Maphelo le Polokego ka Intastering ya Dijo le Dino 
Bašomedi ka intastering ye ba lebana le mehutahuta ya dikotsi tše di akaretšago tše di latelago:
_ Go wa maemong a a lekanetšego mo go hlolwago gantši ke mabato a a thedimogago gomme se se ka hlola go thinyega le go ruruga
_ Go šomiša dilo tše kotsi bjalo ka dithipa
_ Go thulana ga dinamelwa tše di šomišwago ka mošomong bjalo ka dikoloyana tša go rwala dilo tše boima le ditšhelo  
_ Dikgobalo tše di hlolwago ke go kuka dilo, mošomo wo o dirwago leboelela le dikgobalo tše di hlolwago ke ka mokgwa wo mmele o bago ka gona ge go šongwa. Bašomedi ka intastering ye ba lebagana le mošomo wa go kuka dilo ka matsogo, mošomo wo o dirwago leboelela gammogo le  go se eme gabotse ga mmele go go hlolwago gantši  ke go hloka sekgoba sa go šomela se se lekanego le go hlangwa gampe ga tshepetšo ya mošomo 
_ Go ba mo go nago le lešata
_ Go amega mo go nago le dikotsi tše di hlolwago ke dibaerase – go amega mo go nago le dibaerase tše di hlolago malwetši tše di amanywago le go hema le go ja lerole gammogo le go šoma mafelong a go nago le monola o montši. Lerole le le ka tšwa go didirišwa tše di šomišwago tšweletšong gomme maemo a magolo a monola a ka hlola gore letlalo le hlohlone 
_ Go šoma mo go nago le dikotsi tše di ka hlolwago ke dikhemikhale – go amega mo go ka hlolwa ke go swara dikhemikhale go akaretša go hlwekiša le go tloša ditwatši mafelong a tšweletšo 
_ Go šoma mo go fišago goba go tonyago. Intasteri ye e ka hlola maemo a thempheretšha a a fetogago bjalo ka taolo ya go fiša le go tonya ga ditshipi, go tonya le go thothomela. Bašomedi ba ka amega phišong nakong ya ge ba dira mabebe le go tšhela dilo ka ditshiping le go šoma ditikologong tše di tonyago mo go nago le ditšidifadi 
_ Go šoma mafelong a a tswaletšwego. Mehlala e mengwe ka intastering ye ke: 
ditanka tša go bolokela le ditšhelo tša ditlakala, melete le mekoti ye diela di tšhelwago ka gona meepong, ditanka tša petrole, didirišwa tša go dira morara le dilo tše di šomišwago go pšhatla diterebe, ditanka tša go fehla bjala le ditšhelo tša tšona.
Dikotsi tša go wa mabatong ao a thedimogago, go šomišwa ga dithipa, go thulana, go kuka dilo le go dira mošomo leboelela 
_ Hlokomelwa gore ditsejana tša maoto le mabato di dule di hlwekile ebile di omile go thibela gore dilo di se tšhologe nakong ya ge go šongwa le go fa bašomedi dieta tše di ba šireletšago gore ba se we 
_ Efa bašomedi ditlelafo tše di tla ba šireletšago gore ba se segwe ke dithipa 
_ Fokotša dikgonagalo tša go thulana go beakanya gore mešomo e sepele ka thelelo  
_ Arola mafelo mo go sepelago dinamelwa le mo go šomelwago gona. Netefatša gape gore go na le mo batho ba ka itshwarelelago gona ge ba namela maleri le ditepisi 
_ Thibela go tšhologa ga meetse/diela 
_ Bašomedi ba swanetše go hlahlwa mabapi le mekgwa ya maleba ya go kuka dilo gomme mafelo a go šomelwago go ona a swanetše a hlangwe ka mokgwa wo o tla netefatšago gore mošomedi o ba le sekgoba se se lekanego. 
Go šoma lešateng
_ Mešomo e mengwe ya go swana le go tšhela dilo ka ditshiping, ka mabotlelong le mapanta ao a šomišwago go rwala didirišwa ka difemeng go ka hlola gore bašomedi ba amege lešateng le legolo kudu. Mekgwa ya taolo ya boentšineere e swanetše e šomišwe go fokotša lešata, le mekgwa ye batho ba ka e šomišago go itšhireletša e swanetše e tiišeletšwe. 
Dikotsi tše di hlolwago ke tikologo
Dilo tše di latelago di ka thuša go laola dikotsi tše di hlolwago ke tikologo ka intastering ye:
_ Tsenya difene tše di kgonago go phatlalatša lerole go efoga tšhilafatšo le go fokotša lerole 
_ Efa bašomedi diaparo tša go itšhireletša tša maleba 
3
Bašomedi ka intastering ye ba lebana le dikotsi tša go fapana go akaretšwa go thulana ga dinamelwa tše di šomišwago mešomong bjalo ka dikoloyana tša go rwala dilo tše boima le ditšhelo.
Tšwetša pele tlhweko ya motho mang kapa mang gomme o netefatše gore go na le phapang magareng ga didirišwa tša mošomo le tša boitapološo.  
Dikotsi tše di hlolwago ke dikhemikhale
Bašomedi ba swanetše go hlahlwa mabapi le ditshepetšo tša mošomo tše di bolokegilego malebana le tiro e nngwe le e nngwe go akaretšwa mekgwa ye e šomišwago ya thušo ya pele.
Phišo le go tonya
Ngaka goba mooki wo a ngwadišitšwego o swanetše go dira diteko le go netefatša gore maemo a bašomedi a maphelo a seemong se sebotse.
Mafelo a a tswaletšwego
Mongmošomo o na le maikarabelo a go hlatha ge e ba go na le mafelo a a tswaletšwego lefelong la gagwe la mošomo. Ge e ba a le gona, ditsejana ka moka tša go tsena mafelong ao di swanetše di šireletšege gore batho ba se tsene go ona goba maswao a swanetše go šomišwa go hlaola mafelo ao.
_ Batho ba swanetše ba fiwe tumelelo ya go šoma lefelong le le tswaletšwego  
_ Bašomedi ba swanetše ba fiwe dišireletšamelomo tša maleba pele ba ka tsena lefelong le le tswaletšwego gomme ba swanetše ba hlahlwe gore didirišwa tša ka lefelong leo di šoma bjang.
Dilo tše di wago
_ Netefatša gore dilo tše di fegwago godimo (mohlala dišelefong) di tiile le gore di ka se we gabonolo ge e ba di šikintšwe. Bea dilo tše boima fase goba lebatong goba mo e se bago godimo kudu gomme dilo tše bofefo di ka bewa godingwana. 
_ Ela hloko mekgwa ya go paka, go šomišwa le go šutišwa ga dithoto go thibela gore dilo di se we gabonolo 
_ Netefatša gore dilo tše di telele tše di kgonago go ikemela ka botšona (mohlala disilintere tša gase) goba dilo tše di thekgilwego lebotong ga di tekateke ebile di tiile le ge di ka thungwa.  
Dithulusi tša seatla
_ Dithipa tša seatla di hlola palo e kgolo ya dikgobalo gomme di swanetše di bolokwe/khurumetšwe ge e ba di sa šomišwe
_ Ge dithipa tša seatla di šomišwa kgafetšakgafetša, diaparo tše di šireletšago go segwa ke dithipa di swanetše di aparwe go ya le ka mo tekolo ya dikotsi e hlathilego ka gona (mohlala ge o ripa nama, apara thethwana le tlelafo ka letsogong le le sa swarego thipa)
_ Dithulusi tše di swarwago ka diatla di swanetše go hlokomelwa go netefatša gore ga go hlokege maatla a mantši ge di šomišwa.
Dilo tše di sepelago
_ Dikoloyana tše di šomišwago go rwala dilo/didirišwa, direke, diteroli di swanetše go šomiša ditsejana tše di kgethilwego kgole le mo bašomedi ba sepelago gona ka mo go ka kgonegago. Motho wo a kgorometšago/gogago selo o swanetše go kgona go bona gabotse mafelomabapi 
_ Tekolo ya dikotsi e swanetše go hlatha gore ke dife dikotsi tše dingwe tše di sepelelanago le mošomo tše di ka bago gona (mohlala dikotikoti goba metomo ye e thokologago, dihuku tša ditshipi tša go phagamiša dilo tše boima, dilo tše di thuntšhwago ke metšhene).
Tšweletšo ya dijo le dino
Intasteri ya go tšweletša dijo le dino e dirwa ke diintasteri tše 30 tša go fapana. Tšona\e di akaretša maselaga, mašemo a swikiri le ditšhilong tša mabele go fihla go diintasteri tša tlhotlo ya lešeleba le go fehlwa ga mokoporo. Palo ye e kopantšwego ya dikgobalo ka diintasering tša dijo le dino ke e kgolo kudu. Le ge go le bjalo, dipalo tša dikgobalo di fapana go ya ka go fapafapana ga diintasteri tša dijo le dino. 
Dilo tše di hlolago dikgobalo kudu di tšwela pele go ba:
_ go rwala dilo ka matsogo/go gobala ga mešifa 
_ go thedimoga ka lebaka la mabato a a thapilego goba mabatong mo go tšhologilego dijo
_ go wa go tšwa malekelekeng
_ dinamelwa tša mošomo (go akaretšwa dinamelwa tša go rwala merwalo)
_ go hlabja ke selo (mohlala dithipa tše bogale goba dilo tše di wago)
_ metšhene.
Magareng ga tše, dilo tše di hlolago dikgobalo tše dišoro di tšwela pele go ba dinamelwa tša mošomo, go akaretšwa go wa malekelekeng le metšheneng. 
_ go gobala ga mešifa
_ bolwetši bja letlalo
_ lešata
_ asma ye e sepelelanago le mošomo
_ go hlohlona ga dinko
_ kgatelelo ya monagano ye e sepelelanago le mošomo.
Diintasteri
_ Tšweletšong ya nama le dihlapi
_ Go fehla bjala, tšweletšong ya masere
_ Tšweletšong ya dimonamonane
_ Ditšweletšwa tša maswi
Bašomedi ba swanetše go hlahlwa mabapi le ditshepetšo tše di bolokegilego tša mošomo tirong efe goba efe go akaretšwa le mekgwa ya go neelana ka thušo ya pele. 
_ Dienywa le merogo
_ Lepakeng
_ Bjala le dinotšididi.
Ditšweletšwa tše di tonyago le tše di bewago ka ditšidifatšing
Tšweletšo ya dijo e na le magato a mararo – puno, tšweletšo le thekišo/kabo ya ditirelo tša dijo le dino. Tšweletšo ya dijo le dino e dirwa difemeng tša go fapana go ya ka bogolo bja tšona, go tloga go tše di thwalago bašomedi ba mmalwa go ya go tše di thwalago makgolokgolo. Ka nnete, difeme tše di tšweletšago dijo le dino tša bogolo bja magareng le tše dikgolo ke karolo ya mekgatlo ya dikarolo tše dintši ya bosetšhaba le ya boditšhabatšhaba ye e thwalago diketekete tša bašomedi.  
Maikarabelo a Kgoro ya Mešomo lekaleng le a akaretša magato a mabedi a mathomo – puno le tšweletšo. Thekišo le go neelana ka ditirelo tša dijo le dino ke maikarabelo a bolaodi bja selegae bja dikgoro tša maphelo tše di laolago tikologo le ge e le gore Kgoro ya Mešomo e šomišana le dikgoro tše go netefatša gore go ba le maemo a a swanago malebana le merero ya maphelo le polokego.
Tabakgolo
Ka kakaretšo, maphelo mošomong ke nngalaba ya taba gore e ka laolwa go feta polokego. Dilo tše di hlolago malwetši le ditlamorago tša go se bolokege ga mošomo di bonagala le semeetseng ebile di ba bonolo go ahlaahlwa. Dilo tše di hlolago malwetši tše di sepelelanago le mošomo di ka ba boima gore di hlathwe. Gantši go ka tšea nako e telele pele dika di iponagatša. Ka fao, kamano magareng ga selo se se hlolago bolwetši le ditlamorago ya sona ga di be pepeneneng eupša ge mathata a hlaotšwe le go amogelwa, ditharollo di ka tšwelela.  
Mathateng a a tlwaelegilego a maphelo ao a sepelelanago le mošomo bjalo ka dikgobalo tša mekokotlo, go ka ba dilo tše dingwe tše di hlotšego mathata tše di sa amanego le mošomo.
Go ka ba boima go bašomedi gore ba amogele gore ba na le malwetši a a sepelelanago le mešomo ka lebaka la letšhogo goba ka lebaka la kgethollo ye e lebišwago mehuteng ye itšego ya malwetši. Go ya ka mabaka a, go bohlokwa gore o hlathe le go fokotša dilo tše di šorofatšago malwetši ao a hlolwago ke mošomo.
Ntle le go ba gona ga tshedimošo mabapi le ditharollo tša malwetši ao a sepelelanago le mošomo, tsebo ya selegae mabapi le ditharollo tše di šomago e ka ba e nnyane. Tše dingwe tša dikgwebo tše dikgolo ka intastering ye, di thwala ditsebi tša go alafa malwetši ao a sepelelanago le mešomo, gantši e ba ditsebi tše di nago le tsebo ya bongaka. Le ge go le bjalo, dikgwebong tše dintši, kudukudu dikgwebo tše dinnyane, go hwetšagala ga maele mabapi le maphelo mešomong ga go be bonolo. Ge batho ba bantši ba na le bothata, ba etela Ngaka ye e alafago malwetši ohle (General Practitioner) eupša dingaka tše dintši tše di alafago malwetši ka moka ga ba na tsebo ye e tseneletšego go alafa malwetši a a hlolwago ke mešomo.  
Dikgwebo tše dintši ga di hloke go hlama dikgoro tša ditsebi goba go lefa baeletši ba tša maphelo go laola merero ya maphelo mešomong letšatši ka letšatši.
Bontši bja malwetši ao a hlolwago ke mešomo a hlolwa ke palo e nnyane ya dilo tše di hlolago malwetši, e lego dilo tše di ka laolwago ke balaodi le bašomedi ge ba šoma mmogo go hlatha mekgwa ya taolo ye e ka šomišwago ye e sepelelanago le lefelo la mošomo. Ka fao, go šomišwa ga dingaka tše di alafago malwetši a a hlolwago ke mešomo le ditsebi tše dingwe go ka seketša tšhelete mabakeng a itšego. Karolo ye e hlaloša dilo tše di tlwaelegilego tše di hlolago malwetši a a sepelelanago le mešomo ka diintastering tša dijo le dino ebile e neelana ka maele mabapi le ka tsela yeo di ka laolwago.  
Dintlhakgolo tše di hlolago malwetši
Dintlhakgolo tša dilo tše di hlolago malwetši mešomong ka diintastering tša dijo le dino ke tše: 
_ malwetšana a go gobala ga mešifa (di-MSD): gantši di akaretša malwetši ao a sepelelanago le mošomo mo go amegago matsogo (di-WRULD) le go gobala mekokotlo
_ kgatelelo ya monagano ye e sepelelanago le mošomo: e ka hlolwa ke peakanyo ya mošomo ye e sa swanelago
_ asma ye e sepelelanago le mošomo: e ka hlolwa ke go hema marole ka lepakeng le a mabele 
_ bolwetši bja letlalo bjo bo sepelelanago le mošomo: go hlatswa ka matsogo, go swara dijo, bjbj. 
_ go hlohlona ga dinko: go hlolwa ke go hema marojana ao a ka hlohlontšhago dinko bjalo ka marole a ka lepakeng le a mabele le dinoko
_ go se sa kgona go kwa ka lebaka la lešata le legolo: mo lešata le fetago ditesipele tše 85 [85 dB(A)].
Efa bašomedi ditlelafo tše di tla ba šireletšago gore ba se segwe ke dithipa.
(di-WRULD le dikgobalo tša mekokotlo) ke tše dingwe tša dikgobalo tše di tšwelelago kudu. Le ge go le bjalo, dikotsi tše dingwe di bohlokwa ebile di a itšweletša ge maemo a dumela.  
Dilo tše di hlolago dikgobalo tša mešifa
Ka intastering ya dijo le dino, dikgobalo tše dintši tša mešifa di hlolwa ke dilo tše hlano fela:
_ go paka/go pakolla ditšhelo (bjalo ka mapokisi, makhreiti le masaka) 
_ go kgorometša diraka tša maotwana (bjalo ka di-ovene le diteroli tše di nago le ditšweletšwa)
_ go ripa, go ntšha nama marapo, go segaganya nama, go fega nama gore e ome le go mena mala (bjalo ka nama e khwibidu le nama ya kgogo)
_ go phuthela ditšweletšwa (bjalo ka ditšhese, dimonamonane le dipisikiti)
_ go swara dikotikoti tša dinwamaphodi (go swana le makase a go rwala bjala, metomo le makhreiti)
_ Ye ke mešomo e megolo moo šedi e swanetšego go bewa ge go dirwa ditekolo tša dikotsi.
Na re tseba bjang ge e ba re na le bothata?
Dikgobalo le mathata a maphelo a ka iponagatša ka ditsela tša go fapana, go swana le:
_ melato ya go gobala mekokotlo le maoto/matsogo
_ go opa le dihlabi
_ khwalithi ya fase ya ditšweletšwa
_ go ba le palo e kgolo ya ditšhila tša didirišwa
_ dipoelo tše dinnyane
_ dillo tša go se fele tša bašomedi le go ikhutša kgafetšakgafetša
_ bašomedi ba ikaonafaletša mafelo a mošomo le dithulusi ka bobona (mohlala go ipeela mesamelo godimo ga ditulo)
_ bašomedi ba apere dipantetše,ba sepela ka diphate, ba itšhidilla, ba apere dipenkele tša koporo.
Ge e ba o na le bothata, se se tla go jela tšhelete ka lebaka la go se tle mošomong ga bašomedi, bašomedi ba bantši ba tlogela mešomo, wa swanela ke go hlahla bašomedi ka boswa, wa lahlegelwa ke tšweletšo, bjbj.  Dikleime tša go lefelwa ga bašomedi di tla oketšega gomme mathata ao a ka ama ditefelo tša gago tša diinšorentshe. 
Asma ye e sepelelanago le mošomo 
Methopo ya tshedimošo e bontšha maemo a godimo kudu a asma intastering ya tšweletšo ya dijo le dino. Dilo tše di hlolago asma ke go hema lerole go tšwa go mabele le folouru/purumili, le batho ba ba šomago ka lepakeng ba palong ya bobedi ya batho ba ba ka swarwago ke asma ge go bapetšwa le mešomo ka moka ka intastering efe kapa efe.
Dilo tše di hlolago asma ye e sepelelanago le mošomo
Asma ye e sepelelanago le mošomo e ama bašomedi ba ba hemago lerole le le hlolago mathata a go hema – bjalo ka lerole la mabele, folourui, dipediša, proteine ya mae, proteine ya hlapi, dinoko le legong – bjale ge bašomedi ba ba šomago phehlong, tlhotlong ya bjalag, lepakeng le ba ba šomago ka dihlapi bjbj, ba kotsing. Asma ke bolwetši bjo bošoro ebile bo ka hlola lehu.
Bolwetši bja letlalo bio bo sepelelanago le mošomo
Methopo ya tshedimošo e bontšha maemo a godimo kudu a bolwetši bja letlalo.
Na ke eng se se hlolago bolwetši bja letlalo bio bo sepelelanago le mošomo
Bolwetši bja letlalo bo ama bašomedi ba ba swaraganago le nama e khwibidu, hlapi, nama ya kgogo, dienywa le merogo gammogo le batho ba ba šomago ka mapakeng, ba ba tšweletšago dimonamonane, baapei, batho ba ba šomago go swiela le bašomedi ba bangwe ba bantši. 
_ Mo go šongwago ka dijo, gantši e ama diatla le matsogo 
_ E hlola go hwibala, go hlobega le ditatapue letlalong, gantši se se ka šiiša mo e lego gore motho a ka palelwa ke go ya mošomong goba ge seemo se befile kudu se ka hlola gore batho ba nyake mešomo e mengwe 
_ Bolwetši bja letlalo bjo bo sepelelanago le mošomo bo ka hlolwa ke go swara meetse, dišepe le dilo tše dingwe tša go hlwekiša (melato ye e begilwego ke diphesente tše 55) le go swaragana le mehutahuta ya dijo bjalo ka swikiri , folouru/hlama, dienywa tša swikiri e ntši, merogo, dinoko, hlapi le dijo tša go tšwa lewatle, nama e khwibidu le nama ya kgogo (melato ye e begilwego ke diphesente tše 40).
Bolwetši bja go thibega ga dinko
Bolwetši bjo bo hlolwa ke go thibega ga dinko (nko ye e tšwago mamila goba ye e tswalegilego). Go hlohlona ga letlalo la ka nkong go hlolwa ke go hema marole.
Dilo tše di hlolago bolwetši bja go thibega ga dinko
Mabele, folouru, dinoko le lerole la legong di ka hlola bolwetši bja go thibega ga dinko, mahlo a mahwibidu (mahlo a a tšwago meetse goba a a hlohlonago) gammogo le ditlamorago tše dingwe tše di hlolago ke go hlohlona.
Go se sa kgona go kwa ka lebaka la lešata.
Dilo tše di hlolago go se sa kwa ka lebaka la lešata
Go amega maemong a lešata le legolo mošomong go ka hlola gore o se sa kgona go kwa go go sa alafegego ka ge bothata bjo bo agela lebakeng le le telele. Maemo a godimo a lešata, e ka ba mafelong a magolo (mohlala diholong mo go šomanwago le go tšhela dilo ka mabotlelong) goba maemong a selegae mo feme le metšhene di hlolago lešata (mohlala setšweletšwa se ba le seabe setšhelong sa meetse). Ge e ba tekolo ya dikotsi lefelong la gago la mošomo e bontšha gore lešata ke tlhobaboroko, le swanetše le laolwe go tloga mothopong.
Go hlama molaotshepetšo wa maphelo mošomong
Go na le merero e meraro ye e swanetšego go elwa hloko tlhamong ya taolo ya maleba ya maphelo mešomong:
1. Thibelo
Go na le maikarabelo a semolao le a setho ao mongmošomo a swanetšego go šoma ka mo a ka kgonago ka gona go thibela malwetši a a sepelelanago le mešomo. Gore a šireletše maphelo a bašomedi, dilo tše di hlolago dikotsi tša maphelo di swanetše di tsebje pele. Mabakeng a mantši, dilo tše di hlolago malwetši di a itlhalosa. Ge fela dilo tše di hlolago dikotsi tše dikgolo (di-MSD, lerole, lešata, bjbj) di hlaotšwe, magato a ka tšewa go ahlaahla dihlogotaba ka tsela ye go dirwago ka gona malebana le merero ya polokego. Go bohlokwa go hlatha ge e ba fela motho ka o tee ka o tee (goba dihlopha) ba ba amegilego dikotsing tše eupša le gore ba amegile gakaakang gammogo le ditlamorago tše di letetšwego. Tsebo ye e ka ba bohlokwa ge go kalatšwa bašomedi goba nakong ya ge ba alafša go netefatša gore tikologo ya mošomo ga e šorofatše seemo sefe goba sefe sa maphelo se se šetšego se le gona. 
Mešomo e mengwe bjalo ka go tšhela dilo ka ditshiping, go tšhela ka mabotlelong le go šomiša mapanta ao a šomišwago go rwala didirišwa ka difemeng go ka hlola gore bašomedi ba amege lešateng le legolo kudu. 
Go lekola go se be gona mošomong ga bašomedi
Taolo ya go ba gona mošomong ke e nngwe ya ditlhobaboroko go bengmošomo ba dikhamphani tše dikgolo. Tshedimošo ye e hwetšwago taolong ye e tseneletšego ya go ba gona mošomong e ka ba bohlokwa go hlatha mathata a a ka bago gona a go amana le mošomo. Ge e ba go na le mešomo ye itšego goba dikarolo tša lefelo la mošomo moo batho ba bantši ba sa tlego mošomong, se e ka ba sešupo sa gore go na le bothata. Dillo tše dintši tša go swarwa ke dihlabi ka mokokotlong goba dika tša WRULD di ka amanywa le mehuta ye itšego ya mešomo.   
Go theeletša bašomedi 
Tshedimošo e ntši e ka hwetšagala go bašomedi ka sebele. Bašomedi ba ka dikadika go botša balaodi ka mathata a maphelo ge e ba ba nagana gore seo se ka ba le seabe ditlhatlošong tša bona mošomong goba ge e ba tshedimošo yeo e amana le bophelo bja motho. Le ge go le bjalo, go na le ditsela tše mmalwa tša go kgoboketša tshedimošo mabapi le maitemogelo a bona goba go hwetša dikgopolo tša bona tše di ka šireletšago tshedimošo ye ba sa nyakegego batho ba bangwe ba e tseba le go netefatša gore ba fiwa dikarabo tše di kwagalago.
Go laola dikotsi
Go swana le mathata a mangwe le a mangwe a maphelo le polokego, go swanetše go latelwe mekgwa ya taolo. Mo go kgonegago, go fediša kotsi ke yona kgato ya maleba kudu. Go itshepela go didirišwa tša go itšhireletša (PPE) e swanetše e be fela ge o hloka kgetho. Gantši tsela ya go laola maphelo mafelong a mešomo go nyaka fela poledišano magareng ga balaodi le bašomedi. Ga go hlokagale gore go hwetšwe thušo go tšwa go setsebi goba go thwalwe setsebi. Le ge go le bjalo, go amega ga dingaka le ditsebi tše di šoganago le merero ya maphelo mešomong go ka seketša tšhelete e ntši maemong a itšego. Ge e ba go hlokega maele go tšwa go setsebi e ka no ba e se ya tša bongaka, mohlala mathateng a mantši a di- MSD, setsebi se se lebelelanago le tikologo ya mošomo e ka ba wa maleba, goba bothateng bja asma, motho wo a tsebago mekgwa ya go phela gabotse mošomong a ka swanela go rarolla bothata.  
2. Go fola
Le ge e le gore dilo ka moka di a kgonega gore di dirwe go thibela batho gore ba se tsenwe ke malwetši ao a hlolwago ke mešomo, go tla ba le lebaka moo motho a tla babjago gona. Se se hlotšego bolwetši e ka ba e se mošomo, eupša ditlamorago tša bothata di swanetše go ahlaahlwa. Go bonolo gore motho a ka ba le go opa ga mokokotlo goba kgatelelo ya monagano e se ka lebaka la kgatelelo ye e hlolwago ke mošomo, eupša ge e le gore ba šoma mošomo wo o sepelelanago le go rwala dilo tše boima goba wo o nyakago maatla a mantši, go ka ba le kgonagalo e kgolo ya gore mošomo woo o šorofatše maemo le go fetola bothata bjoo go ba bjo bo šiišago. Go palelwa ke go laola ditiragalo tša go se ipshine gabotse go ka hlola malwetši a a sa alafegego le go lahlegelwa ke mošomedi wo hlwahlwa. 
Na o lekotše le go fihlelela dinyakwa tša gago tša maphelo?
Tekolo ya dikotsi e ka hlatha ditiro tše dikgolo le maemo ao a ka bago kotsi maemong a maphelo gore o kgone go tšea sephetho sa gore o ka fihlelela bjang dinyakwa tša maphelo ka khapmhaning ya gago. Diteko ka dingaka di nyakega kudu dikotsing tšeo go sa lebelelwego gore motho o swanetše a amege lebaka le le kaakang mošomong woo go hlatha ge e ba mekgwa yeo ya taolo ke ya maleba. Mehlala ya diteko ka dingaka di ka nyakega mo go nago le kotsi ya gore mošomo o ka hlola asma 
(mohlala dilo tše di ka hlohlontšhago mmele bjalo ka lerole la mabele, lerole la folouru, lerole la go tšwa ka lepakeng, diproteine tša hlapi goba mae goba dinoko), di-MSD (go akaretšwa le di-WRULD) go amega lefelong le le nago le dibaerase tše di hlolago malwetši (mohlala maselageng), kotsi ya go tsenwa ke bolwetši bja letlalo le go šoma ditikologong tšeo di fišago goba di tonyago. Gopola: didirišwa tša ka dijong di ka hlohlontšha mmele le ge e le gore ga o šome ka tšona lebaka le le telele.   
Tebanyo ya seprofešenale e a nyakega mererong ya maphelo mešomong. E ka amanywa le dinyakwa tša polokego/tlhweko ya dijo.
Malwetši ao a amanago le go gobala ga mešifa
Na o na le mokgwa wa taolo go thibela, go nyakišiša le go laola dikgobalo tša mešifa bjalo ka dihlabi tše di hlolwago ke go kuka dilo kgafetšakgafetša le go kuka dilo tše boima goba di- WRULD tše di hlolwago ke go dira mošomo leboelela? Mekgwa ya thibelo ga e bitše kudu. Ga go kgonagale gore o thibele melato ka moka ya di-MSD, go begwa le semeetseng ga dika, kalafo ya maleba le tshokollo di bohlokwa.  
Tsela ya maleba ya go laola di-WRULD
Tlhamo ya mošomo
Šomiša mekgwa ye e elago šedi maemo a bašomedi ge go hlangwa dithulusi, metšhene, mafelo a mešomo le mekgwa ya go dira mešomo. Bea šedi go fokotšeng go roromela ga ditho tša mmele go go hlolwago ke dithulusi, maatla a a šomišwago le go fetogafetoga ga maemo a mmele ge o dira mošomo. 
Ke lebaka le le kaakang o amegile
Lebelela ntlha ya gore bašomedi ba šome ka go šielana mešomo, lebelo leo mošomo o dirwago, sebaka sa go khutša le go neelana ka thušo. Ela hloko ge e ba go šoma seemong seo go oketšegile ka lebaka la go šomela diiri tša tlaleletšo goba nakong yeo tšweletšo e lego tlase ga kgatelelo. 
Bea šedi kudu go mekgwa ya go paka, go swara le go šutiša dithoto go thibela gore di se we. 
Tikologo
Netefatša gore tikologo e ruthetše le gore go na le sekgoba se se lekanego, madulo le letšatši le kgona go tsena. 
Tekolo ya dikotsi
Tekolong ya gago ya dikotsi, hlatha mešomo ye e hlolago dikgobalo ye e hlokago e tee goba tše mmalwa tša tše di latelago: 
_ maatla
_ poeletšo
_ boemo bja mmele bjo bo sa swanelago.
Fokotša kgonagalo ya dikgobalo mešomong mo go kgonegago ka go ahlaahla dintlha tše tše tharo.
Ditekolo tša pele ga ge motho a fiwa mošomo
Se se tla thuša go netefatša gore batho ga ba fiwe mešomo ye e šorofatšago maemo a bona a maphelo ga e ba ba kile ba gobala mešifa goba ba na le maemo a mangwe.  
Go fiwa mošomo
Netefatša gore mešomo ye e hlolago dikgobalo ga e fiwe batho ba ba nago le malwetši/dikgobalo le gore mešomo ye e ka šorofatšago maemo a bona ga e fiwe batho ba ba kilego ba ba le malwetši/dikgobalo.  
Tlhahlo ya bašomedi 
Bašomedi ba swanetše go fiwa tlhahlo le tshedimošo mabapi le mehuta ya dikgobalo tše di ka bago gona le dilo tše di ka hlolago dikgobalo tšeo, mekgwa ye e bolokegilego ya go kuka dilo (kudukudu ka mokgwa wo mmele o swanetšego go ba ka gona le mekgwa ya go kuka) gammogo le bohlokwa bja go bega dikgobalo.  
Hlokomela bašomedi
Hlokomela bašomedi ba ba dirago mešomo ye e hlolago dikotsi goba ye e ka šorofatšago dikotsi nakong ya ge mošomo e sa le o moswa, mohlala morago ga dibeke tše nne go netefatša gore ga go na dišupo tše di lego kgahlanong le go amega ga bašomedi mošomong woo.
Go neelana ka ditharollo mererong ya maphelo mešomong
Mešomo ye itšego e hlalošitšwe ka mo godimo eupša o ka tšea magato a go alafa le go lekola batho ba ba amegilego dikotsing.
Tekololeswa ya direkhoto tša go se be gona mošomong ka lebaka la bolwetši
Lekola ka leswa dipego tša bašomedi tše di ngwadilwego ke dingaka, mohlala morago ga dibeke tše nne ba se gona mošomong. Hlatha ge e ba fisiotherapi e ka kgona go fihlelelwa ge go nyakega bjbj.
Lekola bomaswanedi bja molaotshepetšo
Go netefatša gore mokgwa wa go laola di-WRULD ke wa maswanedi, o swanetše o lekolwe kgafetšakgafetša. 
Laola dikotsi
_ Hlatha gore ke mešomo efe ye e hlolago dikgobalo tše di bonalago ka pele (go rwala dilo) goba dikgobalo tše di tšwelelago morago ga lebaka le le telele (mohlala mošomo wo o dirwago leboelela wo o šomišago bogodimo bja mmele)
_ Lekola mešomo ka go tsenelela go tšea sephetho sa gore ke dintlha dife tše di hlolago dikotsi 
_ Tsebagatša tšhomišo ya metšhene mo go kgonegago mohlala dilori tše di rwalago merwalo, mapanta ao a šomišwago go rwala didirišwa ka difemeng, vacuum lifters, go rwala dilo tše dintši ka nako e tee goba go šomiša metšhene
_ Mo tšhomišo ya metšhene e sa kgonegego, tsebagatša mekgwa ya go thibela dikgobalo, mohlala fokotša go rwalwa ga masaka/mapokisi a boima bja 25kg goba go feta, kaonafatša mekgwa ya go hlangwa ga mafelo a go šomela ka tsela ya maleba, go šielana go dira mešomo, tlhahlo, go hlahlobja ke dingaka le go abelana mešomo 
_ Rerišana ka botlalo le baemedi ba diyunione mererong ya polokego goba baemedi ba bangwe ba bašomedi go netefatša gore go ba le ditharollo tša maleba le tše di šomišegago. 
Go amega mo go nago le phišo le go tonya. Intasteri ye e ka hlola maemo a go fapafapana a thempheretšha go tšwa ditirong tša go swana le taolo ya go fiša le go tonya ga ditshipi, go thothomela le go tonya.
Word count: 3,190
