Wheat											Sepedi



Koketšo ya korong go Pula-Imvula



Instructions:

Insert: Mabele a marega

Insert: Taba ye e sego ya ka mehla

Byline: Jane McPherson, molaodi wa Lenaneotlhabollo la Grain SA

Ka go bala Pula-Imvula ye o swanetše go ba o lemogile go ba gona ga Lenaneotlhabollo la Balemi la Grain SA. Mo nakong ye e fetilego bontši bja ditshenyegelo mabapi le lenaneo le bo ile bja lefelwa ke Maize Trust, mme ka lebaka le re ile ra gapeletšwa go gatiša fela ditaodišwana tše di amanago le intasteri ya lehea. 



Malobanyana o swanetše go ba o lemogile gore re okeditše ditaodišwana ka ga dipeu tša oli kgatišobakeng ya rena – lebaka ke tšhelete ye e tšwago go “Oil and Protein Seeds Development Trust”. Gonabjale re thaba go le tsebiša gore re kgonne go hwetša tšhelete go Trasete ya Mabele a Marega (Winter Cereals Trust), mme go tloga ka kgwedi ye ya Desemere re tla ba le koketšo ya kotara (ke go re e tla tšwelela morago ga dikgwedi tše tharo tše tharo) go Pula-Imvula yeo e tlogo akaretša ditaodišwana tše di amago Tšweletšo ya Korong mafelong a pula ya selemo. 



Mo nakong ye koketšo ye e tla gatišwa fela ka Seisimane le ka Sesotho sa Borwa mme e tla okeletšwa go Pula-Imvula yeo e phatlalatšwago Freistata. Kgopelong ya rena re akareditše merero ye mmalwa yeo e ka thušago batšweletši ba korong ba ba hlabologago ba kua Freistata-Bohlabela le Freistata-Gare. Re tlile go bjala korong mašemong a mabedi ao e tlogo ba ditaetšo tša maitekelo – ye nngwe kua Modderpoort, kgauswi le Ladybrand, yeo e tlogo thuša balemi ba selete sa bohlabela, ye nngwe kua Glen, kgauswi le Bloemfontein, yeo e tlogo thuša balemi ba selete sa gare. 



Nepo ya maitekelo a ke go laetša balemi mekgwa ya maleba – mokgwa wo o nepagetšego wa go lema go boloka monola wo montši ka moo go kgonegago dikgweding tša selemo, kgetho ya khalthiba ya maleba, palo ya dibjalo, tirišo ya monontšha gammogo le taolo ya mengwang le disenyi. Re tlo rulaganya matšatši a mabedi a balemi ka nako ya ditaetšo tša maitekelo – go kwa go a thuša eupša go bona ke go kwešiša; a ke re go thwe go kwa ga go kwelwe.



Le ge go gatišitšwe tshedimošo ye ntši mabapi le tšweletšo ya korong mafelelong ao pula e nago selemo, re tlo tšweletša mošupatsela wo o lebišitšwego go balemi ba tikologong yeo. Nepišo ye e itšego ya mošupatsela wo e tla ba mokgwa wa go babalela monola – ntlha ye bohlokwa go feta tšohle tšweletšong ya korong fao pula e nago selemo. Go feta fao mošupatsela o tla akaretša dikgaolo tše di bolelago ka mmu, sebjalo sa korong, dinyakwa tša phepo, dithekniki tša pšalo tše di akaretšago kgetho ya khalthiba le ge e ka ba palo ya dibjalo le nako ya go bjala, taolo ya ngwang dibjalong tše di golago, taolo ya disenyi le malwetši gammogo le puno, tlhopho le papatšo ya korong. 



Ge re phethile mošupatsela re tlo beakanya dithuto tše tharo (mohlamongwe go ba bangwe e tlo ba dithuto tša go ikgakolla) – thuto e tee e tlo ba ya balemiši mola tše pedi e tlo ba tša balemi. Dithuto tše di tlo rutwa lebakeng la beke – karolo ya teori e tlo rutwa mo mesong mola dintlha tše di amago tirišo di tlo ahlaahlwa ka mathapama. 



Go thuša balemi ka tshwanelo re tlo hloma dihlophathuto tše nne tšeo di tlogo nepiša tšweletšo ya korong. Dihlophathuto tše di tla kopana kgwedi ye nngwe le ye nngwe mme kopanong tše dintlha tšohle tše di lebanego tše di tšweletšego kgwedi yeo di tla šogwašogwa. 



Re leboga kudu ge re hweditše sebaka sa go direla batšweletši ba korong ba Freistata mme re kganyoga go dirišana gabotse le balemi, dikgwebo tša agri gammogo le Sentere ya Mabele a manyane (Small Grain Centre) kua Bethlehem. 





