KGORO YA THUTO YA GAUTENG DITLHAHLOBO TŠA MAREMATLOU
SEPEDI LELEME LA TLALELETŠO MAEMO A GO LEKANELA (Lephephe la pele)
NAKO: diiri tše 2
MEPUTSO: 80
DITAELO:
Tlhahlobo ye ena le dikarolo tše tharo:
Karolo ya A: Tekatlhaologanyo.
Karolo ya B: Kakaretšo ya ditemana.
Karolo ya C: Thutapolelo.
Nomora dikarabo tša gago bjalo ka dipotšišo tša tšona.
Araba dipotšišo ka moka.
KAROLO YA A
TEKATLHAOLOGANYO POTŠIŠO 1
Bala ditemana tše di latelago gore o kgone go araba dipotšišo:
Masetlapelo ke kobo ya ka mehla e aperwe ke bohle
Tše ke tše dingwe tša ditiragalo tše di amago bagwera, meloko lebadudi ka moka. Ngwaga wa 2004 o tlišitše masetlapelo go bathobabantši ka mono Afrika-Borwa.
Dikotsi tša masetlapelo le dintwa tše di sa kwešišagalego, di fetile ka maphelo a badudi ba bantši momotseng wa Tshwane,ngwagengwa2004. Mpšae swanetše go ba mogwera yo mogolo wa motho efela ga go a ba bjalo go monna yo mongwe wa mengwaga ye masomeseswai. Monna yo o be a ile go fepa dimpša bjalo ka mehleng, sa go makatša ke ge dimpša di mo hlanamela gomme tša mo rathagantšha. Masetlapelo a ge a direga, ke ge molekani wa gagwe a eme kaletšhogo le tlalelo a palelwa ke go thušamonna go tšwa dinaleng tša lehu.
Masetlapelo a mangwe ke a monna yo a tšhumilwego go fihlela a neela moya. Yena go dumelwa ge a be a swerebohlatse bjo bo bego bo tla dira gore basenyi ba ba bantši ba swarwe. Monna yo mongwe yo go dumelwago abeatlaiša banabamagareng a mengwaga ye lesome le lesomepedi kathobalano, o ile a llelwa ke ditšhipi pele ngwaga wo wa 2004o e ya swiswing.
Phetla
Nakong tšedingwe dintwa le diphapano garenggabaratani dihloladipolayano, mohlomongwe ke ka lebaka la lehufa. Mosadi tsoko yo a bego a šoma lebenkeleng le lengwe go la Tshwane, o ile a latelelwa ke molekani wa gagwe yo a ilego a re ntle le polelo a mo nešetša sefako sa dikolo, gomme a neela moya.
Modudi yo mongweyo abego a sepelaka sefatanagao ilea rothothwa ke bathotsoko ka dithunya, le ge a ile a leka go tšhaba o ile a hlokofala. Seo se ile sa tliša letšhogo le poifo go ba lapa. Bana bao ba bonego tiragalo ye, ba be ba letlalelong ka geba lemoga gore bophelo bja matšatši a reswana le dinonyana, re no dula retšhaba. Ditiragalo tša mohuta wo di re lemoša gore bosenyi bo ka diragalelamang le mang, nenggoba neng,kae goba kae. Le ge ngwaga wo o fetile, tahlegelo le letšhogo di tla dula di le gona dipelong tša ba bantši
Go ya ka diteng tša temana ya pele badudi ba motse wa Tshwane a naa ba ipshinne kangwaga wa 2004? Efa lebaka la karabo ya gago. 
Mo temaneng ya A, monna yo go bolelwago ka yena o rathagantšwe ke eng? 
Monna yo o be a na le mengwaga ye mekae? 
Ke ka lebaka la eng molekani wa gagwe a be a sa mo thuše? 
Na wena ge nkabe e le wena obeo tla dira eng go thušamo tiragalong ye ya masetlapelo? 
Sekafoko se: go tšwa dinaleng tša lehu, se hlaloša eng go ya ka temana? 
Ke ditiragalo dife tše PEDI tšeo go bolelwagokatšona mo go B? 
Mo ditiragalong tša mo go 1.7, ke efe yeo e tlogelago bana ba le tlalelong / ba hlakahlakane ka letšhogo? 
Ke eng seo se hlolago dipolayano gare gabaratani? 
Dikafoko tše mo ditemaneng di hlaloša eng:
Go hlanamela motho. 
Go nešetša sefako sa dikolo. 
Go neela moya. 
Phetla
Na ge o sa hlwe o ratana le motho, o swanetše go mmolaya? Efa karabo le maikutlo ao a tla amogelegago. 
Go ya ka tema ya C, ke tiragalo efe yeo e tšhošitšego bana? 
re swana le dinonyanaMmegi wa ditiragalo o re, . mang seo? Ke sekapolelo sa mohuta 
Na ditiragalo tše di filwego mo ditemaneng tše di a lebalega? Efa mabaka a go kwagala. 
PALOMOKA YA KAROLO YA A: [35]
KAKARETŠO YA DITEMANA KAROLO YA B
POTŠIŠO 2
Bala ditemana tše di latelago gomme o di akaretše ka go fa dintlha tše lesome.
Kgethollo ya bong
Palo ya basadi bao ba šomago mešomo ya godimo mafelong a a fapanego, e fase kudu ge e bapetšwa le ya banna. Seo se ra go re le ge temokrasi e le gona, maemo a basadi ga se a fetoge. Mahlatse ke gore, khomišeneyatša tekano ya bongesatšwagophatlalatšagore seemo se sa ditaba se fedišwe.
Go ya ka khomišene ye, basadi ba swanetše go bewa ditulong tša go ba bahlapetši goba balaodi. Seo se tla gapeletša gore diiri tša mošomo e be tše di nolofatšwago. Molao o gatelela gore go be le mafelo a go hlokomela bana mafelong a mešomo.
Beng mediro ba swanetšegošomiša molao wo. Khomišenee lemogile gore ke palonyana ye nnyane fela yabasadi bao ba legomaemong a bolaodi. Molao wo o gatelela gorebatho ba se kgethollwe go ya ka bong. Ge diphetogo di ka ba gona mešomong, batho bohle ba ka phela gabotse ka boiketlo ba sa lebelelane ka lenyatšo.
PALOMOKA YA KAROLO YA B: [10]
Phetla
KAROLO YA C
THUTAPOLELO POTŠIŠO 3
Bala temana ye gore o kgonego araba dipotšišo tšedi latelago:
Melao e fedišakgatelelo ya batho. Temokrasi yona e tlišitše tokologo ya batho bohle. Molao o tla matlafatša basadi,digole le bao ba bego ba sa swarwa gabotse.
Go tšwa temaneng ya ka godimo, ngwalolla mafoko ao a tlilego ka mabaka a a latelago:
La lebaka la bjale. 
La lebaka le le fetilego. 
La lebaka le letlago. 
Efa botee bja maina a a latelago go tšwa temaneng:
Melao. 
Digole. 
Basadi. 
Ngwala lefoko le ka tirwa: Molao o tla matlafatša basadi. 
POTŠIŠO 4
Bala temana ye gore o kgonego araba potšišo ye e latelago:
Matome o a tseba gore o na le leihlo le tee efelao sepela bošego. Ga se a bolla efela o rata basadi. O dirwa ke gore o tšhaba go diša. Basadi ba le bona ba tla feletša ba se ba nyalwe.
Lebanya mantšu a a latelago a, go tšwa temaneng ya ka godimo, le ditlhalošo tša maleba tše di filwego:
Lešoboro
Lešolopudi
Mafetwa
Basadi ba go se nyalwe O tšhaba go diša O na le leihlo le tee Ga se a bolla. [8] 
Phetla
POTŠIŠO 5
Bala temana ye elatelago gore o kgone go araba dipotšišo:
Mošemane yo o ntena kudu wa tseba. O bolela gampe ka kgarebe yeo ke nyakago go e nyala. Mologadi ke motho wa ka, nka se mo tlogele le gatee. O tagwa ke purapura ye a sa tšwago go e apara.
Ngwalolla mantšu ao a thaletšwego mo temaneng ya ka godimo o a tliše ka nyenyefatšo. 
Tsopola sekafoko se se bontšhago go gana (kganetšo)mo temaneng. 
Šomiša lentšu le tseba mafokong a mabedi go laetša ge le ena le ditlhalošo tše pedi. 
POTŠIŠO 6
Bala temana ye elatelago gore o kgone go araba dipotšišo:
Ke ile ke sa swerwe ke boroko, ka kwa modumo wa sethunya, ka nyaka go tšwela ntle, efela ka tšhoga. Tate o tlwaetše go lebelela ka letsikangope bošego. Ke hlwa ke mmona a dira bjalo.
Go tšwa temaneng ya ka godimo, go šomišitšwe mathuši a mane, le lengwe le lengwe le lediri leo le ntshofaditšwego. Ngwalolla mathuši ao. 
Lentšu lele ntshofaditšwegoe lego 'boroko'mo temaneng ke leinakgopolo, hlama lefoko ka lona. 
PALOMOKA YA KAROLO YA C: [35] PALOMOKA: 80
BOFELO
