‘Keteko ya kgwedi ya Baswa’
Morero: “Palamente ye e hlokomelago ya go tšwetšapele tlhabollo ya baswa gore ba kgone go fihlelela tokologo ya tša ekonomi.”
“Histori ya rena ka mehla e gapeletša baswa ba rena go ba le maikarabelo go tloga bonnyaneng. Ba bile balwela tokologo ka nako ye ba bego ba swanetše go raloka goba ba be sekolong. Gona bjalo baswa ba Afrika Borwa ba lebane le ditlhotlo tše kgolo ka lebaka la mengwaga ya go hlokišwa, bošoro le thuto ya go tsenwa gare. Go tla hlokega bogale bjo maatla le boikgafo go fenya mapheko le go re baswa ba ipshine ka dithušo tšeo temokrasi e ba swaretšego tšona.” (Nelson Mandela, 15 June 1997) 
Bohlokwa bja June 16
Letšatši la June 16 le begilwe ke mmušo wa temokrasi wa Afrika Borwa go ba letšatši la maikhutšo la setšhaba morago ga 1994. Se ke go gopola dintwa tša baswa tšeo di hlolegilego ka June 1976. Kgwedi ye ka moka ga yona go tla ketekwa twantšho ya mmušo wa kgethologanyo ka baswa ba Afrika Borwa. 
E laetؒša twantšho ye kgolo ka baswa ba Afrika Borwa, yeo e thomilego ka 1976 gomme ya tšwela pele go fihlela ge temokrasi e thoma ka 1994.
Twantšho ye ya go tla ka baswa e hlotše tlhabollo ya thuto yeo e hlomphago seriti sa botho, phapano ya ditšo le kgetho ye e lokologilego le go katana go netefatša phihlelelo ka go lekana. 
Baswa ba mengwaga ya bo70 ba kgathile tema ye kgolo go aga bokamoso bja naga ya rena.
Ba tšwela pele go raloka karolo ye kgolo setšhabeng, gape le mmušo wa temokrasi o ikgafile go tlhabolla baswa, bjalo ka baetapele ba ka moso le bahlokomedi ba tokologo ya rena yeo re e hweditšego ka boima.
Ditlhotlo tšeo baswa ba lebanego le tšona
Baswa ba lehono ba lebane le ditlhotlo tše ntši tše akaretšago:
hlokego ye kgolo ya mešomo
mohlako 
bosenyi 
malwetši le diphetetšo
hlokego ya bokgoni
hlokego ya phihlelelo ya ditirelo tša motheo.
Baswa ke bona ba amilwego kudu ke HIV/AIDS. Malapa ao a eteletšwego pele ke baswa le bana a atafala ka lebaka la mahu a batswadi ao a hlolwago ke malwetši a go amana le HIV/AIDS, bjalo ka TB.
Menyetla ye e lego gona Basweng
Ka Polelo ya moPresidente ya Pulo ya Palamente, moPresidente Jacob Zuma o boletše gore ngwaga wa 2011 ke ngwaga wa hlolo ya mešomo. O boletše gore tlholo ya mešomo e be le maikemišetšo a go godiša tlhabollo ya baswa.
Go thuša tabeng ya hlolego ya mešomo, mmušo o thuša ka mašeleng go thwalweng ga baswa go hlohloletša bathwadi ba karolong ya praebete go thwala batho ba go hloka boitemogelo.
Ditaba tša thuto, makgoni le tlhabollo ya kgwebo ye nnyane ya baswa di tšweleditšwe kudu polelong ya tekanyetšo ya Tona ya tša Matlotlo Pravin Gordhan, ya ngwaga wa ditšhelete wa 2011/2012.
Tona ya tša Matlotlo o laeditše go re thušo ya tšhelete go baithuti e tla oketšwa go kgontšha baswa ba bantši go tsena dikholetšheng tša thuto ya tšwetšopele le katišo, go tlhabolla mabokgoni. Tšhelete ye ntši e beilwe go Sekhwama sa Mabokgoni sa Bosetšhaba, gomme e lefela katišo ya bao ba nyakago mošomo.
   Mananeo a mangwe a mmušo a akaretša:
Lenaneo la Sehlopha sa Boditšhaba sa Tirelo ya Baswa ba Magaeng, leo le hlamilwego ke kgoro ya Tlhabollo ya Dinagamagae le Tshokollo ya Naga go thuša baswa go hlama mabokgoni a maswa ao a tla thušago ditšhabeng tša gabo bona
Lenaneo la Katišo ya Baswa ba Baapei ba Bosetšhaba , leo le hlamilwego ke kgoro ya tša Boeti, go fana ka mabokgoni, tsebo le boitemogelo go baswa gore ba be le mešomo ya go ya go ile ka ga tša kamogelo le indasteri ya tša boeti
Lenaneo la Tlhabollo ya bokgoni bja tša Bokgabo, leo le hlamilwego ke Kgoro ya Bosetšhaba ya Mešomo ya Bosetšhaba go tlhabolla mabokgoni a tshwanelo basweng ka karolong ya tikologo ya tša kago
Mmušo wa temokrasi o beakantše dihlongwa tša go swana le Etšentshi ya Tlhabollo ya Baswa ya Bosetšhaba (NYDA), yeo e gapeletšwago ke molao go šomana le ditaba ka moka tša baswa , go tloga go pholisi go ya go tlhabollo.
NYDA ke sehlongwa seo se hlamilwego ke mmušo go araba ditlhotlong tša ekonomi tšeo baswa ba lebanego le tšona, gomme bjalo ka Etšentshi ya go lefela tlhabollo, e malebana le go hloma sebaka sa hlolo ya mešomo, tlhabollo ya mabokgoni le go fetišetša mabokgoni basweng ba Afrika Borwa.
Karolo ya Palamente Tlhabollong ya Baswa
Go tšwetša pele morero: “Palamente ye e hlokomelago yeo e tšwetšago pele tlhabollo ya baswa gore ba kgone go fihlelela tokologo ya tša ekonomi,” Palamente e hlotše dibaka tše dintši tša go šomana le ditaba tša go ama baswa.
Palamente e na le dikomiti tše latelago tša go šomana le ditaba tša baswa:
Komiti ya Photfolio ya Basadi, Bana le Batho bao ba sego ba itekanela.
Komiti ya Nakwana ya Basadi, Bana le Batho bao ba sego ba itekanela. 
Maikarabelo a Dikomiti tše ke go lekodišiša ditaba tša baswa le go šomana le molao wa go ama baswa.
Palamente e na le dihlohlomišo tše fapafapanego tše lebantšego dikarolo tša go fapanafapana, mohlala, Palamente ya Baswa (ye e swarwago ka Kgwedi ya Baswa) moo go boledišanwago ka ditaba tša baswa. Ke baswa fela bao ba tšeago karolo, gomme ditshepedišo di lebišwa go bona. 
Go ya ka Molaotheo, Palamente e swanetše go akaretša setšhaba mešomong le tshepetšong ya yona, ka fao baswa bjalo ka karolo ya setšhaba ba memiwa kgafetšakgafetša go tšea karolo dihlohlomišong tša Palamente, bjalo ka ditheeletšo tša Setšhaba, Polelo ya moPresidente ya Pulo ya Palamente le mananeo a mangwe a go fihlelela le go tšea karolo ga setšhaba.
Ba ka tšweletša dikgopolo tša bona ka ditšhišinyo tša polelo goba tša go ngwalwa.
Baswa gape ke karolo ya setšhaba yeo e ka tsenelago Dikopano tša Komiti moo go phethagalago mošomo wo montši wa Palamente, gape baswa ba ka tsenela ditulo go lemoga, go ikaonefatša le go imaatlafatša.
“Palamente ya Baswa: Go tšea maikarabelo a bokamoso”
