Tractors (Maize)										Sepedi

Trekere – sešomi sa sebjalebjale 



Instructions:

Folio strap: Tlhokomelo

Byline: Willie Kotze, molomaganyi wa dithuto wa Lenaneotlhabollo la Balemi la Grain SA

Photos: 	Seswantšho sa 1 – Peteri ye e sa hlokomelwego le gannyane 

Seswantšho sa 2 – Motato wa mohlagase wo o tletšego oli 

Seswantšho sa 3 – Tifi (differential) e hloka oli 

Seswantšho sa 4 – Hlwekiša dihlotlamoya ka mehla

Seswantšho sa 5 – Phaephe ya sefodiši (redietara) e tletše oli 

Seswantšho sa 6 – Panele ye e bofilwego ka motato

Seswantšho sa 7 – Lepanta la sefokišamoya le beakantšwe ka mo go 

       fošagetšego 



Sehla sa tšweletšo sa selemo se nyakilo feta mafelong a mantši mme ditrekere tša gago di tla be di šomile ka maatla go kgonthiša gore o tla ba le puno. Ke nako ya go di ela hloko gore di tle di kgone go go thuša gape sehleng se se tlago. 



Lenaneo la tšidifatšo (Cooling system) 

Kgonthiša gore ga go na le mathopo a meetse ao a dutlago le ge e ka ba go dutla kgauswi le pompo ya meetse. 

Lekola maemo a mathopo a meetse o kgonthiše gore ga a letefala (seka sepontšhe) ka baka la go tšhilafatšwa ke oli. 

Lekola sekhurumelo sa sefodiši o kgonthiše gore tiišo (sili) e sa itekanetše gabotse. Ge meetse a sefodiši a hlaela le ge go se na le fao go dutlago lenaneong la tšidifatšo, go ka ra gore go nyakega sekhurumelo se sefsa. 

Go bohlokwa gore o gamole lenaneo la tšidifatšo ngwaga le ngwaga le go tšhela sešitišakgatselo (anti-freeze) se sefsa. Gopola gore marega a etla mme go bohlokwa kudu gore o mpshafatše sešitišakgatselo. 

Kgonthiša gore o reka sešitišakgatselo sa maleba sa go tšhela trekereng ya gago. O se ke wa hlakanya dišitišakgatselo tše di fapanago ka mmala gobane ga di swane. 

Kgonthiša ge eba maemo a mapanta a sefokišamoya a a kgotsofatša – go se be le manga. Lekola ngangego (tension) ya lepanta. Ge go na le mapanta a mabedi mme le lengwe la swanela go tlošwa gore go bewe le lefsa, o swanetše go a tloša ka bobedi wa tsenya a mabedi a mafsa gore a ngangege ka go swana. 

Lenaneo la makhura (dibešwa) (fuel system)

Lekola ge eba ga go na le fao go dutlago go tloga tankeng ya tisele go fihla go diintšektara (injectors). 

Kgonthiša gore tanka e hlwekile mme o lekole mohlotlo wa ka gare ga tanka. 

Tloša mohlotlo wa mathomo (primary) le wa bobedi (secondary) wa tisele o tsenye ye mefsa. 

Hlwekiša setanyameetse (water trap). Go bohlokwa gore tanka ya tisele e dule e tletše gobane ge go na le moya ka tankeng, monola wo o lego moyeng o a phokafala (condenses) mme go bopega meetse ka tankeng. Meetse a a ka senya pompo ya diintšektara. 



Lenaneo la tlotšo (lubrication system) 

Kgonthiša dinako tšeo trekere ya gago e swanetšego go sebiswa (lokišwa) ka tšona – e ka ba e šetše e le nako ya go tšhela oli ye mpsha entšeneng le go tsenya mohlotlo wo mofsa wa oli. 

Ge e le nako ya go tšhela oli ye mpsha tifing le kerepokising, gopola le go tsenya mehlotlo ye mefsa (elelwa gore lenaneo la haedroliki le diriša oli yona ye; kgonthiša gape gore ga go na fao go dutlago lenaneong le). 

Ge trekere e sepela gape, kgonthiša gore mohlotlo le sekhurumelo sa tanka ya oli (sump plug) ga se dutle. 

Lekola ge eba go na le medutlo, goba ditiišo tše di dutlago – tšona di swanetše go tlošwa go bewe tše mpsha. 

Kirisa gohle fao go nago le dinipole (nipples) (leotwanengkotlelo, le dinipole tše dingwe). 

Dihlwekišamoya (air cleaners)

Lekola dihlwekišamoya o kgonthiše gore di dutše gabotse le gona di hlwekile – ge maemo a tšona a sa kgotsofatše di tloše o tsenye tše mpsha. 

Lekola mathopo ao a kgokaganyago sehlwekišamoya o kgonthiše gore dipatiši di tiile. 



Lenaneo la mohlagase (electrical system)

Peteri – peteri ka botlalo e swanetše go dula e hlwekile. Kgonthiša gore meetse (goba electrolyte) a yona a lekane gabotse mme ge a hlaela oketša meetse ao a tisitidilwego (tswaifolotšwego) (distilled water) (meetse a a rekwa mabenkeleng a dipeteri). Bofolla dikheipolo tša peteri o di hlwekiše gammogo le ditheminale (terminals). Bušetša dikheipolo mme o tlotše ditheminale kirisi ye nnyane go šitiša ruse. Kgonthiša gore kheipolo ya nekethifi (negative) e kgokagane gabotse le entšene, le gore kheipolo ya phosithifi (positive) e kgokagane gabotse le sedumiši (setatara). 

Kgonthiša gore metato yohle ya mohlakase e hloka kirisi goba oli le gore e khupeditšwe gabotse ka seširetši (sleeving) (se se šireletša dikheipolo go phišo, kgohlo le diela). 

Kgonthiša gore mabonetemošo le dielotemošo tšohle di šoma gabotse – ge o thomiša trekere mabone a le dielo tše di swanetše go šoma tšohle. (Mabone a a šupago oli le althaneitha (alternator) a bonega ge o phetla khii mme ge trekere e thoma go duma a a tima – mabone a mangwe a tla tuka fela ge go na le bothata). 

Lekola difiuse (fuses) tšohle ka mehla.



Dithaere

Dithaere di swanetše go dula di itekanetše gabotse – ga di a swanela go ba le manga, dikgagogo goba metotolo (bulges). 

Lekodiša kgatelelo mme o kgonthiše gore boima (ballasting) bja dithaere tša ka morago, tšeo di swanetšego go tšhelwa meetse, bo nepagetše. 

Lekodiša mehlala ya maotwana a a gogago – ge dithaere di fedile kudu di tla thelela mme tša se šome ka moo go nyakegago. 

Lekodiša patrone ya mehlala ya maotwana a a gogago o kgonthiše gore a leba thoko ye e nyakegago. 



Bomotšhene bja kotlelo (steering mechanism)

Karolo ye ya trekere e šoma go fetiša mme e ka onala ka bjako. Go bohlokwa go kgonthiša gore tše di latelago tšohle di dula di itekanetše gabotse: dipuše (bushes), dipering, “tie-rod ends”, le lepokisikotlelo (steering box). Dikarolo tše di onetšego di dira gore trekere e ye kua le kua ge e sepela tseleng – se se ka hlola kotsi ka ge mootledi a sa kgone go e laola ka tshwanelo le gona se dira gore dithaere di onale ka pela. 



Dipoleite tše di širelago (protective plates)

Trekereng go na le dipoleite tše mmalwa tše di širelago (ka tlwaelo di pentilwe mmala wa trekere). Nepo ya dipoleite tše ke go šireletša mootledi le ge e ka ba dikarolo tše di sepelago. Gantši dipoleite tše ga di hlokomelwe ka tshwanelo mme di a bofologa le go tloga madulong a tšona. Go bohlokwa kudu gore dipoleite tše di dule di bofeletšwe gabotse trekereng mme dipoutwana tše di di swarago di swanetše go lekolwa ka mehla. 



Bohakamegoma (draw bar)

Go bohlokwa kudu gore mootledi wa trekere a kgonthiše ge eba tshipi ya bohakamegoma e bofilwe ka tshwanelo. Ela hloko gore diphini (pins) tše di dirišwago ge go gogwa didirišwa le dikoloigogwa e be tša bokoto bjo bo nepagetšego ka ge boima bjohle bja ditlhamo tše di gogwago bo gatelela phining ye nnyane yeo le dipoutong tšeo di bofelago bohakamegoma trekereng. Dikotsi tše ntši di hlolega ka baka la tlhokomologo ya bohakamegoma. 





