

Tumelo le kgogelo morago ya tumelo ya go fana ka ngwana ya motswadi goba mohlokomedi wa ngwana


Tlhalošo

Tumelo ke tumelelo yeo e ngwetšwego yeo e fiwago batswadi bao ba tlilego go fiwa ngwana.Tumelo e ka fiwa ke motswadi goba mohlokomedi wa ngwana, goba ngwana ka boyena. Ngwana a ka dumela go fiwa motho yo mongwe ge fela a le mengwaga ye lesome le go feta. Go sa kgathatšege tlhalošo ya molao o fe goba o fe, motswadi yo a dumeletšego phiwo ya ngwana o na le tokelo ya go gogela morago tumelelo yeo mo matšatšing a 60 morago ga go fa tumelo. Kgorotsheko ya bana e ka se ntšhe taelo ya phiwo ya ngwana pele ga lebaka la ge matšatši a 60 a fetile.

Mabaka ao ka wona go sa nyakegego tumelelo

Batswadi ba ngwana ba hlokofetše mme ga go na mohlokomedi wa ngwana yo beilwego.
Motswadi

ga a kgone go fa tumelelo ka lebaka la go fokola monaganong;
o ttlogetše ngwana mme ga a tsebjwe mo a lego;
o hlokofatša ngwana mmeleng, maikutlo goba ka thobalano, o mo swara ga mpe goba o a mo hlokofatša goba o dumelela hlokofatšo, tshwarompe go ngwana;
o hlotše goba a thuša kgogelo ya ngwana ka go tša thobalano, go thopja le go šomišwa ga mpe ka tša thobalano, goba o thuša ngwana le go hlola gore a dire mediro ya bohlola;
yo a ganago ka tumelelo mo go sa swanelago;
wa ngwana yo a belegwego ka ntle ga lenyalo yo a ganago go ba tata'go ngwana goba bana, mo go se nago lebaka, ga a ka phethagatša mošomo wa gagwe wa botswadi mabapi le bana;
e le go tata'go ngwana yo a belegwego ka ntle ga lenyalo ka kamano ya ka gare ga leloko la madi le mma'go ngwana;
e le go tata'go ngwana yo a belegwego ka ntle ga lenyalo, mme yena 

o be a swaretšwe molato wa go kata goba tlhokofatšo ya mma'go ngwana; goba
morago ga dinyakišišo tša kgorotsheko ya bana, go latelwa dikgonono tša mme wa ngwana, a hwetšwa  gore o katile goba o hlokofaditše mma'go ngwana. Ge e le gore temogo yeo e ka se hlole kgolego ya molao wa go kata le go hlokofatša; goba



o ngwana yo a belegwego ka ntle ga lenyalo o paletšwe ke go araba mo matšatšing a 14 go tsebišo yeo a e filwego yeo e hlalošwago ka tlase.

Tsebišo ya tumelo ya phiwo ya ngwana

Ge tumelo e filwe ke motswadi o tee fela, mme motwadi yo mongwe a se gona go ka fa tumelelo goba a se a swanela go fa tumelelo, mokomišenare o tla hlokomologa tumelelo yeo mme a ntšha tsebišo go motswadi yo mongwemo matšatšing a 14. Tsebišo e sedimoša motswadi gore tumelelo e filwe mme a mo fa sebaka sa go:

gogela morago tumelo ya gagwe; goba
go fa mabaka ao ka wona tumelelo ya gagwe e se ya swanela go hwetšwa le go tšwela pele ntle le yona; goba
go dira kgopelo ya phiwo ya ngwana ge e le tate wa tlhago wa ngwana yo a belegwego ka ntle ga lenyalo.


Ge mme wa ngwana yo a belegwego ka ntle ga lenyalo a dumeletše diphetogo tša dintlha tša ngwana tša ngwadišo ya matswalo, tata'go ngwana o tla tsebiswa. O swanetše go dira diphetogo tšeo di amegago mo matšatšing a 14 morago ga go amogela tsebišo.

Ge mma'go ngwana a se a fa tumelo go diphetogo tša dintlha tša ngwana tša ngwadišo ya matswalo, motho yo a ratago tšewa bjalo ka tata'go ngwana yoo, o swanetše go dira kgopelo go kgorotsheko ya maleba ya bana ya taelo ya boikano bjo bo netefatšago gore ke tata'go ngwana le gore dnyakwa tša mma'gwe ga di hlokagale.

Tsebišo go tšwa go tata'go ngwana yo a belegwego ka ntle ga lenyalo e nyakega fela ge:

o tate a dumetše, ka go ngwala, gore ke tata'go ngwana; ge e le gore o ngwadišitše dintlha tša matswalo a ngwana mme a netefatša gore dintlha di lokile ka dinako tšohle; goba

o mma'go ngwana, ka nako ya go tumelelo ya gagwe:

o o netefaditše, ka go ngwala, tate a dumetše, ka go ngwala, gore ke tata'go ngwana; mme

o o dirile gore boitsebišo bja gagwe le mo a lgo di tsebagale; goba

o modirelaleago o fana ka pego ya go netefatša gore tate ke mang o kae go mokomišenare yo a netefaditšego tumelelo ya mme, goba kgorotsheko ya bana yeo kgopelo ya phiwo ya ngana e dirilwego ka go yona. Pego ye e swanetše go išwa mo matšatšing a 60 morago ga tumelo, goba ka nako e fe goba e fe pele ga taelo ya phiwo ya ngwana yeo e fiwago ke kgorotsheko ya bana.

Motswadi yo a filego tumelelo mme a kganyoga go phumula tumelelo ya motswadi yo mongwe, o swanetše go tsebiša mokomišenare ge a netefatša tumelelo ya gagwe.

Go tshedimošo ya feta fa, e ya go Kgoro ya Toka le Tšweletšo ya Molaotheo

Tsela ye e latelwago

Go fa tumelelo

Ge o le motswadi goba mohlokomedi wa ngwana tlatša Foromo ya 12, Tumelelo ka motswadi goba mohlokomedi go bofa phiwo ya ngwana; le ge o le ngwana, tlatša Foromo ya 13, Tumelo ya ngwana go tšewa.
Tumelo e swanetše go dirwa ka go ngwala. Ge e filwe ka mono Afrika Borwa, motho goba batho bao ba fanago ka tumelo ba swanetše go saena pele ga mokomišenare wa leago la bana, yo a tlago netefatša tumelo.
Tumelo yeo e fiwago ka ntle ga Afrika Borwa e swanetše go saenwa mme ya netefatšwa pele mohlankedi ka go ditirelo tša Afrika Borwa tša botipolomata goba boromiwa bja khonsuleiti, goba ka moahlodi, magaseterata, moahlodi wa khutšo goba mohlankedi wa setšhaba wa naga yeo e amegago.
Le ge e le gore tumelo e swanetše go ba le maina a batswadi bao ba tlilego go fiwa ngwana, kgorotsheko ya bana e ka dumela tumelelo ya motswadi goba mohlokomedi wa ngwana yeo e se nago maina goba dintlha tša batswadi bao ba tlilego go fiwa ngwana ge e le gore e kgotsofala gore dikgahlego tša ngwana di a kgotsofatšwa.

Kgogelomorago ya tumelo

Tumelo e swanetše go gogelwa morago ka go ngwala. Ge o le motswadi goba mohlokomedi wa ngwana , tlatša Foromo ya 12A, Kgogelomorago ya motswadi goba mohlokomedi ya phiwo ya ngwana pele ga mokomišenare mo matšatšing a 60 morago ga tumelo yeo.
Ge o le ngwana, tlatša Foromo ya 13A pele ga mokomišenare pele taelo ya phiwo e dirwa ke kgorotsheko ya bana.
Ge tumelo e ka gogelwa morago ka go selete seo tumelo e sego ya dirwa ka go sona goba mo phiwo ya ngwana e ilego go theeletšwa ka go sona, mokomišenare o tla re ka pele a:

tsebiša kgorotsheko yeo e amegago le modirelaleago yo a amegago ge e le gore go a tsebega gore theeletšo ya phiwo e tla swarelwa go kgorotsheko; goba
a tsebiša mokomišenare yo a netefaditšego tumelo gore go a tsebega gore theeletšo ya phiwo e tla swarelwa go kgorotsheko.


Mokomišenare o tla re ka pele a tsebiša kgorotsheko yeo ka go yona theeletšo ya phiwo e tlago swarelwa le go tsebiša kgorotsheko le modirelaleago yo a amegago ka ga kgogelomorago.

Molao

Molao wa Tlhokomelo ya Bana, 1983  Child Care Act, 1983 

Nako

Legoratshomo la tshepetšo ya kgopelo ya phiwo ya ngwana le ya ka mararankodi a morero.
Pele ga ge mokomišenare a netefatša tumelo, o swanetše go tsebiša motho yo a fanago ka tumelo:

o ka ga ditlamorago tša semolao tša phiwo ya ngwana;

o gore, mo mabakeng a tumelelo ya motswadi, motswadi yoo a ka nna a gogela morago tumelo ka go ngwala ka go Forormo ya 12A pele ga mokomišenare nako e fe goba e fe mo matšatšing a 60 morago ga go fa tumelelo yeo;

o gore, ge tumelo e fiwa ke ngwana, ngwana yoo a ka nna a a gogela morago tumelo ka ngwala ka go Forormo ya 13A pele ga mokomišenare nako e fe goba e fe pele taelo ya phiwo ya ngwana e dirwa ke kgorotsheko ya bana; le

o gore motho yo a amegago  a ka ba gona ge kgopelo ya phiwo ya ngwana senkwa ntle le ge kgorotsheko, ka khetho ya yona, e mo fa tumelelo ya go ba gona, ka lebaka la gore go ya ka kakanyo ya yona, go ba gona ga gagwe go tla kgotsofatša dikgahlego tša ngwana.

Tefelo

Tirelo ga e lefelwe.

Diforomo tšeo di tlatšwago

Form 12: Consent by parent or guardian to tie adoption of a child 
Form 12A: Withdrawal of consent to adoption by parent or guardian of child 
Form 12B: Adoption of foster child 
Form 13: Consent by child to adoption 
Form 13A: Withdrawal of consent to adoption by child is not available online, but can be obtained from the Magistrate's Court .

Mafelo le Diatrese

Maina a dikgorotsheko tsa magaseterata


