

Year											  	Sepedi



Mafelelo a ngwaga wo mongwe Lenaneongtlhabollo la Balemi



Instructions:

Folio strap: Kgahlego ye e itšego

Byline: Jane McPherson, molaodi wa Lenaneotlhabollo la Grain SA 

Photo: Re tsebiša maloko a sehlopha sa Bothaville sa lenaneotlhabollo la balemi la Grain SA: Go tloga go la nngele re bona Jane McPherson (molaodi wa lenaneo), Willie Kotzé (molomaganyi wa dithuto le tshedimošo), Debbie Nel (mothuši ka ofising), Jenny Mathews (leloko la bolaodiphetišo: Grain SA) le Nico Vermaak (molaodi: Ditirelo tše di tlemanego, Grain SA). 



Re fihlile mafelelong a paka ye nngwe gape ya matlotlo le ngwaga wa ditšhelete wa Lenaneotlhabollo la Balemi la Grain SA. Mešomo yohle ye e phethilwego lenyaga e kgontšhitšwe ke tšhelete ye e abetšwego lenaneo le ka go se timane ke mokgahlo wa Maize Trust. Rena gammogo le bao lenaneo le le ilego la ba tšwela mohola, re nyaka go leboga mokgahlo wo, re re le ka moso! 



Bjalo ka ge go diragala lehlakoreng lefe kapa lefe la tlhabologo, tšwelopele e ba gona go ya ka bokgoni bja motho, mme gantši e ka bonwa e diragala ka go nanya – batho ba bangwe ba hlaloganya ka bjako mola ba bangwe ba tšea sebaka go phetha diphetogo tšeo di nyakegago go fetela pele go tloga seemong sa gonabjale go ya go seemo se se kganyogwago. Seswantšho se bonolo sa tshepelo ya tlhabologo ke ye e latelago: 





Seemo sa bjale 								Seemo se se kganyogwago





Lenaneong la rena re šoma ka maatla go tloša balemi seemong sa bona sa gonabjale - seo se fapanago go tšwa go molemi go ya go yo mongwe - le go ba iša seemong se se kganyogwago sa go ba molemikgwebo yo a ikemelago, yo a ka kgotlelago. Merero ye e fapafapanego lenaneong le e akantšwe go thuša balemi dihlopheng tša go fapana tša bona. 



Bothata bjo bo lemogwago gonabjale		Namolo			Diphetho tše di kanyogwago













											

Farmers Days 		























































	

Lenaneo la rena le sa laolwa go tšwa Bothaville. Popegongpeakanyo (organisational structure) ya Grain SA, lenaneo le le wela karolong ya Ditirelo tše di tlemanego, yeo e laolwago ke Mna Nico Vermaak. Bahlankedi ba bangwe lenaneong le ke ba ba latelago: 



Lefelo				Mohlankedi 			Mošomo 

Bothaville			Jane McPherson		Molaodi wa lenaneo

				Debbie Nel			Mothuši ka ofising 

				Willie Kotzé			Molomaganyi wa dithuto le tshedimošo 

Zeerust				Tonie Loots			Molomaganyi wa tlhabollo wa profense

Nelspruit			Jerry Mthombothi		Molomaganyi wa tlhabollo wa profense

				Nonhlanhla Sithole		Mothuši ka ofising

Cathcart			Philipp Olivier			Molomaganyi wa tlhabollo wa profense

Ladybrand			Johan Kriel			Molomaganyi wa tlhabollo wa profense

				Jacinta Motloang		Mothuši ka ofising 

Klerksdorp			Amos Njoro			Molomaganyi wa tlhabollo wa profense

				Lerato Modise			Mothuši ka ofising 



Sehla sa selemo se se fetilego se bile le mathata a mmalwa ka baka la komelelo e šoro yeo e ilego ya huetša dikarolo tše kgolo tša selete sa pula ya selemo – balemi ba bangwe ba paletšwe ke go bjala le ge e ka ba pewana, ba bangwe ba bjetše eupša ba fetša ba hloka seo ba ka se bunago. Mabaka ‘a ka mehla’ a ile a hlagela mafelo a se makae fela. Gantši balemi ba bjala dibjalo tša bona ka tšhelete ye ba e adimilego – e ka ba pankeng goba dikgwebong tša agri (di ’Co-ops’ tša kgale) – ga se balemi ba bantši bao ba ntšhago inšorense mabapi le ditshenyegelo tša pšalo (input insurance) ka ge poelo e le ye nnyane kudu tšweletšong ya dibjalo mme ba leka go fokotša ditshenyegelo ka moo go kgonegago. 



Sehleng se sebe sa go swana le se se fetilego, balemi ba mmalwa ba palelwa ke go bušetša dikadimo tša bona mme ka fao ga ba kgone go adima tšhelete gape ya go bjala sehleng se sefsa. Mabapi le balemi ba ba hlabologago bao gantši ba se nago le tšhelete ye ntši, sehla sa mohuta wo o fetilego ke kotsi ye kgolo yeo ebilego e ka thibela tlhabologo ya temokgwebo. 



Lenaneo la rena le le phagamego la balemi le sepela gabotse mme re šetše re rutile sehlopha se se kgethilwego sa balemi ba thuto ya rena ya mathomo ya “Agribusiness”. Go ya ka lenaneo le thuto ye gammogo le mošomo wo o e latelago ke kgato ya mafelelo ya go thuša molemi go fetoga molemikgwebo. Thuto ye e akaretša tshedimošo yohle yeo e tšweletšwago dithutong tše dingwe mme nepo ya yona ke go gogela šedi ya molemi go dintlha tše bohlokwa (key performance areas) tšeo di tla mo kgontšhago go ela kgato ye nngwe le ye nngwe hloko tshepelong ya tšweletšo, ka nako ya maleba, go ya ka maemo a a nepagetšego. 



Lenyaga lenaneo la rena la dithuto le tšweleditše dithuto tše mmalwa go feta mengwaga ye mengwe – dithuto tša go feta 80 go tloga mathomong a Oktoboro 2006 go fihla ka 30 Setemere 2007. Dithuto tše di dula di amogelwa gabotse, balemi ba bolela gabotse ka tšona mme ba kgopela dithuto tše dingwe gape ka mehla. Re ruta dithuto tše go tloga ka Feperware go fihla ka Nofemere ka ge dikgweding tše dingwe balemi ba swaragane le mešomo ye mentši mme ga ba na nako ya go tsenela dithuto. Dikgweding tše tša selemo re nepiša ditšhupetšo tša maitekelo, dikopano tša dihlophathuto le thušo ya molemi ka sebele. Balemiši ba bantši ba dikgoro tša temo ba tsenetše dithuto mme re kganyoga go ba thuša ka dithuto tša tirišo pakeng ye e tlago ya matlotlo – balemiši ba ba hlaela kudu bokgoni bja go diriša teori, ke go re tšeo ba ithutilego tšona, mašemong. 



Re tšwela pele ka dikgašo seyalemoyeng mo diteišeneng tše nne, e lego Lesedi, Motsweding, Ligwalagwala le Umhlobo Wenene – wo e dula e le mokgwa wo mobotse wa kgokagano le balemi – e sego fela mabapi le phetišetšo ya theknolotši, eupša le go tsebiša balemi ka ga ditiro tša lenaneo la rena. 



Pula-Imvula e tšwela pele – e thomile go ba wo mongwe wa merero ye e rategago lenaneong la rena mme ga re ke re lebala go itumiša ka kgatišobaka ye e feletšego. Go na le batho ba mmalwa bao ba thušago tshepetšong ya kgatišo ye – bahlankedi ba lenaneo, bahlankedi ba bangwe ba GSA, bahlankedi ba ARC-GCI kua Potchefstroom, bafetoledi bao ba gogago boima ka mehla go fetša mošomo wa bona ka nako, bahlankedi ba Infoworks (barulaganyi le baphatlalatši), bagatiši le bao ba phatlalatšago tše di gatišitšwego ka bontši (bulk-mailers) – kgwedi ye nngwe le ye nngwe! Pula-Imvula e amogelwa ka atla tše pedi mme palo ya babadi ba yona e golela godimo ka mehla – gonabjale re phatlalatša dikgatišobaka tše di fetago 16 500 ka kgwedi mme palo ye e a gola. 



Re sa leboga gape thušo ye e sa kgaotšwego ya Maize Trust yeo e thekgago lenaneo la rena. 







