Farmer 2 (Maize)								Sesotho sa Leboa



Moleminyane wa Ngwaga wa Kapa-Bohlabela – mme mofenyi ke...

Instructions: 

Folio strap: Moleminyane wa Ngwaga

Byline: Jane McPherson, molaodi wa Lenaneotlhabollo la Batšweletši la Grain SA 

Photos: Bruce Nqezo, Simphiwe Tshabu, Leonard Nondonga, Colbert Timakhwe le Caledon Quta. 



Bao maina a bona a šišintšwego mabapi le go bewa Moleminyane (Small Scale Farmer) wa Ngwaga wa Kapa-Bohlabela, gammogo le bao ba kgethilwego go fetela kgatong ya mafelelo ya phadišano ye, ba tsebišitšwe. Mofenyi o tlo rwešwa diala moletlong wa Mokgatlo wa Ditone tše 250 ka la 26 Agostose 2010. Bona ke ba ba latelago: 

Bruce Nqezo

Bruce o belegetšwe Kwadike A/A kua Lusikisiki mme o na le mengwaga ye 56. O phasitše mphato wa marematlou (matric) a šomela Gold Fields kua Vaal Reefs go tloga ka 1974 go fihla ka 1976. O ile a boela gae a šoma Kgorong ya Temo bjalo ka mootledi wa trekere le ge e ka ba Mothuši wa Tlhabologo (Development Assistent). O nyetše ka 1984 mme o na le bašemane ba bararo le basetsana ba babedi. Yo mongwe wa barwa ba gagwe o tsenetše dithuto tše di phagamego (tertiary education) mola ba bangwe ba sa le sekolong sa sekontari. Bruce o ile a lahlegelwa ke modiro (retrenched) wa go otlela ditrekere ka ngwaga wa 2000, ke moka a thoma go bjala lehea tšhemong ya dihektare tše pedi. Mo lebakeng le o tšweletša lehea, dinawa le matapola tšhemong ya dihektare tše tlhano. 



Simphiwe Tshabu 

Simphiwe Elliot Tshabu o belegilwe ka la 26 Mei 1956 Lefelongtaolo (Administrative Area) la Ntshiqo kua Tsolo. O ile a tsena sekolo sa tlase go fihla ka mphato wa bone (grade 6). Morago ga fao o ile a šoma boemengkepe bja Kapa (Cape Town) lebaka la mengwaga ye e selelago mme a šoma gape le femeng ya Vandarly Esco lebaka la mengwaga ye 20. Ka 1997 o ile a boela gae a thoma go rua dinku le dikgomo. Ka yona nako yeo a tšweletša lehea, dinawa le matapola mašemong a fao motseng wa gabo. O nyetše ka 1982 mme yena le mosadi wa gagwe ba na le bana ba ba selelago: bašemane ba bararo le basetsana ba bararo. Morwa wa gagwe yo mongwe o a šoma mola ba bangwe ba sa tsena sekolo. Ka baka la go lahlegelwa ka mošomo (retrenchment) le go hloka modiro, Simphiwe o ile a phetha go diriša naga ye a ka e hwetšago go tšweletša dijo le go itlhagišetša ditseno. Mo lebakeng le o tšweletša lehea tšhemong ya dihektare tše 14. 



Leonard Nondonga – yo mongwe wa baphadišani ba kgatong ya mafelelo (finalist)

Leonard Nondonga o belegilwe ka la 27 Oktoboro 1950 Lefelongtaolo la Njezweni. O ile a tsena sekolo sa tlase go fihla ka mphato wa 6 (grade 8). O šomile intastering ya meepo kua Tlhabane (Rustenburg), e lego meepong ya platinamo, go tloga ka 1981 go fihla ka 1988. O nyetše ka 1977 mme o na le bašemane ba bahlano – ba babedi ba a šoma mola ba bararo ba sa le sekolong. O ile a lahlegelwa ke mošomo (retrenched) moepong ka 1989. A boela gae a thoma go lema mme a tšweletša lehea le dinawa. Ka morago o rekile trekere gore a kgone go lema ka bjako le gona ka moo go kgontšhago. Mo lebakeng le o šoma mošomo wa kontraka woo o mo thušago go itlhagišetša ditseno. Leonard o dumeletšwe go diriša dihektare tše nne tša nagakopanelo. 



Colbert Timakhwe – yo mongwe wa baphadišani ba kgatong ya mafelelo (finalist)

Colbert Timakhwe o belegilwe ka la 5 Desemere 1944. O goletše gae le batswadi ba gagwe bao ba bego ba amegile temong. O tsene sekolo sa tlase mme a fetša mphato wa 5 (grade 7). O šomile meepong ya gauta kua Lesley, Transfala-Bohlabela, lebaka la mengwaga ye lesome. O tlogile meepong ka 1989 a hudugela Kapa (Cape Town) fao a ilego a šomela Murray Construction. Ka 1991 a boela gae a thoma go lema. O ile a nyala a sa le Transfala mme ba na le bana ba ba selelago: bašemane ba bane le basetsana ba babedi. Bašemane ba šoma bohle mme mosetsana o tee o sa tsena sekolo. Colbert o šometše motšweletši lebaka la mengwaga ye meraro fao a ilego a ba le boitemogelo mabapi le tšweletšo temong. Mo lebakeng le o tšweletša lehea tšhemong ya dihektare tše tlhano. 



Caledon Qutha – yo mongwe wa baphadišani ba kgatong ya mafelelo (finalist) 

Caledon Qutha o belegilwe ka la 30 June 1959 Lefelongtaolo la Njijini. O goletše gona a tsena sekolo sa tlase gona fao Njijini. Ge a tloga fao a tsena Sekolo se se Phagamego sa Mt Frere, a fetša mphato wa marematlou (grade 12) a ba a hwetša le Diploma ya Borutiši. Morago ga fao a ya Kapa a šoma dikolong tše di fapanego. O nyetše ka 1983 mme ba na le bana ba babedi: mošemane le mosetsana. Ka 1989 o butše lebenkele la dikrosari leo le rekišago le dienywa le merogo. Ka 2004 o hirile lebenkele la mogwebikakaretšo mme a boela Njijini kua Mt Frere fao e lego mong wa lebenkele motseng wa gabo. Caledon o ile a rata go bjala lehea ka ge merafe ye mentši e tlogetše go tšweletša lehea leo e lego sejokgolo sa yona. Go feta fao dikarolo tše kgolo tša nagakopanelo ga di dirišwe. O ile a kgahlwa kudu ke batšweletši tikologong ya Kokstad bao ba tšweletšago lehea ka bontši, mme gonabjale Caledon o tšweletša lehea mašemong a dihektare tše 20. 



