	ZamaPhilo nokuPhepha eBubulweni lezoKwakha
	UkuLawula zamaPhilo nokuPhepha
	Nawulawula ibubulo lakho, ngabe: 
uwubikele umNyango wezabaSebenzi ngebubulo lakho lezokwakha njengobana kutjho umThetho wezamaPhilo nokuPhepha kwabaSebenzi (OHS)?
uzinikele isikhathi esaneleko sokuhlela, sokulungiselela kunye nokulawula umsebenzako?
ukutjheja kwamambala kobana kwenzekani bewuthathe amagadango ezehlakalweni eziyingozi?
unehlelo lokuLawula zamaPhilo nokuPhepha olisebenzisako elifaka abajameli bezamaphilo nokuphepha kunye  nekomidi yezokuphepha ?
ngabe kunomuntu ongakujamela nangabe ufuna isizo lezamaphilo kunye nesiyeleliso sezokuphepha?
	Bika izehlekalo zobungozi
	Nangabe umuntu omqatjhileko, namkha osebenza endawenakho, wehlelwe 	yingozi, yenza isiqiniseko sokobana:
ubikela iZiko lezabaSebenzi eliseduze ngaso lesosikhathi nangabe ingozi imasikizi namkha kunokulimala okukhulu, njengokuphuka, ukuqunteka kwezitho zomzimba namkha ukulimala kwamehlo
bika esinye nesinye isehlakalo esimayelana nomsebenzi esiba nomthelela wokungabi khona komsebenzi emsebenzini amalanga ali-14
bika nangabe ilunga lomphakathi lihlongakele namkha nalithunyelwe esibhedlela ngonobangela wengozi eyezeke endawenakho yomsebenzi.
	Ukuqatjha
Nangabe uqatjha namkha ulawula abantu abakusebenzelako, ngabe wenza isiqiniseko sokobana:
bayabandulwa bebanamakhgono wokwenza umsebenzi ngokuphepha ngaphandle kokufaka amaphilo wabo engozini namkha wabanye abasebenzi?
ngabe abasebenzi bayeluswa kuhle bebanikelwa nemilayo ezwisisekako?
ngabe banamathuluso alungele ukusebenza, kunye nezambatho ezibavikelako ebungozini?
ngabe uyakhulumisana nabo abasebenzi kunye neenhlangano ezibajameleko? ngeendaba zamaphilo nokuphepha?
	Umsebenzi omncani ongaphasi komsebenzi omkhulu (Subcontract)
	Nawunikela ngomsebenzi omncani kezinye iinkontaraga, ngabe:
njalo nje uhlola zamaphilo nokusebenza kwezokuphepha ebantwini ohlela ukubasebenzisa?
uyabanikela ilwazi ngezamaphilo nokuphepha ebalidingako emsebenzini?
uyakhulumisana nabo ngomsebenzi ebazawenza ngaphambi kokuthoma ukusebenza?
yenza isiqiniseko sokobana unikela ngakho koke okufunekako ekuvunyelwene ngakho( isib. Iinkafula eziphephileko, amathuluso afaneleko, ukuba khona kweensetjenziswa, njl njl)?
hlola umsebenzabo njalo nje bewulungise lokho okuthlayelako?
	Ukungena eendaweni yomsebenzi
ngabe omunye nomunye ukhgona ukungena endaweni yomsebenzi ngendlela ephephileko- namkha asebenze lapho ngokuphepha?
ngabe iindledlana zendaweni yomsebenzi zisebujameni obulungileko begodu kunamatshwayo abekiweko?
Ngabe amabhlorho la abantu bangawa khona, iindleldlana zakhona zisekelwe kuhle?
ngabe imigodi iyabonakala ngokuvezwa kwamatshwayo kunye nokuvala lapho kuvuleke khona ukuvimbela ukuwa?
ngabe indawo yokusebenzela ihlwengile begodu inamathuluso abekwa endaweni ephephileko?
ngabe kunomkhanyo owaneleko endaweni yokusebenzela?
	Iinsetjenzisa
ngabe izindlu zokuphumela zikhona  ziyathanyelwa begodu zineenhlalo ezilungileko?
ngabe kuneenkotlelo zokuhlambela, amanzi , isibha, kunye namathawula?
ngabe ikhona indawo yokuhlubulela izambatho?
ngabe kunamanzi wokusela ahlwengileko?
Iinkhafula
ngabe iinkhafula zakhiwe kuhle, zajanyiswa bezatlanywa babantu abanamakhgono?
ngabe kukhona iinyeleliso ezivimbelako namkha amatshwayo avimbelako kobana abantu balise ukusebenzisa iinkhafula ezingakajanyiswa kuhle, isib. Lapho amaplatifomu wokusebenzela angakavunyelwa ukukhwelwa ngokweqileko?
ngabe iinkhafula ziyatlhogonyelwa ngaso soke isikhathi?
ngabe umuntu onekhgono njalo nje uhlola iinkafula, isib. kanye ngeveke, begodu ngemva kobana sezilungisiwe, sezonakele ngemva kwezulu elinileko namkha ngemva kommoya omkhulu?
ngabe imiphumela yokuhlola iyarhekhodwa?
	Ubujamo oburhabako
ngabe kunekambiso yobujamo oburhabako, isib. ukususa abantu endaweni leyo nangabe kunokutjha komlilo?
ngabe abantu abasebenza kileyo ndawo bayazi ngekambiso leyo?
ngabe zikhona iindlela zokubika msinyana ingozi njengokulilisa ilamu, begodu lokho kulingwa kangaki ?
ngabe zikhona iindlela zokubaleka nakunengozi begodu zibonakala kuhle na?
ngabe likhona isizo elirhabako elinikelwako?
	Okusamanzi okuyingozi
ngabe uvezile koke okusamanzi okuyingozi kunye nathuluso anjenge asbestos, itinasi, iimpende iinsamende nethuli?
ngabe abasebenzi banelwazi nokubandulwa kobana bakwazi ukubona ubungozi ebukhona ezintweni ezisamanzi ezinobungozi ezisetjenziswa emsebenzini, begodu nokobana kufuze benzeni namkha kufuze bambatheni ekuvikeleni namkha ekuphunguleni ubungozi?
ngabe uvezile begodu wabonisa iindlela zokuvimbela namkha ukulawula ukusetjenziswa kokusamanzi okuyingozi, ngokobana: 
-	wenze imisebenzi ngeedlela ezahlukeneko, ukususa ubungozi  godu lokhu  	kufaka ipengu yokususa ubungozi lobo?
-	ukusebenzisa okusamanzi okunganatjhefu ebukhali khulu?
-	ukusebenzisa amathuluso avimbela ukurhogela ithuli ?
	Itjhada
ngabe abasebenzi banelwazi nebandulo kobana bakwazi ukubona ubungozi ebuvela etjhadeni lemsebenzini, begodu nokobana kufuze benzeni ukuvimbela itjhada lelo?
ngabe uvezile bewahlunga abasebenzi abathulwe etjhadeni?
ngabe itjhada lingaphungulwa ngokusebenzisa iindlela ezihlukeneko zokusebenza namkha ukusebenzisa imitjhini enganatjhada, isib. ngokufakela imitjhini eneensetjenziswa ezinganatjhada?
ngabe iimvimbeli zokuvimbela itjhada eendlebeni ziyanikelwa abasebenzi  bebayazifaka nabasebenzakako ?
	Igezi nezinye iinsetjenziswa
ngabe zoke insetjenziswa ezifunekako zinikelwe endaweni yomsebenzi ngaphambi kobana kuthonywe ukusebenza begodu uvezile iinsetejenziswa ezikhona endaweni yomsebenzi ) iintambo zegezi namkha iinsetjenziswa zerhasi ) ngokuthatha amagadango wokuvimbela ubungozi?
nangabe kunalapho kudoswa khona igezi, ngabe ukuphakela igezi kucinyiwe, nakha ngabe okhunye ekwenziweko ukuvimbela ingozi, njengokukwenza amaswitjhi, ukuphuthelwa kwentambo zegezi?
ngabe kunesitifikedi esikhutjhiweko sekhgono lokusebenza ngegezi nakuzakufakwa igezi etja?
	Ukuvikela umphakathi
ngabe idrada ekampeleko ihlukanisa indawo yomsebenzi neyomphakathi?
ngabe amathuluso neengaragara  zikantjelwe?
ngabe umphakathi uvikelwe emathulisini ekungenzeka awe?
ngabe umsebenzi ujama ngasiphi isikhathi ngelanga lokusebenza lelo?
ngabe imigodi eyenjiweko ivalwe kuhle ngendlela ephephileko beyakantjelwa ngedrada?
ngabe zoke iingaragara zikhiyelwe kobana kungakhgonakala ukusebenzisa  ngesikhathi zingasetjenziswa?
ngabe okusamanzi namkha okulumatha umlilo msinyana kukhiyelelwe endaweni ephephileko?
Umuntu ongathintana naye
UmNyango wezabaSebenzi
I-Ofisi eKulu
IKoro ePhezulu yamaPhilo nokuPhepha kwabaSebenzi
Rhoda Mbeki (012) 309 43 88
Phumudzo Maphaha (012) 309 3316
Tibor Szana (012) 309 4389
