Constitution (Maize)								Sesotho sa Leboa
Diphetošo tše di šišintšwego mabapi le molaotheo
Instructions:
Folio strap: Kgahlego ye e itšego 
Byline: Tsebišo ye e hlagišitšwe ke Grain SA
Diphetošo tše di šišintšwego mabapi le molaotheo (kemelo ya batšweletši ba ba hlabologago dihlopheng tša tšhomišano, Khuduthamageng le Khonkreseng) di tlo hlagišwa Khonkreseng ya Matšhe 2011. 
Diphetošo tše di latelago mabapi le molaotheo di tlo hlohleletšwa: 
Dihlophathuto (batšweletši ba ba sa tšweletšego ka tebelelo ya kgwebo) di tlo kgetha baromelwa go šoma Sehlopheng sa Tšhomišano mabapi le Tlhabollo ya Balemi (Working Group for Farmer Development), e sego Khonkreseng. 
Maloko a Mokgatlo wa Ditone tše 250 (batšweletšikgwebo ba baso) a tlo kgetha baromelwa ba go ya Khonkreseng fao go tlogo kgethwa batšweletši ba bane ba baso go ba maloko a Khuduthamaga. 
Maleba a go romela maloko a Mokgatlo wa Ditone tše 250 Khonkreseng le go kgetha maloko a Khuduthamaga go tšwa go bona, a tla kgonthiša gore batšweletšikgwebo ba baso ba mabele ba tsenela Khonkrese le gona ba šoma Khuduthamageng bakeng sa batho bao e sego batšweletšamabele ba nnete (primary grain producers). Le ge go le bjalo, seo se nyakegago ka go se kgaotše go kgatha tema Sehlopheng sa Tirišano, Khonkreseng le ge e ka ba Khuduthamageng, e tla dula e le tšweletšo ya mabele. 
Ka nepo ya go phethagatša ditšhišinyo tša ka godimo, go tla šišinywa gore molaotheo wa gonabjale o fetošwe ka moo go latelago: 
Diphetošo tše di šišinywago mabapi le molaotheo
Go swanelwa ke boleloko – tšhišinyo mabapi le dikoketšo tše mpsha go molaotheo
Phetošo ye e šišinywago
Maloko a dihlophathuto
Ka nako ya dikopano tša ngwaga tša dilete tšeo di swarwago pele ga Khonkrese, baemedi ba babedi ba dihlophathuto ba tla kgethwa malebana le lefelo la tirelo ya ofisi ye nngwe le ye nngwe ya selete, gore ba šome sehlopheng sa tirišano sa tlhabollo ya balemi (farmer development working group). Pakatiro ya baemedi ba ba Dihlophathuto bao ba šomago Sehlopheng sa Tirišano e tla ba ngwaga o tee, mme batho ba ba ka kgethwa go šoma paka ye nngwe gape morago ga ge pakatiro ya bona ya ngwaga e fedile. 
Tlhamo: Dilete mabapi le dihlophathuto
Khuduthamaga e arotše lefelo leo go tšweletšwago mabele mo Afrika-Borwa dilete tše pedi, e lego sa Bohlabela le sa Bodikela; mollwane gare ga dilete tše ke tselakgolo ya N1 yeo e lebilego Borwa go tloga Leboa. Ntlha ye e tiišitšwe ke Khonkrese. Karolo ye ya dilete e ka fela e fetošwa ke Khonkrese ka tšhišinyo ya Khuduthamaga, go kgonthiša gore karolo ya dilete ke ya tirišo ka moo go kgonegago, nepo e le go hlokomela dikgahlego tša batšweletšamabele bohle ba ba hlabologago setšhabeng ka bophara. 
Dihlophathuto di hlangwa dileteng tša Bohlabela le Bodikela go ya ka temana ya 7.7. Sehlophathuto sa mohuta wo se swanetše go akaretša maloko ao a sego ka fase ga a 10 (lesome), e lego batho bao ba tšweletšago mabele seleteng seo se bolelwago. Motho yo a itšego a ka ba leloko la Sehlophathuto se tee fela. 
Tlhamo ya Khonkrese
Temana ya 25.3: mabapi le baromelwa bao ba tšwago go batšweletšikgwebo ba baso ba mabele bao ba yago Khonkreseng, palo ya bona e tla ba 32 (masometharopedi). Baromelwa ba ba ka se kgethwe go ya ka tšweletšo ya mabele goba tefo ya motšhelo wa diphahlo (commodity levy) dileteng tša bona. Kopanong ya wona ya ngwaga ye e swarwago pele ga Khonkrese, Mokgatlo wa Ditone tše 250 o tla kgetha baromelwa ba 32 (masometharopedi) ba ba yago Khonkreseng. Baromelwa ba 16 (lesometshela) ba tla kgethwa go tšwa lefelongtirelo (service area) la Bohlabela mola ba 16 (lesometshela) ba tla kgethwa go tšwa lefelongtirelo la Bodikela (bjalo ka ge go boletšwe temaneng ya 7.7). Baromelwa bao ba kgethilwego go direla Khonkrese ba swanetše go kgotsofatša dinyakwa tša boleloko bjalo ka ge go šupetšwe temaneng ya 5.1.4. 
Tlhamo ya Khuduthamaga
Temana ya 11.3: Baemedi ba 4 (bane), mongwe le mongwe yoo a emelago dikgahlego tša batšweletšikgwebo ba baso ba mabele le dihlophathuto mafelongtirelo a Bohlabela le a Bodikela (bjalo ka ge go boletšwe temaneng ya 7.7). Maloko a 2 (mabedi) a lefelotirelo la Bohlabela le maloko a 2 (mabedi) a lefelotirelo la Bodikela a tlo šišinywa Khonkreseng ke baromelwa mme a tlo kgethwa ke bona ka mokgwa wa bouto (vote by ballot). Leloko le 1 (tee) la lefelotirelo la Bohlabela le leloko le 1 (tee) la lefelotirelo la Bodikela le tlo kgethwa ka ngwaga. Maloko a 4 (mane) a a Khuduthamaga a tla šomela sehlopha sa tirišano sa tlhabollo ya balemi ka mokgwa wa “ex officio”. 
Dinyakwa mabapi le maloko a Khuduthamaga
Temana ya 13.3: Malebana le maloko ao a boletšwego temaneng ya 11.2 le 11.3, a swanetše go hwetša bogolo bja ditseno tša ona tša temo ka go tšweletša le go bapatša mabele, go ya ka boipolelo bja ona bjo bo ngwadilwego; 
Ela hloko: Ka fao go eletšwa gore senyakwa seo se bolelwago temaneng ya 13.3 se tla ama batšweletšikgwebo le ge e ka ba batšweletšikgwebo ba baso bao ba šomelago Khuduthamaga. Ditšhupetšo tše dingwe mabapi le dinyakwa tše di amago maloko a Khuduthamaga ga di fetošwe. 
6. Katološo ya magoro a boleloko
5.1.4 Maloko a Mokgatlo wa Ditone tše 250 (batšweletšikgwebo ba baso) 
Maloko a Mokgatlo wa Ditone tše 250 ao:
5.1.4.1 A tšweletšago mabele go a bapatša;
5.1.4.2 A lefago tefo ya boleloko yeo e šupeditšwego le motšhelo wa diphahlo go GSA; le 
5.1.4.3 A tiišago (endorse) malebiša a GSA,
a kgotsofatša dinyakwa tša boleloko bja GSA. 
Boleloko bo hwetšwa ka mokgwa wo o hlalošwago mo go Melawana. Baromelwa ba Mokgatlo wa Ditone tše 250 ba na le tokelo ya go bouta. 
5.2 Leloko leo le boletšwego temaneng ya 5.1.1, 5.1.2, 5.1.3 le 5.1.4, le lebanwe ke boleloko bja GSA legorong le tee fela go magoro ao a boletšwego temaneng ya 5.1. 
