Livestock (Maize)								Sesotho sa Leboa



Diruiwa le dibjalo – kopanyo ye botse 



Instructions: 

Folio strap: Koketšamohola

Byline: Jane McPherson, molaodi wa Lenaneotlhabollo la Balemi ba ba hlabologago la Grain SA 



Bontši bja batšweletši ba dibjalo ba ba atlegilego bo tlaleletša bolemi ka go rua diruiwa. Gantši dikgomo le dinku di fudišwa mašaledi a dibjalo le phulo polaseng. Go bohlokwa kudu go diriša naga ye e lego gona ka botlalo – ga go bonolo go tšweletša poelo temong, ka fao ditseno dife kapa dife tše di ka oketšwago, le ge e le tše nnyane, di a thuša. 



Re lemoga gore mo nageng ya rena phulo gantši e dirišwa go fetiša. Taba ye e nyamiša ka ge e le sephetho sa go rua dikgomo, dinku goba dipudi tše di fetišago nageng ye e itšego mme mafelelong naga yeo e palelwa ke go fepa le seruiwa se tee. Phetšaphulo ke bošaedi mme bohle re swanetše go kgonthiša gore re ela palo ya diruiwa (stocking rates) yeo e dumelelwago malebana le naga ye e itšego hloko. Ge o se na nnete ka ga bofudišo bja naga ya gago, ikgokaganye le ba Kgoro ya Temo ya gae mme bona ba ka kgona go dira tekanyetšo ye e feletšego ya naga ya gago. 



Ye nngwe ya dintlha tše bohlokwa tše di belaetšago ke nagakopanelo. Bothata ga se lenaneo la bongnaga (system of land tenure) – bothata ke tshepedišo ya lenaneo le. Naga yohle e swanetše go laolwa, mme mang le mang yo a laolago o swanetše go tšea diphetho tše di nepagetšego, le ge molaodi yoo a ka hloiwa lebakengkopana leo la latelago. Ge go na le diruiwa tše di fetago tekanyo nageng ye e itšego tše dingwe di swanetše go rekišwa. Thoma ka go rekiša diruiwa tšeo di sa tšweletšego/tswalego (unproductive animals). 



Diruiwa

Diruiwa tšohle di swanetše go hlalošwa bjalo ka Diyuniti tša Diruiwa tše Kgolo (Large Livestock Units (LSU)). Phetolo (conversion rate) e bontšhwa mo go Lenaneo la 1.

Elelwa gore nepo ya maitekelo a ke go kgonthiša palo ya diruiwa tše di dumelelwago (stocking rate) polaseng. 



Lenaneo la 1

Diruiwa 
 

 
Palo
 
Phetolo
 
LSU
 
Thekišo/ LSU

Standard
 
Mohola (Value)
 

 
Diruiwa tše kgolo 
 
Tše di godilego
 

 
1
 

 

 

 

 
 
 
Tša ngwaga o tee 
 

 
0,5
 

 

 

 

 
 
 
Poo
 

 
1,2
 

 

 

 

 
Diruiwa tše nnyane
 
Tše di godilego
 

 
0,25
 

 

 

 

 
 
 
Dikwanyana 
 

 
0,1
 

 

 

 

 
Palomoka ya Diyuniti tša Diruiwa tše Kgolo (LSU) 
 
 
 

 

 

 

 

 




Seo se go atlegišago ga se fela palo ya diruiwa tše o nago le tšona, eupša le maemo a tšona a bohlokwa gammogo le botšweletši bja tšona. Kgomo ye nngwe le ye nngwe e swanetše go go tswalela namane ngwaga le ngwaga – ke gona o tla bago le kgwebo. Ge go le bjalo o ka phetha gore o rekiša kgomo efe mme ka go realo o tla tšweletša ditseno. 



