Lepati										Sepedi							

Go rata temo go tliša katlego



Instructions: 

Folio strap: Semelo 

Byline: Elmarie Cronje, sehlopha se se rulaganyago Pula-Imvula 



“Mantšiboa a ke monna yo a thabilego. Ke leboga Modimo ge a mphile lerato la temo.” A ke mantšu a Lepati Macaphasa, Motšweletšamabele yo a ithutago “Developing Grain Producer” wa Grain SA/Absa wa Ngwaga wa 2007; se se laetša gore motho o swanetše go rata bolemi ge a nyaka go atlega temong. 



Lepati o belegilwe polaseng tikologong ya Fouriesburg mme o be fišegela go lema go tloga bjaneng bja gagwe. Morago ga go tsena sekolo mengwaga ye meraro Lepati o thomile boiphedišo bjo bo šetšego bo sepetše mengwaga ye 54 polaseng kua Fouriesburg, moo a ilego a bewa foromane ka pela. 



Mafelelong o ile a ya le pelo ya gagwe mme a ithekela naga ya go lema. Le ge a be a sa kgone go bala le go ngwala o ile a fetola polasa ya gagwe kgwebo ye e atlegilego lebakeng la mengwaga ye lesomenne. “Ke yo mongwe wa batho bao ba hlomphilwego ka go fiwa lerato la go tšweletša dijo go fepa ba bangwe. Lerato le le lego pelong ya ka le beilwe ke Modimo.” 



“Mathomo a boiphedišo bja ka a be a le bonolo ka baka la boitemogelo bjoo ke bego ke šetše ke na le bjona,” a realo Lepati, yo gonabjale e lego mong wa dihektare tše 506. Godimo ga fao o hira dihektare tše 200 go motšweletši wa seleteng sa Kestell. Kgwebo ya Lepati e na le mahlakore a mabedi: tšweletšo ya mabele ka lehlakoreng le lengwe le thuo ye e atlegilego ya diruiwa ka go le lengwe. 



Bjalo ka leloko la sehlophathuto sa Motšweletši yo a sa ithutago sa Grain SA, Lepati o šomišana ka bokgauswi le Johan Kriel, molomaganyi wa profense wa lenaneo la Motšweletši yo a ithutago la Grain SA kua Freistata. Johan o re: “Lepati ke monna yo a tlotlegago. O na le seriti mme o hlompša ke bohle bao ba kopanago le yena. O swara batho ba bangwe ka botho mme o rata ditlogolwana tša gagwe ka phišego.” 



Lepati o bjetše dibjalo dihektareng tše 320 mme o diriša lenaneo la phetošopšalo ka go bjala lehea, korong le dinawaswikiri ka go šielana. O dula a tšea dišupommu morago ga mengwaga ye mebedi ye mebedi go kgonthiša gore motswako wa monontšha wo a o dirišago ke wa maleba. O laola mengwang sekhemikhale le semotšhene. Sehleng se se fetilego Lepati o bjetše lehea la mohuta wa GM la mathomo ka katlego. O re: “Ke tlo tšwela pele go bjala lehea la GM ka moso ka ge go tloga go le bonolo go laola disenyi go lona.” 



Ka baka la ge Lepati a hlokomela metšhene ya gagwe ka nepagalo ditrekere le didirišwa tša gagwe di itekanetše gabotse. Ge Lepati a thoma go lema ka 1974, motšweletši yo mongwe o mo file trekere ya Ford 5000. Trekere ye e sa šoma gabotse mme ebile e hloka le go dutla oli. Kgwebo ya Lepati e ile ya atlega mme a okeletša ditrekere tše Massey 188, Ford 66, Ford 7610 le New Holland 6640. O sebisa le go lokiša ditrekere tša gagwe ka mehla mme o ngwala tše di dirwago ka botlalo (record keeping).



Barwa ba babedi ba Lepati bao ba mo thušago kgwebong ba otlela ditrekere. Go na le bašomedi ba babedi ba baswarelaruri polaseng mme ge go hlokega go hirwa badiredi ba lebakanyana. 



Kgwebotemo ye nngwe le ye nngwe e na le mathata a yona mme mathata a Lepati a amana le tlhokego ya mohlakase. O kgopetše ba Eskom gore ba mo tlišetše mohlakase polaseng ya gagwe, seo se tlo mo kgontšhago go hlokomela ditrekere le didirišwa tša gagwe bokaone. 



Diruiwa tša Lepati di akaretša dikgomo le dinku. Bontši bja dikgomo tša gagwe tše e ka bago tše 85 ke mohuta wa “Bonsmara-cross-bred” mme dinku e ka ba tše 100. Go ya ka Lepati tšhelete ye e tlišwago ke diruiwa e bopa kotara (25%) ya palomoka ya ditseno tša gagwe – o rekiša mamane ao a tshwešitšwego difantising tša tikologong ya gagwe go ya mafelelong a lehlabula. Mamane a gagwe ke a maemo a godimo, ebile o šetše a thopile sefoka phadišanong ya go nyaka sehlopha sa mamane a a tshwešitšwego seo se phalago tše dingwe. Phadišano ye e ile ya swarelwa fantising ye nngwe ya gae mme Lepati o be a phadišana le baruikgwebo. O diriša karolo ya dihektare tše 386 ya naga ya gagwe bjalo ka phulo ya tlhago. 



Lepati o dula kua Phuthaditjhaba le mogatšagwe, Nooi, gammogo le barwa ba gagwe ba babedi. Ge a amogela sefoka (kheše) seo a se thopilego ka go ba Motšweletšamabele yo a ithutago wa Grain SA/Absa wa Ngwaga, o ile a bolela le Johan Kriel a re: “O a tseba Johan, bjale ke tla kgona go reka peu gape go bjala mašemo a ka a mangwe.” Ao ke mantšu a motšweletši wa makgonthe! 

