba mašemong ka nako ya puno, bothata bjo bo tlo fedišwa bjang? Go tla dirišwa trekere ye nngwe? 
Go bohlokwa kudu go tiiša thupišo ya badiredi ka nako tšohle go kgonthiša phethagatšo ye e nyakegago. Na mošomo wa bona ke wa maemo a a amogelegago? Ge go se bjalo, bothata bjo bo swanetše go rarollwa ka mokgwa wa maleba gobane ge bo tšwela pele bo ka šitiša phethagatšo ya mešomo. 
Go hlopha mešomo go ya ka bohlokwa bja yona (prioritising) 
Ka tlwaelo nneteng go tla ba mešomo ye e fetago o tee yeo e swanetšego go elwa hloko, le gona gopola gore go ka tšwelela mabaka ao a sa letelwago – mello ya hlaga, poo ya gago ya setswadiši e tantšwe lerageng la moedi, bjalobjalo. Ka boitemogelo re tseba gore mešomo yohle ga e kgone go šetšwa ka nako e tee. Molaodi o swanetše go tšea sephetho mabapi le tiro goba mošomo woo o swanetšego go elwa hloko pele ga ye mengwe – ke gona go hlopha mešomo go ya ka bohlokwa bja yona (prioritising). 
Mešomo yeo e huetšago ditseno le/goba ditshenyegelo le/goba badiredi ba gago (mohlala: ba swanela go šoma nakokokeletšwa) ke yona ye bohlokwa. Mešomo e ka hlopšha ka tsela ye:
Ya bohlokwa bjo bogolo/potlako ye kgolo; 
Ya bohlokwa bjo bogolo/potlako ye nnyane; 
Ya bohlokwa bjo bonyane/potlako ye kgolo; le 
Ya bohlokwa bjo bonyane/potlako ye nnyane.
Mešomo ye e swanetšego go elwa hloko pele ga ye mengwe re ka re ke yona ya bohlokwa bjo bogolo /potlako ye kgolo. Bohlokwa bjo bogolo bo šupa gore mešomo yeo e ka huetša ditseno – ge e ka phethwa semeetseng e ka godiša ditseno, ge e ka hlokomologwa e ka fokotša ditseno. Gape e ka ba mošomo wo o ka huetšago ditshenyegelo – ge e sa phethwe semeetseng e ka godiša ditshenyegelo. 
Potlako e ama nako yeo o nago le yona go fetša mošomo wo o itšego – o swanetše go phethwa semeetseng/lehono goba o ka phethwa ka morago. Ge motšhene wo o itšego o ka senyega mola go bunwa, tokišo ya sedirišwa seo goba trekere e tla ba mošomo wa bohlokwa bjo bogolo/potlako ye kgolo – mošomo wo bohlokwa go feta mešomo ye mengwe ka nako yeo. Mohlala wo mongwe ke wa kgomogadi yeo e nago le bothata go tswala, kudu ge e le setswadiši (stud cow). Go boloka dipampiri ka difaeleng ofising ya gago ke mošomo wo o sego bohlokwa kudu, ke go re ke wa bohlokwa bjo bonyane/potlako ye nnyane, o ka phethwa ka morago. 
Ka fao, go phetha dinepo tšohle tša kgwebo ya gago go nyakega le gona go bohlokwa kudu gore o ele phethagatšo ya maano ohle hloko go ya ka maemo a a nyakegago ao a beilwego. 
