﻿
Bika ukuhlukunyezwa kwabantu abadala
Ihlathululo
Amagadango okufanele alandelwe
Imithetho esetjenziswako
Amazinga wokusebenza nesikhathi
Iindleko
Amaforomo azaliswako
Imininingwana yokuthintana

Ihlathululo

Umsebenzi lo uhlathulula bonyana ungawathatha bunjani amagadango begodu ukuthoma indlela yekambiso yokuhlenga nokuqeda namkha ukuvikela ukuhlukunyezwa kwabantu abadala. Kunemihlobo ehlukahlukeneko yokuhlukumeza abantu abadala abazithola babongazimbi bakho. Lokho ngilokhu:

Ukubethwa: isenzo esinye nesinye esiphelela ngokulimaza namkha ngokufa komuntu omdala ngokubethwa. Isibonelo, ukusawula, ukubetha, ukusunduza, ukubamba ngokunganakekeliko, ukusika, ukusetjenziswa kwamakhemikhali namkha ukuvimbela ngamandla, ukulawula okungasikho namkha ukubanikela iinhlahla ngokweqileko namkha esinye nesinye isenzo esizokudala ubungozi, ukungaphatheki kuhle ngokomzimba, ukusezwa iinhlahla ngokweqileko namkha ukuhlongakala.

Ukuhlukumeza ngokomseme: Esinye nesinye isenzo sokucatjhazwa komuntu omdala ngesibanga sokuzithabisa ngokomseme ngaphandle kobana bazi, bazwisise begodu bazibandakanye kilokho okwenzeka kibo.

Ukuhlukunyezwa ngokomkhumbulo, ngokwemizwa begodu nangokuthukwa: Ukuhleleka kokudelelwa namkha ukululazwa  ebantwini abadala, lokho okuzakugcina ngokukhubaza ngokomkhumbulo namkha ngokusebenza kwemizwa. Isibonelo, ukunganakwa, ukukhethululwa namkha ukugandelelwa, ukudinywa ithando namkha ukupha amandla wokuphathelene nendlela yokwazi, ukuthukwa namkha ukuhlekisa ngaye, ukusolwa namkha ukuhletjwa ngalokho abangikho.

Ukuhlukunyezwa ngokweemali namkha ngezomnotho namkha ukucatjhazwa: ukusetjenziswa komrholo wabadala, ipahla, namkha imali yabo ngokungasisemthethweni namkha ngokukhwabanisa, ngaphandle kobana bona basazi namkha bangazwisisi kuhle ngemiphumela ezabakhona namkha ngaphasi kwegandelelo.

Ukungatjhejwa: Ukunganikelwa namkha ungatlhogonyelwa ngeemfuneko eziqakathekileko zokuphila kuhle komzimba nangokomkhumbulo. Isibonelo, ukungabi nokudla, ukufuthumela, indawo yokuhlala, izembatho, iinhlahla, ukusekelwa ngokomkhumbulo, ukupha amandla begodu nokungasazitjheji.

Ukwephula amalungelo wobuntu : Ukudinywa amalungelo asisekelo anjengokuhlonitjhwa, isithunzi, ukuba wedwa, ilungelo lokuzicabangela, lokukholelwa, lombono, lekulumo, lokukhipha amazizo begodu nokukhamba kwabantu abadala. Isibonelo, ubuloyi , lokho okugcina kubafakela amahloni, balinyazwe begodu bagcine bahlongakele.


Ngubani ongabika ukuhlukunyezwa?

Omunye nomunya obona ukungatjhejwa, ukucatjhazwa namkha ukungaphathwa kuhle, namkha abe nesizathu esizwakalako sokusola bonyana kuyenzeka namkha kwakhe kwenzeka.

Phezulu

Amagadango okufanele alandelwe

Bika ukuhlukumezeka namkha lokho okusolelako kusisebenzi sezeHlalakuhle esikhulu ema-ofisini wezokuThuthukiswa kwezeHlalakuhle namkha esitetjhini samapholisa esiseduze nalapho uhlala khona.
Okhunye ongakwenza, kubika ukuhlukumeza ungazitjho ibizo lakho kulenomboro yakwa-HEAL  ku 0800 003 081.

Phezulu

Imithetho esetjenziswako



Aged Persons Act, 1967  
Constitution of the Republic of South Africa, 1996  
Aged Persons Amendment Act, 1998  
Domestic Violence Act, 1998  
Au Policy Framework on Ageing 

Phezulu

Amazinga wokusebenza nesikhathi

Ema-irini ama-48 ubikile, umsebenzi wezehlalakuhle uzakufunisisa ngaleso senzeko bese atlole umbiko ngaso.

Nangabe umuntu owazisako sisebenzi sezehlalakuhle loyo ozakuqalana nendaba leyo, uzakumele aragele phambili ngokufunisisa abese anikela umbiko ozeleko e-ofisini lezokuThuthukiswa komPhakathi ngeemveke ezine.

Nangabe umuntu owazisako akusiso isisebenzi sezehlalakuhle, kusibopho sesisebenzi sezehlalakuhle esikhulu se-ofisi yezokukThuthukiswa komPhakathi ukuze adlulise indaba leyo ngokufaneleko alindele umbiko ozeleko ngeemveke ezine.

Nangabe ukuhlukumezeka lokho kufaka hlangana ikhaya labadala, isikghonakalisi, ihlangano engasiyo yombuso namkha ihlangano edzimelele emphakathini, isisebenzi sezehlalakuhle esise-ofisini ephakathi kumele siqalane nendaba leyo.

Nangabe umuntu ohlukunyezwako akafuni ukususwa lapho, kumele batlikitle i-avidavidi etjengisa bonyana imibandela yokungafuni ukususwa bayihlathululelwe.

Nangabe koke lokhu okungaphezulu akusebenzi, kumele kwazeke isifiso somuntu loyo. uNgqongqotjhe wezokuThuthukiswa komPhakathi namkha iLunga lomKhandlu omKhulu i-MEC kumele bathole omunye ozakungenelela.


Phezulu

Iindleko

Awubhadali litho ngalomsebenzi.

Phezulu

Amaforomo azaliswako

Amaforomo atholakala e-ofisini yezokuThuthukiswa komPhakathi eseduze nawe.

Phezulu

Imininingwana yokuthintana

I-Halt Elder Abuse Line  - 0800 003 081
Umtato wasimahla wezokuThuthukiswa kwezomPhakathi- 0800 60 10 11


